iEpikaira

Η ραγδαία επαναπροσέγγιση Άγκυρας-Καΐρου και η υπογραφή εξοπλιστικών συμφωνιών ανατρέπουν τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Ένα ακόμη καθοριστικό βήμα για την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεών τους με ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον, πραγματοποίησαν η Τουρκία και η Αίγυπτος, με την υπογραφή Μνημονίου Αμυντικής Συνεργασίας στην Άγκυρα. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επισφραγίσει τη σταδιακή επαναπροσέγγιση των δύο χωρών κατά την τελευταία τριετία, αφήνοντας οριστικά πίσω τους τη μακρά περίοδο διπλωματικής ψυχρότητας.

Την ίδια ώρα όμως γεννά ερωτήματα η εξέλιξη για το κατά πόσο έχει “θωρακιστεί” η στενή σχέση που προβάλει με κάθε ευκαιρία η ελληνική διπλωματία με την Αίγυπτο.

Στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του, ο Αιγύπτιος Υπουργός Άμυνας και αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, Αντιστράτηγος Άσραφ Σαλέμ Ζαχέρ, έγινε δεκτός με στρατιωτικές τιμές από τον Τούρκο ομόλογό του, Γιασάρ Γκιουλέρ. Οι δύο υπουργοί είχαν συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών και υπέγραψαν το μνημόνιο κατανόησης, το οποίο έρχεται σε συνέχεια των πρόσφατων συμφωνιών για το θαλάσσιο εμπόριο, την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα και τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.

Συμμαχία και στην αμυντική βιομηχανία

Παράλληλα, ο Αιγύπτιος αξιωματούχος συναντήθηκε με τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκίας, Χαλούκ Γκοργκούν, με τον οποίο υπέγραψαν Επιστολή Πρόθεσης (LoI) για τη στενότερη σύμπραξη των δύο κρατών στον εξοπλιστικό τομέα. Όπως γνωστοποίησε ο κ. Γκοργκούν μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, στο επίκεντρο βρέθηκαν οι προοπτικές κοινής ανάπτυξης αμυντικών δυνατοτήτων:

«Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράψαμε μια Επιστολή Πρόθεσης που θα καθορίσει το πλαίσιο της συνεργασίας μας κατά την επόμενη περίοδο. Πιστεύω ότι η περαιτέρω συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας θα συμβάλει στην περιφερειακή ασφάλεια και την ανάπτυξη αμοιβαίων δυνατοτήτων».

Πηγή: dimokratia.gr

Η DP World σχεδιάζει εναλλακτικό κόμβο στη Φουτζάιρα για να “ξεμπερδεύει” με τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η κατασκευή ενός νέου λιμανιού και τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των Financial Times. Την υλοποίηση του έργου έχει αναλάβει ο κολοσσός διαχείρισης λιμένων DP World, με ξεκάθαρο στόχο να παρακαμφθούν τα Στενά του Ορμούζ και να θωρακιστεί η εφοδιαστική αλυσίδα της περιοχής απέναντι στις συνεχιζόμενες εντάσεις με το Ιράν.

Η εφημερίδα, επικαλούμενη πηγές με γνώση των σχεδιασμών, αναφέρει ότι η εταιρεία βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες με κυβερνητικούς αξιωματούχους για την ανάπτυξη ενός ολοκαίνουργιου λιμανιού πολλαπλών χρήσεων στην παράκτια ζώνη της Φουτζάιρα, καθώς και για την προσθήκη ενός νέου σταθμού στο ήδη υπάρχον λιμάνι του εμιράτου. Η στρατηγική αυτή κίνηση θα επιτρέψει στα εμπορεύματα να διακινούνται εκτός των Στενών του Ορμούζ και στη συνέχεια να μεταφέρονται οδικώς προς το Ντουμπάι, το Αμπού Ντάμπι και τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου.

Η ανάγκη για μια εναλλακτική διαδρομή έγινε επιτακτική μετά τα αντίποινα του Ιράν στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, που οδήγησαν στο κλείσιμο των Στενών. Το γεγονός αυτό προκάλεσε καθίζηση της τάξης του 90% με 95% στην κίνηση του Τζεμπέλ Άλι, που αποτελεί τη ναυαρχίδα των λιμανιών της περιοχής.

Σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος της DP World που μίλησε στους Financial Times, το φιλόδοξο έργο έχει ήδη εγκριθεί και η κατασκευή του θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 18 μήνες, αν και η τελική δομή και η χρηματοδότηση δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Πάντως, αξιωματούχοι του Κόλπου ξεκαθαρίζουν ότι η μερική μεταφορά δραστηριοτήτων στα ανατολικά δεν πρόκειται να εκτοπίσει το Τζεμπέλ Άλι, το οποίο διαθέτει τεράστιες υποδομές και ελεύθερη οικονομική ζώνη.

Πηγή: dimokratia.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

The global security environment is currently defined by a sharp escalation in direct geopolitical confrontation, most acutely in the Middle East. Hardline U.S. power projection—manifesting as a renewed naval blockade and targeted kinetic strikes against Iran—has triggered asymmetric retaliation, imperiling energy transit through the Strait of Hormuz. This acute crisis occurs alongside a structural intensification of economic statecraft, where sanctions and currency weaponization constrain the strategic bandwidth of competing powers, notably Russia and China. Concurrently, national power is increasingly tethered to technological primacy; supremacy in semiconductors and artificial intelligence is actively restructuring the global hierarchy, prominently elevating South Korea's geopolitical leverage.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατασκευάζουν κρυφά μια στρατιωτική βάση στο αεροδρόμιο της Μπερμπέρα, η οποία θα χρησιμοποιηθεί από τα ΗΑΕ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, όπως γράφει η γαλλική εφημερίδα «Le Monde».

Το δημοσίευμα της Le Monde ανέφερε ότι η κατασκευή της βάσης βρίσκεται σε εξέλιξη στο αεροδρόμιο Berbera, περίπου επτά χιλιόμετρα δυτικά της πόλης-λιμάνι Μπερμπέρα, καθώς η Σομαλιλάνδη ενισχύει τους δεσμούς της με το Ισραήλ και προσπαθεί να κερδίσει διεθνή αναγνώριση.

Η Le Monde ανέφερε ότι το έργο αυτό απέκτησε ιδιαίτερη δυναμική μετά την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ σεις 26 Δεκεμβρίου 2025, μια κίνηση στην οποία αντέδρασε έντονα η σομαλική κυβέρνηση, καθώς και οι ανησυχίες που εξέφρασαν οργανισμοί και χώρες της περιοχής.

Δορυφορικές εικόνες

Η Le Monde ανέφερε ότι δορυφορικές εικόνες έδειξαν εκτεταμένες κατασκευές και ανασκαφές σε τουλάχιστον τρεις τοποθεσίες νότια του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης στο αεροδρόμιο Berbera, μεταξύ Οκτωβρίου 2025 και Μαρτίου 2026.

Η εφημερίδα ανέφερε ότι τουλάχιστον 18 βαθιές σήραγγες είχαν σκαφτεί στο αμμώδες έδαφος της περιοχής.

Μια ευρωπαϊκή πηγή ασφαλείας, την οποία επικαλέστηκε η Le Monde, δήλωσε ότι οι υπόγειες κατασκευές που κατασκευάζονται φαίνεται να είναι αποθήκες πυρομαχικών, όπλων ή δεξαμενών καυσίμων.

Οι φωτογραφίες δείχνουν επίσης δοχεία που τοποθετήθηκαν στις τρύπες πριν ξαναγεμιστούν με χώμα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.

Ένας στρατιωτικός εμπειρογνώμονας, τον οποίο επικαλείται η Le Monde, δήλωσε ότι το έργο εκτελείται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ο στόχος είναι η δημιουργία αποθέματος όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού.

Υπάλληλος στο αεροδρόμιο Berbera δήλωσε επίσης στην εφημερίδα ότι το Άμπου Ντάμπι εκτελεί αυτό το έργο προς το συμφέρον του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα ΗΑΕ υπέγραψαν αμυντική συμφωνία με τη διοίκηση της Σομαλιλάνδης το 2017, η οποία περιελάμβανε στρατιωτική χρήση του αεροδρομίου Berbera. ‘Εκτοτε, το Άμπου Ντάμπι έχει ενισχύσει την οικονομική και ασφαλιστική του επιρροή στην Μπερμπέρα, ειδικά στο λιμάνι, το οποίο λειτουργεί η DP World με έδρα το Ντουμπάι.

Αεράμυνα

Η Le Monde ανέφερε ότι οι επίγειες θέσεις που φαίνονται σε δορυφορικές εικόνες θα μπορούσαν να υποδηλώνουν σχέδια εγκατάστασης συστημάτων αεράμυνας.

