iEpikaira

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έπειτα από τη δημόσια συζήτηση για την ίδρυση Νατοϊκής Βάσης στον Βόσπορο καθώς και Αρχηγείου Πολυεθνικού Σώματος στα Άδανα, προέβη σε διευκρινιστική ανακοίνωση.

Όπως σημειώνει η Sözcü Gazetesi:

«Δεν θα υπάρξει συμβιβασμός στην αρχή της περιφερειακής ιδιοκτησίας και στη Σύμβαση του Μοντρέ».

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου για το θέμα σημειώνει τα εξής:

«Πρόσφατα, έχει περιέλθει στην αντίληψή μας ότι ορισμένα μέσα ενημέρωσης και πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης κάνουν αξιολογήσεις βασισμένες σε ελλιπείς πληροφορίες και συγχέουν ορισμένες έννοιες σχετικά με τις συνεισφορές της χώρας μας στο ΝΑΤΟ, τον Συνασπισμό Εθελοντών της Ουκρανίας και τις δραστηριότητες που διεξάγονται στη Μαύρη Θάλασσα».

Πρώτα και κύρια, το Υπουργείο μας δίνει προτεραιότητα στην παροχή ακριβούς και έγκαιρης πληροφόρησης στο κοινό.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται τακτικές ενημερώσεις Τύπου κάθε εβδομάδα και απαντώνται οι ερωτήσεις των δημοσιογράφων.

Οι εργασίες για θέματα άμυνας και ασφάλειας διεξάγονται σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές και, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι απαραίτητες πληροφορίες κοινοποιούνται με διαφάνεια στο κοινό με τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο την εθνική μας ασφάλεια.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ακόλουθες πληροφορίες αφορούν τη θεμελιώδη στρατηγική της Τουρκίας απέναντι στη Μαύρη Θάλασσα και το πολυεθνικό Ναυτικό Αρχηγείο (τόσο του ΝΑΤΟ όσο και εκτός ΝΑΤΟ) που έχουμε θεσπίσει ως αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής, καθώς και το Αρχηγείο Πολυεθνικού Σώματος που βρίσκεται υπό κατασκευή στα Άδανα.

Δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός όσον αφορά την αρχή της περιφερειακής ευθύνης και τη Σύμβαση του Μοντρέ.

Όλες οι εργασίες εκτελούνται αναλόγως. Η προσέγγιση της Τουρκίας στην ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας βασίζεται στη διατήρηση της ισορροπίας και της σταθερότητας που παρέχει η Σύμβαση του Μοντρέ για τα Στενά, και στην αρχή της περιφερειακής ιδιοκτησίας, με τα παράκτια κράτη της Μαύρης Θάλασσας να αναλαμβάνουν πρωταρχικό ρόλο.

Χάρη σε αυτήν την προσέγγιση, η Μαύρη Θάλασσα δεν έχει γίνει ζώνη σύγκρουσης μεγάλης κλίμακας, όπως στο παρελθόν.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, η Τουρκία εφάρμοσε αποφασιστικά τις διατάξεις της Σύμβασης του Μοντρέ, αποτρέποντας την επέκταση της σύγκρουσης στη θάλασσα.

Παρά τον αυξανόμενο γεωπολιτικό ανταγωνισμό και τους κινδύνους ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα, η χώρα μας διατηρεί τη θέση της για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή, την πρόληψη της κλιμάκωσης των εντάσεων και τη διασφάλιση της ασφάλειας πρωτίστως από τα παράκτια κράτη.

Από αυτή την άποψη, η Τουρκία συνεχίζει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να αποτρέψει τη Μαύρη Θάλασσα από το να γίνει πεδίο ανταγωνισμού και παίζει ενεργό ρόλο στη διατήρηση της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

—

σχόλιο iΕpikaira

Σε εκτενές ρεπορτάζ – συζήτηση με τίτλο "Η σιωπηλή κρίση της Ανατολικής Μεσογείου: Ποιος τι επιδιώκει; Η κούρσα εξοπλισμών φουντώνει", το τουρκικό κανάλι CNN Türk επανέρχεται στο ζήτημα των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, παρουσιάζοντας ένα σκηνικό αυξανόμενης έντασης γύρω από την ενέργεια και την ασφάλεια. Ο διεθνολόγος Γκιοκμπέρκ Ντουρμάζ υποστηρίζει ότι Ισραήλ, Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία προωθούν ενεργειακά και αμυντικά projects που, όπως εκτιμά, περιορίζουν τον ρόλο της Τουρκίας και διαμορφώνουν ένα νέο ισοζύγιο ισχύος στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ανάλυση που προβάλλεται από την Άγκυρα, ο άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου στηρίζεται σε μεγάλα σχέδια αξιοποίησης και μεταφοράς φυσικού αερίου, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στενότερη αμυντική συνεργασία, με στόχο τη δημιουργία ενός πλαισίου συνεργασίας στο οποίο η Τουρκία δεν έχει θέση. Οι τουρκικές εκπομπές εντάσσουν αυτές τις κινήσεις στην ευρύτερη συζήτηση για "Τουρκία εκτός ενεργειακής εξίσωσης", την ώρα που ελληνικές και κυπριακές πηγές υπογραμμίζουν ότι οι τριμερείς συνεργασίες εδράζονται στο διεθνές δίκαιο και στο δικαίωμα των κρατών να αξιοποιούν την ΑΟΖ τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διάσταση της ασφάλειας, με το CNN Türk να κάνει λόγο για επιτάχυνση της κούρσας εξοπλισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενο την ενίσχυση των ναυτικών και αεροπορικών δυνατοτήτων Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και την τεχνολογική υπεροχή του Ισραήλ. Στην τουρκική δημόσια συζήτηση, οι τριμερείς ασκήσεις και οι συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας ερμηνεύονται ως στοιχεία μιας περιφερειακής "αντιτουρκικής" αρχιτεκτονικής ασφάλειας, παρά το γεγονός ότι Αθήνα, Λευκωσία και Τελ Αβίβ μιλούν για δομές σταθερότητας και αποτροπής στην περιοχή.

Ο Ντουρμάζ συνδέει τη σημερινή ένταση με τις ανακαλύψεις υδρογονανθράκων των τελευταίων ετών και τις συγκρουόμενες διεκδικήσεις σε θαλάσσιες ζώνες, επισημαίνοντας ότι κάθε νέα τριμερής πρωτοβουλία χωρίς την Τουρκία αντιμετωπίζεται στην Άγκυρα ως πλήγμα στα "νόμιμα δικαιώματά" της. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία τονίζουν ότι οι συνεργασίες με Ισραήλ και άλλους περιφερειακούς δρώντες αποτελούν απάντηση σε μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως το τουρκο - λιβυκό μνημόνιο και οι έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές που η Αθήνα και η Λευκωσία θεωρούν ότι ανήκουν στη δική τους δικαιοδοσία.

Στο ρεπορτάζ του CNN Türk, η τουρκική πλευρά προβάλλεται να διατηρεί "σταθερή στάση" στη λογική της "Γαλάζιας Πατρίδας", επιχειρώντας να αποτρέψει, κατά την τουρκική οπτική, τον αποκλεισμό της από τους φυσικούς πόρους και τα ενεργειακά δίκτυα της Ανατολικής Μεσογείου. Ωστόσο, η ελληνική και η κυπριακή διπλωματία υπενθυμίζουν σε κάθε ευκαιρία ότι η αποκλιμάκωση περνά μέσα από σεβασμό του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και ουσιαστικό διάλογο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, προκειμένου η "σιωπηλή κρίση" να μην μετατραπεί σε ανοιχτή σύγκρουση σε μια από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικά περιοχές του πλανήτη.

