iEpikaira

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα ΗΠΑ

Τραμπ για Ερντογάν: «Αγαπάω την Τουρκία – Θα τον κάνω πάντα χαρούμενο»

5.10.26

Επιμέλεια: Νίκος Μιχαλόπουλος

Όσο στην Ελλάδα αναμένουμε τον Ρούμπιο σε εθιμοτυπική επίσκεψη – αστραπή, που σύμφωνα με τον ελληνικό Τύπο, θα υπογράψει μεταξύ άλλων συμφωνία που θα αφορά τη συνεργασία των Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, στις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ υπόσχεται να «κάνει χαρούμενο» τον Ερντογάν όταν ρωτήθηκε για τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας, την οποία δήλωσε ότι αγαπάει.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε την δήλωση την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, όταν ρωτήθηκε σχετικά με την άρση των κυρώσεων κατά της Τουρκίας, χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει κάποια απόφαση ή χρονοδιάγραμμα.

Συγκεκριμένα, ο Τραμπ μιλούσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, πριν αναχωρήσει για την Αλαμπάμα, όταν δημοσιογράφος του CNN Türk ρώτησε γιατί δεν είχαν αρθεί οι κυρώσεις, αφού ο Τραμπ είχε εκφράσει τη στήριξή του στην άρση τους κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο.

Ο Τραμπ ρώτησε τον δημοσιογράφο από που είναι και ο ανταποκριτής του απάντησε από το CNN Türk.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ του απάντησε: «Από την Τουρκία; Την αγαπάω την Τουρκία»

«Θα μιλάω πάντα με τον Πρόεδρο Ερντογάν. Είναι φίλος μου, όπως γνωρίζετε. Και πάντα θα τον κάνω χαρούμενο», συνέχισε ο Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει φίλο τον Ερντογάν και την Τουρκία την πιο πιστή σύμμαχο την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, έχοντας τότε αφήσει ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να λάβει η Τουρκία τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Τουρκία: Η πιο πιστή σύμμαχος δηλώνει ο Τραμπ! Η Άγκυρα υπογράφει συμφωνίες με Λονδίνο και Κάιρο, 08/07

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην Προεδρία της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας και σε ανώτερους αξιωματούχους τον Δεκέμβριο του 2020, λόγω της αγοράς από την Άγκυρα ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400.

Τα μέτρα επιβλήθηκαν βάσει του νόμου Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA) και περιλάμβαναν περιορισμούς στις αμερικανικές άδειες εξαγωγών και στη χρηματοδότηση.

Η Ουάσιγκτον είχε ήδη απομακρύνει την Τουρκία από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter το 2019, λόγω της αγοράς των ρωσικών πυραύλων.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η λειτουργία των S-400 παράλληλα με τα F-35 θα μπορούσε να εκθέσει στη Ρωσία ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με τα αεροσκάφη.

Μετά τις θετικές δηλώσεις Τραμπ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενημέρωσε το Κογκρέσο τον ίδιο μήνα ότι η Τουρκία δεν είχε εκπληρώσει τις νομικές προϋποθέσεις για την επιστροφή της στο πρόγραμμα F-35 και ότι τα αεροσκάφη δεν μπορούσαν να μεταβιβαστούν έως ότου εκπληρωθούν αυτές οι προϋποθέσεις.

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ερντογάν την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου είχε θετική συνάντηση με το Ρώσο πρόεδρο Πούτιν η οποία διήρκεσε περίπου 90 λεπτά. Τουρκία: «Πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ» και «προνομιακός εταίρος της Ρωσίας», 03/09

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε στις 26 Σεπτεμβρίου ότι η Μόσχα θα μπορούσε να συμφωνήσει σε μεταφορά των S-400 σε χώρα που διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία.

Στις 30 Σεπτεμβρίου, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στις ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες και επαφές σχετικά με μια πιθανή μεταφορά των τουρκικών συστημάτων S-400 σε άλλη χώρα.

Πηγή: militaire.gr

Έδωσε η Ρωσία το οκέι στον Ετζεβίτ να εισβάλει;

5.10.26

iEp/ODCASTS: The Velvet Demolition And The Architecture of Retreat

1.10.26

The Velvet Demolition: Why the Blueprint for the Middle East's Collapse Was Printed Years in Advance

30.9.26

The Economist: When America Walks Away [validating iEpikaira's 'Retreating Hegemon' thesis]

29.9.26

Middle East Institute: Ankara’s Nuclear Ambitions in the Post-Iran War Environment

29.9.26

Gönül Tol*, September 28, 2026

A longer version of this article was originally published by MEI on September 10, 2026.

In February 2026, Turkish Foreign Minister Hakan Fidan suggested that shifting international dynamics could push Turkey to acquire nuclear weapons, reigniting a decades-old debate over Ankara’s nuclear ambitions.

Foreign Minister Fidan’s remarks are only the latest in a series of public statements in which President Recep Tayyip Erdoğan and other Turkish officials have increasingly challenged nonproliferation norms and even hinted at an interest in acquiring nuclear weapons. That rhetoric, combined with Turkey’s civilian nuclear energy and research programs and its indigenous surface-to-surface missile development projects, has fueled concerns that these capabilities could eventually form the backbone of a Turkish nuclear weapons program.

Although Turkey remains far from possessing the technical capabilities needed for a nuclear weapons program and its national interests continue to favor nuclear restraint, the rhetorical shift suggests a broader change in Ankara’s thinking. This has been particularly pronounced since the failed coup attempt against Erdoğan in 2016. But the changing regional and global security environment is further strengthening the motivations and the rationale for Ankara to move away from its longstanding role as a champion of nonproliferation and toward a strategy of nuclear hedging — one that preserves the option to build nuclear weapons without actually pursuing them — by laying the technological and institutional groundwork that would make weaponization easier and faster should circumstances change.

Turkey’s Changing Stance on Proliferation

For decades after Turkey first articulated its nuclear weapons policy in 1959, Ankara showed little interest in developing nuclear weapons of its own. Turkey’s reluctance to pursue the bomb can be explained by three factors: its desire to maintain strong ties with the West and cultivate its image as a “good international citizen”; its belief that the North Atlantic Treaty Organization’s (NATO) nuclear umbrella provided the most effective deterrent against both adversaries and regional proliferation; and its faith in the international nonproliferation regime as a means of preventing the spread of nuclear weapons.

Despite periodic tensions and repeated swings in its relationship with the United States, Turkey continued to value its NATO membership and hosted US nuclear weapons deployed under NATO auspices. As Ankara’s relationship with the West acquired an additional dimension through its pursuit of European Union membership, its commitment to the international nonproliferation regime grew stronger. Even as Iran’s nuclear program emerged as a concern for the US and countries across the region, Ankara continued to believe that diplomacy offered the best means of addressing the Iranian nuclear challenge.

These preferences were reflected in Turkey’s formal commitments to the international nonproliferation regime. Turkey ratified the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons (NPT) in 1980, formally committing itself to remaining a non-nuclear-weapon state. The following year, it brought into force a Comprehensive Safeguards Agreement with the International Atomic Energy Agency (IAEA), placing its nuclear material and activities under international verification.

Until 2016, Turkish policymakers consistently advocated a nuclear-weapons-free Middle East and, later, broader global nuclear disarmament. When pressed, they categorically denied that Turkey had either the intention or the capability to develop nuclear weapons. While serving as prime minister, Erdoğan captured Ankara’s position in a 2009 speech, as Western pressure over Iran’s nuclear program was mounting. Turkey, he said, was “completely against nuclear weapons in the Middle East,” while criticizing what Ankara saw as a double standard: “There are countries with nuclear weapons in the Middle East, for example Israel. There is a difference: Israel is not a member of the IAEA; Iran is a member.”