Η εφημερίδα επικαλέστηκε ανάλυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, η οποία ανέφερε ότι οι δομές που παρατηρήθηκαν πιθανότατα σχετίζονται με προετοιμασίες αεράμυνας.

Η Le Monde ανέφερε ότι η κατασκευή είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στο αεροδρόμιο Μποσάσο στην αυτόνομη πολιτεία Πούντλαντ στη Σομαλία, όπου τα Αραβικά Ηνωμένα Εμιράτα έχουν επίσης στρατιωτική παρουσία.

Μάλιστα, η εφημερίδα πρόσθεσε ότι τα ΗΑΕ ανέπτυξαν ραντάρ ισραηλινής κατασκευής EL/M-2084 στο Μποσάσο τον Μάρτιο του 2025, μια ένδειξη των αυξανόμενων δεσμών ασφαλείας μεταξύ Άμπου Ντάμπι και Τελ Αβίβ στην αφρικανική περιοχή.

Ο στρατηγικός στόχος της Τουρκίας δεν είναι η συμμετοχή της στο SAFE και η εξασφάλιση πωλήσεων οπλικών συστημάτων τουρκικής κατασκευής, αλλά να κατορθώσει να καθίσει στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις για την άμυνα και ασφάλεια της Ε.Ε.

Σάββας Καλεντερίδης

Ο νέος επιχειρησιακός σχεδιασμός του ΝΑΤΟ, με την ίδρυση της Ναυτικής Διοίκησης στα Στενά του Βοσπόρου και του Στρατηγείου με το πολυεθνικό σώμα στρατού στα Αδανα, αναθέτει στην Τουρκία την ευθύνη επιτήρησης και συντονισμού των επιχειρήσεων στον Εύξεινο Πόντο, στον Νότιο Καύκασο και στην ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό, σε συνδυασμό με το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεων και την εκπεφρασμένη πολιτική βούληση για τη διάθεση στρατευμάτων για νατοϊκές αποστολές, μετατρέπει την Τουρκία από περιφερειακό σε κεντρικό κράτος-μέλος της Συμμαχίας και ενισχύει την ήδη ισχυρή θέση της στους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ.

Το ίδιο διάστημα που συμβαίνουν αυτά, οι ΗΠΑ θέτουν σε εφαρμογή το σχέδιο μείωσης της εμπλοκής τους στην άμυνα της Ευρώπης, μεταφέροντας τις ευθύνες στα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη. Πρώτο πρακτικό βήμα είναι το γεγονός ότι η Ευρώπη επωμίζεται το κύριο βάρος της χρηματοδότησης του πολέμου και της οικονομικής στήριξης της Ουκρανίας. Η απόφαση των ΗΠΑ να μειώσουν την παρουσία και τη συμβολή τους στην άμυνα της Ευρώπης σηματοδοτεί μια δραματική αλλαγή, που υποχρεώνει τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους και να προχωρήσουν σε πρωτοφανή εξοπλιστικά προγράμματα.

Σε όλη αυτήν τη διαδικασία η Τουρκία διεκδικεί ρόλο που θα την κατατάσσει ανάμεσα στους πρωταγωνιστές στο ευρωπαϊκό σκέλος του ΝΑΤΟ. Ομως, ο βασικός στόχος της δεν περιορίζεται σε αυτό. Ο στόχος της είναι να καθίσει στο τραπέζι της λήψεως αποφάσεων που σχετίζονται με την υπό οικοδόμηση νέα αρχιτεκτονική άμυνα και ασφάλεια της Ε.Ε. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι ο Ερντογάν αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος των δηλώσεων που έκανε πριν από την είσοδό του στην αίθουσα του Συμβουλίου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο θέμα αυτό. Απευθυνόμενος στους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, ο πρόεδρος Ερντογάν επισήμανε τον στόχο της Τουρκίας, που είναι η συμμετοχή της στα αμυντικά σχέδια της Ε.Ε.

Μάλιστα, τονίζοντας το μέγεθος των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, είπε ότι «ως η χώρα με τον μεγαλύτερο χερσαίο στρατό στην Ευρώπη, προσπαθούμε να διαθέσουμε τις δυνατότητές μας στη Συμμαχία όταν χρειαστεί». Επίσης, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε στη διαδικασία εξέλιξης της Συμμαχίας ως εξής: «Θα ήθελα να επιστήσω ιδιαίτερη προσοχή σε αυτά τα δύο σημεία προκειμένου να επιτύχουμε τον στόχο 3.0 του ΝΑΤΟ το συντομότερο δυνατό. Πρώτον, η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην άρση των περιορισμών στην αμυντική συνεργασία μεταξύ των συμμάχων, ιδίως στην αμυντική βιομηχανία.