Π.Κ. capital.gr

Ο καθηγητής κ. Ιωάννης Μάζης μιλάει για Τουρκία, Κουρδικό και γεωπολιτικές εξελίξεις: γιατί η Τουρκία φοβάται και τι σημαίνει η σιωπή Ερντογάν για Ελλάδα και Κύπρο. Η γεωπολιτική ανάλυση του κ. Μάζη αποκαλύπτει τι έρχεται στην Ανατολική Μεσόγειο και πώς επηρεάζονται οι ισορροπίες.

Στο βίντεο αυτό, ο καθηγητής κ. Μάζης προχωρά σε μια βαθιά γεωπολιτική ανάλυση για την Τουρκία, εξηγώντας γιατί η σημερινή «σιωπή» της Άγκυρας δεν είναι τυχαία. Μέσα από μια σύνθετη προσέγγιση, αναλύει τον ρόλο των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν, καθώς και το πώς το Κουρδικό ζήτημα μπορεί να αποτελέσει την μεγαλύτερη απειλή για την Τουρκία.

Η ανάλυση του κ. Μάζη επικεντρώνεται στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο, αναδεικνύοντας τη σημασία της Κύπρου και της Ελλάδας στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον. Τι σημαίνει η πιθανή αποσταθεροποίηση του Ιράν; Πώς επηρεάζει το Κουρδικό την Τουρκία; Και γιατί η Ελλάδα πρέπει να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της;

Ο κ. Μάζης εξηγεί γιατί η Τουρκία φοβάται μια πιθανή ενίσχυση των Κούρδων και πώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε γεωπολιτικές αλλαγές που θα επηρεάσουν ολόκληρη την περιοχή. Παράλληλα, αναλύει τη σημασία της Κύπρου, τον ρόλο της ενέργειας και των αγωγών, καθώς και τη στρατηγική αξία της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η γεωπολιτική στρατηγική της Τουρκίας, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Μάζη, προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Ωστόσο, οι πιέσεις από τις ΗΠΑ και οι εξελίξεις στο Κουρδικό δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στην άμυνα της Ελλάδας και στη σημασία του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδας – Κύπρου. Η ανάλυση του κ. Μάζη τονίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί την εθνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.

Το βίντεο αυτό αποτελεί μια ολοκληρωμένη γεωπολιτική ανάλυση για την Τουρκία, το Κουρδικό και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για όσους ενδιαφέρονται για διεθνείς σχέσεις, γεωπολιτική και στρατηγική.

Το βασικό συμπέρασμα από το διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ [01/04/2026] δεν είναι ότι ο πόλεμος με το Ιράν οδεύει καθαρά προς τη λήξη του, αλλά ότι εισέρχεται σε μια νέα, πιο ασταθή φάση: η Ουάσιγκτον δηλώνει πως οι «βασικοί στρατηγικοί στόχοι» της σχεδόν επιτεύχθηκαν, όμως ταυτόχρονα αφήνει ανοιχτό ένα ακόμη παράθυρο δύο έως τριών εβδομάδων για σκληρότερα πλήγματα, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα λήξης, χωρίς καθαρό σχέδιο για τα Στενά του Ορμούζ και χωρίς οριστική απάντηση για το ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο.

Με άλλα λόγια, ο Τραμπ δεν ανακοίνωσε ειρήνη· ανακοίνωσε ότι η συνέχιση του πολέμου χρησιμοποιείται πλέον ως εργαλείο πίεσης για μια καλύτερη διαπραγμάτευση.

Μέχρι χθες, η διεθνής συζήτηση ήταν αν η Ουάσιγκτον αναζητά άμεση αποκλιμάκωση. Μετά το διάγγελμα, το ερώτημα έγινε άλλο: υπό ποιους όρους θα τελειώσει ο πόλεμος και ποιος θα πληρώσει το κόστος μέχρι τότε.

Ο Τραμπ είπε ουσιαστικά ότι οι ΗΠΑ έχουν σχεδόν τελειώσει τη στρατιωτική δουλειά τους, αλλά δεν δεσμεύτηκε ούτε για άμεση κατάπαυση πυρός ούτε για συγκεκριμένο διπλωματικό πλαίσιο. Αυτό εξηγεί γιατί οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά: το πετρέλαιο ανέβηκε ξανά πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι, το δολάριο ενισχύθηκε και οι μετοχές υποχώρησαν, επειδή το μήνυμα που εισέπραξαν ήταν παράταση της αβεβαιότητας και όχι κλείσιμο του μετώπου.

Στο στρατιωτικό επίπεδο, το διάγγελμα θέλησε να περάσει την εικόνα της σχεδόν πλήρους επιτυχίας. Όμως το πιο δύσκολο στρατηγικό ζήτημα παραμένει ανοιχτό: το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, μεγάλο μέρος του οποίου πιστεύεται ότι βρίσκεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Το Reuters σημειώνει ότι παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το αν έχει πράγματι κλείσει ο δρόμος του Ιράν προς πυρηνικό όπλο, ενώ το AP εξηγεί ότι τυχόν επιχείρηση φυσικής κατάσχεσης του υλικού θα ήταν εξαιρετικά πολύπλοκη, επικίνδυνη και πιθανόν θα απαιτούσε έως και περίπου 1.000 ειδικά εκπαιδευμένους στρατιώτες. Άρα ο πόλεμος μπορεί να έχει υποβαθμίσει τις ιρανικές δυνατότητες, αλλά δεν έχει ακόμη παράγει ένα καθαρό και βιώσιμο «τελικό καθεστώς ασφαλείας».

Ακριβώς γι’ αυτό, η Τεχεράνη φαίνεται να μετατοπίζεται σε στρατηγική πολιτικής αντοχής. Από τη μια πλευρά, εξακολουθεί να κρατά το κρίσιμο χαρτί του Ορμούζ, δηλαδή της βασικής θαλάσσιας αρτηρίας για το παγκόσμιο πετρέλαιο. Από την άλλη, επιχειρεί να επηρεάσει την αμερικανική κοινή γνώμη: ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν απηύθυνε επιστολή στους Αμερικανούς λέγοντας ότι το Ιράν δεν τρέφει εχθρότητα προς τον αμερικανικό λαό. Αυτή η διπλή κίνηση — οικονομικός στραγγαλισμός μέσω του Ορμούζ και πολιτικό μήνυμα προς το αμερικανικό εσωτερικό — δείχνει ότι η ιρανική γραμμή δεν είναι να νικήσει συμβατικά τις ΗΠΑ, αλλά να καταστήσει ακριβή, πολιτικά τοξική και στρατηγικά ασύμφορη μια μακρά συνέχιση του πολέμου. Αυτό είναι και το πιο ουσιαστικό μήνυμα μετά το διάγγελμα: η Ουάσιγκτον έχει στρατιωτική υπεροχή, αλλά η Τεχεράνη εξακολουθεί να έχει ισχυρή ικανότητα παρεμπόδισης.

