Στον παραπάνω χάρτη αποτυπώνεται η παρούσα κατάσταση στις ενεργειακές δομές της Μ. Ανατολής. Η κρισιμότητα της κατάστασης επιβεβαιώνεται και από τον CEO της Shell ο οποίος προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει ελλείψεις σε ενέργεια εντός μηνός. Περισσότερα ΕΔΩ!
Shell CEO Wael Sawan speaks at the Energy Asia conference in Kuala Lumpur Convention Centre, Kuala Lumpur, Malaysia June 17, 2025. REUTERS/Edgar Sunn/File
By Stephanie Kelly and Marianna Parraga
HOUSTON, March 24 (Reuters) - Energy shortages could hit Europe by next month, Shell (SHEL.L), opens new tab CEO Wael Sawan said on Tuesday, adding that securing adequate energy supply was critical to national security.
Countries cannot have national security without energy security, Sawan said, adding that Shell was trying to work with governments to help them address the energy crisis, including with storage and purchasing. The Middle East conflict, now in its fourth week, has already affected supplies of jet fuel, with diesel set to be next, followed by gasoline as summer driving season gets underway in the Northern Hemisphere, Sawan said.
The war has damaged major energy facilities and nearly halted shipping through the Strait of Hormuz - which handles about 20% of global oil and liquefied natural gas flows.
"South Asia was first to get that brunt. That's moved to Southeast Asia, Northeast Asia and then more so into Europe as we get into April," he said while speaking at the CERAWeek conference in Houston, Texas.
Germany's Economy Minister Katherina Reiche also warned that energy supply scarcity could occur in late April or May if the conflict continues.
VENEZUELA
Shell is mainly looking at natural gas projects in Venezuela, Sawan said, and also evaluating oil opportunities.
The British major could give the green light to one or two projects in Venezuela before year-end if the fiscal and legal situation in the country allows, Sawan said. Venezuela's National Assembly approved an oil reform in January, but oil executives have said more needs to be done to secure foreign investment.
This month, Shell signed preliminary agreements with the Venezuelan government to develop oil and gas projects, which could give the company access to coveted areas.
Shell and U.S. company Chevron (CVX.N), opens new tabhave been closing in on the first big energy production deals with Venezuela, five sources close to the negotiations told Reuters this month.
The deals would allow both companies to boost oil and gas production in the South American country, the biggest steps to date toward what U.S. President Donald Trump has said would be a $100 billion effort to rebuild Venezuela's oil industry after decades of mismanagement and underinvestment under Maduro and his predecessor, Hugo Chavez.
Advertisement · Scroll to continue
"What we are looking at, at the moment, is where we can add value to Venezuela, the Venezuelan people," Sawan said. "Initially, I would say it's more geared towards gas, and in particular gas that can be monetized through LNG."
Shell has progressed slowly in recent years to develop the Dragon offshore gas project in Venezuela. The company, which struggled to advance it due to U.S. sanctions on Venezuela's energy sectors, is now trying to move it forward so the gas can be turned into LNG in neighboring Trinidad and Tobago.
Reporting by Stephanie Kelly and Marianna Parraga in Houston; Writing by Liz Hampton and Stephanie Kelly; Editing by David Gregorio
Για «παγίδα κλιμάκωσης που θυμίζει το Βιετνάμ» ,μιλά ο Αντιστράτηγος ε.α και γεωπολιτικός αναλυτής Κων/νος Λουκόπουλος.
Στην ανάλυση του στο militaire channel, εξηγεί τις ομοιότητες όσων συνέβησαν στο Βιετνάμ και όσων φαίνεται ότι είναι πολύ πιθανό να συμβούν στο Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν δύο επιλογές: ή να κηρύξουν λήξη αυτού του πολέμου, παρουσιάζοντας μια νίκη ή να κλιμακώσουν κι άλλο την κατάσταση. Όπως έκαναν στο Βιετνάμ, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Όπως εξηγεί ο κ. Λουκόπουλος τα στατιστικά και οι αριθμοί δεν λένε πάντα την αλήθεια. Ιστορικά έχει αποδειχτεί – και στο Βιετνάμ- ότι μπορεί να αποτυπώνουν στρατιωτική υπεροχή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα έρθει η στρατηγική νίκη.
Ο κ. Λουκόπουλος μιλά και για την ελληνική εμπλοκή στον πόλεμο του Ιράν. Τονίζει ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι της Ελλάδας». Γιατί είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε , είτε όχι , η Ελλάδα έχει μπλέξει για τα καλά σ’ αυτόν τον πόλεμο.
Περιορισμούς στις εξαγωγές αζωτούχων λιπασμάτων επέβαλε η Ρωσία από τις 21 Μαρτίου έως τις 21 Απριλίου για να εξασφαλίσει επαρκή προσφορά κατά την εαρινή περίοδο σποράς, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Γεωργίας.
Συμφωνα με το Reuters, η Ρωσία είναι σημαντικός παραγωγός και εξαγωγέας λιπασμάτων, αλλά δεν έχει την ικανότητα να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή φέτος εν μέσω της παγκόσμιας κρίσης εφοδιασμού που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν.
Το Υπουργείο Γεωργίας ανακοίνωσε ότι σταμάτησε όλες τις εκδοθείσες άδειες για εξαγωγή νιτρικού αμμωνίου και δεν θα εκδώσει νέες, με εξαίρεση μόνο για τις κυβερνητικές συμβάσεις.
"Στο πλαίσιο της αυξανόμενης ζήτησης εξαγωγών για αζωτούχα λιπάσματα, η αναστολή των προμηθειών τους στο εξωτερικό θα επιτρέψει την ιεράρχηση των αναγκών της εγχώριας αγοράς κατά την εαρινή περίοδο εργασιών πεδίου και τη διασφάλιση της αδιάλειπτης εκτέλεσής της", ανέφερε το υπουργείο.
Η Τεχεράνη απορρίπτει τις κατηγορίες για πλήγμα στη βρετανοαμερικανική βάση στον Ινδικό Ωκεανό, ενώ ΝΑΤΟ και Ηνωμένο Βασίλειο τηρούν επιφυλακτική στάση για το περιστατικό
Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Ισραήλ υποστήριξε ότι το Ιράν χρησιμοποίησε πύραυλο με εμβέλεια 4.000 χιλιομέτρων για να στοχεύσει τη βάση.Το Ιράν αρνήθηκε ότι εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση κατά της κοινής στρατιωτικής βάσης ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές αναφορές «ισραηλινή επιχείρηση παραπληροφόρησης».
Οι δηλώσεις έρχονται εν μέσω αντικρουόμενων εκτιμήσεων από ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την προέλευση των πυραύλων και τις δυνατότητες του ιρανικού οπλοστασίου.
Κατηγορίες για «επιχείρηση φευδούς σημαίας» και αιχμές κατά Ισραήλ
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι κατηγορίες εντάσσονται σε ένα μοτίβο «παραπληροφόρησης», μετά τις επισημάνσεις του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ότι η Συμμαχία δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό του Ισραήλ πως οι πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ιρανικοί διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι.
«Το γεγονός ότι ακόμη και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ – ο οποίος πιέζει τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας να κατευνάσουν τις ΗΠΑ και να στηρίξουν τον παράνομο πόλεμό τους κατά του Ιράν – αρνείται να επιβεβαιώσει την τελευταία εκστρατεία παραπληροφόρησης του Ισραήλ, λέει πολλά: ο κόσμος έχει κουραστεί από αυτές τις απαξιωμένες ιστορίες περί “false flag”», έγραψε ο Μπαγκαΐ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
That even the NATO Secretary General (who is infamously pressing Alliance members to appease the U.S. and support their illegal war on #Iran) declines to endorse Israel's most recent disinformation, speaks volumes: the world has grown thoroughly exhausted with these tired and… https://t.co/KTDAuwa4PT— Esmaeil Baqaei (@IRIMFA_SPOX) March 23, 2026
Δηλώσεις Ρούτε και στήριξη στον πόλεμο των ΗΠΑΣε συνέντευξή του στο CBS News την Κυριακή, ο Μαρκ Ρούτε εξέφρασε στήριξη στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική δράση είναι αναγκαία.
«Έχω δει τις δημοσκοπήσεις, αλλά πραγματικά ελπίζω ότι ο αμερικανικός λαός θα σταθεί στο πλευρό του, επειδή το κάνει για να κάνει ολόκληρο τον κόσμο ασφαλή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων και η Wall Street Journal, είχαν μεταδώσει ότι πύραυλοι εκτοξεύθηκαν από το βράδυ της Πέμπτης έως το πρωί της Παρασκευής, χωρίς όμως να πλήξουν τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία.
Ζητήματα εμβέλειας πυραύλων και στρατηγική ισορροπία
Εφόσον επιβεβαιωνόταν ότι το Ιράν βρισκόταν πίσω από την επίθεση, αυτό θα σήμαινε ότι διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους με εμβέλεια τουλάχιστον 4.000 χιλιομέτρων, ικανή να φτάσει έως και την πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου, το Λονδίνο.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, σε συνέντευξή του στο NBC, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί είχε δηλώσει ότι η χώρα έχει περιορίσει σκόπιμα την εμβέλεια των πυραύλων της κάτω από τα 2.000 χιλιόμετρα.
«Σκόπιμα περιοριστήκαμε κάτω από τα 2.000 χιλιόμετρα, επειδή δεν θέλουμε να θεωρηθούμε απειλή για κανέναν άλλο στον κόσμο», ανέφερε.
Η θέση του Ηνωμένου Βασιλείου για την επίθεση
Ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου Τζον Χίλι δήλωσε τη Δευτέρα ότι δύο ιρανικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς την κατεύθυνση του Ντιέγκο Γκαρσία.
Μιλώντας στο βρετανικό κοινοβούλιο, ο Χίλι ανέφερε ότι ο ένας πύραυλος δεν έφτασε στον στόχο του, ενώ ο δεύτερος αναχαιτίστηκε πριν πλησιάσει τη βάση, καταδικάζοντας την επίθεση και καλώντας το Ιράν να «αποκλιμακώσει».
«Κανένας από τους δύο δεν πλησίασε το Ντιέγκο Γκαρσία. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν χρειάστηκε να αναλάβει δράση και οι κανονικές επιχειρήσεις συνεχίζονται», σημείωσε.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Στέγασης του Ηνωμένου Βασιλείου Στιβ Ριντ δήλωσε την Κυριακή ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως το Ιράν σκόπευε – ή μπορούσε – να πλήξει τη χώρα με πυραύλους.
Στρατηγική σημασία της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία
Η στρατιωτική βάση ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου στο Ντιέγκο Γκαρσία φιλοξενεί περίπου 2.500 στρατιωτικούς, κυρίως Αμερικανούς, και έχει χρησιμοποιηθεί για επιχειρήσεις των ΗΠΑ από τον πόλεμο στο Βιετνάμ έως τις συγκρούσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, καθώς και για επιθέσεις κατά των Χούθι στην Υεμένη.
Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Ισραήλ, Εγιάλ Ζαμίρ, υποστήριξε ότι το Ιράν χρησιμοποίησε «διφασικό διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο με εμβέλεια 4.000 χιλιομέτρων» για να στοχεύσει τη βάση.