Χαιρετίζω το γεγονός ότι αυτό το μήνυμα τονίστηκε τόσο από αξιωματούχους της βιομηχανίας όσο και από κυβερνητικούς αξιωματούχους στο φόρουμ της αμυντικής βιομηχανίας. Δεύτερον, ως Ευρωπαίοι σύμμαχοι, αναλαμβάνοντας παράλληλα μεγαλύτερη ευθύνη στην ηπειρωτική άμυνα, πρέπει επίσης να αποφεύγουμε μέτρα που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την ακεραιότητα της Συμμαχίας και των διατλαντικών σχέσεων. Εδώ, θα ήθελα ειδικότερα να απευθυνθώ στους συμμάχους μας που είναι μέλη της Ε.Ε. Το μέγιστο όφελος στις προσπάθειες ασφαλείας της Ενωσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο αποφεύγοντας την περιττή επικάλυψη με το ΝΑΤΟ.

Σπατάλη περιορισμένων πόρων

Ενώ ένα μοντέλο συνεργασίας που υπαγορεύεται από τη λογική είναι εφικτό, ο αποκλεισμός συμμάχων που δεν είναι μέλη της Ε.Ε. θα οδηγήσει σε σπατάλη περιορισμένων πόρων και σε μια τεχνητή διαίρεση στην Ευρώπη που δεν επιθυμούμε καθόλου. Είναι επίσης σαφές ότι αυτή η στάση δεν εξυπηρετεί την υποδομή της διατλαντικής αμυντικής βιομηχανίας που επεσήμανε ο γ.γ.». Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ο στρατηγικός στόχος της Τουρκίας δεν είναι η συμμετοχή της στο SAFE και η εξασφάλιση πωλήσεων οπλικών συστημάτων τουρκικής κατασκευής. Αυτό είναι το έλασσον. Το μείζον είναι να κατορθώσει η Τουρκία να καθίσει στο τραπέζι που λαμβάνονται οι αποφάσεις για την άμυνα και ασφάλεια της Ε.Ε.

Η Τουρκία αντιμετώπισε με μεγάλο προβληματισμό την άμεση ανταπόκριση τεσσάρων κρατών-μελών της Ε.Ε. στην έκκληση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας για αμυντική συνδρομή, ενεργοποιώντας ατύπως το Αρθρο 42 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση, που αφορά τη θέσπιση της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Αμυνας, το οποίο, με βάση την παράγραφο 7, είναι η θεμελιώδης ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ε.Ε: εάν ένα κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση, υποχρεώνει τις υπόλοιπες χώρες να του παράσχουν κάθε δυνατή βοήθεια και συνδρομή.

Η Τουρκία το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε να δει είναι την Ε.Ε. να αναπτύσσει τη δική της άμυνα και ασφάλεια και, σε περίπτωση που κινηθεί κατά της Ελλάδας, να δει απέναντί της τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., τα οποία έσπευσαν να συνδράμουν την Ελλάδα. Αυτό το στρατηγικό πλεονέκτημα που έχουν αποκτήσει η Κύπρος και η Ελλάδα, με τη συμμετοχή στην Ε.Ε., προσπαθεί να εξουδετερώσει η Τουρκία, θέτοντάς το ως στρατηγικό στόχο. Αυτός είναι ένας μεγάλος κίνδυνος για τη Λευκωσία και την Αθήνα, και για να τον αποτρέψουμε, θέλει σκληρή δουλειά.

Πηγή: dimokratia.gr

«Θα είμαστε ο Φύλακας των Στενών», δηλώνει ο Αμερικανός πρόεδρος — «Θα συναντήσει ισχυρή αντίσταση», απαντά άμεσα η Τεχεράνη

