iEpikaira

«Οι Έλληνες επιχειρούν να αυξήσουν τη στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο», μετέδωσε η τουρκική εφημερίδα - «Πανικός από σειρήνες και εκρήξεις»

Στο Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας-Κύπρου αναφέρεται η εφημερίδα Hurriyet στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί την Αθήνα ότι επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα, το ρεπορτάζ σημειώνει:

«H Ελλάδα με πρόφαση την κρίση του Ιράν ξεκίνησε τα βήματα της περικύκλωσης της Τουρκίας. H Ελλάδα με αφορμή την κρίση στη Μέση Ανατολή ενεργοποίησε το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας-Eλληνοκυπρίων που το επιθυμούν εδώ και χρόνια. Η Ελλάδα με πρόσχημα την προστασία της Νότιας Κύπρου από τις πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν, έστειλε στην Κύπρο 2 φρεγάτες και 4 μαχητικά F-16. H Τουρκία ως απάντηση έστειλε στο νησί 6 μαχητικά F-16 αλλά και αντιαεροπορικά συστήματα. Ένα άλλο βήμα της Ελλάδας ήταν να στείλει πυραύλους Patriot στην Κάρπαθο που πρέπει να είναι αποστρατικοποιημένο νησί. Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χαρακτήρισε αυτήν την ενέργεια ως καιροσκοπισμό. Η Ελλάδα με τη δικαιολογία της κρίσης ανέλαβε και την προστασία του εναέριου χώρου της Βουλγαρίας. Τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot αναμένονται να εγκατασταθούν στα σύνορα Ελλάδας- Boυλγαρίας. Όλα αυτά τα βήματα ερμηνεύονται ως προσπάθειες της Ελλάδας να αυξήσει τη στρατιωτική παρουσία της στην Αν. Μεσόγειο με αφορμή την κρίση στη Μέση Ανατολή».

🔴Yunanistan yönetimi son günlerde Ortadoğu’daki gerilimi gerekçe göstererek attığı adımlarla Türkiye’yi çevreleme stratejisini hızlandırdı. pic.twitter.com/HJ1psjBrOZ— Hürriyet.com.tr (@Hurriyet)March 12, 2026

Τουρκικά ΜΜΕ: «Πανικός στη ΝΑ Τουρκία από τις σειρήνες και τις εκρήξεις στον ουρανό»

Στο μεταξύ, τουρκικά ΜΜΕ μιλούν και για τις σειρήνες που ακούστηκαν σήμερα Παρασκευή στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ στη γειτονική χώρα, κάνοντας λόγο για «πανικό» από τις σειρήνες και τις εκρήξεις στον ουρανό.

Όπως μετέδωσε στον ΣΚΑΪ ο Μανώλης Κωστίδης, ήχησαν σειρήνες στις περιοχές Άδανα και Μπάτμαν μετά και τις υποψίες για εκτόξευση και τρίτου πυραύλου προς το Ιντσιρλίκ, ενώ αναμένονται πλέον και επίσημες ανακοινώσεις από Τούρκους αξιωματούχους.

Adana'da çok sayıda vatandaş saat 03.30 sıralarında büyük bir gürültüyle uyandıklarına yönelik bildirimde bulundu. İncirlik Üssü'nden siren sesleri duyuldu. Bir süre sonra gökyüzünde parıltılı bir cismin düştüğü kameralara yansırken, bölgeye yönelen bir füzenin havada imha… pic.twitter.com/jz6dwNOryB— Adana Masası (@adanamasasi)March 13, 2026

Πηγή: skai.gr

Tώρα οι Τούρκοι αντιδρούν γιατί τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο έχουν εκκλησίες και ιερείς

Έβαλαν στο μάτι ακόμα και τις Οινούσσες και τη σχολή εμποροπλοιάρχων.

Διονύσης Αντωνέλλος 

Νέες δηλώσεις στην Τουρκία επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα νησιών που βρίσκονται κοντά στις επαρχίες Σμύρνης, Αϊδινίου και Μούγλας. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα γίνεται λόγος για ελληνική παρουσία από το 2004 και για λειτουργία εκκλησιών με ιερείς που διορίζονται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Ο Ουμίτ Γιαλίμ, πρώην γενικός γραμματέας του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, σχολίασε ότι η ύπαρξη εκκλησιαστικής διοίκησης στα συγκεκριμένα νησιά (Οινούσσες, Αρκιοί, Αγαθονήσι, Φαρμακονήσι, Λέβιθα) αποτελεί ένδειξη ελληνικού ελέγχου. Παράλληλα εκπρόσωπος του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου υποστήριξε ότι πρόκειται για πρακτική που πλήττει την κρατική ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα.

Η μεγαλύτερη τουρκική εφημερίδα που ανήκει στην αντιπολίτευση, τονίζει πως τα νησιά αυτά κατακτήθηκαν από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή και ανήκουν στην Τουρκία, σύμφωνα με τουρκο-ιταλική συμφωνία της 4ης Ιανουαρίου του 1932.

Μάλιστα οι Τούρκοι αναφέρονται ακόμα και στην σχολή εμποροπλοιάρχων, η οποία όπως τονίζουν βρίσκεται παράνομα στις Οινούσσες, καθώς το καθεστώς του νησιού αμφισβητείται από τους Τούρκους.

Ο πρώην Τούρκος αξιωματούχος υπογραμμίζει πως πλέον στα νησιά του Αιγαίου κοντά στα τουρκικά παράλια λειτουργούν και… δημοτικά σχολεία, παρέχοντας ελληνική εκπαίδευση.

«Αυτή είναι η κατάσταση στα νησιά μας», κλείνει το άρθρο του στη Sozcu ο πρώην γενικός γραμματέας του τουρκικού υπουργείου Άμυνας.

Οι δηλώσεις εντάσσονται στο ευρύτερο τουρκικό πλαίσιο ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.

Πηγή: geostratigika.gr

Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Τούρκος αρθρογράφος και πρώην Αρχισυντάκης της ισλαμικής Yeni Safak, η οποία έχει στενές σχέσεις με τον Ερντογάν, Ιμπραχήμ Καρακγιούλ υποστήριξε ότι σε περίπτωση που το Ισραήλ, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιχειρήσει να στοχοποιήσει την Τουρκία μετά το Ιράν, η Άγκυρα θα αντιδράσει στρατιωτικά σε πολλαπλά μέτωπα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία σε αυτήν την περίπτωση θα καταλάβει τα νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος, τη Δυτική Θράκη, ενώ στη συνέχεια έκανε λόγο για κατάληψη ολόκληρης της Ελλάδας.

Στην ίδια ανάρτηση, ο Τούρκος σχολιαστής αναφέρθηκε και στην Κύπρο, δηλώνοντας ότι η Τουρκία θα «πάρει ολόκληρο το νησί», ισχυριζόμενος ότι η Λευκωσία έχει μετατραπεί σε «μπράβο» του Ισραήλ.

Στη συνέχεια, όπως υποστήριξε θα ξεκινήσει η «πραγματική σύγκρουση», με στόχο το Ισραήλ. Όπως ανέφερε, η Τουρκία θα μπορούσε να καταλάβει τη χώρα, να καταστρέψει το Τελ Αβίβ και να «απελευθερώσει την Ιερουσαλήμ».

Ο Καραγκιούλ κατέληξε τονίζοντας ότι, κατά την άποψή του, «κανένα σχέδιο για τον χάρτη της περιοχής δεν μπορεί να γίνει χωρίς την Τουρκία», υποστηρίζοντας ότι αυτό αποτελεί ιστορική πραγματικότητα της τελευταίας χιλιετίας.

Eğer İsrail;

İran’dan sonra Türkiye’yi hedef yapmayı planlıyorsa,

ABD ile birlikte Türkiye’ye saldırmayı düşünüyorsa;

1- Önce Ege’de adaları işgal ederiz.

2- Sonra Batı Trakya’yı kurtarır hatta tüm Yunanistan’ı işgal ederiz.

3- Sonra Kıbrıs’ın tamamını alırız.

Çünkü onlar…— İbrahim Karagül (@ibrahimkaragul) March 11, 2026

[iEpikaira: Πήραν εντολή τα τουρκικά τρολ να αρχίσουν τα psyops...]

Πηγή: liberal.gr

Η τουρκική εφημερίδα Milliyet παρουσιάζει ρεπορτάζ για υποτιθέμενη αυστηρή προειδοποίηση της Άγκυρας προς την Αθήνα αναφορικά με τη στρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών και τις κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας καταγγέλλει ότι η Ελλάδα, "αξιοποιώντας" τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν, επιχειρεί να εγκαταστήσει συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στη Λήμνο και στην Κάρπαθο, νησιά που η Άγκυρα χαρακτηρίζει ως "υποχρεωτικά αποστρατιωτικοποιημένα".

Η Άγκυρα επικαλείται τη Συνθήκη της Λωζάνης για τη Λήμνο και τη Συνθήκη των Παρισίων για την Κάρπαθο, υποστηρίζοντας ότι το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης αποτελεί "ουσιώδη όρο" των συμφωνιών και ότι η παραβίασή του συνιστά "σοβαρή παραβίαση", χωρίς όμως –κατά την τουρκική θέση– να αίρει νομικά τη δέσμευση.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δηλώνει ότι τέτοιες κινήσεις "δεν είναι αποδεκτές" μεταξύ συμμάχων στο ΝΑΤΟ, ειδικά σε περίοδο διαρκών κρίσεων ασφαλείας στη γύρω περιοχή.

Τονίζει πως η Ελλάδα "προσπαθεί να εκμεταλλευθεί τις κρίσεις της περιοχής" και προειδοποιεί ότι η Άγκυρα "δεν αποδέχεται" αυτές τις πρωτοβουλίες και έχει ήδη λάβει "όλα τα αναγκαία μέτρα".

Η Milliyet στέκεται ιδιαίτερα σε μία φράση της ανακοίνωσης, ότι το θέμα έχει τεθεί και "από τα ανώτατα κλιμάκια του κράτους", την οποία συνδέει ευθέως με την γνωστή δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2022 "θα έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά".

Υπενθυμίζεται ότι ο Τούρκος πρόεδρος, αναφερόμενος τότε στη διαφορά για τα νησιά, είχε πει: "Τα νησιά που κατέχετε δεν μας δεσμεύουν, όταν έρθει η ώρα θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί, όπως λέμε, μπορεί να έρθουμε ένα βράδυ ξαφνικά".

Στο ίδιο πλαίσιο, το ρεπορτάζ σημειώνει ότι η Άγκυρα παρουσίασε ως "νόμιμη, αναγκαία και ισορροπημένη" την απόφαση για ανάπτυξη αεροπορικών και αντιαεροπορικών δυνάμεων στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, επικαλούμενη "αυξημένες απειλές" μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προειδοποιεί ότι δεν θα επιτρέψει "εχθρικές ενέργειες" ούτε "τετελεσμένα" σε βάρος των Τουρκοκυπρίων και δηλώνει πως η Τουρκία δεν θα διστάσει να ασκήσει όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από το καθεστώς εγγυήτριας δύναμης.