Το Ισραήλ, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, υποστηρίζει εδώ και δεκαετίες ότι τα πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα του Ιράν αποτελούν απειλή και έχει πιέσει επανειλημμένα την Ουάσιγκτον να προχωρήσει σε στρατιωτική επέμβαση.
Ωστόσο, διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις είχαν αποφύγει να προχωρήσουν σε στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, επιλέγοντας αντ’ αυτού την επιβολή εκτεταμένων κυρώσεων με στόχο την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Η ισραηλινή μυστική υπηρεσία πληροφοριών, διακήρυττε πως είχε σχέδια για την πυροδότηση εξέγερσης στο εσωτερικό του Ιράν
Απογοητευμένος με την Μοσάντ επειδή δεν κατάφερε να προκαλέσει λαϊκή εξέγερση κατά του ιρανικού καθεστώτος , εμφανίζεται ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με τους New York Times .
Η αμερικανική εφημερίδα αναφέρει ότι η ισραηλινή μυστική υπηρεσία πληροφοριών, διακήρυττε πως είχε σχέδια για την πυροδότηση εξέγερσης στο εσωτερικό του Ιράν, που θα μπορούσε να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο. Αυτό φαίνεται πλέον απίθανο.
«Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε υιοθετήσει σχέδιο της Μοσάντ για να πυροδοτήσει μια λαϊκή εξέγερση στην αρχή του πολέμου στο Ιράν και τώρα είναι απογοητευμένος γιατί αυτές οι υποσχέσεις δεν έχουν υλοποιηθεί» γράφουν οι NYT.
Η εφημερίδα, επικαλούμενη νυν και πρώην αξιωματούχους των αμερικανικών και ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, αναφέρει ότι ο Νετανιάχου είχε συζητήσει το σχέδιο της Μοσάντ, όταν έπεισε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να κηρύξει πόλεμο κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των ΝΥΤ, ο επικεφαλής της Μοσάντ, Ντέιβιντ Μπαρνέα, παρουσίασε ένα σχέδιο στον Νετανιάχου, προβλέποντας ότι μετά τη δολοφονία των Ιρανών ηγετών, η υπηρεσία του θα μπορούσε να υποκινήσει μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράν.
Ωστόσο, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι βλέπουν πλέον τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος με σκεπτικισμό και πιστεύουν ότι οι συνθήκες δεν φαίνονται ώριμες για μια λαϊκή εξέγερση, σημειώνουν οι NYT.
Οι φόβοι για επανάληψη της βίαιης καταστολής των διαδηλωτών τον περασμένο Ιανουάριο και ο κίνδυνος από την αμερικανο-ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση, έχουν μειώσει τις προοπτικές για την πραγματοποίηση νέων διαμαρτυριών.
«Αν και αντίπαλες θρησκευτικές παρατάξεις της ιρανικής κυβέρνησης θα μπορούσαν να συγκρουστούν μεταξύ τους, οι πιθανότητες μια τέτοια σύγκρουση να καταλήξει σε μια δημοκρατική κυβέρνηση, είναι πλέον ελάχιστες.
Οι προτάσεις ότι κουρδικές πολιτοφυλακές εκτός Ιράν θα βοηθούσαν στην πτώση της κυβέρνησης επίσης δεν έχουν υλοποιηθεί.
«Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν σε αλλαγή καθεστώτος, αλλά το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη λάβει χώρα εξέγερση φέρεται να έχει αναστατώσει τον Νετανιάχου», σύμφωνα με τους New York Times.
Η αλλαγή στην ηγεσία της Μοσάντ
H αμερικανική εφημερίδα αναφέρει ότι ο προκάτοχος του Μπαρνέα, Γιόσι Κοέν, θεωρούσε την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν απίθανη και υποβάθμισε το έργο της Μοσάντ σε αυτή την επιχείρηση, αναζητώντας αντ’ αυτού τρόπους για να αποδυναμώσει το καθεστώς, μέσω κυρώσεων και στοχευμένων δολοφονιών πυρηνικών επιστημόνων.
Αλλά ο Μπαρνέα υιοθέτησε την αντίθετη προσέγγιση, κατευθύνοντας τις ενέργειες της Μοσάντ προς την αλλαγή καθεστώτος, το περασμένο έτος.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, μαζί με ορισμένους από τους Ισραηλινούς ομολόγους τους, ήταν λιγότερο αισιόδοξοι για τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος και δεν πίστευαν ότι η ιρανική κυβέρνηση επρόκειτο να καταρρεύσει ως αποτέλεσμα του πολέμου με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους δεν υπήρξε εξέγερση, δήλωσε ο Νέιτ Σουάνσον, πρώην μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της κυβέρνησης Τραμπ για το Ιράν με επικεφαλής τον Στιβ Γουίτκοφ, είναι ότι οι Ιρανοί είναι επιφυλακτικοί ως προς τις διαμαρτυρίες, σύμφωνα με τους NYT.
Ο Σουάνσον δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ότι δεν είχε δει ποτέ ένα «σοβαρό σχέδιο» για να προκαλέσει μια ιρανική λαϊκή εξέγερση.
«Πολλοί διαδηλωτές δεν βγαίνουν στους δρόμους επειδή θα τους πυροβολήσουν», δήλωσε ο Σουάνσον στους ΝΥTimes. «Θα σφαγιαστούν. Αυτό είναι το ένα πράγμα. Αλλά το δεύτερο είναι ότι υπάρχει ένα μεγάλο μέρος ανθρώπων που απλώς θέλουν μια καλύτερη ζωή και είναι απλώς στο περιθώριο αυτή τη στιγμή. Δεν τους αρέσει το καθεστώς, αλλά δεν θέλουν να πεθάνουν αντιτιθέμενοι σε αυτό. Αυτό το 60% προτιμά να μείνει σπίτι».
Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ έκτοτε έχουν υποβαθμίσει την πιθανότητα αλλαγής καθεστώτος, με τον ισραηλινό πρωθυπουργό να λέει σε συνέντευξη Τύπου την περασμένη εβδομάδα ότι ένας από τους στόχους του πολέμου είναι «η δημιουργία των συνθηκών για τον ιρανικό λαό να αδράξει την ελευθερία του, να ελέγξει το πεπρωμένο του».
«Νομίζω ότι χρειαζόμαστε στρατιωτικές δυνάμεις επί τόπου, αλλά πρέπει να είναι ιρανικές, και νομίζω ότι έρχονται», δήλωσε ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γεχίελ Λάιτερ, σε συνέντευξή του στο CNN.
Πηγή: naftemporiki.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Ο Νετανιάχου επικρίνει την Μοσάντ γιατί δεν κατάφερε λαϊκή εξέγερση στο Ιράν"
Ο Κωνσταντίνος Φίλης αναλύει τις τρεις διαστάσεις που καθορίζουν τις αποφάσεις του Τραμπ: την εσωτερική πίεση στις ΗΠΑ, που επηρεάζει τον ίδιο αλλά όχι τον πόλεμο, το κόστος, που επηρεάζει και τους δύο, και τα Στενά του Ορμούζ, που κρίνουν την έκβαση της σύγκρουσης
Λουκάς Βελιδάκης
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέβαλε για πέντε ημέρες αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, ενώ παράλληλα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας, μιλώντας για πολύ καλές και παραγωγικές επαφές με την Τεχεράνη και σχεδόν πλήρη σύγκλιση.
Οι συνομιλίες φέρεται να περιλαμβάνουν τον απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ τρίτες χώρες –Τουρκία, Αίγυπτος και Πακιστάν– λειτουργούν ως διαμεσολαβητές. Το Ιράν επιβεβαιώνει πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης, ζητώντας όμως άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ. Η κρίση έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και οι δηλώσεις Τραμπ οδήγησαν προσωρινά σε πτώση των τιμών πετρελαίου και ανάκαμψη των χρηματιστηρίων.
Μιλώντας στην «Κ», ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων (IGA) και καθηγητής του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, τόνισε ότι «ο Τραμπ επιδιώκει σχεδόν πάντα γρήγορες νίκες. Οταν αυτές δεν έρχονται, αρχίζει να μπαίνει σε προβληματισμό». Με δεδομένο ότι έχουν περάσει τρεις εβδομάδες και ορατή γρήγορη νίκη δεν φαίνεται στον ορίζοντα, «προσπαθεί να βρει τον τρόπο να σώσει τα προσχήματα, αλλά να καταφέρει παρ’ όλα αυτά μία γρήγορη νίκη».
Αυτό προκαλεί μια αμφιταλαντευόμενη στάση: «Δεν έχει βρει ακόμα τι είναι αυτό που μπορεί να το αγοράσει ο ίδιος και να το πουλήσει στη συνέχεια σαν γρήγορη νίκη στο εσωτερικό για να μπορέσει να απεμπλακεί. Γιατί η επιδίωξή του είναι να απεμπλακεί γρηγορότερα παρά αργότερα».
Ο κ. Φίλης εκτιμά ότι η απόφαση Τραμπ να αναστείλει προσωρινά τα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές δεν συνιστά στρατηγική μεταστροφή, αλλά αποτυπώνει την πίεση που δέχεται από τρεις κρίσιμους παράγοντες, οι οποίοι διαμορφώνουν τόσο τη δική του στάση όσο και την πορεία του πολέμου.
Το εσωτερικό ρήγμα
Το πρώτο στοιχείο αφορά αποκλειστικά τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο και την εσωτερική πολιτική πίεση. «Υπάρχει αρνητικός αντίκτυπος του πολέμου στο εσωτερικό των ΗΠΑ», σημειώνει, εξηγώντας ότι ήδη πληρώνουν οι Αμερικανοί πολίτες την αύξηση των τιμών ενέργειας και αντιλαμβάνονται άμεσα το κόστος της σύγκρουσης. Την ίδια στιγμή, εντείνεται η πολιτική φθορά στο εσωτερικό του στρατοπέδου του κινήματος «MAGA», η οποία διευρύνεται και επηρεάζει και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Παρά την κυριαρχία του Τραμπ στο κόμμα, «κινδυνεύει, αν ο πόλεμος δεν πάει καλά, να δει την αμφισβήτηση γύρω από το πρόσωπό του να μεγαλώνει».
Το πρόβλημα επιτείνεται από τη χαμηλή κοινωνική αποδοχή της σύγκρουσης. «Ηταν εξαρχής αντιδημοφιλής πόλεμος», τονίζει ο κ. Φίλης, επισημαίνοντας ότι τα ποσοστά στήριξης είναι χαμηλότερα από κάθε προηγούμενη αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή. Ειδικότερα, το 53% τάσσεται κατά του Τραμπ λόγω του πολέμου και το 43% υπέρ. «Και αυτό το 43% είναι χαμηλό για περίοδο πολέμου». Παράλληλα, το 56% των Αμερικανών θεωρεί ότι ο πόλεμος ευνοεί μόνο το Ισραήλ, ενώ μόλις το 29% θεωρεί ότι ευνοεί τις ΗΠΑ.
