Το χέρι βαθιά στην τσέπη βάζει η Πορτογαλία με τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς το 2025 να φτάνουν στο 2% του ΑΕΠ αντιπροσωπεύοντας επιπλέον δαπάνες ύψους 1.3 δισ. ευρώ (www.portugal.gov.pt 14/7/2025) μετά το πράσινο φως που έλαβε από το Συμβούλιο της ΕΕ με τη Σύσταση της 8ης Ιουλίου 2025 για την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική της Πορτογαλίας (https://eur-lex.europa.eu 20/8/2025, σελ. 3).
Στο πλαίσιο αυτό σύμφωνα με τον Πορτογάλο υπουργό άμυνας Νούνο Μέλο «το Πορτογαλικό Ναυτικό προτίθεται να προχωρήσει στην προμήθεια δύο νέων πλοίων γενικής υποστήριξης από την Τουρκία» (www.enikos.gr 29/1/2026). Μάλιστα παρουσία του Μέλο «η τελετή τοποθέτησης της καρίνας για το πρώτο πλοίο πραγματοποιήθηκε στο ναυπηγείο Ada στην Κωνσταντινούπολη, σηματοδοτώντας την έναρξη του έργου. Οι προετοιμασίες για το δεύτερο πλοίο πρόκειται να συνεχιστούν» (https://turkmarinews.com 30/1/2026). Κάθε πλοίο «θα έχει μήκος 137 μέτρα, εκτόπισμα 11.000 τόνων, εξοπλισμένο με κατάστρωμα ελικοπτέρων, πλατφόρμες UAV και ένα ειδικό υπόστεγο για μη επανδρωμένα αεροσκάφη». Έτσι η Λισαβόνα εξετάζει επιπλέον και την αγορά τουρκικών drones και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού. Όμως η Πορτογαλία δεν μένει μόνο σ΄ αυτά καθώς η επίσκεψη Μέλο στην Τουρκία είχε στόχο «να διερευνήσει επιχειρηματικές ευκαιρίες και πιθανές συνεργασίες» (www.theportugalnews.com 28/1/2026).
Και όλα αυτά ενώ η φτώχεια χτυπάει κόκκινο στην Πορτογαλία καθώς όπως συνομολογεί το Συμβούλιο στην παραπάνω Σύσταση «η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης έχει ως πρόσθετο αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των ατόμων που βιώνουν έλλειψη στέγης ή ζουν σε άτυπους καταυλισμούς» (σελ.10). Επιπλέον καταγράφονται «υψηλά επίπεδα ανεργίας των νέων (21,6 % το 2024 έναντι 14,9 % στην ΕΕ)» (σελ.9), ενώ «το μερίδιο του πορτογαλικού πληθυσμού που βιώνει ενεργειακή φτώχεια είναι μεγάλο» (σελ.8). Ταυτόχρονα «το Εθνικό Σύστημα Υγείας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις εργαζομένων στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι οποίες έχουν επιπτώσεις στην προσβασιμότητα σε υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οδηγώντας, για παράδειγμα, σε μεγάλους χρόνους αναμονής και άνιση πρόσβαση μεταξύ εισοδηματικών ομάδων και μεταξύ περιφερειών της χώρας» (σελ.9).
Τέλος το Συμβούλιο κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τα δημοσιονομικά προβλήματα της Πορτογαλίας βάζει στο στόχαστρο το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας τονίζοντας ότι «η δημογραφική γήρανση, παράλληλα με τη συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, ασκεί πίεση στη βιωσιμότητα του διανεμητικού συνταξιοδοτικού συστήματος της Πορτογαλίας» (σελ.5). Έτσι καθώς προκύπτει «έλλειμμα στο ισοζύγιο του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος» (σελ.5) το Συμβούλιο τονίζει ότι «πολιτικές όπως τα συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης και οι ειδικοί συντελεστές αυξάνουν την πίεση στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τη βιωσιμότητά του» (σελ. 5). Ζητά σε συγκεκριμένη δράση για «τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος» (σελ. 6 και 10), αλλά και κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων (σελ. 8) όπερ σημαίνει σκληρή δημοσιονομική εξυγίανση, μείωση συντάξεων, αύξηση ορίων ηλικίας και φορομπηχτική πολιτική.
Όμως παρά τα χάλια της Πορτογαλίας στο κοινωνικό πεδίο το Συμβούλιο καλεί τους Πορτογάλους να σφίξουν κι΄ άλλο το ζωνάρι ζητώντας «να ενισχυθούν οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια και η ετοιμότητα» παράλληλα δε «να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους» με την ανάληψη δράσης «για τη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος (σελ.10).
Έτσι και ο Ερντογάν δεν θα χάσει το πορτογαλικό παραδάκι.
*Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com
Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα
Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Με άσχημους οιωνούς και αντίθετους ανέμους μεταβαίνει μεθαύριο στην Άγκυρα ο Έλληνας πρωθυπουργός και οι Τούρκοι φρόντισαν να το υπενθυμίσουν:
Η κυβερνητική Sabah έστειλε χθες ορθά κοφτά το μήνυμα: «Η Τουρκία επιδιώκει την αλλαγή του Status Quo στο Αιγαίο και, με την έκδοση NAVTEX επ’ αόριστον, ουσιαστικά μετατρέψαμε το Αιγαίο σε ‘‘τουρκική λίμνη’’ και είπαμε ανοιχτά στην Ελλάδα: ‘‘Αν δεν συμπεριφερθείτε σωστά, θα σας αντιμετωπίσουμε με όλη μας τη δύναμη’’», γράφει με απίστευτο κυνισμό η τουρκική εφημερίδα.
Μία ημέρα νωρίτερα, το επίσημο πρακτορείο Anadolu δημοσίευσε ανάλυση του Τούρκου καθηγητή Αλτούγκ Γκιουνάλ, που «εξηγεί» ότι, με τη NAVTEX αυτή, η Άγκυρα έχει στόχο να δημιουργήσει προληπτικά μια μόνιμη de facto πίεση στην Ελλάδα. «Η στρατηγική αυτή θέτει επίσης την άλλη πλευρά σε δίλημμα μεταξύ της συνεχούς αντίρρησης ή του κόστους της σιωπής», γράφει ο Γκιουνάλ.
Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα.
Και ο κίνδυνος είναι δυστυχώς ορατός να επιλεγεί «η σιωπή» ως απάντηση, στο όνομα της διατήρησης των δήθεν «ήρεμων υδάτων».
Όταν όμως η Άγκυρα επιμένει κυνικά πως «θα εξεταστούν όλες οι πτυχές των σχέσεων Τουρκίας-Ελλάδας» -και όχι η μία και μόνη διαφορά της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας-, τα πράγματα καθίστανται επικίνδυνα. Ακόμη κι αν δεν συζητηθούν!
Η γραμμή Ερντογάν είναι σαφής: Να διεθνοποιήσει την προκλητική τουρκική προσέγγιση, ώστε να καταγραφεί ως τέτοια. Εν όψει και της επίσκεψης του προέδρου Τραμπ στην Τουρκία τον Ιούνιο για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ – και ενδεχομένως της στάσης που θα κάνει στην Αθήνα.
Αυτό προσπάθησε να κάνει, άλλωστε, και κατά την πρόσφατη επίσκεψη της Ευρωπαίας επιτρόπου για τη Διεύρυνση Μάρτα Κος στην Άγκυρα.
Η Τουρκία, χρόνια τώρα, στήνει μεθοδικά έναν ιστό, που προσπαθεί να εγκλωβίσει και να φινλαδοποιήσει τη χώρα μας. Να μας αναγκάζει δηλαδή να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη το πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα, πριν ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο.
Ο πρωθυπουργός καλό θα είναι να έχει κατά νου στην Άγκυρα την περίφημη συμβουλή του Μακιαβέλι: «Το λιοντάρι δεν ξέρει να προστατευθεί από παγίδες και η αλεπού δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τους λύκους. Πρέπει να είσαι, λοιπόν, αλεπού για να αναγνωρίζεις τις παγίδες και λιοντάρι για να τρομάζεις τους λύκους».
Πρόσκληση στους ηγέτες της Ελλάδας και της Κύπρου, Κυριάκου Μητσοτάκη και Νίκου Χριστοδουλίδη, αντίστοιχα, απέστειλε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, καλώντας τους να παρευρεθούν στο «Συμβούλιο Ειρήνης» που θα πραγματοποιηθεί στις 19 Φεβρουαρίου, με αντικείμενο τη Γάζα.
Την αποστολή των προσκλήσεων επιβεβαίωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Τόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός όσο και ο Κύπριος πρόεδρος αναμένεται να απαντήσουν εντός των επόμενων ημερών αν θα κάνουν αποδεκτή ή όχι την πρόσκληση.
Υπενθυμίζεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τοποθετηθεί υπέρ της συμμετοχής της Ευρώπης στο Συμβούλιο, αποκλειστικά για τη Γάζα.
Eκτός της Ελλάδας και της Κύπρου, πρόσκληση έλαβαν επίσης οι χώρες Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Σουηδία.
Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν προσκληθεί η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος, η Ινδονησία, η Ιορδανία, το Πακιστάν, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Αλβανία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, το Κόσοβο, η Ινδία, η Αυστραλία, η Λευκορωσία και η Νορβηγία.
Αναμένεται, επίσης, εάν θα παρευρεθούν οι Μπενιαμίν Νετανιάχου και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Νετανιάχου είχε αρχικά προγραμματίσει επίσκεψη στον Λευκό Οίκο μία ημέρα πριν και δεν έχει πει δημόσια αν θα δώσει το παρών στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ την επόμενη ημέρα.
Παρά ταύτα, αποφάσισε να αλλάξει την ημερομηνία επίσκεψής του και θα επισκεφτεί τον Τραμπ την προσεχή Τετάρτη, 11 του μηνός.
[iEpikaira: Ο ορισμός του "μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα". Αν αρνηθούν θα έχουν τις ανάλογες επιπτώσεις όταν θα ξεκινήσει η παρέμβαση Τραμπ στα ελληνοτουρκικά/Κυπριακό. Αν δεχτούν και οι ευρωπαίοι απέχουν, θα έρθουν αντιμέτωποι με την Ευρώπη. Εκτιμάται ότι καταλυτική θα είναι μια ενδεχόμενη παρασκηνιακή παρέμβαση των ισραηλινών σε Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη, αν και ακόμη δεν είναι σαφές κατά πόσο το επιτελείο Νετανιάχου θέλει να προσδώσει βαρύτητα στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ επί του παρόντος... Όταν δεν έχεις σοβαρή εθνική στρατηγική γίνεσαι έρμαιο αλλότριων σχεδιασμών και σύρεσαι -εκούσια ή ακούσια- "όπου φυσάει ο άνεμος"!]