Στον αραβικό Κόλπο, η εικόνα είναι σύνθετη και όχι ενιαία. Το Κατάρ, το Ομάν και το Κουβέιτ πιέζουν παρασκηνιακά για γρήγορο τέλος του πολέμου, επειδή φοβούνται τις οικονομικές συνέπειες και τα αντίποινα. Αντίθετα, τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία και το Μπαχρέιν εμφανίζονται πιο πρόθυμα να αντέξουν μια κλιμάκωση, εφόσον αυτή οδηγήσει σε ουσιαστική αποδυνάμωση των πυραυλικών και ναυτικών δυνατοτήτων του Ιράν και, κυρίως, στην αδυναμία του να ξαναχρησιμοποιήσει το Ορμούζ ως εργαλείο εκβιασμού. Επομένως, το χθεσινό διάγγελμα δεν ενοποίησε το αραβικό στρατόπεδο· απλώς ανέδειξε πιο καθαρά ότι υπάρχουν δύο γραμμές: η γραμμή της άμεσης αποκλιμάκωσης και η γραμμή της «σκληρής ειρήνης» με προηγούμενη φθορά του Ιράν.

Στο διπλωματικό επίπεδο, η πιο ενδιαφέρουσα εξέλιξη είναι ότι η διαχείριση της κρίσης αρχίζει να ξεφεύγει από το αποκλειστικό αμερικανικό πλαίσιο. Το Reuters καταγράφει την ανάδυση νέων μεσολαβητών — Πακιστάν, Τουρκίας και Αιγύπτου — δηλαδή χωρών με δίαυλο προς την Τεχεράνη αλλά και λειτουργικές σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ.

Παράλληλα, η Βρετανία συγκάλεσε συνάντηση άνω των 30 χωρών για την επόμενη μέρα στα Στενά του Ορμούζ, με τις ΗΠΑ να μην συμμετέχουν, ενώ 35 χώρες υπέγραψαν κοινή δήλωση υπέρ της ασφαλούς διέλευσης.

Την ίδια στιγμή, Γαλλία και Ιαπωνία εντείνουν τον συντονισμό τους γύρω από το Ορμούζ και την αποκλιμάκωση. Αυτό υποδηλώνει ότι, ακόμη κι αν η στρατιωτική ισχύς παραμένει αμερικανική, η διπλωματική και ναυτιλιακή διαχείριση της κρίσης πολυμεροποιείται.

Εδώ ακριβώς συναντάμε και το ζήτημα του ΝΑΤΟ. Ο Τραμπ έχει πιέσει τους συμμάχους να αναλάβουν το βάρος της ασφάλειας του Ορμούζ και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι επανεξετάζει τη σχέση των ΗΠΑ με τη Συμμαχία.

Η γαλλική απάντηση ήταν χαρακτηριστική: το ΝΑΤΟ, είπε το Παρίσι, είναι συμμαχία για την ευρωατλαντική ασφάλεια, όχι μηχανισμός επιθετικών επιχειρήσεων στα Στενά του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, όμως, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι οι σύμμαχοι συμφωνούν ως προς την απειλή που συνιστά το ιρανικό πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα και ότι κράτη της Συμμαχίας, υπό βρετανική ηγεσία και με γαλλική συμμετοχή, εργάζονται ήδη πάνω στο ζήτημα των θαλάσσιων οδών. Η εικόνα λοιπόν δεν είναι απλή «διάλυση» του ΝΑΤΟ, αλλά μετάβαση από μια αυτόματη αμερικανική ομπρέλα σε πιο αμφισβητούμενους, ad hoc συνασπισμούς, όπου η Ευρώπη θέλει ρόλο αλλά όχι με τους αμερικανικούς όρους.

Ο οικονομικός παράγοντας είναι ίσως ο πιο αμείλικτος. Η Ιαπωνία, που αντλεί περίπου το 90% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή, έχει ήδη αρχίσει να χρησιμοποιεί στρατηγικά αποθέματα. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου αντέδρασαν άμεσα στις δηλώσεις Τραμπ, ενώ οι χρηματαγορές έδειξαν ότι δεν πιστεύουν ακόμη σε γρήγορη επαναφορά της κανονικότητας. Με απλά λόγια, το χθεσινό διάγγελμα δεν μείωσε το γεωπολιτικό premium της περιοχής· το επανέφερε. Η ομιλία του Τραμπ δεν έπεισε πως η κρίση βαίνει καθαρά προς εκτόνωση. Για τη Μέση Ανατολή αυτό σημαίνει ότι το Ορμούζ δεν είναι πια μόνο στρατιωτικό μέτωπο αλλά ο κεντρικός μηχανισμός μέσω του οποίου ο πόλεμος εξάγεται στην παγκόσμια οικονομία.

Υπάρχει, τέλος, και ο αμερικανικός εσωτερικός περιορισμός, που είναι καθοριστικός για ό,τι θα ακολουθήσει. Σύμφωνα με Reuters/Ipsos, το 60% των ψηφοφόρων αποδοκιμάζει τον πόλεμο και περίπου τα δύο τρίτα θέλουν γρήγορο τερματισμό της εμπλοκής, ακόμη κι αν δεν επιτευχθούν όλοι οι στόχοι της κυβέρνησης. Αυτό εξηγεί γιατί ο Τραμπ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ασύμβατες αφηγήσεις: από τη μία ότι «η αποστολή σχεδόν ολοκληρώθηκε» και από την άλλη ότι χρειάζονται ακόμη σκληρά πλήγματα. Το πρόβλημα είναι ότι, όσο φθάνει νέο στρατιωτικό προσωπικό στη Μέση Ανατολή και όσο μένουν ανοιχτές επιλογές όπως νέα χτυπήματα στην ενέργεια ή ακόμη και επιχειρήσεις γύρω από το ουράνιο, τόσο η υπόσχεση για «γρήγορο τέλος» θα μοιάζει περισσότερο με τακτική ρητορική παρά με σταθερό σχέδιο εξόδου.

Η ουσία, λοιπόν, είναι η εξής: μετά το χθεσινό διάγγελμα, η Μέση Ανατολή δεν βρίσκεται πιο κοντά σε καθαρή ειρήνη, αλλά σε μια εύθραυστη ενδιάμεση φάση, όπου όλοι προσπαθούν να βελτιώσουν τη θέση τους πριν από την αναπόφευκτη διαπραγμάτευση.

Οι ΗΠΑ θέλουν να μετατρέψουν τη στρατιωτική υπεροχή σε πολιτική παράδοση όρων. Το Ιράν θέλει να αντέξει αρκετά ώστε να αποδείξει ότι δεν ηττήθηκε στρατηγικά. Οι αραβικές μοναρχίες θέλουν ασφάλεια χωρίς να πληρώσουν το τίμημα μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής έκρηξης. Η Ευρώπη και η Ιαπωνία θέλουν να ανοίξει το Ορμούζ χωρίς να συρθούν σε αμερικανική πολεμική λογική. Και το ΝΑΤΟ, τελικά, δοκιμάζεται όχι τόσο στο πεδίο της άμυνας, όσο στο ερώτημα αν μπορεί να παραμείνει πολιτικά συνεκτικό όταν η Ουάσιγκτον ζητά συμμαχική στήριξη για έναν πόλεμο που οι ίδιοι οι σύμμαχοι δεν νιώθουν ότι επέλεξαν. Αυτός είναι ο νέος χάρτης της κρίσης μετά το διάγγελμα Τραμπ.