Η εικόνα αυτή επηρεάζει άμεσα τον εκλογικό σχεδιασμό του Λευκού Οίκου. «Ο Τραμπ περίμενε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε νωρίτερα και ότι θα έβγαινε νικητής», όμως «αυτό το πλάνο φαίνεται για την ώρα να μην του βγαίνει». Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, η εξίσωση γίνεται πιο δύσκολη: «Αν δεν καταφέρει να κατεβάσει γρήγορα τις τιμές του πετρελαίου, θα έχει πρόβλημα».
Παράλληλα, καταγράφεται και μια μετατόπιση στη στάση των Αμερικανών απέναντι στο Ισραήλ. «Πριν από 20 χρόνια ήταν περίπου 60% υπέρ του Ισραήλ και 18% υπέρ των Παλαιστινίων. Πριν από τον πόλεμο αυτόν, ήταν 41% υπέρ των Παλαιστινίων και 35% υπέρ του Ισραήλ». Οπως υπογραμμίζει, «η θέση του Ισραήλ έχει βλαφθεί δραματικά», ενώ εμφανίζονται ρήγματα ακόμη και εντός του «MAGA»: «Υπάρχουν φωνές που κατηγορούν το Ισραήλ ότι έσυρε τις ΗΠΑ στον πόλεμο».
Αυτή η πρώτη διάσταση, διευκρινίζει, «δεν επηρεάζει τον πόλεμο, επηρεάζει όμως τον Τραμπ και τις αποφάσεις του».
Η εργαλειοποίηση των χωρών του Κόλπου
Το δεύτερο στοιχείο αφορά το κόστος του πολέμου και έχει άμεση επίδραση τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην εξέλιξη της σύγκρουσης. «Το Ιράν έχει καταφέρει να αυξήσει πάρα πολύ το κόστος για τους συμμάχους των Αμερικανών με άμεσες οικονομικές συνέπειες». Επίσης, «το Ιράν έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει τεράστια ζημιά σε ενεργειακές υποδομές στην περιοχή», δίνοντας ως παράδειγμα ευάλωτες εγκαταστάσεις, όπως αγωγοί στην έρημο.
Η εξέλιξη αυτή πλήττει και τη στρατηγική των ΗΠΑ: «Οι Αμερικανοί δεν θεωρούνται πλέον εγγυητές ασφάλειας» και το αποτέλεσμα είναι ένας έμμεσος μηχανισμός πίεσης: «Ο εκβιασμός του Ιράν γίνεται μέσω των κρατών του Κόλπου. Χτυπώντας τις χώρες αυτές, τις ωθεί να στραφούν κατά των Αμερικανών και έτσι μετακυλίουν την πίεση προς τον Τραμπ».
«Αυτές οι χώρες παύουν να είναι ασφαλείς, παύουν να είναι επενδυτικοί και τουριστικοί παράδεισοι», σημειώνει, εξηγώντας ότι κεφάλαια αποσύρονται και ανακατευθύνονται στην εσωτερική στήριξη των οικονομιών τους. Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις: Τα χρήματα που θα πήγαιναν σε επενδύσεις, ιδίως στις ΗΠΑ, τώρα θα διοχετευθούν στην εσωτερική ανασυγκρότηση. «Οι Σαουδάραβες και το Κατάρ είχαν δεσμευτεί για τεράστιες επενδύσεις στις ΗΠΑ», υπενθυμίζει, υπογραμμίζοντας ότι αυτές μπορούν πλέον να λειτουργήσουν ως εργαλείο επιρροής προς την Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, η κρίση διαχέεται στην παγκόσμια οικονομία. «Εχουν διαταραχθεί οι αλυσίδες τροφοδοσίας, έχει επηρεαστεί η ενέργεια», τονίζει, προειδοποιώντας ότι αν συνεχιστεί η κατάσταση «οι μονάδες παραγωγής θα κλείσουν και για να ξανανοίξουν θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο μήνες». Αυτό σημαίνει τεράστια αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας με το αποτέλεσμα να είναι διπλό: «Αυξάνονται οι τιμές και ενισχύεται η αντιδημοφιλία του πολέμου, καθώς οι κοινωνίες δεν βλέπουν πλέον την ανάγκη αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν – βλέπουν τις συνέπειες στην τσέπη τους».
Το αγκάθι των Στενών του Ορμούζ
Το τρίτο καθοριστικό στοιχείο είναι τα Στενά του Ορμούζ. «Η τύχη τους θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την τύχη του πολέμου», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Φίλης, εξηγώντας ότι πρόκειται για «ένα υπερόπλο που έχουν στα χέρια τους οι Ιρανοί».
Η σημασία τους είναι πρωτίστως διαπραγματευτική: «Δεν πρόκειται να συμβιβαστούν γύρω από αυτό το υπερόπλο χωρίς να απαιτήσουν ανταλλάγματα», τονίζει, περιγράφοντας μια ανατροπή της ισορροπίας. «Από εκεί που οι Αμερικανοί ζητούν παραχωρήσεις από τους Ιρανούς, οι Ιρανοί έχουν πλέον απαιτήσεις για να ανοίξουν τα Στενά».
Σε στρατιωτικό επίπεδο, η εικόνα είναι διαφορετική. «Οι Αμερικανοί θα τους συντρίψουν στρατιωτικά τους Ιρανούς. Αυτό είναι το μόνο βέβαιο», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη πληγεί κρίσιμες δομές: «Εχουν καταστρέψει την αεροπορία του Ιράν, δεν υπάρχει αεράμυνα». Ωστόσο, η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί για να καθορίσει την έκβαση.
Ενα από τα πιθανά σενάρια αφορά τη νήσο Χαργκ, κομβικό σημείο για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. «Μπορεί να κάνουν μια επέμβαση στη νήσο Χαργκ, να τη θέσουν υπό τον έλεγχό τους, ώστε να ελέγξουν ουσιαστικά το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν», σημειώνει. «Ακόμα και αν υπάρξει στρατιωτική επιτυχία, το ερώτημα είναι τι γίνεται μετά: Την παραδίδεις; Κάνεις κατοχή;».
Η απουσία πρόβλεψης για τον ρόλο των Στενών προκαλεί ερωτήματα. «Είναι ανεξήγητο γιατί δεν προνόησαν, γιατί πίστεψαν ότι οι Ιρανοί δεν θα χρησιμοποιούσαν το απόλυτο όπλο που έχουν», λέει. Σε αυτό το πλαίσιο, ερμηνεύει και τη στάση Τραμπ.
«Κάνει μια τακτική αναδίπλωση», εξηγώντας ότι υπάρχουν τρεις λόγοι: Πρώτον, «φοβάται ότι αν πληγούν ενεργειακές εγκαταστάσεις, το Ιράν θα αντεπιτεθεί και θα προκαλέσει τεράστια ζημιά στην παγκόσμια αγορά». Δεύτερον, «ακούει εισηγήσεις ότι ακόμη και αν υπάρξει στρατιωτική επικράτηση, το κόστος σε απώλειες θα είναι μεγάλο και θα χρειαστεί σχέδιο απεμπλοκής». Και τρίτον, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: «Μπαίνεις και μετά τι κάνεις; Ποιος ελέγχει την κατάσταση;».
«Οποιαδήποτε λύση στα Στενά που δεν θα είναι προϊόν συμφωνίας με το Ιράν θα είναι μια κακή λύση και ενδέχεται να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση», καταλήγει.
Η αποτυχία επικράτησης των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν αρχίζει να γίνεται ανησυχητική – για αυτούς
Μάνος Καραταράκης
Μέχρι σήμερα δεν έχουμε δει το επίπεδο επιτυχίας που ισχυρίζονται ότι έχουν πετύχει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απέναντι στο Ιράν. Αντιθέτως, βλέπουμε ολοένα και περισσότερες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και μάλιστα μεγάλων αποστάσεων.
Τα πράγματα για τις ΗΠΑ και τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν πάνε καθόλου καλά στο Ιράν. Η αναφορά γίνεται για την δυνατότητα υπέρπτησης της χώρας (μιας και η αντιαεροπορική ομπρέλα του Ιράν ήταν από τα πρώτα συστήματα που καταστράφηκαν).
Το ζήτημα είναι πως επιβεβαιώνονται ειδικοί όπως ο Μπάστιαν Γκίγκριτς του IISS ο οποίος στην συνέντευξη του στο «Β» στις 15/3 ανέφερε πως «το Ιράν … δεν έχει κάνει ακόμη εκτεταμένη χρήση του αποθέματος πυραύλων cruise ούτε ορισμένων από τις ασύμμετρες δυνατότητές του και εξακολουθεί να διαθέτει επιλογές για κλιμάκωση».
Ταυτόχρονα στο χθεσινό, Κυριακάτικο «Β» καταγράφεται πως «αναλυτές συμφωνούν πάντως πως το Ιράν έχει δυνατότητες που ακόμη δεν έχει χρησιμοποιήσει. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι εκτιμήσεις του αμερικανικού Πενταγώνου» αλλά και ο γράφον ανέφερε πως πολλά από τα ασύμμετρα όπλα όπως τα ταχέα σκάφη με δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων, δεν έχουν χρησιμοποιηθεί.
Την πρώτη εβδομάδα του πολέμου – και σίγουρα τις πρώτες τέσσερις ημέρες – μόνο η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ χρησιμοποίησε περί τα 1.000 stand-off όπλα (ώστε να αποφύγει να μπει στον εναέριο χώρο του Ιράν και μέχρι οι αποστολές καταστολής αεράμυνας (SEAD) να είχαν αποτέλεσμα, ώστε μετά να μπορούν άνετα να μπαίνουν εντός Ιράν και να χρησιμοποιούν βόμβες καθοδηγούμενες με GPS).
Αυτό το απόθεμα φέρνει σε συνδυασμό με δημόσιες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων – σε δύσκολη θέση τις ΗΠΑ αν αποφασίσουν να εμπλακούν και σε δεύτερο πεδίο επιχειρήσεων (AO).
Που βρίσκεται η αεράμυνα ΗΠΑ/Ισραήλ;
Την ίδια στιγμή, εντύπωση προκαλεί πως η ισραηλινή αεράμυνα έχει τις τελευταίες 3 ημέρες αποτύχει να καταρρίψει ιρανικούς πυραύλους, με φωτογραφίες από την Ντιμόνα (περιοχή όπου βρίσκεται ο «φερόμενος» πυρηνικός αντιδραστήρας της χώρας) αλλά και την βάση Νεβατίμ η οποία φιλοξενεί τις μοίρες 116, 117 και 140 με αεροσκάφη F-35.
Iran has launched a significant barrage of ballistic missiles targeting Nevatim Air Base in the Negev Desert, one of Israel's largest and most strategically important military installations. pic.twitter.com/RsEp8I8iPG— NextMinute News (@nextminutenews7) March 19, 2026
Είτε επειδή το Ισραήλ κάνει επιλεκτική χρήση των αντιαεροπορικών πυραύλων λόγω ελλείψεων είτε για άλλους λόγους, η εικόνα να πλήττονται περιοχές εντός Ισραήλ (παρά τις διαβεβαιώσεις πως το 92% των ιρανικών επιθέσεων έχουν αποτραπεί) δεν εμπνέει εμπιστοσύνη.