The 2016 coup attempt marked a turning point in the Turkish government’s rhetoric on nuclear nonproliferation. It came against the backdrop of a deteriorating security environment in Turkey’s immediate neighborhood and growing tensions with its NATO allies, particularly the US. The war in Syria had sharply heightened Ankara’s sense of vulnerability. Washington’s partnership with the Kurdistan Workers’ Party (PKK)-linked Syrian Kurdish militia against the Islamic State (ISIS) had strained US-Turkish ties, while Russia’s retaliation after Turkey shot down a Russian jet in late November 2015 intensified Ankara’s security concerns.

The failed coup deepened those doubts. Erdoğan repeatedly criticized the Obama administration for being slow to condemn the coup attempt and for hosting religious leader Fethullah Gülen, whom he accused of masterminding it. Erdoğan’s rhetoric on nuclear weapons began to shift. In 2017, he acknowledged that nuclear weapons were contrary to Islam but added that “unfortunately the power war in the world requires [you] to have such weapons, even if you don’t want to.” By 2019, his language had become more explicit: at a Justice and Development Party meeting in Sivas where Erdoğan praised advances in Turkey’s indigenous defense industry and the country’s decreasing dependence on Western security, he said, “Some countries have missiles with nuclear warheads, not one or two. But [they tell us] we cannot have them. This, I cannot accept.” He went on to say, “There is no developed nation in the world that does not have them. All of them have it,” later adding, “We are working on this.”

A Changing World Fuels Turkey’s Nuclear Rethink

The dynamics of the Iran war appear to have reinforced the rationale for Turkey’s changing stance on nuclear weapons. Turkish officials interviewed by the author believe that the Iranian leadership that emerged after the US and Israeli attacks on February 28, 2026, is more likely to pursue nuclear weapons than its predecessors, whom Ankara regarded as more risk-averse and restrained regarding weaponization. Although Turkey’s relationship with Iran has historically been less conflict-ridden than Iran’s relations with the Gulf states, Ankara still sees a nuclear-armed Tehran as a serious security threat — and one that could trigger a regional nuclear arms race.

In interviews, Turkish diplomats have pointed to the missiles Iran fired toward Turkey during the war as evidence of this new danger. NATO intercepted the missiles, and although Iran denied firing them, officials repeatedly suggested that Tehran was behind the attacks. Many in Ankara had assumed that Iran would never take such a risk against a NATO member. The attacks challenged that assumption, reinforcing the view that an Iranian regime fighting for its survival might take risks previously considered unthinkable.

A second development heightening Turkey’s concerns is the rise of an increasingly aggressive — and, in Ankara’s view, reckless — Israel. Israel has long maintained a policy of deliberate ambiguity about its nuclear arsenal, an approach successive US administrations have effectively supported. For Turkey’s ruling elite, threats by an Israeli minister to use nuclear weapons in Gaza not only amounted to a rare public acknowledgment of Israel’s nuclear capability but also underscored the risks of preserving a regional nuclear imbalance. In Ankara’s view, such rhetoric could give other states greater incentive to seek their own deterrent. And by continuing to support Israel even when its officials invoke the potential use of a nuclear weapon, the US reinforces a grievance Turkey has voiced for decades: that the global nonproliferation regime applies one standard to Israel and another to its regional rivals.

Another recent development that, in the eyes of Turkey’s ruling elite, lends weight to Ankara’s shifting rhetoric is the US-Saudi nuclear deal. The deal would open the door to uranium enrichment on Saudi soil without giving it an unequivocal green light, pending the conclusions of a joint US-Saudi study on the economic viability of such a program. The agreement marks a departure from the “gold standard” of US civilian nuclear cooperation — a legally binding commitment under a Section 123 agreement to forgo domestic uranium enrichment and spent-fuel reprocessing, as the United Arab Emirates agreed to do in its 2009 nuclear cooperation agreement with the US. Ankara sees this agreement as another indication that regional states are becoming more serious about keeping a nuclear weapons option open, but also that Washington is relaxing its stance on nonproliferation.

This shift comes as Ankara, like many US allies in the Middle East and beyond, increasingly questions Washington’s reliability. The Iran war has reinforced a perception that the US is becoming more willing to take military risks in the region without sufficient regard for the security interests of its allies and that the nuclear landscape itself is changing. Fears that Washington could retreat from longstanding security commitments have fueled nuclear debates among several US allies, including Poland, South Korea, and Finland. From Ankara’s perspective, these developments reinforce a broader conclusion: as confidence in US security guarantees erodes and nuclear hedging becomes increasingly normalized, Turkey has more reason to reconsider its own longstanding restraint.

Three Scenarios for Turkey’s Nuclear Future

1. Relying on NATO Alone

Since joining NATO in 1952, Turkey has relied on the alliance, and particularly the US, for extended nuclear deterrence. It is also one of five NATO countries that host US tactical nuclear weapons, with B61 gravity bombs stored at Incirlik Air Base under strict American custody and control. The storage facilities at the base have been repeatedly upgraded and modernized, but tensions between Ankara and Washington and periodic regional instability have fueled recurring speculation that the weapons could eventually be moved out of Turkey.

NATO membership and the US nuclear umbrella have long been pillars of Turkish security policy. During the Cold War, Turkey particularly valued the deterrence provided by US nuclear weapons against the Soviet Union. Yet its experience with NATO has also generated persistent doubts about the reliability of allied security guarantees. The 1974 US arms embargo following Turkey’s intervention in Cyprus and NATO’s reluctance to meet Ankara’s requests for alliance-backed missile defenses during the first Gulf War raised questions about how unconditional the treaty’s Article 5 protection really was. More recently, the Iran war and America’s cancellation of the F-35 sale to Turkey, combined with President Donald Trump’s threats to withdraw from NATO and his broader unpredictability regarding US commitments, have reinforced Ankara’s fears that Turkey’s security priorities may not be shared, or defended, by its allies.

2. Making a Run for the Bomb

Although the expansion of nuclear energy, increased access to nuclear-capable delivery systems, advances in enabling technologies, and greater availability and production of fissile material have made it easier and cheaper for states to reach nuclear-threshold status — and potentially choose to develop nuclear weapons — going nuclear remains a risky undertaking. For Turkey, particularly after years of tensions in its relations with NATO and its neighbors, the risks of following that path may be especially high. Turkey has taken significant steps to repair those relationships, and that effort reflects Ankara’s growing recognition that it cannot afford isolation in the Middle East or prolonged estrangement from its Western allies.

Turkey has a considerable stake in maintaining workable relations with both Western and Middle Eastern partners. Pursuing a nuclear weapons program — whether openly or covertly — would put those hard-won gains at risk, leading to renewed isolation from precisely the countries whose investment, technology, markets, and defense cooperation Ankara has spent years trying to secure. Therefore, Ankara is highly unlikely to pursue this path.

3. Moving Toward Nuclear Hedging

A shift toward nuclear hedging, as defined by Vipin Narang in Seeking the Bomb, is the most likely path for Ankara. This is why understanding the evolution of Erdoğan’s views matters. It is difficult to reach a definitive conclusion about Ankara’s intentions based solely on publicly available information. But Erdoğan’s increasingly assertive rhetoric, coupled with the foreign minister’s suggestion that international developments could compel Turkey to acquire nuclear weapons and changes in its security environment, points to a possible hedging strategy in which Ankara maintains strategic ambiguity about its intentions while keeping the nuclear option open. It avoids the potential break with the US and NATO involved in making a run for the bomb but gives Ankara more of a unilateral alternative if its partners continue to disappoint, or abandon it altogether.

How Close Is Turkey to a Bomb?