Το κλίμα ανησυχίας που καλλιεργείται στο ΝΑΤΟ, εν μέσω των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ και των οργισμένων δηλώσεών του επειδή τα κράτη-μέλη αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον πόλεμο κατά του Ιράν, αποτυπώνεται σε ανάλυση του Politico, η οποία στέκεται επίσης και σε ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής κατάστασης: Στην ενότητα που αποτυπώνεται στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά την κρίση στη Μέση Ανατολή και τη στάση απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο.

Ευρωπαίοι ηγέτες και αξιωματούχοι, κατ'ιδίαν, στο πλαίσιο δείπνων και στο περιθώριο συναντήσεων στις Βρυξέλλες και αλλού, συζητούν για το πώς να χειριστούν τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ και τι θα έκαναν αν πραγματοποιήσει τις προειδοποιήσεις του.

Πλέον, συμμερίζονται τη ζοφερή άποψη ότι οι επιθέσεις του Τραμπ ( πχ στη Βρετανία, στην Ισπανία, στη Γαλλία) επιβεβαιώνουν μια θεμελιώδη ρήξη στη διατλαντική συμμαχία. Και ενώ δεν είναι ακόμη σίγουροι για το ποια θα πρέπει να είναι η τελική απάντηση, ορισμένες χώρες ήδη επιδιώκουν να επεκτείνουν την άμυνά τους, απέναντι στον κίνδυνο ενός διαλυμένου ΝΑΤΟ.

"Το ΝΑΤΟ έχει παραλύσει - δεν μπορούν καν να πραγματοποιήσουν συναντήσεις", δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, όπως και άλλοι που μίλησαν ανώνυνα στο Politico. "Είναι αρκετά σαφές ότι το ΝΑΤΟ ήδη καταρρέει", τόνισε ένας αξιωματούχος της ΕΕ, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη πρέπει επειγόντως να ενισχύσει την άμυνά της: "Δεν μπορούμε να περιμένουμε μέχρι να πεθάνει τελείως".

Πρόκειται για τις μαρτυρίες 24 υπουργών, αξιωματούχων και διπλωματών στο μέσο, καθώς ο Τραμπ βυθίζει το ΝΑΤΟ ίσως στη βαθύτερη κρίση της 77χρονης ιστορίας του.

Το μεγαλύτερο παράπονο των ΗΠΑ είναι η άρνηση ευρωπαϊκών δυνάμεων όπως η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία να επιτρέψουν στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν τις στρατιωτικές τους βάσεις ή τον εναέριο χώρο για να διεξάγουν επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Για τους Ευρωπαίους, το ερώτημα που εγείρεται είναι πώς να προστατευτούν από τα χειρότερα.

Το δείπνο στο Ελσίνκι και η ενωμένη Ευρώπη

Την περασμένη εβδομάδα, 10 Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν για ένα ιδιωτικό δείπνο χωρίς τους αξιωματούχους και τους βοηθούς τους στο Ελσίνκι.

Οι ηγέτες χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Νορβηγία, πραγματοποίησαν μια ειλικρινή συζήτηση σχετικά με την άσχημη κατάσταση της διατλαντικής συμμαχίας. Η ροή ύβρεων του Τραμπ μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης χειροτερεύει, συμφώνησαν όλοι. Ωστόσο, συμνφώνησαν επίσης στο ότι δεν μπορούσαν να συναινέσουν στις απαιτήσεις του προέδρου των ΗΠΑ να συμμετάσχουν στις μάχες κατά του Ιράν.

"Όλοι θέλουμε να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά δεν είμαστε στην ίδια σελίδα με τις ΗΠΑ", δήλωσε ένας αξιωματούχος. Ο Τραμπ θέλει να βοηθήσει το ΝΑΤΟ, αλλά οι ηγέτες παραμένουν αντιδραστικοί επειδή "οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων και ο Κόλπος δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ". Στην Ευρώπη, αντίθετα, η κρίση έχει ενωτικό αποτέλεσμα: "Αυτές οι 10 χώρες ήταν πάντα πολύ κοντά η μία στην άλλη, αλλά θα έλεγα ότι είναι ακόμη πιο κοντά τώρα", προσέθεσε ο αξιωματούχος.

Η ετυμηγορία αυτών των κυβερνήσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται η Δανία, η Εσθονία, η Ισλανδία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Ολλανδία, δεν περιορίζεται στη Βόρεια Ευρώπη. Αυτό που θεωρείται αξιοσημείωτο στη διεθνή αντίδραση στον πόλεμο στο Ιράν είναι το πόσο ενωμένοι φάνηκαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στην άρνησή τους να στείλουν στρατιωτικά μέσα για να συμμετάσχουν στον πόλεμο.

Ο Τραμπ "κατέστρεψε" τη διατλαντική σχέση και "ένωσε" την Ευρώπη απέναντι σε αυτόν τον πόλεμο, σημείωσε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης της ΕΕ. Ένας άλλος ανώτερος Ευρωπαίος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι Αμερικανοί πρέπει τώρα να αντιμετωπίσουν το δικό τους λάθος στην επίθεση στο Ιράν.

"Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν να μην συμβουλευτούν τους Ευρωπαίους συμμάχους πριν ξεκινήσουν την εκστρατεία τους κατά του Ιράν. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ορισμένοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αρνούνται τώρα τη χρήση των αεροπορικών τους βάσεων - ή του εναέριου χώρου στην περίπτωση της Γαλλίας", δήλωσε ο Fabrice Pothier, Διευθύνων Σύμβουλος της Rasmussen Global και πρώην διευθυντής σχεδιασμού πολιτικής στο ΝΑΤΟ.

"Ο Τραμπ αντιμετωπίζει τις συνέπειες της μονομερούς δράσης του και του ότι θεωρεί την Ευρώπη δεδομένη", σημείωσε ο ίδιος. "Το κλειδί τώρα για τους Ευρωπαίους συμμάχους είναι να παραμείνουν ενωμένοι στην αντιμετώπιση των συνεπειών της οργής του Τραμπ", συμπλήρωσε.

Αμηχανία και ανησυχία στο ΝΑΤΟ

Μεταξύ των αξιωματούχων του ΝΑΤΟ υπάρχει ανησυχία για τη ρήξη στη συμμαχία, μαζί με κάποια αμηχανία επειδή οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη ζητήσει επίσημα βοήθεια από το ΝΑΤΟ στον Κόλπο. Δεν είναι σαφές τι ακριβώς θέλει η Ουάσινγκτον, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε έχει "ενοχλήσει" ορισμένους συμμάχους εμμένοντας αποφασιστικά στην πολιτική του να αρνείται να επικρίνει την Αμερική και να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο διπλωμάτη.

"Οποιαδήποτε αναταραχή εντός της συμμαχίας με τις ΗΠΑ στο επίκεντρο αποτελεί αιτία αμηχανίας και ανησυχίας", είπε ένας ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.

Ο Ρούτε κάνει "μια στρατηγική επιλογή" να διατηρήσει "χαμηλούς τόνους για να αποφύγει την κλιμάκωση" της διαμάχης μεταξύ Ευρώπης και Ουάσινγκτον, δήλωσε ο διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.

