iEpikaira

«Οι Έλληνες επιχειρούν να αυξήσουν τη στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο», μετέδωσε η τουρκική εφημερίδα - «Πανικός από σειρήνες και εκρήξεις»

Στο Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας-Κύπρου αναφέρεται η εφημερίδα Hurriyet στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί την Αθήνα ότι επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα, το ρεπορτάζ σημειώνει:

«H Ελλάδα με πρόφαση την κρίση του Ιράν ξεκίνησε τα βήματα της περικύκλωσης της Τουρκίας. H Ελλάδα με αφορμή την κρίση στη Μέση Ανατολή ενεργοποίησε το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας-Eλληνοκυπρίων που το επιθυμούν εδώ και χρόνια. Η Ελλάδα με πρόσχημα την προστασία της Νότιας Κύπρου από τις πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν, έστειλε στην Κύπρο 2 φρεγάτες και 4 μαχητικά F-16. H Τουρκία ως απάντηση έστειλε στο νησί 6 μαχητικά F-16 αλλά και αντιαεροπορικά συστήματα. Ένα άλλο βήμα της Ελλάδας ήταν να στείλει πυραύλους Patriot στην Κάρπαθο που πρέπει να είναι αποστρατικοποιημένο νησί. Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χαρακτήρισε αυτήν την ενέργεια ως καιροσκοπισμό. Η Ελλάδα με τη δικαιολογία της κρίσης ανέλαβε και την προστασία του εναέριου χώρου της Βουλγαρίας. Τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot αναμένονται να εγκατασταθούν στα σύνορα Ελλάδας- Boυλγαρίας. Όλα αυτά τα βήματα ερμηνεύονται ως προσπάθειες της Ελλάδας να αυξήσει τη στρατιωτική παρουσία της στην Αν. Μεσόγειο με αφορμή την κρίση στη Μέση Ανατολή».

🔴Yunanistan yönetimi son günlerde Ortadoğu’daki gerilimi gerekçe göstererek attığı adımlarla Türkiye’yi çevreleme stratejisini hızlandırdı. pic.twitter.com/HJ1psjBrOZ— Hürriyet.com.tr (@Hurriyet)March 12, 2026

Τουρκικά ΜΜΕ: «Πανικός στη ΝΑ Τουρκία από τις σειρήνες και τις εκρήξεις στον ουρανό»

Στο μεταξύ, τουρκικά ΜΜΕ μιλούν και για τις σειρήνες που ακούστηκαν σήμερα Παρασκευή στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ στη γειτονική χώρα, κάνοντας λόγο για «πανικό» από τις σειρήνες και τις εκρήξεις στον ουρανό.

Όπως μετέδωσε στον ΣΚΑΪ ο Μανώλης Κωστίδης, ήχησαν σειρήνες στις περιοχές Άδανα και Μπάτμαν μετά και τις υποψίες για εκτόξευση και τρίτου πυραύλου προς το Ιντσιρλίκ, ενώ αναμένονται πλέον και επίσημες ανακοινώσεις από Τούρκους αξιωματούχους.

Adana'da çok sayıda vatandaş saat 03.30 sıralarında büyük bir gürültüyle uyandıklarına yönelik bildirimde bulundu. İncirlik Üssü'nden siren sesleri duyuldu. Bir süre sonra gökyüzünde parıltılı bir cismin düştüğü kameralara yansırken, bölgeye yönelen bir füzenin havada imha… pic.twitter.com/jz6dwNOryB— Adana Masası (@adanamasasi)March 13, 2026

Πηγή: skai.gr

Οι φρεγάτες, όσο τεχνολογικά προηγμένες και αν είναι, παραμένουν απλώς εργαλεία. Η αξία ενός εργαλείου καθορίζεται από τη δεξιοτεχνία και τη σοφία αυτού που το χειρίζεται.

ΜΗΝΑΣ ΛΥΡΙΣΤΗΣ*

Στο σημερινό διεθνές και περιφερειακό υποσύστημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη ρευστότητα, έντονο γεωπολιτικό ανταγωνισμό και ανάδυση αναθεωρητικών στρατηγικών, η απόφαση της Ελληνικής Δημοκρατίας για την απόκτηση των γαλλικών φρεγατών τύπου Belharra έχει προβληθεί από την κυβέρνηση και σημαντικό μέρος του εγχώριου δημόσιου λόγου ως μια κίνηση υψίστης στρατηγικής σημασίας. Η ένταξη των εν λόγω μονάδων επιφανείας στο οπλοστάσιο του Πολεμικού Ναυτικού εντάσσεται σε ένα κυρίαρχο αφήγημα εθνικής ισχύος, το οποίο εστιάζει στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας, στη θωράκιση της εθνικής κυριαρχίας και στην προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων έναντι εξωτερικών απειλών. Κάθε σχετική εξέλιξη, από την υπογραφή των συμβάσεων έως την άφιξη των πλοίων, πλαισιώνεται από πανηγυρικές τελετές και δηλώσεις που αποσκοπούν στην εμπέδωση μιας εικόνας εθνικής ομοψυχίας, ασφάλειας και αποφασιστικότητας.

Ωστόσο, μια κριτική ακαδημαϊκή ανάλυση, αποστασιοποιημένη από την εκάστοτε κυβερνητική ρητορική, οφείλει να υπερβεί την επιφανειακή αποτίμηση των τεχνικών δυνατοτήτων ενός οπλικού συστήματος και να διερευνήσει τις βαθύτερες στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές παραμέτρους που διέπουν μια τέτοιας κλίμακας επένδυση. Υπό αυτό το πρίσμα, αναδύεται ένας ιστός κρίσιμων ερωτημάτων τα οποία συστηματικά παρακάμπτονται ή υποβαθμίζονται στη δημόσια σφαίρα. Τα ερωτήματα αυτά αφορούν το ιλιγγιώδες δημοσιονομικό βάρος, την απουσία ενός σαφώς αρθρωμένου και συνεκτικού εθνικού στρατηγικού δόγματος το οποίο οι εξοπλισμοί αυτοί καλούνται να υπηρετήσουν, την επισφαλή φύση των συγκυριακών συμμαχιών και, τελικά, την ίδια την αποτελεσματικότητα μιας προσέγγισης που φαίνεται να εξισώνει την εθνική ισχύ σχεδόν αποκλειστικά με την απόκτηση υλικού. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα που προκύπτει, συνεπώς, είναι κατά πόσον η απόκτηση των φρεγατών Belharra συνιστά προϊόν μιας διορατικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής σκέψης ή, αντιθέτως, αποτελεί το πλέον προβεβλημένο σύμπτωμα μιας βαθύτερης στρατηγικής ένδειας και μιας αντιδραστικής λογικής έναντι των περιφερειακών εξελίξεων.

Η οικονομική διάσταση

Η πρώτη και πλέον μετρήσιμη παράμετρος που χρήζει ανάλυσης είναι η οικονομική. Η αρχική συμφωνία για την προμήθεια των τριών πρώτων μονάδων, συμπεριλαμβανομένου του οπλισμού και της αρχικής υποστήριξής τους, υπερβαίνει το ποσό των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το μέγεθος αυτό, ιδίως για μια οικονομία που εξέρχεται από μια παρατεταμένη περίοδο δημοσιονομικής κρίσης και βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις, είναι από μόνο του εξαιρετικά υψηλό. Ωστόσο, η πραγματική δημοσιονομική επιβάρυνση εκτείνεται πολύ πέραν της αρχικής τιμής αγοράς. Στη σύγχρονη αμυντική οικονομία, η έννοια του «κόστους κύκλου ζωής» ενός οπλικού συστήματος είναι καθοριστική. Σε αυτό περιλαμβάνεται το κόστος της «εν συνεχεία υποστήριξης» (αγγλιστί: Follow-on Support), το οποίο αφορά τις μακροχρόνιες και δεσμευτικές συμβάσεις για τη συντήρηση, τις περιοδικές αναβαθμίσεις των ηλεκτρονικών συστημάτων και του λογισμικού, την προμήθεια ανταλλακτικών και την εκπαίδευση του προσωπικού. Για οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, όπως οι φρεγάτες Belharra, το κόστος κύκλου ζωής συχνά ισούται ή και υπερβαίνει την αρχική τιμή αγοράς καθ’ όλη τη διάρκεια του επιχειρησιακού τους βίου, που εκτιμάται σε τρεις έως τέσσερις δεκαετίες. Πρόκειται, συνεπώς, για μια τεράστια, μακροχρόνια δημοσιονομική δέσμευση.

Το κρισιμότερο ερώτημα που προκύπτει από αυτή τη δέσμευση είναι αυτό του κόστους ευκαιρίας: ποια είναι η αξία των εναλλακτικών επενδύσεων στις οποίες θα μπορούσε να προβεί η Ελληνική Δημοκρατία με αυτό το κεφάλαιο, εάν δεν το διοχέτευε στο συγκεκριμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα; Η στρατηγική εκτροπή πόρων τέτοιας κλίμακας προς τον αμυντικό τομέα έχει αναπόφευκτες επιπτώσεις σε άλλους, εξίσου κρίσιμους, τομείς της εθνικής ανθεκτικότητας και ισχύος. Το ποσό των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό του ετήσιου προϋπολογισμού για το σύνολο της δημόσιας Παιδείας ή είναι πολλαπλάσιο του αντίστοιχου προϋπολογισμού για την Έρευνα και την Τεχνολογία, τομείς που αποτελούν τη βάση για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και καινοτομία μιας χώρας. Θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει την πλήρη αναδιάρθρωση και στελέχωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας στην περιφέρεια, την ανάπτυξη σύγχρονων ερευνητικών κέντρων, ή την ολοκλήρωση κρίσιμων έργων υποδομής, όπως η πλήρης αναβάθμιση και σηματοδότηση του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου. Η κυβερνητική απόφαση να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα σε ένα μοναδικό οπλικό σύστημα έναντι αυτών των εναλλακτικών, αποκαλύπτει μια αντίληψη που ταυτίζει την εθνική ισχύ σχεδόν αποκλειστικά με τη στρατιωτική της διάσταση, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι παράγοντες όπως η κοινωνική συνοχή, η τεχνολογική αυτονομία, η εκπαιδευτική αναβάθμιση και η οικονομική ευρωστία αποτελούν εξίσου, αν όχι περισσότερο, θεμελιώδεις συντελεστές της συνολικής ισχύος ενός κράτους.

Επιπλέον, η σύμβαση προμήθειας των φρεγατών δεν φαίνεται να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική αναζωογόνηση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, διαιωνίζοντας ένα μοντέλο τεχνολογικής εξάρτησης. Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το στρατηγικό παράδειγμα που ακολουθεί με συνέπεια η Τουρκία, η οποία εδώ και δεκαετίες επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη μιας αυτόνομης αμυντικο-βιομηχανικής βάσης. Προϊόντα όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs) τύπου Bayraktar, οι κορβέτες κλάσης MILGEM, αλλά και μια ευρεία γκάμα ηλεκτρονικών συστημάτων και πυρομαχικών, αποτελούν το επιστέγασμα μιας μακρόπνοης στρατηγικής που δίνει έμφαση στην εγχώρια έρευνα και ανάπτυξη, στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην παραγωγή προϊόντων με εξαγωγικό προσανατολισμό. Αντιθέτως, η Ελλάδα, με τη συμφωνία για τις Belharra, περιορίζεται στον ρόλο του «καταναλωτή». Η όποια ελληνική συμμετοχή αφορά κυρίως υπεργολαβίες περιορισμένης εγχώριας προστιθέμενης αξίας και όχι ουσιαστική συμπαραγωγή ή μεταφορά κρίσιμης τεχνογνωσίας που θα επέτρεπε την ανάπτυξη μελλοντικών εγχώριων δυνατοτήτων. Κατά συνέπεια, ο κύκλος της εξάρτησης όχι μόνο δεν σπάει, αλλά ενισχύεται: η χώρα παραμένει δέσμια ακριβών εισαγωγών, χωρίς να αναπτύσσει την ικανότητα να σχεδιάζει, να κατασκευάζει και, τελικά, να διαμορφώνει αυτόνομα το αμυντικό της μέλλον.

Η απουσία στρατηγικού δόγματος

Πέραν, ωστόσο, της κρίσιμης οικονομικής παραμέτρου, η ουσιαστικότερη πρόκληση που αναδεικνύεται από την έμφαση στην προμήθεια των φρεγατών Belharra εντοπίζεται στο πεδίο του στρατηγικού σχεδιασμού. Μια εξοπλιστική επένδυση, ανεξαρτήτως του τεχνολογικού της επιπέδου, αποκτά πραγματική στρατηγική αξία μόνον όταν εντάσσεται και υπηρετεί ένα ευρύτερο, συνεκτικό και μακρόπνοο εθνικό στρατηγικό δόγμα. Η τρέχουσα προσέγγιση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, ωστόσο, δεν φαίνεται να διέπεται από μια τέτοια ολοκληρωμένη σύλληψη. Αντιθέτως, φανερώνει μια κατά βάση αντιδραστική λογική, η οποία εξαντλείται σε μεγάλο βαθμό στην τακτική απόκριση στις πρωτοβουλίες και τις προκλήσεις που θέτει η Τουρκία, αντί να επιδιώκει την πρόληψη, την πρόβλεψη και, εν τέλει, τη διαμόρφωση του περιφερειακού περιβάλλοντος σύμφωνα με τα εθνικά συμφέροντα.