Those concerned about Turkey’s nuclear ambitions often point to several factors as evidence of both its interest in nuclear weapons and its potential technical capacity to pursue them. Some point to Turkey’s membership in the Nuclear Suppliers Group (NSG), which reflects, in part, its manufacturing capacity for materials with potential applications in the nuclear industry. Others point to its plans to build multiple nuclear power plants, Ankara’s unwillingness to commit to restrictions on enrichment and reprocessing (ENR) activities in its Section 123 nuclear agreement with the US, and Erdoğan’s statements that Turkey could develop uranium-enrichment capabilities if needed for its civilian nuclear program. Another point raised is Turkey’s effort to accelerate its long-range missile development program. Finally, Turkey joined Saudi Arabia’s mutual defense pact with nuclear-armed Pakistan in early August. Although the agreement did not mention nuclear weapons, it has further reinforced the strategic ambiguity surrounding Turkey’s nuclear intentions.

Indeed, Turkey’s interest in civilian nuclear technology, which dates back to the 1950s, has given the country a relatively advanced nuclear infrastructure. It operates longstanding nuclear research facilities and has expanded its scientific and engineering expertise. Yet the IAEA’s 2025 reporting suggests that Turkey remains well short of the technical capabilities associated with nuclear latency. It has no commercial uranium mining or conversion facilities and, most importantly, no identified uranium-enrichment or spent-fuel reprocessing capability. Its existing front-end activities are limited largely to safeguarded laboratory-scale research, including uranium concentrate refining, conversion to uranium dioxide (UO2), and fuel-pellet production.

Turkey plans to build multiple nuclear power plants as part of its strategy to diversify its energy mix and reduce dependence on foreign suppliers, which will significantly deepen Turkey’s experience with nuclear technology and will generate spent fuel. The specific model Turkey chose for its first plant limits its ability to develop some of the key indigenous capabilities associated with nuclear latency.

The Akkuyu plant is being developed under a build-own-operate (BOO) model, an unprecedented arrangement in the nuclear industry. Akkuyu Nükleer is wholly owned by subsidiaries of Russia’s state-owned Rosatom, which is providing roughly $20 billion in financing. Russia is responsible for the plant’s design, construction, maintenance, and operation for 60 years, as well as the supply and use of nuclear fuel and the plant’s eventual decommissioning.

The BOO model reduces Turkey’s financial exposure but creates significant dependencies. Turkey will rely heavily on Russian personnel to operate the plant and on Russia for its nuclear fuel. More importantly, the arrangement limits the extent to which Akkuyu can help Turkey develop autonomous nuclear capabilities, particularly in sensitive parts of the fuel cycle that can have both civilian and military applications.

The Turkish government has publicly acknowledged this dependence. Energy Minister Alparslan Bayraktar has admitted that Turkey will rely entirely on Russia’s Rosatom for the uranium fuel to power Akkuyu and signaled Ankara’s desire to diversify: “To overcome this dependence, we are talking about fuel cooperation both with the country we are currently working with and with others we are discussing new projects with.” Turkey is negotiating with other potential partners, including the US, Canada, France, and South Korea, over additional nuclear plants, and Turkish drone manufacturer Baykar is developing small modular reactor (SMR) technology.

Ankara’s negotiations with Canada’s AtkinsRéalis are particularly noteworthy. Turkish officials have indicated an interest in Canadian involvement in Turkey’s second and third nuclear power plants. The CANDU reactor design has several features that could provide a relatively direct technical pathway to a nuclear weapon while making proliferation activities more difficult to detect. Unlike conventional light-water reactors, CANDU heavy-water reactors can operate on unenriched natural uranium, reducing dependence on foreign enrichment services and giving the operator greater autonomy over the front end of the nuclear fuel cycle. More importantly, CANDU reactors can produce plutonium well suited for weapons purposes and can be refueled while operating, features that can complicate IAEA monitoring.

The acquisition of a CANDU reactor would not automatically put Turkey on a path to the bomb. Extracting plutonium would still require the ability to reprocess spent fuel, which Turkey does not currently possess. A Canadian diplomat told the author that the proposed deal with Ankara includes “significant technology sharing,” but what, if anything, it would entail regarding reprocessing or spent-fuel separation remains unclear. What is clear is that Ankara wants greater control over its nuclear supply chain and, over time, to develop more indigenous capabilities. For now, however, the Akkuyu model constrains that ambition. As Aaron Stein has noted, if Turkey sought to divert Akkuyu toward a weapons program, it would have to remove the foreign operator and gain control of foreign-owned spent fuel stored at the site before it could even contemplate extracting plutonium for a weapon — a difficult and highly visible undertaking. Akkuyu will therefore deepen Turkey’s experience with nuclear technology, but it does not by itself provide Ankara with the most proliferation-sensitive capabilities.

Turkey is still likely at least a decade away from being able to produce a nuclear weapon. But Ankara’s perception of its threat environment could drive it toward a hedging strategy of taking steps to acquire the expertise and technical capabilities needed to preserve the option of developing nuclear weapons. How far Ankara will move in that direction remains uncertain. It could pursue relatively modest technical hedging or seek more advanced capabilities associated with nuclear threshold status.

Whichever path it chooses, Turkey will most likely try to remain within the NPT, seeking to expand its nuclear options without openly crossing the line into weaponization while maintaining strategic ambiguity about its ultimate intentions. Even the most advanced point on the continuum of nuclear hedging — reaching nuclear threshold status, figuratively “one screwdriver’s turn away” from having a workable nuclear weapon — can, in principle, be maintained without withdrawing from the NPT.

Maintaining strategic ambiguity about its ultimate nuclear intentions would offer Ankara an additional advantage: preserving the deterrent and bargaining value of its growing capabilities while reducing some of the political and security costs of openly declaring a nuclear-weapons ambition, including the risk of accelerating a regional arms race.

Yet a hedging strategy carries risks of its own, particularly in a conflict-ridden region such as the Middle East. The proliferation of hedging could transform the nuclear order even without producing an increase in the number of nuclear-armed states. As more countries seek the capability to approach the nuclear threshold without crossing it, the distinction between nuclear and non-nuclear states becomes blurred. This could generate reciprocal hedging and arms-race dynamics, shorten breakout timelines, increase incentives for preventive military action, complicate intelligence assessments and safeguards, and ultimately erode the normative force of the NPT.

For Washington, the challenge is increasingly one of managing the nuclear trajectory of regional powers such as Turkey and Saudi Arabia rather than preventing them from acquiring greater nuclear capabilities altogether. The goal should be to prevent hedging from evolving into advanced threshold capabilities while addressing the security concerns that drive states to consider that option.

Attempting to eliminate all nuclear latency or prohibit enrichment altogether is neither realistic nor sustainable. Washington should focus on preventing the emergence of proliferation-prone national enrichment programs while promoting multilateral, IAEA-supervised fuel-cycle arrangements. One option would be a regional fuel-cycle framework in which participating states host different elements of the nuclear fuel cycle but no single country controls the entire supply chain necessary to rapidly convert a civilian program into a weapons capability. Such an arrangement could accommodate regional demands for greater nuclear autonomy while reducing incentives for competitive national enrichment programs.

Washington must simultaneously address the insecurity driving hedging behavior. In Turkey’s case, this means strengthening extended deterrence and restoring Ankara’s confidence in the credibility of US security guarantees. Reassurance, however, should be coupled with clear nonproliferation red lines. Washington should make explicit that continued US security guarantees are tied to adherence to nonproliferation commitments and that moves toward weapons-relevant capabilities would carry consequences for the bilateral security relationship.

*Gönül Tol is a senior fellow at the Middle East Institute, where she focuses on Turkish politics, US-Turkey relations, and regional dynamics in the Middle East.