Η χθεσινή (Κυριακή 22 Μαρτίου) δήλωση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου πως οι χώρες της Ευρώπης πρέπει να μπουν στον πόλεμο γιατί οι Ιρανικοί πύραυλοι φαίνεται να έχουν εμβέλεια μέχρι το Λονδίνο, επίσης δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Αν το Ισραήλ είναι τόσο ισχυρό απέναντι στο Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν «καταστρέψει τα πάντα» – αγαπημένη φράση του προέδρου Τραμπ και του υπουργού Άμυνας Χέγκσεθ, τότε γιατί να εμπλακεί η Ευρώπη;
Το Ορμούζ ακόμα απροσπέλαστο
Περαιτέρω, εδώ και ημέρες ο γράφον είχε αναφέρει πως το Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ δεν έχει καταφέρει να βρει τρόπο να εξουδετερώσει πλήρως τις παράκτιες συστοιχίες αντιπλοϊκών και βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν πλησίον του Μπανταρ Αμπάς και η αποτυχία αυτή είναι εμφανής από την συνεχή αναφορά για ανάγκη επιχειρήσεων στην νοτιοανατολική ακτή του Ιράν.
Η δήλωση του προέδρου Τραμπ – τουλάχιστον αυτή που μέχρι τώρα ισχύει γιατί αλλάζει κάθε λίγες ώρες – είναι πως το Ιράν είναι κατεστραμμένο. Δεν θα βρει αντιρρησίες σε αυτή την οπτική αλλά τι ακριβώς έχει καταστραφεί; Γιατί αν εννοούμε κτίρια και δευτερεύουσες εγκαταστάσεις, τότε η δήλωση είναι κενή περιεχομένου.
Αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν πραγματικά καταφέρει να πλήξουν άνω του 95% (όπως ισχυρίζονται) των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, τότε δεν θα βλέπαμε τις εικόνες με τον Πρωθυπουργό Νετανιάχου να επισκέπτεται πληγέντες περιοχές στο Ισραήλ – τόσο στρατιωτικές όσο και πολιτικές με αμάχους.
Τα σημάδια της «αποτυχίας»
Τέλος, να σημειωθεί πως όλοι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι της συμμαχίας ΗΠΑ/Ισραήλ έχουν αποτύχει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό:
Πρώτον, το πυρηνικό υλικό βρίσκεται ακόμα σε Ιρανικά χέρια
Δεύτερον, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επικηρύξουν ηγετικά στελέχη, καίρια στελέχη, των ενόπλων δυνάμεων και των Φρουρών της Επανάστασης αλλά και τον ανώτατο ηγέτη, με 10 εκατομμύρια δολάρια – άρα για ποια ακέφαλη ηγεσία μιλάμε;
Ορθά αναφέρεται πως ο φερόμενος ως εκλεγμένος ανώτατος ηγέτης Μοζταμπά Χαμενεϊ είναι – πιθανότατα – ζωντανός αλλά με αμφιβολίες για τον βαθμό επιρροής που έχει. Και αυτό γιατί όλες οι προαναφερθείσες πυραυλικές επιθέσεις έγιναν στοχευμένα και αυτό προϋποθέτει διοικητές με πείρα. Ας μην ξεχνάμε πως κατά την κρίση των πυραύλων της Κούβας ο τότε Γ.Γ. της Σοβιετικής Ένωσης Χρουστσόφ για ένα διάστημα ήταν υπό τον έλεγχο πιο σκληροπυρηνικών στελεχών εντός του Politburo.
Τρίτον, το Στενό του Ορμούζ είναι ακόμα κλειστό και θα παραμείνει κλειστό μέχρι να γίνουν αποναρκοθετήσεις ή/και αποβατικές επιχειρήσεις Αμερικανών πεζοναυτών. Το Αμερικάνικο CBS News δίνει μεγάλες πιθανότητες στο δεύτερο ενδεχόμενο και ήδη το πλοίο αμφίβιων επιχειρήσεων USS Tripoli (LHA-7) κινείται προς την περιοχή αναμένοντας από την Καλιφόρνια το USS Boxer (LHD-4).
Το πρόβλημα είναι πως αν αυτή η κίνηση δεν αποτελεί gunboat diplomacy όπως λέμε στις διεθνείς σχέσεις, τότε είναι περισσότερο από βέβαιο πως τυχόν προσπάθεια απόβασης προσωπικού – προτού καταστραφούν τα συστήματα που θα αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο – θα είναι αποτυχία τεραστίων πολιτικών και στρατιωτικών διαστάσεων.
Όταν αντιτορπιλικά και άλλα πλοία των ΗΠΑ δεν έχουν ακόμα μπει στο Στενό, πως θα υποστηριχθεί μια αμφίβια επιχείρηση; Μια ιδέα, η οποία αναφέρθηκε από επιτελείς του αμερικανικού πενταγώνου, είναι να γίνει ρίψη αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας και συγκεκριμένα της 82ης.
Αλλά αυτό προϋποθέτει να έχουν προηγηθεί πλήγματα εναντίων των αμυντικών προχωμάτων του Ιράν το οποίο με την σειρά του προϋποθέτει εμπλοκή των αμερικανικών πολεμικών πλοίων το οποίο μέχρι τώρα έχει γίνει – σε συνδυασμό με πλήγματα από αέρος – αλλά χωρίς αυτό που αποκαλούμε «decisive result» ήτοι χωρίς να βλέπουμε ένα αποτέλεσμα που να είναι εμφατικά τελικό.
Αρα το Ιράν απέχει πολύ από το να έχει «πεθάνει», σύμφωνα με τον πρόεδρο Τραμπ
Όλα στον «αέρα»
Με άλλα λόγια, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ – όπως προέβλεπαν πολλοί ευρωπαίοι και στο «Β» – έχουν ξεκινήσει έναν πόλεμο χωρίς να υπάρχει φως στο τούνελ, χωρίς να υπάρχει στρατηγική απεμπλοκής, με ένα Ιράν να έχει ακόμα ικανούς διοικητές, αποθέματα πυραύλων και το σημαντικότερο; Τα 400+ κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου (στο 60% περίπου) ακόμα υπό τον έλεγχο του.
Όπως λένε και στις ΗΠΑ: «something’s gotta give» η αλλιώς πρέπει άμεσα να γίνει κάτι, οτιδήποτε που είτε θα φέρει την τελική νίκη είτε θα αναγκάσει τις δύο χώρες σε έναν επώδυνο συμβιβασμό.
Reuters: Ο Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος για συμφωνία με το Ιράν, λένε Ισραηλινοί αξιωματούχοι
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τρανπ, φαίνεται να είναι αποφασισμένος για την επίτευξη μιας συμφωνίας με το Ιράν ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, ανέφεραν τρεις ανώτατοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι στο Reuters.
Οι εν λόγω πηγές θεωρούν μάλλον απίθανο το Ιράν να αποδεχτεί τους όρους των ΗΠΑ σε οποιονδήποτε νέο γύρο διαπραγματεύσεων, οι οποίες διακόπηκαν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Το δημοσίευμα ανέφερε ακόμα οι όροι των ΗΠΑ πιθανότατα περιλαμβάνουν περιορισμούς στα πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα του Ιράν.
Υπενθυμίζεται πως τη Δευτέρα ο Τραμπ ανακοίνωσε πως ι οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν «πολύ καλές και παραγωγικές» συνομιλίες σχετικά με μια «πλήρη και ολική επίλυση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή».
Το Ιράν διέψευσε τις εν λόγω αναφορές του Τραμπ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Τραμπ πίστευε ότι υπήρχε η πιθανότητα «να αξιοποιηθούν τα σημαντικά επιτεύγματα των IDF (ισραηλινών αμυντικών δυνάμεων) και του αμερικανικού στρατού, προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι του πολέμου σε μια συμφωνία – μια συμφωνία που θα διαφυλάξει τα ζωτικά μας συμφέροντα».
[iEpikaira: Ο Τραμπ κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες απεμπλοκής από το Ιράν για να αποδείξει ότι είναι -δήθεν- ο κερδισμένος, και ότι οι στόχοι του επιτεύχθηκαν, ικανοποιώντας το εσωτερικό κοινό και κυρίως το κίνημα MAGA / America First. Αυτό που δεν κατανοεί είναι ότι έχει ήδη πατήσει τη μπανανόφλουδα και ότι αυτοί που τον ώθησαν στο απονενοημένο, θα του περιορίσουν άμεσα τις ελάχιστες επιλογές ελιγμού, εξωθώντας τον στην περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου...]
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με διαφορετικό ύφος αλλά κοινή στόχευση, ζητούν (από τους ευρωπαίους) κάτι παραπάνω από δηλώσεις στήριξης. Ζητούν συμμετοχή. Όχι απαραίτητα με στρατεύματα πρώτης γραμμής, αλλά με παρουσία, με μέσα, με ξεκάθαρη σαφήνεια. Το ερώτημα είναι απλό: ΗΠΑ και Ισραήλ χρειάζονται τους Ευρωπαίους για να ανταπεξέλθουν στον πόλεμο που έχουν ξεκινήσει; Ή τους θέλουν για να τον νομιμοποιήσουν;
Στο καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται από την Ευρώπη. Διαθέτουν τη δυνατότητα να πλήξουν, να ελέγξουν, να επιτηρήσουν. Το ίδιο και το Ισραήλ στο δικό του επιχειρησιακό πεδίο.
Άρα γιατί οι πιέσεις; Διότι ο σύγχρονος πόλεμος δεν είναι μόνο πλήγματα. Είναι και, επιμελητεία, υποδομές ναυτικές περιπολίες, συνοδείες πλοίων, αεράμυνα… Και πάνω απ’ όλα είναι «κλίμα» διαχείρισης ευρύτερων (δυτικών) πληθυσμών έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η ανοχή , αν όχι η υποστήριξή τους, στο πολεμικό εγχείρημα που έχουν αναλάβει ΗΠΑ και Ισραήλ.
Εδώ ακριβώς είναι απαραίτητη η Ευρώπη. Όχι για να κερδίσει τη μάχη, αλλά για να τη στηρίξει. Όχι για να γίνει «συνετή» διαχείριση του βάρους που συνεπάγεται ένας πόλεμος, ακόμα και νικηφόρος. Και το σημαντικότερο, όπως είπαμε: όσο περισσότεροι συμμετέχουν, τόσο λιγότερο «μονομερής» φαίνεται η επιχείρηση. Και αυτό, για την Ουάσιγκτον, έχει αξία.
Η πολιτική νομιμοποίηση του πολέμου
Μια αμερικανο-ισραηλινή επιχείρηση σαν αυτή εναντίον του Ιράν χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή είναι μια «μονομερής επιλογή». Με ευρωπαϊκή συμμετοχή γίνεται «διεθνής απάντηση». Η διαφορά δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι πολιτική.
Οι δηλώσεις Τραμπ για το Ορμούζ —ότι οι άλλοι πρέπει να κάνουν περισσότερα— δεν είναι μόνο παράπονο. Είναι μήνυμα: αν επωφελείστε από τη σταθερότητα, θα πληρώσετε για να τη διατηρήσετε.
Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ επιχειρεί να «ευρωπαϊκοποιήσει» την απειλή. Με την αποκάλυψη του πυραυλικού βεληνεκούς της Τεχεράνης (οι πύραυλοι που εκτόξευσε έφτασαν στα 4.000 χλμ στον Ινδικό στην αμερικανοβρετανική βάση Ντιέγκο Γκαρσία) που θεωρητικά αγγίζει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το μήνυμα είναι σαφές: αυτός ο πόλεμος εύκολα φτάνει και σε εσας.
Η Ευρώπη, προς το παρόν τουλάχιστον δεν «τσιμπάει» και εδώ ακριβώς βρίσκεται η τριβή: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θέλουν κοινό μέτωπο, οι Ευρωπαίοι βλέπουν κοινό ρίσκο. Για την Ευρώπη, το δίλημμα δεν είναι ιδεολογικό. Έχει να κάνει με απολύτως πρακτικά ζητήματα:
Πρώτον, η ενέργεια: Η Ευρώπη δεν ελέγχει το Ορμούζ, αλλά εξαρτάται από αυτό. Κάθε ένταση μεταφράζεται σε τιμές. Και κάθε τιμή σε πολιτικό κόστος.
Δεύτερον, η ασφάλεια. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι η λειτουργία της οικονομίας της.
Τρίτον, η στρατηγική αυτονομία. Αν η Ευρώπη αρνηθεί να συμμετάσχει, ενισχύει το αμερικανικό επιχείρημα ότι θέλει προστασία χωρίς κόστος. Αν συμμετάσχει, κινδυνεύει να εμπλακεί σε έναν πόλεμο που δεν σχεδίασε.
Τέταρτον, το εσωτερικό πολιτικό ρίσκο. Κάθε εμπλοκή μεταφέρεται στο εσωτερικό: τιμές, κοινωνική πίεση, πολιτική φθορά.
Γι’ αυτό και βλέπουμε ήδη διαφοροποιήσεις. Άλλοι πιο κοντά, άλλοι πιο επιφυλακτικοί. Η ενιαία ευρωπαϊκή στάση παραμένει ζητούμενο. Όσο για την Ελλάδα, η θέση της είναι αρκετά πιο δύσκολη από τους Εταίρους της στην ΕΕ.
Από τη μία, μπορεί να «πουλήσει» ότι αναβαθμίζεται, συμμετέχει σε αποστολές, στέλνει Patriot, φρεγάτες και αεροσκάφη για να προστατέψει τους στόχους που χτυπά ο εχθρός. Από την άλλη, όμως εκτίθεται γιατί βρίσκεται μπλεγμένη σε έναν πόλεμο χωρίς να μπορεί να ελέγξει καμιά της κίνηση.
Γιατί η Ευρώπη δεν βοηθά [προς το παρόν] τον Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ
Του Κώστα Ράπτη
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι οργισμένος – και δεν το κρύβει. Σε ανάρτησή του χθες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξαπέλυσε μύδρους κατά των συμμάχων των ΗΠΑ λόγω της απροθυμίας τους να συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις για την άρση του αποκλεισμού που έχει επιβάλει το Ιράν στα κρίσιμης σημασίας ως προς τη διεθνή ενεργειακή τροφοδοσία Στενά του Ορμούζ.
"Χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ είναι μια χάρτινη τίγρη!" έγραψε ο Τραμπ και πρόσθεσε κάνοντας εκτεταμένη χρήση κεφαλαίων γραμμάτων: "Τώρα που η μάχη κερδήθηκε στρατιωτικά, με πολύ μικρό κίνδυνο για αυτούς, παραπονιούνται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου που αναγκάζονται να πληρώσουν, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έναν απλό στρατιωτικό ελιγμό που είναι ο μοναδικός λόγος για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου. Τόσο εύκολο για αυτούς να το κάνουν, με τόσο μικρό κίνδυνο". "Είναι δειλοί και θα το θυμόμαστε!", κατέληξε χαρακτηριστικά.
Το κατά πόσον η μάχη ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν έχει κερδηθεί, όπως υποστηρίζει ο Τραμπ, είναι βεβαίως συζητήσιμο. Πολύ πλησιέστερα στις εκτιμήσεις που επικρατούν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι η γλαφυρή διαπίστωση Γάλλου ναυάρχου, ότι τυχόν στρατιωτική εμπλοκή σε αυτή τη φάση μοιάζει με έκδοση εισιτηρίου στον "Τιτανικό" μετά την πρόσκρουση στο παγόβουνο...
Δυσφορία για την αποσταθεροποίηση
Προφανώς καμία από τις μεγάλες οικονομίες δεν μένει αδιάφορη απέναντι στο διακύβευμα που συνιστά ο παγκόσμιος ενεργειακός εκβιασμός τον οποίο ασκεί το Ιράν. Δεν είναι όμως απλώς από "δειλία", όπως το θέλει ο Τραμπ, που κρατιούνται μακριά από τη φωτιά του πολέμου. Είναι και από βαθιά δυσφορία για τα αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα ενός "πολέμου επιλογής" στον οποίο προχώρησε ο ένοικος του Λευκού Οίκου, εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου και δίχως διαβούλευση με τους συμμάχους, με το βλέμμα στραμμένο και στην εξασφάλιση περαιτέρω αμερικανικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος απέναντί τους.
Είναι άλλωστε πολύ πρόσφατοι οι δασμολογικοί πόλεμοι του Τραμπ, αλλά και οι απειλές του για την προσάρτηση ευρωπαϊκού εδάφους (εν προκειμένω της Γροιλανδίας), ώστε να μην λειτουργούν τα αντανακλαστικά αλληλεγγύης όπως παλαιότερα.
Επιπλέον, δεν λείπουν και αυτοί οι Ευρωπαίοι ηγέτες οι οποίοι διαβλέπουν δυνατότητες αναβαθμισμένου ρόλου για τις χώρες τους ως παρόχου ασφαλείας στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου την "επόμενη μέρα". Μοιράζονται άλλωστε με αυτές το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον τις αντιμετωπίζει ως αναλώσιμα πιόνια σε συγκρούσεις τις οποίες η ίδια πυροδοτεί, με την πολυτέλεια να τις εγκαταλείψει κατά το δοκούν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, στον οποίο έχουν στραμμένα τα μάτια τους εδώ και τέσσερα χρόνια οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, δεν έχει τερματισθεί, παρότι επισκιάζεται πλέον από τον Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου, προς τον οποίο στρέφεται η οικονομική και εξοπλιστική επένδυση που υπό άλλες συνθήκες θα κατευθυνόταν στο Κίεβο.
Εξ ού και η κατάσταση πραγμάτων διαφέρει θεαματικά από αυτήν του πολέμου στο Ιράκ το 2003. Ούτε διαίρεση μεταξύ "παλαιάς" και "νέας" Ευρώπης σημειώνεται, ούτε καν η κάποτε αυτόματη συστράτευση της Βρετανίας στη νέα αμερικανική πολεμική περιπέτεια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και η Ελβετία, η οποία είχε πρακτικά εγκαταλείψει σε σχέση με την ουκρανική κρίση την παραδοσιακή πολιτική ουδετερότητάς της, ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτρέπει προς το παρόν την εξαγωγή πολεμικού υλικού προς τους εμπλεκόμενους στη διεθνή ένοπλη σύγκρουση με το Ιράν, άρα και τις ΗΠΑ.
Η κοινή δήλωση των Επτά
Βέβαια το Λονδίνο, που ήδη δέχεται τα φραστικά πυρά του Τραμπ, επιχειρεί κάπως να σώσει τα προσχήματα. Εξ ού και με δική του πρωτοβουλία επτά χώρες (Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Ιαπωνία και Καναδάς) δεσμεύτηκαν σε κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν την Πέμπτη να ενώσουν τις δυνάμεις τους για "κατάλληλες προσπάθειες για να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών".Ωστόσο, και αυτό είναι το μείζον, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ
ξεκαθάρισε ότι αυτό προϋποθέτει προηγούμενο τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε από την πλευρά του ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και η προώθηση της αποκλιμάκωσης είναι "το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε", προσθέτοντας: "Δεν έχω ακούσει κανέναν εδώ να εκφράζει την προθυμία να εισέλθει σε αυτό τον πόλεμο, το αντίθετο μάλιστα".
Ο ένοικος των Ηλυσίων βέβαια αρέσκεται να καταθέτει ιδέες. Και το βράδυ της Πέμπτης, μετά την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής συνόδου, αναφέρθηκε στην πιθανότητα ανάληψης μιας μελλοντικής αποστολής εντός πλαισίου ΟΗΕ που θα εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ, μέσω ενός συστήματος συνοδείας πλοίων, αφού σιγήσουν τα όπλα. Η κυβέρνηση της Γαλλίας θα θέσει το θέμα "στους κυριότερους εταίρους της, ειδικά στα κράτη-μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας" του ΟΗΕ, ανέφερε ο Μακρόν, κάνοντας λόγο για "εξερευνητική" πρωτοβουλία, που "θα δούμε τις επόμενες ημέρες αν έχει πιθανότητα" να καρποφορήσει. Όπως εξήγησε, συζήτησε ήδη επ' αυτού με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τον πρωθυπουργό της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, και Ευρωπαίους ηγέτες.
Κατά τα λοιπά ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν θα συμμετάσχει σε καμία δύναμη στο Στενό, στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων και των βομβαρδισμών που είναι σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή.
Οι αποστάσεις της κυβέρνησης Μελόνι
Το να καταγγέλλει την πολεμική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν η ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, η τελευταία εναπομείνασα υπό κεντροαριστερή σύνθεση στην Ε.Ε., είναι μάλλον προβλέψιμο και όχι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη διαμόρφωση συσχετισμών. Το να τηρεί όμως αποστάσεις από την Ουάσινγκτον η δεξιά ιταλική κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, μέχρι πρότινος θεωρούμενη ως η πλέον συμβατή με το "πνεύμα Τραμπ" μεταξύ των "27", είναι ενδεικτικό των ανατροπών που έχουν επέλθει.
"Καμία πολεμική αποστολή. Δεν θα μπει κανείς στα στενά του Ορμούζ, αν πρώτα δεν υπάρξει εκεχειρία και μια διευρυμένη, πολυμερής πρωτοβουλία", υπογράμμισε σε γραπτή ανακοίνωσή του, διευκρινιστική της κοινής δήλωσης των "Επτά", ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο.
Σε δηλώσεις του, πριν αναχωρήσει για τη Φλόριντα όπου θα περάσει το Σαββατοκύριακο, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πως «έχουν δίκιο» τα μέλη του Κογκρέσου που πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποσυρθούν από τις στρατιωτικές βάσεις στην Ισπανία και σε άλλες χώρες του ΝΑΤΟ που δεν συνεργάζονται για να εγγυηθούν την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ.
Reporter: Lindsey Graham has asked for you to reconsider the American basis in Spain, in Germany, after what they have done in the Strait of Hormuz. What do you think?