Η κατάσταση αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με προγενέστερες περιόδους, κατά τις οποίες η ελληνική εξωτερική πολιτική, παρά τις όποιες αστοχίες της, διέθετε μια κεντρική ιδέα και έναν σαφή στρατηγικό προσανατολισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίοδος που ακολούθησε την κρίση των Ιμίων το 1996, κατά την οποία θεμελιώθηκε το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (εφεξής ΕΑΧ) μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Υπό την πολιτική ηγεσία του Ανδρέα Παπανδρέου και με την ακαδημαϊκή θεμελίωση διακεκριμένων Ακαδημαϊκών, όπως ο Καθηγητής Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, το ΕΑΧ δεν συνιστούσε μια απλή στρατιωτική συμμαχία, αλλά μια ολοκληρωμένη γεωπολιτική σύλληψη με σαφείς στρατηγικές προεκτάσεις. Θεμελιωνόταν στην αδιαπραγμάτευτη πολιτική θέση ότι οποιαδήποτε τουρκική στρατιωτική ενέργεια εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας θα αποτελούσε αιτία πολέμου (casus belli) για την Ελλάδα.

Το δόγμα αυτό δεν έμεινε σε επίπεδο διακηρύξεων. Υλοποιήθηκε μέσα από την εντατικοποίηση της στρατιωτικής συνεργασίας, τη διεξαγωγή κοινών ασκήσεων μεγάλης κλίμακας (όπως ο «Τοξότης»), την αναβάθμιση των αμυντικών υποδομών στην Κύπρο (π.χ. αεροναυτική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου») και τον κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό. Η στρατηγική λογική του ΕΑΧ ήταν σαφής: δημιουργούσε στρατηγικό βάθος για τον Ελληνισμό, συνέδεε άρρηκτα την ασφάλεια των δύο κρατών, καθιστώντας τα ένα ενιαίο θέατρο επιχειρήσεων, και, το κυριότερο, έστελνε ένα σαφές και αξιόπιστο μήνυμα αποτροπής στην Άγκυρα, αυξάνοντας δραματικά το δυνητικό κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας. Ήταν ένα δόγμα με πολιτική βούληση, στρατιωτικό σχεδιασμό και γεωπολιτικό όραμα.

Η σταδιακή αποδυνάμωση και τελική εγκατάλειψη αυτού του δόγματος κατά τις επόμενες δεκαετίες, συχνά στο όνομα μιας πολιτικής κατευνασμού ή μιας προσέγγισης με την Τουρκία που δεν απέδωσε τα αναμενόμενα στρατηγικά οφέλη, δημιούργησε ένα κενό, το οποίο παραμένει έκτοτε ακάλυπτο. Η σημερινή ηγεσία επιχειρεί να καλύψει αυτό το στρατηγικό κενό όχι μέσω της διαμόρφωσης μιας νέας, αυτόνομης γεωπολιτικής σύλληψης, αλλά μέσω της επένδυσης σε ένα πλέγμα διμερών και πολυμερών σχέσεων, οι οποίες όμως είναι εκ φύσεως επισφαλείς και συγκυριακές.

Που οδηγεί η στρατηγική των συγκυριακών συμμαχιών

Η τρέχουσα εξωτερική πολιτική της Αθήνας φαίνεται να εδράζεται στην πεποίθηση ότι η ασφάλεια της χώρας μπορεί να διασφαλιστεί μέσω της οικοδόμησης ενός δικτύου συμμαχιών με περιφερειακές και διεθνείς δυνάμεις (Γαλλία, ΗΑΕ, Αίγυπτος, ΗΠΑ). Ωστόσο, μια ανάλυση υπό το πρίσμα του ρεαλισμού αποκαλύπτει τη θεμελιώδη αδυναμία αυτής της προσέγγισης: οι συμμαχίες διαμορφώνονται και διαλύονται με βάση τα εκάστοτε εθνικά συμφέροντα των εμπλεκόμενων μερών, τα οποία σπανίως ταυτίζονται πλήρως και μακροπρόθεσμα.

Η «στρατηγική εταιρική σχέση» με τη Γαλλία, στο πλαίσιο της οποίας εντάσσεται και η προμήθεια των Belharra, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το Παρίσι, αναμφίβολα, έχει τα δικά του γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο και επιδιώκει την ανάσχεση της τουρκικής επιρροής σε περιοχές όπως η Λιβύη και η υποσαχάρια Αφρική. Ωστόσο, η σύγκλιση αυτή είναι συγκυριακή και εργαλειακή. Για τη Γαλλία, η σχέση με την Ελλάδα είναι ταυτόχρονα και μια εξαιρετικά επικερδής εμπορική συμφωνία για την αμυντική της βιομηχανία. Η προσδοκία ότι το Παρίσι θα διακινδύνευε μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και σημαντικό οικονομικό εταίρο, για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, συνιστά μια μάλλον αισιόδοξη, αν όχι αφελή, εκτίμηση.

Αντίστοιχα, η προσδοκία ουσιαστικής στήριξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε περίπτωση κρίσης παραγνωρίζει τον θεμελιώδη ρόλο της Ουάσιγκτον ως εγγυητή της συνοχής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Πρωταρχικό συμφέρον των ΗΠΑ είναι η αποφυγή μιας εσωτερικής ρήξης στο ΝΑΤΟ, ιδίως στη στρατηγικά κρίσιμη νοτιοανατολική του πτέρυγα. Κατά συνέπεια, σε μια ελληνοτουρκική κρίση, η αμερικανική παρέμβαση θα εστιάσει σχεδόν αναπόφευκτα στην «αποκλιμάκωση», στην άσκηση πιέσεων και στις δύο πλευρές για «ψυχραιμία» και στην προώθηση του διαλόγου, αποφεύγοντας συστηματικά να λάβει σαφή θέση υπέρ του ενός ή του άλλου συμμάχου. Η στρατηγική της «ίσων αποστάσεων» είναι σχεδόν δομικό χαρακτηριστικό της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή.

Η ρευστότητα των περιφερειακών συσχετισμών και η αφέλεια μιας στρατηγικής που βασίζεται σε τρίτους αποδεικνύεται με τον πλέον εύγλωττο τρόπο από τις πρόσφατες εξελίξεις. Η ταχύτατη εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με παραδοσιακούς συμμάχους της Ελλάδας, όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ανέτρεψε το αφήγημα της «περιφερειακής απομόνωσης» της Άγκυρας και κατέδειξε ότι τα εθνικά συμφέροντα (οικονομικά, ενεργειακά, ασφαλείας) υπερισχύουν των πρόσκαιρων διπλωματικών αντιπαραθέσεων. Η εγκατάλειψη του φιλόδοξου σχεδίου για τον αγωγό EastMed, ενός έργου που είχε προβληθεί ως γεωστρατηγική απάντηση στην Τουρκία αλλά αποδείχθηκε οικονομικά μη βιώσιμο, καθώς και η διαφαινόμενη αποτυχία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, υπογραμμίζουν περαιτέρω τα όρια μιας εξωτερικής πολιτικής που στηρίζεται σε ευμετάβλητους περιφερειακούς συσχετισμούς και όχι σε μια αυτόνομη και εδραία εθνική στρατηγική.

Μελέτη περίπτωσης: Το λιβυκό ζήτημα

Η περίπτωση της Λιβύης αποτελεί, ίσως, το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα και τη μικρογραφία της στρατηγικής ανεπάρκειας που διέπει την τρέχουσα ελληνική εξωτερική πολιτική. Η διαχείριση της λιβυκής κρίσης από την Αθήνα αποκαλύπτει μια σειρά από δομικές αδυναμίες: την έλλειψη διορατικότητας, την απουσία πολυεπίπεδης διπλωματίας και την αποτυχία κατανόησης των περίπλοκων εσωτερικών και περιφερειακών δυναμικών που διαμορφώνουν το μετα-επαναστατικό τοπίο. Η ελληνική διπλωματία, έχοντας προβεί στην απόφαση να αναστείλει τη λειτουργία της πρεσβείας της στην Τρίπολη για παρατεταμένη χρονική περίοδο, αποστερήθηκε ενός κρίσιμου διαύλου επικοινωνίας, πληροφόρησης και άσκησης επιρροής. Παράλληλα, προέβη σε μια στρατηγική επιλογή υψηλού ρίσκου, επενδύοντας σχεδόν αποκλειστικά στην πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη της μίας πλευράς του εμφυλίου, αυτής του Στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ και του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) στην ανατολική Λιβύη.

Η στρατηγική αυτή αποδείχθηκε θεμελιωδώς εσφαλμένη. Η Αθήνα βρέθηκε στη «λάθος πλευρά της ιστορίας» όταν η διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη, με την καθοριστική στρατιωτική παρέμβαση και υποστήριξη της Τουρκίας το 2020, κατάφερε όχι μόνο να αποκρούσει την επίθεση του Χάφταρ κατά της πρωτεύουσας, αλλά και να σταθεροποιήσει την εξουσία της, ανατρέποντας τις στρατιωτικές ισορροπίες. Το παράνομο και ανυπόστατο από πλευράς διεθνούς δικαίου τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, το οποίο υπογράφηκε στα τέλη του 2019, αποτέλεσε ακριβώς το στρατηγικό αντάλλαγμα για αυτή τη σωτήρια τουρκική παρέμβαση. Η Ελλάδα, έχοντας αποξενωθεί από την κυβέρνηση της Τρίπολης, βρέθηκε εκ των υστέρων να αντιμετωπίζει ένα τετελεσμένο γεγονός, χωρίς να διαθέτει τους απαραίτητους μοχλούς πίεσης ή τους διαύλους επιρροής για να το αποτρέψει ή να το διαχειριστεί αποτελεσματικά.

Σήμερα, η ελληνική πολιτική έναντι της Λιβύης παραμένει εγκλωβισμένη σε μια σχεδόν μονοδιάστατη προσέγγιση, η οποία εστιάζει στην επιδίωξη της νομικής ακύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η θέση αυτή, αν και νομικά ορθή και σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, αποδεικνύεται διπλωματικά αδιέξοδη, καθώς απευθύνεται σε μια κυβερνητική οντότητα στην Τρίπολη η οποία οφείλει την ίδια την πολιτική και στρατιωτική της επιβίωση στην Άγκυρα. Αντί η Ελλάδα να επιδιώξει να καταστεί ένας απαραίτητος και εποικοδομητικός παράγοντας για τη σταθεροποίηση και την ανασυγκρότηση της Λιβύης –προσφέροντας οικονομική, τεχνική και ανθρωπιστική βοήθεια, προωθώντας επενδύσεις και, κυρίως, χτίζοντας γέφυρες επικοινωνίας με όλες τις πολιτικές και φυλετικές συνιστώσες της λιβυκής κοινωνίας, από την Τριπολίτιδα μέχρι το Φεζάν και την Κυρηναϊκή– παραμένει ένας απόμακρος και καχύποπτος γείτονας. Χάθηκε έτσι μια πολύτιμη ευκαιρία για τη δημιουργία πραγματικών μοχλών επιρροής και η χώρα αυτοπεριορίστηκε στον ρόλο του απλού παρατηρητή των εξελίξεων που διαμορφώνονται από άλλους, πιο δραστήριους, περιφερειακούς παίκτες.

Αντί επιλόγου

Η ανάλυση που προηγήθηκε αποδεικνύει ότι η ασφάλεια και η προάσπιση των εθνικών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα κριθεί αποκλειστικά στις γέφυρες διοικήσεως των φρεγατών, αλλά πρωτίστως στα κέντρα λήψης στρατηγικών αποφάσεων. Στο επίπεδο της υψηλής στρατηγικής, η Κυβέρνηση απαιτείται να αποδείξει ότι υπάρχει και σχέδιο πίσω από την ικανότητα υπογραφής δαπανηρών εξοπλιστικών συμβάσεων. Η προσήλωση στην απόκτηση των φρεγατών Belharra, όταν εξετάζεται υπό ένα κριτικό πρίσμα, αποκαλύπτει μια σειρά από ενυπάρχουσες στρατηγικές παγίδες. Πρόκειται για την οικονομική παγίδα μιας διαρκούς δημοσιονομικής αιμορραγίας πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε άλλους τομείς εθνικής ισχύος· τη βιομηχανική παγίδα της διαιώνισης της τεχνολογικής εξάρτησης· τη στρατηγική παγίδα της ακούσιας εμπλοκής σε σχεδιασμούς και προτεραιότητες τρίτων δυνάμεων· και, τη χειρότερη όλων, την πολιτική παγίδα της αυτάρεσκης αδράνειας που μπορεί να προκαλέσει η ψευδαίσθηση της ασφάλειας που παρέχει η κατοχή υλικού.

Η Ελληνική Δημοκρατία έχει επιτακτική ανάγκη από μια αλλαγή παραδείγματος στην εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφαλείας. Απαιτείται η μετάβαση από μια αντιδραστική στάση σε μια προορατική στρατηγική, η οποία δεν θα εξαντλείται στην τακτική διαχείριση κρίσεων, αλλά θα στοχεύει στη διαμόρφωση ενός ευνοϊκού περιφερειακού περιβάλλοντος. Αυτό προϋποθέτει την αναβίωση της στρατηγικής σκέψης, την επένδυση στην εγχώρια τεχνογνωσία και την οικοδόμηση μιας πολυδιάστατης εθνικής ισχύος που θα εδράζεται σε μια ανθεκτική οικονομία, μια καινοτόμο τεχνολογική βάση, μια ποιοτική παιδεία και μια συνεκτική κοινωνία.