Source: https://mei.edu/publication/turkey-ankaras-nuclear-ambitions-in-the-post-iran-war-environment/

iEp/ODCAST: The Spykman Trap — How the West Built a Fortress and Lost the World

29.9.26

Η παγίδα του Θουκυδίδη: Μπορούν πράγματι να την αποφύγουν ΗΠΑ και Κίνα;

29.9.26

Η Ιστορία προειδοποιεί για τον μεγαλύτερο κίνδυνο: όχι έναν πόλεμο που κάποιος επιλέγει, αλλά εκείνον στον οποίο οι αντίπαλοι παρασύρονται

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Πριν από 2.500 χρόνια ήταν η ανερχόμενη Αθήνα και η κυρίαρχη Σπάρτη. Σήμερα είναι η Κίνα και οι ΗΠΑ. Ο Σι Τζινπίνγκ δηλώνει ότι η σύγκρουση δεν είναι αναπόφευκτη.

Η Ιστορία όμως προειδοποιεί για τον μεγαλύτερο κίνδυνο: όχι έναν πόλεμο που κάποιος επιλέγει, αλλά εκείνον στον οποίο οι αντίπαλοι παρασύρονται.

Ανάμεσα στις προσεκτικά διατυπωμένες δηλώσεις, τις φιλοφρονήσεις και τις εκκλήσεις για συνεργασία που συνόδευσαν την επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον, αυτή ίσως ήταν η φράση με το μεγαλύτερο βάρος.

Γιατί ο Κινέζος πρόεδρος δεν μιλούσε απλώς για δασμούς, σπάνιες γαίες, τεχνητή νοημοσύνη ή ακόμη και για την Ταϊβάν. Έθετε στον Ντόναλντ Τραμπ το θεμελιώδες ερώτημα που βρίσκεται πίσω από σχεδόν κάθε αντιπαράθεση Ουάσιγκτον και Πεκίνου:

Μπορεί μια ανερχόμενη υπερδύναμη να συνυπάρξει με την κυρίαρχη δύναμη του διεθνούς συστήματος χωρίς η μεταξύ τους αντιπαλότητα να καταλήξει σε πόλεμο;

Το ερώτημα είναι σύγχρονο. Η προειδοποίηση όμως έρχεται από την Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ.

Τι πραγματικά είπε ο Θουκυδίδης

Ο όρος «παγίδα του Θουκυδίδη» δεν ανήκει στον ίδιο τον αρχαίο ιστορικό. Καθιερώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010 από τον καθηγητή του Harvard Γκράχαμ Άλισον, ο οποίος χρησιμοποίησε μία από τις διασημότερες παρατηρήσεις της «Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου» για να περιγράψει ένα επαναλαμβανόμενο πρόβλημα των διεθνών σχέσεων.

Ο Θουκυδίδης έγραψε ότι η πραγματική αιτία του πολέμου ήταν «η άνοδος της δύναμης των Αθηνών και ο φόβος που αυτή προκάλεσε στη Σπάρτη».

Σε αυτή τη μικρή φράση βρίσκεται όλη η λογική της «παγίδας».

Δεν απαιτείται η μία δύναμη να επιθυμεί εξαρχής την καταστροφή της άλλης. Αρκεί η ισορροπία ισχύος να μεταβάλλεται τόσο γρήγορα ώστε η άνοδος της μίας να γεννά φόβο στην άλλη. Ο φόβος οδηγεί σε καχυποψία, η καχυποψία σε εξοπλισμούς και συμμαχίες, αυτά με τη σειρά τους ενισχύουν τον φόβο του αντιπάλου και κάποια στιγμή ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη κρίση μπορεί να γίνει ο σπινθήρας.

Αθήνα και Σπάρτη δεν οδηγήθηκαν στον Πελοποννησιακό Πόλεμο εν μία νυκτί. Προηγήθηκαν χρόνια αυξανόμενης δυσπιστίας, ανταγωνιστικών συμμαχιών και συγκρούσεων συμφερόντων.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα τόσο ελκυστική – αλλά και τόσο επικίνδυνη.

Από την Αθήνα και τη Σπάρτη στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο

Όταν ο Άλισον εξέτασε τις μεγάλες μεταβολές ισχύος των τελευταίων πέντε αιώνων, κατέγραψε 16 περιπτώσεις στις οποίες μια ανερχόμενη δύναμη απείλησε να εκτοπίσει μια κυρίαρχη. Στη δική του ταξινόμηση, οι 12 κατέληξαν σε πόλεμο.

Η μεθοδολογία και ακόμη και η επιλογή ορισμένων από αυτές τις περιπτώσεις έχουν αμφισβητηθεί από άλλους ιστορικούς και πολιτικούς επιστήμονες. Η αναλογία επομένως δεν αποτελεί ιστορικό νόμο ούτε μαθηματική πρόβλεψη.

Περιγράφει όμως ένα υπαρκτό δίλημμα. Και δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει σήμερα πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη σχέση ΗΠΑ–Κίνας.

Η Κίνα δεν είναι πλέον απλώς η μεγάλη αναδυόμενη οικονομία των αρχών του αιώνα. Είναι παγκόσμια βιομηχανική δύναμη και κινεζικές επιχειρήσεις πρωταγωνιστούν από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τις μπαταρίες και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως τα drones, τις τηλεπικοινωνίες, τη ρομποτική και ολοένα περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη.

Παράλληλα, το Πεκίνο ελέγχει κρίσιμους κρίκους παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και διαθέτει σημαντική επιρροή στην αγορά σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών.

Οι ΗΠΑ, από την άλλη πλευρά, εξακολουθούν να διαθέτουν πλεονεκτήματα τεράστιας κλίμακας: στρατιωτική ισχύ, παγκόσμιες συμμαχίες, κεφαλαιαγορές, κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, προηγμένους ημιαγωγούς και πρωταγωνιστικό ρόλο στην αιχμή της AI.

Δεν έχουμε λοιπόν μια απλή διαδοχή μιας υπερδύναμης από μία άλλη.

Έχουμε δύο γίγαντες με διαφορετικές πηγές ισχύος, οι οποίοι είναι ταυτόχρονα ανταγωνιστές και βαθιά αλληλεξαρτώμενοι.

«Μπορούμε να την αποφύγει»

Εδώ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η επιλογή των λέξεων του Σι.

Στη συνάντησή του με τον Τραμπ τον περασμένο Μάιο, ο Κινέζος πρόεδρος είχε θέσει ουσιαστικά το ερώτημα εάν οι δύο χώρες μπορούν να αποφύγουν την παγίδα.

Στην Ουάσιγκτον πήγε ένα βήμα παραπέρα: «Η παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί».

Και περιέγραψε τον ανταγωνισμό που επιθυμεί ως «μια κούρσα στην οποία ο ένας προσπαθεί να φτάσει τον άλλο» και όχι ως «πάλη στην οποία ο ένας πρέπει να νικήσει και ο άλλος να χάσει».

Δεν είναι η πρώτη φορά που επικαλείται τον Θουκυδίδη. Το κάνει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Ήδη από το 2014 υποστήριζε ότι οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να συνεργαστούν για να αποφύγουν τις καταστροφικές εντάσεις που γεννά η άνοδος μιας νέας δύναμης.

Η επιμονή αυτή εξυπηρετεί ταυτόχρονα και μια κινεζική στρατηγική αφήγηση: το Πεκίνο παρουσιάζει τον εαυτό του ως ισότιμο συνομιλητή της Ουάσιγκτον και την άνοδό του ως πραγματικότητα την οποία οι ΗΠΑ πρέπει να αποδεχθούν χωρίς να επιχειρούν να την ανακόψουν.

Για την Ουάσιγκτον, όμως, το ερώτημα τίθεται διαφορετικά: πώς μπορεί να διαχειριστεί την αυξανόμενη κινεζική ισχύ χωρίς να εγκαταλείψει τα δικά της συμφέροντα, τις συμμαχίες της και τη θέση της στον Ινδοειρηνικό.

Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.

Ταϊβάν: Ο πιο επικίνδυνος σπινθήρας

Εάν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο η «παγίδα του Θουκυδίδη» παύει να αποτελεί ακαδημαϊκή συζήτηση και αποκτά στρατιωτική διάσταση, αυτό είναι η Ταϊβάν.

Για το Πεκίνο αποτελεί κόκκινη γραμμή. Για τις ΗΠΑ βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εξαιρετικά περίπλοκης στρατηγικής ισορροπίας δεκαετιών.

Στην Ουάσιγκτον ο Σι ζήτησε από τις ΗΠΑ να αντιταχθούν στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν. Ο Τραμπ δεν τοποθετήθηκε δημόσια επί του ζητήματος στο πλαίσιο της συνόδου, ενώ νωρίτερα μέσα στον μήνα η κυβέρνησή του είχε εγκρίνει μεγάλο πακέτο πώλησης όπλων προς την Ταϊβάν.

Αυτό είναι ακριβώς το είδος του πεδίου στο οποίο ένας λανθασμένος υπολογισμός αποκτά τεράστια σημασία.

Μια στρατιωτική άσκηση που ερμηνεύεται ως προετοιμασία επίθεσης. Ένα επεισόδιο στη θάλασσα ή στον αέρα. Μια πολιτική δήλωση στην Ταϊπέι. Μια αμερικανική κίνηση που το Πεκίνο θεωρεί υπέρβαση μιας κόκκινης γραμμής.

Οι μεγάλοι πόλεμοι δεν αρχίζουν πάντοτε επειδή κάποιος αποφάσισε ότι θέλει έναν μεγάλο πόλεμο.

AI, chips και σπάνιες γαίες: Ο πόλεμος χωρίς όπλα

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη σύγκρουση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Δεν διεξάγεται με πυραύλους αλλά με ημιαγωγούς, αλγορίθμους, εξαγωγικούς περιορισμούς, κρίσιμα ορυκτά και βιομηχανική πολιτική.

Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται πλέον στην καρδιά του ανταγωνισμού. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν το τεχνολογικό τους προβάδισμα. Η Κίνα επενδύει τεράστιους πόρους ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από δυτικές τεχνολογίες και ταυτόχρονα χρησιμοποιεί το δικό της πλεονέκτημα σε κρίσιμες πρώτες ύλες και εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το παράδοξο είναι ότι η AI μπορεί ταυτόχρονα να αποτελέσει πεδίο σκληρού ανταγωνισμού και ένα από τα λίγα πεδία αναγκαστικής συνεργασίας.

Ο Σι μίλησε στην Ουάσιγκτον για τεχνητή νοημοσύνη «υπό ανθρώπινο έλεγχο» και για ευθύνη των δύο χωρών να τη διαχειριστούν προς όφελος της ανθρωπότητας.

Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα κρύβεται ένα πραγματικό κοινό συμφέρον: ορισμένοι κίνδυνοι από ισχυρά συστήματα AI, κυβερνοεπιθέσεις ή αυτόνομα οπλικά συστήματα δεν γνωρίζουν σύνορα.

Ακόμη και μέσα στον ανταγωνισμό, επομένως, χρειάζονται κανόνες.

Το πραγματικό μάθημα του Ψυχρού Πολέμου

Υπάρχει άλλωστε ένα ιστορικό προηγούμενο που δείχνει ότι η σκληρή αντιπαλότητα δύο υπερδυνάμεων δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε άμεσο πόλεμο μεταξύ τους.

Οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση έφτασαν επανειλημμένα επικίνδυνα κοντά στη σύγκρουση. Πολέμησαν μέσω τρίτων, εξοπλίστηκαν μέχρι τα όρια της αμοιβαίας καταστροφής και βρέθηκαν στην Κρίση των Πυραύλων της Κούβας αντιμέτωπες με την πιθανότητα πυρηνικού πολέμου.

Κι όμως δεν πολέμησαν απευθείας. Σημαντικό μέρος αυτής της ισορροπίας βασίστηκε τελικά σε κάτι πολύ λιγότερο θεαματικό από τις συνόδους κορυφής: μηχανισμούς επικοινωνίας, κανόνες, συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών και τη σταδιακή κατανόηση των κόκκινων γραμμών του αντιπάλου.

Γι’ αυτό ίσως μία από τις ουσιαστικότερες προτάσεις του Σι στην Ουάσιγκτον ήταν και η λιγότερο εντυπωσιακή: συχνότερη επικοινωνία μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων και ισχυρότεροι μηχανισμοί πρόληψης κρίσεων.

Η Ιστορία δεν είναι πεπρωμένο

Υπάρχει τέλος ένα πρόβλημα με την ίδια την έκφραση «παγίδα του Θουκυδίδη».

Μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται πάνω σε ράγες που οδηγούν αναπόφευκτα στη σύγκρουση. Δεν βρίσκονται.

Ακόμη και στη μελέτη του Άλισον υπάρχουν μεταβάσεις ισχύος που δεν κατέληξαν σε πόλεμο. Η άνοδος των ΗΠΑ απέναντι στη Βρετανία αποτελεί το γνωστότερο παράδειγμα. Ούτε ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Σοβιετικής Ένωσης εξελίχθηκε σε απευθείας πολεμική αναμέτρηση των δύο υπερδυνάμεων.

Και ο κόσμος του 21ου αιώνα διαφέρει ριζικά από εκείνον της Αθήνας και της Σπάρτης.

Υπάρχουν πυρηνικά όπλα. Παγκόσμιες αγορές. Εφοδιαστικές αλυσίδες που συνδέουν τους αντιπάλους. Πολυεθνικές επιχειρήσεις με συμφέροντα και στις δύο πλευρές του Ειρηνικού. Και μια οικονομική αλληλεξάρτηση που σημαίνει ότι μια πραγματική σύγκρουση ΗΠΑ–Κίνας δύσκολα θα μπορούσε να έχει έναν καθαρό «νικητή».

Αυτό δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο. Αλλά αλλάζει το ερώτημα. Το κρίσιμο τεστ μετά την Ουάσιγκτον δεν είναι εάν Τραμπ και Σι μπορούν να ανταλλάσσουν θερμά λόγια ή εάν μια εμπορική εκεχειρία μπορεί να παραταθεί για ακόμη δύο μήνες. Είναι εάν οι δύο χώρες μπορούν να δημιουργήσουν αρκετές δικλίδες ασφαλείας ώστε η αναπόφευκτη αντιπαλότητά τους να μη μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη σύγκρουση.

Γιατί ίσως αυτό είναι και το πιο ουσιαστικό μάθημα του Θουκυδίδη. Η Αθήνα και η Σπάρτη δεν καταστράφηκαν επειδή υπήρχε κάποιος μεταφυσικός νόμος που απαιτούσε να πολεμήσουν. Καταστράφηκαν μέσα σε ένα σύστημα φόβου, καχυποψίας, συμμαχιών και λανθασμένων υπολογισμών που περιόριζε σταδιακά τις επιλογές τους.

Δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα, Ουάσιγκτον και Πεκίνο έχουν ένα πλεονέκτημα που εκείνες δεν είχαν: γνωρίζουν ήδη την Ιστορία.

