iEpikaira

David A. Graham

Αρθρογράφος (Staff Writer)

Τα σημαντικά εκλογικά κέρδη του Ντόναλντ Τραμπ μεταξύ των Αφροαμερικανών, των Ισπανόφωνων και των νέων ψηφοφόρων στις εκλογές του 2024 έδειχναν ότι βρισκόταν σε εξέλιξη μια μεγάλη αλλαγή στο εκλογικό τοπίο των ΗΠΑ. Ωστόσο, λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος και οι Ρεπουμπλικανοί έχουν χάσει αυτούς τους νέους υποστηρικτές.

Η νέα εποχή που δεν ήρθε ποτέ

Οι θεμελιώδεις ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο ψηφίζουν οι Αμερικανοί είναι σπάνιες. Αντίθετα, οι προβλέψεις ότι έχει ήδη συντελεστεί μια τέτοια αναδιάταξη εμφανίζονται πολύ συχνότερα.

Σχεδόν αμέσως μετά την ανακήρυξη του Ντόναλντ Τραμπ ως νικητή των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου 2024, πολλοί υποστήριξαν ότι οι εκλογές σηματοδοτούσαν την αρχή μιας νέας πολιτικής εποχής. Το NBC News έγραψε χαρακτηριστικά:

«Ο Τραμπ αναδιάταξε ολόκληρο τον πολιτικό χάρτη. Οι Δημοκρατικοί δεν έχουν εύκολο δρόμο για να το διορθώσουν.»

Οι εκλογές, βέβαια, ήταν εξαιρετικά αμφίρροπες. Ο Τραμπ κέρδισε λίγο περισσότερες εκλεκτορικές ψήφους από όσες είχε λάβει ο Τζο Μπάιντεν το 2020 (312 έναντι 306), όμως συγκέντρωσε λιγότερες ψήφους στο σύνολο της επικράτειας και μικρότερο ποσοστό της λαϊκής ψήφου. Παρ’ όλα αυτά, η νίκη του θεωρήθηκε σημαντική, επειδή ήταν η πρώτη φορά, έπειτα από τρεις υποψηφιότητες, που εξασφάλισε την υποστήριξη της μεγαλύτερης μερίδας των ψηφοφόρων.

Ωστόσο, το επιχείρημα περί «πολιτικής αναδιάταξης» δεν βασιζόταν τόσο στους συνολικούς αριθμούς όσο στη δημογραφική ανάλυση των αποτελεσμάτων. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενίσχυσε την επιρροή του στη λευκή εργατική τάξη, ενώ σημείωσε ιστορικά υψηλές επιδόσεις μεταξύ των νέων ψηφοφόρων –ιδιαίτερα των νέων ανδρών– καθώς και των Ισπανόφωνων.

Γράφοντας στο The Atlantic τον Μάιο του 2025, ο δημοσκόπος Patrick Ruffini υποστήριξε ότι είχε ξεκινήσει μια νέα πολιτική εποχή, στην οποία ο Τραμπ έσπασε τη μακροχρόνια κυριαρχία των Δημοκρατικών στις μειονοτικές κοινότητες.

Όπως έγραψε:

«Η αναδιάταξη της εργατικής τάξης, που βοήθησε τον Τραμπ να κερδίσει το 2016, δεν θα περιοριζόταν στους λευκούς ψηφοφόρους. Το 2020 και το 2024, η ίδια αναδιάταξη επεκτάθηκε και στους μη λευκούς ψηφοφόρους. Σε μια εποχή όπου η πολιτική γίνεται ολοένα και πιο εθνικοποιημένη και η πόλωση εντείνεται, η κοινωνική βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι πλειοψηφίες των Δημοκρατικών φαίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη.»

Τα προβλήματα των Δημοκρατικών εξακολουθούν να είναι υπαρκτά. Προς το παρόν, όμως, ο Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αντιμετωπίζουν ακόμη σοβαρότερες δυσκολίες.

Η πιο εμφανής είναι η έντονη προσωπική αντιδημοτικότητα του Τραμπ.

Στο σημερινό, βαθιά πολωμένο και πολιτικά δυσαρεστημένο περιβάλλον, σχεδόν όλοι οι πρόεδροι εμφανίζονται αντιδημοφιλείς. Ωστόσο, ο Τραμπ βρίσκεται σε μια κατηγορία μόνος του.

Δημοσκόπηση του CNN, που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, κατέγραψε την αποδοχή του στο 34%, ποσοστό που ισοφαρίζει το χαμηλότερο επίπεδο που είχε σημειώσει μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Ακόμη χειρότερα ήταν τα αποτελέσματα της έρευνας AP-NORC, όπου η δημοτικότητά του έφτασε μόλις στο 33%, μόλις μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από το ιστορικό χαμηλό του 2017.

Η Quinnipiac University κατέγραψε ακόμη χαμηλότερη επίδοση, με την αποδοχή του να βρίσκεται στο 32%, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει ποτέ καταγραφεί γι’ αυτόν στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση.

Αυτή η γενική εικόνα είναι ήδη αρκετά αρνητική. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση των δημοσκοπήσεων αποκαλύπτει κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό για τον Τραμπ: η μεγαλύτερη φθορά καταγράφεται ακριβώς στις ομάδες ψηφοφόρων που θεωρούνταν ο πυρήνας της «πολιτικής αναδιάταξης» του 2024 — τους νέους, τους Ισπανόφωνους και τους Αφροαμερικανούς ψηφοφόρους.

Εξετάστε, για παράδειγμα, τους νέους ψηφοφόρους.

Η Κάμαλα Χάρις κέρδισε μια οριακή πλειοψηφία των νέων στις εκλογές του 2024, μια εντυπωσιακή πτώση σε σύγκριση με το προβάδισμα των 25 ποσοστιαίων μονάδων που είχε εξασφαλίσει ο Τζο Μπάιντεν τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Η δημοσκόπηση Yale Youth Poll διαπίστωσε τον Μάιο ότι το 68% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 22 ετών και το 72% όσων ήταν 23 έως 29 ετών αποδοκίμαζαν τον Τραμπ.

Η εταιρεία Echelon Insights κατέγραψε επίσης ότι οι νεότεροι ψηφοφόροι αποδοκιμάζουν τον Τραμπ περισσότερο από τον γενικό πληθυσμό. Η καθαρή αποδοχή του (net approval) έχει μειωθεί κατά 37 ποσοστιαίες μονάδες από την αρχή της παρούσας κυβέρνησής του.

Παράλληλα, έρευνα του Harvard Institute of Politics έδειξε ότι οι νέοι ψηφοφόροι αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό την επέκταση των προεδρικών εξουσιών και τις επικλήσεις περί «εθνικής έκτακτης ανάγκης» — δύο βασικά χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης Τραμπ.

Ένας από τους λόγους της μεγάλης πτώσης των ποσοστών του στους νέους είναι η επιδείνωση της απήχησής του στους νέους άνδρες.

Μια δημοφιλής εξήγηση ήταν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο πολλοί χαρακτήριζαν υπερβολικά «φεμινιστικό» και «woke», είχε αποξενώσει αυτή την ομάδα, ωθώντας την προς τον Τραμπ και την ολοένα ισχυρότερη διαδικτυακή «ανδρόσφαιρα» (manosphere) των συντηρητικών influencers.

Στον βαθμό που αυτό ίσχυσε, αποδείχθηκε προσωρινό.

Οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τους Δημοκρατικούς με επιφύλαξη, αλλά πλέον έχουν απογοητευθεί και από τον ίδιο τον Τραμπ.

Η Yale Youth Poll διαπίστωσε ότι οι άνδρες κάτω των 30 ετών ήταν μία από τις δύο δημογραφικές ομάδες που στράφηκαν περισσότερο εναντίον του Τραμπ σε σχέση με το περασμένο φθινόπωρο.

Ο Τραμπ χάνει επίσης υποστήριξη μεταξύ των Αφροαμερικανών και των Ισπανόφωνων ψηφοφόρων — ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών — σύμφωνα με το Bloomberg Government.

Το 2024 ο Τραμπ είχε κερδίσει σχεδόν τους μισούς Ισπανόφωνους ψηφοφόρους. Σήμερα όμως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικανοί συγκεντρώνουν μόλις 27% έως 35% της υποστήριξής τους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, επίδοση που θα ήταν η χειρότερη για το κόμμα σε αυτή την ομάδα από το 2018, όταν οι Δημοκρατικοί πέτυχαν μεγάλη εκλογική νίκη.

Η εταιρεία δημοσκοπήσεων Equis, η οποία ειδικεύεται στους Λατίνους ψηφοφόρους, διαπιστώνει ότι η αποδοχή του Τραμπ μεταξύ των Λατίνων είναι πλέον χαμηλότερη ακόμη και από εκείνη των μη Λατίνων ψηφοφόρων.

Δημοσκόπηση του Μαΐου έδειξε ότι ένας στους τέσσερις Ισπανόφωνους που είχαν ψηφίσει τον Τραμπ το 2024 δηλώνει σήμερα ότι δεν θα τον ψήφιζε ξανά.

Η φθορά έχει πλέον επεκταθεί ακόμη και στον πιο παραδοσιακό πυρήνα της εκλογικής του βάσης.

Ανασκόπηση δημοσκοπικών στοιχείων από τους New York Times διαπίστωσε τον Ιούνιο ότι οι λευκοί ψηφοφόροι της εργατικής τάξης αξιολογούν ολοένα και πιο αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται την οικονομία.

Κατά τα δύο πρώτα χρόνια της πρώτης προεδρικής του θητείας, οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι του έδιναν υψηλότερες αξιολογήσεις από εκείνες του γενικού πληθυσμού. Σήμερα, αντίθετα, τον αξιολογούν αισθητά χειρότερα.

Τον Φεβρουάριο του 2016 ο Τραμπ είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:

«Λατρεύω τους λιγότερο μορφωμένους.»