Οι φρεγάτες, όσο τεχνολογικά προηγμένες και αν είναι, παραμένουν απλώς εργαλεία. Η αξία ενός εργαλείου καθορίζεται από τη δεξιοτεχνία και τη σοφία αυτού που το χειρίζεται. Χωρίς ένα ευφυές, διορατικό και αυτόνομο πολιτικό όραμα —ένα όραμα που σήμερα μοιάζει να εκλείπει— τα εν λόγω πλοία κινδυνεύουν να μετατραπούν σε δαπανηρά πλωτά μνημεία μιας μεγάλης, χαμένης στρατηγικής ευκαιρίας, ως σύμβολα της εποχής που η Ελλάδα επένδυσε στον χάλυβα, παραμελώντας τη σκέψη.

*υπ. Διδάκτωρ στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Ερευνητής στο Κέντρο Ανάλυσης Μεσανατολικής Πολιτικής – ΚΕΑΜΕΠ. 

Πηγή: news247.gr προσπελάστηκε esxatianasxesi

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, το καλώδιο και η “Γαλάζια Πατρίδα”17/04/2025

ΛΥΓΕΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

Μετά από μεγάλη καθυστέρηση κι αφού η ΕΕ της επέβαλε πρόστιμο, η Ελλάδα κατέθεσε χάρτη με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Είναι κοινό μυστικό πως η καθυστέρηση δεν οφειλόταν σε γραφειοκρατικούς λόγους. Οφειλόταν στον φόβο για την τουρκική αντίδραση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα κινήθηκε στο διπλωματικό παρασκήνιο για να εξασφαλίσει μία “ομαλή προσγείωση”.

Και πράγματι, η Άγκυρα “περιορίστηκε” στο να δώσει –μέσω των τουρκικών ΜΜΕ– στη δημοσιότητα τον δικό της ανεπίσημο χάρτη με τις δικές της επεκτατικές διεκδικήσεις, αποφεύγοντας όμως τους πολεμικούς τόνους. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά ενημέρωσε την τουρκική ότι είναι υποχρεωμένη και θα καταθέσει χάρτη, όπου θα αποτυπώνεται ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Πρόσφερε εμμέσως πλην σαφώς στην τουρκική σαν αντάλλαγμα την ουσιαστική εγκατάλειψη του έργου πόντισης του καλωδίου για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο.

Επιπλέον, τήρησε χαμηλούς τόνους αναφορικά με τον τουρκικό χάρτη, ο οποίος αποτυπώνει το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, διχοτομώντας το Αιγαίο, επαναφέροντας στο προσκήνιο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και γενικότερα εφαρμόζοντας αυθαιρέτως τον ισχυρισμό ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν μόνο χωρικά ύδατα έξι μιλίων κι όχι ΑΟΖ κι άλλες θαλάσσιες ζώνες. Περιττό να υπενθυμίσουμε πως με την εγκατάλειψη του έργου πόντισης του καλωδίου η Ελλάδα αποδυναμώνει δραματικά τα κυριαρχικά δικαιώματά της.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, λοιπόν, αναφέρει στην ανακοίνωση-αντίδρασή του: «Ορισμένες περιοχές που καθορίζονται στον “Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό” που έχει κηρυχθεί από την Ελλάδα σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, παραβιάζουν τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της χώρας μας (Τουρκία) στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι οι μονομερείς ενέργειες και διεκδικήσεις της Ελλάδας δεν θα έχουν νομικές συνέπειες για τη χώρα μας». Η ανακοίνωση επαναλαμβάνει τη θεωρία για κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες και ισχυρίζεται πως ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ελλάδας παραβιάζει την Διακήρυξη των Αθηνών!

τού Φοίβου Κλόκκαρη*

Η επεκτατική πολιτική τής Τουρκίας σε βάρος τού Ελληνισμού, πηγάζει από τον ιερό όρκο της Τουρκικής εθνοσυνέλευσης το 1920, περί ανασύστασης τής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.Διεκδικεί επανάκτηση τής Κύπρου και περιορισμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων τής Ελλάδας στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο (ΑΜ) και Δυτική Θράκη.Επιδιώκει να επιβάλει δυναμικά σε βάρος τής εθνικής κυριαρχίας του Ελληνισμού μία θαλάσσια ζώνη («γαλάζια πατρίδα») στις Δυτικές και Νότιες ακτές της, που θα εκτείνεται μέχρι το μέσο του Αιγαίου και τη γραμμή Νοτίως Κρήτης-Κύπρου, η οποία θα της προσφέρει ασφάλεια, πόρους και τη δυνατότητα να καταστεί ισχυρή περιφερειακή δύναμη.

Για την επίτευξη του στόχου της ενήργησε μεθοδικά με μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό και μέχρι σήμερα πέτυχε να διχοτομήσει βίαια τήν Κύπρο, να την αλλοιώσει δημογραφικά και να την τηρεί υπό τήν ομηρία της με ισχυρές τουρκικές δυνάμεις κατοχής (ΤΔΚ).Αρνείται επι μισό αιώνα να εκτελέσει τα ψηφίσματα τού ΣΑ/ΟΗΕ για απομάκρυνση τών ξένων στρατευμάτων από την Κύπρο.Προέβη σε σωρεία παραβιάσεων τού θαλάσσιου και εναέριου χώρου τής Ελλαδας στο Αιγαίο και την ΑΜ με σκοπό την ανατροπή των διατάξεων της Συνθήκης τής Λοζάνης.Δεν υπέγραψε τη σύμβαση των ΗΕ για το δίκαιο τής θάλασσας και αρνείται να συμμορφωθεί προς τις διατάξεις της.Απειλεί την Ελλάδα με casus belli αν επεκτείνει τα χωρικά ύδατα της στα 12ν.μ. στο Αιγαίο και δεν αναγνωρίζει ότι τα νησιά έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ.Αμφισβητεί τα όρια του Ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, τού FIR , τής περιοχής έρευνας/ διάσωσης και την κυριαρχία τής Ελλάδας σε μεγάλο αριθμό νησιών τού Αιγαίου, τα οποία απαιτεί να αποστρατικοποιηθούν .Eνίσχυσε την πολεμική βιομηχανία της και τήν στρατιωτική ισχύ της, ιδιαίτερα την ναυτική και έδωσε βαρύτητα στις αποβατικές δυνάμεις της και τις διακλαδικές ασκήσεις με σενάριο την κατάληψη νήσου.

Ο Ελληνισμός ακολούθησε πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας, που όχι μόνο δεν ανέκοψε αλλά αύξησε την επιθετικότητα της.Καλλιεργήθηκε η ψευδαίσθηση ότι οι υποχωρήσεις προς ικανοποίηση των απαιτήσεων της Άγκυρας, θα ανακόψουν τις επεκτατικές επιδιώξεις της.Δεν λήφθηκαν σοβαρά υπόψιν τα ιστορικά παραδείγματα κατευνασμού του αντιπάλου, που απέτυχαν, όπως η περίπτωση του Χίτλερ στο ΒΠΠ, ούτε τα διδάγματα του Θουκυδίδη, που αφορούν την υποχωρητικότητα και την ισχύ. Α140«αν υποχωρήσετε τώρα, θα προβάλουν αμέσως άλλη επαχθέστερη απαίτηση γιατί θα νομίσουν ότι ενδώσατε από φόβο».Αυτό ουσιαστικά έγινε με τις χρονοβόρες διακοινοτικές συνομιλίες για το Κυπριακό. Συνεχείς υποχωρήσεις τής Κυπριακής Δημοκρατίας( ΚΔ), τις ενθυλακώνει η Τουρκία και επανέρχεται με νέες απαιτήσεις πλέον επώδυνες .Σταδιακά οι κυβερνήσεις τής ΚΔ αποδέχθηκαν κατάργηση τού ενιαίου κράτους , αφοπλισμό του, αντικατάσταση του από τήν ΔΔΟ, ένα συνεταιρισμό δύο ισοτίμων κρατιδίων, με πολιτική ισότητα και εκ περιτροπής προεδρία ,που κατέληξε σε συγκαλυμμένη μορφή συνομοσπονδίας δύο κρατών, που δεν διαφέρει πολύ από την σημερινή απαίτηση της Τουρκίας για λύση δύο κρατών (συνομοσπονδία δύο κρατών)υπο την ομηρία της . Ε89 «Το δίκαιο έχει εφαρμογή όταν υπάρχει ισοδυναμία ισχύος μεταξύ αυτών που το επικαλούνται».Η απουσία πανεθνικής στρατηγικής του Ελληνισμού για απελευθέρωση τής Κύπρου και η αποδυναμωμένη στρατιωτική ισχύς του είχαν ως συνέπεια την αποδοχή τής λύσης ΔΔΟ για το Κυπριακό, που νομιμοποιεί τα τετελεσμένα τής Τουρκικής εισβολής και κατοχής.Είναι ενθαρρυντικό ότι η Ελλάδα, την τελευταία περίοδο ενίσχυσε δραστικά τη στρατιωτική ισχύ της και πρέπει να πράξει το ίδιο και η ΚΔ .Να αυξήσει τις δαπάνες για την άμυνα σε ποσοστό τουλάχιστον 3% επί του ΑΕΠ, να απορρίψει τήν λύση ΔΔΟ και να επανατοποθετήσει το Κυπριακό στην ορθή βάση του ως θέμα εισβολής και κατοχής.Είναι τελείως αδικαιολόγητη η ενέργεια τής παρούσας κυβέρνησης τής ΚΔ να μειώσει τις εισφορές για την άμυνα από 30% σε 17%.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα της πολιτικής τού κατευνασμού που ακολoύθησε ο Ελληνισμός έναντι τής Τουρκίας λόγω φοβικού συνδρόμου:

• Κυπριακό:ΔΜε τις συνεχείς υποχωρήσεις τής ΚΔ , το διεθνές έγκλημα τής Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου (εισβολή, κατοχή, εποικισμός, αρπαγή περιουσιών, εθνοκάθαρση), κατέληξε σε δικοινοτική διαφορά και απενοχοποιήθηκε η Τουρκία.

• Πενταμερείς Διασκέψεις για το Κυπριακό.Ελλάδα και ΚΔ υποχώρησαν στην Τουρκική απαίτηση πραγματοποίησης τους (Γενεύη 2021) χωρίς τη συμμετοχή τής ΚΔ.

• Ενταξιακή πορεία Τουρκίας. Ελλάδα και ΚΔ δεν πρόβαλαν ΒΕΤΟ στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων τής ΕΕ με την Τουρκία, η οποία αρνείται να αναγνωρίσει την ΚΔ( κράτος μέλος της ΕΕ) και συνεχίζει να κατέχει έδαφος τής ΕΕ.

• Σύμφωνο συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας(7.12.2023). Υπογράφηκε παρά το γεγονός ότι η Τουρκία διατηρεί το casus belli κατά της Ελλάδας και εμμένει στις παράνομες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την ΑΜ .

• Διεθνείς Οργανισμοί.Η Ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε Τούρκους υποψήφιους για τις κρίσιμες θέσεις τών ΓΓ τού ΟΑΣΕ και ΙΜΟ(2023,2024) παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εισέβαλε και κατέχει εδάφη τής Κύπρου, της οποίας η Ελλάδα είναι εγγυήτρια δύναμη.

• Κυρώσεις ΕΕ. Ελλάδα και ΚΔ δέν απαιτούν από την ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία για την εισβολή/κατοχή στην Κύπρο, όπως έπραξε στην περίπτωση τής Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

• ΔΕΑΧ-ΑΟΖ-Χωρικά Ύδατα(ΧΥ) .Το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου (ΔΕΑΧ) Ελλάδας-Κύπρου παραμένει αδρανές από το 2000, η ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών δεν έχει οριοθετηθεί και τα Ελληνικά ΧΥ, δεν έχουν επεκταθεί στα12 ν.μ. στο Αιγαίο .

• Μέτρα στήριξης Τουρκοκυπρίων(τ/κ).Η ΚΔ έλαβε μονομερώς μέτρα στήριξης των τ/κ (26.1.2024) και συγκατένευσε καθώς και η Ελληνική κυβέρνηση, στη συμμετοχή τού Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών (ΥΠΕΞ), στην άτυπη σύνοδο τών ΥΠΕΞ/ΕΕ(Αυγ. 2024), παρά το γεγονός ότι οι ΤΔΚ προωθούνταιεπιθετικά στη νεκρή ζώνη και υπάρχει εμμονή τής Τουρκίας και των τ/κ σε λύση δύο κρατών στο νησί.

Διαπιστώθηκε ότι η πολιτική τού κατευνασμού δεν ανακόπτει την επιθετικότητα και τις επεκτατικές επιδιώξεις τής Τουρκίας.Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι γιατί ο Ελληνισμός συνεχίζει αυτή την αναποτελεσματική πολιτική επί μισό αιώνα;

Η Τουρκία υπολογίζει μόνο την ισχύ τού αντιπάλου και αυτήν πρέπει να ενδυναμώσει ο Ελληνισμός(Ελλάδα, ΚΔ), με την επισήμανση, ότι η ισχύς από μόνη της, δεν λειτουργεί αποτρεπτικά, αν δεν υπάρχει εθνική ομοψυχία και πολιτική βούληση προβολής τής ισχύος αλλά και χρήσης της, όταν απειλείται ή παραβιάζεται η εθνική κυριαρχία .