U.S. President Donald Trump: "Well, it deserves. He's right about asking that. And I think NATO's gone down a… pic.twitter.com/KELh388FTG— Open Source Intel (@Osint613) March 20, 2026
Η Σλοβενία επέβαλε περιοριστικά μέτρα στις αγορές καυσίμων προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στα βενζινάδικα, που οφείλονται στις δυσκολίες του διασυνοριακού εφοδιασμού και της αποθήκευσης καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν, την ημέρα μάλιστα που στη χώρα διεξάγονται βουλευτικές εκλογές.
Οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν ως 50 λίτρα καυσίμων την ημέρα για τα ιδιωτικά τους οχήματα ενώ τα νομικά πρόσωπα και οι επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένων των αγροτών, μπορούν να αγοράζουν ως 200 λίτρα. Οι περιορισμοί θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι νεωτέρας, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Γκόλομπ το βράδυ του Σαββάτου.
"Επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω ότι υπάρχουν αρκετά καύσιμα στη Σλοβενία, οι αποθήκες είναι γεμάτες και δεν θα υπάρξουν ελλείψεις καυσίμων", δήλωσε ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός, που αναμετράται σήμερα στις κάλπες με τον δεξιό λαϊκιστή Γιάνεζ Γιάνσα.
Ο Γκόλομπ είπε ότι οι ελλείψεις προκύπτουν από προβλήματα κατά τη μεταφορά καυσίμων στα βενζινάδικα και ότι ο στρατός θα χρησιμοποιήσει τα δικά του βυτιοφόρα για να μεταφέρει καύσιμα στα πρατήρια.
Η Petrol, η μεγαλύτερη σλοβενική εταιρεία διανομής πετρελαίου, έχει ελλείψεις καυσίμων, με αποτέλεσμα τις τελευταίες μέρες να σχηματίζονται μεγάλες ουρές στα βενζινάδικα της Σλοβενίας.
Για το λόγο αυτά πολλά πρατήρια βενζίνης σε όλη τη Σλοβενία έκλεισαν σήμερα. Ανοιχτά παραμένουν τα πρατήρια που ανήκουν στον ουγγρικό όμιλο πετρελαίου και φυσικού αερίου MOL αλλά αυτά έχουν ήδη επιβάλλει δικούς τους περιορισμούς, πουλώντας ως 30 λίτρα καυσίμων την ημέρα στους ιδιώτες και 200 λίτρα στα νομικά πρόσωπα.
"Έχω μια εφαρμογή όπου μπορώ να ελέγξω πού να γεμίσω βενζίνη οπότε σήμερα τα κατάφερα", δήλωσε η δασκάλα Ταμάρα Γκέιλ Μπισίνσκι, στο Reuters ενώ περίμενε στην ουρά σε ένα βενζινάδικο στη Λιουμπλιάνα. "Αλλά χθες είχαμε πρόβλημα επειδή περιμέναμε περισσότερα από 20 λεπτά στην ουρά... και καταφέραμε να πάρουμε μόνο 30 λίτρα ντίζελ".
Η κυβέρνηση ζήτησε από τα πρατήρια να την ενημερώνουν για την κατάσταση της προσφοράς σε καθημερινή βάση, ώστε να μπορούν να επιβληθούν πρόσθετα μέτρα εάν χρειαστεί και να προετοιμάσουν ειδικά μέτρα για τους ξένους οδηγούς, δήλωσε ο πρωθυπουργός.
"Δεν πίστευα ότι θα είχαμε πρόβλημα τόσο γρήγορα λόγω των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στο Ιράν", δήλωσε η Σάλι Πιερ Αλέν, Ελβετίδα τουρίστρια στη Λιουμπλιάνα.
Πρόεδρος ιρανικού κοινοβουλίου: Μη αναστρέψιμες ζημιές σε υποδομές της Μ. Ανατολής αν επιτεθούν ΗΠΑ και Ισραήλ
Ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, ο Μπαγέρ Γαλιμπάφ, δήλωσε σήμερα ότι το Ιράν θα καταστρέψει κρίσιμες υποδομές σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτεθούν σε εκείνες του Ιράν.
«Αμέσως αφότου ηλεκτρικοί σταθμοί και υποδομές της χώρας μας θα έχουν τεθεί στο στόχαστρο, κρίσιμες υποδομές καθώς και ενεργειακές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε όλη την περιοχή θα θεωρηθούν θεμιτοί στόχοι και θα καταστραφούν με μη αναστρέψιμο τρόπο», ανέφερε σε μήνυμα στο X.
بلافاصله پس از هدف قرار گرفتن نیروگاههای برق و زیرساخت در کشورمان، زیرساختهای حیاتی و زیرساختهای انرژی و نفت در سراسر منطقه اهداف مشروع تلقی شده و به نحو بازگشتناپذیر منهدم خواهند شد و قیمت نفت برای مدتها بالاتر خواهد رفت. وألقِ ما في يمينك تَلْقَفْ ما صَنَعوا.— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) March 22, 2026
Ο ίδιος είπε πως αυτές οι επιθέσεις θα έχουν ως συνέπεια να αυξηθούν οι τιμές του πετρελαίου «με διαρκή τρόπο».
Ρεκόρ ανατιμήσεων στα ελληνικά καύσιμα φέρνει η Μέση Ανατολή: Για πρώτη φορά η χονδρική του πετρελαίου κίνησης ξεπερνά την αμόλυβδη
Σοβαρές συνέπειες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η ελληνική αγορά καυσίμων βιώνει πρωτοφανείς ανατιμήσεις. Τα διυλιστήρια ανακοίνωσαν αύξηση 50% στη διυλιστηριακή τιμή της αμόλυβδης και 75% στο πετρέλαιο κίνησης, φέρνοντας τη χώρα αντιμέτωπη με την πιο απότομη άνοδο των τιμών από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το βαρέλι πετρελαίου ξεκίνησε την τέταρτη εβδομάδα του πολέμου στα 112 δολάρια, με τις διεθνείς αγορές να αναζητούν τρόπους συγκράτησης της τιμής. Στην Ελλάδα, για πρώτη φορά, η χονδρική τιμή του πετρελαίου κίνησης ξεπέρασε αυτή της αμόλυβδης: από 1,26 ευρώ ανέβηκε στα 1,56 ευρώ, ενώ η αμόλυβδη από 1,09 ευρώ έφτασε στα 1,53 ευρώ ανά λίτρο. Αυτό σημαίνει αύξηση 27 λεπτών ανά λίτρο για την αμόλυβδη και 47 λεπτών για το πετρέλαιο κίνησης.
Η εξέλιξη προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς το πετρέλαιο κίνησης χρησιμοποιείται κυρίως από επαγγελματικά οχήματα και η άνοδος της τιμής του επηρεάζει εκατοντάδες προϊόντα και υπηρεσίες. Οι λιανικές τιμές ακολουθούν καθημερινά ανοδική πορεία και οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι αυξήσεις θα συνεχιστούν και την επόμενη εβδομάδα: η αμόλυβδη αναμένεται να φτάσει τα 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης τα 2,13 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση περίπου 35 λεπτών ανά λίτρο σε σχέση με σήμερα.
Η κατανάλωση πετρελαίου κίνησης στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 3 δισεκατομμύρια λίτρα ετησίως, ή σχεδόν 8 εκατομμύρια λίτρα ημερησίως. Για ένα τυπικό ντεπόζιτο 50 λίτρων, η επιβάρυνση φτάνει τα 28 ευρώ σε σχέση με τα επίπεδα πριν ξεκινήσει η σύγκρουση. Στο σύνολο της οικονομίας, οι ημερήσιες απώλειες υπολογίζονται σε περίπου 4,5 εκατομμύρια ευρώ, κόστος που βαρύνει τελικά τους καταναλωτές.
Η κατάσταση προδιαγράφει μια δύσκολη περίοδο για τους οδηγούς και τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τα επαγγελματικά καύσιμα, εντείνοντας τις ανησυχίες για τον αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις τιμές ενέργειας και την καθημερινή οικονομική ζωή στην Ελλάδα.
Σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ευρίσκεται το 27,5% του πληθυσμού της χώρας παρουσιάζοντας αύξηση κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες εν σχέσει προς το 2024 (26,9%).
Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευρώπη 2030», αναφορικώς προς την καταπολέμηση της φτώχειας, έχει τεθεί ως στόχος «να μειωθούν κατά 15 εκατομμύρια τα άτομα που ευρίσκονται ή που κινδυνεύουν να ευρεθούν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό, εκ των οποίων τα 5 εκατομμύρια είναι παιδιά», έως το 2030. Συμφώνως προς την έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβιώσεως των νοικοκυριών της ΕΛΣΤΑΤ, η αύξησις του ποσοστού του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (δείκτης που συντίθεται από τους επί μέρους δείκτες του κινδύνου φτώχειας, της υλικής και κοινωνικής στερήσεως και της χαμηλής εντάσεως εργασίας) οφείλεται στην αύξηση του ποσοστού και της υλικής και κοινωνικής στερήσεως σε 14,9% το 2025 από 14% το 2024.
Ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού είναι υψηλότερος στην περίπτωση των παιδιών ηλικίας 17 ετών και κάτω (29,6%), αυξημένος εν σχέσει προς το 2024 (27,9%). Το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας 18-64 ετών που διαβιοί σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας υπολογίζεται σε 7,6% επί του συνόλου του πληθυσμού αυτής της ομάδας ηλικιών, εμφανίζοντας μείωση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα εν σχέσει προς το 2024. Το ποσοστό για τους άνδρες ανέρχεται σε 6,9% και για τις γυναίκες σε 8,4%. Σε δύο μεγάλες γεωγραφικές περιοχές (Αττική, Νησιά Αιγαίου και Κρήτη) καταγράφονται ποσοστά κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού χαμηλότερα από αυτό του συνόλου της χώρας, ενώ στις άλλες δύο μεγάλες γεωγραφικές περιοχές (Βόρεια Ελλάδα, Κεντρική Ελλάδα) τα αντίστοιχα ποσοστά είναι υψηλότερα.
Το ποσοστό του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού νοικοκυριών με έναν ενήλικα και τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί ανέρχεται σε 36,1%, ενώ των νοικοκυριών δύο ενηλίκων με ένα εξαρτώμενο παιδί ανέρχεται σε 22,1%.
Ο πληθυσμός που ευρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού που διαβιοί σε ιδιόκτητη κατοικία με οικονομικές υποχρεώσεις ανέρχεται σε 22,5%, σε ιδιόκτητη κατοικία χωρίς οικονομικές υποχρεώσεις σε 26,3%, ενώ σε ενοικιασμένη σε τιμές αγοράς κατοικία σε 30,6%.
Το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 7.020 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 14.742 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. Το κατώφλι της φτώχειας ορίζεται στο 60% του διαμέσου συνολικού ισοδυνάμου διαθεσίμου εισοδήματος των νοικοκυριών, το οποίο εκτιμήθηκε σε 11.700 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της χώρας εκτιμήθηκε σε 21.724 ευρώ.