Πηγή: naftemporiki.gr

Τέλος εποχής: Ολοκληρώθηκε η απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ... και όχι μόνο

29.9.26

Μάχιμες μονάδες και δυνάμεις υποστήριξης εγκατέλειψαν τη χώρα, επιβεβαιώνουν πηγές της κυβέρνησης στη Βαγδάτη

Εκτός ιρακινών συνόρων βρίσκονται πλέον οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, ολοκληρώνοντας την πλήρη αποχώρησή τους από τη χώρα. Την πληροφορία αυτή μετέφερε κυβερνητική πηγή της Βαγδάτης στο Γερμανικό Πρακτορείο (dpa) την Κυριακή, επισημαίνοντας ότι το σύνολο των μάχιμων τμημάτων, αλλά και των μονάδων που παρείχαν υποστήριξη, έχει εγκαταλείψει την επικράτεια. Μέχρι στιγμής, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν έχει προβεί σε επίσημη επιβεβαίωση της εξέλιξης.

Το χρονοδιάγραμμα της απομάκρυνσης είχε οριστεί έπειτα από διακυβερνητική συμφωνία εντός του 2024. Βάσει των επίσημων στοιχείων του Πενταγώνου, το τελευταίο διάστημα διατηρούνταν περίπου 2.500 στρατιώτες στο Ιράκ. Πριν την αποχώρησή τους, οι αμερικανικές δυνάμεις ήταν ανεπτυγμένες σε κομβικά σημεία, όπως η Αρμπίλ στην αυτόνομη περιφέρεια του ιρακινού Κουρδιστάν, το διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, καθώς και η υψίστης ασφαλείας Πράσινη Ζώνη της πρωτεύουσας, όπου στεγάζονται κυβερνητικά κτίρια και διπλωματικές αποστολές.

Ο πόλεμος με το Ισλαμικό Κράτος και η περιφερειακή ανάφλεξη

Η παρουσία του διεθνούς συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ξεκίνησε το 2014, με κεντρικό στόχο την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) σε Ιράκ και Συρία. Το αυτοαποκαλούμενο «χαλιφάτο» της τζιχαντιστικής οργάνωσης κατέρρευσε σταδιακά, αρχικά σε ιρακινό έδαφος το 2017 και έπειτα στη γειτονική Συρία το 2019. Παρόλα αυτά, εν υπνώσει πυρήνες του ISIS παραμένουν ενεργοί, εξαπολύοντας σποραδικές επιθέσεις, παρά την απώλεια των εδαφών που ήλεγχαν.

Το τοπίο της ασφάλειας στο Ιράκ επιβαρύνθηκε δραματικά με την ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου. Το ρευστό αυτό σκηνικό οδήγησε σε εκατοντάδες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων και κλιμάκωσε τις ήδη υπάρχουσες προστριβές μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ και παραστρατιωτικών οργανώσεων που πρόσκεινται στην Τεχεράνη.

Η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων αναμένεται να γίνει δεκτή με ικανοποίηση από το Ιράν και τις συμμαχικές του ένοπλες ομάδες στο Ιράκ. Με αφορμή την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας την ερχόμενη Τετάρτη, η Βαγδάτη ετοιμάζεται να κηρύξει τετραήμερη εθνική αργία για να εορταστεί η «ημέρα της ανεξαρτησίας».

Η εμπλοκή της Ουάσιγκτον στο Ιράκ μετρά περισσότερες από δύο δεκαετίες, ξεκινώντας με την εισβολή του 2003 και την ανατροπή του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσέιν. Αν και το μεγαλύτερο μέρος των αμερικανικών δυνάμεων είχε αποχωρήσει το 2011, ο στρατός των ΗΠΑ επέστρεψε τρία χρόνια αργότερα, ανταποκρινόμενος σε επίσημο αίτημα της ιρακινής κυβέρνησης για να ανακοπεί η σαρωτική προέλαση του Ισλαμικού Κράτους.

[iEpikaira: Οι ΗΠΑ εκτελούν σχέδιο αποχώρησης από τη Μ. Ανατολή ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ!]

Πηγή: dimokratia.gr

Η Ψευδαίσθηση της «Αμερικανικής Ομπρέλας» και οι Πρόθυμοι: Ένα Μάθημα από τη Μέση Ανατολή

28.9.26

Το υπονοούμενο της Κίμπερλι που προκάλεσε Ρίχτερ

28.9.26

Χαμός σε Ελλάδα και Ρουμανία με ατάκα που φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβειρα στον Έλληνα υπουργό Ενέργειας

Ιωάννα Γκορόγια

Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να άφησε να εννοηθεί κατά τη διάρκεια ιδιωτικού δείπνου στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, ότι οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στην παραίτηση της κυβέρνησης Ιλίε Μπολόζαν στη Ρουμανία, όπως αναφέρει σε εκτενές δημοσίευμά της για τις κινήσεις της Αμερικανίδας πρέσβειρας, η WSJ.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, η οποία επικαλείται πηγή που ήταν παρούσα στο δείπνο και στη συγκεκριμένη συζήτηση για την κατάρρευση της ρουμανικής κυβέρνησης, η Γκίλφοϊλ φέρεται να σχολίασε: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ».

Όπως γράφει η WSJ, η ατάκα της προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος απάντησε ότι οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την ελληνική κυβέρνηση, η οποία είναι εκλεγμένη.

Ο δικηγόρος της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αμφισβήτησε έντονα την μεταφορά της συνομιλίας από την αμερικανική εφημερίδα.

Σάλος και στη Ρουμανία για την ατάκα της Κίμπερλι

Ρουμανικά ΜΜΕ δίνουν μεγάλη δημοσιότητα στο δημοσίευμα της Wall Street Journal, γράφοντας ότι «η Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοιλ, άφησε να εννοηθεί κατά τη διάρκεια δείπνου με τον Έλληνα Υπουργό Ενέργειας ότι οι ΗΠΑ είχαν εμπλακεί στην ανατροπή της κυβέρνησης του Ιλίε Μπολοζάν και ότι το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στην Ελλάδα».

Παραθέτουν μάλιστα και την επίμαχη παράγραφο από τη WSJ:

Τον Μάρτιο, κατά τη διάρκεια δείπνου στην Αθήνα με τη συμμετοχή Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων, η Γκίλφοϊλ ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, παρουσία των άλλων προσκεκλημένων.

Αναφερόμενη στην επικείμενη κατάρρευση της ρουμανικής κυβέρνησης, η Γκίλφοϊλ είπε στους παρευρισκόμενους: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ», σύμφωνα με άτομο που παρευρέθηκε στο δείπνο και άλλους που ενημερώθηκαν για το περιστατικό.

Η συζήτηση οξύνθηκε, με τον Παπασταύρου να απαντά ότι οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την ελληνική κυβέρνηση, η οποία είχε εκλεγεί από τον λαό. Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβήτησε την περιγραφή αυτού του διαλόγου.Το ρουμανικό περιοδικό CursDeGuvernare που σχολιάζει το δημοσίευμα, επισημαίνει τις σχέσεις της Γκίλφοϊλ με τη Ρουμανία και ειδικότερα με αντιπάλους του Ιλίε Μπολόζαν:

Η Kimberly Guilfoyle, πρώην αρραβωνιαστικιά του Donald Trump Jr., υποστηρίζει τον «Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου» (Vertical Gas Corridor) —ένα έργο που ενδιαφέρει τις ΗΠΑ—, ενώ ο Ιλίε Μπολόζαν φέρεται να απέρριψε αιτήματα της αμερικανοελληνικής κοινοπραξίας που διαχειρίζεται τον διάδρομο για την αγορά αμερικανικού φυσικού αερίου σε τιμή υψηλότερη από τις τιμές της αγοράς.

Η πρέσβειρα διατηρεί στενούς δεσμούς στη Ρουμανία με ηγετικά στελέχη του PSD, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου Σορίν Γκριντεάνου και του πρώην υπουργού Ενέργειας Μπογκντάν Ιβάν· φωτογραφήθηκε να δειπνεί μαζί τους σε εστιατόριο του Βουκουρεστίου, σε μια περίοδο που οι Σοσιαλδημοκράτες ασκούσαν έντονη κριτική στον Μπολόζαν και προετοίμαζαν την απομάκρυνσή του μέσω πρότασης μομφής, η οποία εγκρίθηκε στις 5 Μαΐου με την υποστήριξη του κόμματος AUR.