*αντιστράτηγος ε.α.

Λευκωσία Σεπτέμβριος 2024

Εισαγωγή: Μισό αιώνα μετά το πραξικόπημα στην Κύπρο, την πτώση της χούντας, την τουρκική εισβολή και την αλλαγή καθεστώτος στην Ελλάδα η ριζική αλλαγή εθνικής στρατηγικής αφενός είναι επιτακτική αναγκαιότητα και αφετέρου δεν αφορά (ή δεν πρέπει να αφορά) τις κομματικές και προσωπικές διενέξεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Τα έσχατα εθνικά συμφέροντα εθνικής επιβίωσης και εθνικής ασφάλειας αφορούν όλους. Το σύντομο κείμενο που ακολουθεί γράφεται με αφορμή την επίσκεψη του πρωθυπουργού του Ελλαδικού κράτους μετά από πρόσκληση του προέδρου της Κύπρου με αφορμή μισό αιώνα παράνομης εισβολής και παράνομων τετελεσμένων. Όπως και σε πολλές άλλες αναλύσεις, συνοψίζονται επιχειρήματα που συνηγορούν με την εξ αντικειμένου ορθή θέση υπέρ μιας ριζικής αλλαγής στο Κυπριακό ζήτημα. Αυτονόητα, αυτό απαιτεί μια ούτως ή άλλως αναγκαία και μη εξαιρετέα αλλαγή στρατηγικού προσανατολισμού και στρατηγικών σχεδίων και αποφάσεων σε όλο φάσμα της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η Ελληνική πλευρά είχε συμφέρον να κατανοήσει εδώ και πολύ καιρό ότι ο κατευνασμός των αναθεωρητικών απειλών σημαίνει είτε «ήττα χωρίς πόλεμο» ή πόλεμο ή πιθανότερα και αμφότερα. Είναι επιτακτικό επίσης να γίνεται κατανοητό ότι εν μέσω πρωτόγνωρων στρατηγικών εξελίξεων και καταιγιστικών στρατηγικών ανακατατάξεων κάθε είδους ο κατευνασμός και η στρατηγική αναξιοπιστία ενδέχεται να σημαίνουν κάποιου είδους εκμηδένιση των νεοελλήνων, δύο αιώνες μετά την Εθνεγερσία. Πέραν της εισαγωγής που προηγήθηκε προστέθηκε σε παράρτημα στο τέλος επιστολή στην αγγλική γλώσσα προς την Αντιπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ.

Τουρκικές αναθεωρητικές απειλές

Η Ελλάδα είναι κράτος που σέβεται την διεθνή νομιμότητα. Δεν εγείρει αναθεωρητικές αξιώσεις και δεν απειλεί άλλα κράτη. Το αντίθετο ισχύει για την Τουρκία και μάλιστα διαχρονικά με ολοένα οξύτερες αναθεωρητικές απειλές. Ελληνική αποτρεπτική στρατηγική, κατά συνέπεια, σημαίνει ότι ως σκοπό έχει να αντικρούσει τον Τουρκικό αναθεωρητισμό. Όσον αφορά την Κύπρο, με κάθε λογικό και ορθολογιστικό κριτήριο σημαίνει αναίρεση των παράνομων τετελεσμένων της παράνομης Τουρκικής εισβολής του 1974. Μέχρι αυτό να επιτευχθεί -και ανεξαρτήτως πόσο αυτό θα διαρκέσει μέχρι να εκπληρωθεί αυτός ο σκοπός, καθότι αυτή είναι η πρακτική όλων των κρατών σε ανάλογες και αντίστοιχες περιπτώσεις- κύριος σκοπός είναι η διαφύλαξη της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) ως του μόνου αναγνωρισμένου κράτους.

Επιτακτική ανάγκη ριζικής αλλαγής εθνικής στρατηγικής

Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Κύπρο κατόπι πρόσκλησης του Κύπριου Προέδρου με αφορμή την επέτειο μισού αιώνα παράνομης εισβολής και κατοχής του ενός τρίτου της Επικράτειας της ΚΔ, είναι ευκαιρία για ριζική στρατηγική επανατοποθέτηση: Νόμιμα, θεμιτά και νομιμοποιημένα αποσύρονται όλες οι αχρείαστες, αποδεδειγμένα αναποτελεσματικές και σε κάθε περίπτωση αυτοκτονικές υποχωρήσεις του παρελθόντος. Ταυτόχρονα, τίθενται ως κόκκινες γραμμές η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα σύμφωνα με τις (μόνες νόμιμες βλ. πιο κάτω) αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ του 1974, 1975, 1983 και σύμφωνα με την Πράξη Προσχώρησης της ΚΔ στην ΕΕ. Στην Πράξη Προσχώρηση ρητά αναφέρεται ότι ισχύει για όλη την Επικράτεια της ΚΔ. Εξ αντικειμένου, μετά από μισό αιώνα άγονων διαπραγματεύσεων με τις οποίες η Τουρκία επιδιώκει να νομιμοποιήσει τα παράνομα τετελεσμένα, η εφαρμογή του νομικού κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι η μόνη βιώσιμη διέξοδος. Προστίθενται τα εξής στοιχειώδη και ουσιώδη.

ΚΑΤΑ ΠΡΩΤΟΝ, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει σοβαρά το γεγονός ότι μισό αιώνα μετά την παράνομη εισβολή η της Τουρκίας στην Κύπρο η υποχωρητικότητα της Ελληνικής πλευράς όχι μόνο οδήγησε τις Κυπριακές διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο αλλά ενθάρρυνε την Άγκυρα να διατυπώνει θέσεις που με κάθε αντικειμενικό κριτήριο οδηγούν σε πλήρη έλεγχο της Κύπρου. Στην Μεγαλόνησο Κύπρο, υπενθυμίζεται, οι Έλληνες αποτελούν το 82% του πληθυσμού και είναι περίπου το ένα δέκατο του Ελληνικού έθνους. Επικυριαρχία της Τουρκίας στην Κύπρο σημαίνει ότι σε πρώτη φάση το ένα δέκατο του Ελληνισμού καθίσταται όμηρος της Άγκυρας και ότι στην συνέχεια κατακτά όλο το νησί αλλάζοντας τους γεωπολιτικούς και στρατηγικούς συσχετισμούς και τα σύνορα με συνέπειες βαθύτατων προεκτάσεων. Μεταξύ πολλών άλλων εκπληρώνει τον σκοπό υποβάθμισης της Ελλάδας και ανάδειξης της Τουρκίας σε περιφερειακό ηγεμόνα εντός του αναδυόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος.

Γεωπολιτικά, στρατηγικά και άλλα κριτήρια και παράγοντες. Διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα

ΔΕΥΤΕΡΟΝ, στην Μεγαλόνησο Κύπρο πέραν του γεγονότος ότι κατοικεί το ένα δέκατο του Ελληνισμού

α) η Ελλάδα είναι εγγυήτρια δύναμη,

β) η Τουρκία παραβιάζει κατάφωρα την διεθνή τάξη,

γ) οι υποχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις με το πιστόλι των στρατευμάτων κατοχής στον κρόταφο δεν είναι δεσμευτικές (Πρέσβης Δούντας ορθά υπογράμμιζε: Σε όλες τις διαπραγματεύσεις οι πολιτικές υποχωρήσεις αποσύρονται και οι νέες διεξάγονται από μηδενική βάση),

γ) το Συμβούλιο Ασφαλείας με όρους αρμοδιοτήτων που ορίζει ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ (άρθρο 2 Κεφάλαιο Ι) δεν έχει δικαίωμα να ορίζει την εσωτερική τάξη των κρατών-μελών και η μόνη αρμοδιότητά του είναι η αποκατάσταση της διεθνούς τάξης η οποία με δικές του αποφάσεις το 1974,1975 και 1983 όρισε ότι παραβιάστηκε.

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας οι μόνες αποφάσεις του ΣΑ που ισχύουν είναι αυτές του 1974, 1975 και 1983 όπου ρητά υιοθετούνται τα εξής τα οποία είναι τα μόνα που ορίζουν και οριοθετούν την διεθνή νομιμότητα στην περίπτωση της ΚΔ:

1. Τα τετελεσμένα είναι παράνομα και πριν η Ελληνική πλευρά άρχισε να υποχωρεί το ΣΑ κάλεσε επανειλημμένα να τερματιστούν.

2. Ρητά αναφέρεται ότι τα τετελεσμένα δεν θα αποτελέσουν προϋπόθεση «λύσης» και ότι το μόνο αναγνωρισμένο κράτος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία.

3. Η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα όπως εξάλλου ορίζεται ρητά στην πράξη προσχώρησης της ΚΔ στην ΕΕ ισχύει για όλη την Επικράτειά της συμπεριλαμβανομένων των παράνομα κατεχομένων εδαφών.

ΤΡΙΤΟΝ, για να σταθούμε ακόμη περισσότερο επί της ουσίας του Κυπριακού, τίθενται και τα εξής αλληλένδετα ζητήματα:

α) Η Τουρκία διατηρεί δεκάδες χιλιάδες παράνομα στρατεύματα στο έδαφος της ΚΔ.

β) Πέραν των εγκλημάτων του 1974 τα οποία έχουν καταγραφεί από εκθέσεις των αρμόδιων διεθνών θεσμών, έφερε χιλιάδες εποίκους οι οποίοι στην βάση της Συνθήκης της Γενεύης είναι έγκλημα πολέμου.

γ) Δημιούργησε στρατιωτικές βάσεις και συνεχίζει να δημιουργεί νέες.

δ) Κλιμακώνοντας τις αναθεωρητικές αξιώσεις της απαιτεί «2 κράτη» (όπως και η ΔΔΟ με πολιτική ισότητα είναι συγκυριαρχία με διαφορετικά λόγια).

Νομικά, πολιτικά και στρατιωτικά η Ελλάδα όφειλε και είχε συμφέρον εδώ και δεκαετίες να λειτουργήσει με όρους νομιμότητας αλλά και εξ αντικειμένου νομιμοποιημένου πολιτικού και στρατηγικού ορθολογισμού: Για την διασφάλιση της διεθνούς τάξης και της περιφερειακής σταθερότητας να εξισορροπήσει την Τουρκία στην ΚΔ. Για παράδειγμα, είναι στρατηγικά επιβεβλημένο, πολιτικά θεμιτό και νομικά νομιμοποιημένο να αποστείλει στην Κύπρο τον ίδιο αριθμό στρατευμάτων. Να δημιουργήσει επίσης στρατιωτικές βάσεις που θα αντισταθμίζουν τις Τουρκικές και να αναγγείλει ότι απορρίπτει ως εσαεί παράνομη τυχόν προσάρτηση των κατεχομένων στην Τουρκία. Αυτός είναι ο σκοπός του περιέργως εγκαταλειμμένου Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΕΑΧ) του οποίου η ολοκλήρωση όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί αποτελεί και προϋπόθεση παραγωγικών διαπραγματεύσεων.

Μόνο από θέση ισορροπίας δυνάμεων θα μπορούσαν να διεξαχθούν παραγωγικές διαπραγματεύσεις οι οποίες θα τερμάτιζαν με ειρηνικό τρόπο τα παράνομα τετελεσμένα και θα εκπλήρωναν τις πρόνοιες της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας.

Ακόμη πιο σημαντικό, μια τέτοια νόμιμη και πολιτικά και στρατηγικά ορθολογιστική προσέγγιση με το να δημιουργεί ισορροπία δυνάμεων αλλάζει συλλήβδην τους επί μισό αιώνα αρνητικούς στρατηγικούς συσχετισμούς στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και ενισχύει την στρατηγική παρουσία της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Λογικά, εάν η Ελλάδα επιτύχει την αλλαγή των συσχετισμών που δημιουργήθηκαν το 1974, η Άγκυρα θα σπεύσει αμέσως να δεχθεί την αποκατάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε όλη την Επικράτειά της και την εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας.

Εάν η Τουρκία δεν το πράξει η Ελλάδα θα αυξήσει την ασφάλεια του ενός δέκατου του Ελληνισμού, θα διαθέτει στρατηγικό πλεονέκτημα στο ευρύτερο πλέγμα σχέσεων με την Τουρκία και θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ειρηνικής διεξόδου. Ταυτόχρονα, εάν η Τουρκία παραμένει αναθεωρητική και αδιάλλακτη και όσο και εάν αυτό διαρκέσει, ευκαιρίας δοθείσης θα μπορούσε να επιδιωχθεί η «απαλλαγή» της Κυπριακής Δημοκρατίας από ξένες δυνάμεις και να αποκατασταθεί η νομιμότητα που προβλέπουν οι μόνες ισχύουσες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του 1974,1975 και 1983.

Ελληνική εθνική στρατηγική σε όλο το φάσμα της διεθνούς πολιτικής

Η Ελληνική πολιτική όσον αφορά την Κύπρο, πάντως, δεν μπορεί παρά να είναι ενταγμένη στην ευρύτερη εθνική στρατηγική της Ελλάδας. Με κάθε λογικό και ορθολογιστικό κριτήριο, για παράδειγμα, μείζονος στρατηγικός σκοπός είναι η εκπλήρωση των προνοιών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και τήρηση των προνοιών των Συνθηκών. Ως προς αυτό, υπογραμμίζεται το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος που δεν εφάρμοσε το μονομερές δικαίωμα που ορίζουν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας όσον αφορά την επέκταση της Αιγιαλίτιδας ζώνης.