Σήμερα, όμως, εκείνοι δεν φαίνεται να ανταποδίδουν την αγάπη αυτή.

Η Echelon Insights καταγράφει ότι η αποδοχή του μεταξύ όσων έχουν απολυτήριο λυκείου ή χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο έχει υποχωρήσει στο 41%.

Παράλληλα, έρευνα του Institute for the Study of Modern Authoritarianism διαπιστώνει ότι η εκλογική βάση του Τραμπ συρρικνώνεται και ότι μειώνεται ο προσωπικός δεσμός των υποστηρικτών του με τον ίδιο — μια ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη για έναν ηγέτη και ένα πολιτικό κίνημα που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην προσωπικότητα του αρχηγού.

Σύμφωνα με την Washington Post, Ρεπουμπλικανοί εκλογικοί στρατηγοί ανησυχούν πλέον ότι ακόμη και οι σταθεροί ψηφοφόροι του κόμματος ίσως να μην προσέλθουν στις κάλπες τον Νοέμβριο.

Όπως έχει γράψει ο αναλυτής δημοσκοπήσεων G. Elliott Morris, υπήρχαν αρκετές πειστικές εξηγήσεις για τη νίκη του Τραμπ το 2024 που δεν προϋπέθεταν κάποια βαθιά πολιτική αναδιάταξη.

Μεταξύ αυτών ήταν:οι παρατεταμένες συνέπειες της πανδημίας,

το παγκόσμιο κύμα δυσαρέσκειας απέναντι στις κυβερνήσεις που βρίσκονταν στην εξουσία,

και οι ιδιαίτερες συνθήκες που δημιούργησε η αμφιλεγόμενη απόφαση του Τζο Μπάιντεν να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία πριν αποσυρθεί καθυστερημένα από την κούρσα.

Ο σημαντικότερος παράγοντας, όμως, ήταν ο πληθωρισμός.

Οι Αμερικανοί ήταν εξοργισμένοι με τους Δημοκρατικούς εξαιτίας της παρατεταμένης αύξησης των τιμών.

Σήμερα, ο Τραμπ χάνει την υποστήριξη των ψηφοφόρων για ακριβώς τον ίδιο λόγο.

Όχι μόνο δεν κατάφερε να τερματίσει τον πληθωρισμό, όπως είχε υποσχεθεί — τον Ιούνιο βρισκόταν στο 3,5% — αλλά και οι δικές του αποφάσεις, ιδιαίτερα ο πόλεμος με το Ιράν, συνέβαλαν στην περαιτέρω άνοδο των τιμών.

Οι ψηφοφόροι ήταν διατεθειμένοι να δώσουν στον Τραμπ μια ευκαιρία, επειδή είχαν απογοητευτεί από τον Μπάιντεν.

Τώρα όμως βλέπουν τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής του και δεν τους αρέσουν.

Ίσως αυτή η εξέλιξη να ήταν προβλέψιμη.

Παρότι ορισμένοι αναλυτές πίστεψαν ότι είχε συντελεστεί μια ιστορική πολιτική μετατόπιση, ο ερευνητής του Brookings Institution και συνεργάτης του The Atlantic, Jonathan Rauch, έγραψε ήδη στις 9 Νοεμβρίου 2024 ότι το αποτέλεσμα των εκλογών δεν αποτελούσε:

«μια αναδιάταξη υπέρ του MAGA ούτε μια σαρωτική απόρριψη των Δημοκρατικών. Ήταν, απλώς, μια συνηθισμένη εκλογική αναμέτρηση.»

Και πρόσθεσε, με σχεδόν προφητικό τρόπο:

«Παρότι οι Ρεπουμπλικανοί πέτυχαν αναμφίβολα μια καθαρή νίκη, μπορεί να μπουν στον πειρασμό να θεωρήσουν ότι έλαβαν ισχυρότερη λαϊκή εντολή από αυτήν που πραγματικά τους έδωσαν οι ψηφοφόροι — και να εφαρμόσουν πολιτικές πιο ακραίες και πιο ανατρεπτικές από εκείνες που επιθυμεί ή περιμένει η κοινή γνώμη.»

Σήμερα, η υποτιθέμενη πολιτική «αναδιάταξη» μοιάζει σχεδόν εξίσου ετοιμοθάνατη με τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών να διατηρήσουν ισχυρή θέση στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές.

The Atlantic απόδοση anixneuseis.gr

Χουσέιν Χακάνι

Το Πακιστάν αξιοποιεί τους στρατιωτικούς δεσμούς του με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, επιδιώκοντας να αποκτήσει στρατηγική επιρροή εν μέσω των ανταγωνισμών στη Μέση Ανατολή και των οικονομικών ανταλλαγμάτων.

Με λίγα λόγια

-Το Πακιστάν επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή του μέσω συμφωνιών με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία.

-Το Ισλαμαμπάντ προσβλέπει στην εξασφάλιση συναλλάγματος μέσω της πώλησης στρατιωτικής τεχνογνωσίας.

-Η συμφωνία θα κριθεί από τον τρόπο με τον οποίο το Πακιστάν θα αντιδράσει σε επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Για μια ολοκληρωμένη ανάλυση, ακούστε εδώ το podcast μας, το οποίο υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη.

Το Πακιστάν, η μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα, επιδιώκει να αξιοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ του, ώστε να αναδειχθεί σε βασικό παράγοντα στη Μέση Ανατολή. Πέρα από τον ρόλο του ως μεσολαβητή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, το Ισλαμαμπάντ επιδιώκει τη σύναψη αμυντικών συμφωνιών και την πραγματοποίηση πωλήσεων στρατιωτικού υλικού. Η επιτυχία του στην εξασφάλιση ενός σημαντικού περιφερειακού ρόλου θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να κινηθεί μέσα στο σύνθετο πλέγμα των ανταγωνισμών, αλλά και από το κατά πόσο οι χώρες της Μέσης Ανατολής είναι διατεθειμένες να θέσουν σε κίνδυνο τις αναπτυσσόμενες οικονομικές σχέσεις τους με την Ινδία, προκειμένου να συνάψουν συνεργασίες ασφαλείας με το Πακιστάν.

Ιστορικά, το Πακιστάν θεωρεί την Ινδία βασικό του αντίπαλο από το 1947, όταν η βρετανική αποικιακή διοίκηση διαίρεσε την ινδική υποήπειρο σε δύο κράτη. Ινδία και Πακιστάν έχουν πολεμήσει αρκετές φορές, με την πιο πρόσφατη σύγκρουσή τους να σημειώνεται τον Μάιο του 2025, ενώ και οι δύο χώρες διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσής του με την Ινδία, το Πακιστάν έχει αναζητήσει πολλές φορές υποστήριξη από μουσουλμανικά κράτη της Βόρειας Αφρικής και της Δυτικής Ασίας. Ωστόσο, πολλές αραβικές χώρες έχουν αποφύγει να πάρουν ξεκάθαρη θέση.

Οι ηγέτες του Πακιστάν θεωρούν ότι έχουν μεταβάλει αυτή την ιστορική δυναμική, υπογράφοντας με τη Σαουδική Αραβία, στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, τη Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας (Strategic Mutual Defense Agreement – SMDA). Οι δύο χώρες διατηρούν εδώ και χρόνια μια συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη πακιστανικών στρατευμάτων στη Σαουδική Αραβία και την εκπαίδευση Σαουδαράβων στρατιωτικών στο Πακιστάν. Η SMDA βασίζεται στην αρχή ότι μια επίθεση εναντίον της μίας χώρας θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των δύο.

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, εάν οι δηλώσεις των Σαουδαράβων και Πακιστανών ηγετών ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε πρόκειται για μια συμφωνία με ουσιαστικό και όχι απλώς συμβολικό χαρακτήρα. Τον Ιανουάριο του 2026, το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία ανακοίνωσαν ότι διεξάγουν διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη αμυντική συμφωνία, δημιουργώντας την προοπτική συγκρότησης ενός θεσμοθετημένου συστήματος συλλογικής άμυνας, βασισμένου σε συνθήκη και παρόμοιου με το ΝΑΤΟ.

Η κοινή άμυνα προϋποθέτει συνήθως την ύπαρξη ενός κοινού εχθρού. Οι περισσότερες χώρες του μουσουλμανικού κόσμου, όμως, αντιμετωπίζουν διαφορετικές απειλές και έχουν διαφορετικές ανησυχίες. Για παράδειγμα, η Ινδία, την οποία το Πακιστάν θεωρεί αντίπαλό του, διατηρεί εμπορικές συναλλαγές ύψους 41 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως με τη Σαουδική Αραβία. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό του συνολικού όγκου των εμπορικών συναλλαγών του Πακιστάν, ο οποίος ανέρχεται σε 90 δισεκατομμύρια δολάρια. Είναι επομένως απίθανο το Ριάντ να εξετάζει το ενδεχόμενο να πολεμήσει στο πλευρό του Πακιστάν εναντίον της Ινδίας.

Πιθανότερος σκοπός της SMDA είναι να επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αξιοποιήσει, για την άμυνά της, τους έμπειρους από πολεμικές επιχειρήσεις Πακιστανούς στρατιώτες, πιλότους και χειριστές μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Σε αντάλλαγμα, το Πακιστάν θα αποκτήσει πρόσβαση σε σαουδαραβικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της στρατιωτικής του βιομηχανίας.

Εάν η Τουρκία επισημοποιήσει τη στρατιωτική συνεργασία της με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία μέσω μιας συνθήκης ή κοινής συμφωνίας, θα μπορούσε και εκείνη να εξασφαλίσει σαουδαραβικά κεφάλαια για τη δική της αμυντική βιομηχανία, προωθώντας ταυτόχρονα τη συμπαραγωγή στρατιωτικού υλικού με το Πακιστάν ή τις πωλήσεις προς αυτό.