Ambasadoarea SUA în Grecia sugerează că a fost implicată în căderea guvernului Bolojan – Miza: Coridul vertical de gaze. Ea s-a întâlnit cu Sorin Grindeanu și consilierul Lazurca

Mai multe detalii: https://t.co/INL6QZVDMA pic.twitter.com/FFAWeFf7ge

— CursDeGuvernare.ro (@cursdeguvernare) September 26, 2026

Πηγή: newsbreak.gr

Αυτή είναι μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση εκβιασμού και υποκρισίας

της Σαμπίνα Ποπ, Ρουμάνας δημοσιογράφου

Ηπρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ —στενή σύμμαχος του Τραμπ και πρώην αρραβωνιαστικιά του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ— φέρεται να παραδέχτηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν βοηθήσει στην ανατροπή κυβερνήσεων που στάθηκαν εμπόδιο στα σχέδιά τους.

Κατά τη διάρκεια ιδιωτικού δείπνου στην Αθήνα, ενώ συζητούσε για την πτώση της κυβέρνησης της Ρουμανίας, η Γκίλφοϊλ φέρεται να δήλωσε: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ».

Ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας αντέτεινε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν απλώς να αντικαταστήσουν μια κυβέρνηση εκλεγμένη από τον λαό.

Η Γκίλφοϊλ επέμεινε ότι θα το έκαναν ήδη στη Ρουμανία: η κυβέρνηση της χώρας θα άλλαζε.

Στις 31 Μαρτίου, η Γκίλφοϊλ συναντήθηκε ιδιωτικά στο Βουκουρέστι με υψηλόβαθμα στελέχη των Ρουμάνων Σοσιαλδημοκρατών. Η συζήτηση περιλάμβανε τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και την ενεργειακή συνεργασία.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, οι Σοσιαλδημοκράτες συντάχθηκαν με το φιλορωσικό κόμμα AUR σε πρόταση δυσπιστίας που οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολοζάν. Ο Μπολοζάν είχε αντιταχθεί σε μια προτεινόμενη συμφωνία που αφορούσε ακριβές εισαγωγές αμερικανικού φυσικού αερίου.

Επομένως, σύμφωνα με όσα αποδίδονται στη Γκίλφοϊλ, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδίασε την πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης, σε μια ξεκάθαρη απόπειρα εκβιασμού. Και γι’ αυτό συνεργάστηκε με ένα κόμμα της άκρας αριστεράς — με τους «κομμουνιστές», όπως τους αποκαλούν οι οπαδοί του MAGA.

Όποιος εξακολουθεί να πιστεύει ότι το MAGA είναι ένα «συντηρητικό κίνημα», χρειάζεται μια σοβαρή επανεξέταση της πραγματικότητας.

Απο τη σελίδα της κ. Πόπ στο fb, anixneuseis.gr

Διχοτόμηση διά πυρός και σιδήρου

28.9.26

Φανούλα Αργυρού

Τουρκική Εισβολή - Ημερολογιακά τραγικός Ιούλιος και Αύγουστος 1974. Διχοτόμηση διά πυρός και σιδήρου 1958 - εκτέλεση 1974

Η Κύπρος ούτε «εθνάρχες» είχε, ούτε ηγέτες αξιώθηκε - έφυγαν αφήνοντας πίσω τους ερείπια…

«Αφήνεται στον αναγνώστη η δυνατότητα να προβληματιστεί και να ερμηνεύσει το πλέον εξουθενωτικό και καταθλιπτικό γεγονός της νεότερης κυπριακής Ιστορίας. Πώς με 300 χρόνια τουρκικής κατοχής (1571-1878) η Κύπρος βγήκε ελληνική και με πενήντα χρόνια ελεύθερης πολιτειακής ζωής, με Έλληνες ηγέτες, πορεύεται προς την τουρκοποίηση!...»

Κ. Ν. Χατζηκωστής, «6 Προεδρικά Πορτραίτα»

Τον Ιανουάριο του 1958, όταν ο κυβερνήτης Σερ Χιου Φουτ ετοίμασε το τριχοτομικό σχέδιό του (γνωστό αργότερα ως Σχέδιο Μακμίλαν) όπως ήθελαν Βρετανοί και Τούρκοι (Δρ Νιχάτ Ερίμ), αλλά Αμερικανοί και ΝΑΤΟ απέρριπταν τη διχοτόμηση, στο Γραφείο Αποικιών πάρθηκε η απόφαση: Ότι δεν μπορούσαν εκεί και τώρα να προχωρήσουν για μια γρήγορη διχοτόμηση με χωριστές κυρίαρχες περιοχές, βρετανική, ελληνική και τουρκική.

Οι δύο λόγοι για την άποψή τους βασίζονταν στο γεγονός ότι τέτοια λύση θα έπρεπε να επιβληθεί διά πυρός και σιδήρου. Και θα ήταν πολύ δαπανηρή για το Ηνωμένο Βασίλειο παρά μια πιο σταδιακή προσέγγιση του προβλήματος.

Η Βρετανία ακολούθησε τη δεύτερη επιλογή, εφόσον δεν μπορούσε να βασιστεί στην αμερικανική υποστήριξη. Ενημέρωσε τον Δρα Νιχάτ Ερίμ ότι έπρεπε να ήταν υπομονετικός… Τον Δεκέμβριο 1963 είπε: «Και να εισβάλουν οι Τούρκοι, δεν θα τους σταματήσουμε». Η ίδια ήταν η απόφαση και τον Ιανουάριο του 1972 και εκτελέστηκε το 1974, αφού προετοιμάστηκαν από το 1964 και για υποδοχή προσφύγων στις Βρετανικές Βάσεις… Το απόρρητο παρασκήνιο εξελίχθηκε όπως είχαν κατά νουν στο Τμήμα Σχεδιασμού του Φόρεϊν Όφις τον Αύγουστο του 1964, αφού από τις 3.1.1964 άρχισαν σχέδια ανασύστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δύο συνιστώντα κράτη, ένα ελληνικό και ένα τουρκικό. Στις 17 Ιουλίου 1974 έδωσαν το πράσινο φως του Ετζεβίτ, φτάνει να μην ενοχλούσε τις Βάσεις και του υποσχέθηκαν να εμποδίσουν ελληνική βοήθεια προς Κύπρο για να εκτελούσε το έγκλημά του(ς)!

Αύγουστος 1964 - Τμήμα Σχεδιασμού Φόρεϊν Όφις:

Πραξικόπημα αλλά εμείς να μη γνωρίζουμε τίποτα!

«…Σίγουρα ένα Πραξικόπημα πολιτικά θα ήταν αδύνατο για τους Έλληνες να δικαιολογήσουν ή τους Τούρκους να ανεχτούν, εάν φαινόταν ότι προερχόταν από μια επίσημη και δημόσια συμφωνία… Όμως, μπορεί να έλθει η στιγμή όταν ένα επιτυχημένο Πραξικόπημα μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια πραγματική λύση, αν ελάμβανε χώραν βάσει μιας παρασκηνιακής και μυστικής μισο-συμφωνίας... Η δυσκολία θα ήταν να κρατηθεί η ελληνο-τουρκική στρατιωτική (δράση) από το να βγει εκτός ελέγχου μέσα στην υψηλά φορτισμένη συναισθηματική ατμόσφαιρα που θα δημιουργήσει. Δοσμένης της σημερινής έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ Ελληνικής και Τουρκικής Κυβέρνησης, αυτό μπορεί μόνο να γίνει κατορθωτό αν έχουν χέρι οι Αμερικανοί και εμείς. Εμείς δεν πρέπει να γνωρίζουμε προκαταβολικώς τίποτα για το Πραξικόπημα (θα είναι πραγματικά πολύ ανεπιθύμητο αν γνωρίζαμε), όμως θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε γρήγορα έτσι και λάβει χώραν. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι να εξασφαλίσουμε τις αναγκαίες μίνιμουμ μυστικές μονομερείς υποσχέσεις από την κάθε πλευρά ότι οι δυνάμεις των δεν θα επιτεθούν η μία της άλλης…». Η υπογράμμιση της λέξης Πραξικόπημα από τον Βρετανό αξιωματούχο.