Παράλληλα, στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι η αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ είναι "τουρκική βάση" και ότι η κυριότητα όλων των εγκαταστάσεων ανήκει στην Τουρκία, με διοικητή Τούρκο υποστράτηγο, προσθέτοντας πως η παρουσία αμερικανικών, ισπανικών, πολωνικών και καταρινών δυνάμεων δεν μετατρέπει τη βάση σε "αμερικανική".

ΠΚ capital.gr

«Στη Γερμανία φοβόμαστε ατέρμονο πόλεμο – Πανεύκολο να χτυπηθεί η Σούδα»

Ειρήνη Αναστασοπούλου

Γερμανός στρατιωτικός περιγράφει στο «Β» τους κινδύνους από έναν πόλεμο «χωρίς σχέδιο για την επόμενη μέρα» και τα αργά αντανακλαστικά της ΕΕ, εξηγεί γιατί «δεν μπορούμε να βασιστούμε στον Τραμπ» και επισημαίνει ότι «είναι πανεύκολο» να χτυπηθεί η Σούδα

Μεσημέρι στην ηλιόλουστη πλατεία Πότσνταμ του Βερολίνου. Χιλιάδες Ιρανοί διαδηλώνουν. Στα χέρια τους τρίχρωμες σημαίες με το λιοντάρι μπροστά από έναν ανατέλλοντα ήλιο. Τυχαία η επονομασία «Lion’s Roar» (O βρυχηθμός του λιονταριού) της ισραηλινής επιχείρησης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου; Ενας Ιρανός αρπάζει το μικρόφωνο και απευθύνεται στο πλήθος. Δεν προλαβαίνει τα τελειώσει.

Οι συγκεντρωμένοι ξεσπούν σε παραλήρημα, πέφτει ο ένας στην αγκαλιά του άλλου κλαίγοντας και χορεύοντας από συγκίνηση. Και φωνάζουν ένα όνομα που δύσκολα ακούγεται μέσα στη βουή. Ρωτώ κάποιον τι συνέβη. «Οι ισραηλινοί βομβάρδισαν τον Χαμενεΐ τον σκότωσαν».

Ετσι έμαθε το «Β» εκείνο το σαββατιάτικο απομεσήμερο στη βερολινέζικη ιστορική πλατεία, όπου το Τείχος χώριζε μια πόλη κι έναν κόσμο σε καλό και κακό, τον θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν ώρες πριν ανακοινωθεί επίσημα.

Το όνομα που φώναζαν οι Ιρανοί ακούστηκε πιο καθαρά στην πορεία που ακολούθησε. Ηταν του Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκου υιού του τελευταίου Σάχη της Περσίας, που απολαμβάνει υποστήριξη από μεγάλα τμήματα της ιρανικής Διασποράς και στη Γερμανία.

«Σαν οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα»

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Παχλαβί βρέθηκε επί γερμανικού εδάφους ως προσκεκλημένος στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στα μέσα Φεβρουαρίου. Ο Παχλαβί συναντήθηκε με πολιτικούς και ειδικούς ασφαλείας και έλαβε μέρος σε πάνελ με συντονίστρια την Κριστιάν Αμανπούρ, ιρανικής καταγωγής και η ίδια που έζησε στην Τεχεράνη μέχρι ηλικίας 12 χρόνων.

«Η σημασία του Ρεζά Παχλαβί αυξάνεται αυτές τις ημέρες, θα έβλεπα μια ευκαιρία να υποστηριχθεί ακόμη και ως μεταβατική λύση» λέει στο «Β» ο Ραλφ Τίλε. Ο γερμανός συνταγματάρχης ε.α. και πρόεδρος της Πολιτικο-Στρατιωτικής Εταιρείας PMG στο Βερολίνο γνωρίζει το καθεστώς του Σάχη και πολλούς αξιωματικούς από κοινές ασκήσεις στις ΗΠΑ. Από τότε έχει κυλήσει βέβαια πολύ νερό στο αυλάκι και σήμερα βρισκόμαστε οκτώ ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών.

Ο Τίλε είναι πολύ ανήσυχος. Περιγράφει τις επιχειρήσεις σαν οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα ή «σαν μια υπερσύγχρονη ισχυρή ομάδα που μπαίνει σε τείχος καπνού. Και δεν ξέρουμε αν θα βγει, πώς θα βγει, τι θα συμβεί στο διάστημα μέχρι την έξοδο. Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Το σχέδιο αναπτύσσεται μέσα από τα γεγονότα. Στον Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορούμε να βασιστούμε, το μυαλό του είναι στις εκλογές».

«ΕΕ και ΝΑΤΟ πάντα δύο βήματα πίσω»

Η ανησυχία του γερμανού εμπειρογνώμονος επικεντρώνεται κυρίως στην Ευρώπη και στους ανθρώπους της. «Ο μεγάλος κίνδυνος είναι στην πραγματικότητα ένας ατέρμονος πόλεμος, ασύμμετρος, με υβριδική πολεμική δράση σε ολόκληρη την περιοχή, ακόμη και μέχρι την Ευρώπη». Του επισημαίνουμε ότι η Κύπρος δέχθηκε ως πρώτη χώρα της ΕΕ επίθεση με drones. Ισως να δοκιμάζει το Ιράν την ετοιμότητα των Ευρωπαίων να εφαρμόσουν τη ρήτρα αμοιβαίας βοήθειας βάσει του άρθρου 42 (7) της Συνθήκης για την ΕΕ.

Κάποιοι γερμανοί αναλυτές σχολίασαν αρνητικά ότι δεν κινητοποιήθηκε ο ευρωπαϊκός μηχανισμός. Ο Τίλε μιλά με την εμπειρία δεκαετιών: «Η ΕΕ είναι πάντα πολύ αργή, δυστυχώς ισχύει και για το ΝΑΤΟ. Είναι πάντα δύο βήματα πίσω από την πραγματικότητα. Υπάρχει μια πολύ σημαντική φράση, που είναι η βασική ιδέα της ΕΕ, ότι είναι ένα έργο ειρήνης. Η πλειονότητα των γραφειοκρατών στις Βρυξέλλες δεν συμπαθεί τις Ενοπλες Δυνάμεις και δηλώνει αναρμόδια».

Στη Γερμανία, ένα 58% των πολιτών αποδοκιμάζει τη στρατιωτική επέμβαση Ισραήλ – ΗΠΑ στο Ιράν, σύμφωνα με τελευταία δημοσκόπηση του Ινστιτούτου infratest dimap για λογαριασμό του τηλεοπτικού καναλιού ARD. Ενα 77% αισθάνεται φόβο και απειλή, κι αυτό ανεξαρτήτως κόμματος. Την περασμένη Τρίτη, αξιωματούχοι του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών κάλεσαν τον ιρανό πρέσβη για να ζητήσουν εξηγήσεις γιατί το Ιράν επιτέθηκε σε αμερικανικές βάσεις σε χώρες του Κόλπου.

«Η Κρήτη είναι πολύ σημαντική»

Στο πίσω μέρος του μυαλού τους βέβαια ήταν οι αμερικανικές βάσεις σε γερμανικό έδαφος. Κάτοικοι των γύρω περιοχών παρατηρούν μεγάλη κινητικότητα από τις αρχές του χρόνου. Οπως και στη βάση της Σούδας. «Η Κρήτη είναι πολύ, πολύ σημαντική. Από εκεί έχουν περάσει πρακτικά όλα τα αμερικανικά αεροσκάφη» επισημαίνει ο Τίλε.

«Ολες οι ενισχύσεις έρχονται από εκεί. Οσο περισσότερο διαρκεί αυτός ο πόλεμος, τόσο περισσότερο γίνονται στόχος τέτοια κέντρα. Το Ιράν θέλει στην πραγματικότητα να αντέξει για πολύ καιρό και να χτυπήσει όλους αυτούς τους μαλακούς στόχους, δηλαδή τους τουριστικούς προορισμούς. Με την ελπίδα ότι τότε οι χώρες που θα χτυπηθούν θα στραφούν εναντίον της Αμερικής και θα δυσκολέψουν τη δράση της».

«Πανεύκολο να χτυπηθεί η Σούδα»

Αλλά πόσο εύκολο θα ήταν αυτό; «Πανεύκολο, χρειάζεστε εκρηκτικά, drones και κάποιον να θέλει να το κάνει. Drones υπάρχουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες, χρειάζονται μόνο μερικά χιλιόμετρα πτήσης. Αρκούν δύο, τρεις επιθέσεις, δεν χρειάζεται να ξεσπάσει πόλεμος. Αρκεί να προκληθεί μακελειό. Οσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο περισσότερο φουντώνει ο φανατισμός».

Πριν λίγες ημέρες, ο γάλλος πρόεδρος, σε βαρυσήμαντη ομιλία του, άνοιξε και πάλι τη συζήτηση προτείνοντας την υπαγωγή των ευρωπαϊκών χωρών που το επιθυμούν στη γαλλική ομπρέλα πυρηνικής αποτροπής. Η Γαλλία εγγυήτρια της ευρωπαϊκής ασφάλειας; Ο Τίλε κρατά μικρό καλάθι.

«Ο Τραμπ υπονομεύει την αξιοπιστία»

«Η Γαλλία θέλει μόνο να μοιραστεί τα έξοδα, όχι την ευθύνη» μας λέει. «Πρόκειται για μια ολόκληρη διαδικασία που πρέπει να τηρηθεί. Οι Γερμανοί, για παράδειγμα, δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα αλλά μαχητικά αεροσκάφη με τα οποία μπορούν να μεταφέρουν, μέχρι στιγμής, μόνο πυρηνικά όπλα των ΗΠΑ, ενώ στο μέλλον ίσως και πυρηνικά όπλα από τη Βρετανία ή τη Γαλλία. Για τον σκοπό αυτόν πρέπει να συμφωνηθούν ακόμη διαδικασίες αδειοδότησης. Και τέλος θα πρέπει να εμπιστευτούμε τον γάλλο πρόεδρο ή τον βρετανό πρωθυπουργό ότι σε ώρα ανάγκης θα δώσουν την έγκριση. Είναι ο τελευταίος σημαντικός κρίκος. Πρέπει να υπάρχει αξιοπιστία, θέλουμε τα όπλα για να μη χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι ο Τραμπ υπονομεύει την αξιοπιστία».