Κατ' ιδίαν, αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η αδιάκοπη κριτική από τις ΗΠΑ αναπόφευκτα αποδυναμώνει το ΝΑΤΟ επειδή στην καρδιά του, η συμμαχία είναι μια ιδέα. Το Άρθρο 5 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ ορίζει ότι τα μέλη θα είναι έτοιμα να υπερασπιστούν οποιοδήποτε μέλος που δέχεται επίθεση.

Τη στιγμή που αμφισβητείται αυτή η υπόσχεση, το ΝΑΤΟ χάνει την ισχύ του ως αποτρεπτικό μέσο κατά της ρωσικής επιθετικότητας. Ο Τραμπ έχει αμφισβητήσει την ιδέα τόσο συχνά που έχει μετατρέψει την αμφισβήτηση του ΝΑΤΟ σε επίσημη πολιτική.

Ωστόσο, για τους Ευρωπαίους δεν υπάρχει ακόμη μία απάντηση για το πώς να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του ΝΑΤΟ ή με τι να αντικατασταθεί σε περίπτωση που συμβεί το χειρότερο.

Όλο και περισσότερο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιδιώκουν να δημιουργήσουν ή να ενισχύσουν εναλλακτικές δομές για να αντιμετωπιστεί η κατάρρευση του ΝΑΤΟ.

Πηγή: capital.gr

Influencers που στήριξαν θερμά τον Τραμπ, σήμερα του γυρνάνε την πλάτη. Τι μεσολάβησε;

Υπήρξαν ένθερμοι ψηφιακοί αρωγοί κατά την εκστρατεία επανόδου του στον Λευκό Οίκο. Πρόθυμοι διαμεσολαβητές ανάμεσα σε εκείνον και τους άρρενες zoomers που γοητεύονταν από την αποδόμηση της «επάρατης» woke ατζέντας που διάβρωνε τις «αξίες του έθνους». Σήμερα, οι «φουσκωτοί» κήρυκες της λεγόμενης ανδρόσφαιρας (manosphere) στέκονται μπερδεμένοι απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ και τις προτεραιότητες που ξεδιπλώνει κατά τη δεύτερη θητεία του.

Στην πρόσφατη ντοκιμαντερίστικη περιήγηση του Λουί Θερού στο σύμπαν της ανδρόσφαιρας για λογαριασμό του Netflix, ανάμεσα στις πανάκριβες Λαμποργκίνι, τις παιδαριώδεις αναλύσεις για το τι σημαίνει να είναι κανείς άνδρας και τον απενοχοποιημένο μισογυνισμό, τέθηκε ξανά στο επίκεντρο η θερμή σχέση ορισμένων προβεβλημένων εκπροσώπων αυτού του διαδικτυακού οικοσυστήματος με τον Τραμπ – ειδικά κατά την προεκλογική περίοδο του 2024.

Ενας εκ των υποστηρικτών του τότε, ο Αντριου Σουλτς, μοιάζει σήμερα να μην κατανοεί τις επιλογές του προέδρου των ΗΠΑ. Οπως αναφέρει δημοσίευμα του Atlantic, ο Σουλτς, παρότι δεν υπήρξε ποτέ φανατικός εκπρόσωπος της MAGA ατζέντας, στήριξε την υποψηφιότητα Τραμπ, κυρίως για να εναντιωθεί στους Δημοκρατικούς. Οπως σημειώνει χαρακτηριστικά το ρεπορτάζ, η περίπτωσή του εκφράζει εκείνο το -μάλλον- απολιτίκ κομμάτι της αμερικανικής νεολαίας που στο πρόσωπο του Τραμπ φαντασιώθηκε μια αντισυστημική πολιτική έκφραση.

«Οι Αμερικανοί δεν νοιάζονται για το τι συμβαίνει στο Ιράν», σχολίαζε ο Σουλτς πρόσφατα στο δημοφιλές podcast του. «Οσοι ήθελαν τον πόλεμο εδώ και χρόνια βρήκαν στον Τραμπ έναν χρήσιμο ηλίθιο για να τον προχωρήσει», συμπλήρωνε.

Ο απογαλακτισμός από τον Τραμπ είχε αρχίσει να γίνεται όλο και πιο διακριτός από εκπροσώπους της «ανδρόσφαιρας» ήδη με αιχμή τη διαχείριση της υπόθεσης Επσταϊν, συνεχίζει το δημοσίευμα. Ο Τσάρλι Σάμπγκιρ διευθυντής του Young Men Research Project, ενός οργανισμού που ερευνά τις πολιτικές και κοινωνικές τάσεις της νέας γενιάς, παρατηρεί πως το χάσμα αυτό αναπτύσσεται σταδιακά εδώ και μήνες. «Ισως με το Ιράν να επήλθε ένα καθοριστικό χτύπημα», τονίζει.

Οπως αναδεικνύουν έρευνες, ο Τραμπ «χάνει» ακροατήρια που υπήρξαν καταλυτικά για την εκλογική του νίκη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει πάψει να ηγεμονεύει στους κόλπους του κινήματος MAGA. Ομως νεότεροι ψηφοφόροι, καθώς και πολλοί που τοποθετούνται ως ανεξάρτητοι στον πολιτικό χάρτη, αποστασιοποιούνται από τις πολιτικές του, όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Atlantic επικαλούμενο πρόσφατες δημοσκοπήσεις.

«Ηθελα να σταματήσει τους πολέμους και αυτός τους χρηματοδοτεί. Ηθελα να περιορίσει τις δαπάνες, να μειώσει τον προϋπολογισμό· αυτός τον αυξάνει», έλεγε ο άλλοτε τραμπικός Σουλτς το καλοκαίρι. Απαισιόδοξες ήταν και οι εκτιμήσεις του για το μέλλον του πολέμου στο Ιράν. «Δεν έχω λεφτά να πληρώσω την ασφάλεια υγείας μου και θα χρηματοδοτήσω έναν πόλεμο σε μια χώρα που δεν ξέρω καν που βρίσκεται στον χάρτη;» έλεγε. Και δεν είναι μόνο ο Σουλτς. Ο Τζο Ρόγκαν, ένας από τους δημοφιλέστερους podcasters, χαρακτήριζε ακατανόητη την τακτική του Τραμπ στο Ιράν και καυτηρίαζε τους θιασώτες του MAGA.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Atlantic, ειδικά για την περίπτωση του Ιράν, η κριτική πηγάζει και από τα αντισημιτικά αντανακλαστικά αυτών των σχολιαστών. Εν ολίγοις, εκφράζεται η άποψη ότι ο Τραμπ σύρθηκε στον πόλεμο για αλλότρια συμφέροντα. Ο πολιτικός επιστήμονας Νταν Κασίνο θεωρεί πως πολλοί νέοι υιοθετούν το αφήγημα ότι «οι Εβραίοι έριξαν τον Τραμπ» στην παγίδα του πολέμου στο Ιράν. Ο ίδιος παρατηρεί πως τα ποσοστά αποδοχής της στρατηγικής του Τραμπ, στο ρεπουμπλικανικό ακροατήριο, είναι μικρότερα στις ηλικίες 18-29, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σημαντική αύξηση της επιλογής «δεν ξέρω/δεν απαντώ» που υποδηλώνει αβεβαιότητα για το εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πλέον αξιόπιστος.