Βαθιές δομικές αλλαγές διαμορφώνουν σήμερα το γεωπολιτικό τοπίο της Ευρασίας καθώς η παραδοσιακή επιρροή της Μόσχας στο νότιο «μέτωπο» της, από τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, διαμέσου των περιοχών του Νότιου Καυκάσου, έως τα κράτη της Κεντρικής Ασίας, έχει υποστεί σημαντική φθορά, ένα φαινόμενο που επιταχύνθηκε μετά το 2022 και την εισβολή στην Ουκρανία.
Συγχρόνως, η εσωτερική αποσταθεροποίηση και η διάβρωση της εξουσίας στο Ιράν πολλαπλασιάζουν τις ρωγμές στην παραδοσιακή τάξη πραγμάτων. Η συναπόθεση αυτών των μεταβολών απελευθερώνει μακροχρόνιες δυνατότητες διασύνδεσης και επιλογών κατεύθυνσης για τα κράτη της Κεντρικής Ασίας, καθώς τους επιτρέπει να αναζητήσουν νέους προσανατολισμούς, να διαφοροποιήσουν συμμαχίες και να αξιοποιήσουν εναλλακτικές υποδομές και δίκτυα, μειώνοντας βαθμιαία τη στενή εξάρτηση που επέβαλε το γεωγραφικό και ιστορικό πλαίσιο της μετα-σοβιετικής εποχής.
Καθώς οι χώρες της Κεντρικής Ασίας ξανασχεδιάζουν τις στρατηγικές τους επιλογές μακριά από τη ρωσική επιρροή, το Ιράν βλέπει τη λειτουργική του αξία ως διάδρομος να εκφυλίζεται. Η διεθνής απομόνωση του καθεστώτος, οι διπλωματικές του συγκρούσεις με τη Δύση και οι εσωτερικές του κρίσεις έχουν ουσιαστικά ακυρώσει την ικανότητά του να αξιοποιήσει την ευνοϊκή γεωγραφία του ως γρήγορη και ασφαλή οδό μεταφορών. Μια εξέλιξη με σαφές επιπτώσεις για τη διασύνδεση ολόκληρης της περιοχής.
Εάν το Ιράν μεταβληθεί εσωτερικά ή υπογράψει συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα απελευθερωθεί μια νέα, γρήγορη αρτηρία διασύνδεσης: οι εμπορικές ροές από την Κασπία θα μπορούν να εκτραπούν προς τα νότια και να φτάσουν στα παγκόσμια εμπορικά δίκτυα μέσω ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο, μειώνοντας αποστάσεις, χρόνο μεταφοράς και κόστος, με σοβαρές γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες για τους υπάρχοντες διαδρόμους.
Πρόσφατα το Καζακστάν ανακοίνωσε την προσχώρησή του στις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ. Ήταν μια κίνηση που, παρά τον συμβολικό της χαρακτήρα για ένα κράτος που έχει ήδη διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ από το 1992, φέρει πολλαπλές και βαθιές γεωστρατηγικές και οικονομικές προεκτάσεις και αναβιώνει τους Δρόμους του Μεταξιού
Η ταχέως μεταβαλλόμενη γεωπολιτική και οικονομική σημασία του Καζακστάν, μετατρέπει το κράτος ως κεντρικό κόμβο πρώτων υλών, ενέργειας, μεταφορών και ψηφιακής οικονομίας, αλλά και ως δοκιμαζόμενο πεδίο σε επίπεδο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και διεθνούς ισορροπίας δυνάμεων. Όλα ξεκινούν από τη γεωγραφία και τη γεωλογία: παρότι το Καζακστάν θεωρούνταν «το μέσο του πουθενά», κρύβει τεράστια κοιτάσματα με κυρίαρχη την παραγωγή ουρανίου (περίπου 43–45% της παγκόσμιας πρωτογενούς παραγωγής), σημαντικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών (τουλάχιστον 15 μεγάλες θέσεις, και αναφορές για >5.000 ανεξερεύνητα κοιτάσματα σημαντικής αξίας) και πετρελαϊκά πεδία υψηλής απόδοσης όπως το Kashagan. Αυτή η συνύπαρξη «παλαιάς» (πετρέλαιο/αέριο) και «νέας» (ουράνιο, σπάνιες γαίες) ενέργειας τοποθετεί το Καζακστάν ως κρίσιμο παίκτη σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας και τεχνολογικών αλυσίδων προμήθειας.
Σημαντική έμφαση δίνεται στον «μεσαίο διάδρομο» (Trans-Caspian International Transport Route) ως στρατηγικό υποκατάστατο της βόρειας σιδηροδρομικής οδού που πληγώθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η διαδρομή αυτή του Δρόμου του Μεταξιού (Κίνα → Καζακστάν → Θαλάσσια διάβαση Κασπίου → Αζερμπαϊτζάν → Γεωργία → Τουρκία → Ευρώπη) εμφανίζει ραγδαία αύξηση φορτίων: από 840.000 τόνους το 2021 σε 4,5 εκατ. τόνους μέχρι το τέλος του 2024 (αύξηση ~500% σε 3 χρόνια), με στόχο 10 εκατ. τόνους έως το 2030. Το ξηρό λιμάνι, στα σύνορα με την Κίνα, στην πόλη Khorgos, η Κίνα έχει το μεγαλύτερο «λιμάνι» μεταφόρτωσης ξηρού φορτίου από τα τραίνα της Κίνας στις φαρδύτερες ράγες των σιδηρόδρομων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και θεωρεί την περιοχή ως ένα από τους σημαντικούς «Δρόμους του Μεταξιού», το οποίο αναδεικνύεται σε κρίσιμη υποδομή μεταφόρτωσης (trak-gauge μεταφορές, ανάστροφη φόρτωση κ.ά.) και βάσει στοιχείων του πρώτου εξαμήνου 2025 διακινήθηκαν δεκάδες εκατομμύρια τόνοι. Η λειτουργία του διαδρόμου έχει σαφές γεωπολιτικό αντίκτυπο καθώς απεξαρτάται από τη ρωσική διέλευση, προσφέρει στη Δύση ένα κανάλι εφοδιασμού χωρίς να διευκολύνει άμεσα τη Ρωσία και ταυτόχρονα θεωρείται από τη Μόσχα απειλή και από το Πεκίνο «γραμμή ζωής».
Παράλληλα, το Καζακστάν εξελίσσεται σε κόμβο ψηφιακής οικονομίας και κρυπτονομισμάτων. Η μετεγκατάσταση εξορυκτών Bitcoin μετά την κινεζική απαγόρευση οδήγησε σε μαζική εγκατάσταση εξοπλισμού και στην υιοθέτηση ενός ρυθμιστικού-επιχειρηματικού μοντέλου συνεργασίας, με το μοντέλο 70/30 όπου ξένοι επενδυτές χρηματοδοτούν αναβαθμίσεις παλαιών σοβιετικών σταθμών και το δίκτυο κρατά το 70% της ενέργειας, ενώ οι miners λαμβάνουν 30%. Το κράτος φορολόγησε και ενσωμάτωσε τη δραστηριότητα, με σημαντικά έσοδα (π.χ. 13,1 δισ. τένγκε στα πρώτα 9 μήνες του 2025) και πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία Εθνικού Ταμείου Κρύπτο (1 δισ. $) από κρατικά και κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία. Επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως η «Neon Nomad Visa» και το Astana Hub (ειδική οικονομική ζώνη με μηδενικούς φόρους για τεχνολογικές εταιρείες) στοχεύουν στην προσέλκυση ταλέντων, επενδύσεων και την προώθηση εξαγωγών ΤΠΕ (από $50 εκατ. πριν πέντε χρόνια σε $1 δισ. έως το τέλος του 2025).
Το Καζακστάν ακολουθεί ενεργή, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική («multectorism»), επιχειρώντας να εξισορροπήσει τις σχέσεις με Ρωσία, Κίνα και Δύση: συμφωνίες στρατηγικής συνεργασίας με τη Μόσχα συνδυάζονται με συμφωνίες ύψους δισεκατομμυρίων με αμερικανικές εταιρείες για κρίσιμα μέταλλα και τεχνολογία. Το παράδειγμα του προέδρου Τοκάγιεφ, που απέσυρε αναγνώριση από τα «ημιαυτόνομα» εδάφη και παράλληλα υπέγραψε μεγάλες συμφωνίες με ΗΠΑ, αποτυπώνει την προσπάθεια να διατηρηθεί η στρατηγική αυτονομία. Σημαντική μάχη εκτυλίσσεται και γύρω από τον σχεδιαζόμενο πρώτο εγχώριο πυρηνικό σταθμό: το δημοψήφισμα του 2024 έδωσε ναι στην προοπτική, ωστόσο η επιλογή αναδόχου (Rosatom, EDF, κινεζικά ή κορεατικά σχήματα ή διεθνές κονσόρτσιουμ) έχει βαριά γεωπολιτική σημασία, καθώς όποιος κτίσει τον σταθμό αποκτά μακροχρόνιο έλεγχο σημαντικού τμήματος ενεργειακής ασφάλειας.
Υπάρχουν όμως και μεγάλες αδυναμίες όπως η υδατική κρίση (πτώσεις στάθμης στην Κασπία πάνω από 2 μ. από το 2006, ιστορικά χαμηλά το 2025, ανάγκες εκβαθύνσεων σε λιμάνια όπως το Aktau) και η εξάρτηση από υδάτινους πόρους που ελέγχονται σε υψηλό βαθμό από άλλες χώρες (π.χ. ροή από ποτάμια που ελέγχονται από Ρωσία, Κίνα, Κιργιστάν). Η μείωση των υδάτινων αποθεμάτων και η τήξη παγετώνων φέρνει σοβαρούς κινδύνους στην αγροτική παραγωγή.
Ως προς την εσωτερική πολιτική, το «πρωτόκολλο Ρομπέν των Δασών» (νόμος για επιστροφή παράνομα αποκτηθέντων περιουσιακών στοιχείων) και η ανακατεύθυνση κεφαλαίων σε κοινωνικές υποδομές αποτελούν προσπάθεια αντιμετώπισης κοινωνικής δυσαρέσκειας και ανισοτιμιών: ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων ολιγαρχών και δημιουργία Ταμείου Στήριξης Εκπαιδευτικής Υποδομής (άνω των 140 νέων σχολείων χρηματοδοτήθηκαν έως το τέλος του 2025). Παρά τις προσπάθειες όμως, ο πραγματικός κόσμος των πολιτών επιβαρύνεται (πληθωρισμός 2025 12,3%, αύξηση τιμών τροφίμων >13%), γεγονός που καθιστά την κοινωνική συνοχή ευάλωτη.