Η Ουκρανία σε δεύτερη μοίρα

Μεγάλος χαμένος του νέου πολέμου είναι και η Ουκρανία που περνά πάλι σε δεύτερη μοίρα. Μέσα σε δύο μόνο ημέρες, Ισραηλινοί και Αμερικανοί ξόδεψαν πυρομαχικά που χρειάστηκαν και τις 12 ημέρες στον πόλεμο του περασμένου Ιουνίου. «Αυτό σημαίνει ότι θα περισσέψουν μόνο λίγα για τους Ουκρανούς. Κι επειδή οι Ευρωπαίοι τα αγοράζουν από τους Αμερικανούς και τα δίνουν στην Ουκρανία, θα γίνουν πιο σπάνια και πιο ακριβά». Τι εναλλακτικές υπάρχουν; Ο γερμανός εμπειρογνώμων δεν βλέπει παρά μόνο ένα γρήγορο τέλος του πολέμου με αλλαγή καθεστώτος. «Αν δεν υπάρξει αλλαγή καθεστώτος, θα είναι δυσάρεστο για εμάς. Για όλους μας. Οχι μόνο για τους Αμερικανούς, στους οποίους πολλοί το εύχονται».

Πηγή: tovima.gr

Η Σουδα σε πολεμικη επιφυλακη: Αμερικανικες περιπολιες USV και το μηνυμα της Αθηνας για τον πολεμο με το Ιραν

Η Ελλάδα ενισχύει την άμυνα στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά ξεκαθαρίζει ότι δεν συμμετέχει σε επιθέσεις

Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή μετατρέπει την Ελλάδα και ιδιαίτερα τη βάση της Σούδας σε έναν από τους πιο κρίσιμους στρατηγικούς κόμβους του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο. Την ώρα που αμερικανικές δυνάμεις ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή με νέα μέσα επιτήρησης και θαλάσσιες περιπολίες, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να κρατήσει λεπτές ισορροπίες μεταξύ συμμαχικών υποχρεώσεων και αποφυγής άμεσης εμπλοκής στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ελληνικές και διεθνείς πηγές, αμερικανικές περιπολίες με μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) έχουν ήδη ξεκινήσει στην περιοχή της Σούδας, ενισχύοντας τα μέτρα ασφαλείας γύρω από τη στρατηγική βάση της Κρήτης. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος έχει μετατραπεί σε χώρο συγκέντρωσης μεγάλων ναυτικών δυνάμεων της Δύσης.

Η Σούδα στο επίκεντρο της γεωπολιτικής σύγκρουσης

Η ναυτική βάση της Σούδας θεωρείται μία από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Η παρουσία αμερικανικών αεροπλανοφόρων και πολεμικών πλοίων χρησιμοποιείται για ανεφοδιασμό, επιχειρησιακή υποστήριξη και επιτήρηση της Ανατολικής Μεσογείου.

Η ενίσχυση της ασφάλειας δεν είναι τυχαία. Μετά τις επιθέσεις με drones εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου, οι δυτικές χώρες έχουν αυξήσει σημαντικά την στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή για να αποτρέψουν περαιτέρω επιθέσεις.

Παράλληλα, η ένταση έχει προκαλέσει και περιστατικά ασφαλείας. Ελληνικές αρχές συνέλαβαν άτομο που φέρεται να κατασκόπευε τη βάση της Σούδας, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες για πιθανές επιθέσεις ή επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών από ξένες υπηρεσίες.

 

Το μήνυμα της Αθήνας: «Δεν συμμετέχουμε σε επιχειρήσεις κατά του Ιράν»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να αποσαφηνίσει τη στάση της χώρας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον της Τεχεράνης.

«Η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα που λαμβάνονται είναι αμυντικά και προληπτικά.

Σε δηλώσεις του κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, ο υπουργός πρόσθεσε:

«Δεν επιτρέπεται να στοχοποιούνται χώρες που δεν συμμετέχουν στις εχθροπραξίες». 

Στρατιωτικές κινήσεις αποτροπής

Παρά τη μη εμπλοκή στις επιθέσεις, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε κινήσεις στρατιωτικής ενίσχυσης στην περιοχή.

Μεταξύ άλλων:

-ελληνικές φρεγάτες και μαχητικά F-16 αναπτύχθηκαν για την ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου

-συστήματα Patriot μετακινήθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα για αντιβαλλιστική προστασία

-η Αθήνα συμμετέχει σε ευρύτερες νατοϊκές αποστολές επιτήρησης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποτροπής, καθώς η Ελλάδα επιδιώκει να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές και συμμάχους χωρίς να εμπλακεί άμεσα σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Η Ανατολική Μεσόγειος ως νέος στρατηγικός κόμβος

Η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή είναι εντυπωσιακή. Στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν αναπτυχθεί:

-το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford

-το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle

-πολεμικά πλοία από Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία

-αεροσκάφη και αντιαεροπορικά συστήματα σε Κύπρο και Ελλάδα.

Η συγκέντρωση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής ως κόμβου ελέγχου θαλάσσιων οδών, ενεργειακών διαδρομών και στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η λεπτή ισορροπία της ελληνικής στρατηγικής

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη γεωπολιτική θέση. Από τη μία πλευρά αποτελεί βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, επιδιώκει να αποφύγει την άμεση εμπλοκή σε έναν πόλεμο που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή.

Η ανάπτυξη αμερικανικών περιπολιών στη Σούδα, σε συνδυασμό με τις αμυντικές κινήσεις της Αθήνας, δείχνει ότι η Ελλάδα προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο, χωρίς όμως να μετατραπεί σε ενεργό μέρος της σύγκρουσης.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν ταχύτατα, η Σούδα αναδεικνύεται ξανά σε κρίσιμο στρατηγικό σημείο της Δύσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr

«Η συγκεκριμένη κίνηση υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και θα χρησιμεύσει μόνο στην αύξηση των εντάσεων στην περιοχή», έγραψε σε ανάρτησή του ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

Την έντονη αντίδρασή του εξέφρασε ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων Γκρέγκορι Μικς μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας ότι ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη F-16 και συστήματα αεράμυνας στα Κατεχόμενα της Κύπρου.

Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Γκρέγκορι Μικς δήλωσε ότι η συγκεκριμένη κίνηση «υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και θα χρησιμεύσει μόνο στην αύξηση των εντάσεων στην περιοχή», καλώντας παράλληλα τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «να αλλάξει άμεσα πορεία».

Η αντίδραση του Αμερικανού βουλευτή έρχεται μετά την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Aμυνας ότι έξι μαχητικά F-16 και συστήματα αεράμυνας αναπτύχθηκαν τη Δευτέρα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο τελεί υπό τουρκική κατοχή.

Η Aγκυρα ανέφερε ότι η ανάπτυξη πραγματοποιήθηκε για την ενίσχυση της ασφάλειας της τουρκοκυπριακής κοινότητας, στο πλαίσιο των εξελίξεων που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν.

Τα τουρκικά F-16, ωστόσο, είναι αμερικανικής κατασκευής και αποκτήθηκαν μέσω προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία που διέπει τις εξαγωγές όπλων, κυρίως τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Οπλων (Arms Export Control Act), ο στρατιωτικός εξοπλισμός που πωλείται σε τρίτες χώρες πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς νόμιμης άμυνας ή για άλλες χρήσεις που εγκρίνονται από την αμερικανική κυβέρνηση.

Η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων σε περιοχές που συνδέονται με στρατιωτική κατοχή ή σε έδαφος που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζει τους όρους υπό τους οποίους εγκρίθηκε η μεταφορά τους, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το ζήτημα της χρήσης αμερικανικών όπλων στην Κύπρο έχει αποτελέσει και στο παρελθόν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το Κογκρέσο είχε επιβάλει προσωρινά εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, κρίνοντας ότι ο αμερικανικός στρατιωτικός εξοπλισμός είχε χρησιμοποιηθεί κατά τρόπο που παραβίαζε τους όρους των εξαγωγών.

Με πληροφορίες του ΑΠΕ kathimerini.gr

Στην ανάπτυξη αντιεροπορικών συστημάτων και μαχητικών F-16 στα Κατεχόμενα αναφέρθηκε το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, επικαλούμενο λόγους θωράκισης και ενίσχυσης της ικανότητας για «ταχεία αντίδραση σε πιθανές απειλές», εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, «η ασφάλεια της ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’ και η διαφύλαξη της ειρήνης και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι στρατηγικής σημασίας για την Τουρκία και η θέση μας σε αυτό το θέμα είναι σαφής και αμετάβλητη».

Οπως αναφέρεται, η ανάπτυξη των αντιαεροπορικών συστημάτων και των έξι μαχητικών αποσκοπούν στη «θωράκιση της αποτρεπτικής δύναμης, την υποστήριξη της ασφάλειας του εναέριου χώρου και την ενίσχυση της ικανότητάς μας για ταχεία αντίδραση απέναντι σε πιθανές απειλές. Αυτά τα πρόσθετα μέτρα που λάβαμε θα συμβάλλουν όχι μόνον στην ασφάλεια της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου”, αλλά και ολόκληρου του νησιού».

Αναφερόμενο στις ευρωπαϊκές χώρες που απέστειλαν δυνάμεις στην Κύπρο, χωρίς πάντως να τις κατανομάζει, το τουρκικό ΥΠΑΜ σημειώνει πως «σε ένα περιβάλλον όπου ορισμένες χώρες που δεν είναι εγγυήτριες δυνάμεις, αναπτύσσουν στρατιωτικά στοιχεία στο νησί της Κύπρου και στην Ανατολική Μεσόγειο, τα μέτρα που λαμβάνει η Τουρκία είναι απολύτως νόμιμα, ορθά και ανταποκρίνονται σε μια ισορροπημένη προσέγγιση ασφάλειας. Είμαστε αρκετοί για την “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”».

«Η Τουρκία ενεργεί με νοοτροπία που δεν αυξάνει την ένταση, αλλά διατηρεί την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Η ασφάλεια της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου” είναι και δική μας ασφάλεια. Επομένως, δεν θα επιτρέψουμε εχθρικές στάσεις και τετελεσμένα γεγονότα που στοχεύουν στα δικαιώματα και τα συμφέροντα των “Τουρκοκυπρίων” και δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τα δικαιώματα και τις εξουσίες που μας παρέχει αυτή η εγγύηση», καταλήγει η ανακοίνωση.

Πηγή: kathimerini.gr

Το μεγαλύτερο μέρος των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου κατευθύνεται στην Κίνα, ενώ τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια αξιοποιούν τις μεγάλες εκπτώσεις του ιρανικού αργού

Σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στον Περσικό Κόλπο και αβεβαιότητας για την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου, η Κίνα αναδεικνύεται σε κρίσιμο –αν και συχνά διακριτικό– παράγοντα της ενεργειακής εξίσωσης. Η θέση αυτή απορρέει κυρίως από τη στενή ενεργειακή σχέση που έχει αναπτύξει με το Ιράν.