16 Απριλίου 2026: Στρατιωτική αντιπροσωπεία υπό τον στρατάρχη Σαγέντ Ασίμ Μουνίρ, αρχηγό του πακιστανικού στρατού, πραγματοποίησε συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη, καθώς το Ισλαμαμπάντ διευκολύνει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. © Getty Images

Οι διαχρονικές φιλοδοξίες του Πακιστάν στη Μέση Ανατολή

Το Πακιστάν τάσσεται υπέρ της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με άλλες μουσουλμανικές χώρες ήδη από τη δεκαετία του 1950. Στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, το Ισλαμαμπάντ υποστήριξε την αμερικανική πρόταση για τη δημιουργία ενός Οργανισμού Άμυνας Μέσης Ανατολής (Middle East Defense Organization – MEDO) και προσχώρησε στο Σύμφωνο της Βαγδάτης, το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Οργανισμό Κεντρικού Συμφώνου (Central Treaty Organization – CENTO). Μολονότι η Τουρκία και το Ιράν —το οποίο τότε κυβερνούσε ο σάχης— συμμετείχαν σε αυτές τις υπό δυτική ηγεσία προσπάθειες για τη συγκρότηση μιας αμυντικής «Βόρειας Ζώνης» κατά μήκος των νότιων συνόρων της Σοβιετικής Ένωσης, οι αραβικές χώρες απείχαν χαρακτηριστικά.

Μετά την επίσημη διάλυση του CENTO το 1979 και τις αλλαγές που ακολούθησαν στις περιφερειακές προτεραιότητες ασφαλείας, το Πακιστάν επιχείρησε να αξιοποιήσει τις πολυάριθμες ένοπλες δυνάμεις του, προκειμένου να ασκήσει επιρροή σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία. Το Πακιστάν αντιμετωπίζει τις αμυντικές συνεργασίες με κράτη της Μέσης Ανατολής ως μέσο ενίσχυσης της στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος του, αποφεύγοντας παράλληλα την πλήρη εξάρτηση είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε από την Κίνα.

Για πολλά χρόνια, η Σαουδική Αραβία λειτουργούσε ως ο σύμμαχος έσχατης ανάγκης του Πακιστάν, με τη σχέση αυτή να βασίζεται τόσο σε ιδεολογικούς όσο και σε στρατηγικούς παράγοντες. Οι στενοί δεσμοί με τη χώρα που φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ συνέβαλαν στην ενίσχυση της εικόνας του Πακιστάν ως ηγετικής δύναμης μεταξύ των μουσουλμανικών κρατών. Η οικονομική στήριξη και οι ενεργειακοί πόροι της Σαουδικής Αραβίας υπήρξαν ζωτικής σημασίας για το Πακιστάν, συχνά με αντάλλαγμα πακιστανικό εργατικό δυναμικό και στρατιωτική συνεργασία.

Κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, πακιστανικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στη Σαουδική Αραβία για να υπερασπιστούν την επικράτειά της, να χειριστούν σαουδαραβικά αεροσκάφη και να εκπαιδεύσουν τις ένοπλες δυνάμεις της. Σε αντάλλαγμα, το Ριάντ χρηματοδοτούσε συχνά τις αγορές προηγμένου στρατιωτικού εξοπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους δυτικούς συμμάχους τους, τις οποίες πραγματοποιούσε το Ισλαμαμπάντ. Η δυναμική αυτή μεταβλήθηκε μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο για την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στο σαουδαραβικό βασίλειο.

Η Σαουδική Αραβία φαίνεται τώρα να προετοιμάζεται για μια πιθανή συρρίκνωση της παγκόσμιας παρουσίας ασφαλείας της Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή. Η Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA) αναβαθμίζει τη μακροχρόνια συνεργασία, μετατρέποντάς την από μια ευέλικτη σύμπραξη σε μια σαφέστερη αμοιβαία δέσμευση.

Άμεσος καταλύτης για τη συμφωνία ενδέχεται να υπήρξε η επίθεση του Ισραήλ, στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, εναντίον της ηγεσίας της Χαμάς στην Ντόχα του Κατάρ. Η αποτυχία των ΗΠΑ να αποτρέψουν το Ισραήλ, καθώς και η ανοχή τους απέναντι σε μια επίθεση κατά χώρας που φιλοξενεί αμερικανική στρατιωτική βάση, εξέπεμψαν προειδοποιητικά μηνύματα για ενδεχόμενες μελλοντικές απειλές κατά των χωρών του Κόλπου. Μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας σχετικά με τις υφιστάμενες εγγυήσεις ασφαλείας και αυξημένης περιφερειακής αστάθειας, το Ριάντ σύναψε τη συμφωνία με το Ισλαμαμπάντ στο πλαίσιο μιας στρατηγικής αντιστάθμισης κινδύνων. Παράλληλα, οι δύο χώρες έχουν τροφοδοτήσει τις εικασίες σχετικά με το εάν η συμφωνία περιλαμβάνει και δεσμεύσεις πυρηνικής προστασίας.

Για το Πακιστάν, η συμφωνία αντανακλά μια υπολογισμένη προσπάθεια μετατροπής της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας σε οικονομικό πλεονέκτημα. Αντιμέτωπο με σοβαρή έλλειψη ρευστότητας, το Ισλαμαμπάντ θεωρεί τους αμυντικούς δεσμούς με τη Σαουδική Αραβία —και δυνητικά με την Τουρκία— ως έναν τρόπο οικονομικής αξιοποίησης της στρατιωτικής του τεχνογνωσίας, μετατρέποντας την εκπαίδευση, την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και τις πωλήσεις όπλων σε συνάλλαγμα και δημοσιονομική ανάσα.

Στα τέλη Απριλίου του 2022, λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ πραγματοποίησε το πρώτο σημαντικό ταξίδι του στο εξωτερικό, επισκεπτόμενος τη Σαουδική Αραβία. Εκεί συναντήθηκε με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στην Τζέντα. Το Πακιστάν εξασφάλισε από τη Σαουδική Αραβία κρίσιμη οικονομική στήριξη για την κλυδωνιζόμενη οικονομία του. © Getty Images

Πέρα από τον στρατιωτικό τομέα, το Πακιστάν ελπίζει να επεκτείνει τη συνεργασία και στη ναυτιλία, συνδέοντας τα λιμάνια του Γκουαντάρ και του Καράτσι με την Τζέντα και το Νταμάμ μέσω προτεινόμενων τερματικών διαμετακόμισης. Μια τέτοια διασύνδεση θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν θαλάσσιο διάδρομο ενέργειας και εμπορίου, εντάσσοντας τα σαουδαραβικά εμπορικά συμφέροντα στον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας–Πακιστάν και ενσωματώνοντας βαθύτερα το Πακιστάν στην οικονομική αρχιτεκτονική και στο σύστημα ασφαλείας του Κόλπου.

Ωστόσο, η αξιοπιστία του Πακιστάν ως εταίρου ασφαλείας της Σαουδικής Αραβίας στο νέο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής εξακολουθεί να αμφισβητείται. Η ενίσχυση της ιρανικής απειλής σε μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου έχει θέσει υπό δοκιμασία την παραδοσιακή πακιστανική αντίληψη περί συσπείρωσης των μουσουλμανικών χωρών απέναντι σε μη μουσουλμανικές δυνάμεις, όπως η πρώην Σοβιετική Ένωση ή το Ισραήλ. Αρκετές από τις σημερινές περιφερειακές συγκρούσεις φέρνουν πλέον μουσουλμάνους αντιμέτωπους με μουσουλμάνους και το Πακιστάν εμφανίζεται συχνά απρόθυμο να πάρει θέση.

Οι Σαουδάραβες εξακολουθούν να θυμούνται την άρνηση του Πακιστάν να διαθέσει στρατεύματα για τη στρατιωτική επιχείρηση του 2015 εναντίον των Χούθι της Υεμένης. Εκείνη την περίοδο, η Σαουδική Αραβία είχε ζητήσει πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και στρατιωτικές δυνάμεις. Το πακιστανικό κοινοβούλιο, όμως, ψήφισε ομόφωνα υπέρ της ουδετερότητας στη σύγκρουση της Υεμένης.

Οι πρόσφατες επιθέσεις του ιρανικού καθεστώτος εναντίον χωρών του Κόλπου, ως απάντηση στα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δημιούργησαν ένα παρόμοιο δίλημμα. Η ανάγκη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για έναν μεσολαβητή στις επαφές με την Τεχεράνη, σε συνδυασμό με την προθυμία του Πακιστάν να αναλάβει αυτόν τον ρόλο, εμπόδισε την πλήρη δοκιμασία της σαουδαραβοπακιστανικής συμφωνίας στην πράξη. Ως μεσολαβητής, το Πακιστάν δεν θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα συμμετείχε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις για λογαριασμό της Σαουδικής Αραβίας. Πρόκειται για μια στάση την οποία οι Σαουδάραβες φαίνεται να αποδέχονται, αν και άλλες χώρες, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη θεωρούν προβληματική.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν υιοθετήσει τη θέση ότι οι φίλοι και οι σύμμαχοι των χωρών του Κόλπου θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις ιρανικές επιθέσεις ως επιθετική ενέργεια και είτε να υπερασπίζονται τα κράτη του Κόλπου είτε να ασκούν πίεση στην Τεχεράνη για να σταματήσει τις επιθέσεις. Εάν η Σαουδική Αραβία είχε υιοθετήσει παρόμοια στάση, το Πακιστάν θα δεχόταν πιέσεις να υπερασπιστεί το βασίλειο αντί να λειτουργήσει ως μεσολαβητής.

Οι παράγοντες της Τουρκίας και της Κίνας

Όπως συμβαίνει με τη Σαουδική Αραβία, οι σχέσεις του Πακιστάν με την Τουρκία ανάγονται στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Οι δύο χώρες συμμετείχαν κατά το παρελθόν σε περιφερειακούς μηχανισμούς ασφαλείας, συχνά σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την οπτική της Άγκυρας, το αναδυόμενο σχήμα Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας αποτελεί μια προσπάθεια αναπροσαρμογής της θέσης της για την ενίσχυση της επιρροής της και όχι μια πλήρη αλλαγή στρατηγικού προσανατολισμού.