Το Καζακστάν έχει κατορθώσει να γίνει αναντικατάστατο ως μια «μπαταρία» για την πράσινη μετάβαση, δεξαμενή ουρανίου, κόμβος για crypto, και γέφυρα για παγκόσμιο εμπόριο. Όμως η επιτυχία αυτή στηρίζεται σε ευαίσθητους άξονες: γεωπολιτική ισορροπία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, βιωσιμότητα υδατικών πόρων και αποδοχή/διαχείριση εσωτερικών ανισοτήτων. Σε αυτό το πλαίσιο, το μέλλον διαγράφεται ως διαρκές πείραμα επιβίωσης, με ισχυρές πιθανότητες επιτυχίας, αλλά και εξίσου σοβαρές παγίδες (περιφερειακή σύρραξη, εξάντληση φυσικών πόρων, κοινωνική έκρηξη).
Ο Πρόεδρος Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγεφ κατά την ομιλία του τον Ιανουάριο του 2026 στο Εθνικό Κουρλτάι φαίνεται ότι έχει λάβει υπόψη τις παραπάνω παραμέτρους του παγκόσμιου ρευστού περιβάλλοντος και την αναγκαιότητα της προσαρμογής και της βιώσιμης ανθεκτικότητας, διαθέτοντας την σοφία της χρονικής στιγμής που πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και οι προσαρμογές. Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνει αφορούν όλα τα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την χώρα του: την γεωγραφία, την πολιτική, την οικονομία, την άμυνα, την τεχνολογία και τον πολιτισμό. Δυνατή χώρα είναι αυτή που έχει τους πόρους να αναπτυχθεί και την διορατική ηγεσία να καταλάβει ότι όταν τελειώνει ένα μεγάκυκλος, για να γεννηθεί ένας νέος, πρέπει να γίνουν ανατρεπτικές μακροχρόνιες, επίμονες και επίπονες αλλαγές σε όλους τους τομείς.
Είναι μια ιστορική στιγμή όπου η ηγεσία πρέπει να σταθμίσει όχι μόνο το κόστος της νίκης αλλά και το αντίτιμο μιας ατελούς αποτυχίας. Ένας πρόεδρος πρέπει να πλάθει τον εαυτό του ανάλογα με τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, να συνδυάζει δύναμη και σοφία, να γνωρίζει πότε να αποκαλύπτει την πραγματικότητα. Και η ιστορία δείχνει ότι όταν τα χρηματοοικονομικά συστήματα συγκρούονται, δεν επικρατεί το πιο γενναίο έθνος αλλά επικρατεί το πιο οικονομικά πειθαρχημένο. Το Καζακστάν παρουσιάζεται ως κρίσιμος διεθνής «κόμβος» του 21ου αιώνα, αλλά η σταθερή και δίκαιη μετάβαση απαιτεί συνετή διακυβέρνηση, διεθνή συνεργασία και προτεραιότητα στην ανθεκτικότητα των φυσικών και κοινωνικών συστημάτων.
*Οικονομολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης, Εργαστήριο Επιστημονικών Δεδομένων. liberal.gr
Πυρήνα κατασκόπων που επιχείρησε να διεισδύσει σε διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες φέρονται να εξάρθρωσαν οι τουρκικές αρχές, υποστηρίζοντας ότι ήταν ελεγχόμενος από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες
Πυρήνα κατασκόπων ελεγχόμενο από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες που επιχείρησε να διεισδύσει σε διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, και θυμίζει εκείνον που συμμετείχε στις ανατινάξεις των βομβητών της Χεζμπολάχ, φέρονται να εξάρθρωσαν οι τουρκικές αρχές, σύμφωνα με πηγές ασφαλείας της χώρας που επικαλείται το Middle East Eye.
Οπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, κοινή επιχείρηση της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών και της αστυνομίας Κωνσταντινούπολης τον περασμένο μήνα, οδήγησε στη σύλληψη δύο ατόμων. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο πυρήνας δρούσε από το 2012 μέσω εταιρειών-βιτρινών, με αντικείμενο τη συλλογή πληροφοριών, την απόπειρα εξαγωγής εξαρτημάτων drones και τη δημιουργία δικτύου εταιρειών-προκάλυψης.
Κεντρικό πρόσωπο φέρεται να είναι Τούρκος υπήκοος με τα αρχικά MBD, ο οποίος συναντήθηκε με Ισραηλινούς χειριστές στο εξωτερικό τον Ιανουάριο του 2026, όπου συζητήθηκε η ίδρυση εταιρειών-βιτρίνα εκτός Τουρκίας. Το σχέδιο προέβλεπε τη διακίνηση προϊόντων μέσω τριών νόμιμων εταιρειών στην Ασία, οι οποίες θα αναλάμβαναν την προμήθεια, προσωρινή αποθήκευση και τελική εξαγωγή προς εταιρείες που θα υποδείκνυαν οι ισραηλινές υπηρεσίες.
Κατά τις τελευταίες επαφές του MBD με τους χειριστές του, συζητήθηκαν πρακτικά ζητήματα λειτουργίας των εταιρειών-βιτρίνα, όπως τραπεζικοί λογαριασμοί, ιστοσελίδα, παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα και αναζήτηση συνεργατών.
Η υπόθεση, σημειώνεται στο δημοσίευμα, παρουσιάζει ομοιότητες με την ισραηλινή επιχείρηση του 2024 κατά της Χεζμπολάχ, κατά την οποία παγιδευμένοι βομβητές εισήχθησαν στο δίκτυο εφοδιασμού της οργάνωσης μέσω εταιρειών-βιτρίνα και μεσαζόντων, προκαλώντας δεκάδες νεκρούς και πάνω από 1.500 τραυματίες.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Μοσάντ είχε τότε δημιουργήσει εικονική εταιρεία με την επωνυμία Apollo Systems HK για την προμήθεια παγιδευμένων συσκευών, ενώ χρησιμοποίησε και την ουγγρική BAC Consulting ως ενδιάμεσο φορέα.
Η τουρκική έρευνα αναφέρει επίσης ότι ο MBD στρατολογήθηκε το 2012, όταν δραστηριοποιούνταν στο διεθνές εμπόριο μαρμάρου, και ότι συνεργάστηκε με Τούρκο υπήκοο παλαιστινιακής καταγωγής (VK), μέσω του οποίου ανέπτυξε επαφές με Παλαιστίνιους που διατηρούσαν αντιισραηλινές θέσεις, συλλέγοντας πληροφορίες και μεταβιβάζοντάς τες στο Ισραήλ.
H επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν στην Aγκυρα. Στο κοινό ανακοινωθέν σημειώνεται η ανάγκη αναγνώρισης «της στρατηγικής αξίας των σχέσεων Τουρκίας - Ε.Ε. στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας και οικονομικής ανθεκτικότητας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο».
Αλεξάνδρα Βουδούρη
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εν μέσω τεκτονικών αλλαγών, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε οικονομικό – εμπορικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Eνωση αναζητεί τρόπους αναθέρμανσης των σχέσεων με την Τουρκία. Η διήμερη επίσκεψη της επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος στην Aγκυρα, που ξεκίνησε χθες, έχει βασικό στόχο άλλωστε την αναγνώριση «της στρατηγικής αξίας των σχέσεων Τουρκίας – Ε.Ε. στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας και οικονομικής ανθεκτικότητας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο», όπως υπογραμμίστηκε στο κοινό ανακοινωθέν χθες με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν.
Πρόκειται για την πρώτη επίσημη επίσκεψη της επιτρόπου στην Αγκυρα, μετά τη ματαίωσή της τον περασμένο Απρίλιο λόγω των «ανησυχητικών» –κατά εκείνη– τότε εξελίξεων, μετά τη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου.
Υπό το φως όμως των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για ειρήνευση στην Ουκρανία, ο εν δυνάμει αναβαθμισμένος ρόλος της Τουρκίας, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, οδηγεί την Ε.Ε. να επανεξετάσει τις σχέσεις της με την Αγκυρα.
«Σε ένα ολοένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο πλαίσιο, μια ισχυρή σχέση που θα βασίζεται στην εμπιστοσύνη θα αποφέρει αμοιβαίο επωφελές κέρδος και για τις δύο πλευρές», λέει στην «Κ» ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Κομισιόν Γκιγιόμ Μερσιέ, γι’ αυτό άλλωστε «η επίτροπος Κος βρίσκεται στην Τουρκία: να ενισχύσει περαιτέρω τον διάλογο και να αναβαθμίσει τη συνεργασία σε συγκεκριμένες προτεραιότητες».
Ποιες είναι, όμως, αυτές οι προτεραιότητες; «Η ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με την Τουρκία», εξηγούν κοινοτικές πηγές. Ο μόνος «πυλώνας» που έχει απομείνει στις ευρωτουρκικές σχέσεις είναι αυτός, καθώς οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν «παγωμένες» από το 2018, ενώ σε ό,τι αφορά τον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας η Τουρκία έχει αποκλειστεί από το δανειακό πρόγραμμα SAFE.
Τι προσφέρει, λοιπόν, η Ε.Ε. προς την Τουρκία; Κατ’ αρχάς επαναδραστηριοποίηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), μετά την επιχειρησιακή «παύση» που επήλθε το 2019, ως αποτέλεσμα της στάσης της Αγκυρας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου. Χθες υπεγράφη από την ΕΤΕπ και το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών δήλωση προθέσεων για παροχή δανείου ύψους 200 εκατ. ευρώ προς δύο μικρομεσαίες επιχειρήσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Χθες υπεγράφη από την ΕΤΕπ και το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών δήλωση προθέσεων για δάνειο 200 εκατ. ευρώ προς δύο μικρομεσαίες επιχειρήσεις ΑΠΕ.
Η Κομισιόν δημοσίευσε, παράλληλα, χθες μελέτη για «αναβάθμιση της ατζέντας διασυνδεσιμότητας» με την Τουρκία, την Κεντρική Ευρώπη και τον Νότιο Καύκασο, που θα προωθήσει έργα τα οποία αφορούν το εμπόριο, την ενέργεια, τις μεταφορές. «Ο πυλώνας διασυνδεσιμότητας» είναι πλέον κρίσιμος, όπως και ο ρόλος της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα, παραδέχονται κοινοτικές πηγές.