Ανάλογες παρατηρήσεις εντοπίζονται σε πρόσφατο άρθρο της Τζέσικα Γκρος για τους New York Times. Η ίδια αναφέρεται, μάλιστα, στην περίπτωση ενός εκ των «ηρώων» της ανδρόσφαιρας, του Sneako, που πρωταγωνίστησε στο ντοκιμαντέρ του Θερού. Αιχμή της διαφοροποίησης του από τον Τραμπ, ξανά, ο πόλεμος στο Ιράν και οι απόψεις του influencer για το Ισραήλ. Ναι, με τον Τραμπ στην εξουσία, η «ανδρόσφαιρα» βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο, παραδέχεται η Γκρος. Οι προσβλητικές κραυγές των εκπροσώπων της, όμως, δεν προκαλούν την ίδια «έκρηξη» καθώς οι πρωταγωνιστές της πασχίζουν να εφεύρουν ένα νέο σοκ, μια νέα «πρόκληση γεμάτη ντοπαμίνη», αναφέρει. «Δεν ξέρω ποια θα είναι η επόμενη απάτη που θα σκαρφιστούν. Αυτό που φαίνεται, όμως, είναι πως όλο και περισσότεροι νέοι συνειδητοποιούν ότι οι συμβουλές τους για το πως θα αποκτήσουν γρήγορα αμάξια και ερωτική επιτυχία δεν πρόκειται να τους βοηθήσουν». Κάτι αντίστοιχο, εκτιμά η ίδια, συμβαίνει και με τις υποσχέσεις του προέδρου των ΗΠΑ.

Πηγή: kathimerini.gr

Σε σχέδια εναλλακτικής μεταφοράς ποσοτήτων πετρελαίου που θα παρακάμπτει τον Περσικό Κόλπο ωθούνται πλέον οι αραβικές χώρες της περιοχής, καθώς το Ιράν επιμένει να εκβιάζει την παγκόσμια οικονομία διά του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, όπως αποκαλύπτει σήμερα, Πέμπτη, η βρετανική εφημερίδα Financial Times.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σύγκρουση με το Ιράν ωθεί τις χώρες του Κόλπου να επανεξετάσουν τα σχέδια που αναπαράγουν τον αγωγό Ανατολής – Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, παρά το τεράστιο κόστος και την πολυπλοκότητα που ενέχει το σχέδιο αυτό.

Στο τραπέζι έχουν πέσει και άλλα σχέδια για αγωγούς από τις χώρες του Κόλπου προς τα δυτικά.

Ηδη στις αρχές Μαρτίου η Saudi Aramco ενεργοποίησε τον αγωγό Ανατολής-Δύσης για να ανακατευθύνει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, παρακάμπτοντας το κλειστό Στενό του Ορμούζ.

Χωρητικότητα

Αυτός ο αγωγός μήκους 1.200 χιλιομέτρων –που κατασκευάστηκε το 1981 ως εναλλακτική έναντι ακριβώς αυτού του σεναρίου– μπορεί να μεταφέρει έως και 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε όλη την Αραβική Χερσόνησο, συνδέοντας τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας αργού πετρελαίου στον κόσμο στα ανατολικά με τον μοναδικό σημαντικό τερματικό σταθμό εξαγωγών του Βασιλείου εκτός του Περσικού Κόλπου.

Μέχρι τα μέσα Μαρτίου, ο αγωγός είχε ήδη αποδείξει την αξία του: ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας κήρυξε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού με πετρέλαιο στην Ιστορία, με τις εξαγωγές του Γιανμπού να αυξάνονται κατά 330%, καθώς η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε το αργό πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Πηγή: Financial Times, House of Saud, kathimerini.gr

Πένη Χαλάτση

Η αγορά ενέργειας στην Ευρώπη εισέρχεται σε μια φάση που θυμίζει περισσότερο «σοκ προσφοράς» παρά απλή ακρίβεια. Στις αρχές Μαρτίου και με εντονότερη ρητορική τις τελευταίες ημέρες, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) προειδοποίησε ότι το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου μπορεί να σηματοδοτήσει πραγματικές ελλείψεις καυσίμων, κυρίως σε diesel και αεροπορικά καύσιμα. Η αιτία δεν είναι μόνο η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, αλλά πρωτίστως η άμεση επίδρασή της στην αλυσίδα διύλισης και μεταφοράς, δηλαδή το σημείο όπου το αργό πετρέλαιο μετατρέπεται σε προϊόντα που κινούν την οικονομία.

Το κρίσιμο στοιχείο που αλλάζει την εικόνα είναι ότι η αγορά δεν πιέζεται απλώς από τις υψηλές τιμές του Brent (το οποίο όλο και πιο συχνά πλέον «πατάει» τα 110 δολάρια το βαρέλι), αλλά από περιορισμένη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων καυσίμων. Το diesel, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, εμφανίζει ήδη σημάδια στενότητας διεθνώς, με την Ασία να απορροφά φορτία και την Ευρώπη να μένει πιο εκτεθειμένη.

Σε αυτό το πλαίσιο, ενδεικτική είναι και η προειδοποίηση της αγοράς. Σε συνέντευξή του στον The Guardian πριν από λίγες ημέρες, ο διευθύνων σύμβουλος της Shell, Wael Sawan, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Αν η κρίση συνεχιστεί, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με πραγματικές ελλείψεις καυσίμων ήδη από τον Απρίλιο». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει ότι η ανησυχία δεν μένει στη θεωρία, αλλά ενσωματώνεται ήδη στις εκτιμήσεις της αγοράς. Δεν μιλάμε για καθολική έλλειψη πετρελαίου, αλλά για κάτι πιο ύπουλο: έλλειψη συγκεκριμένων καυσίμων (diesel/jet fuel) που είναι αυτά που κινούν μεταφορές, logistics και τουρισμό. Και αυτό είναι που «χτυπά» πρώτα την οικονομία.

Η πίεση εντείνεται λόγω χρονισμού. Τον Μάρτιο η αγορά συνέχιζε να τροφοδοτείται από φορτία που είχαν ήδη δρομολογηθεί πριν από την ένταση, όμως από τον Απρίλιο οι νέες ροές περιορίζονται και η αγορά αρχίζει να «στεγνώνει»

Τι σημαίνει η έλλειψη καυσίμων για την Ευρώπη

Για την Ευρώπη, η εικόνα που διαμορφώνεται δεν παραπέμπει σε μια ομοιόμορφη κρίση, αλλά μια στοχευμένη πίεση σε κρίσιμους τομείς. Το diesel επηρεάζει άμεσα τις οδικές μεταφορές, τη βιομηχανία και την αγροτική παραγωγή, ενώ το jet fuel χτυπά τον τουρισμό και τις αερομεταφορές. Αν η στενότητα επιβεβαιωθεί, η επίπτωση δεν θα φανεί μόνο στην αντλία, αλλά στο συνολικό κόστος της οικονομίας.

Σε ένα βασικό σενάριο, με το Brent να κινείται στα 110–120 δολάρια/βαρέλι και περιορισμένα περιθώρια διύλισης, η μέση τιμή του diesel στην Ευρώπη θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 1,90–2,10 ευρώ/λίτρο σε αρκετές αγορές. Σε πιο ακραίο σενάριο, όπου η προσφορά μειώνεται περαιτέρω, οι τιμές ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 2,20 ευρώ, όχι μόνο λόγω κόστους αλλά και λόγω premium διαθεσιμότητας, δηλαδή της επιπλέον επιβάρυνσης που πληρώνει η αγορά όταν το προϊόν είναι δύσκολο να βρεθεί.