Η τήρηση των προνοιών των Συνθηκών σχετίζεται ευθέως με την αξιοπιστία της εθνικής στρατηγικής. Εντός του σύγχρονου ανταγωνιστικού και συχνά συγκρουσιακού διεθνούς συστήματος ασφαλή και βιώσιμα θεωρούνται εκείνα τα κράτη τα οποία διαθέτουν την αναγκαία ισχύ για την αποτροπή των απειλών κατά της Επικράτειάς τους και την εκπλήρωση των προνοιών του διεθνούς δικαίου. Μεριμνούν για βέλτιστο συνδυασμό των συντελεστών ισχύος που διαθέτουν και λαμβάνουν πολιτικά και στρατηγικά ορθολογιστικές αποφάσεις:

α) Δεν ξοδεύεται ούτε ένα ευρώ λιγότερο ή περισσότερο από ότι είναι αναγκαίο για ποιοτική και ποσοτική επάρκεια πολεμικών μέσων. Κάτι τέτοιο απαιτεί κρατικά επιτελεία, στρατηγικό σχεδιασμό, ορθή εκτίμηση των εξωτερικών απειλών κατά της Επικράτειας και ορθές αποφάσεις για την διάθεση πόρων για την εθνική άμυνα.

β) Υπάρχει μέριμνα διαρκούς απόκτησης στρατηγικής γνώσης από την πολιτική ηγεσία και την στρατιωτική ηγεσία για τα ισχύοντα στην διεθνή πολιτική (αυτό αποτελεί συνήθη πρακτική σε όλα τα κράτη τα οποία διαθέτουν εθνική στρατηγική).

γ) Εάν δεν υπάρχουν δημιουργούνται κρατικά επιτελεία -ασφαλώς κρατικών λειτουργών και όχι κομματικών στελεχών ή περιφερόμενων διεθνικών δρώντων- τα οποία διαρκώς επεξεργάζονται στρατηγικά σχέδια και διαρκώς βελτιώνουν αυτά τα σχέδια με εξελισσόμενες εναλλακτικές αποφάσεις που προκαλούν το αναγκαίο κόστος κατά όσων απειλούν την Ελληνική Επικράτεια.

δ) Υπάρχει μέριμνα για υποστηρικτική οικονομική υποδομή και για την μεγαλύτερη δυνατή αυτονομία εξοπλιστικών μέσων.

ε) Διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή πολιτική και κοινωνική ομοφωνία για ζητήματα μείζονος εθνικού συμφέροντος και καλλιεργείται υποστηρικτικό εθνικό φρόνημα στο επίπεδο της κοινωνίας.

στ) Όσον αφορά τα ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα υπάρχει μέριμνα από όλους για σταθερότητα στόχων και προσεγγίσεων ανεξάρτητα πολιτικών διακυμάνσεων.

ζ) Υπάρχει μέριμνα για αποτελεσματική διαχρονική και πέραν κομματικών διαιρέσεων συνεργασία πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

η) Γίνεται σε όλους ξεκάθαρο ότι υπάρχει ετοιμότητα και αποφασιστικότητα της πολιτικής ηγεσίας και τη κοινωνίας για την προάσπιση του εθνικού συμφέροντος.

θ) Υπάρχει μέριμνα για μυστικές υπηρεσίες που διασφαλίζουν επαρκείς πληροφορίες επί ζητημάτων που αφορούν την εθνική ασφάλεια και την χάραξη επιτελικών σχεδίων.

ι) Καλλιεργούνται αξιόπιστες παραστάσεις ικανότητας, αποφασιστικότητας και απόρριψης κάθε αναθεωρητικής αξίωσης ή τετελεσμένων που δημιουργήθηκαν με βία.

κ) Εξαιρετικά σημαντικό επίσης είναι επίσης, η καλλιέργεια αξιόπιστων συμμαχικών συγκλίσεων αλλά και μέριμνα για διαρκείς συναλλαγές στην βάση των εθνικών συμφερόντων ούτως ώστε να επιτυγχάνονται ισόρροπες και συμμετρικές σχέσεις με όλα τα κράτη και κυρίως με τις μεγάλες δυνάμεις εντός συμμαχιών ή διεθνών θεσμών που συμμετέχει το κράτος.

Εν μέσω καταιγιστικών στρατηγικών εξελίξεων και ανακατατάξεων η ριζική στρατηγική επανατοποθέτηση της Ελλάδας στα Βαλκάνια, στο Αιγαίο και στην Κύπρο είναι ολοφάνερα κάτι περισσότερο από αναγκαία. Η κοινωνία και οι πολιτικές εξουσίες έχουν τον λόγο και το δικαστήριο των εθνών είναι η ιστορία.

Πηγή: Huffpost και Φιλελεύθερος

Παράρτημα: Επιστολή και επισημάνσεις στην Αντιπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ

UNSG envoy Mrs Maria Angela Holguin – Μαρία Άνχελα Χολγκίν Κουεγιάρ

To Mrs Maria Angela Holguin UN envoy

By Panayiotis Ifestos Prof

Dear Mrs Holguin,

Please allow me to express my support and respect for you and your role as a representative of the General Secretary of the United Nations.

Highlighting the reason I address this letter to you, It is may be useful to briefly introduce myself. I am a professor of international relations and strategic Studies in Greece. I was born in Cyprus (occupied Lapithos in Kyrenia district). From 1978 to 1988, as a public official, I served at the Embassy of the Republic of Cyprus in Brussels and the Cyprus Delegation to the EU. Subsequently, in 1988 and before I was appointed at Panteion University in Athens in 1990, I served for two years at the Presidency of the Republic of Cyprus as a member of the research team which was supporting the negotiations with the UN and Turkish Cypriot representatives. I am an author of English language and Greek language books, articles and essays, mainly in International affairs, strategic issues and European politics (short cv: https://wp.me/P3OqMa-10x). It is also useful to mention that in reports which were written as a government official and in many books and in articles ever since, I actively supported the entry or Cyprus in the EU.

A central argument was that if the Republic of Cyprus becomes a full member of the EU we acquire additional prerequisites for a peaceful resolution beneficial to all parties involved. After 2004, this is a fact and a precious advantage for all countries involved (If of course their purpose is a peaceful resolution in accordance to international and European law). In fact, objectively speaking, the Acquis Cummunataire provides 100% the prerequisites for a peaceful resolution, something that undoubtedly is important for the UN.

The report of the international expert panel: In 2004 I was a member of an international panel of experts which produced a precious! Report: «A principled basis for a just and lasting Cyprus settlement in the light of International and European Law» By the International Expert Panel convened by the Committee for a European Solution in Cyprus. Below I cite again the title and links for the report which is translated in 4 languages.

Objectively, for both legal and political reasons, this report, is the only basis for the termination of the illegal occupation and the application of conditions which are compatible to international law and order. Application of international and European Law is the unique approach in order to secure a viable and peaceful Cyprus Republic. For the UN representatives and the countries involved, I repeat and I emphasize, the above report is valuable and precious because it outlines the prerequisites for a peaceful resolution.

As it becomes clear, the purpose of the present short letter, is to raise awareness and to support the role of the UN and its representatives, by stressing the point that the current approaches for a “solution” of the “Cyprus problem” are programmatically unproductive. In fact, for many decades the negotiations lead from the one impasse to the next impasse. There is no peaceful resolution if it is not fully understood, foremostly by the General Secretary of the UN and its officials that at issue is international legal order as defined:a) By the Treaties,

b) By the Chapter of the UN and

c) By the Security Counsil Resolutions of 1974,1975 and 1983 regarding the invasion and the creation of illegal accomplishments.

Regarding these SC Counsil Resolutions, it is necessary to stress that are the only ones which are compatible to the UN Chapter. This is so because:a) They call for the termination of the accomplishments acquired illegally during the illegal invasion of 1974.

b) They state that the only recognized state Cyprus is the Republic of Cyprus Republic and

c) And they make it clear that these accomplishments acquired illegally shall not provide the basis for the solution of the Cyprus issue.

In addition, it is also necessary to refer and stress something that is often forgotten. That is, to refer clearly to the High Principles of International Law and International Order as defined by the Charter of the UN. For example, it is crucial to take into account the fact that in Chapter I Article 2 paragraph 7 it is clearly stated:

«Nothing contained in the present Charter shall authorize the United Nations to intervene in matters which are essentially within the domestic jurisdiction of any state or shall require the Members to submit such matters to settlement under the present Charter».

As regards the application of measures by the UN, the aforementioned resolutions of the Security Counsil of 1974,1975 and 1983 make it absolutely clear who endangers and who continues to threaten international security (Chapter VII of the Charter of the UN): It is not the victim, that is, the Republic of Cyprus, but the state that invaded and created illegal accomplishments. After the 1990s, many clauses of subsequent resolutions of the Security Council as regards Cyprus are not valid because the Security Council, the UN, and its representatives have no jurisdiction to define the internal regime of the member states. Their only jurisdiction is to re-establish international law and order as clearly and expressly stated in the resolutions of the Security Counsil of 1974, 1975 and 1983.

If the SC, the UN or its representatives propose recognition of the illegal accomplishments:

A) It runs against the High Principles of the UN and its Charter (Chapter I Article 2 paragraph 7 just cited) and

B) Do not lead to a peaceful resolution, or worse, it hatches conflictual conditions which brings instability and which threatens international security.

Dear Mrs Holguin, restating again my support and respect for your role and for the mission of the UN as clearly stated in Chapter I cited above, I do hope that the present letter is useful in order to re-think and possibly re-orient the UN role to approaches leading to outcomes which are compatible to the Charter of the UN, to international law, to International Conventions and to International security.

Below I cite the title and links of the Experts report and of some relevant essays and articles.

«A principled basis for a just and lasting Cyprus settlement in the light of International and European Law» By the International Expert Panel convened by the Committee for a European Solution in Cyprus. 4 LANGUAGES see http://www.ifestosedu.gr/32RuleofLaw.htm and https://piotita.gr/2016/10/26/%ce%ba%cf%85%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%b7-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%af%cf%83%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%81%cf%87%cf%8e%ce%bd-%ce%b3/

THE CYPRUS ISSUE: SLIDING ON A KNIFE-EDGE”, European Parliament, conference http://wp.me/p3OqMa-1kT [(it also includes the experts report on «International and European law» in four languages)

Alfred de Zayas, Geneva, THE ANNAN PLAN AND THE IMPLANTATION OF TURKISH SETTLERS IN NORTHERN CYPRUS. https://piotita.gr/2016/10/19/by-alfred-de-zayas-geneva-the-annan-plan-and-the-implantation-of-turkish-settlers-in-northern-cyprus-%ce%ad%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%b9-%ce%b5%ce%b3%ce%ba%ce%bb%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84/

Here are also some essays -there many other- regarding the role of the Security Council, of the UN and of its representatives. They are written in Greek and I do hope it is possible to translate it.

Η ριζική επανατοποθέτηση είναι μονόδρομος. H κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας τίποτα δεν επιτυγχάνει, ενώ οδηγεί όλους σε παγίδα αστάθειας. https://www.huffingtonpost.gr/entry/e-rizike-epanatopothetese-einai-monodromos_gr_60950e61e4b0ae3c687cdddd

Η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ελλαδικό κράτος στην κόψη του ξυραφιού. Νομική, θεσμική, πολιτική αιτιολόγηση για ριζική επανατοποθέτηση. https://wp.me/p3OqMa-21E

Η Κυπριακή Δημοκρατία στην κόψη του ξυραφιού. Νομική, θεσμική, πολιτική αιτιολόγηση για ριζική επανατοποθέτηση. Also Κυπριακό-Ελληνοτουρκικά μετά τη Γενεύη: Επιτακτική ανάγκη νέας στρατηγικής. Δεν καταργείται η Κυπριακή Δημοκρατία. Αποφάσεις συμβατές με τον Χάρτη του ΟΗΕ και την πράξη προσχώρησης στην Ε.Ε https://piotita.gr/?p=29902

NB

I do hope that the emphasis in some paragraphs above highlighted the points and issues which the undersigned considers central.

With kind regards

Panayiotis Ifestos

22/05/2024

Σημ. έχει αποσταλεί στην αντιπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ στις 22.5.2024 και δημοσιοποιήθηκε αρχικά στο https://forum.agora-dialogue.com/2024/05/22/letter-to-unsg-envoy-mrs-maria-angela-holguin/

Π. Ήφαιστος – P. Ifestos (www.ifestos.edu.gr www.ifestosedu.gr ifestosedu@gmail.com)

Πηγή: ifestos.edu.gr

Φανούλα Αργυρού

Δυστυχώς δεν πρέπει να τρέφει κανένας πλέον ελπίδες για συγκρότηση ενός δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Η ελληνική κυβέρνηση το ξεκαθάρισε ότι η Κύπρος δεν είναι διμερές θέμα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και πάει για … συνεκμετάλλευση του Αιγαίου με τον κατακτητή της Κύπρου. Ας μην τρέφουμε ελπίδες για κάτι που έρχεται σε αντίθεση τόσο με τους Αμερικανούς όσο και τους κηδεμόνες Βρετανούς και τα σχέδιά τους για την «ανατολική Μεσόγειο»!

Με άλλα λόγια θα μιλάμε για όνειρα θερινής νυκτός με το παρόν πολιτικό σύστημα σε Ελλάδα αλλά και Κύπρο.