Η Τουρκία δεν αποχωρεί από το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, καλλιεργεί παράλληλες συνεργασίες, ώστε να ενισχύσει τη στρατηγική της ευελιξία και τη διαπραγματευτική της ισχύ. Οι συγκεκριμένες συνεργασίες επιτρέπουν στην Άγκυρα να διευρύνει τον περιφερειακό της ρόλο, αναλαμβάνοντας λιγότερες δεσμευτικές υποχρεώσεις.

Το ενδιαφέρον της Τουρκίας ενισχύεται και από τη βελτίωση των σχέσεών της με τη Σαουδική Αραβία. Από το 2021, οι δύο χώρες έχουν αποκαταστήσει τους δεσμούς τους και έχουν ευθυγραμμίσει τις θέσεις τους σε ζητήματα που αφορούν τη Συρία, το Σουδάν και τη Σομαλία. Η Άγκυρα, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων εξαγωγέων οπλικών συστημάτων παγκοσμίως, επιδιώκει άμεσα οφέλη για την αμυντική της βιομηχανία μέσω των συνεργασιών με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.

Η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει πρόσβαση στα προγράμματα αμυντικών προμηθειών του Κόλπου για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τεθωρακισμένα οχήματα, ναυτικές πλατφόρμες και συστήματα αεράμυνας. Παράλληλα, αναζητεί ευκαιρίες συμπαραγωγής, συναρμολόγησης κατόπιν αδείας και μεταφοράς τεχνολογίας εντός της Σαουδικής Αραβίας.

Ένα τριμερές πλαίσιο ασφαλείας περιορίζει τον πολιτικό κίνδυνο που συνδέεται με τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις, εντάσσει τις τουρκικές εταιρείες στις σαουδαραβικές προσπάθειες για την εγχώρια παραγωγή αμυντικού υλικού και καθιστά την Τουρκία προτιμώμενο προμηθευτή και ολοκληρωτή αμυντικών συστημάτων, μαζί με το Πακιστάν. Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα μπορεί να μετατρέψει τη στρατηγική σύγκλιση σε επαναλαμβανόμενα έσοδα, διευρυμένη βιομηχανική παραγωγή και περιφερειακή επιρροή, χωρίς να αναλάβει υποχρεώσεις αντίστοιχες με εκείνες του ΝΑΤΟ.

Η Κίνα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της Στρατηγικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, η οποία υπογράφηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2025. Ούτε αναφέρεται ως επίσημος συμμετέχων στο αναδυόμενο αμυντικό σχήμα Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να αποκομίσει έμμεσα στρατηγικά οφέλη από την εντεινόμενη θεσμοθέτηση των αμυντικών δεσμών μεταξύ του Πακιστάν και της Σαουδικής Αραβίας.

Περίπου το 80% των πρόσφατων αμυντικών εισαγωγών του Πακιστάν προέρχεται από την Κίνα, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραυλικών συστημάτων. Οποιαδήποτε διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας του Πακιστάν αυξάνει την επαφή της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας με οπλικά συστήματα κινεζικής προέλευσης ή με συστήματα που συμπαράγονται από την Κίνα και το Πακιστάν, όπως το μαχητικό αεροσκάφος JF-17.

Σενάρια

Πιθανότερο: Το Πακιστάν ως μεσολαβητής και όχι ως εμπόλεμο μέρος

Η πρώτη και σημαντικότερη δοκιμασία της Στρατηγικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA) βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, μέσα από τον τρόπο με τον οποίο το Πακιστάν διαχειρίζεται τη συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν. Αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου, το Πακιστάν εξέφρασε την πλήρη αλληλεγγύη του προς τη Σαουδική Αραβία. Ανώτατοι Πακιστανοί αξιωματούχοι επισκέφθηκαν το βασίλειο για να επαναβεβαιώσουν την υποστήριξή τους, ενώ υπενθύμισαν στο Ιράν την ύπαρξη της Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας, επιχειρώντας να αποτρέψουν επιθέσεις εναντίον της σαουδαραβικής επικράτειας.

Παράλληλα με την προσπάθεια διατήρησης ισορροπιών στις σχέσεις του με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν καλείται να διαχειριστεί και την έντονη εσωτερική αντίθεση στα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν. Η σιιτική κοινότητα της χώρας έχει ταχθεί σε μεγάλο βαθμό στο πλευρό της Τεχεράνης. Περισσότεροι από 20 Πακιστανοί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στο αμερικανικό προξενείο στο Καράτσι, ενώ ο πρόεδρος Ασίφ Αλί Ζαρντάρι εξέφρασε τη συμπάθειά του προς το Ιράν.

Στον ΟΗΕ, το Πακιστάν υιοθέτησε μια αντιφατική στάση. Αφενός, συνυπέγραψε το υπό την ηγεσία του Μπαχρέιν ψήφισμα που καταδίκαζε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον των κρατών του Κόλπου. Αφετέρου, ψήφισε υπέρ του ρωσικού ψηφίσματος που ζητούσε τον άμεσο τερματισμό όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς να αποδίδει ευθύνη στο Ιράν.

Οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ουδέτερη στάση παραπέμπουν στην ιστορική απροθυμία του να εμπλέξει στρατιωτικές δυνάμεις σε συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής. Εάν, ωστόσο, οι εχθροπραξίες επεκταθούν, το Ισλαμαμπάντ ενδέχεται να δεχθεί πιέσεις να παράσχει άμεση στρατιωτική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία. Σε διαφορετική περίπτωση, θα κινδυνεύσει να υπονομεύσει την αξιοπιστία των δεσμεύσεων αμοιβαίας άμυνας που έχει αναλάβει.

Λιγότερο πιθανό: Άμεση στρατιωτική εμπλοκή

Η δεύτερη, πιο περιορισμένη δοκιμασία της SMDA αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει τις εξελίξεις στη Νότια Ασία, μετά την κήρυξη «ανοιχτού πολέμου» από το Πακιστάν εναντίον του Αφγανιστάν. Το Ριάντ επιδιώκει να παρουσιαστεί ως αξιόπιστος περιφερειακός μεσολαβητής και εργάζεται για την αποκλιμάκωση των εντάσεων. Όπως το Πακιστάν έχει αποφύγει τη στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, έτσι και η Σαουδική Αραβία εμφανίζεται απρόθυμη να εμπλακεί άμεσα στις συγκρούσεις της Νότιας Ασίας.

Οι δύο χώρες φαίνεται επί του παρόντος να προτιμούν τις διπλωματικές διακηρύξεις από τη στρατιωτική εμπλοκή, όταν η άλλη πλευρά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περιφερειακή κρίση. Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσουν σε αυτές τις ασταθείς και δυνητικά εκρηκτικές καταστάσεις θα καθορίσει τελικά την πραγματική ισχύ των διατάξεων αμοιβαίας ασφάλειας της SMDA. Παράλληλα, θα δείξει κατά πόσο η ευρύτερη ιδέα ενός «μουσουλμανικού ΝΑΤΟ» είναι στρατηγικά βιώσιμη.

Πηγή: gisreportsonline.com απόδοση anixneuseis.gr

Η στρατιωτική θητεία κάπου 1.600 νέων στη Δανία, που άρχισε χθες Δευτέρα, έχει πλέον διάρκεια 11 μηνών, όχι τεσσάρων όπως μέχρι πρότινος· η Κοπεγχάγη αποφάσισε την επιμήκυνσή της με την επίκληση της απειλής της Ρωσίας.

Μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, δυο χρόνια νωρίτερα, η Δανία, κράτος-μέλος του NATO, αποφάσισε το 2024 η διάρκεια της στρατιωτικής θητείας να επιμηκυνθεί στους 11 μήνες και στους στρατεύσιμους να συμπεριλαμβάνονται πλέον και οι γυναίκες.

«Κοιτάξτε προς ανατολάς. Χρειάζεται να πω τίποτε περισσότερο; Πρόκειται φυσικά για την κατάσταση ασφαλείας που οφείλεται στη Ρωσία και το τι θα μπορούσε να κάνει εάν το NATO δεν αντιδρούσε», δήλωσε ο συνταγματάρχης Μίκαελ Βίλουμσεν στο Γαλλικό Πρακτορείο κατά τη διάρκεια επίσκεψης δημοσιογράφων στην Όξμπουλ, στο δυτικό τμήμα της χώρας.

«Σήμερα, το NATO δρα, κι η δική μας συμβολή, της Δανίας, σε αυτό είναι ακριβώς η πολύ ταχεία ενίσχυση του επιπέδου προετοιμασίας μας και του αξιόμαχού μας με την επιστράτευση», πρόσθεσε.

Στη Δανία, η επιστράτευση γίνεται κατά κανόνα σε εθελοντική βάση. Νέοι και νέες που κρίνονται ικανές επιλέγονται κατά κανόνα αν εκφράσουν τέτοια επιθυμία. Μόνο σε περίπτωση έλλειψης εθελοντών επιλέγονται στρατεύσιμοι με κλήρωση.

Φέτος περί το 20% των νεοσύλλεκτων είναι γυναίκες, σύμφωνα με τις ένοπλες δυνάμεις.

Με τη νέα μορφή της, η στρατιωτική θητεία προβλέπει επίσης τη διεύρυνση των αποστολών που καλούνται να εκτελούν.

Οι πρώτοι τρεις ως πέντε μήνες αφιερώνονται στη βασική εκπαίδευση (χρήση όπλων, πρώτες βοήθειες, σωματική άσκηση), κατόπιν ανατίθενται ειδικότητες (χειριστών μη επανδρωμένων συστημάτων, τυφεκιοφόρων κ.ά.)

Ο Μίκελ Γκίντμπεργκ Χάνσεν, 20 ετών, δήλωσε «ενθουσιασμένος» για τους επόμενους 11 μήνες.