Αυτό μεταφράζεται σε άμεσο κόστος για την οικονομία. Ένα φορτηγό που καταναλώνει 1.000 λίτρα τον μήνα θα δει το κόστος του να αυξάνεται κατά 200 έως 400 ευρώ σε σχέση με τα επίπεδα των αρχών του έτους, με την επιβάρυνση να περνά σχεδόν αυτόματα στις τιμές των προϊόντων. Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες, που ήδη λειτουργούν με αυξημένα κόστη καυσίμων, ενδέχεται να μετακυλήσουν την πίεση στους ναύλους, ενόψει μάλιστα της τουριστικής περιόδου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχοντας βιώσει την κρίση του 2022, διαθέτει εργαλεία, όπως τα στρατηγικά αποθέματα και μηχανισμούς συντονισμού. Ωστόσο, το πρόβλημα αυτή τη φορά είναι πιο σύνθετο. Δεν αφορά μόνο την ποσότητα πετρελαίου, αλλά την ικανότητα του συστήματος να παράγει και να μεταφέρει τα σωστά καύσιμα τη σωστή στιγμή. Και αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η εικόνα διαμορφώνεται σε δύο επίπεδα. Από τη μία πλευρά, η χώρα διαθέτει ισχυρή διυλιστική βάση και εξαγωγικό προσανατολισμό, κάτι που λειτουργεί ως σχετική ασπίδα σε όρους επάρκειας. Από την άλλη, όμως, είναι πλήρως εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές και στις διακυμάνσεις της αγοράς προϊόντων.

Σε ένα σενάριο όπου το Brent κινηθεί στα 115 δολάρια και τα περιθώρια διύλισης παραμείνουν υψηλά, η τιμή της απλής αμόλυβδης στην αντλία μπορεί να κινηθεί στην περιοχή των 2,05–2,20 ευρώ/λίτρο, ενώ το diesel κίνησης εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε παρόμοια επίπεδα ή και ελαφρώς υψηλότερα, αντανακλώντας τη μεγαλύτερη στενότητα στην αγορά των διυλισμένων προϊόντων. Σε πιο πιεσμένο σενάριο, με έντονη στενότητα προϊόντων, δεν αποκλείεται να δούμε τιμές ακόμη και πάνω από τα 2,20 ευρώ και στο diesel, κάτι που θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις μεταφορές και στον τουρισμό.

Για ένα μέσο νοικοκυριό που καταναλώνει 120 λίτρα καυσίμου τον μήνα, η διαφορά από τα επίπεδα των 1,80 ευρώ/λίτρο στα 2,10 ευρώ μεταφράζεται σε επιπλέον επιβάρυνση περίπου 36 ευρώ μηνιαίως. Για έναν επαγγελματία με κατανάλωση 300 λίτρων, η επιβάρυνση ανεβαίνει στα 90 ευρώ, ποσό που δύσκολα απορροφάται χωρίς ανατιμήσεις.

Το πιο κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή τη φάση λίγο πριν την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Αν η στενότητα στα καύσιμα αεροπορίας επιβεβαιωθεί, το κόστος μετακίνησης προς τη χώρα μπορεί να αυξηθεί, επηρεάζοντας έμμεσα τη ζήτηση ή συμπιέζοντας τα περιθώρια των επιχειρήσεων του κλάδου.

Ακόμη κι αν σταματούσε σήμερα ο πόλεμος το σοκ στην ενέργεια δεν θα έσβηνε γρήγορα

Ακόμη κι αν η γεωπολιτική ένταση αποκλιμακωνόταν άμεσα, οι αγορές ενέργειας δεν θα επέστρεφαν γρήγορα στην κανονικότητα. Η εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις δείχνει ότι απαιτούνται τουλάχιστον 2 έως 4 μήνες για να αρχίσει να αποκαθίσταται η ομαλή ροή των φορτίων και συχνά 6 μήνες ή και περισσότερο για να εξομαλυνθούν πλήρως οι τιμές. Ο λόγος είναι ότι η αγορά λειτουργεί με καθυστερήσεις: τα φορτία πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων έχουν ήδη κλειστεί εβδομάδες πριν, τα διυλιστήρια χρειάζονται χρόνο για να αλλάξουν ροές και μίγματα παραγωγής, ενώ τα εμπορικά συμβόλαια και τα ασφάλιστρα μεταφοράς δεν επανέρχονται αμέσως.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με κατάπαυση των συγκρούσεων, η Ευρώπη θα συνεχίσει να βλέπει πιεσμένες τιμές σε diesel και καύσιμα αεροπορίας τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι. Τα premiums διαθεσιμότητας - δηλαδή η «προσαύξηση σπανιότητας» - δεν εξαφανίζονται με μια πολιτική εξέλιξη, αλλά υποχωρούν σταδιακά όσο γεμίζουν ξανά οι δεξαμενές και αποκαθίστανται οι εφοδιαστικές αλυσίδες.

Για την Ελλάδα, η καθυστέρηση αυτή είναι ακόμη πιο ορατή στην αντλία. Ακόμη κι αν το Brent υποχωρούσε από τα 115 στα 95 ή τα 85 δολάρια, η τελική τιμή δεν θα ακολουθούσε με την ίδια ταχύτητα. Οι τιμές στα πρατήρια ενσωματώνουν καύσιμα που αγοράστηκαν ακριβότερα, ενώ η αγορά προϊόντων - όχι μόνο του αργού - παραμένει σφιχτή. Έτσι, η αποκλιμάκωση θα είναι πιο αργή και άνιση: οι αυξήσεις περνούν γρήγορα, οι μειώσεις με καθυστέρηση.

Με άλλα λόγια, η κρίση δεν τελειώνει όταν σταματούν οι συγκρούσεις. Τελειώνει όταν αποκαθίσταται η ίδια η ροή της ενέργειας. Και αυτό, σε μια αγορά τόσο διασυνδεδεμένη όσο η ευρωπαϊκή, χρειάζεται χρόνο.

Πηγή: insider.gr

Η ισραηλινή εφημερίδα Yedioth Ahronoth αποκάλυψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξεκινήσει μια επείγουσα εκκένωση περίπου 60.000 Αμερικανών πολιτών από την Αίγυπτο.

Η εβραϊκή εφημερίδα ανέφερε σε δημοσίευμα που δημοσιεύθηκε την Τρίτη ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν περίπου 60.000 Αμερικανοί πολίτες στην Αίγυπτο, στους οποίους έχει δοθεί η συμβουλή να φύγουν αμέσως, και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν οργανώσει ειδικές (τσάρτερ) πτήσεις για την απομάκρυνση των Αμερικανών που επιθυμούν να φύγουν.

Σύμφωνα με την Yedioth Ahronoth, εκδόθηκε σύσταση προς τους Αμερικανούς να «φύγουν αμέσως», χωρίς να διευκρινίζεται ο αριθμός όσων ανταποκρίθηκαν σε αυτήν την έκκληση, αναφερόμενοι σε στοιχεία που σχετίζονται με ευρύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής κατά την πρόσφατη περίοδο, συμπεριλαμβανομένης της εκκένωσης περισσότερων από 36.000 ή 40.000 Αμερικανών πολιτών που εκκενώθηκαν από χώρες της Μέσης Ανατολής.