Ας μη ξεχνούμε τι κοροϊδία παίχτηκε με τους S300 και τι μας αποκάλυψαν τα βρετανικά έγγραφα για τις έντονες αντιθέσεις του Φόρεϊν Όφις και του γνωστού Σερ Ντέιβιντ Χάνει. Και τις αφόρητες πιέσεις για την μη κάθοδό τους,(θυμηθείτε Malcolm Rifkind ΥΠΕΞ) και που τα κατάφεραν τελικά να μην δουν τη Κύπρο ούτε φωτογραφία οι πύραυλοι!!

Ας μη ξεχνούμε την έντονη διαχρονική, αρνητική στάση και πίεση των Βρετανών και σε άλλες χώρες να μην πωλούν αμυντικά όπλα στην Κυπριακή Δημοκρατία, εξού και οι ΗΠΑ παρόλες τις φουσκωτές δηλώσεις τον τελευταίο καιρό περί… αμυντικού εταίρου η Κύπρος, ακόμα δεν έχουν άρει ουσιαστικά το εμπάργκο τους εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας…

Ίδωμεν…

Πηγή: simerini.sigmalive.com

Με τις στρατιωτικές της βάσεις σύμφωνα με τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου η Βρετανία κατέχει μέρος της χώρας από το 1960. Εδώ και 50 χρόνια, η Τουρκία με την παράνομη εισβολή κατέχει το βόρειο μέρος της [Κύπρου] μας. Και οι δύο χώρες υποτίθεται είναι εγγυήτριες δυνάμεις της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τρίτη εγγυήτρια χώρα είναι η Ελλάδα, αλλά και ο μεγάλος απών στο κατοχικό πρόβλημα της Κύπρου.

Με το δράμα της Κύπρου εν εξελίξει το 74, η Χούντα Ιωαννίδη πέφτει και καλείται να επιστέψει να αναλάβει τα ηνία της Ελλάδας ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Ο ιθύνων νους των επάρατων Συμφωνιών Ζυρίχης -Λονδίνου. Και εκεί που περιμέναμε στρατιωτική βοήθεια από την Ελλάδα, και κοιτάζαμε στον ουρανό για τα Ελληνικά φτερά, έφτασε βαρύ και ασήκωτο το Δόγμα Καραμανλή, Η Κύπρος Κείται Μακράν. Έκτοτε το Δόγμα Καραμανλή ακολουθείται ευλαβώς από την εκάστοτε κυβερνητική ελίτ των Αθηνών.

Μόνη παρηγοριά για ένα μικρό διάστημα η προφορική συμφωνία μεταξύ του Ανδρέα Παπανδρέου και Γλαύκου Κληρίδη για το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα(ΕΑΔ). Κάποια στιγμή εξαφανίσθηκε και αυτό ως διάττων αστερας και μείναμε πάλι ανασφαλής.

Τελευταία αναπτύσσεται μια ρητορική περί αναβίωσης του ΕΑΔ .Ήταν και κύριο θέμα στο προεκλογικό πρόγραμμα του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Τελευταία όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο τι γίνεται με αυτό, ο Πρόεδρος απάντησε διπλωματικά πως σε θέματα άμυνας γίνονται πολλά. Αόρατο δηλαδή το ΕΑΔ, όπως κάποια άλλα αόρατα μέτρα που είχε εξαγγείλει λόγω προέλασης των Τούρκων στον Άγιο Δομέτιο.

Λόγω των απειλών της Τουρκίας για κατάληψη όλης της Κύπρου, είναι άποψη μας πως η Κυπριακή Κυβέρνηση, χωρίς αναστολές πρέπει να θέσει θέμα στην Ελληνική Κυβέρνηση, όχι απλώς αναβίωσης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, αλλά σύναψης μιας γραπτής Αμυντικής Συμφωνίας.Για να γνωρίζει επαρκώς η κάθε πλευρά τις υποχρεώσεις της, και να νιώθει ο Ελληνισμός της Κύπρου ασφαλής. Η Ελλάδα ως Εγγυήτρια Δύναμη έχει την νομική υποχρέωση για την ανεξαρτησία της Κύπρου. Πέραν τούτου έχει την και την ηθική υποχρέωση για τα όσα τράβηξε ο Κυπριακός Ελληνισμός από το πραξικόπημα της Χούντας και τα Δόγματα Καραμανλή των Συμφωνιών Ζυρίχης Λονδίνου και του Η Κύπρος Κείται Μακράν.

Με γραπτή Συμφωνία Αμυντικής Συμμαχίας, τουλάχιστον θα ξέρουμε όλοι οι νόμιμοι κάτοικοι της Κύπρου που στεκουμε σε περίπτωση επελάσεως των Τούρκων και τι θα περιμένουμε από την Ελλαδα. Εφόσον οι άλλες δύο εγγυήτριες δυνάμεις διατηρούν κατοχικά στρατεύματα στην Κύπρο, επιβάλλεται στην Συμφωνία Αμυντικής Συμμαχίας και η παρουσία Ελληνικού στρατού στην Κύπρο, πέραν της μικρής δύναμης της ΕΛΔΥΚ.

Βέβαια την εποχή των αρχαίων σωστών Ελλήνων, η Κύπρος δεν Εκείτο Μακράν. Με 200 τριήρεις το 450 π.Χ ο Κίμωνας ο Αθηναίος, γνωστός ως ο στρατηγός που Και Νεκρός Ενίκα, έπλευσε προς απελευθέρωση της Κύπρου. Στην πολιορκία του ισχυρού από τους Πέρσες Κιτίου, αρρώστησε και προτού πεθάνει έδωσε εντολή στους αξιωματικούς του αποκρύψουν τον θάνατο του από το στράτευμα του. Έτσι με ακμαίο το ηθικό ο στρατός του Κίμωνα νίκησε του Πέρσες στην ναυμαχία της Σαλαμίνας αλλά και στις μάχες της ξηράς.

Το 479 π.Χ, ένας άλλος Έλληνας, ο Παυσανίας ο μέγας Σπαρτιάτης Στρατηγός που συνέτριψε τους Πέρσες στην Μάχη των Πλαταιών, ήρθε με τις τρίηρεις του για απελευθέρωση της Κύπρου από τους Πέρσες.

Αν ο Κίμωνας και ο Παυσανίας έφθασαν στην Κύπρο με τα κουπιά και πανιά των Τριήρεων τους για να απελευθερώσουν τη Κύπρο από του βαρβάρους, η εγγυήτρια Ελλάδα δεν μπορεί να φθάσει με τα Ραφάλ, τις φρεγάδες και υποβρύχια της για τον ίδιο σκοπό;

Πέτρος Ασσιώτης

Πρόεδρος της Κίνησης Προάσπισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η ρηχότητα της ελληνικής πολιτικής σκηνής με φόντο τη Μεγαλόνησο, το τεραστίων γεωπολιτικών διαστάσεων παιχνίδι της Τουρκίας και το «προφητικό» μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου για το μέλλον του Αιγαίου και της Θράκης

Αξιοποιώντας τις άριστες σχέσεις που έχει οικοδομήσει μέσα στον χρόνο και με τη Μόσχα και με την Τεχεράνη και με την Ιερουσαλήμ. Η εξαιρετική ανάλυση των συναδέλφων και φίλων μου έδωσε την αφορμή να αναστοχαστώ τη σημασία της δικής μας πατρίδας. Και, βεβαίως, τη ρηχότητα της ελληνικής πολιτικής σκηνής, η οποία εκείνη την ημέρα ασχολείτο με τα «θαύματα» του κ. Κασσελάκη, με τα «φάλτσα» του κ. Παπανώτα, με τα «σεβαζόμαστε» του κ. Κυριαζίδη και με τις δραστηριότητες του λοιπού «λάιφ στάιλ» της συμφοράς. Με τα μονόστηλα της Ιστορίας, δηλαδή!

Ωστε έτσι, λοιπόν; Είναι η Κύπρος και εμείς το στρατηγικό βάθος του Ισραήλ; Αν είναι έτσι, όμως, αλήθεια, η Κύπρος τι είναι για εμάς σήμερα; Γιατί κάποτε η Κύπρος ήταν πράγματι το δικό μας στρατηγικό βάθος! Οχι των άλλων. Το στρατηγικό βάθος του Ελληνισμού! Και το σηματοδοτούσαμε αυτό με τον ενιαίο αμυντικό χώρο. Αλλά, ως φαίνεται, παγία πολιτική αυτής της κυβέρνησης είναι η σταθερή απεμπόληση αυτού του εθνικού πλεονεκτήματος. Και όσο κανείς δεν έκανε χρήση του, δεν το αντιλαμβανόμασταν και δεν ασχολούμασταν. Μα, τώρα που ακούμε και μαθαίνουμε από τους πάντες υπερηφάνως ότι η Μεγαλόνησος είναι το στρατηγικό βάθος του Ισραήλ, κάνει άλλος δηλαδή χρήση του εθνικού μας πλεονεκτήματος, πονάει! Οπως πονάει να κάνουμε διαπιστώσεις για τον ρόλο «κλειδί» και μεσολαβητή που αναλαμβάνει η αλώβητος από τη μακρά αντιπαράθεσή της με τις ΗΠΑ Τουρκία.

Ντρεπόμαστε να το ομολογήσουμε στους εαυτούς μας, αλλά η χώρα αυτή (την οποία η κυβέρνησή μας αποκαλούσε «απομονωμένη») έχει τεράστιο κύρος σε όλες τις χώρες της περιοχής και στη συμμαχία. Με βάσεις σε Συρία, Λιβύη, Αζερμπαϊτζάν και με ανοιχτούς διπλωματικούς διαύλους με όλους τους κρίσιμους γεωπολιτικές παίκτες παγκοσμίως, οι γείτονες μετέχουν ενεργά στο τεραστίων γεωπολιτικών διαστάσεων παιχνίδι και έχουν «φύγει» πολύ μπροστά. Ενώ εμείς διαρρήξαμε εντελώς τις σχέσεις μας με χώρες με τις οποίες είχαμε δεσμούς δεκαετιών και καταντήσαμε το ball boy της συμμαχίας. Ο πόλεμος στη Μόσχα θα τελειώσει, μετά τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, με ήττα της Ουκρανίας και το βασικό ερώτημα στο οποίο θα κληθούμε να απαντήσουμε εμείς στους εαυτούς μας είναι τι κερδίσαμε από την… υπερέκθεση. Και τι έχασαν, αν έχασαν, όλοι όσοι κράτησαν μια πιο μετρημένη στάση;

Μέρες τώρα η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία στα νησιωτικά συμπλέγματα των ανατολικών Κυκλάδων και οι επίσημες ΗΠΑ, η «σωστή πλευρά της Ιστορίας» στην οποία κυριολεκτικά τσακιστήκαμε να βρεθούμε, δεν έχουν πει μισή λέξη καταδίκης για τον τουρκικό αναθεωρητισμό! Ενώ το μόνο που προσέφεραν στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για να δώσει το «παρών» στον εορτασμό της 25ης Μαρτίου στον Λευκό Οίκο ήταν απλώς ένα photo opportunity δευτερολέπτων με τον πρόεδρο Μπάιντεν άνευ ιδιαιτέρων συνομιλιών, σε ένα γραφείο πέριξ του Οβάλ. Οχι στο Οβάλ. Προτείνω σε όλους να διαβάσουν με προσοχή τι είπε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος στην ομιλία του για την 25η Μαρτίου μήπως και ξυπνήσουν. Αντιγράφω: «Η Κύπρος είναι το τελευταίο προπύργιο του Ελληνισμού. Αν, ο μη γένοιτο, πέσει η Κύπρος, δεν θα κατοχυρωθούν τα άλλα ελληνικά μέρη και Αιγαίο, νησιά, Θράκη θα πάρουν σειρά».

[iEpikaira: Το Δόγμα Εν. Αμυντικού Χώρου δεν πρόκειται να ενεργοποιηθεί για όσο θα κυβερνούν υποχείρια των δυτικών συμφερόντων. Περισσότερα ΕΔΩ!]

Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ newsbreak.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "«Στρατηγικό βάθος» για τους άλλους αλλά όχι για εμάς"

τού Φοίβου Κλόκκαρη*

Η ημικατεχόμενη Κύπρος για να έχει αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα έναντι της Τουρκικής επιθετικότητας που συνεχίζεται, είναι απαραίτητο να συνάψει αμυντική συμμαχία με την Ελλάδα , με την οποία έχει κοινά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο(ΑΜ) και αντιμετωπίζουν κοινό εχθρό, την Τουρκία .

Το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου (ΔΕΑΧ) Κύπρου-Ελλάδας, υιοθετήθηκε το 1993 και λειτούργησε μέχρι το 2000.Ήταν μία στοιχειώδης μορφή αμυντικής συνεργασίας/ συμμαχίας, η οποία παρά τα κενά και τις ελλείψεις της, συνέβαλε σε ένα βαθμό στην ανάσχεση των επιδιώξεων τής Τουρκίας να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο στην ΑΜ. Η εφαρμογή τού ΔΕΑΧ είχε πολλαπλά οφέλη για το ηθικό τού Ελληνισμού τής Κύπρου και για την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων (ΕΔ) τής Ελλάδας (ΣΞ, ΠΝ, ΠΑ) και της εθνικής Φρουράς (ΕΦ) τής Κύπρου, η οποία διαθέτει στοιχειώδεις αεροναυτικές δυνάμεις και έχει εκτεταμένο θαλάσσιο και εναέριο χώρο .Στα πλαίσια τού ΔΕΑΧ κατασκευάστηκαν στην Κύπρο υποδομές, για την υποστήριξη αεροναυτικών δυνάμεων τής Ελλάδας (αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στη Πάφο, ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Ζύγι).