«Έψαχνα κάτι να κάνω. Θα περάσω έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς να κάνω τίποτα σπουδαίο και το προτιμώ από το να έβρισκα κλασική δουλειά», είπε.

«Δεν θα με πείραζε να πάω στη Γροιλανδία (σ.σ. αυτόνομη περιοχή της Δανίας) ή εκτός Δανίας (…) Ελπίζω μόνο να μην ξεσπάσει πόλεμος όσο κάνω τη θητεία μου», πρόσθεσε.

Πηγή: militaire.gr

Προηγήθηκε δυστυχώς, το ξεκίνημα της δικής μας υποταγής …

Στο άρθρο του «Το ξαναζεσταμένο φαγητό» 3.8.2026 ο καθηγητής κ. Ν. Μαριάς του Πανεπιστημίου Κρήτης, θέτει πολλά σωστά ερωτήματα. Θα απαντήσω σε αυτό: «Γιατί άραγε ο ΓΓ του ΟΗΕ θωπεύει Τουρκία και ψευδοκράτος όταν το ΣΑ με το Ψήφισμα 367 (1975) της 12ης Mαρτίου 1975 τόνισε ότι «εκφράζει τη λύπη του για τη μονομερή απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1975 η οποία διακηρύττει ότι τμήμα της Δημοκρατίας της Kύπρου θα καταστεί “Oμόσπονδο Tουρκικό Kράτος”»;

Προφανώς δεν θα γνωρίζει ο συγγραφέας ότι της μονομερούς απόφασης του Ραούφ Ντενκτάς της 13ης Φεβρουαρίου 1975, προηγήθηκε το ξεκίνημα της υποταγής από την κυπριακή κυβέρνηση (Αρχ. Μακαρίου που μόλις είχε επιστρέψει στην Κύπρο και αφού παρευρέθηκε στην συνάντηση της Αθήνας όπου υποστηρίχτηκε η ομοσπονδιακή λύση…)

6 Νοεμβρίου 1974 – Ο Κληρίδης σε ομιλία του στη γκαλερύ «Αργώ» στη Λευκωσία, ακολουθώντας τις βρετανικές παροτρύνεις, δημόσια υποστήριξε την τουρκική προϋπόθεση μιας γεωγραφικής (δι-περιφερειακής) λύσης, δηλαδή, διζωνικής. Ο βρετ. ΥΠΕΞ Τζέιμς Κάλαχαν, μέσω του βρετανού Υπάτου Αρμοστή στη Λευκωσία, του εξέφρασε τα συγχαρητήρια και τον θαυμασμό του...

26 Νοεμβρίου 1974 - Ο Τούρκος πρωθυπουργός επαναλαμβάνει την απαίτηση για γεωγραφικό διαχωρισμό των δύο κοινοτήτων, για μια ομόσπονδη Κύπρο.

Ανταλλαγή πληθυσμών – Στις 28 Νοεμβρίου 1974, κατά τη διάρκεια της συνάντησης Κληρίδη και Ντενκτάς, συμφωνήθηκε η μετακίνηση των Τουρκοκυπρίων από την Πόλη Χρυσοχούς και όλων των κατοίκων από το Ζύγι, τα Μαντριά και τη Πιταρκού.

Συνάντηση στην Αθήνα 30 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 1974

Η ελληνική κυβέρνηση αντιπροσωπεύθηκε από τους Κ. Καραμανλή (πρωθυπουργό), Δ. Μπίτσιο (υπουργό Εξωτερικών), Ε. Αβέρωφ (υπουργό Άμυνας), Ι. Βαρβιτσιώτη (υφυπουργό Εξωτερικών) και Μ. Δούντα (πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο). Η Κύπρος αντιπροσωπεύθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, Γλ.Κληρίδη (πρόεδρο της Βουλής), Ιων. Χριστοφίδη (υπουργό Εξωτερικών) Ν. Κρανιδιώτη (πρέσβη της Κύπρου στην Αθήνα), Αναστάσιο (Τάσσο) Παπαδόπουλο (βουλευτή), Χρ. Βενιαμίν (γενικό διευθυντή υπουργείου Εξωτερικών) και Σπύρο Κυπριανού.

(Για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπε βιβλίο «Η Άλλη Κατάθεση –ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ Τα πρακτικά της συνάντησης το 1974» του Σάββα Παύλου που εκδόθηκε στη Λευκωσία το 1991.) Στην συνάντηση εκείνη ο Κ. Καραμανλής δήλωσε «Εν πάση περιπτώσει αποτελεί πρόοδον το γεγονός ότι δεχόμεθα την γεωγραφική βάσιν με τα πολλά, έστω, καντόνια…»

14 Φεβρουαρίου 1975 Βρετανική πρεσβεία στην Άγκυρα προς το Φόρειν ΄Οφις: O τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Melih Esenbel (που ανέλαβε τον Νοέμβριο του 1974) έκανε ξεκάθαρο, ότι οι Τούρκοι δεν επρόκειτο να άλλαζαν θέση από το δι-περιφερειακό ομόσπονδο σύστημα. Ο Tούρκος υπουργός Εξωτερικών το ξεκαθάρισε ότι αν αυτό γινόταν δεκτό από τους Έλληνες, ο Ντενκτάς θα έπαιρνε εξουσιοδότηση να προχωρούσε στις συζητήσεις για την Κεντρική Διοίκηση, την Αμμόχωστο και το Αεροδρόμιο Λευκωσίας…

Το επίσημο ξεκίνημα της υποταγής…

Στις 10 Φεβρουαρίου 1975 ο Γλαύκος Κληρίδης έδωσε στον Ντενκτάς, δικοινοτικές πολυ-περιφερειακές ομόσπονδες προτάσεις, με τις οποίες η κυπριακή κυβέρνηση ξεκίνησε, με έγγραφο, την υποταγή στις τουρκικές απαιτήσεις. Το οποίο έλεγε ότι « Το Σύνταγμα θα είναι ενός δι-κοινοτικού , πολύ-περιφερειακού ομόσπονδου κράτους, η περιοχή που θα διοικείται από τους Τουρκοκύπριους θα περιλαμβάνει σημαντική περιοχή στο Βορρά, που θα επεκτείνεται από αμφότερες τις πλευρές Λευκωσίας – Κερύνειας προς τη θάλασσα… Η Κεντρική Κυβέρνηση του Ομόσπονδου Κράτους θα έχει σημαντικές εξουσίες…»

Και στο τέλος μια σημείωση έλεγε : «Αυτές οι προτάσεις δεν επιλαμβάνονται του θέματος των εγγυήσεων, που θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές…»

Στις 13 Φεβρουαρίου 1975 ο Ρ. Ντενκτάς «απάντησε» με την πρόθεση του να ανακηρύξει μονομερώς το λεγόμενο «τουρκικό ομόσπονδο κράτος της Κύπρου» και προχώρησε στην προετοιμασία του καλούμενου συντάγματος.

Στις δικές τους προτάσεις οι Τουρκοκύπριοι, έγραψε στις 17.2.1975 το Φόρειν ΄Οφις, έκαναν αυστηρή έμφαση για δι-περιφερειακό ομόσπονδο κράτος με τις μίνιμουμ εξουσίες στη κεντρική κυβέρνηση.

Πηγές – Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, βιβλίο γράφουσας «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»)

Μαζεμένες γνωστοποιήθηκαν χθες οι εξελίξεις ως προς το φυσικό αέριο και τον κυπριακό ενεργειακό τομέα. Από τη μια η Shell ανακοίνωσε ότι συμφώνησε να πωλήσει τη μονάδα BG Cyprus (και το μερίδιό της, 35%, στο κοίτασμα Αφροδίτη) στον ουγγρικό όμιλο πετρελαίου και φυσικού αερίου MOL Group, έναντι ποσού που μπορεί να φθάσει τα 720 εκατ. δολάρια. Από την άλλη, η ΕΤΥΦΑ (Εταιρεία Υποδομών Φυσικού Αερίου) δημοσίευσε χθες τον διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών και εκτέλεση εργασιών για την ολοκλήρωση του Έργου Τερματικού Εισαγωγής Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στο Βασιλικό.

Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής για πώληση του μεριδίου της Shell στο κοίτασμα Αφροδίτη, η ουγγρική MOL θα αποκτήσει ποσοστό 35%. Άλλο 30% διαθέτει η ισραηλινή NewMed Energy, όμως διαχειριστής του κοιτάσματος, με 35% είναι η αμερικανική Chevron. Εν ολίγοις, η αλλαγή στη σύνθεση των εταίρων του Αφροδίτη δεν επηρεάζει τη συνεργασία Chevron – Κυπριακής Δημοκρατίας για την αξιοποίηση του κοιτάσματος.

Η Shell επιδιώκει την επέκταση του χαρτοφυλακίου της στο LNG, προκειμένου να κεφαλαιοποιήσει την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για το καύσιμο, ενώ την Πέμπτη ανακοίνωσε ότι θα λάβει την τελική επενδυτική απόφαση για τη δεύτερη φάση του έργου LNG στον Καναδά έως τα τέλη του 2026.

Σε ό,τι αφορά το τερματικό επαναεριοποίησης φυσικού αερίου στο Βασιλικό, η προκήρυξη του διαγωνισμού από την ΕΤΥΦΑ ήρθε δύο χρόνια μετά τη μονομερή διακοπή της σύμβασης από την κινεζική CPP, που είχε κερδίσει το 2019 τον διαγωνισμό.

Ο νέος διαγωνισμός είναι με κλειστή διαδικασία (Restricted Procedure) και περιλαμβάνει στάδιο προεπιλογής (Prequalification) των ενδιαφερόμενων εργολάβων. Δηλαδή, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει αρχικά να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής και μόνο όσοι προεπιλεγούν θα προσκληθούν να καταθέσουν πλήρη οικονομική και τεχνική προσφορά.