Η Κίνα είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως και περίπου το 50% των θαλάσσιων εισαγωγών της προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Από αυτές, ένα σημαντικό ποσοστό, περίπου 15%, προέρχεται από το Ιράν. Την ίδια στιγμή, η κινεζική αγορά απορροφά τη συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών εξαγωγών, εκτιμώμενη μεταξύ 80% και 90%, γεγονός που καθιστά την Κίνα βασικό στήριγμα για τα έσοδα της ιρανικής οικονομίας.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι κεντρικό ρόλο σε αυτή τη ροή εμπορίου διαδραματίζουν τα λεγόμενα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, γνωστά στην αγορά ως «teapot refineries». Πρόκειται για μικρότερες ιδιωτικές μονάδες διύλισης που έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντικούς παίκτες της αγοράς πετρελαίου, καθώς ειδικεύονται στην αγορά αργού με έκπτωση ή υπό καθεστώς κυρώσεων από χώρες όπως το Ιράν, η Ρωσία και η Βενεζουέλα.

Το ιρανικό πετρέλαιο διατίθεται συνήθως σε τιμές χαμηλότερες κατά 8 έως 10 δολάρια ανά βαρέλι σε σχέση με το διεθνές benchmark Brent. Η έκπτωση αυτή το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας, τα οποία στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία τους σε αυτές τις εισαγωγές. Αντίθετα, οι μεγάλες κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες της χώρας αποφεύγουν συχνά τέτοιες συναλλαγές προκειμένου να περιορίσουν την έκθεσή τους στις αμερικανικές κυρώσεις.

Σημείο-κλειδί για τις εξαγωγές του Ιράν αποτελεί το νησί Kharg, από το οποίο διακινείται περίπου το 90% του ιρανικού αργού προς τις διεθνείς αγορές. Τα δεξαμενόπλοια φορτώνουν στο συγκεκριμένο ενεργειακό κόμβο πριν περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, με μεγάλο μέρος των φορτίων να κατευθύνεται προς την Ασία και κυρίως προς την Κίνα. Οποιαδήποτε διακοπή λειτουργίας ή επίθεση στις εγκαταστάσεις του Kharg θα είχε σημαντικές επιπτώσεις τόσο για την οικονομία του Ιράν όσο και για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς θα περιόριζε την προσφορά και θα ενίσχυε τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές.

Μέσα σε αυτό το εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον, η Κίνα βρίσκεται σε μια ιδιόμορφη θέση: από τη μία αποτελεί τον βασικό αγοραστή του ιρανικού πετρελαίου και από την άλλη έναν παράγοντα που μπορεί, έστω και έμμεσα, να επηρεάσει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Πηγή: protothema.gr

Η Τουρκία αλλάζει στρατηγική στη Λιβύη, ανοίγοντας δίαυλο με τον Χαφτάρ για ενέργεια και θαλάσσιες ζώνες

Πέτρος Κράνιας

Η Τουρκία αλλάζει ριζικά «στρατόπεδο» στο λιβυκό μέτωπο, ανοίγοντας δίαυλο συνεργασίας με τον Χαφτάρ και την οικογένειά του, με αντάλλαγμα ενέργεια, επιρροή και θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Το νέο αυτό παζάρι απειλεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του Χαφτάρ εντός Λιβύης, να πιέσει την Τρίπολη και να πυροδοτήσει νέες εντάσεις με την Ελλάδα και την Αίγυπτο για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.

Η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη ανάμεσα στη Δυτική κυβέρνηση της Τρίπολης (GNU) του Ντμπέιμπα, αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ, και την ανατολική παράταξη του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) υπό τον στρατάρχη Χαφτάρ, που στηρίζεται κυρίως από Αίγυπτο και ΗΑΕ. Για χρόνια, η Τουρκία αποτέλεσε τον βασικό στρατιωτικό προστάτη της Τρίπολης, στέλνοντας στρατεύματα, πλοία, drones και συμβούλους για να αποκρούσουν την επίθεση του Χαφτάρ το 2019–2020, σε αντάλλαγμα, μεταξύ άλλων, για το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019. Σήμερα όμως, η Άγκυρα εγκαταλείπει τη λογική «μιας πλευράς» και επιχειρεί να ελέγξει ολόκληρη τη Λιβύη, ανοίγοντας απευθείας δίαυλο με την οικογένεια Χαφτάρ και διεκδικώντας πρόσβαση στα κοιτάσματα και τις θαλάσσιες ζώνες της ανατολικής χώρας.

Τουρκία – Χαφτάρ: Από εχθροί εταίροι;

Η στροφή της Τουρκίας προς τον Χαφτάρ δεν είναι προϊόν αιφνίδιας «συμφιλίωσης», αλλά ψυχρού υπολογισμού κόστους–οφέλους από την Άγκυρα που αναζητά επανατοποθέτηση στο περιφερειακό σύστημα μετά την περίοδο απομόνωσής της.

Η κυβέρνηση Ερντογάν έχει ξεκινήσει από το 2023–2025 διαδικασίες αποκατάστασης σχέσεων με Αίγυπτο, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ, αναζητώντας νέα ισορροπία ανάμεσα σε ανταγωνισμό και συνεργασία. Σε αυτό το πλαίσιο, η Λιβύη αντιμετωπίζεται πλέον ως πεδίο όπου η Τουρκία θέλει όχι απλώς να «νικήσει» τον Χαφτάρ, αλλά να εξασφαλίσει ότι όποιος κι αν ελέγχει τη χώρα θα αποδέχεται τις τουρκικές θαλάσσιες και ενεργειακές διεκδικήσεις.

Για την οικογένεια Χαφτάρ, το άνοιγμα προς την Τουρκία είναι ευκαιρία αναβάθμισης σε διεθνές επίπεδο, αλλά και εργαλείο εσωτερικής παγίωσης της δυναστικής εξουσίας της στην ανατολική Λιβύη. Ο γιος του στρατάρχη, Σαντάμ Χαφτάρ, έχει αναδειχθεί σε κεντρικό μεσολαβητή με την Άγκυρα: ως υπαρχηγός των χερσαίων δυνάμεων του LNA, επισκέφθηκε επίσημα την τουρκική πρωτεύουσα, συναντήθηκε με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ της Τουρκίας και άνοιξε συζητήσεις για συμφωνία άμυνας που περιλαμβάνει κοινή εκπαίδευση, οικοδόμηση ικανοτήτων, ανταλλαγή πληροφοριών και προμήθεια οπλικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων UAV.

Κατόπιν τούτων, στρατιωτικές αντιπροσωπείες από τις ανατολικές δυνάμεις της Λιβύης επισκέφθηκαν την Τουρκία, ενώ μαχητές του LNA έχουν ήδη ξεκινήσει εκπαίδευση σε τουρκικές βάσεις – όπως συνέβαινε μέχρι τώρα μόνο με δυνάμεις συνδεδεμένες με την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Τουρκία, Χαφτάρ και η μάχη για ενέργεια και θαλάσσιες ζώνες

Κρίσιμο διακύβευμα για την Τουρκία είναι η προσπάθεια εδραίωσης και επέκτασης του πλέγματος θαλάσσιων συμφωνιών με τη Λιβύη, που ξεκίνησε με το παράνομο τουρκολιβυκό Τσαβούσογλου-Αλ Σάρατζ, το οποίο αποτελεί εργαλείο για την προσπάθεια επιβολής του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» στην Ανατολική Μεσόγειο έναντι Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Το μνημόνιο θαλάσσιων ζωνών του 2019 με την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης έδωσε στην Άγκυρα de facto λόγο στις θαλάσσιες και ενεργειακές αποφάσεις της δυτικής Λιβύης, αλλά ποτέ δεν απέκτησε πλήρη συναίνεση από την ανατολική πλευρά, η οποία ένιωθε αποκλεισμένη από τα έσοδα και τον έλεγχο. Σήμερα, η Άγκυρα επιχειρεί να κλειδώσει αυτό το πλαίσιο και στην ανατολική Λιβύη, επενδύοντας σε κοινά ενεργειακά project και ερευνητικές γεωτρήσεις σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες, με αντάλλαγμα την πολιτική και οικονομική ενίσχυση του Χαφτάρ.

Για την ανατολική Λιβύη, η προοπτική ενεργειακής συνεργασίας με την Τουρκία υπόσχεται σημαντικά οικονομικά οφέλη σε μια περιοχή που πλήττεται από χρόνια ελλείψεις καυσίμων και ανεπαρκή διύλιση. Μια συμφωνία για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων θα μπορούσε να επιτρέψει στον Χαφτάρ να παρουσιάσει χειροπιαστά οφέλη στο τοπικό πληθυσμό, ενισχύοντας τη νομιμοποίησή του στο εσωτερικό και αναβαθμίζοντας το προφίλ του ως συνομιλητή της Δύσης, παρά το βαρύ ιστορικό παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που καταγράφουν διεθνείς οργανισμοί. Ταυτόχρονα, η Τουρκία κερδίζει πρόσβαση σε κρίσιμες ενεργειακές και στρατηγικές υποδομές και αποτρέπει ανταγωνιστές ή περιφερειακές συμμαχίες να αποκτήσουν αποκλειστικό έλεγχο των λιβυκών θαλάσσιων διαύλων.

Τουρκία – Χαφτάρ: Ρίσκα για Ελλάδα, Αίγυπτο και τη Δύση

Η σύγκλιση Τουρκίας–Χαφτάρ μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στην ισορροπία της Ανατολικής Μεσογείου, ιδίως στις σχέσεις με την Αίγυπτο. Το Κάιρο απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως παραβίαση της αιγυπτιακής κυριαρχίας, θεωρώντας ότι οι θαλάσσιες ζώνες που χαράσσονται μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης τέμνουν γραμμές που η ίδια θεωρεί δικές της. Αν η ανατολική Λιβύη ευθυγραμμιστεί με την τουρκική ανάγνωση μέσω νέας ενεργειακής συμφωνίας, η Αίγυπτος κινδυνεύει να βρεθεί περικυκλωμένη από ένα ενιαίο, τουρκικά επηρεαζόμενο θαλάσσιο μέτωπο, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε νέα επιδείνωση των σχέσεων παρά το διάλειμμα προσέγγισης μετά το 2023.

Για την Ελλάδα, πιθανή δυσκολία να έρθει σε ένα σενάριο όπου τόσο η Τρίπολη όσο και η Βεγγάζη νομιμοποιούν, έστω και με διαφορετικά νομικά εργαλεία, την τουρκική θαλάσσια παρουσία σε ζώνες που ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Μια τέτοια εξέλιξη θα έδινε στην Τουρκία ισχυρό επιχείρημα ότι «όλη η Λιβύη» συναινεί στα τουρκικά όρια, παρότι αντικρούονται από την ελληνική και ευρωπαϊκή θέση περί εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας. Παράλληλα, η ενίσχυση της οικογένειας Χαφτάρ με τουρκική στήριξη δημιουργεί πονοκέφαλο και για τη Δύση: οι ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες βλέπουν από τη μια την ανάγκη να περιοριστεί η ρωσική επιρροή στην ανατολική Λιβύη, από την άλλη όμως δυσκολεύονται να αποδεχθούν έναν de facto ηγέτη με αυταρχικές πρακτικές, στενά δεμένο τόσο με τη Μόσχα όσο και με την Άγκυρα.

Σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, η Τουρκία εμφανίζεται ολοένα και πιο «αναγκαία» σε όλα τα λιβυκά μέτωπα: από τη διαχείριση των συγκρούσεων στην Τρίπολη μέχρι τη διαμεσολάβηση ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή, και από την ενεργειακή συνεκμετάλλευση μέχρι την αναβάθμιση του LNA. Για τον Χαφτάρ, η συνεργασία προσφέρει μοχλό πίεσης: μπορεί να παίζει Άγκυρα και Κάιρο τη μια απέναντι στην άλλη, αποσπώντας παραχωρήσεις και από τους δύο, ενώ διατηρεί ταυτόχρονα ανοικτό κανάλι με τη Ρωσία, που έχει παγιώσει στρατιωτική παρουσία σε βάσεις και διαδρόμους στην ανατολική Λιβύη.

Το αποτέλεσμα είναι μια δυναμική όπου η Τουρκία και ο Χαφτάρ δεν είναι πια «θανάσιμοι εχθροί», αλλά δύο παίκτες που αλληλοχρησιμοποιούνται για να αναδιαμορφώσουν τον χάρτη ισχύος στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο, με κόστος τη σταθερότητα, τη δημοκρατία και τα δικαιώματα επί της θάλασσας των γειτονικών χωρών.

Πηγή: newsbeast.gr

Δημήτρης Μηλάκας

Ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα λίγων δεκάδων χιλιομέτρων στον Περσικό Κόλπο κρατά στα χέρια του την ενεργειακή ισορροπία του πλανήτη. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό «λαιμό μπουκαλιού» της παγκόσμιας οικονομίας. Από εκεί περνά σχεδόν το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνεται στον κόσμο, γεγονός που μετατρέπει κάθε κρίση στην περιοχή σε δυνητικό παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Η μεγαλύτερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη

Τα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Σύμφωνα με στοιχεία της U.S. Energy Information Administration (EIA), περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διακινούνται καθημερινά μέσω του Ορμούζ.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, η οποία υπολογίζεται πάνω από 100 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τον International Energy Agency (IEA).

Με απλά λόγια, ένα στα πέντε βαρέλια πετρελαίου που καταναλώνεται στον πλανήτη περνά από αυτό το στενό πέρασμα.

Η σημασία του Ορμούζ δεν αφορά μόνο τον όγκο του πετρελαίου που μεταφέρεται, αλλά και τις χώρες που εξαρτώνται από αυτό. Το μεγαλύτερο μέρος των φορτίων κατευθύνεται προς την Ασία. Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα απορροφούν τη μεγαλύτερη ποσότητα των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.

Η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος πελάτης, λαμβάνοντας περίπου 5 έως 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που έχουν περάσει από τα Στενά του Ορμούζ. Η Ινδία εισάγει περίπου 2 έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ Ιαπωνία και Νότια Κορέα περίπου 1,5 έως 1,8 εκατομμύρια βαρέλια η καθεμία.

Αντίθετα, η εξάρτηση της Δύσης είναι σαφώς μικρότερη. Η Ευρώπη εισάγει περίπου 2 έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω Ορμούζ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες λιγότερο από 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, κυρίως λόγω της αυξημένης εγχώριας παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό γεωπολιτικό παράδοξο: μια ενδεχόμενη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα έπληττε περισσότερο τις οικονομίες της Ασίας παρά τη Δύση.

Η ασιατική εξάρτηση από το πετρέλαιο του Κόλπου

Στο ενεργειακό σύστημα του Περσικού Κόλπου κυριαρχούν κυρίως οι εξαγωγές από πέντε χώρες: Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Ιράν.

Η Σαουδική Αραβία παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας μέσω Ορμούζ, με περίπου 6 έως 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ακολουθεί το Ιράκ με περίπου 3,5 έως 4 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ εξάγουν περίπου 2 έως 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Το Ιράν, παρά τις διεθνείς κυρώσεις, συνεχίζει να εξάγει περίπου 1,3 έως 1,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς. Πάνω από 80% έως 90% αυτών των εξαγωγών κατευθύνεται στην Κίνα, συχνά μέσω έμμεσων εμπορικών μηχανισμών. Η ενεργειακή αυτή διαδρομή καθιστά το Ορμούζ όχι απλώς μια θαλάσσια δίοδο αλλά την κύρια αρτηρία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Τι θα σήμαινε ένα κλείσιμο του Ορμούζ

Η στρατηγική σημασία του Ορμούζ γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν εξεταστεί το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας. Αν το πέρασμα έκλεινε πλήρως, η παγκόσμια αγορά θα έχανε περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.

Σε χρονικό ορίζοντα μίας εβδομάδας, η απώλεια αυτή θα έφτανε τα 140 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ μέσα σε έναν μήνα η αγορά θα στερούνταν σχεδόν 600 εκατομμύρια βαρέλια. Ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο του περάσματος, μικρότερες διαταραχές —όπως επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, ναρκοθετήσεις ή εκτόξευση ασφαλιστικών premiums— μπορούν να αφαιρέσουν 5 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν σημαντικά.

Αναλύσεις ενεργειακών οίκων που μεταδόθηκαν από το Reuters δείχνουν ότι μια περιορισμένη διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε περίπτωση σοβαρής κρίσης οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν στην περιοχή των 120 έως 150 δολαρίων. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank) έχει υπολογίσει ότι απώλεια παραγωγής της τάξης των 3 έως 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου έως και 75%.

Η επίπτωση δεν θα περιοριζόταν μόνο στην τιμή της βενζίνης. Η αύξηση του κόστους της ενέργειας επηρεάζει άμεσα τη ναυτιλία, τις αερομεταφορές, την παραγωγή τροφίμων και συνολικά τον πληθωρισμό. Η παγκόσμια οικονομία θα αντιμετώπιζε ένα ενεργειακό σοκ αντίστοιχο με τις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του παρελθόντος.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: το Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα γεωγραφικό σημείο στον χάρτη. Είναι η βασική ενεργειακή αρτηρία της Ασίας — και ιδιαίτερα της Κίνας — και ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας γεωπολιτικής ισορροπίας.

Πηγή: topontiki.gr

Η Τουρκία δεν αφήνει στην άκρη τις επιδιώξεις της έναντι της Ελλάδας ούτε εν μέσω κρίσης στο Ιράν. Η Άγκυρα που έχει δείξει ότι κάνει τις κρίσεις ευκαιρία, θέτει με απειλητικό τρόπο το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών με αφορμή τη μεταφορά Patriot στην Κάρπαθο. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας μέσω «πηγών» απειλεί την Ελλάδα και αποκαλύπτει ότι το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών τέθηκε από τον Ερντογάν στον Μητσοτάκη, προφανώς στη τελευταία τους συνάντηση στην Τουρκία. Οι «πηγές» του τουρκικού υπουργείου Άμυνας λένε ότι «το θέμα αυτό εκφράστηκε και από το ανώτατο επίπεδο του κράτους μας».

Οι σχετικές απειλές συνοδεύονται και από χάρτη στον οποίο αποτυπώνονται τα τουρκικά «επιχειρήματα» για τα νησιά του Αιγαίου, για τα οποία απαιτούν την αποστρατιωτικοποίηση τους.

Τι λένε οι Τούρκοι:

«Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (MSB) προειδοποίησε! Οι δραστηριότητες της Ελλάδας παραβιάζουν το νόμο και βλάπτουν τις γειτονικές-συμμαχικές μας σχέσεις.

Πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανέφεραν τα εξής για το θέμα:

«Τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μεταβιβάστηκαν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνουν σε μη στρατιωτικό καθεστώς. Η Λήμνος (Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης) και τα νησιά Κέρπε (Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού) είναι νησιά που θα έπρεπε να έχουν μη στρατιωτικό καθεστώς. Το μη στρατιωτικό καθεστώς ρυθμίζεται ως βασική προϋπόθεση των συνθηκών.

Επομένως, η παραβίαση του μη στρατιωτικού καθεστώτος προκαλεί θεμελιώδη παραβίαση και αυτές οι προσπάθειες τετελεσμένου γεγονότος δεν έχουν νομικά ως αποτέλεσμα τη μονομερή λήξη του μη στρατιωτικού καθεστώτος. Το θέμα αυτό εκφράστηκε και από το ανώτατο επίπεδο του κράτους μας.

Οι προσπάθειες της Ελλάδας να παραβιάσει το καθεστώς των νησιών, σε αντίθεση με τις δεόντως συναφθείσες συμφωνίες, είναι και παράνομες και βλάπτουν τις σχέσεις γειτονίας-συμμαχίας μας. Είναι απαράδεκτο να συμβαίνουν τέτοιες καταστάσεις μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ενόψει των συνεχιζόμενων κρίσεων ασφαλείας στη γεωγραφία μας. «Εκφράζουμε ότι δεν αποδεχόμαστε τις προσπάθειες της Ελλάδας που δεν εξυπηρετούν τον πραγματικό σκοπό και στοχεύουν να μετατρέψουν τις κρίσεις στην περιοχή μας σε ευκαιρία και ότι έχουμε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση».

Πηγή: militaire.gr

-Πλήρης επιβεβαίωση των Data Journalists από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, για την «ανετοιμότητα» της φρεγάτας ΚΙΜΩΝ.

-«Το πλοίο δεν έχει ενταχθεί απολύτως επιχειρησιακά στον Στόλο. Αυτό είναι αλήθεια».

-Μεγάλο ρίσκο για την αεράμυνα της χώρας και ειδικά περιοχών με μεγάλα αστικά κέντρα, η μεταφορά Patriot στην Κάρπαθο.

Του Πάρι Καρβουνόπουλου

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, λίγες ώρες μετά από το ρεπορτάζ των Data Journalists για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο κατά του Ιράν, επιβεβαίωσε πλήρως τις πληροφορίες για την επιχειρησιακή ετοιμότητα της φρεγάτας ΚΙΜΩΝ. Σε τηλεοπτική του συνέντευξη είπε μεταξύ άλλων:

«Ξέρουν καλά το πλοίο τους. Ήταν στη Γαλλία πολύ καιρό. Το έχουν μάθει. Τι δεν έχει ολοκληρωθεί, γιατί θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας και οι Έλληνες πολίτες πρέπει να ξέρουν: Το πλοίο δεν έχει ενταχθεί απολύτως επιχειρησιακά στον Στόλο. Αυτό είναι αλήθεια. Δηλαδή εάν επιχειρήσει μαζί με τον Στόλο, έχει μια δυσκολία ώστε τα συστήματα να συνομιλήσουν, κτλ., κτλ. Αυτό θα χρειαζόταν υπό νορμάλ συνθήκες μια μακρά σειρά μηνών. Στις έκτακτες συνθήκες μπορούμε να το κάνουμε και πολύ πιο γρήγορα».