Από την εφαρμογή τού ΔΕΑΧ αποκτήθηκαν χρήσιμες εμπειρίες από το στρατιωτικό προσωπικό. Έγινε δοκιμή τών επιχειρησιακών σχεδίων, τής διαλειτουργικότητας τών μέσων και τών δυνατοτήτων τών οπλικών συστημάτων. Αποκτήθηκε πολύτιμη εμπειρία από την τακτική κίνηση πολεμικών σκαφών και εξοπλισμένων αεροσκαφών από την Ελλάδα στήν Κύπρο μακράν τών αεροναυτικών βάσεων τους καθώς και από την συνεκπαίδευση με τις δυνάμεις τής ΕΦ, στο επιχειρησιακό περιβάλλον της Κύπρου. Λεπτομερής καταγραφή των δράσεων τού ΔΕΑΧ περιλαμβάνεται σε άρθρο τού δημοσιογράφου Λάζαρου Μαύρου στην εφημερίδα <η σημερινή> τής 2.10.2008.

Η αδρανοποίηση του ΔΕΑΧ μετά το 2000, ήταν ένα αδικαιολόγητο στρατηγικό λάθος του Ελληνισμού, που οδήγησε στην αύξηση τής επιθετικότητας της Τουρκίας στη ΑΜ και τών διεκδικήσεων της σε βάρος τής ΑΟΖ Κύπρου-Ελλάδας. Η αδρανοποίηση οφείλεται στήν έλλειψη πολιτικής βούλησης των κυβερνήσεων Ελλάδας-Κύπρου, που υποτίμησαν την αξία τής ΑΜ για τα ζωτικά συμφέροντα τους και την επικινδυνότητα τής τουρκικής επιθετικής πολιτικής. Ιδιαίτερα οι κυβερνήσεις τής ΚΔ δεν έδωσαν βαρύτητα στη ενίσχυση τής στρατιωτικής ισχύος, συμφώνησαν να μην έχει ΕΔ το κυπριακό κράτος μετά την λύση, συμπίεσαν τούς προϋπολογισμούς άμυνας, και μείωσαν απότομα τήν στρατιωτική θητεία με σοβαρές επιπτώσεις στο αξιόμαχο τής ΕΦ. Η παρούσα κυβέρνηση δεν τήρησε την προεκλογική δέσμευση της για αύξηση τού προϋπολογισμού τής άμυνας σε ποσοστό 2% επι τού ΑΕΠ και μείωσε τις εισφορές για την άμυνα από το 30% στο 17% (είναι θλιβερό ότι μόνον δύο βουλευτές ενός κόμματος καταψήφισαν το σχετικό νομοσχέδιο).

Η αναβίωση του ΔΕΑΧ είναι αδήριτη ανάγκη και προϋποθέτει πολιτική βούληση των κυβερνήσεων Κύπρου-Ελλάδας. Όχι μόνο απαιτείται αναβίωση τού ΔΕΑΧ σε επιχειρησιακό επίπεδο, αλλά και βελτίωση/αναβάθμιση του, ώστε να καταστεί μία άρτια αμυντική συμμαχία, με αποστολή την αποτροπή, την άμυνα, την διαχείριση κρίσεων και την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας. Είναι απαραίτητο η ΚΔ να εκσυγχρονίσει τα οπλικά συστήματα της, να αποκτήσει τίς απαραίτητες αεροναυτικές δυνάμεις και να βελτιώσει τίς υποδομές υποστήριξης τους . Η πραγματοποίηση στο επιχειρησιακό περιβάλλον Κύπρου, Τακτικών Ασκήσεων μετά Στρατευμάτων (ΤΑΜΣ) τών ΕΔ τής Ελλάδας (ΣΞ, ΠΝ, ΠΑ) με την ΕΦ, συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση τής ετοιμότητας τών δυνάμεων .

Η αναβίωση τού ΔΕΑΧ επιβάλλεται και για ένα άλλο λόγο. Συνιστά την απαραίτητη πολεμική προπαρασκευή από την ειρήνη για να είναι πρακτικά δυνατή και αποτελεσματική η εκτέλεση τής συμβατικής υποχρέωσης τής Ελλάδας ως εγγυήτριας δύναμης, να προστατεύσει την Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), αν δεχθεί νέα Τουρκική επίθεση (Συνθήκη Εγγυήσεως 1960 άρθρο ΙΙ). Τα πολεμικά σχέδια για να έχουν επιτυχία πρέπει να δοκιμάζονται με ΤΑΜΣ από την περίοδο της ειρήνης. Στην Κύπρο η απειλή των Τουρκικών δυνάμεων κατοχής (εχθρός εντός των πυλών) επικρέμεται ως Δαμόκλειος σπάθη επί τής ΚΔ. Αν χαθεί η Κύπρος, θα υποστούν πλήγμα και τα συμφέροντα τής Ελλάδας στην ΑΜ. Η Κύπρος και τα νησιά τού Ανατ. Αιγαίου περιλαμβάνονται στούς επεκτατικούς στόχους τού <<εθνικού όρκου>>, που ψήφισε η τουρκική εθνοσυνέλευση τό 1920 και η πρόσφατη δήλωση του Ερτογάν ότι το 1974 έπρεπε να καταληφθεί όλη η Κύπρος, εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο, όπως και η απαίτηση αποστρατικοποίησης των νησιών και τής Κύπρου, για να είναι εύκολη λεία υλοποίησης τών στόχων τής Τουρκίας.

Στην επέτειο τής 25 Μαρτίου, στόν πανηγυρικό λόγο του, ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου τόνισε τήν αναγκαιότητα αναβίωσης τού ΔΕΑΧ, ώς ύψιστης σημασίας για την επιβίωση μας. Αναγκαιότητα που περιλαμβάνεται και στο προεκλογικό πρόγραμμα τού προέδρου τής Κυπριακής Δημοκρατίας (ΠτΔ). Ο ΠτΔ ερωτηθείς για τις δηλώσεις του αρχιεπισκόπου, απέφυγε να απαντήσει άν υπάρχει εξέλιξη στο θέμα αναβίωσης τού ΔΕΑΧ καί ποιά είναι η θέση τής Ελληνικής κυβέρνησης, ιδιαίτερα μετά το πρόσφατο σύμφωνο συνεργασίας με την Τουρκία(7.12.2023). Ο ΠτΔ δήλωσε ότι σημασία έχει το τί γίνεται στην πράξη και ότι σαφώς γίνονται πολύ περισσότερα από όσα γίνονταν, όταν υπήρχε το ΔΕΑΧ, με βάση την ενημέρωση που έτυχε από τούς αρμόδιους, όταν ανέλαβε τα καθήκοντα του, χωρίς να αναφέρει ποιά είναι αυτά που γίνονται στήν πράξη. Η αδρανοποίηση τού ΔΕΑΧ από το 2000 (τότε έγινε για τελευταία φορά η ΤΑΜΣ Τοξότης-Νικηφόρος τού ΠΝ και τής ΠΑ τής Ελλάδας με τήν ΕΦ, στο επιχειρησιακό περιβάλλον της Κύπρου), προκάλεσε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο κενό στις αμυντικές δυνατότητες τής ΕΦ. Κενό που είναι αδύνατον να καλυφθεί χωρίς τήν βοήθεια των αεροναυτικών ενισχύσεων τής Ελλάδας, γι' αυτό η αναβίωση τού ΔΕΑΧ σε συνδυασμό με την επείγουσα ενίσχυση τής ΕΦ, είναι ύψιστης σημασίας για την επιβίωση μας. 

Ο ΠτΔ οφείλει να ενημερώσει τον λαό, που διακατέχεται από μεγάλη αγωνία, άν υπάρχει πολιτική βούληση τών κυβερνήσεων Κύπρου-Ελλάδας, να αναβιώσει τό ΔΕΑΧ και να μετατραπεί σε άρτια αμυντική συμμαχία, προς ανακοπή τής επιθετικότητας τής Τουρκίας, η οποία έχει στρατηγικό στόχο, να θέσει υπο τον έλεγχο της όλη την Κύπρο. Η περιοδική παρουσία τής Ελληνικής πολεμικής αεροπορίας και ναυτικού στην Κύπρο, συμβάλλει και στήν τόνωση τού ηθικού τού Κυπριακού Ελληνισμού.

Λευκωσία Απρίλιος 2024​ 

*αντιστράτηγος ε.α.

iEpikaira.-  (published 12:26-29/03/2024, updated 13:30-08/04/2024) This article presents evidence that sheds light on the background of a looming plan to redraw the maritime borders between Greece, Turkey and Cyprus. The Aegean and the Eastern Mediterranean are examined separately, but it turns out that they constitute parts of the “Grand Strategy of the United States”, which is being implemented step by step.

Starting from the Aegean, “erasing” instead of “redrawing” the existing borders is a more accurate description of what is planned, creating a corridor that will be considered as an “International Strait” and not as “Open Sea”.

Professor Ioannis Mazis, in June 1997, argued that “the Aegean will not belong as Area of Responsibility to Greece, instead Greece will be responsible [only] for the defense of greek islands and the territorial waters”. He added, “it is obvious that the concept of the Area of Responsibility in the form of command and control ... is significantly degraded with the new architecture of the NATO Alliance. In maritime operations, the so-called Task Force Concept will be applied, according to which NATO forces will act dominantly in the central Aegean, over which they will also have operational control. Regarding air defense and information exchange (Cross Tel) it is almost certain that the Turks will try to push the geographical border of Information Exchange to the middle of the Aegean archipelago! This would likely mean -if accepted- the loss of the Aegean.”

The well-informed journalist Manolis Kottakis wrote in “ESTIA” newspaper back in August 2020 (republished in March 2022):

“My reliable source from the other side of the Atlantic at an unsuspected time -the EEZ segmental delimitation agreement between Greece and Egypt had not even been signed back then- informed me, as per a confidential conversation with a high-ranking member of the US Congress. My reliable source reported that the Congressman conveyed an assessment according to which a Peace Agreement between Greece and Turkey is being conceived by which Greece will be invited:

1. To expressly give up -throught an international treaty- its right to extend its territorial waters to 12 miles in the Aegean. The declaration of Madrid, which led to the suspension of the exercise of the Greek sovereign right for 23 years, is no longer enough. Its formalization is requested. The US argued that even if Greece extended to 12 nautical miles of territorial waters, it does not have sufficient forces to carry out surveillance on warships or on commercial ships. So it should settle with “selective expansion” of territorial waters as former PM Kostas Simitis suggested (in some places 10 n.m., in others 8 n.m. and some will remain at 6 n.m.).

2. A bilateral agreement or arbitration will call for withdrawal of greek troops from the Aegean greek islands with the simultaneous retreat of the Fourth Army of Smyrna to the turkish hinterland.

The goal of such an agreement would be -according to the Congressman-, to create a “neutral zone” west of 28 supposedly demilitarized greek islands. A “neutral zone” to serve international navigation between Suez and the Dardanelles.”

The well known defence and security greek website militaire.gr wrote on 03/21/22: “The Congressman’s cynical confession is partially confirmed by Admiral Christos Lymberis -then Chief of the Hellenic National Defence General Staff-, who has publicly stated that: “What I experienced in November 1994 [when the international convention on the Law of the Sea came into force which allows the extension of the territorial sea to 12 n.m.] as well as in January 1996 [during Imia crisis] was the burdensome pressure on the part of the US to NOT exercise the right to extend the territorial waters. Thus, Athens renounced the use of a strategic weapon, both in the active phase of the crisis during the mediation and in the political dialogue that followed the de-escalation”. The Admiral, in his briefing to the Greek Ministry of Foreign Affairs, even stated that: “The Americans argue that the extension of our territorial waters will negatively affect American naval operations, because Greece refuses to accept that all of the straits are governed by the right of free transit passage. What will this mean for Americans? Firstly, US submarines will surface in straits that are not designated as international. Secondly, American aircraft will be prohibited from overflying these straits and thus will be forced to seek the consent of Athens… I have been informed of US instructions to their submarines, according to which five specific straits in the Aegean are considered as ‘straits of free passage’”. »

It is clarified here that the geostrategic value of the Aegean is based on the control of the “Greek Straits”. Beyond their obvious value as a trade/energy corridor, Michael McGuire once wrote that “in wartime, the Black Sea becomes a grenade in Russia’s bowel” and in this sense, the “Greek Straits” are the fork.

The abovementioned revelations were confirmed by a statement of Prime Minister, Kyriakos Mitsotakis, who “discovered” in 2023 the existence of “NATO islands” (1, 2), and indirectly implied the looming concession of sovereignty (“Lebensraum”) in the Aegean. This clearly undermines the Treaty of Lausanne that Tayyip Erdoğan forcefully puts in the public debate by instrumentalizing the revisionist/maximalist doctrine of the “Blue Homeland” - whose foundations were laid since the 70s -, together with some “willing” Greeks (1, 2, 3, 4) and the well-known fifth column that promotes the dubious so-called “Greek-Turkish friendship” (1, 2, 3). In fact, many characterize the pending Greek-Turkish agreement as the “Prespes of the Aegean – Southern Mediterranean”, for which most of the political system bears responsibility, especially those who governed the country in the post-Junta period.