Μια νέα, εξαιρετικά σοβαρή εστία έντασης ανοίγει ξανά στη Μέση Ανατολή μετά την αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την άμεση ενεργοποίηση ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, κατέστησε σαφές ότι η Ουάσινγκτον αναλαμβάνει πλέον τον ρόλο του απόλυτου εγγυητή της ασφάλειας στον στρατηγικό αυτό θαλάσσιο διάδρομο, διεκδικώντας μάλιστα και οικονομικά ανταλλάγματα από τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Συγκεκριμένα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: «Το Στενό του Ορμούζ είναι ΑΝΟΙΧΤΟ και θα παραμείνει ΑΝΟΙΧΤΟ, με ή χωρίς το Ιράν. Επαναφέρουμε τον “ΙΡΑΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ”, ο οποίος ονομάζεται έτσι επειδή εμποδίζει μόνο τα πλοία ή τους πελάτες του Ιράν να εισέρχονται ή να εξέρχονται. Όλες οι άλλες χώρες θα έχουν δίκαιη και ελεύθερη πρόσβαση στο Στενό. Οι ΗΠΑ θα είναι, από εδώ και στο εξής, γνωστές ως “Ο ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΟΥ ΣΤΕΝΟΥ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ”».

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να καλύψει το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ, επιβάλλοντας ένα πρωτοφανές τέλος προστασίας: «Ως τέτοιες, και για λόγους ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, θα αποζημιώνονται, με ποσοστό 20% επί όλων των μεταφερόμενων φορτίων, για κάθε κόστος που είναι απαραίτητο για την εκπλήρωση του καθήκοντος της παροχής ασφάλειας και προστασίας σε αυτό το ιδιαίτερα ασταθές τμήμα του κόσμου. Η διαδικασία και η οργάνωση θα ξεκινήσουν αμέσως».

Σε παλαιότερη τοποθέτησή του, μάλιστα, είχε συμπληρώσει πως οι ΗΠΑ θα λειτουργήσουν ως «φύλακες-άγγελοι» της περιοχής, αποκτώντας τον πλήρη έλεγχο των Στενών.

Η οργισμένη απάντηση της Τεχεράνης

Η αντίδραση του Ιράν υπήρξε άμεση, απορρίπτοντας οποιαδήποτε προσπάθεια των ΗΠΑ να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του στην περιοχή. Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης έσπευσε να χαρακτηρίσει τα Στενά ως «δικό μας έδαφος», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να επιτραπεί καμία «παράνομη παρέμβαση».

Σε επίσημο ανακοινωθέν που μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, υπογραμμίζεται: «Οποιαδήποτε προσπάθεια των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ να κάνουν διευθετήσεις για τη διέλευση μέσω του στενού, εκτός των διαδρομών που έχει ορίσει η Τεχεράνη και χωρίς συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν, θα συναντήσει ισχυρή αντίσταση».

Πηγή: dimokratia.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

Direct US strikes against Iranian military targets, alongside Iranian retaliatory actions against Gulf states, have severely constrained Tehran's strategic options and heightened the risk of regional conflagration, especially around the Strait of Hormuz. Concurrently, in Eastern Europe, Ukraine's effective asymmetric tactics continue to degrade Russia's military and energy infrastructure, underscoring the operational impact of sustained Western military and diplomatic support.

Beyond these active theaters, key US allies confront internal economic pressures and external diplomatic friction, which could diminish their capacity for collective security contributions. Japan faces rising government borrowing costs, while the United Kingdom's economic output is constrained by internal inefficiencies. Spain, in turn, faces direct trade threats from the United States over NATO spending and its position on Iran, indicating potential alliance friction. Against this backdrop, India solidifies its long-term strategic position through substantial investments in advanced technologies like AI, signaling enhanced technological autonomy and economic resilience.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ

Υπάρχουν περίοδοι στην Ιστορία κατά τις οποίες οι εξελίξεις ακολουθούν μια σχετικά προβλέψιμη πορεία. Και υπάρχουν «στιγμές» όπου αλλάζουν ταυτόχρονα σχεδόν όλα: οι ισορροπίες ισχύος, η τεχνολογία, η οικονομία, ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα κράτη. Όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε ήδη σε μία από αυτές τις περιόδους.

Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια:

-Η τεχνητή νοημοσύνη (με ταχύτητα φωτός) εξελίσσεται από τεχνολογικό εργαλείο σε παράγοντα οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος.

-Η Ευρώπη εγκαταλείπει σταδιακά το μοντέλο της «ήπιας δύναμης» και αναγκάζεται να επενδύσει στην άμυνα, στη βιομηχανία και στην τεχνολογική της αυτονομία.

-Οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταφέρουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της στρατηγικής τους προσοχής στον ανταγωνισμό με την Κίνα.

-Το Πεκίνο επιδιώκει να μετατρέψει την οικονομική του ισχύ σε παγκόσμια πολιτική επιρροή.