Και διευθέτησαν «να μη γνωρίζουν το 1974», όταν άφησαν τον Κίσινγκερ να φανεί ο κακός πάντων των ενεργειών τους…

Εξίσου ευθύνες φέρει και η τότε Σοβιετική Ένωση, η οποία «ευλόγησε» τις εισβολές όπως και το Λονδίνο. Θα επανέλθω και γι’ αυτό…

«…Εμείς μιλάμε μονίμως, και δικαίως, για τον Κίσινγκερ, αλλά αποκρύπτουμε το γεγονός ότι η Ρωσία έδωσε τότε το οκέι στον Ετζεβίτ για να εισβάλει στην Κύπρο» (Γ. Καραμπελιάς, 20.10.2020, «Ο Πούτιν, ο Ερντογάν και η Ελλάδα»).

Είναι καιρός να δούμε την Ιστορία της πατρίδας μας στον ιστορικό καθρέφτη, δίχως προκαταλήψεις, παρωπίδες, προσωπολατρίες, διαστρεβλώσεις και εγκληματικές χρήσεις πλαστογραφημένων κουρελόχαρτων. Η αλήθεια δεν έβλαψε ποτέ κανέναν, παρά μόνο τους ενόχους και όσους τους υπερασπίζονται. Γιατί η Κύπρος ούτε «εθνάρχες» είχε, ούτε ηγέτες αξιώθηκε - ήταν στο έλεος ανεύθυνων χειρισμών και όχι μόνο. Όλοι τους έφυγαν αφήνοντας πίσω τους ερείπια…

Κάποιοι ακόμα φοβούνται να παραδεχθούν τις κρυφές αλήθειες, θα καταρρεύσουν οι θεωρίες τους, τα χάρτινα άλλοθί τους, πάνω στα οποία έκτισαν χάρτινους πύργους Ιστορίας…

Ναι, η ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΞΑΝΑΓΡΑΦΤΕΙ

Παραθέτω τους συνδέσμους των 9 συνεχειών των ημερολογιακών ιστορικών γεγονότων για τους τραγικούς μήνες Ιούλιο και Αύγουστο 1974.

Πηγές: Βρετανικό Εθνικό Αρχείο - βιβλίο «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

Τουρκική Εισβολή - Ημερολογιακά τραγικός Ιούλιος και Αύγουστος 1974 – Μέρος 1 – 9

Αχ πατρίδα μου γλυκιά… Μέρος Α’, 19.7.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/7/19/emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974/

Χ. Κίσινγκερ: «Οι Βρετανοί το μυαλό και οι Αμερικανοί τη γροθιά» - «Βρετανο/τουρκικό gang-up», Μέρος Β’, 2.8.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/2/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974/

9 Αυγούστου 1974 Γενεύη ΙΙ – Το τηλεγράφημα προς Κάλαχαν και CIA

Πώς εξηγείται ο χάρτης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ,, Μέρος Γ’, 9.8.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/9/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-19747fdd2492-0abe-4fde-923e-49e7e1d3657a/

Οι προσπάθειες του πολιτικού απατεώνα Κάλαχαν στη Γενεύη ΙΙ, Μέρος Δ’, 15.8.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/15/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974c760e23c-0fdc-4e11-ab7a-46ba3adb2688/

Οι συνεννοήσεις των Βρετανών στις 14 Αυγούστου 1974 - «Δεν θα τα βάλουμε με τους Τούρκους»!, Μέρος Ε’, 23.8.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/23/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-19746b874cb3-e924-4afe-9ef8-4b0a2e584aaf/

Τεκμηριωμένα: Callaghan ο «καβαλάρης» και Kissinger το «άλογο», όχι αντίστροφα, Μέρος Ζ’, 30.8.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/30/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974e2e84373-3425-423c-8225-a3288f8079cb/

Τι είπε ο Κίσινγκερ στους αμετανόητους Βρετανούς 19 Ιουλίου 1974 - Η διαφωνία Κίσινγκερ/Βρετανών 18-19 Ιουλίου θα δημοσιευόταν… Μέρος Η’, 5.9.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/9/6/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974fac1bdd9-d1ad-45a5-af71-f131f87cf5c9/

Κίσινγκερ 27.8.1974: Το μεγαλύτερο διπλωματικό κατόρθωμα (των Βρετανών) ήταν που άφησαν εκείνον να φανεί ο κακός των δικών τους διαπραγματεύσεων!, Μέρος Θ’, 13.9.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/9/13/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-19745df8630e-313f-4f57-8fe0-3d74a9aa5fc8/

«Ψεκασμένα» αφηγήματα… Μέρος Ι’ (9), 20.9.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/preview-article/2026/9/20/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-197444ec1fe5-d9c6-48c6-87f3-a28566ac8a2f/

Κίσινγκερ, 13.8.1974: Η επιστολή - φάντασμα Νίξον προς Ετζεβίτ δεν είχε να κάνει με την Κύπρο! Αλλά με την παραγωγή παπαρούνας στην Τουρκία!, 26.7.2026

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/7/26/kisingker-1381974-e-epistole-phantasma-nixon-pros-etzebit-den-eikhe-na-kanei-me-ten-kupro/

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος simerini.sigmalive.com

Αυτός ο τριχοτομικός χάρτης ήταν εισήγηση του Συντηρητικού βουλευτή Julian Amery και Υφυπουργού Πολέμου το 1957, στο Γρ. Αποικιών το 1958. Το 1959 ανέλαβε διαπραγματευτής εκ μέρους της βρετανικής Κυβέρνησης, των εκκρεμών θεμάτων που απέρρεαν από τις Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου, με τους Γλ. Κληρίδη και Δρα F. Kuchuk και διευθέτησαν, μεταξύ άλλων, και το μέγεθος των «Βρετανικών Κυρίαρχων Περιοχών». Ο Amery ήταν γαμπρός του Bρετανού Πρωθυπουργού Harold Macmillan. Ο ίδιος που τον Οκτώβριο του 1986 εισηγήθηκε την ‘‘υφέρπουσα’’ αναγνώριση των κατεχομένων (creeping recognition). Πέθανε το 1996, ένας μέθυσος και κομπλεξικός. Τον αδελφό του John Amery τον κρέμασαν τo 1945 για εσχάτη προδοσία ως προπαγανδιστή των Ναζί.

http://www.sigmalive.com/simerini/politics/445131/i-yferpousa-anagnorisi-ton-tourkokyprion

https://www.onisilos.gr/?p=10258

Χάρτης του Δώρου Άλαστου στο βιβλίο του «Cyprus-What now?», που εκδόθηκε το 1964 στο Λονδίνο. Η διχοτόμηση και η ομοσπονδία με δύο χωριστά κράτη, με το 38% του κυπριακού εδάφους να δοθεί στους Τούρκους, συζητείτο έντονα για οκτώ χρόνια στο Λονδίνο (Φόρεϊν Όφις) - 1956-1964. Την ομοσπονδία την αποκαλεί συγκαλυμμένη διχοτόμηση, έγραψε ο Δ. Άλαστος. Εκτελέστηκε το 1974 από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση Wilson/Callaghan…

Φόρμα επικοινωνίας