In hindsight, all these revelations cast light on the deeper reason upon which Turkey sought and achieved the dual name for the Dardanelles Straits (1, 2, 3, 4) on NATO maps -now also referred to as “Turkish Straits”-. Renaming the Dardanelles as “Turkish Straits” - appart from undermining the Treaty of Montreux and the Lausanne - it secures turkish sovereignty of the Straits perpetyally, even if/when the plan to create a “neutral zone” in the Aegean is implemented with the consequent redrawing of borders. At the same time, Turkey - with US blessings - succeeded in undermining the internationally recognized Republic of Cyprus, as its name, areas of jurisdiction and exercises therein, will be described on NATO maps only with coordinates, which foreshadows border changes there as well.

After sketching the picture of the undergoing transformation of the Aegean status quo, we will examine the Eastern Mediterranean, in light of the notorious so-called “Biden’s map” that was leaked in 2019. Thiw map:

-abolishes the “Seville map” which is based on the UNCLOS III provisions,

-takes into consideration claims dictated by Turkey to the US, and

-is currently at an advanced stage of implementation.

In a previous analysis (15/10/22) we wrote: “The “prophetical” Biden map (located and republished in Cyprus by Marios Poulados “Simerini of Cyprus”, 11/06/19), was constructed by state cartographers and the energy diplomacy experts of State Department’s, Bureau of Energy Resources, under the instructions/supervision of then Vice President Joe Biden. The map, among many other paradoxes it depicts the following:

-Describes in detail the southeastern limits of the turkish claim for the “turkish continental shelf”, as submitted to the UN one year later (18/05/2020), without incorporating the illegal and unsubstantiated Turkish-Libyan maritime deal provisions.

-It does not depict the EastMed pipeline (see iEpikaira’s detailed analysis), instead it envisages natural gas pipelines running through Turkey leaning towards turkish requests.

-It eliminates the influence of Kastelorizo complex in maritime delimitation, endowing to Turkey the EEZ east of the 28th Meridian [an area in which turkish Research/Survey Vessel, Oruc Reis, carried out illegal surveys for 4.5 months and was not included in the Greek-Egyptian EEZ delimitation agreement. It is noted that Turkey had granted illegal research licenses to TPAO since the 70s in the area in question]…

–It depicts signs of annexation of the occupied northern Cyprus by Turkey.”

It is pointed out that the Doctrine of the “Unified Defense Area” (DUSD) -between Greece and the Republic of Cyprus- opposes the provisions of Biden’s map and is therefore “red flagged”. The DUSD was abandoned after US urging and pressure induced by the Turks, as you will see in the following top secret Greek Ministry of Foreign Affairs telegram (September 18, 2001) that was intercepted and published in Dimitris Milakas' book: “The Secret History of the Aegean” (2012, topontiki.gr). The American intervention therein clearly sets diplomatic obstacles in the preeminent military exercise code name “Nikiphoros” that was inspired in order to settle the DUSD.

“A7 DIRECTORATE

During today’s visit by the American Chargé d’Affaires to Deputy Minister, Mr. Cleverly reported that instructions had been given to raise to the highest possible level in Athens, Nicosia, and Ankara the American concern for the possibility of an accidental and unintended accident during the coming “Nikiforos” military exercise. Mr. Cleverly mentioned that in the past an effort had been made to build confidence measures between Greece and Turkey to avoid unpleasant consequences. Under the current circumstances, he added, when everyone’s attention is focused on the concerted effort to suppress terrorism and cohesion is required, any mishap will create unpleasant consequences. Mr. Cleverly provided yet another potentially unfavorable dimension. He said that in the event of an unavoidable accident, Denktash would take advantage of the event to further hinder the efforts of the UN.

The present Political Adviser, Mr. Kiesling, clarified that the US does not propose to cancel the exercise, but urges for the demonstration of “moderation” and that the Turks are willing to respond “in a restrained and reciprocated manner”, a statement proving that informing of the Turks preceded.”

By gradually abandoning the DUSD, Kostas' Simitis government undermined the security of Kastellorizo as a link between Greek and Cypriot maritime space, allowing Turkey in 2012 to make specific claims in the area, which were taken into consideration by the State Department and were depicted on Biden’s map (2015-2017).

Simultaneously with the abandoning of the DUSD, NATO erased from its maps the maritime borders between Greece and Turkey, as clearly mentioned in another intercepted (topontiki.gr, 31/08/23) top secret Greek Ministry of Foreign Affairs telegram (December 2001). This confirms the implicit intention to re-draw them at a later time:

“DIRECTORATE of Aeronautical Department

As GEETHA (Greek Pentagon) informed us, our country, after signing a relevant agreement in 1996, with the US Geographical Service (National Imagery and Mapping Agency/NIMA/USA) participates in the 1:250,000 scale digital / vector map training program (VMAP). Turkey also participates in this program.

These maps have been agreed to depict the elements contained in the current NATO analog (paper) maps, many of which have been drawn up in 1973 by NIMA. Five (5) of the maps in question (two editions in 1973 and the third edition in 1983) depict the greek and turkish territory and depict the line of the maritime borders between Greece and Turkey.

During the meeting of the VMAP Steering Committee, in May 2001, the US proposed to the Greek side not to display the Greece-Turkey maritime borders on the digital map that was going to prepare. It also stated that was oriented to the revision of the common maps, so that the maritime borders in question are not depicted, following a relevant instruction from the State Department.

After the reaction of the Greek side (in accordance with instructions from the Ministry of Foreign Affairs), NIMA proceeded, in June 2001, unilaterally and without following NATO's procedures for Geographical Policy (i.e. without prior information from NATO, nor prior cooperation with the countries whose territory is depicted), it produced a revision of four analog (paper) maps of Joint Operations Graphic-Air/JOG-A, where the maritime borders of Greece – Turkey -as they are depicted on the maps of 1973- were erased.

According to the argument of the American side, the revision of these maps was done at the behest of the State Department, which is allegedly unaware of the existence of conditions defining the maritime borders of Greece and Turkey acceptable to both countries. Moreover, as an impartial third party, it does not wish to take sides on the conflicting views of Greece and Turkey in this matter. Finally, the aforementioned revision is based on the decision of US to not depict maritime borders on any maps of this type.

According to our information provided by GEETHA, the procedure followed in order to use maps within NATO, is NIMA officially circulating them to the Organization’s countries. At the same time, the USA includes them in its annual publication, the “Geostar A”, which they send to all NATO authorities. Once the maps are released and published as above, possible objections of any allie can be presented at the NATO Geographic Conference, which meets once a year (June), and all member countries participate, while decisions are made with unanimity. Therefore, our subsequent protest at the NATO Geographical Conference will not only be fruitless (due to the unanimity principle), but will also be an opportunity for Turkey to raise the issue of “Greek-Turkish border disputes”, within the framework of a NATO body. Most likely, the issue will be referred for resolution at a bilateral level, between Greece and Turkey.

Based on the above, it is evident that the drawing of the maps in question within NATO will seriously harm our national interests, it will instigate an issue of “border disputes” between Greece and Turkey and will create a precedent for similar actions in the future.”

Summarizing, following State Department’s instructions, the US Geographical Service (National Imagery and Mapping Agency/NIMA) erased the Greek-Turkish maritime borders in 2001. Was this a message to the Turks? Let us investigate this further, going back in time, so that the whole picture of the US plan can be drawn. On 10/15/22 iEpikaira published an article under the headline: “Biden’s map is the evolution of ‘Acheson’s plan’ and its in final stages of implementation!”, from which we copy an excerpt:

“In a book entitled “Exclusive Economic Zone” (2019) written by Professor Theodoros Karyotis it is pointed out that the biggest problem facing Hellenism is the US policy regarding co-exploitation/co-management of hydrocarbons in the Eastern Mediterranean. US is constantly trying to find the appropriate formula to cede a part of this area to Turkey. This is exactly what the intervention [of former US Secretary of State, Dean Acheson, was aiming for back in 1964. It is clarified that “Acheson’s Plan” -although it is commonly known as that-, was in fact a series of exploratory proposals, under the supervision of the Foreign Office]. According to Professor Karyotis, Acheson’s proposal was very carefully thought through. The Americans knew that Kastellorizo was a key problem but also a “golden fleece”. [Thus Acheson’s proposal included a long-term lease of the Kastellorizo complex by the Turks. The Americans] from an early stage realised that without Kastellorizo, Turkey is completely cut off from the Southern Mediterranean and the rich deposits of the area which they had since then estimated and methodized their division between Greece and Turkey (1, 2, 3, 4, 5). Fifty years on from Acheson proposal, US diplomacy returned to their goal and produced “Biden’s map”. […]

– Biden’s map assigns to Turkey the Greek sovereign rights east of the 28th Meridian, possible even the Megistis complex itself, as in the suggestion put forward by Acheson.

– Biden’s map has indications of annexation by Turkey of the occupied Northern Cyprus which are more prominent at Karpasia, as Acheson’s proposal also put forward (on a smaller scale thought, since Acheson’s proposal was put forward 10 years before turkish invasion of 1974). It is also no coincidence that Turkey now insists on the two-state solution in Cyprus, that may act as an intermediate step before annexation. It is clarified that Biden’s map was disclosed to turkish President Recep Tayyip Erdogan between 2015-2017 [-or less likely on late 2014].”

Seven years before Acheson’s proposal, in 1957, Hastings Ismay, the first NATO Secretary General, exempted Leros island from NATO Defence Plans, yielding to turkish demands. Then came, Dean Acheson’s 1964 plans, paving the way for turkish invasion of 1974 as well as the illegal research permits in the greek continental shelf, which started in 1973 running up until the end of 2012 (note that the 2012 permits depict a west border on the 28th Meridian, as does Biden’s map). 

In 1980, NATO Secretary General, Joseph Luns issued new the policy directives for Aegean islands entitled: “Infrastructure as related to treaty arrangements”, which imposed the exclusion of Lemnos island from NATO’s defence projects. The next step was the elimination of the Greek-Turkish maritime borders from NATO maps in 2001. In 2006, the SACEUR, General James Jones, exempted all the “demilitarized” islands – according to the turkish narrative – from NATO military exercises.

After the intention was cemented, the new theoretical maritime borders were then marked on Biden’s map (2015 – 2017), solemnly graying out greek maritime jurisdiction in the Southern Mediterranean. An area that in 2020 turkish Research/Survey Vessel, Oruc Reis “plowed”, achieving a feat on the field that will be difficult to undo, with the Greek Armed Forces having been instructed to monitor discreetly the procedure from a distance.

It is recalled that the illegal seismic surveys of Oruc Reis were carried out in a specific area that essentially cuts off the maritime boundary between Greece and the Republic of Cyprus and also blocks the route of EastMed (the pipeline to which the US dropped its support by issuing a non-paper which – for the record – was leaked in January 2022 but it is speculated to have been distributed in October-November 2021 and had a “strong turkish flavor” [1, 2, 3]).

State Department’s announcement regarding the illegal turkish surveys for the first time described the specific area as “disputed waters”, which came to complement the preceding remark of the former British Minister for Europe, Sir Alan Duncan (14/05/19), about “sovereignty under dispute”, when asked in the House of Commons about Turkey’s decision to illegally drill in the Republic of Cyprus’ EEZ.

The overall redrawing of the maritime borders will inevitably affect the airspace as well – without going into details here –, as iEpikaira already explained (20/03/24). The addition of “Skies” to the “Blue Homeland” doctrine by turkish Minister of National Defence, Yaşar GÜLER, means that the maritime borders aimed to coincide with the FIR.

For those who may look for a reason behind redrawing the borders in the Aegean and the Southern Mediterranean, the answer can be found in the announcement of the connecting route between Europe and the Indian Ocean, through the Southern Mediterranean and the Aegean, otherwise known as India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC).

Although the announcement of implementing IMEC refers to the port of Piraeus as the gateway to the EU, it is possible that the port of Thessaloniki or Alexandroupolis may be chosen instead. After all, it is not a secret that some consider these wider areas prime candidates for Special Economic Zones (SEZ) (1, 2, 3, 4), which on one hand would allow easier control of the economic corridor by third parties and on the other hand would connect IMEC with the NATO-inspired “Three Seas Initiative” which reaches the Baltic Sea -now turned into a “NATO lake”-. All these constitute individual parts of the overall “Grand Strategy of USA” – not analyzed here – which is implemented gradually, with Greece and Cyprus being in the “eye” of the global “geopolitical cyclone”.

Panagiotis Kondylis, one of the greatest thinkers and theorists of war, in his iconic work “Theory of War” (1997), makes the grim observation that Hellenism has been shrinking continuously over the last century. He writes: “this is an extremely dense chain of national catastrophes within a period that is small from a historical point of view”, and explains:

“The nation finally coincided with the states' borders, not because the state expanded, but because the nation was mutilated and shrunk, because the Hellenism of Russia (after 1919), of Asia Minor (after 1922), of the Balkans and the Middle East (especially after 1945) disappeared or was displaced. This was followed by the expulsion of Hellenism from Constantinople (1955) and turkish invasion to Northern Cyprus (1974).”

He added that “the proven inability of the Greek state to defend the Greek nation – that is, to fulfill its mission par excellence – is the most ominous sign for the future”, while he concluded that “Greece is steadily turning into a country with undermined sovereign rights, i.e. rights whose sovereign exercise depends on the will and reactions of third parties, while at the same time its attitude is becoming more and more passive or contradictory.”