Η εκτιμώμενη αξία των έργων που απομένει να γίνουν στο Βασιλικό ανέρχεται στα 180 εκατ. ευρώ και η διάρκεια της σύμβασης (των κατασκευών) υπολογίστηκε σε δύο χρόνια.

Μέχρι τις 26 Αυγούστου 2026 οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν ερωτήσεις στην ΕΤΥΦΑ ή αιτήματα για διευκρινήσεις. Τελευταία ημερομηνία εκδήλωσης ενδιαφέροντος καθορίστηκε η 9η Σεπτεμβρίου 2026, το μεσημέρι. Είναι όμως πιθανό να δοθεί παράταση, νοουμένου ότι αυτή θα ζητηθεί από ενδιαφερόμενους.

Πηγή: philenews.com

Τι ξέχασε να πει ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για το Κυπριακό

Νότης Μαριάς*

Το ξαναζεσταμένο «φαγητό» της δήθεν επίλυσης του Κυπριακού επιχείρησε να λανσάρει για άλλη μια φορά ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ζητώντας μάλιστα «συμβιβασμούς» (www.huffingtonpost.gr 29/7/2026). Επιπλέον παραλείποντας κάθε ρητή μνεία στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) του ΟΗΕ για το Κυπριακό, αναφέρθηκε αορίστως στις «παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών» (www.un.org/sg 29/7/2026).

Όμως τι είδους «συμβιβασμούς» ζητά ο ΓΓ του ΟΗΕ από Λευκωσία και Αθήνα την ώρα που σύμφωνα με το Ψήφισμα 353 (1974) της 20ης Ιουλίου 1974, το ΣΑ κάλεσε τα μέλη του ΟΗΕ «να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της Kύπρου», απαιτώντας τον «άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Kυπριακή Δημοκρατία» ζητώντας επιπλέον «την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση από την Kυπριακή Δημοκρατία του ξένου στρατιωτικού προσωπικού που βρίσκεται εκεί πέραν των προνοιών διεθνών συμφωνιών»;

Για ποιους «συμβιβασμούς» μιλά όταν το ΣΑ με το Ψήφισμα 360 (1974) που υιοθέτησε στις 16 Aυγούστου 1974 «ανησυχώντας βαθιά για την επιδείνωση της κατάστασης στην Kύπρο σαν αποτέλεσμα περαιτέρω στρατιωτικής επιχείρησης» κατέγραψε «την επίσημη αποδοκιμασία του για τις μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες που εξαπολύθηκαν εναντίον της Kυπριακής Δημοκρατίας» και προέτρεψε «τα μέρη να συμμορφωθούν με όλες τις πρόνοιες των προηγουμένων ψηφισμάτων του Συμβουλίου Aσφαλείας, περιλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση από την Kυπριακή Δημοκρατία του στρατιωτικού προσωπικού που βρίσκεται εκεί, πέραν του προβλεπομένου από διεθνείς συμφωνίες»;

Γιατί άραγε ο ΓΓ του ΟΗΕ θωπεύει Τουρκία και ψευδοκράτος όταν το ΣΑ με το Ψήφισμα 367 (1975) της 12ης Mαρτίου 1975 τόνισε ότι «εκφράζει τη λύπη του για τη μονομερή απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1975 η οποία διακηρύττει ότι τμήμα της Δημοκρατίας της Kύπρου θα καταστεί “Oμόσπονδο Tουρκικό Kράτος”»;

Μήπως του διαφεύγει άραγε και το Ψήφισμα 541 (1983) της 18ης Nοεμβρίου 1983 με το οποίο το ΣΑ «ανησυχώντας για τη διακήρυξη των τουρκοκυπριακών αρχών που εκδόθηκε στις 15 Nοεμβρίου 1983, η οποία φέρεται να δημιουργεί ένα ανεξάρτητο κράτος στη βόρεια Kύπρο» δήλωσε ότι θεωρεί «ότι η προσπάθεια δημιουργίας μιας “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” είναι άκυρη» τονίζοντας μάλιστα ότι: «Aποδοκιμάζει τη Διακήρυξη των τουρκοκυπριακών αρχών της δήθεν απόσχισης τμήματος της Kυπριακής Δημοκρατίας. Θεωρεί την πιο πάνω διακήρυξη σαν νομικά άκυρη και ζητά την ανάκληση της» καλώντας «όλα τα κράτη να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και το αδέσμευτο της Kυπριακής Δημοκρατίας» και «να μην αναγνωρίζουν οποιοδήποτε κυπριακό κράτος άλλο από την Kυπριακή Δημοκρατία». Ξεχνά άραγε ο κ. Γκουτέρες ακόμη και το Ψήφισμα 550 (1984) της 11ης Mαΐου 1984 με το οποίο το ΣΑ «ανησυχώντας σοβαρά λόγω των περαιτέρω αποσχιστικών ενεργειών στο κατεχόμενο τμήμα της Kυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή, της δήθεν ανταλλαγής πρεσβευτών μεταξύ της Tουρκίας και της νομικά άκυρης “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” και της μελετώμενης διεξαγωγής “συνταγματικού δημοψηφίσματος” και “εκλογών”» τόνισε ότι «καταδικάζει όλες τις αποσχιστικές ενέργειες, περιλαμβανομένης της δήθεν ανταλλαγής πρεσβευτών μεταξύ της Tουρκίας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, κηρύσσει αυτές παράνομες και άκυρες και ζητά την άμεση ανάκλησή τους» επαναλαμβάνοντας «την έκκλησή του προς όλα τα κράτη να μην αναγνωρίσουν το δήθεν κράτος της “Tουρκικής Δημοκρατίας της Bόρειας Kύπρου” που εγκαθιδρύθηκε με τις αποσχιστικές ενέργειες και τα καλεί να μη διευκολύνουν ή με οποιοδήποτε τρόπο βοηθήσουν την προαναφερθείσα αποσχιστική οντότητα».

Φανούλα Αργυρού

Τουρκική Εισβολή - Ημερολογιακά τραγικός Ιούλιος και Αύγουστος 1974

Χ. Κίσινγκερ: «Οι Βρετανοί το μυαλό και οι Αμερικανοί τη γροθιά»

«Βρετανο/τουρκικό gang-up»

Διάσκεψη Γενεύης Ι. Στο κέντρο ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Τουράν Γκιουνές.

Μέρος Β’

Αφού Βρετανοί και Τούρκοι συμφώνησαν στις 17.7.1974, ο Ετζεβίτ έκανε την εισβολή (όπως συμφώνησαν να μην ενοχλούσε τις Βρετανικές Βάσεις και οι Βρετανοί να εμπόδιζαν ελληνική βοήθεια προς Κύπρο όπως είχε ζητήσει), και εκδόθηκε το Ψήφισμα του Σ.Α. 353, 20 Ιουλίου.

Τα περί Κύπρου Ψηφίσματα τα γράφουν οι Βρετανοί, οι καταγεγραμμένοι ως οι PEN HOLDERS για οτιδήποτε για την Κύπρο, αλλά υποτίθεται με τη σύμφωνη γνώμη των διαδοχικών κυπριακών κυβερνήσεων. Το Ψήφισμα καλούσε μεν τα ξένα στρατεύματα να αποχωρήσουν από την Κύπρο, όμως στην πραγματικότητα εννοούσε τα ελληνικά στρατεύματα, σύμφωνα με τις κατηγορίες Μακαρίου εναντίον της Ελλάδας ως εισβολέα, καμία αναφορά σε ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ και τουρκικά στρατεύματα, και καλούσε τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις (η μία εκ των οποίων είχε ήδη εισβάλει και δολοφονούσε στην Κύπρο), να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις δίχως καθυστέρηση για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή και της συνταγματικής κυβέρνησης στην Κύπρο…

Οι Βρετανοί το μυαλό και οι Αμερικανοί τη γροθιά

22 Ιουλίου – Στις 19 Ιουλίου ο Μακάριος ζήτησε συνάντηση με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, Δρα Χ. Κίσινγκερ. Συναντήθηκαν ιδιωτικά για 1 ώρα και 20 λεπτά στις 22/7 και έδωσε στον Κίσινγκερ χειρόγραφο σημείωμα με έξι προτάσεις για επίλυση του Κυπριακού, συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων για επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση πραγμάτων και τη δημιουργία μεικτής αστυνομικής δύναμης στο νησί…

23 Ιουλίου - Αποκαλυπτικότατες δύο τηλεφωνικές συνομιλίες Δρος Henry Kissinger και Βρετανού πρέσβη στην Ουάσιγκτον, Peter Ramsbotham. Η πρώτη στις 3.23 μ.μ.

Ο Βρετανός πρέσβης ενημέρωσε ότι ο Κάλαχαν θα προχωρούσε την ίδια μέρα για συνάντηση στις 3.00 η ώρα, με Τουρκία, αντιπροσώπους του ΟΗΕ και Αμερικανούς, αλλά η Ελλάδα αδυνατούσε να στείλει αντιπρόσωπο. Ο Κίσινγκερ ενοχλημένος ρώτησε «Μα, γιατί τέτοια βιασύνη;» και πρόσθεσε: «Κατ’ αρχάς ελπίζω να μην κάνετε τίποτα δίχως να μας μιλήσετε. Εμείς δεν κάναμε βήμα δίχως να σας μιλήσουμε. Έστω και αν αφήνουμε εσάς να βάζετε το μυαλό και εμείς την πυγμή (γροθιά), θα ήταν καλό (να μας μιλήσετε πρώτα). Δεύτερον, δεν βλέπω αυτόν τον καταναγκασμό γι’ αυτήν τη συνάντηση… Kάντε το ξεκάθαρο στους ανθρώπους σας… Σίγουρα όλα τα μέρη πρέπει να παρευρεθούν προτού κάνουμε οτιδήποτε. Ό,τι και να συμβαίνει στην Ελλάδα, πρέπει να δοθούν 48 ώρες να βρουν τα πόδια τους. Εξ όσων γνωρίζω, δεν έχουν Πρωθυπουργό… Δεν νομίζω ο Ετζεβίτ να πεθάνει από καρδιακή προσβολή αν δεν υπάρξει διάσκεψη» (Η υπογράμμιση της συγγραφέως).