Το 2025 (περίοδος αναφοράς εισοδήματος το 2024), το 19,6% του συνολικού πληθυσμού της χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, παραμένοντας σταθερό εν σχέσει προς το προηγούμενο έτος. Τα νοικοκυριά που ευρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιμώνται σε 896 χιλ. σε σύνολο 4.286 χιλ. νοικοκυριών και τα μέλη τους σε 1.991 χιλ. στο σύνολο των 10.158 χιλ. ατόμων του εκτιμωμένου πληθυσμού της χώρας που διαβιοί σε ιδιωτικά νοικοκυριά.
Η πληροφορία περί εκτόξευσης δύο ιρανικών πυραύλων με κατεύθυνση τη νήσο Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό, προκάλεσε έντονη ανησυχία σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ, καθώς ανέτρεψε μέχρι πρότινος δεδομένα για τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Μέχρι σήμερα, οι εκτιμήσεις για το μέγιστο βεληνεκές των ιρανικών πυραυλικών συστημάτων τοποθετούνταν περίπου στα 2.000 χιλιόμετρα. Η συγκεκριμένη εξέλιξη, ωστόσο, φαίνεται να ανατρέπει αυτή την εικόνα, διευρύνοντας σημαντικά το γεωγραφικό εύρος πιθανών στόχων. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν τίθεται πλέον μόνο ζήτημα απειλής για απομακρυσμένες στρατιωτικές βάσεις, όπως το Ντιέγκο Γκαρσία, αλλά και για περιοχές της Ευρώπης, που φέρονται να εμπίπτουν σε ενδεχόμενο βεληνεκές.
Σε σχετικό δημοσίευμα, η Jerusalem Post επικαλείται τον πρώην επικεφαλής της αεράμυνας των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF), ταξίαρχο Ραν Κοχάβ, ο οποίος αναφέρει ότι το Ιράν διαθέτει πυραυλικό σύστημα δύο σταδίων. Όπως εξηγεί, πρόκειται για τεχνολογία που χρησιμοποιείται τόσο σε εκτοξεύσεις δορυφόρων όσο και σε βαλλιστικά όπλα μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, επιτρέποντας σημαντική αύξηση της εμβέλειας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, και ο αρχηγός των IDF, σε δήλωσή του το Σάββατο, επισήμανε ότι η διεύρυνση του βεληνεκούς αποδίδεται στη χρήση φορέα εκτόξευσης πολλαπλών σταδίων, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις περί τεχνολογικής αναβάθμισης των ιρανικών δυνατοτήτων.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν τις στρατηγικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, εντείνοντας τις ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση και επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της πυραυλικής απειλής από την Τεχεράνη.
Footage of an exoatmospheric (space) interception of an Iranian ballistic missile over Israel this evening. pic.twitter.com/TyI587uwnr— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 22, 2026
Σήμερα, Κυριακή, έγινε γνωστό ότι το Ισραήλ κατέστρεψε ιρανικό πύραυλο έξω από την ατμόσφαιρα (βλ. το βίντεο πιο πάνω). Αυτό υπονοεί αφενός ότι ο ιρανικός πύραυλος φτάνει σε ύψος εκατοντάδων χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης, άρα ο πύραυλος έχει πολύ μεγάλο βεληνεκές. Αφετέρου, φαίνεται ότι οι Ισραηλινοί κατέρριψαν τον πύραυλο με το πυραυλικό σύστημα Arrow, το οποίο είναι σχεδιασμένο για αυτού του είδους τις καταρρίψεις, αλλά και πιο ακριβό.
Υπενθυμίζεται ότι το Iron Dome καταρρίπτει στόχους σε μικρό ύψος. Ο Κοχάβ τόνισε ότι το Ιράν εργάζεται εδώ και πολλά χρόνια πάνω σε τεχνολογίες για τους πυραύλους δύο σταδίων με διακηρυγμένο στόχο να εκτοξεύσει δορυφόρους στο Διάστημα, Παράλληλα, συνεχίζει η Jerusalem Post, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ προειδοποιούσαν ότι οι δοκιμές για δορυφόρους από το Ιράν ενδέχεται να περιλαμβάνουν στοιχεία διπλής χρήσης (πολιτικής και στρατιωτικής), δηλαδή αυτά που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατασκευή διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων, συμβατικών αλλά και πυρηνικών.
Αν και το Ιράν αρνείται συστηματικά ότι έχει τέτοια πρόθεση, είναι πιθανό η εκτόξευση του Σαββάτου να έχει αποκαλύψει ένα μυστικό πρόγραμμα που λειτουργούσε εδώ και χρόνια ακριβώς για τέτοιους σκοπούς. Συζητώντας διάφορα σενάρια, ο Κοχάβ είπε ότι ήταν πιθανό το είδος του πυραύλου που χρησιμοποιήθηκε είναι τροποποιημένος βαλλιστικός πύραυλος R 27 εποχής της Σοβιετικής Ένωσης.
Οι R 27 εκτοξεύονταν κυρίως από υποβρύχια και ενδεχομένως είχαν πυρηνικές δυνατότητες. Συνήθως έφεραν συμβατική κεφαλή με 1,5-2 τόνους εκρηκτικών. Το Ιράν φαίνεται ότι κατάφερε να τον τροποποιήσει ώστε να εκτοξεύεται από πλατφόρμα εδάφους. Ο Κοχάβ εξηγεί ακόμη ότι η Βόρεια Κορέα έχει χρησιμοποιήσει πύραυλο με παρόμοια τεχνολογία, ο οποίος αποδεδειγμένα έχει βεληνεκές περίπου 3.000 χιλιομέτρων. Όσο για το πώς το Ιράν αύξησε το βεληνεκές του πυραύλου κατά 1.000 χιλιόμετρα, ο Κοχάβ εξηγεί ότι το Ιράν επικεντρώθηκε στο πώς θα εκτοξεύει τον πύραυλο με πολύ ελαφρύτερη κεφαλή, άρα με μικρότερο βάρος. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να ταξιδέψει πιο μακριά σε μικρότερο χρόνο χρησιμοποιώντας την ίδια ποσότητα ενέργειας και παρόμοια διαδικασία εκτόξευσης. Μια άλλη πιθανότητα που έχει συζητηθεί είναι να πρόκειται για τροποποιημένη έκδοση της κατηγορίας Khorramshahr-4.
Απειλείται όλη η Ευρώπη
Ο Κοχάβ εξηγεί ότι οι πύραυλοι «μπορούν να χτυπήσουν από βόρεια, ανατολικά, δυτικά ή νότια. Κατά συνέπεια, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και κάθε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα βρίσκονται πλέον εντός της εμβέλειας του Ιράν». «Αυτό αλλάζει ριζικά τον υπολογισμό της απειλής: η Μέση Ανατολή δεν αποτελεί πλέον ένα γεωγραφικά περιορισμένο θέατρο επιχειρήσεων.
Η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει την ιρανική βαλλιστική ικανότητα ως άμεσο κίνδυνο για την ήπειρο», δήλωσε ακόμη ο Κοχάβ. Ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο, συνεχίζει η Jerusalem Post, είναι πώς το Ισραήλ δεν εντόπισε αυτόν τον ιδιαίτερα απειλητικό πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς εδώ και τρεις εβδομάδες. Πάντως, στις 16 Μαρτίου, σε μια εξαιρετικά σπάνια δημόσια δήλωση, αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών των IDF δήλωσε ότι το Ισραήλ κατέστρεψε ιρανική βάση που επικεντρωνόταν στην ανάπτυξη τεχνολογιών για την κατάρριψη δορυφόρων που ανήκουν στο Ισραήλ και σε άλλους αντιπάλους.
Η βάση χρησιμοποιούταν για τη συναρμολόγηση του ιρανικού Chamran 1 (ενός δορυφόρου επίδειξης τεχνολογίας σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη) που εκτοξεύθηκε στο Διάστημα τον Σεπτέμβριο του 2024. Η Τεχεράνη είχε αναφέρει τότε ότι ο πύραυλος ήταν ο Qaem-100, ένας πυραύλος στερεού καυσίμου τριών σταδίων.
[iEpikaira: Κάποιοι αναζητούν τρόπους εμπλοκής των Ευρωπαίων και του ΝΑΤΟ στον πόλεμο... Και φυσικά τα φιλοδυτικά Μέσα χορεύουν στους ρυθμούς που τους επιβάλουν! Ως εκ τούτου είναι πολύ αυξημένος ο κίνδυνος προβοκάτσιας...]
Ρούτε: Στηρίζουμε τις προσπάθειες του Τραμπ κατά του Ιράν - Το ΝΑΤΟ πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εξέφρασε την Κυριακή την πλήρη υποστήριξή του στις στρατιωτικές προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν και δήλωσε επίσης ότι αναμένει από τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να ενωθούν για να στηρίξουν τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Αυτό που ξέρω είναι ότι πάντα ενωνόμαστε», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ρούτε έχει υποστηρίξει σταθερά τον Τραμπ, ακόμη και όταν ορισμένες από τις κορυφαίες ευρωπαϊκές δυνάμεις έχουν εκφράσει απροθυμία να τον βοηθήσουν στον πόλεμο με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών των ΗΠΑ να καταστήσουν το Στενό του Ορμούζ ασφαλές για τη διέλευση πετρελαιοφόρων.
Ενώ εξέφρασε την απροθυμία του να επικρίνει τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο ΓΓ του ΝΑΤΟ είπε για τον Τραμπ: «Το κάνει αυτό για να κάνει όλο τον κόσμο ασφαλή».
Μεταξύ άλλων, τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις χρειάζονται κάποιο χρόνο για να συνειδητοποιήσουν την κατάσταση, καθώς είχαν μείνει εκτός του αρχικού σχεδιασμού, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί το στοιχείο της έκπληξης στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
«Κατανοώ την απογοήτευση του προέδρου που αυτό απαιτεί κάποιο χρόνο, αλλά και πάλι ζητώ κάποια κατανόηση, καθώς τα κράτη έπρεπε να προετοιμαστούν για αυτό χωρίς να γνωρίζουν», είπε ο Ρούτε.
Ρούτε: «Απολύτως βέβαιο ότι το ΝΑΤΟ θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ»
Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας χαρακτηρίζει «κρίσιμη» την επιχείρηση των ΗΠΑ και μιλά για συντονισμό συμμάχων απέναντι στην «υπαρξιακή απειλή» του Ιράν
Την πεποίθηση ότι το ΝΑΤΟ θα καταφέρει να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ εξέφρασε ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας στο Fox News, ο Ρούτε δήλωσε «απολύτως πεπεισμένος» ότι η Συμμαχία μπορεί να διασφαλίσει εκ νέου τη διέλευση από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
Αναφερόμενος στην κριτική που έχει ασκήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς το ΝΑΤΟ, υποστήριξε ότι η φύση της στρατιωτικής επιχείρησης απαιτούσε χρόνο για τον συντονισμό των συμμάχων.
Όπως σημείωσε, οι ευρωπαϊκές χώρες και οι εταίροι των ΗΠΑ «αξιοποίησαν τις τελευταίες εβδομάδες για να προετοιμαστούν και να δουν τι μπορούν να κάνουν συλλογικά», τόσο ως σύμμαχοι όσο και ως εταίροι της Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την επιχείρηση των ΗΠΑ «κρίσιμη», κάνοντας λόγο για «υπαρξιακή απειλή» που προέρχεται από το Ιράν.