Τελωνειακή σύνδεση
Παρότι η Αγκυρα καλοδέχεται, φυσικά, τις κινήσεις αυτές, εκείνο που ουσιαστικά ζητάει από την Ε.Ε. είναι εκσυγχρονισμό της τελωνειακής της σύνδεσης. Διόλου τυχαία την Πέμπτη, ακόμη και ο φυλακισμένος ηγέτης της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου απευθυνόμενος στην ηγεσία της Ε.Ε. μέσω σόσιαλ μίντια ζήτησε εκσυγχρονισμό της τελωνειακής σύνδεσης, ως «το μόνο πλαίσιο που βασίζεται σε κανόνες και στηρίζει τις σχέσεις Τουρκίας – Ε.Ε.». «Η έκκληση Ιμάμογλου αντανακλά την αγωνία της επιχειρηματικής κοινότητας της Τουρκίας», εξηγούν κοινοτικές πηγές. Και ο λόγος έγκειται στις πρόσφατες συμφωνίες της Ε.Ε. με την Ινδία και τις χώρες της Mercosur. «Η αναδιοργάνωση του εμπορικού χάρτη της Ε.Ε. πλήττει την Αγκυρα», παραδέχονται οι ίδιες πηγές, καθώς βάσει της υφιστάμενης τελωνειακής σύνδεσης με την Ε.Ε., η Τουρκία πρέπει πλέον να προχωρήσει σε διμερείς συμφωνίες με την Ινδία και τις χώρες της Mercosur, διαφορετικά τα προϊόντα τους θα πλημμυρίζουν την αγορά της, ενώ δεν θα μπορεί να εξάγει η ίδια προς αυτές.
«Made in Europe»
Ετερο συναφές ζήτημα με την οικονομική «ασφάλεια» της Ε.Ε. στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον είναι η προώθηση εκ μέρους των Βρυξελλών της ατζέντας «ευρωπαϊκής προτίμησης» (Made in Europe) που θα συζητηθεί εκτενώς από τους Ευρωπαίους ηγέτες στο άτυπο συμβούλιο για την ανταγωνιστικότητα, την Πέμπτη. Το ζήτημα έχει «θορυβήσει» την Αγκυρα σε τέτοιο βαθμό, που ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν έστειλε σχετικές επιστολές στην πρόεδρο της Κομισιόν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, επιβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές. Ο βασικός λόγος είναι ότι η Τουρκία ενδέχεται να χάσει «έδαφος», καθώς σήμερα το «μπλοκ» στηρίζεται αρκετά (και) στον τουρκικό βιομηχανικό τομέα.
Για ακόμη μια φορά οι Βρυξέλλες αναζητούν τη «χρυσή» τομή μεταξύ μιας ούτως ή άλλως δύσκολης εταιρικής σχέσης με την Τουρκία και της νέας γεωπολιτικής και γεωοικονομικής πραγματικότητας. Ουσιαστικά, η Ε.Ε. αναζητεί λειτουργική σχέση με την Αγκυρα, που να εξασφαλίζει τα οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα του «μπλοκ», εξηγούν κοινοτικές πηγές. Οσο για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής σύνδεσης, εκείνος περνάει μέσα (και) από την επίλυση του Κυπριακού. Η Κομισιόν και η επίτροπος Κος έστειλαν σαφές μήνυμα ως προς αυτό, αναφέρουν αρμόδιες πηγές.
Συνεργασία Αγκυρας – Καΐρου για όπλα
Η κρατική τουρκική αμυντική βιομηχανία Mechanical and Chemical Industry Corporation (MKE) υπέγραψε συμφωνία για την πώληση πυρομαχικών και οπλικών συστημάτων, καθώς και για τη δημιουργία γραμμών παραγωγής πυρομαχικών στην Αίγυπτο. Το ύψος της εν λόγω συμφωνίας, που υπεγράφη την περασμένη Τετάρτη κατά την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου Ερντογάν στο Κάιρο, ανέρχεται σε 350 εκατ. δολ., σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα. Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας υπογραμμίζει ότι η τουρκική MKE πρόκειται να πουλήσει στην Αίγυπτο συστήματα αεράμυνας Tolga. Με βάση όσα συμφωνήθηκαν, η MKE αναμένεται επίσης να εγκαινιάσει εργοστάσια και εγκαταστάσεις παραγωγής πυρομαχικών εντός των αιγυπτιακών συνόρων. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε αναφέρει την περασμένη Τετάρτη, έπειτα από τη συνάντηση που είχε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στο Κάιρο, ότι η Αίγυπτος είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας στην Αφρική και στόχος είναι πλέον Τουρκία και Αίγυπτος να αυξήσουν τον όγκο των διμερών εμπορικών συναλλαγών τους στα 15 δισ. δολ.
«Όσο υπάρχει Iστορία, οφείλουμε να την υπηρετούμε με σεβασμό…»
Το Μνημείο που ανήγειραν οι Βρετανικές Αερογραμμές το 2021 στο Garden of Remembrance at St. George’s Chapel, στο Αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου με τα ονόματα των 66 θυμάτων της πτήσης CY 284
«…Πενήντα χρόνια μετά, η ‘‘Σημερινή’’ διατηρεί τον ίδιο αυτοπροσδιορισμό: να υπηρετεί την αλήθεια, τη δημοκρατία και την πατρίδα με καθαρό μυαλό, ελεύθερη σκέψη και χωρίς ιδιοτέλεια… Όσο υπάρχει Ιστορία, οφείλουμε να την υπηρετούμε με σεβασμό απέναντι στους πολίτες και τον Ελληνισμό», 3.2.2026
«Πονάω που βλέπω όλα να σαπίζουν σ’ αυτόν τον τόπο. Στην εξουσία πάντοτε οι φαύλοι…»
«…Δεν υπάρχει ευθιξία, πολιτική και προσωπική, ως καθαρτήρια δύναμη ανομημάτων και αμαρτημάτων κατά του κράτους και του λαού. Η πολιτική ισχύς είναι αήττητο αλεξίποινο και πανίσχυρο απολυμαντικό! Η εξουσία ανέχεται και συγκαλύπτει μεγαλοαπατεώνες και αρχιλήσταρχους του Δημοσίου, αλλά καταδιώκει τον μικροπαραβάτη… Αυτό το καρκίνωμα της διαφθοράς ανάγεται στις αρχές της ίδρυσης του κυπριακού κράτους… προπάντων η ατιμωρησία, άνδρωσε το τέρας…».
Στο ίδιο θέμα, επίσης, «Βυθισμένοι στο σκοτάδι της ατιμωρησίας», «Φ», Άριστος Μιχαηλίδης, 3.2.2026.
Το «τέρας» καλά κρατεί. Δύο τρανταχτά παραδείγματα.
Ανατίναξη πτήσης CY 284, 12.10.1967
Πέραν της περιφρόνησης και της ένοχης σιωπής όλων των κυπριακών κυβερνήσεων για τη μαζική δολοφονία 66 ανθρώπων, η εφημερίδα «Αγών» του κ. Νίκου Κόσιη στις 14.10.1967 αποφάνθηκε:
«Το μυστικό του δυστυχήματος πιθανόν να μην αποκαλυφθεί – το πήρε στον βυθό το ‘‘μαύρο κουτί’’. Έχουν ήδη αποκλεισθεί τα ενδεχόμενα εκρήξεως και πυρκαγιάς».
Ποια η πηγή «αποκλεισμού» όταν ακόμα μάζευαν πτώματα, και ούτε οι Βρετανοί εμπειρογνώμονες είχαν ξεκινήσει τις εξονυχιστικές των έρευνες, που επιβεβαίωσαν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το αεροπλάνο ανατινάχτηκε από βόμβα στρατιωτικού τύπου;
Η μόνη Αρχή που απαρχής είχε αποκλείσει τη βομβιστική ενέργεια ήταν το Special Branch της Κυπριακής Δημοκρατίας, με επικεφαλής τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζιη. Και στη συνέχεια η χουντική κυβέρνηση στην Αθήνα, η οποία φοβόταν να μην κατηγορηθεί για ανεπαρκή ασφάλεια στο αεροδρόμιο, γι’ αυτό ζητούσε από τους Βρετανούς να πουν ψέματα!
Το αναπάντητο ερώτημα για το «κουκούλωμα» της βομβιστικής ενέργειας από τον «Αγώνα» τέθηκε προ ετών, με την παρουσίαση του πρώτου βιβλίου του Simon Hepworth, στις 11.10.2018, στη Λεμεσό.
Το αναξιόπιστο πόρισμα «Φακέλου Κύπρου» Μαρίνου Σιζόπουλου
Διαφθορά στο κόκκινο στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Μια ευθύνη που βαραίνει όλους, ξεκινώντας από την Πρόεδρό της, Αννίτα Δημητρίου. Για την ανεκτικότητα της ιδίας και όλων των μελών της Βουλής, που σφυρίζουν αδιάφορα αντί να το πετάξουν στον κάλαθο των αχρηστών. Ένα τεκμηριωμένα αναξιόπιστο λεγόμενο «Πόρισμα», που ετοίμασε μια επιτροπή με πρόεδρο τον Μαρίνο Σιζόπουλο, για τον «Φάκελο της Κύπρου». Με αποδεδειγμένα πλαστά κουρελόχαρτα από μια βιομηχανία πλαστογράφησης στην Ελλάδα (και κλεμμένα, ομολογία Σιζόπουλου!) με στόχο τη σκόπιμη ανατροπή της ιστορικής αλήθειας των γεγονότων του 1974…
«Ο Φάκελος της Κύπρου, το αναξιόπιστο πόρισμα κ. Σιζόπουλου και η απόφαση της Κυπριακής Βουλής», «Σ», 23.1.2024, Λεωνίδα Λεωνίδου.
«Το αναξιόπιστο πόρισμα ‘‘Φάκελος της Κύπρου’’ της Κυπριακής Βουλής - Με ‘‘κλεμμένα’’ και χαλκευμένα, τάχατες, έγγραφα του ΝΑΤΟ!», «Σ», 19/8/2022, Φ.Α.
Το πλαστό κουρελόχαρτο τάχα του ΝΑΤΟ, στη σελίδα 371 του «Πορίσματος» της Βουλής των Αντιπροσώπων.
«Μας δουλεύουν εκ περιτροπής και θέλουν να κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε».
«…Όταν γνωρίζουμε ότι ο στόχος της τουρκικής πλευράς είναι να προκύψει μια δομή συνεργασίας μεταξύ δυο ανεξάρτητων κρατιδίων… Διαλύεται η Κυπριακή Δημοκρατία και μεταβάλλεται σε ‘‘ε/κ συνιστών κράτος’’… Γιατί να συζητούμε κάτι τέτοιο; …Ή επειδή έχουμε ως κοινότητα τάσεις αυτοχειρίας;..».