-Η Μέση Ανατολή ανασυντάσσεται μέσα από νέες συμμαχίες και συγκρούσεις

-Η ανατολική Μεσόγειος αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για την ενέργεια, τις θαλάσσιες μεταφορές και την ασφάλεια.

Την ίδια στιγμή, η κλιματική κρίση παύει να αποτελεί αποκλειστικά περιβαλλοντικό ζήτημα καθώς οι συνέπειές της επηρεάζουν την αγροτική παραγωγή, τη διαχείριση του νερού, τις μεταναστευτικές ροές, την ενεργειακή ασφάλεια, ακόμη και την επιχειρησιακή λειτουργία των ενόπλων δυνάμεων. Παράλληλα, το δημογραφικό εξελίσσεται σε έναν αθόρυβο αλλά αμείλικτο αντίπαλο για πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες, ανάμεσά τους και η ελληνική.

 

Καθεμία από αυτές τις εξελίξεις, από μόνη της, θα αρκούσε για να απασχολεί επί χρόνια μια κυβέρνηση και για την αντιμετώπισή τους θα απαιτούνταν στρατηγικοί σχεδιασμοί και υιοθέτηση πολιτικών που η υλοποίησή τους υπερβαίνει κατά πολύ μια κυβερνητική θητεία.

Το νέο τοπίο

Το γεγονός ότι όλες αυτές οι εξελίξεις συμβαίνουν ταυτόχρονα υποδηλώνει ότι ζούμε μια περίοδο κατακλυσμιαίων αλλαγών, των οποίων τις συνέπειες είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσουμε.

Δεν πρόκειται, προφανώς, για μία ακόμη κρίση που θα περάσει ούτε για μια πρόσκαιρη αναστάτωση της διεθνούς πολιτικής. Πρόκειται για μια μετάβαση από έναν κόσμο που γνωρίζαμε σε έναν κόσμο που ακόμη διαμορφώνεται.

Σε τέτοιες ιστορικές μεταβάσεις, τα κράτη που προετοιμάζονται εγκαίρως αποκτούν πλεονεκτήματα που διαρκούν για δεκαετίες. Εκείνα που καθυστερούν αναγκάζονται αργότερα να προσαρμόζονται στις αποφάσεις των άλλων.

Το παράδοξο με την Ελλάδα είναι ότι δεν παρακολουθεί αυτήν τη μετάβαση από «μακριά», βρίσκεται στο κέντρο της. Είναι κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο όπου και οι δύο οργανισμοί επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους. Βρίσκεται στην πιο ασταθή γειτονιά της Ευρώπης, δίπλα σε μια Τουρκία που, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των διμερών σχέσεων, διεκδικεί εδώ και χρόνια μια σταθερή στρατηγική ενίσχυσης της γεωπολιτικής της επιρροής σε βάρος ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Οι προκλήσεις

Η Ελλάδα, ταυτόχρονα, καλείται να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο δημογραφικό πρόβλημα της μεταπολεμικής ιστορίας της, να μετασχηματίσει το παραγωγικό της μοντέλο, και να προσαρμοστεί σε μια εποχή όπου το συγκριτικό πλεονέκτημα των οικονομιών δεν θα είναι το φθηνό εργατικό δυναμικό, αλλά η ταχύτητα με την οποία μετατρέπουν τη γνώση και την τεχνητή νοημοσύνη σε παραγωγική ισχύ.

Από αυτήν την οπτική γωνία βάσιμα μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα εισέρχεται ίσως στη σημαντικότερη δεκαετία μετά τη Μεταπολίτευση. Και θα περίμενε κανείς ότι τα ζητήματα / προβλήματα που μόλις συνοψίσαμε θα αποτελούσαν κεντρικά ζητήματα της πολιτικής συζήτησης / αντιπαράθεσης ειδικά στην τρέχουσα, παρατεταμένη όπως όλα δείχνουν, προεκλογική περίοδο. Κι όμως, αυτό που ακούμε είναι απλώς ένας επικοινωνιακός θόρυβος.

Η μπάλα στην εξέδρα…

Η κυβέρνηση επιχειρεί να φρενάρει τη φθορά της και υπερασπίζεται το έργο της. Η κατακερματισμένη αντιπολίτευση αναζητά δρόμο και (εκλογικό ή μετεκλογικό) σχήμα που θα τη φέρει στην εξουσία. Και ως εκ τούτου η καθημερινή πολιτική αντιπαράθεση εξελίσσεται με γενικεύσεις και περιστρέφεται γύρω από τα τρέχοντα. Την ακρίβεια, την εγκληματικότητα, την αποτελεσματικότητα του κράτους, τις δημοσκοπήσεις, τα ποσοστά των κομμάτων, τις επόμενες συνεργασίες, τους ανασχηματισμούς και τις επόμενες εκλογές.