Νετανιάχου προς Ευρωπαίους: «Ώρα να δράσετε στον πόλεμο κατά του Ιράν» - Η αναφορά στην Κύπρο
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπένζαμιν Νετανιάχου επανέλαβε ότι είναι ώρα οι ηγέτες άλλων χωρών να ενωθούν με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά του Ιράν, καθώς η σύγκρουση με την Τεχεράνη κλιμακώνεται.
Σε δηλώσεις του, ο Νετανιάχου τόνισε ότι ενώ μέχρι τώρα η διεθνής αντίδραση ήταν συγκρατημένη, «κάποιοι αρχίζουν να κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση» και να στηρίζουν πιο ενεργά τις ενέργειες κατά του ιρανικού καθεστώτος, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η ιδέα ενός ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και η επιρροή της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
Netanyahu on Iran:
It’s time to see the leaders of other countries join — some of them are beginning to move in that direction. pic.twitter.com/Y7nG7rsXIW— Clash Report (@clashreport) March 22, 2026
Αναλυτικά η δήλωση Νετανιάχου
«Το Ιράν έθεσε σε κίνδυνο όλο τον πλανήτη τις τελευταίες 48 ώρες… Στόχος του Ιράν είναι η δολοφονία πολιτών. Στόχευσαν τις ιερές περιοχές τριών θρησκειών στην Ιερουσαλήμ… Εκτόξευσαν βαλλιστικό πύραυλο στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία, είναι 4.000 χιλιόμετρα απόσταση. Τώρα έχουν την ικανότητα να φθάσουν βαθιά στην Ευρώπη, ήδη άνοιξαν πυρ σε ευρωπαϊκές χώρες, την Κύπρο… Βάζουν τους πάντες στο στόχαστρό τους. Επιχειρούν να εκβιάσουν ολόκληρο τον κόσμο με το Στενό του Ορμούζ. Τι απόδειξη χρειάζεστε ότι αυτό το καθεστώς που απειλεί όλο τον κόσμο πρέπει να σταματηθεί; Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ δουλεύουν μαζί για όλο τον κόσμο, και είναι καιρός να δούμε τους ηγέτες των υπόλοιπων χωρών να συμμετάσχουν μαζί μας. Χαίρομαι που λέω ότι κάποιοι κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά χρειάζονται περισσότεροι. Το κάλεσμα του Τραμπ ώστε η διεθνής κοινότητα να αντιμετωπίσει αυτό το τρομοκρατικό, φανατικό καθεστώς ζηλωτών, δεν είναι μόνο για την ασφάλεια του Ισραήλ και των ΗΠΑ αλλά για την ασφάλεια όλου του κόσμου.., Είναι καιρός γι’ αυτούς να δράσουν».
Παράλληλα, καταδίκασε τις πρόσφατες επιθέσεις του Ιράν κοντά σε ιερούς τόπους στην Ιερουσαλήμ.
«Πυροβόλησαν την Ιερουσαλήμ, ακριβώς δίπλα στους ιερούς τόπους των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών: το Δυτικό Τείχος, την Εκκλησία του Παναγίου Τάφου και το Τζαμί Αλ-Άκσα. Ως εκ θαύματος, κανείς τους δεν τραυματίστηκε, αλλά στόχευαν τους ιερούς τόπους των τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών», λέει.
Ερωτηθείς από έναν δημοσιογράφο ποια θα είναι η απάντησή του στις επιθέσεις του Ιράν εναντίον Ισραηλινών πολιτών, ο πρωθυπουργός απαντά: «Αντιδρούμε με μεγάλη δύναμη, αλλά όχι εναντίον πολιτών. Επιτιθέμεθα στο καθεστώς. Επιτιθέμεθα στους Φρουρούς της Επανάστασης, σε αυτή την εγκληματική συμμορία, και τους επιτιθέμεθα προσωπικά, τους ηγέτες τους, τις εγκαταστάσεις τους, τα οικονομικά τους περιουσιακά στοιχεία. Τους επιτιθέμεθα πολύ έντονα».
IDF: Η επίθεση του Ιράν κατά του Ντιέγκο Γκαρσία δείχνει ότι Βερολίνο, Παρίσι και Ρώμη βρίσκονται εντός εμβέλειας
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), Υποστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε ότι ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται περίπου στα μισά της εκστρατείας του κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι τα πλήγματα των τελευταίων εβδομάδων έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τις δυνατότητες της Τεχεράνης.
Όπως σημείωσε ο Εγιάλ Ζαμίρ, η κατεύθυνση των επιχειρήσεων θεωρείται σαφής, υπογραμμίζοντας ότι οι στρατιωτικές ενέργειες θα συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πλήγματα που έχουν πραγματοποιηθεί κατά τις τελευταίες τρεις εβδομάδες έχουν προκαλέσει σημαντικές απώλειες στο ιρανικό καθεστώς, οδηγώντας – όπως υποστήριξε – σε στρατηγικά και επιχειρησιακά αποτελέσματα σε στρατιωτικό, οικονομικό και κυβερνητικό επίπεδο.
«Το καθεστώς του κακού είναι πιο αδύναμο και το Ιράν είναι πιο εκτεθειμένο και χωρίς σημαντικές αμυντικές δυνατότητες. Οι ηγέτες του καθεστώτος, οι οποίοι ανέπτυξαν δυνατότητες με στόχο να μας καταστρέψουν, είναι χτυπημένοι και μπερδεμένοι» τόνισε χαρακτηριστικά.
«Μόλις χθες, το Ιράν εκτόξευσε έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο με βεληνεκές 4.000 χιλιομέτρων προς έναν αμερικανικό στόχο στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία. Αυτοί οι πύραυλοι δεν προορίζονταν να χτυπήσουν το Ισραήλ. Το βεληνεκές τους φτάνει μέχρι τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες - το Βερολίνο, το Παρίσι και η Ρώμη βρίσκονται όλες εντός της ζώνης άμεσης απειλής», δήλωσε.
Ο Ζαμίρ ανέφερε επίσης στη δήλωσή του ότι ενέκρινε επίσης νέα σχέδια μάχης για τις συγκρούσεις εναντίον της Χεζμπολάχ στο Λίβανο. «Οι δυνάμεις μας θα λειτουργήσουν ως προστατευτικό φράγμα μεταξύ του εχθρού και των κοινοτήτων, και κάθε στόχος που αποτελεί απειλή για αυτές θα εξουδετερωθεί», σημείωσε.
Το «γνωστό τροπάριο» της πλήρους αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών στο Β.Α Αιγαίο και στη Δωδεκάνησο συνεχίζει πλέον ακάθεκτος ο Ερντογάν, ισχυριζόμενος ότι η αποστρατιωτικοποίησή τους δήθεν προβλέπεται από τη Συνθήκη της Λοζάνης και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Ισχυρισμοί που είναι νόμω και ουσία αβάσιμοι όπως ήδη αναλύσαμε από τη στήλη αυτή (www.political.gr, 7/3/2026, σελ. 50).
Μάλιστα σύμφωνα με τη Milliyet η Τουρκία έστειλε επιστολές σε ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και ΕΕ διαμαρτυρόμενη για τη μεταφορά ελληνικών Patriot στην Κάρπαθο και τη στάθμευση F-16 στη Λήμνο (www.protothema.gr 19/3/2026).
Στην ίδια γραμμή και ο αντιπρόεδρος του τουρκικού κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, Χουσεΐν Γιαϊμάν, που δήλωσε: «Αν στρατιωτικοποιείτε αυτά τα νησιά εναντίον της Τουρκίας, αυτά τα όπλα δεν θα είναι αρκετά για αντιμετωπιστεί η Τουρκία» (www.skai.gr 19/3/2026).
Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2020 η Άγκυρα είχε αρχίσει να διατείνεται ότι ο αμυντικός εξοπλισμός των νησιών του Αιγαίου αποτελεί δήθεν «απειλή για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας» (www.dailysabah.com 20/9/2020), με τον Ερντογάν να διαμηνύει από την Έφεσο στις 9/6/2022 ότι «δεν κάνει πλάκα» (www.tanea.gr 9/6/2022) αλλά αντίθετα απαιτεί εδώ και τώρα την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών μας αλλιώς θα ενεργήσει με βάση δήθεν τις διεθνείς Συνθήκες (www.dailysabah.com 9/6/2022) και τον Τσελίκ να προαναγγέλλει απροκάλυπτα εισβολή δηλώνοντας «μπορεί να έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ» (www.cnn.gr 9/6/2022).
Στη συνέχεια ο Ερντογάν κυριολεκτικά το τερμάτισε καθώς με δηλώσεις του αμέσως μετά την συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας της Τουρκίας επισήμανε σε συνέντευξή του στο CNN Turk μεταξύ άλλων και τα εξής: «Έχουμε προειδοποιήσει και τις ΗΠΑ και την Ελλάδα. Η Ελλάδα πρέπει να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά. Στείλαμε επιστολή στον ΟΗΕ για να μην μας πουν αργότερα πως δεν τους είχαμε προειδοποιήσει» (www.kathimerini.gr 28/9/2022).
Είχε προηγηθεί το Συμβούλιο Ασφάλειας της Τουρκίας το οποίο σε Ανακοίνωσή του στις 28/9/2022 είχε δηλώσει: «Παρά τις εκκλήσεις μας να εφαρμόσει τις υποχρεώσεις της που προκύπτουν από το διεθνές δίκαιο και τις συνθήκες, η Ελλάδα συνεχίζει τις παράνομες ενέργειες της και εξετάστηκαν όλες οι προκλητικές ενέργειες. Τονίστηκε ότι δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε κάθε είδους νόμιμες μεθόδους και μέσα για την προστασία των συμφερόντων του έθνους μας απέναντι στις μάταιες προσπάθειες της Ελλάδας. Καλούμε σε εκλογίκευση τους κύκλους που παροτρύνουν την Ελλάδα να στρατιωτικοποιήσει τα νησιά τα οποία έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς» (www.skai.gr 28/9/2022).
Στη συνέχεια την σκυτάλη πήρε ο Τσαβούσογλου που σε νέες δηλώσεις του είπε: «Φυσικά, ενώ η Ελλάδα παραβιάζει το καθεστώς των αποστρατιωτικοποιημένων νησιών κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, δεν μπορούμε να είμαστε αδρανείς», για να καταλήξει ότι «τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Κύπρο, θα λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για να εδραιώσουμε τα δικά μας συμφέροντα και ασφάλεια και να προστατεύσουμε τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων» (www.skai.gr 29/9/2022).
Και όλα αυτά ενώ είναι πλέον πανθομολογούμενο ότι η τουρκική στρατιά του Αιγαίου, το τουρκικό casus belli και οι συνεχείς τουρκικές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου αποτελούν απειλή για την άμυνα και ασφάλεια των ελληνικών νησιών, γεγονός το οποίο δικαιολογεί τον πλήρη αμυντικό τους εξοπλισμό στο πλαίσιο του δικαιώματος αυτοάμυνας της Ελλάδας το οποίο κατοχυρώνει το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Τελεία και παύλα.
*Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com
.png)