Μόνο που οι έκτακτες συνθήκες είναι ένας πόλεμος και η απόφαση να στείλει η κυβέρνηση το πιο σύγχρονο, πανάκριβο αλλά και επιχειρησιακά ανέτοιμο πολεμικό πλοίο του Στόλου στη ζώνη πυρός, είναι ένα μεγάλο ρίσκο. Οι δυσκολίες που προκαλεί αυτή η επιχειρησιακή ανετοιμότητα έχουν γίνει αισθητές από τις πρώτες ώρες της παρουσίας του ΚΙΜΩΝΑ στην Κύπρο, με αποτέλεσμα η πολύ παλαιότερη φρεγάτα ΨΑΡΑ να αποδεικνύεται προς το παρόν πολύ χρησιμότερη στον εντοπισμό «ασύμμετρων απειλών».

Όπως λένε στους Data Journalists εμπειρότατοι Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού με πολλά χρόνια θαλάσσιας υπηρεσίας αλλά και συμμετοχής σε παραλαβές πολεμικών πλοίων, η διαδικασία επιχειρησιακής ένταξης δεν είναι διόλου εύκολη υπόθεση. Στη περίπτωση του ΚΙΜΩΝΑ, αυτή η διαδικασία έχει πολλές και μεγάλες ιδιαιτερότητες καθώς πρόκειται για μια τελείως νέα τεχνολογία.

Το παράδοξο για την κυβερνητική απόφαση είναι ότι όλα αυτά ήταν γνωστά και μάλιστα δημόσια διατυπωμένα από εμβληματικές φυσιογνωμίες του Πολεμικού Ναυτικού, όπως ο επίτιμος Α/ΓΕΝ ναύαρχος Κοσμάς Χρηστίδης. Στις 27 Ιανουαρίου σε δημόσια τοποθέτησή του, εξηγούσε ότι το επίπεδο της επιχειρησιακής ετοιμότητας της Φ/Γ ΚΙΜΩΝ είναι σε νηπιακό επίπεδο και παράλληλα δεν είναι επιχειρησιακά πιστοποιημένη ούτε από ελληνικό φορέα εντός του Πολεμικού Ναυτικού, ούτε από τον αντίστοιχο βρετανικό Flag Officer Sea Training (FOST) .

Με λίγα λόγια, στην κυβέρνηση δεν έχουν κατανοήσει τη διάκριση για τις επιχειρησιακές ετοιμότητες των πλοίων από «ready to sail» σε «ready to employ» και «ready to deploy». Αυτό σημαίνει ότι από το αρχικό στάδιο της επιχειρησιακής εκπαίδευσης σε μεμονωμένους πλόες, μέχρι την εκπαίδευση σε αποστολές με υψηλό επιχειρησιακό έως το πολεμικό αποτύπωμα, η διαδρομή είναι μεγάλη και απαιτεί χρόνο.

Δεν θα αναφερθούμε εκτενώς στα προβλήματα που παρουσιάζει η φρεγάτα ΚΙΜΩΝ, γιατί αυτές είναι απολύτως φυσιολογικές και απόλυτα αναμενόμενες. Οι λεγόμενες «παιδικές ασθένειες» εμφανίζονται σε κάθε πλοίο και διορθώνονται. Αυτό είναι λογικό. Παράλογο είναι να στέλνεις ένα πολεμικό πλοίο που βρίσκεται σε αυτή τη φάση σε αποστολές που εύκολα μπορούν να εξελιχθούν σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Όπως έχει επισημάνει και ο Ναύαρχος Χρηστίδης, «εάν υπάρχουν δυσλειτουργίες, τεχνικές βλάβες ή εκκρεμότητες σε συστήματα και αυτό είναι φυσιολογικό σε ένα νέο οπλικό σύστημα, τότε το πλοίο δεν είναι πλήρως επιχειρησιακό. Στην έννοια της πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας δεν χωρούν αστερίσκοι».

Ο ίδιος επισημαίνει την άμεση συσχέτιση της παρουσίας της Φ/Γ ΚΙΜΩΝ και της σύνδεσης της αποστολής στρατιωτικών μέσων με την επίτευξη διπλωματικών στόχων. «Αν η παρουσία ελληνικών μονάδων στην Ανατολική Μεσόγειο δεν ενταχθεί άμεσα σε ενεργό σχεδιασμό του ΥΠΕΞ, τότε μετατρέπεται σε μεμονωμένη κίνηση επίδειξης σημαίας. Η στρατιωτική ισχύς χωρίς πολιτικό αποτύπωμα είναι μισή ισχύς», υποστηρίζει.

Ουδείς αμφισβητεί ότι η Φ/Γ ΚΙΜΩΝ θα αποτελέσει πολλαπλασιαστή ισχύος. Το ζήτημα είναι αν τώρα χρησιμοποιείται ως πλήρως επιχειρησιακό όπλο ή εργαλειοποιείται για πολιτικούς λόγους.

«Μαύρη τρύπα»

Στο ρεπορτάζ των Data Journalists για την αεράμυνα της χώρας και τα κενά της που προβληματίζουν μετά από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, είχαμε αναφέρει ότι η κυβέρνηση είχε αποφασίσει την μεταφορά αντιαεροπορικών συστημάτων σε νησί των Δωδεκανήσων. Οι πληροφορίες ανέφεραν για ένα σύστημα Crotale, μικρού βεληνεκούς. Τελικά, οι εξελίξεις είναι πολύ δυσμενέστερες. Τα αντιαεροπορικά Crotale μεταφέρθηκαν για να παρέχουν προστασία στους Patriot, που η κυβέρνηση μετέφερε από άλλη περιοχή της χώρας.

Το πρόβλημα που προκαλείται σε μεγάλο κομμάτι της ελληνικής επικράτειας στο οποίο υπάρχουν και μεγάλα αστικά κέντρα, είναι ότι μένουν χωρίς αντιαεροπορική κάλυψη μεγάλου βεληνεκούς. Η συγκεκριμένη μεγάλη περιοχή καλυπτόταν από δύο πυροβολαρχίες Patriot. Η μία μεταφέρθηκε στην Κρήτη για να προστατεύει τη Σούδα, το περασμένο καλοκαίρι στον πόλεμο των 12 ημερών. Τώρα μετέφεραν και τη δεύτερη στην Κάρπαθο. Πρόκειται για απόφαση υψηλού ρίσκου καθώς ένα μεγάλο κομμάτι του ελληνικού χάρτη μένει ακάλυπτο. Να σημειώσουμε ότι οι πυροβολαρχίες Patriot ήταν έτσι τοποθετημένες ώστε να καλύπτουν το Αιγαίο και τα μεγάλα αστικά κέντρα στην ηπειρωτική χώρα. Το εξοργιστικό της υπόθεση όμως είναι ότι η Ελλάδα από το 2020 έχει παραχωρήσει στη Σαουδική Αραβία μία πυροβολαρχία Patriot, η οποία σήμερα κρίνεται απαραίτητη για την αεράμυνα της χώρας.

Τα ρίσκα που έχει αναλάβει η κυβέρνηση είναι μεγάλα και στην περίπτωση του ΚΙΜΩΝΑ αλλά και στο θέμα της αναδιάταξης των Patriot. Ρίσκα που αναμένεται να γιγαντωθούν καθώς εκτιμάται ότι ο πόλεμος θα έχει μακρά διάρκεια. Ήδη, οι Αμερικανοί κάνουν λόγο για εχθροπραξίες τουλάχιστον 100 ημερών. Μεγάλο διάστημα στο οποίο μπορούν να συμβούν πολλά αν όχι τα πάντα.

Πηγή: datajournalists.co.uk

Adem Yavuz Arslan

10 Μαρτίου 2026

Για τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την ηγεσία του AKP, μία από τις σοβαρότερες κρίσεις της τελευταίας δεκαετίας έληξε ξαφνικά — και μάλιστα με ένα αποτέλεσμα τόσο ευνοϊκό, ώστε πολλοί στην Άγκυρα το περιέγραψαν ως «καλύτερο απ’ όσο θα μπορούσε να ελπίζει κανείς». Πράγματι, η είδηση ότι επιτεύχθηκε συμφωνία στην υπόθεση της Halkbank επισκίασε ακόμη και τις αναφορές για τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν.

Από χθες, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η υπόθεση δεν θα επιλυθεί μέσω μιας παραδοσιακής δικαστικής απόφασης, αλλά μέσω μιας Συμφωνίας Αναβολής Δίωξης (Deferred Prosecution Agreement – DPA). Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ευρέως στο αμερικανικό νομικό σύστημα. Στο πλαίσιο μιας DPA, ο εναγόμενος αποδέχεται ορισμένους όρους· εφόσον οι όροι αυτοί τηρηθούν για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, οι κατηγορίες τελικά αποσύρονται και η ποινική διαδικασία τερματίζεται.

Μια παρόμοια φόρμουλα θα εφαρμοστεί και στην Halkbank.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, η τράπεζα θα ανοίξει τους μηχανισμούς συμμόρφωσης προς τις κυρώσεις και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε ανεξάρτητο έλεγχο. Θα απέχει από τη διενέργεια συναλλαγών με το Ιράν μέσω του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και θα συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές σχετικά με το πάγωμα ή την επιστροφή περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με τον Ρεζά Ζαράμπ.

Παρότι ορισμένοι παρατηρητές λένε ότι η συμφωνία ουσιαστικά θέτει την Τουρκία «υπό ένα είδος επιτήρησης», η επικρατούσα άποψη στην Ουάσιγκτον είναι ότι η υπόθεση της Halkbank έχει ουσιαστικά λήξει.

Από τεχνική άποψη, τέτοιου είδους συμφωνίες είναι συνηθισμένες στο αμερικανικό νομικό σύστημα. Ωστόσο, η υπόθεση της Halkbank δεν υπήρξε ποτέ μια συνηθισμένη χρηματοοικονομική υπόθεση. Γι’ αυτόν τον λόγο, στην Ουάσιγκτον τίθεται ευρέως το εξής ερώτημα:

Γιατί έκλεισε τώρα αυτή η υπόθεση — και μάλιστα με αυτόν τον συγκεκριμένο τρόπο;

Η κομβική φράση στο έγγραφο

Μια εντυπωσιακή φράση εμφανίζεται στα έγγραφα που κατέθεσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο δικαστήριο. Η αιτιολόγηση της απόφασης δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε νομικές παραμέτρους· γίνεται επίσης αναφορά σε γεωπολιτικούς και διπλωματικούς παράγοντες.

Το έγγραφο επισημαίνει συγκεκριμένα:τις διπλωματικές σχέσεις με την Τουρκία

τις εξελίξεις μετά τον πόλεμο στη Γάζα

τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ

ζητήματα εθνικής ασφάλειας

Μια τέτοια διατύπωση είναι πολύ γνωστή στη γλώσσα της αμερικανικής γραφειοκρατίας. Ακόμη κι αν δεν διατυπώνεται ρητά, το μήνυμα είναι σαφές:

«Κλείνουμε αυτή την υπόθεση λόγω των εθνικών μας συμφερόντων.»