Εξήγησε ότι το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ πρόσθεσε πρόσφατα την Αίγυπτο σε έναν κατάλογο 13 αραβικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και του Ιράκ, στον οποίο κάλεσε τους Αμερικανούς να εγκαταλείψουν αμέσως λόγω των κινδύνων.

Πρόσθεσε ότι η Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Κάιρο εξέδωσε ανακοίνωση προς τους Αμερικανούς πολίτες που αποφασίζουν να παραμείνουν στην Αίγυπτο, προτρέποντάς τους να αποφύγουν την επίσκεψη σε ορισμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Σινά, και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οργάνωσαν ειδικές πτήσεις για την άμεση απομάκρυνση Αμερικανών από την Αίγυπτο.

Yedioth Ahronoth

—

Πώς θα πραγματοποιηθεί η τελετή Αφής του Αγίου Φωτός στην Ιερουσαλήμ

Χωρίς την παρουσία πιστών θα πραγματοποιηθεί και φέτος η τελετή Αφής του Αγίου Φωτός το Μεγάλο Σάββατο στον Πανάγιο Τάφο, καθώς οι ισραηλινές αρχές επιβάλλουν αυστηρά μέτρα ασφαλείας στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ισραηλινή αστυνομία έχει θέσει περιορισμούς όχι μόνο στην πρόσβαση των πιστών, αλλά και στον αριθμό των κληρικών που θα επιτραπεί να βρίσκονται εντός του Ναού της Αναστάσεως.

Συγκεκριμένα, ο αριθμός των ορθόδοξων κληρικών δεν θα ξεπεράσει τους 15, ενώ θα παρευρίσκονται και εκπρόσωποι των άλλων δογμάτων που συμμετέχουν στην τελετή.

Παράλληλα, όλες οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας στους Αγίους Τόπους θα τελεστούν αποκλειστικά με την παρουσία του κλήρου, χωρίς συμμετοχή πιστών.

Σε διπλωματικό επίπεδο, η Ελλάδα βρίσκεται σε επαφή με τις αρμόδιες αρχές ώστε να διασφαλιστεί η παρουσία ελληνικής αντιπροσωπείας, σύμφωνα με την εθιμοτυπική τάξη που ισχύει στον Ναό της Αναστάσεως. Το ζήτημα αφορά και τον αριθμό των μελών που θα επιτραπεί να συμμετάσχουν.

Επίσης σήμερα Τετάρτη (1/4) υπήρξε αντίδραση και από το Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας σημειώνοντας ότι ο αποκλεισμός απειλεί να επιδεινώσει την ένταση.

Αποστολή στην Ιερουσαλήμ: Κώστας Νούσης/ Κάμερα Ηλίας Κρητικός ertnews.gr

Επανάληψη του «σχεδίου κατοχής της Παλαιστίνης» θεωρεί ο λεγόμενος «υπουργός εξωτερικών» του ψευδοκράτους, την ιδέα του Ισραήλ, όπως αναφέρει τα σενάρια, να μισθώσει ελληνικά νησιά στο Αιγαίο πέλαγος και να εγκαταστήσει τους πολίτες του χαρακτηρίζοντας αυτή την νοοτροπία «ελαττωματική».

Όπως μεταδίδεται στα κατεχόμενα, μιλώντας στο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή ο κ. Ερτουγρούλογλου υποστήριξε επίσης ότι κάτι τέτοιο στοχεύει «στην περικύκλωση τόσο της Τουρκίας όσο και της “τδβκ”».

Αντιμετωπίζουν, είπε, τις φιλοδοξίες περικύκλωσης μιας «άρρωστης νοοτροπίας» κι αυτή η κίνηση του Ισραήλ θα πρέπει να θεωρηθεί ‘casus belli’ (λόγος πολέμου). «Προσωπικά, πιστεύω ότι πρόκειται για επανάληψη του σχεδίου κατοχής της Παλαιστίνης. Η νοοτροπία των αρχών του 1900 επαναλαμβάνεται. Τρέφουν φιλοδοξίες να καταλάβουν την Κύπρο και τα νησιά στο Αιγαίο», ισχυρίστηκε.

Πηγή: ΚΥΠΕ, sigmalive.com προσπελάστηκε esxatianasxesi

Οι Χούθι απείλησαν ότι θα κλείσουν και δεύτερη κρίσιμη θαλάσσια οδό για τη μεταφορά πετρελαίου, βάζοντας στο στόχαστρο τα Στενά Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, τη στενή δίοδο των 18 μιλίων που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.

Σύμφωνα με την Daily Mail, η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική κλιμάκωση στον πόλεμο του τελευταίου μήνα, καθώς η υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση στην Υεμένη προειδοποίησε ότι το κλείσιμο του περάσματος, που είναι γνωστό ως «Πύλη των Δακρύων», αποτελεί μία από τις επιλογές της.

Το σημείο θεωρείται εναλλακτική διαδρομή στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ήδη ουσιαστικά θέσει εκτός λειτουργίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο διπλού στραγγαλισμού των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Η σημασία της περιοχής για το διεθνές εμπόριο είναι τεράστια. Περίπου το 10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου περνά από την Ερυθρά Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένου του ενός πέμπτου της παγκόσμιας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και αυτοκινήτων, αλλά και του 10% των θαλάσσιων μεταφορών αργού πετρελαίου.

Αν τεθούν σε κίνδυνο τόσο το Ορμούζ όσο και το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, οι συνέπειες θα είναι παγκόσμιες, με σοβαρό πλήγμα στις αλυσίδες εφοδιασμού, στις τιμές της ενέργειας και στο κόστος των ναυτιλιακών μεταφορών.

Το στενό είναι εξαιρετικά ευάλωτο σε αποκλεισμό, καθώς τα πλοία που το διασχίζουν αναγκάζονται να μειώνουν ταχύτητα και να κινούνται σε δύο συγκεκριμένους διαύλους γύρω από το νησί Μαγιούν — και οι δύο βρίσκονται εντός εμβέλειας πυραύλων και drones των Χούθι.

Οι Χούθι ελέγχουν την πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά, από το 2014, εκτόξευσε χθες πυραύλους κατά του Ισραήλ και δεσμεύτηκε για νέες επιθέσεις.

Η νέα απειλή συμπίπτει με αυξημένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Το USS Tripoli έφτασε την Παρασκευή στη Μέση Ανατολή μεταφέροντας 3.500 ναύτες και πεζοναύτες, ενώ σύμφωνα με αμερικανικά μέσα το Πεντάγωνο εξετάζει επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων στο Ιράν, με υποστήριξη πεζικού αλλά χωρίς πλήρη εισβολή.

Παράλληλα, διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη στο Ισλαμαμπάντ, όπου κορυφαίοι αξιωματούχοι από Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Αίγυπτο αναζητούν τρόπους αποκλιμάκωσης, την ώρα που συνεχίζονται οι αμοιβαίες επιθέσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

[iEpikaira: Άλλη μια τραγική επιβεβαίωση των όσων αναφέρθηκαν ΕΔΩ! Δεν χρειάζεται κανείς να είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων για να αντιληφθεί που οδηγούμαστε και τί πρόκειται να ακολουθήσει...]

Απόδοση: liberal.gr