(What is the hurry now?.. First of all, I hope you will not act without talking to us. We did not make a move without talking to you. Even though we grant you the brains and us the muscle. It would still be nice. Secondly, I don’t see what the compulsion is to have this meeting… Make it clear to your people… Obviously all parties have to be there before we can do anything. Whatever happens Greece should be given 48 hours to settle down. As far as I can tell they have no PM now… I don’t have the impression that Ecevit will die of a heart attack if there is no conference.)

Η δεύτερη τηλεφωνική συνομιλία στις 5.30 μ.μ.:

«Βρετανο/τουρκικό gang-up»

«Κίσινγκερ: Θέλω να ξέρεις ότι άρχισα να είμαι ανήσυχος με το Λονδίνο… Ο Κανελλόπουλος μού είπε ότι, αν οι Τούρκοι επιτεθούν, η Ελληνική Δημοκρατία θα καταρρεύσει... Τηλεφώνησα στον Ετζεβίτ και του είπα να μην κάνει τίποτα.

Πρέσβης: Να επιτεθούν πού;

Κίσινγκερ: Λευκωσία.

Πρέσβης: Δεν έχω ακούσει τίποτα.

Κίσινγκερ: Το αεροδρόμιο, φοβούνται από γενική επίθεση… Όμως οι Έλληνες δεν είναι εις θέσιν να απαντήσουν. Και δεν υπάρχει τρόπος να το διευθετήσετε αυτό δίχως εμάς, και αν πάνε σόλο εμείς θα τραβήξουμε πίσω… Είναι απαράδεκτο η Ελληνική Δημοκρατική Κυβέρνηση να βρεθεί αντιμέτωπη με μια βρετανο/τουρκική επιβουλή (gang-up). Το καλό που σου θέλω είναι να το ξεκαθαρίσεις στο Λονδίνο ότι νομίζω οι επικοινωνίες μεταξύ μας έχουν σπάσει πλήρως και υπενθύμισέ τους ότι εγώ δεν έκανα βήμα δίχως να πάρω τη συγκατάθεση του Callaghan (clearing it with Callaghan)… Δεν θέλω Διάσκεψη δίχως τους Έλληνες.

Δεν θα είμαστε εκεί και δεν θα έχουμε τίποτα να κάνουμε με μια βρετανο/τουρκική --- (αφαιρέθηκε η λέξη)… Είναι ανήθικο να ζητάς από μια νέα κυβέρνηση, που δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί, να πάει εκεί να διαπραγματευτεί. Αυτή είναι η ανησυχία μας. Εφόσον το αποτέλεσμα δεν θα είναι καλό για την Ελλάδα, δεν πρέπει σίγουρα να φαίνεται --- και μάξιμουμ αδυναμία… Όποια παραχώρηση κάνουν θα φαίνεται ως εκβιασμός» (Η υπογράμμιση της συγγραφέως). (Πηγή: US Dept of State Review authority Robert H. Miller, Date/Case ID: 01 June 2006, 200102979)

(Η λέξη gang-up μεταφράζεται ως «επιβουλή» εφόσον εμπεριέχει την έννοια της δολιότητας/συνωμοσίας).

Γενεύη Ι

Μετά τους διαξιφισμούς και μηνύματα του Δρος Χ. Κίσινγκερ, ο Κάλαχαν ξεκίνησε τη Διάσκεψη στη Γενεύη στις 25 Ιουλίου και ώρα 15.30, στο σπίτι τού εκεί Βρετανού πρέσβη, με παρόντες αξιωματούχους του Φόρεϊν Όφις, του ΟΗΕ και στη συνέχεια τις αντιπροσωπίες Ελλάδας και Τουρκίας, ΥΠΕΞ Τουράν Γκιουνές και Γεώργιο Μαύρο. Απούσα, η Κυπριακή Δημοκρατία.

Στις 30 Ιουλίου, James Callaghan, Γεώργιος Μαύρος και Τουράν Γκιουνές υπέγραψαν μια διακήρυξη ότι, για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στην περιοχή της Δημοκρατίας που ήλεγχαν αντίθετες στρατιωτικές δυνάμεις (δεν ονόμαζαν τουρκικά στρατεύματα κατοχής), αυτές έπρεπε να σταματήσουν την προέλαση στις 30 Ιουλίου και ώρα 22.00.

Κατέγραψαν κάποιες ενέργειες που έπρεπε να γίνουν κ.λπ., αλλά το κυριότερο είναι η αναφορά στο έγγραφο με τις τρεις υπογραφές, ότι οι υπουργοί επεσήμαναν την έμπρακτη ύπαρξη στη Δημοκρατία της Κύπρου δύο αυτόνομων διοικήσεων, μία της ελληνοκυπριακής διοίκησης και μία της τουρκοκυπριακής, και ότι στην επόμενή τους συνεδρία, δίχως προκατάληψη, θα συζητούσαν τα προβλήματα που προέκυπταν από την ύπαρξη αυτών των αυτόνομων διοικήσεων.

Και αυτά ενόσω α) οι τουρκικές προελάσεις, ο ξεριζωμός και οι αγριότητες συνεχίζονταν, ενώ οι παραβιάσεις καταγράφονταν καθημερινά, τόσο από τα Ηνωμένα Έθνη όσο και από τους Βρετανούς καθώς και από ελλαδικής πλευράς προς το Φόρεϊν Όφις, τους Αμερικανούς και τα Ηνωμένα Έθνη και β) ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών απαιτούσε όπως η Τουρκία μη ονομάζεται ‘‘εισβολέας’’ - δεν είχε κάνει εισβολή!

27 Ιουλίου ο Γλ. Κληρίδης είχε ήδη συμφωνήσει με τον Ρ. Ντενκτάς, έτοιμος να διαπραγματευθεί ομοσπονδιακή λύση …

Πηγές: Βρετανικό Εθνικό Αρχείο και αμερικανικά έγγραφα, βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

*Το 3ο Μέρος (Γενεύη ΙΙ και συνέχεια) την επόμενη Κυριακή

Τα κέρδη της κατοχικής Τουρκίας στη Γενεύη Ι – Η συμφωνία με τις τρεις υπογραφές εκδόθηκε στα Αγγλικά και Γαλλικά.

1) Πρέσβης Ραμσπόθαμ, υπηρετήσας και στις μυστικές υπηρεσίες του ΗΒ.

2) Δρ Χ. Κίσινγκερ.

3) Τζέιμς Κάλαχαν.

Πηγή: simerini.sigmalive.com

«Ο Ελληνισμός συρρικνώνεται…Οδηγούν την Κυπριακή Δημοκρατία στην αυτοκατάργηση με μία μετεξέλιξη του σχεδίου Ανάν…Η Τουρκία ειδικά μετά από την διακήρυξη των Αθηνών έχει αποθρασυνθεί και ετοιμάζεται να επιβάλει τη Γαλάζια Πατρίδα…Οι εξελίξεις στην περιοχή μας είναι δραματικές κι εμείς τις παρακολουθούμε με το σπινθηροβόλο βλέμμα της αγελάδας».

Ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, Αντιστράτηγος ε.α και γεωπολιτικός αναλυτής είναι καταιγιστικός σχολιάζοντας τις εξελίξεις στα εθνικά θέματα ,μετά και από την «κινητικότητα» που παρουσιάζεται στο Κυπριακό.

Πηγή: militaire.gr

Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα όσα κράτη διαθέτουν το έδαφός τους για αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του, πως ενδέχεται να “έρθουν αντιμέτωπα με συνέπειες”.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, καλεί τη Βουλγαρία να αναθεωρήσει την απόφασή της για την προσωρινή στάθμευση αμερικανικών στρατιωτικών αεροσκαφών στη βάση Μπέζμερ, σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τη Βουλγάρα ομόλογό του, Βελισλάβα Πέτροβα-Τσάμοβα, ο Αραγτσί τόνισε ότι η πράσινη κάρτα της Σόφιας στο αμερικανικό αίτημα για τη φιλοξενία αεροσκαφών προς υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων συνιστά διευκόλυνση της επιθετικότητας κατά της Τεχεράνης. Παράλληλα, χαρακτήρισε την κίνηση αυτή απαράδεκτη και αντίθετη με το ιστορικά φιλικό κλίμα ανάμεσα στις δύο χώρες.

Το Ιράν, όπως αναφέρουν οι Times of Israel, έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα όσα κράτη διαθέτουν το έδαφός τους για αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του, πως ενδέχεται να «έρθουν αντιμέτωπα με συνέπειες».

Σε ξεχωριστή τηλεφωνική επαφή με τον Κύπριο Υπουργό Εξωτερικών, Κωνσταντίνο Κόμπο, ο Αραγτσί υπογράμμισε την ανάγκη να αποτραπεί η χρήση των ξένων στρατιωτικών βάσεων στο νησί για χτυπήματα κατά του Ιράν.

Την περασμένη εβδομάδα, το βουλγαρικό κοινοβούλιο ενέκρινε την προσωρινή ανάπτυξη έως και οκτώ αμερικανικών αεροσκαφών ανεφοδιασμού KC-135 και 250 ατόμων προσωπικού στην αεροπορική βάση Μπέζμερ, παρά τις αντιρρήσεις της Τεχεράνης. Η Σόφια ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να μεταφερθούν επιθετικά όπλα και ότι η απόφαση αυτή δεν εμπλέκει τη χώρα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Στην Κύπρο εδρεύουν δύο κυρίαρχες βρετανικές στρατιωτικές βάσεις, μεταξύ των οποίων και αυτή στο Ακρωτήρι, η οποία δέχτηκε επίθεση από ιρανικό drone στις αρχές Μαρτίου, λίγες μόλις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.