Έμπειροι διπλωμάτες και νομικοί στην Ουάσιγκτον την ερμηνεύουν ακριβώς με αυτόν τον τρόπο. Όπως λένε, ορισμένες υποθέσεις δεν επιλύονται στις δικαστικές αίθουσες, αλλά στα γεωπολιτικά τραπέζια διαπραγμάτευσης.

Παρόμοιες υποθέσεις στην αμερικανική πρακτική

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πολυάριθμα προηγούμενα επίλυσης σημαντικών νομικών υποθέσεων μέσω διαπραγματευμένων συμφωνιών, εξαιτίας στρατηγικών ή διπλωματικών παραγόντων.

Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι η υπόθεση της στελέχους της Huawei, Μενγκ Ουαντζόου. Η Μενγκ είχε συλληφθεί με κατηγορίες για παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν και για παραπλάνηση τραπεζών. Ωστόσο, το 2021 κατέληξε σε Συμφωνία Αναβολής Δίωξης (Deferred Prosecution Agreement – DPA) με το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Αναγνώρισε ορισμένα πραγματικά περιστατικά, αλλά δεν δήλωσε επίσημα ένοχη, ενώ δεν της επιβλήθηκε καμία χρηματική ποινή. Οι ΗΠΑ ανέστειλαν την υπόθεση και η Μενγκ επέστρεψε στην Κίνα.

Αυτό που κατέστησε την υπόθεση ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν ότι, την ίδια ακριβώς ημέρα που η Μενγκ επέστρεψε στην Κίνα, αφέθηκαν ελεύθεροι και δύο Καναδοί πολίτες που κρατούνταν από την Κίνα. Οι περισσότεροι διεθνείς αναλυτές ερμήνευσαν τη συμφωνία ως μια διπλωματική κίνηση με στόχο τη μείωση της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας.

Παρομοίως, σημαντικές υποθέσεις που αφορούσαν εταιρείες όπως η UBS, η KPMG, η Daimler και η British American Tobacco έχουν επίσης επιλυθεί μέσω συμφωνιών αναβολής δίωξης.

Τα παραδείγματα αυτά αναδεικνύουν μια σημαντική πραγματικότητα του αμερικανικού δικαίου:

Ορισμένες υποθέσεις δεν είναι απλώς νομικά ζητήματα· είναι επίσης ζητήματα οικονομίας, διπλωματίας και στρατηγικής.

Γιατί η υπόθεση της Halkbank θεωρήθηκε πολιτική

Οι νομικοί κύκλοι στην Ουάσιγκτον θεωρούσαν ότι η υπόθεση της Halkbank ήταν πολιτική για τρεις βασικούς λόγους.

Πρώτον, η υπόθεση επικεντρωνόταν στις κυρώσεις κατά του Ιράν, οι οποίες αποτελούν άμεσο εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Δεύτερον, ο κατηγορούμενος ήταν η Τουρκία, ένας σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, γεγονός που προσέδιδε εκ των πραγμάτων διπλωματική διάσταση στην υπόθεση.

Τρίτον, υπήρξαν οι αντιπαραθέσεις κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Τραμπ. Ο πρώην Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζον Μπόλτον διατύπωσε έναν εντυπωσιακό ισχυρισμό στο βιβλίο του: σύμφωνα με τον Μπόλτον, ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε να κλείσει την υπόθεση της Halkbank κατόπιν αιτήματος του Ερντογάν.

Κατά την τελευταία δεκαετία, ήταν ευρέως γνωστό ότι η κυβέρνηση Ερντογάν είχε κάνει ό,τι ήταν δυνατόν για να κλείσει η υπόθεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Άγκυρα δαπάνησε μεγάλα ποσά σε εταιρείες λόμπινγκ και δικηγορικά γραφεία στην Ουάσιγκτον, φτάνοντας ακόμη και μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να καθυστερήσει τη διαδικασία.

Εκείνες οι προσπάθειες είχαν αποτύχει τότε, καθώς οι Αμερικανοί εισαγγελείς αρνήθηκαν να υποχωρήσουν και η υπόθεση συνεχίστηκε.

Σήμερα, ωστόσο, η κατάσταση φαίνεται να έχει αλλάξει.

Ο πόλεμος με το Ιράν και οι υπολογισμοί της Ουάσιγκτον

Η Μέση Ανατολή βιώνει αυτή τη στιγμή μια μεγάλη κρίση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ βρίσκονται πλέον σε άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει ενεργοποιήσει τις περιφερειακές πληρεξούσιες δυνάμεις του. Η ένταση κλιμακώνεται στο Ιράκ, τον Λίβανο, την Υεμένη και τη Συρία.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Τουρκία έχει καταστεί χώρα κρίσιμης σημασίας. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ, βασικός δρών στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και συνορεύει με το Ιράν.

Ορισμένοι αναλυτές στην Ουάσιγκτον υποστηρίζουν, επομένως, το εξής:

Καθώς η κρίση με το Ιράν βαθαίνει, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν μια νέα διπλωματική σύγκρουση με την Τουρκία.

Για τον λόγο αυτό, ορισμένες νομικές υποθέσεις ενδέχεται να παραμερίζονται εξαιτίας στρατηγικών προτεραιοτήτων. Πολλοί πιστεύουν ότι η υπόθεση της Halkbank αντιμετωπίστηκε ακριβώς με αυτόν τον τρόπο.

Ένα παράξενο αφήγημα «νίκης»

Μετά την απόφαση, τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία εξαπέλυσαν γρήγορα μια προπαγανδιστική εκστρατεία, διακηρύσσοντας:

«Η Τουρκία είχε δίκιο! Η υπόθεση διαφθοράς της 17ης Δεκεμβρίου κατέρρευσε!»

Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία δεν έχει νομική βάση.

Στο αμερικανικό δίκαιο, η περάτωση μιας υπόθεσης μέσω διαπραγματευμένου διακανονισμού δεν σημαίνει ότι «δεν υπήρξε έγκλημα». Τις περισσότερες φορές, απλώς σημαίνει:

«Οι καταγγελίες είναι σοβαρές, αλλά επιλύουμε την υπόθεση με αυτόν τον τρόπο λόγω εθνικών συμφερόντων.»

Πράγματι, η ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ σημειώνει ρητά ότι οι περιφερειακές και οι τρέχουσες εξελίξεις έπαιξαν ρόλο στην απόφαση.

Το πραγματικό ερώτημα: Τι δόθηκε σε αντάλλαγμα;

Σήμερα, η υπόθεση δεν έληξε με δικαστική απόφαση, αλλά μέσω διακανονισμού.

Ωστόσο, αυτό δεν διαγράφει τις καταγγελίες που αποκαλύφθηκαν κατά το σκάνδαλο διαφθοράς της 17ης Δεκεμβρίου, ούτε επιλύει τα ερωτήματα γύρω από το πώς φέρεται να παρακάμφθηκαν οι κυρώσεις κατά του Ιράν.

Αντιθέτως, αναδεικνύει μια άλλη πραγματικότητα της διεθνούς πολιτικής:

Στον κόσμο των μεγάλων δυνάμεων, ορισμένες υποθέσεις δεν κλείνουν στις δικαστικές αίθουσες, αλλά μέσα σε στρατηγικούς υπολογισμούς.

Αυτό οδηγεί στο πραγματικό ερώτημα:

Η υπόθεση της Halkbank μπορεί να έκλεισε — αλλά τι δόθηκε σε αντάλλαγμα;

Για ένα τόσο ευνοϊκό αποτέλεσμα, ο Ερντογάν πιθανότατα θα έπρεπε να έχει προσφέρει στον Τραμπ μια σημαντική παραχώρηση — ή οι Ηνωμένες Πολιτείες (ή το Ισραήλ) να απέκτησαν κάτι ζωτικής στρατηγικής σημασίας.

Όχι πολύ καιρό πριν, ο Ερντογάν φερόταν να προσέφερε στις Ηνωμένες Πολιτείες 100 εκατομμύρια δολάρια, προκειμένου να κλείσει η υπόθεση και να αποτραπούν τυχόν νέες διώξεις.

Αν ληφθεί υπόψη ότι παρόμοιες υποθέσεις έχουν οδηγήσει σε πρόστιμα δισεκατομμυρίων δολαρίων, το γεγονός ότι αυτή η υπόθεση έληξε με ακόμη καλύτερο αποτέλεσμα απ’ όσο ήλπιζε η Άγκυρα τροφοδοτεί, εύλογα, πλήθος εικασιών.

Το ζήτημα έχει επίσης προσελκύσει το ενδιαφέρον των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης. Η Άγκυρα μπορεί να προτιμά να κρατήσει κρυφές τις λεπτομέρειες της διαπραγμάτευσης, όμως οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι διερευνούν το ίδιο ακριβώς ερώτημα.

Αργά ή γρήγορα, πιθανότατα θα μάθουμε με τι αντάλλαγμα έκλεισε αυτή η υπόθεση.

Πηγή: politurco.com απόδοση anixneuseis.gr

Ποιες χώρες θα πληγούν περισσότερο

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει το εμπόριο μέσω του Στενού του Ορμούζ και ο αντίκτυπός της θα μπορούσε να ξεπεράσει τις αγορές ενέργειας, οδηγώντας ενδεχομένως σε απότομη αύξηση των παγκόσμιων τιμών τροφίμων.

Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι μόνο μια βασική αρτηρία για τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και για κρίσιμα λιπάσματα για την παγκόσμια γεωργία. Αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι οι διαταραχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερο κόστος γεωργίας, μειωμένες αποδόσεις καλλιεργειών και τελικά σε πιο ακριβά τρόφιμα.

"Το υψηλότερο κόστος ενέργειας και εισροών κινδυνεύει να αναζωπυρώσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων", σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας Τροφίμων Πολιτικής ή IFPRI.

Ο Raj Patel, καθηγητής έρευνας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, προειδοποίησε επίσης ότι οι διαταραχές στα λιπάσματα που συνδέονται με τη σύγκρουση θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις παγκόσμιες πιέσεις στα τρόφιμα μέσω πολλών καναλιών ταυτόχρονα.

"Το Στενό του Ορμούζ είναι ένα σημείο στραγγαλισμού για λιπάσματα. Το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Ιράν προμηθεύουν μαζί ένα σημαντικό μερίδιο της ουρίας και των φωσφορικών αλάτων που διακινούνται παγκοσμίως, και σχεδόν όλα αυτά διέρχονται από το Ορμούζ", επεσήμανε ο ίδιος.

Οι χώρες που εξαρτώνται άμεσα από τις εισαγωγές τροφίμων, καθώς και εκείνες που εξαρτώνται από τα λιπάσματα, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυξανόμενο κόστος εντός εβδομάδων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια βασικών περιόδων φύτευσης, όπως δήλωσαν ειδικοί με τον κλάδο.