«Όσο οι Ελληνοκύπριοι διατηρούν το καθεστώς τους ως Κυπριακή Δημοκρατία, τι έχουμε να συζητήσουμε μαζί τους;», λένε οι Τούρκοι. «Αλλά εμείς πρέπει να συμφωνήσουμε εκ των προτέρων ότι το μέλλον μας είναι να έχουμε και τον Ερτουγρούλογλου εκ περιτροπής πρόεδρο άμα λάχει ή άμα αποφασίσει η Άγκυρα…».
Παύλος Παύλου στο ίδιο θέμα, «Σ», 3.2.2026: «ΜΟΕ ή μεθοδική παγίδα: Η φόρμουλα Ερχιουρμάν-Ολγκίν και η σιωπή της Λευκωσίας».
«Αν υπήρχε βραβείο για το πόσο εύκολα μια ‘‘διαδικασία’’ γίνεται αυτοσκοπός, το Κυπριακό θα είχε δική του θέση…».
Ιστορικά η «αυτοχειρία» ξεκίνησε πριν ακόμα υπογράψουν στη Γενεύη, στις 30.7.1974, οι τρεις ΥΠΕΞ, Βρετανίας, Ελλάδας και Τουρκίας, τη διακήρυξη τής ύπαρξης στη Δημοκρατία της Κύπρου δύο αυτόνομων διοικήσεων… Ενόσω οι τουρκικές δυνάμεις επί του εδάφους προέλαυναν σκορπώντας τον θάνατο και ξεριζωμό…
Ο μεν Μακάριος μετά τα θαλασσώματά του με τους Βρετανούς σωτήρες του στις 17.7.1974 και την ομιλία του στις 19.7.1974 στον ΟΗΕ (όπως συμφώνησε με τους Βρετανούς), στις 22.7.1974 έτρεξε να ζητήσει βοήθεια από τον Αμερικανό Δρα Χένρι Κίσινγκερ. Όχι για απελευθέρωση αλλά αρχικά με 6 σημεία προτάσεων προς Τούρκους… και στις 29.7.1974 ζήτησε από τον Κίσινγκερ να εμπλακεί. Ήθελε «Αμερικάνο μάγειρα»…
Ο δε Γλαύκος Κληρίδης, όταν στις 27.7.1974 διαβεβαίωσε ήδη τον Βρετανό Ύπ. Αρμοστή ότι συμφωνούσε με τον Ραούφ Ντενκτάς, δύο πιθανότητες υπήρχαν: διχοτόμηση ή ομοσπονδιακή λύση. Ο Γλαύκος Κληρίδης πίστευε, έγραψε ο ΄Υπ. Αρμοστής, ότι οι προοπτικές για ειρηνικό και θετικό ενδοκοινοτικό μέλλον στην Κύπρο ήταν καλύτερες απ’ ό,τι πριν από τα γεγονότα, η δε λύση θα ήταν ρεαλιστική …
Και δυο λόγια για την τουρκική απαίτηση της εκ περιτροπής προεδρίας.
Στις 2.2.1977, δέκα ημέρες πριν από τις κατευθυντήριες Μακαρίου/Ντενκτάς, ο Κληρίδης είπε στον Βρετανό ΥΠΕΞ, Ντέιβιντ Όουεν, ότι ο Μακάριος δεν τη δεχόταν, αλλά ο ίδιος εισηγήθηκε εναλλακτική λύση, να υπάρχει ένας Έλληνας πρόεδρος και ένας Τούρκος αντιπρόεδρος ή ένας πρόεδρος και ένας πρωθυπουργός…
Θυμίζω τη δήλωση του μ. Δικαστή, Γ. Πική: «Η παραχώρηση έστω και του 20% (εδάφους στους Τούρκους) είναι βήμα προς τον επιδιωκόμενο εκτουρκισμό της Κύπρου».
Και τι άλλο από «εκτουρκισμός» ήταν ο περιβόητος διζωνικός χάρτης που παρέδωσαν Μακάριος/Τ. Παπαδόπουλος και όσοι βοήθησαν στον σχεδιασμό του στους Τούρκους στη Βιέννη τέλος Μαρτίου 1977, ξεπουλώντας την Κερύνεια και όχι μόνο (εξαιρουμένης της Άσσιας, του χωριού του Τ. Παπαδόπουλου);
Την Ιστορία, στη χώρα της υποκρισίας και της διαφθοράς αντί να την υπηρετούν με σεβασμό, πασκίζουν να την εξουδετερώσουν με πλαστά κουρελόχαρτα, ιδιοτέλεια, κουκούλωμα όσων κακώς έπραξαν εις βάρος του Ελληνισμού και συλλογική ένοχη σιωπή…
(Πηγές: Βρετανικό Αρχείο, Αρχείο ΝΑΤΟ, και βιβλίο «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»).
Η τουρκική αμυντική εταιρεία Mechanical and Chemical Industry Corporation (MKE) υπέγραψε συμφωνία εξαγωγών με το υπουργείο Άμυνας της Αιγύπτου, συνολικής αξίας περίπου 350 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με πληροφορίες από την τουρκική πλευρά.
Η συμφωνία προβλέπει την πώληση πυρομαχικών στις αιγυπτιακές ένοπλες δυνάμεις, καθώς και τη δημιουργία γραμμών παραγωγής επί αιγυπτιακού εδάφους, στο πλαίσιο μεταφοράς τεχνογνωσίας και ενίσχυσης της τοπικής αμυντικής βιομηχανίας.
Πηγές που επικαλείται το Middle East Eye, ανέφεραν ότι η συνολική αξία της ανέρχεται σε περίπου 350 εκατ. δολάρια. Η συμφωνία υπεγράφη στο πλαίσιο της επίσκεψης του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αίγυπτο, όπου συναντήθηκε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι.
Σε επίσημη ανακοίνωση που εκδόθηκε την Πέμπτη, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας η MKE θα εξαγάγει στην Αίγυπτο το αντιαεροπορικό σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας Tolga. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το συγκεκριμένο σύστημα, που έχει αναπτυχθεί για την αντιμετώπιση εναέριων απειλών και κυρίως μη επανδρωμένων αεροσκαφών, θα πωληθεί έναντι 130 εκατ. δολαρίων.
Η Αγκυρα ανέφερε επίσης ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας, η MKE θα ιδρύσει ένα εργοστάσιο πυρομαχικών μακράς εμβέλειας (155 mm) στην Αίγυπτο, καθώς και εγκαταστάσεις παραγωγής πυρομαχικών 7,62 mm και 12,7 mm. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το υπόλοιπο ποσό των 220 εκατ. δολαρίων αφορά το κόστος των επενδύσεων αυτών.
Όπως αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, για τη διαχείριση των νέων εγκαταστάσεων και την ενίσχυση των εξαγωγικών δυνατοτήτων στην Αίγυπτο και την ευρύτερη περιοχή, συμφωνήθηκε η σύσταση κοινής εταιρείας μεταξύ της MKE και των αιγυπτιακών Αρχών.
[iEpikaira: Δε χρειάζεται κανείς να είναι καχύποπτος για να δείτε τί έρχεται... Μετά την αμυντική βιομηχανία ακολουθεί συμφωνία για θαλάσσιες ζώνες(;)]
Η Ελλάδα μπροστά σε μια σιωπηλή γεωπολιτική παγίδα. Ο δημοσιογράφος - συγγραφέας κ. Μανώλης Κοττάκης αναλύει τι πραγματικά σημαίνει «διάλογος» με την Τουρκία και πού οδηγεί (05-02-2026).
Σε αυτή την εκ βαθέων ανάλυση, ο κ. Κοττάκης αποδομεί τον ελληνοτουρκικό διάλογο όπως εξελίσσεται σήμερα και εξηγεί γιατί ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η σύγκρουση, αλλά η κανονικοποίηση της υποχώρησης.
🔹 Είναι η εθνική κυριαρχία «σχετική» έννοια;
🔹 Πότε ο διάλογος μετατρέπεται σε μηχανισμό συγκυριαρχίας;
🔹 Γιατί η Τουρκία διαπραγματεύεται από θέση ισχύος;
🔹 Ποιος είναι ο ρόλος της Ευρώπης και γιατί δεν μπορεί να εγγυηθεί τα ελληνικά σύνορα;
🔹 Τι λάθη έγιναν στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και ποιο είναι το κόστος τους;
Tο βράδυ της Δευτέρας ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος υποστήριξε σε συνέντευξή του στον «Σκάι» ότι μια από τις θετικές συνέπειες της πολιτικής των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο είναι η δραματική μείωση της παράνομης μεταναστεύσεως από τα τουρκικά παράλια.
Την νύχτα της Τρίτης ένα τραγικό δυστύχημα έξω από την Χίο με θύματα 15 παράνομους μετανάστες από το Αφγανιστάν ήρθε να μας υπενθυμίσει ότι τα πράγματα στην διεθνή πολιτική δεν είναι ποτέ αθώα. Τουλάχιστον όσο νομίζουμε. Και σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει «να κάνουμε μπαιράμι με το μυαλό μας» (τουρκική παροιμία). Ακόμη και αν θέλαμε άλλως τε να πιστέψουμε ότι είναι αθώα και ότι τα δίκτυα των δουλεμπόρων δρούν κάτω από την μύτη της τουρκικής ακτοφυλακής, μετά τον Έβρο αυτό μας είναι αδύνατον. Δεν μπορούμε. Οι γείτονες μπορεί να λύουν το πρόβλημά τους με το 1 εκατομμύριο Σύρους μετανάστες τους οποίους τώρα θα απωθήσουν – επαναπροωθήσουν στο κράτος του Τζολάνι, αλλά δυστυχώς σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις δεν εγκαταλείπουν το «χούι» τους απέναντί μας. Κάθε φορά που πλησιάζει μια συνάντηση κορυφής δοκιμάζουν τις αντοχές μας.
Στην Νέα Υόρκη ακύρωσαν την τελευταία στιγμή την συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, αλλά εμείς πριν περάσει 24ωρο από την προσβολή δηλώσαμε έξω από το κτήριο του ΟΗΕ σε επίπεδο ΥΠΕΞ ότι ο διάλογος θα συνεχιστεί κανονικά. Ρίξτε και άλλες σφαλιάρες δηλαδή. Προ εβδομάδος όταν έγινε γνωστό ότι επίκειται η νέα συνάντηση της Αγκύρας, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας εξέδωσε την διετή navtex με την οποία διχοτομεί το Αιγαίο στον 25ο μεσημβρινό και ζητά να ενημερώνουμε τους γείτονες για κάθε τι που σχεδιάζουμε. Πρόκειται γι’ αυτό που ονομάζουν «Συντονισμό». Η αντίδρασή μας ήταν και πάλι ήταν η γνωστή ελληνική παθητικότης. Ηρωτήθη ο Πρωθυπουργός σχετικώς για την πρόκληση αυτή στην τελευταία συνέντευξή του και την προσπέρασε ωσάν να πρόκειται για ρουτίνα. Η σφαλιάρα δεν μας πόνεσε. Ρίχτε και άλλο θα τ’ αντέξω. Η παθητικότης δελεάζει.