Όλα αυτά είναι απολύτως θεμιτά. Σε μια δημοκρατία οι κυβερνήσεις κρίνονται και οι αντιπολιτεύσεις διεκδικούν την εξουσία. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει πολιτική σύγκρουση. Το πρόβλημα είναι το αντικείμενο και ο χρονικός ορίζοντας αυτής της σύγκρουσης. Σχεδόν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα δείχνει να μην μπορεί να δει μακρύτερα από την ημερομηνία των εκλογών και μια κυβερνητική θητεία.

Η Ιστορία, όμως, δεν γράφεται με ορίζοντα τετραετίας:

-Οι εκλογές έχουν ημερομηνία.

-Οι γεωπολιτικές ανατροπές δεν έχουν.

-Οι δημοσκοπήσεις αλλάζουν κάθε μήνα.

-Οι δημογραφικές τάσεις χρειάζονται δεκαετίες για να αντιστραφούν. Οι κυβερνήσεις σκέφτονται συχνά μέχρι την επόμενη κάλπη.

Τα κράτη που επιβιώνουν σχεδιάζουν για την επόμενη γενιά.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο ελληνικό παράδοξο: 

Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε αποφάσεις που θα τη δεσμεύσουν για πολλές δεκαετίες, όμως η δημόσια συζήτηση παραμένει εγκλωβισμένη σχεδόν αποκλειστικά στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Συζητούμε ποιος θα κυβερνήσει το 2027, χωρίς να μας απασχολεί τι χώρα θέλουμε να υπάρχει το 2035. Ξεχνάμε ότι οι αποφάσεις που θα διαμορφώσουν εκείνη την Ελλάδα λαμβάνονται τώρα.Το εκπαιδευτικό σύστημα που σχεδιάζεται σήμερα θα καθορίσει το ανθρώπινο δυναμικό της επόμενης δεκαετίας.

Οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται ή αναβάλλονται σήμερα θα διαμορφώσουν την παραγωγική βάση της χώρας για πολλά χρόνια.

Οι επιλογές στην άμυνα, στην ενέργεια, στις υποδομές, στην τεχνολογία, στη διαχείριση του νερού και στη δημογραφική πολιτική δεν είναι αποφάσεις μιας κυβερνητικής θητείας. Είναι αποφάσεις μιας γενιάς.

Είναι προφανές ότι οι μείζονες αποφάσεις για όλα αυτά τα ζητήματα θα ληφθούν από την επόμενη κυβέρνηση. Αυτό που δεν είναι προφανές (για την ακρίβεια απουσιάζει παντελώς) είναι οι τεκμηριωμένες θέσεις των πολιτικών δυνάμεων πάνω στα συγκεκριμένα αυτά ζητήματα, ώστε να προκύψει μία επί της ουσίας συζήτηση για τις επιλογές που υπάρχουν. Αντ’ αυτού έχουμε «κοκορομαχίες» με στόχο τα επικοινωνιακά βραβεία των δημοσκοπήσεων, για τον καταλληλότερο…

«Στενός» ορίζοντας

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ίσως η βαθύτερη αδυναμία του ελληνικού πολιτικού συστήματος: η απροθυμία / αδυναμία του να αναζητήσει λύσεις και να διαμορφώσει στρατηγικές στην πορεία της χώρας για τις δυο επόμενες δεκαετίες, διάστημα κατά το οποίο θα διαμορφωθεί ένας «νέος κόσμος».

Στην Ελλάδα αλλάζουν συχνά οι κυβερνήσεις, οι υπουργοί, οι προτεραιότητες του κράτους, ακόμα και μέσα στην ίδια κυβερνητική θητεία. Αυτό που σπανίζει είναι η συνέχεια. Η αίσθηση ότι, ανεξάρτητα από το ποιος κυβερνά, η χώρα ακολουθεί μια σταθερή πορεία προς έναν συγκεκριμένο προορισμό. Κι αυτό ίσως να μην αποτελούσε σοβαρό πρόβλημα πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια. Σήμερα όμως τα δεδομένα έχουν αλλάξει.

Δεν υπάρχει χρόνος

Για πρώτη φορά μετά το 1974 η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει τον χρόνο να δουλέψει υπέρ της. Η φράση αυτή ίσως ακούγεται υπερβολική, αλλά δεν είναι.