Άμεσος κίνδυνος για τις χώρες του Κόλπου

Η πρώτη περιοχή που είναι πιθανό να αισθανθεί τον αντίκτυπο περιλαμβάνει τις χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη σύγκρουση.

"Σε περιφερειακό επίπεδο, οι καταναλωτές στο Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου είναι πιο εκτεθειμένοι σε βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων λόγω της μεγάλης εξάρτησής τους από τις θαλάσσιες εισαγωγές που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ", δήλωσε ο Bin Hui Ong, αναλυτής εμπορευμάτων στην BMI.

Οι οικονομίες του Περσικού Κόλπου, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές τροφίμων που αποστέλλονται μέσω του Στενού του Ορμούζ. Εάν η ναυτιλία παραμείνει περιορισμένη, οι προμήθειες θα πρέπει να αναδρομολογηθούν μέσω εναλλακτικών διαδρόμων ή να μεταφερθούν χερσαία με πολύ υψηλότερο κόστος, δήλωσαν οι αναλυτές.

"Όσον αφορά στις βραχυπρόθεσμες ελλείψεις, όλες οι χώρες γύρω από τον Περσικό Κόλπο δυτικά του Ορμούζ θα δυσκολευτούν να εξασφαλίσουν εισαγωγές τροφίμων", δήλωσε ο Carlos Mera της Rabobank. "Αυτές οι χώρες θα πρέπει να βρουν εναλλακτικές διαδρομές", ανέφερε.

Σημείωσε, ακόμη, ότι τα πλουσιότερα κράτη όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ έχουν τους οικονομικούς πόρους για να εισάγουν τρόφιμα αεροπορικώς ή χερσαίως, εάν χρειαστεί, αλλά οι φτωχότεροι γείτονες μπορεί να δυσκολευτούν περισσότερο.

"Το Ιράκ μπορεί να υποφέρει. Το ίδιο το Ιράν θα αντιμετωπίσει επίσης έλλειψη", συμπλήρωσε.

Υποσαχάρια Αφρική: Η πιο ευάλωτη περιοχή

Πέρα από την περιοχή του Κόλπου, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι μπορεί να βρίσκονται σε περιοχές της Υποσαχάριας Αφρικής, όπου οι αγρότες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα εισαγόμενα λιπάσματα και τα νοικοκυριά δαπανούν ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους σε τρόφιμα.

"Η Υποσαχάρια Αφρική είναι η πιο ευάλωτη περιοχή", δήλωσε ο Patel. Στοιχεία από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν δείχνουν ότι πάνω από το 90% των λιπασμάτων που καταναλώνονται στην υποσαχάρια Αφρική εισάγεται, κυρίως από χώρες εκτός της ηπείρου.

Οι καλλιέργειες έντασης αζώτου, όπως το καλαμπόκι, ένα βασικό προϊόν σε όλη την περιοχή, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στις ελλείψεις λιπασμάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο χαμηλότερων συγκομιδών και αυξανόμενων τιμών τροφίμων, τόνισαν άλλοι ειδικοί.

"Οι φτωχότερες και πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι πιθανό να υποφέρουν περισσότερο", δήλωσε ο Mera της Rabobank, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της υποσαχάριας Αφρικής.

Ασιατικές ανησυχίες

Η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία θα μπορούσαν επίσης να αντιμετωπίσουν αυξανόμενες πιέσεις κόστους.

Οι μεγάλες γεωργικές οικονομίες όπως η Ινδία, το Μπαγκλαντές, η Ταϊλάνδη και η Ινδονησία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα εισαγόμενα λιπάσματα από τον Κόλπο. Μια παρατεταμένη αναστάτωση θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος για τους αγρότες κατά τη διάρκεια βασικών περιόδων φύτευσης.

"Ένας αγρότης στην Ταϊλάνδη που εξαρτάται κατά 90% από τις εισαγωγές, αγοράζοντας ουρία που παράγεται από φυσικό αέριο, μεταφέρεται μέσω του Ορμούζ και τιμολογείται σε δολάρια που ενισχύονται λόγω γεωπολιτικού κινδύνου, αντιμετωπίζει ένα σοκ κόστους σε κάθε διάσταση ταυτόχρονα", δήλωσε ο Patel.

Τα βασικά προϊόντα στην περιοχή, που περιλαμβάνουν το ρύζι και το καλαμπόκι, είναι από τις καλλιέργειες που απαιτούν τη μεγαλύτερη χρήση λιπασμάτων.

Ο Mera ξεχώρισε την Ινδονησία και το Μπαγκλαντές μεταξύ εκείνων που είναι πιθανό να επηρεαστούν περισσότερο στην περιοχή.

Μακροπρόθεσμες προοπτικές

Εάν οι αγρότες ανταποκριθούν στις υψηλότερες τιμές των λιπασμάτων μειώνοντας τη χρήση τους, οι αποδόσεις των καλλιεργειών θα μπορούσαν να μειωθούν και να ωθήσουν τις τιμές των τροφίμων υψηλότερα.

Η Βραζιλία, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων στον κόσμο, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αυξανόμενο κόστος, δήλωσαν οι αναλυτές. Η Βραζιλία εισάγει περίπου το 85% των λιπασμάτων της, καθιστώντας την παραγωγή σόγιας και καλαμποκιού σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Μια παρατεταμένη διαταραχή κατά τη διάρκεια της βασικής περιόδου εισαγωγής λιπασμάτων στη Βραζιλία θα μπορούσε να επηρεάσει τις παγκόσμιες αγορές καλλιεργειών, επηρεάζοντας τελικά τις τιμές των τροφίμων.

Ακόμα κι αν η παραγωγή καλλιεργειών παραμείνει σχετικά σταθερή βραχυπρόθεσμα, η αύξηση του κόστους ενέργειας από μόνη της θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων παγκοσμίως, όπως τόνισαν οι ειδικοί.

Η ενέργεια παίζει σημαντικό ρόλο σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, από την τροφοδοσία των γεωργικών μηχανημάτων και την παραγωγή λιπασμάτων έως τη μεταφορά των καλλιεργειών και την επεξεργασία τους σε τρόφιμα.

"Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος στις τιμές καταναλωτή δεν θα είναι ο αντίκτυπος στα γεωργικά προϊόντα, αλλά το γεγονός ότι η ενέργεια αποτελεί μεγάλο μέρος του συνολικού λογαριασμού λιανικής πώλησης τροφίμων", δήλωσε ο Joseph Glauber, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Πολιτική Τροφίμων.

Παράλληλα, ο Chris Barrett, γεωργικός οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Cornell, δήλωσε ότι η κλίμακα οποιουδήποτε σοκ τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καιρό θα διαρκέσουν οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές.

Πηγή: capital.gr

Γιάννης Παπαδημητρίου

Το Iνστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας (IW) προειδοποιεί για νέο κύμα πληθωρισμού λόγω των τιμών στην ενέργεια. Στα 40 δις ευρώ εκτιμάται το κόστος για την οικονομία.

Οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν σημαντική αύξηση στις τιμές της ενέργειας. Ήδη στις αρχές της εβδομάδας το αργό πετρέλαιο μπρεντ (σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας) «έσπασε» το φράγμα των 100 δολαρίων το βαρέλι, φτάνοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών.

Την περασμένη Τετάρτη το μπρεντ κυμαινόταν γύρω στα 81 δολάρια, αλλά και αυτή η τιμή ήταν κατά 12% υψηλότερη από τις τιμές που ίσχυαν πριν αρχίσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν. Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σάαντ αλ Κάαμπι, δεν αποκλείει να δούμε τιμές γύρω στα 150 δολάρια το βαρέλι στο χειρότερο σενάριο.

(Τουλάχιστον) +0,8% στον πληθωρισμό

Σε πρόσφατη μελέτη το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας (IW), με έδρα την Κολωνία, προειδοποιεί για τις οδυνηρές επιπτώσεις σε όλους τους δείκτες της γερμανικής οικονομίας σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα.

Συγκεκριμένα, οι ειδικοί του IW εκτιμούν ότι μία τιμή του πετρελαίου άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι θα προκαλούσε αύξηση του πληθωρισμού κατά 0,8% για το τρέχον έτος και κατά 1,0% το 2027. Οι επιπτώσεις για τον δείκτη οικονομικής ανάπτυξης υπολογίζονται στο -0,3% το 2026 και -0,6% το 2027. Το κόστος για τη γερμανική οικονομία σε απόλυτες τιμές εκτιμάται γύρω στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ ως τα τέλη του 2027.

Εάν μάλιστα επαληθευθούν οι πλέον απαισιόδοξες προβλέψεις για τιμές πάνω από 150 δολάρια το βαρέλι για το 2027 ο πληθωρισμός θα επιβαρυνόταν με 1,9%, ενώ ο δείκτης ανάπτυξης θα υποχωρούσε κατά 1,3%. Αποτέλεσμα: το κόστος για την οικονομία διπλασιάζεται και φτάνει τα 80 δις ευρώ.

«Δεν βοηθάει το πλαφόν»

«Εάν η κρίση συνεχιστεί, επίκειται νέο κύμα πληθωρισμού» δηλώνει στο Reuters η αναλύτρια του IW Σαμίνα Σουλτάν. Και αυτό διότι από τη μία πλευρά αυξάνεται το κόστος μεταφοράς και επεξεργασίας των τροφίμων, από την άλλη παρατηρούνται ελλείψεις στα λιπάσματα, κάτι που οδηγεί σε επιπλέον ανατιμήσεις στα ράφια του σούπερ-μάρκετ.

Ωστόσο, η Σαμίνα Σουλτάν εκτιμά ότι ένα πλαφόν στις τιμές του πετρελαίου, όπως αυτό που είχε επιβληθεί μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, δεν θα βοηθούσε την κατάσταση. «Ήταν κάτι που στοίχισε δισεκατομμύρια στο κράτος, χωρίς να έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα», επισημαίνει. «Πιο ουσιαστική ενέργεια θα ήταν η μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, μετά από συνεννόηση της ομάδας G7».

Ήδη το μεσημέρι της Τετάρτης, η Γερμανίδα υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε ανακοίνωσε ότι απελευθερώνεται μέρος των εθνικών αποθεμάτων, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές, μέσω ενίσχυσης της προσφοράς. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) εξετάζει τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία του. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα θα συζητηθεί την Πέμπτη, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες.

Σήμερα τα 31 κράτη-μέλη του ΙΕΑ διατηρούν πάνω 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ως «στρατηγικά αποθέματα». Από την ίδρυση του οργανισμού, το 1974, έχουν προχωρήσει πέντε φορές σε συντονισμένες ενέργειες για να διοχετεύσουν αποθέματα στην αγορά: πριν τον Πόλεμο του Περσικού Κόλπου το 1991, μετά τους τυφώνες «Κατρίνα» και «Ρίτα» το 2005, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη το 2011, καθώς και (δύο φορές) μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Πηγές: dpa, Reuters, WSJ, dw.com