Οποία σύμπτωσις: Μετά το καμάρι του Πρωθυπουργού για την διακοπή των μεταναστευτικών ροών από την Τουρκία ένεκα της εξαιρετικής συνεργασίας μας, ήρθε η Χίος και η αμφισβήτηση της ελληνικής έρευνας και διάσωσης σε αέρα και στεριά με τουρκική Notam! Όλα φωνάζουν λοιπόν ότι στήνεται μεγάλη παγίδα στην Άγκυρα στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που ουσιαστικά αποτελεί την σύγκληση των Υπουργικών Συμβουλίων των δύο κυβερνήσεων. Μακάρι να βγούμε ψεύτες.
Θα ανακουφιστούμε. Αλλά αυτή την στιγμή δεν διακρίνουμε καλές προθέσεις, παρά μόνο τρικλοποδιές. Οι γείτονες που με την ανοχή τους δρούν οι σύγχρονοι δουλέμποροι της μεταναστεύσεως είναι έτοιμοι να απολαύσουν τώρα τον γνωστό ελληνικό διχασμό. Μοιραία μετά από κάθε τέτοιο τραγικό συμβάν όπως της Χίου η Βουλή διχάζεται μεταξύ της αποτροπής της παράνομης μεταναστεύσεως, της προστασίας της εθνικής κυριαρχίας και των συνόρων από την μία και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την άλλη. Το πρόβλημα όπως εξελίσσεται όμως τα υπερβαίνει όλα, γιατί η παράνομη μετανάστευση αξιοποιείται στις μέρες μας από τρίτους για την πρόκληση στρατηγικής αποσταθεροποιήσεως στο εσωτερικό της χώρας με άλλους σκοπούς.
Και οι μετανάστες που αναζητούν μια καλύτερη ζωή στην Ελλάδα ή το συνηθέστερο στην παλαιά Ευρώπη ένεκα της πληθώρας των επιδομάτων της (το 60% των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών διανέμεται στην Ευρώπη που παράγει το 12% του παγκοσμίου ΑΕΠ) γίνονται πιόνια στα χέρια τους. Βεβαίως δεν υπάρχει αμφιβολία: Κάθε ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη. Και αν τυχόν έχεις προλάβει να την κοιτάξεις στα μάτια, να την γνωρίσεις και να της μιλήσεις, ασφαλώς συγκινείσαι και την υπερασπίζεσαι. Έχω γνωρίσει Αφγανό μετανάστη ο οποίος ήρθε στην Ελλάδα πριν είκοσι χρόνια, ζει και εργάζεται εδώ, παντρεύτηκε με την καλή του μέσω zoom, στο γλέντι του γάμου στην πατρίδα του υποδεχόταν τους προσκεκλημένους του μια μεγάλη αφίσα «ομοίωμά» του και πηγαινοέρχεται εδώ και τρία χρόνια μεταξύ Ελλάδος και Αφγανιστάν για να βλέπει την γυναίκα του και τον νεογέννητο υιό του. Ήρωας!
Το μέγα ζήτημα ανακύπτει όμως όταν «φεύγεις» από τα μεμονωμένα πρόσωπα και διαβάζεις τους αριθμούς. Κάτι λέει το γεγονός ότι η Ελλάδα είχε το 1986 9,8 εκατομμύρια κατοίκους και 34.000 μετανάστες ενώ σήμερα έχει 8,3 εκατομμύρια Έλληνες κατοίκους και 1,3 εκατομμύρια μετανάστες. Κάτι λέει που το 86% των Ελλήνων, σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, θεωρεί πρόβλημα την παράνομη μετανάστευση.
Κάτι λέει ότι έγινε ο κακός χαμός στο δημοτικό συμβούλιο Αθηναίων όταν η επί κεφαλής ανεξάρτητου συνδυασμού Ελένη Παπαδοπούλου παρουσίασε στοιχεία για την δραματική αλλοίωση της ελληνικότητας συγκεκριμένων περιοχών του Δήμου με συνέπεια να την διακόπτει απαραδέκτως συνεχώς ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και να αποχωρήσει από την αίθουσα αμήχανος ο μέγας πολιτικός αρχηγέτης του τόπου, Χάρης Δούκας.
Ναί, ο τρόπος που υποδεχόμαστε την μετανάστευση αφορά την ανθρωπιά μας. Αλλά αν αυτή δεν είναι αυτόνομη πρωτοβουλία αλλά εντεταγμένη στην δόλια κρατική πολιτική μιάς άλλης χώρας που εποθμαλμιά την δημοκρατία μας, τότε το θέμα υπερβαίνει τα ανθρώπινα δικαιώματα και ακουμπά άλλες ευαίσθητες «περιοχές» της εθνικής κυριαρχίας. Οι μετανάστες δεν είναι «σκούντ» για να τους εξαπολύουμε κατά των εχθρών μας.
Αντί λοιπόν να τρωγόμαστε για το τι έκανε ή δεν έκανε το Λιμενικό μας, οι αξιωματικοί που προστατεύουν τα σύνορα για 1.100 ευρώ μισθό, καλό είναι να κοιτάμε απέναντι. Όχι στις γραμμές μας. Να κοιτάμε προς όσους υπογράφουν δεσμεύσεις και δεν τιμούν την υπογραφή τους. Και να σκεφτόμαστε ότι από ένα σημείο και μετά δεν διακυβεύεται η Ευρωπαική Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αλλά η ελληνική και ευρωπαική ταυτότητά μας. Η Ελλάς δεν θα γίνει Ιράν ούτε η Ευρώπη θα μεταμορφωθεί σε Μέση Ανατολή. Γιατί αν γίνει Ανατολή, δεν θα είναι πιά Δύση. «Ακίλτανε;» (Μας κόβει;)
Τουρκική πρόκληση στο ψευδοκράτος με πολλούς αποδέκτες…
Γράφει ο Σπυρίδων Κίσσας, Σμχος (ΥΠΛ) ε.α.
Στις 05 Φεβ 26, το τουρκικό ΥΠΑΜ γνωστοποίησε τη ρίψη Υπαξιωματικού αλεξιπτωτιστή ελευθέρας πτώσης των Ειδικών Δυνάμεων (υπάγονται απευθείας στο ΓΕΕΔ της χώρας), ο οποίος έφερε μαζί του τεράστια τουρκική σημαία μεγέθους 661,5 m². Η ρίψη εκτελέστηκε από μεταφορικό Α/Φ CN-235 άνωθεν του κατεχόμενου Α/Δ Λευκόνοικο (Gecitkale), πλησίον της κατεχόμενης Αμμοχώστου.
Τόσο στην Τουρκία, όσο και στο ψευδοκράτος δεν εορτάζεται την τρέχουσα χρονική περίοδο κάποιο γεγονός, το οποίο θα δικαιολογούσε αυτή την ενέργεια.
Εκτιμάται ότι, στόχος της Άγκυρας ήταν η αποστολή στοχευμένου μηνύματος με αποδέκτες όχι μόνο την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και το εσωτερικό του ψευδοκράτους, στο λεγόμενο προεδρικό θώκο του οποίου -στην εκλογική διαδικασία του περασμένου Οκτωβρίου 2025- εξελέγη με μεγάλη διαφορά από τον εκλεκτό του Erdogan αντίπαλο του, ο μετριοπαθής πολιτικός, Tufan Erhürman.
Τι ανέφερε για το περιστατικό της Χίου ο πρωθυπουργός
Αισιόδοξος ότι δεν θα υπάρξει κλιμάκωση στο Αιγαίο εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του στον αρχισυντάκτη του περιοδικού «Foreign Policy», Ravi Agrawal.
Aναφερόμενος αρχικά στα ελληνοτουρκικά, o κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει μία διαφορά με την Τουρκία και αυτή είναι ο καθορισμός των χωρικών υδάτων.
«Τα τελευταία χρόνια θέλουμε να αμβλύνουμε τις εντάσεις και ακόμη και αν δεν λύσουμε το βασικό μας πρόβλημα, μπορούμε να έχουμε μία εποικοδομητική σχέση σε κάποια μέτωπα».
Ειδικότερα για την επικείμενη επίσκεψή του στην Άγκυρα είπε: «Πηγαίνω στην Άγκυρα με πολύ καθαρά σημεία, θα μεταφέρω τις απόψεις μας και ελπίζω να κτίσω πάνω στην πρόοδο που έχει σημειωθεί».
Ερωτηθείς εάν βλέπει να υπάρχει κλιμάκωση στο Αιγαίο και πως βλέπει τις σχέσεις με την Τουρκία με δεδομένες τις αλλαγές στον παγκόσμιο χάρτη ισχύος, είπε:
«Δεν βλέπω κινδύνους κλιμάκωσης στο Αιγαίο. Αν δείτε πριν από πέντε χρόνια, η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη σήμερα. Είμαστε πεπειραμένοι ηγέτες και οι δύο, έχουμε αρκετά προβλήματα στην περιοχή μας δεν χρειάζεται να προσθέσουμε και άλλα».
«Ο κύριος στόχος μου», πρόσθεσε «ήταν να ενδυναμώσω την δύναμη αποτροπής. Έχουμε ενισχύσει την άμυνά μας σε σχέση με ό,τι πριν από 5 χρόνια, είπε ακόμη ο κ. Μητσοτάκης και κατέληξε: «Δεν βλέπω κίνδυνο κλιμάκωσης, έχουμε πάντα διαύλους επικοινωνίας, δεν νομίζω ότι θα δούμε μία ακόμη πηγή αποσταθεροποίησης».
«Μπορούμε να διαχειριστούμε τις διαφορές μας, συμπλήρωσε.
Χωρίς το Λιμενικό, οι νεκροί θα ήταν περισσότεροι
Μιλώντας για την τραγωδία στη Χίο, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «εάν δεν ήταν το Λιμενικό, τότε οι νεκροί θα ήταν περισσότεροι», ενώ παρέπεμψε για περισσότερα στοιχεία στην έρευνα του Λιμενικού Σώματος.