Πηγή: news247.gr

Γράφει ο ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΛΑΥΡΕΝΤΖΟΣ

Ολοκληρώθηκαν ήδη δύο εβδομάδες από την επανέναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Όπως αποδείχτηκε, η ανακωχή που επιτεύχθηκε τον Απρίλιο ήταν απλώς μια ανάπαυλα, με μία σημαντική όμως διαφορά: σε αυτή τη φάση του πολέμου δεν συμμετέχει (ακόμη) το Ισραήλ. Και για όσο θα ισχύει αυτό, η σύγκρουση δεν θα πρέπει να θεωρείται τελική.

Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν απρόθυμα ΗΠΑ και Ιράν έχει βέβαια καταρρεύσει. Το Ιράν απέκλεισε ξανά το Στενό του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ επανέφεραν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Σε αυτές τις δύο εβδομάδες, οι εχθροπραξίες γρήγορα απέκτησαν κλίμακα πλήρους πολέμου, με τη σύγκρουση να επικεντρώνεται στον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, αλλά παράλληλα να εκτείνεται και σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι δεν μπορεί να υπάρξει ακόμη μια αποκλιμάκωση, μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες για την τελική σύγκρουση. Ήδη άλλωστε από την πλευρά των ΗΠΑ υπήρξε παύση των βομβαρδισμών τις τελευταίες ημέρες.

Η σημαντική εξέλιξη σε αυτή τη φάση είναι ότι οι Χούθι, οι σύμμαχοι του Ιράν στην Υεμένη, ανακοίνωσαν τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και εξαπέλυσαν επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον εμπορικών της πλοίων και πετρελαϊκών της εγκαταστάσεων. Οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν στο να περιορίσουν τη ναυσιπλοΐα μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και να καταστήσουν επισφαλή τη σαουδαραβική διέξοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα. Με αυτή την κίνηση το Ιράν επιδιώκει μέσω των Χούθι να επιτύχει δύο στόχους.

Διπλός ενεργειακός αποκλεισμός

Ο πρώτος στόχος είναι να καταστεί πιο αποτελεσματικός ο οικονομικός στραγγαλισμός που επιχειρείται με το κλείσιμο του Ορμούζ. Έως τώρα σημαντικές ποσότητες πετρελαίου διοχετεύονταν εκτός Ορμούζ μέσω δύο αγωγών.

Ο ένας από αυτούς τους αγωγούς είναι ο East-West Pipeline, με τον οποίο η Σαουδική Αραβία μπορεί να διοχετεύει καθημερινά 5-7 εκατομμύρια βαρέλια στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο άλλος αγωγός είναι ο Abu Dhabi Crude Oil Pipeline των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο οποίος παρακάμπτει το Στενό του Ορμούζ και καταλήγει στο λιμάνι της Φουτζέιρα στην Αραβική Θάλασσα. Μέσω του αγωγού αυτού μπορούν να διοχετεύονται 1,5-1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Εξ αιτίας αυτών των δύο αγωγών, περίπου το 30% του πετρελαίου που παράγεται στον Περσικό έχει παραμείνει έως τώρα διαθέσιμο στις διεθνείς αγορές, παρά τον αποκλεισμό του Ορμούζ. Αυτός είναι πιθανότατα ένας από τους λόγους που οι τιμές του πετρελαίου έχουν παραμείνει γενικά υπό έλεγχο. Αν όμως παύσει η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα ή πληγούν οι σαουδαραβικές εγκαταστάσεις στο Γιανμπού, τότε πιθανόν να δούμε τις τιμές του πετρελαίου σημαντικά υψηλότερα.

Πίεση προς τη Σαουδική Αραβία

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο το Ιράν επιχειρεί να κλείσει την Ερυθρά Θάλασσα μέσω των Χούθι είναι η άσκηση πίεσης στη Σαουδική Αραβία, βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Με ημερήσια παραγωγή πετρελαίου περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών, η Σαουδική Αραβία μπορεί έως τώρα να διοχετεύει το 70-75% της παραγωγής της μέσω του East-West Pipeline και να έχει ικανοποιητική ροή εσόδων. Να σημειώσουμε εδώ ότι τα κράτη του Περσικού Κόλπου είναι μεν πλούσια, αλλά έχουν κρατικό δανεισμό. Έτσι μια πιθανή διακοπή στη ροή εσόδων θα αύξανε τον δανεισμό της Σαουδικής Αραβίας και θα επιδείνωνε τη δημοσιονομική της κατάσταση, η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο συχνά θεωρείται.

Μια άλλη παράμετρος που είναι ιδιαιτέρως σημαντική, είναι ότι όταν ένα κράτος δεν μπορεί να εξάγει το πετρέλαιό του, αναγκάζεται να το αποθηκεύει. Όταν εξαντληθούν οι διαθέσιμοι αποθηκευτικοί χώροι, πρέπει να περιορίσει ή να διακόψει την παραγωγή. Η απότομη και παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας ορισμένων κοιτασμάτων μπορεί να συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος, τεχνικές δυσκολίες και προβλήματα κατά την επανεκκίνησή τους.

Αυτή ακριβώς είναι και η πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ μέσω του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν. Με τον αποκλεισμό λοιπόν της Ερυθράς Θάλασσας το Ιράν επιχειρεί να αντιστρέψει τον εκβιασμό εις βάρος της Σαουδικής Αραβίας και να μεταθέσει τη χρονική πίεση στην πλευρά των ΗΠΑ.

Ποιος θα ελέγξει τον Περσικό

Σήμερα οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται ότι η αντοχή που επέδειξε το Ιράν στα αρχικά πλήγματα το έχει καταστήσει θανάσιμη απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή. Το διακύβευμα του πολέμου δεν είναι πια το αν οι ΗΠΑ θα ελέγξουν ή θα ποδηγετήσουν το Ιράν, αλλά ποιος από τους δύο θα κυριαρχήσει στον Περσικό.

Στην περίπτωση του Βιετνάμ, η αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή είχε ως αποτέλεσμα το Βόρειο Βιετνάμ όχι μόνο να επικρατήσει επί του Νοτίου Βιετνάμ, αλλά και να θέσει υπό τον έλεγχό του το μεγαλύτερο μέρος της Ινδοκίνας (Καμπότζη, Λάος).

Ο Περσικός όμως δεν είναι μια φτωχή περιοχή της Ασίας όπως ήταν τότε η Ινδοκίνα. Είναι η περιοχή από την οποία προέρχεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Παράλληλα οι πετρομοναρχίες του Κόλπου είναι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, σημαντικοί επενδυτές και μεγάλοι πελάτες της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Επί πλέον, το γεγονός ότι οι πωλήσεις πετρελαίου των κρατών του Κόλπου πραγματοποιούνται σε δολάρια ενισχύει τη διεθνή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα και συμβάλλει, μαζί με άλλους παράγοντες, στο να είναι το δολάριο το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Ως αντάλλαγμα για όλα αυτά, οι ΗΠΑ παρείχαν μέχρι τώρα εγγυήσεις ασφαλείας στις πετρομοναρχίες του Κόλπου. Ωστόσο, αυτός ο ρόλος πλέον αμφισβητείται.

Δεν μπορούν να φύγουν

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν λοιπόν απλώς να αποχωρήσουν από τον Περσικό και να αφήσουν τις πετρομοναρχίες του Κόλπου στο έλεος του Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι μεσαίοι αξιωματούχοι του Ιράν υπαινίχθηκαν πρόσφατα ότι αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πλήττουν τις υποδομές του, τότε το Ιράν θα μπορούσε να εισβάλει στην πλέον ευάλωτη χώρα της περιοχής, το Κουβέιτ, και ενδεχομένως και στο Μπαχρέιν.

Αν τέτοιες απειλές εκτοξεύονται, ενώ στην ευρύτερη Μέση Ανατολή βρίσκονται ισχυρές αμερικανικές αεροναυτικές δυνάμεις, αντιλαμβάνεται κανείς πόση αξία μπορεί να έχει μια συμφωνία αποτυπωμένη σε ένα κομμάτι χαρτί, όταν κάποια στιγμή οι ΗΠΑ αποσύρουν τις δυνάμεις τους.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι ΗΠΑ δύσκολα μπορούν να αποφύγουν μια αναμέτρηση που θα κρίνει ποια δύναμη θα κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Μπορεί οι Αμερικανοί, όταν ξεκινούσαν τον πόλεμο, να μην είχαν κάτι τέτοιο στο μυαλό τους. Τώρα όμως το διακύβευμα είναι ακριβώς αυτό – και είναι τεράστιο.

Μια ενδεχόμενη έξωση των ΗΠΑ από τον Περσικό θα αποτελούσε γεωστρατηγική καταστροφή που θα κλόνιζε την εικόνα τους ως παγκόσμιας υπερδύναμης. Διότι μία τέτοια εξέλιξη θα συνεπαγόταν τεράστια απώλεια κύρους, μεγάλο οικονομικό κόστος και παράλληλα θα ενίσχυε τους κύριους αντιπάλους τους, την Κίνα και δευτερευόντως τη Ρωσία, οι οποίες θα αποκτούσαν σημαντικό έρεισμα στην περιοχή.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η μεγάλη κλιμάκωση του πολέμου στο προσεχές διάστημα θα πρέπει να θεωρείται η πλέον πιθανή εξέλιξη. Θα καταλάβουμε ότι έχουμε εισέλθει σε αυτή τη φάση, όταν δούμε να συμμετέχει ξανά στον πόλεμο το Ισραήλ.

Πηγή: militaire.gr

Edited by iEpikaira*

[Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

The reporting period ending on 30 July 2026 confirms that the international system is entering a phase of heightened strategic volatility driven not merely by the accumulation of regional crises, but by deeper structural changes in the global distribution of power. The expanding use of military coercion, economic statecraft, and technological competition reflects an increasingly fragmented security environment in which geopolitical influence is exercised simultaneously across military, economic, technological, and energy domains. Rather than signalling the emergence of a new bipolar order, current developments point toward a more decentralized and transactional international system, where strategic resilience increasingly outweighs absolute power as the principal determinant of influence.