«Έχω κάποια προκαταρκτικά στοιχεία της έρευνας, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι να έχουμε σαφή εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη» είπε κάνοντας λόγο για ανάγκη πλήρους διερεύνησης», προσθέτοντας ότι η αρχική πληροφόρηση κάνει λόγο για εμβολισμό σκάφους του Λιμενικού από μικρότερο σκάφος, χωρίς ακόμη να είναι γνωστά τα ακριβή αίτια.
Το Λιμενικό δεν είναι επιτροπή υποδοχής, ο στόχος του είναι η προφύλαξη των συνόρων μας αλλά και το να μην κινδεύουν άνθρωποι, είπε ακόμη ο κ. Μητσοτάκης.
Αναφερόμενος ευρύτερα στη μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας, τη χαρακτήρισε «σκληρή, αλλά δίκαιη» και τόνισε ότι «η Ελλάδα ακολουθεί μία σκληρή αλλά δίκαιη πολιτική αφού, εάν κάποιος μπει παράνομα στην χώρα και δεν δικαιούται άσυλο, θα πρέπει να επιστρέψει πίσω».
«Ταυτόχρονα» πρόσθεσε, «είμαστε γενναιόδωροι με όσους λαμβάνουν άσυλο», ενώ σημείωσε ότι η χώρα είναι ανοικτή στη νόμιμη μετανάστευση.
Στο πλαίσιο αυτό μάλιστα αναφέρθηκε στις διακρατικές συμφωνίες για εργατικό δυναμικό. «Όταν τα είπα αυτά το 2020 υπήρξαν αντιδράσεις, πλέον η ΕΕ είναι σε αυτή την κατεύθυνση» είπε ο κ. Μητσοτάκης.
Σύντομα οι εξορύξεις
Αναφερόμενος στα ενεργειακά ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι οι ΑΠΕ «παράγουν πλέον περίπου τη μισή μας ηλεκτρική ενέργεια. Έχουμε γίνει εξαγωγέας ηλεκτρισμού, αλλά οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν αρκούν από μόνες τους, τουλάχιστον τώρα. Θέλουμε να γίνουμε αρχιτέκτονες στη νέα δομή ενέργειας της Ευρώπης. Και σε αυτό το πλαίσιο
Αναφερόμενος στη σχέση Ευρώπης – Αμερικής, είπε: «Από την πλευρά μας στην Ευρώπη συνεχίζουμε να εργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ. Είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να έχει μια ισχυρή οικονομική και αμυντική σχέση με την Ευρώπη. Μια win-win σχέση.
Στην Ευρώπη έχουμε συμφωνήσει ότι εφόσον κάποιο κράτος – μέλος δεχτεί επίθεση θα πρέπει να προχωρήσουμε σε αμοιβαία συνεισφορά υπέρ του».
[iEpikaira: Τα δεδομένα της «ελεγχόμενης κλιμάκωσης» άλλα μας λένε κ. πρωθυπουργέ. Περισσότερα ΕΔΩ!]
Η διακήρυξη περιλαμβάνει 20 αρχές σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη
Περίπου το ένα τρίτο των χωρών που συμμετείχαν σε μια στρατιωτική σύνοδο κορυφής για την Τεχνητή Νοημοσύνη συμφώνησαν την Πέμπτη σε μια διακήρυξη σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της ανάπτυξης της τεχνολογίας στον πόλεμο, αλλά οι στρατιωτικοί κολοσσοί Κίνα και ΗΠΑ επέλεξαν να μην συμμετάσχουν.
Οι εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των Ευρωπαίων συμμάχων, και η αβεβαιότητα σχετικά με το πώς θα μοιάζουν οι διατλαντικοί δεσμοί τους επόμενους μήνες και χρόνια, έκαναν ορισμένες χώρες να διστάσουν να υπογράψουν κοινές συμφωνίες, δήλωσαν αρκετοί συμμετέχοντες και σύνεδροι.
Η δέσμευση υπογραμμίζει την αυξανόμενη ανησυχία ορισμένων κυβερνήσεων ότι οι ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τους κανόνες σχετικά με τη στρατιωτική της χρήση, αυξάνοντας τον κίνδυνο ατυχημάτων, λανθασμένων υπολογισμών ή ακούσιας κλιμάκωσης.
Οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ένα «δίλημμα φυλακισμένου», παγιδευμένες μεταξύ της επιβολής υπεύθυνων περιορισμών και της μη επιθυμίας να περιοριστούν σε σύγκριση με τους αντιπάλους, δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός Άμυνας Ρούμπεν Μπρέκελμανς.
«Η Ρωσία και η Κίνα προχωρούν πολύ γρήγορα. Αυτό δημιουργεί επείγουσα ανάγκη για πρόοδο στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αλλά βλέποντας την ταχεία πρόοδο, αυξάνεται επίσης η επείγουσα ανάγκη να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την υπεύθυνη χρήση της. Τα δύο πάνε χέρι-χέρι», δήλωσε σε σχόλιά του στο Reuters.
Μικρός αριθμός χωρών υπέγραψε την διακήρυξη
Μόνο 35 χώρες από τις 85 που συμμετείχαν στη σύνοδο κορυφής για την Υπεύθυνη Τεχνητή Νοημοσύνη στον Στρατιωτικό Τομέα (REAIM) στην Λα Κορούνια της Ισπανίας υπέγραψαν την διακήρυξη για 20 αρχές σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη την Πέμπτη.
Αυτές περιελάμβαναν την επιβεβαίωση της ανθρώπινης ευθύνης για τα όπλα που τροφοδοτούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, την ενθάρρυνση σαφών αλυσίδων διοίκησης και ελέγχου και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις εθνικές ρυθμίσεις εποπτείας «όπου συνάδουν με την εθνική ασφάλεια».
Το έγγραφο περιέγραψε επίσης τη σημασία των αξιολογήσεων κινδύνου, των ισχυρών δοκιμών και της εκπαίδευσης και κατάρτισης για το προσωπικό που χειρίζεται στρατιωτικές δυνατότητες Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σε δύο προηγούμενες συνόδους κορυφής για την στρατιωτική Τεχνητή Νοημοσύνη στη Χάγη και τη Σεούλ το 2023 και το 2024 αντίστοιχα, περίπου 60 έθνη, εξαιρουμένης της Κίνας, αλλά συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, ενέκριναν ένα μέτριο «σχέδιο δράσης» χωρίς νομική δέσμευση.
Ενώ το φετινό έγγραφο ήταν επίσης μη δεσμευτικό, ορισμένα εξακολουθούσαν να μην αισθάνονται άνετα με την ιδέα της υιοθέτησης πιο συγκεκριμένων πολιτικών, δήλωσε η Γιασμίν Αφίνα, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Έρευνας Αφοπλισμού του ΟΗΕ, σύμβουλος της διαδικασίας.
Μεταξύ των κύριων υπογραφόντων την Πέμπτη ήταν ο Καναδάς, η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Ολλανδία, η Νότια Κορέα και η Ουκρανία.
Η Γερμανία έχει δεσμευτεί με δύο νομικά δεσμευτικές διεθνείς συνθήκες να μην κατέχει δικά της πυρηνικά. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν συζητά επίσης την κοινή πυρηνική αποτροπή με άλλα ευρωπαϊκά κράτη
Για πρώτη φορά, η Γερμανία συζητά την πιθανότητα κατασκευής πυρηνικών όπλων και της συμμετοχής σε μια ευρωπαϊκή πυρηνική ασπίδα, μαζί με τη Βρετανία και τη Γαλλία.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έθιξε το ζήτημα σε συνάντηση που είχε πρόσφατα στο Βερολίνο με την πρωθυπουργό της Λιθουανίας Ίνγκα Ρουγκινιένε. «Τα ευρωπαϊκά κράτη διεξάγουν στρατηγικές συνομιλίες για μια ευρωπαϊκή πυρηνική ομπρέλα. Γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε ορισμένες στρατηγικές και στρατιωτικοπολιτικές αποφάσεις εδώ, αλλά και πάλι, η ώρα δεν είναι ακόμη ώριμη για κάτι τέτοιο», τόνισε.
Η Γερμανία έχει δεσμευτεί με δύο νομικά δεσμευτικές διεθνείς συνθήκες να μην κατέχει δικά της πυρηνικά όπλα, εξήγησε ο Μερτς. Αυτές είναι η λεγόμενη «Συμφωνία 2+4» για την επανένωση της Γερμανίας το 1990, αλλά και η Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων. «Επομένως, δεν είναι ούτε στη διακριτική μας ευχέρεια ούτε στη δική μας δικαιοδοσία να έχουμε πυρηνικά όπλα στη Γερμανία», τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος.
Κοινή χρήση πυρηνικών όπλων
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν συζητά επίσης την κοινή πυρηνική αποτροπή με άλλα ευρωπαϊκά κράτη. «Αυτές οι συνομιλίες λαμβάνουν χώρα. Δεν είναι επίσης ασυμβίβαστες με την κοινή χρήση πυρηνικών όπλων με τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε ο Μερτς.
Στη συζήτηση γύρω από τα γερμανικά πυρηνικά όπλα, ο ειδικός εξωτερικής πολιτικής του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος, Ρόντεριχ Κιζεβέτερ, διερωτήθηκε μάλιστα «τι θα συνέβαινε εάν οι Αμερικανοί που διαθέτουν πυρηνική ομπρέλα, ενέδιδαν στο ρωσικό αίτημα να αποσύρουν τα πυρηνικά όπλα από την Ευρώπη».
Για την ιστορία, πριν 90 χρόνια, η Ναζιστική Γερμανία είχε φτάσει κοντά στην ανάπτυξη ατομικής βόμβας, μέσω του λεγόμενου «Προγράμματος Ουρανίου». Ευτυχώς, η πτώση του Χίτλερ και του Τρίτου Ράιχ το 1945, έβαλε τέλος στο πρόγραμμα αυτό.
Εκτός από τα πυρηνικά όπλα που διαθέτουν η Γαλλία και η Βρετανία, στην Ευρώπη οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν περίπου 200 πυρηνικές κεφαλές ανεπτυγμένες σε διάφορες βάσεις στη Γερμανία, την Ιταλία, το Βέλγιο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και την Τουρκία.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αρνήθηκαν να αναπτύξουν τα δικά τους πυρηνικά όπλα λόγω του κινδύνου κλιμάκωσης στην Ευρώπη. Με εξαίρεση τη Γαλλία και τη Βρετανία, τα μέλη του ΝΑΤΟ βασίστηκαν στην πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ και στην ανάπτυξη αμερικανικών πυρηνικών κεφαλών σε ευρωπαϊκές βάσεις, ως αποτρεπτική άμυνα κατά της Μόσχας.
Η Σουηδία θέλει τη βόμβα
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις απειλές από τον Λευκό Οίκο για απόσυρση της αμερικανικής αμυντικής ομπρέλας, αυτό το δόγμα καταρρέει ραγδαία. Αρκετά ευρωπαϊκά κράτη έχουν θέσει δημόσια την επιλογή να αναπτύξουν τα δικά τους πυρηνικά όπλα.
Η Σουηδία για παράδειγμα, βρίσκεται σε συνομιλίες για να ενταχθεί στη Γαλλο-βρετανική πυρηνική συμμαχία. Η κυβέρνηση της Στοκχόλμης έχει επίσης αφήσει ανοιχτή την πόρτα για την ανάπτυξη των δικών της όπλων ή τη συνεργασία στην παραγωγή άλλων.
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Ουλφ Κρίστερσον, επιβεβαίωσε αυτές τις συναντήσεις: «Από την ένταξή μας στο ΝΑΤΟ, έχουμε συμμετάσχει πλήρως σε όλες τις συζητήσεις , συμπεριλαμβανομένων εκείνων που λαμβάνουν χώρα στην Ευρώπη σχετικά με τα πυρηνικά όπλα ». Ο Σουηδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ο στόχος τους είναι να λειτουργήσουν ως αποτρεπτικός παράγοντας: «Όσο υπάρχουν επικίνδυνες χώρες που κατέχουν πυρηνικά όπλα, οι ισχυρές δημοκρατίες πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση σε αυτά».
Ανάλογες δηλώσεις ακούγονται και στη Βαρσοβία, με την Πολωνική κυβέρνηση να εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να αναπτύξει τα δικά της πυρηνικά όπλα ή να το πράξει στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού πυρηνικού προγράμματος. [...]
Ο άνδρας φέρεται να ομολόγησε ότι μετέδιδε απόρρητες πληροφορίες έναντι αμοιβής στην Κίνα, με εξειδικευμένο λογισμικό αποστολής - Το ενδιαφέρον του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ
Διαστάσεις παίρνει η υπόθεση κατασκοπείας με 50χρονο σμήναρχο, ο οποίος υπηρετούσε σε νευραλγική θέση σε μονάδα της Πολιτικής Αεροπορίας στο Καβούρι.
Η ΕΥΠ, εδώ και λίγους μήνες, είχε εντοπίσει, μέσω ηλεκτρονικών αποτυπωμάτων, την ύποπτη δραστηριότητα του στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων, που έδινε άκρως απόρρητες στρατιωτικές πληροφορίες.
Ο αξιωματικός υπηρετούσε σε κρίσιμη θέση της Πολεμικής Αεροπορίας και είχε πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες. Έπειτα από ενδελεχή έρευνα, η ΕΥΠ έδωσε τα στοιχεία που είχε συγκεντρώσει στις αρμόδιες υπηρεσίες των Ενόπλων Δυνάμεων και ακολούθησε επιχείρηση για τη σύλληψή του εντός στρατιωτικού χώρου. Παρόντες στην επιχείρηση ήταν εξουσιοδοτημένος εισαγγελικός λειτουργός, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και της ΕΥΠ.
«Η σύλληψη έγινε κατόπιν σαφών ενδείξεων τέλεσης αξιόποινων πράξεων σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, δηλαδή συλλογής και μετάδοσης μυστικών πληροφοριών στρατιωτικής σημασίας σε τρίτους, με κίνδυνο την πρόκληση βλάβης στα εθνικά συμφέροντα», υπογράμμισε με ανακοίνωσή του το ΓΕΕΘΑ.
Τέσσερις συλλήψεις στη Γαλλία
Χθες 4/2 η Εισαγγελία του Παρισιού ανακοίνωσε ότι στη Ζιρόντ, στη νοτιοδυτική Γαλλία συνελήφθησαν 4 άτομα, ανάμεσά τους δύο Κινέζοι, για κατασκοπεία υπέρ της Κίνας. Οι Κινέζοι είχαν σκοπό να μαζέψουν δορυφορικά δεδομένα από το δίκτυο Starlink και δεδομένα από στρατιωτικές βάσεις και να τα στείλουν στην πατρίδα τους.
Οι Αρχές στην Ελλάδα ερευνούν τώρα αν ο 50χρονος Έλληνας σχετίζεται με το δίκτυο των συλληφθέντων στη Γαλλία.
Είχε πρόσβαση σε σχέδια ανάπτυξης τεχνολογίας
Το στέλεχος των Ενόπλων Δυνάμεων είχε πρόσβαση σε ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες, που αφορούν την εθνική ασφάλεια, την άμυνα, αλλά και την ανάπτυξη τεχνολογίας και φέρεται να έστελνε ηλεκτρονικά, τις διαβαθμισμένες πληροφορίες σε τρίτη χώρα, εκτός ΝΑΤΟ, μέσα από την μονάδα του.
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, που επικαλείται το ΕΡΤnews, η σύλληψη του αξιωματικού αποφασίστηκε λίγο πριν αποδεσμεύσει προς τρίτους πληροφορίες οι οποίες αφορούν υψηλή τεχνολογία της Ελλάδας.
Ο αξιωματικός ανακρίνεται από την αρμόδια υπηρεσία των ενόπλων δυνάμεων και την ΕΥΠ και φέρεται να έχει αναγνωρίσει το παράνομο των πράξεών του με τη διαρροή προς τρίτους των άκρως απόρρητων στρατιωτικών πληροφοριών.
Τα ΝΑΤΟϊκά σχέδια
Αυτή τη στιγμή γίνονται έλεγχοι και στο υπηρεσιακό περιβάλλον του ανώτερου αξιωματικού, καθώς υπάρχουν ενδείξεις στις στρατιωτικές αρχές ότι προσπάθησε ο ίδιος να στήσει ένα δίκτυο πληροφοριών για να τροφοδοτούν ακόμη περισσότερο τους «τρίτους».
Οι τελευταίες πληροφορίες για την υπόθεση αναφέρουν ότι αρκετό από το υλικό σχετίζεται και με ΝΑΤΟϊκά σχέδια και αυτό αλλάζει κατά πολύ τη διαβάθμιση της υπόθεσης, ενώ έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αυτή την υπόθεση και η Συμμαχία, κυρίως οι Αμερικανοί.
Επιπλέον η υψηλή τεχνολογία είναι ένα κομμάτι που απασχολεί ιδιαίτερα τις στρατιωτικές αρχές, διότι στην παρούσα στιγμή αναβαθμίζονται πολλά στοιχεία που αφορούν την άμυνα της χώρας.
Υπενθυμίζεται ότι στην ψήφιση του τελευταίου πολυνομοσχεδίου ο Νίκος Δένδιας είχε κάνει ιδιαίτερη μνεία στο άρθρο 289, το οποίο αφορά την άρση της ελληνικής ιθαγένειας για τέτοιου είδους περιπτώσεις, ακόμη και της κατασκοπείας.
Η στενή παρακολούθηση, το ταξίδι στην Κίνα και η επιχείρηση στρατολόγησης
Στα χέρια των στρατιωτικών Αρχών βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες για κατασκοπεία ένας 50χρονος Σμήναρχος, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα της Αεροπορίας στα Νότια Προάστια - Το χρονικό της σοβαρής υπόθεσης.
Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την σοβαρή υπόθεση κατασκοπείας υπέρ της Κίνας στην οποία εμπλέκεται 50χρονος Σμήναρχος της Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος έχει ήδη ομολογήσει τις πράξεις του. Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε το MEGA η πρώτη καταγγελία για την δράση του αξιωματικού έγινε στην ΕΥΠ πριν από περίπου τρεις μήνες από υπηρεσίες πληροφοριών συμμαχικού κράτους, ωστόσο τις τελευταίες δέκα ημέρες οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν θέσει τις κινήσεις του υπό στενή παρακολούθηση.
Η σύλληψη του κρίθηκε απαραίτητη τώρα διότι ο Σμήναρχος έχοντας πρόσβαση σε ευαίσθητα αρχεία φέρεται να είχε συγκεντρώσει κρίσιμες πληροφορίες για κινήσεις νατοϊκών μέσων τις οποίες ετοιμαζόταν να διοχετεύσει στους εντολείς του,έναντι χρηματικής αμοιβής, μέσω ειδικού λογισμικού από την Κίνα. Το τελευταίο στοιχείο είναι και αυτό που τον πρόδωσε καθώς οι κινήσεις του άφησαν ηλεκτρονικά αποτυπώματα μέσω κωδικών QR.
Συνελήφθη επ’ αυτοφόρω, παρουσία εισαγγελικού λειτουργού, μέσα στο γραφείο του, σε μονάδα των νοτίων προαστίων στην Αττικής της οποίας ασκούσε χρέη διοικητή έχοντας ως αντικείμενο τις επικοινωνίες και τα ηλεκτρονικά μέσα. «Η σύλληψη έγινε κατόπιν σαφών ενδείξεων τέλεσης αξιόποινων πράξεων σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, δηλαδή συλλογής και μετάδοσης μυστικών πληροφοριών στρατιωτικής σημασίας σε τρίτους, με κίνδυνο την πρόκληση βλάβης στα εθνικά συμφέροντα», υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του το ΓΕΕΘΑ.
Ο άνδρας κατά τις ίδιες πηγές φέρεται να είχε ταξιδέψει στην Κίνα ενώ ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι προσπάθησε να στρατολογήσει και άλλα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων δημιουργώντας ένα δίκτυο που θα τροφοδοτούσε το Πεκίνο με κρίσιμα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ στον τομέα των νέων τεχνολογιών και των πληροφοριακών συστημάτων. Ο ίδιος έχει αναγνωρίσει τις πράξεις του και έχει περιγράψει αναλυτικά την δράση του στα στελέχη των ΕΔ και της ΕΥΠ που διενεργούν την έρευνα για την οποία έχουν επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπηρεσίες της Συμμαχίας.
Η ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ:
«Την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, τις πρωινές ώρες, οι αρμόδιες στρατιωτικές αρχές προέβησαν στη σύλληψη στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων. Η εν λόγω σύλληψη έλαβε χώρα εντός στρατιωτικού χώρου, σε συνεργασία και συντονισμό με λοιπές κρατικές υπηρεσίες (παρουσία εξουσιοδοτημένου εισαγγελικού οργάνου), κατόπιν σαφών ενδείξεων τέλεσης αξιόποινων πράξεων σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, δηλαδή συλλογής και μετάδοσης μυστικών πληροφοριών στρατιωτικής σημασίας σε τρίτους, με κίνδυνο την πρόκληση βλάβης στα εθνικά συμφέροντα».
.png)