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες η Ελλάδα οικοδόμησε τη στρατηγική της μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η κατεύθυνση του δυτικού κόσμου έμοιαζε δεδομένη. Η ένταξη στην ΕΟΚ και αργότερα στην Ευρωζώνη, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ, η στενή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η πρόσδεση στον ευρωπαϊκό πυρήνα στηρίζονταν στην παραδοχή ότι οι ισχυροί εταίροι και σύμμαχοι διέθεταν την οικονομική ισχύ, την πολιτική συνοχή και τη στρατηγική πυξίδα για να διαμορφώνουν τις διεθνείς εξελίξεις. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν ασχολήθηκαν ποτέ πραγματικά για να διαμορφώσουν μια ολοκληρωμένη, αυτόνομη, μεγάλη στρατηγική. Αρκούσε η προσαρμογή της χώρας στις επιλογές ενός συστήματος που φαινόταν σταθερό και προβλέψιμο.

Σήμερα, όμως, το ευρωατλαντικό σύστημα εμφανίζεται αποσταθεροποιημένο και οι ηγέτιδες δυνάμεις του βρίσκονται σε μια περίοδο βαθιάς αναζήτησης. Οι παραδοσιακοί «οδηγοί» του δυτικού κόσμου δεν προσφέρουν πλέον έτοιμες απαντήσεις· αναζητούν και οι ίδιοι τον δρόμο τους.

Ο χρόνος, ωστόσο, πιέζει. Κάθε χρόνος που περνά χωρίς σοβαρή αντιμετώπιση του δημογραφικού καθιστά το πρόβλημα δυσκολότερο. Κάθε χρόνος καθυστέρησης στην παραγωγική ανασυγκρότηση μειώνει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Κάθε χρόνος που η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται αλλού και όχι εδώ διευρύνει το τεχνολογικό χάσμα. Κάθε χρόνος χωρίς επενδύσεις στην καινοτομία, στην έρευνα και στις δεξιότητες δημιουργεί μια οικονομία που θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τεχνολογία που παράγουν άλλοι.

Ο τουρκικός «δρόμος»

Το ίδιο ισχύει και στο γεωπολιτικό πεδίο. Η Τουρκία δεν σχεδιάζει με ορίζοντα τις επόμενες εκλογές. Σχεδιάζει με ορίζοντα δεκαετιών. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με τις επιλογές της ή να θεωρεί υπερφιλόδοξες τις επιδιώξεις της, όμως δύσκολα μπορεί να αρνηθεί ότι υπηρετεί με συνέπεια έναν μακροχρόνιο στρατηγικό σχεδιασμό. Η ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας, η ναυτική της παρουσία, η διείσδυσή της στην Αφρική, στον Καύκασο και στη Μέση Ανατολή, η επιμονή της στις αναθεωρητικές της θέσεις δεν είναι αποσπασματικές κινήσεις. Είναι κεφάλαια του ίδιου σχεδίου.

Η Ελλάδα, ίσως αυτό είναι μια αναγκαία παραδοχή, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί / αντιγράψει την Τουρκία. Μπορεί, όμως, να αποκτήσει (ή να διαμορφώσει) την ίδια αίσθηση συνέχειας και να αναδείξει σε άλλους τομείς τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Όμως εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο έλλειμμα της ελληνικής δημόσιας ζωής.

Δεν λείπουν οι αναλύσεις, οι διαπιστώσεις, ούτε οι μεταρρυθμίσεις. Λείπει το νήμα που τις συνδέει ώστε να δίνεται απάντηση στο φαινομενικά απλό ερώτημα: 

-Ποια Ελλάδα θέλουμε να υπάρχει το 2035;Ποια χώρα θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά που σήμερα βρίσκονται στο δημοτικό και θα μπουν στην αγορά εργασίας λίγο πριν από το 2040;

-Θέλουμε μια οικονομία που θα εξακολουθεί να στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις υπηρεσίες και στον τουρισμό ή μια οικονομία που θα παράγει τεχνολογία, βιομηχανία και καινοτομία;

-Θέλουμε πανεπιστήμια που θα ανταγωνίζονται για ερευνητικά προγράμματα και επιστήμονες ή ιδρύματα που θα συνεχίσουν να εξάγουν τους καλύτερους αποφοίτους τους;

-Θέλουμε μια δημόσια διοίκηση που θα εξακολουθεί να αλλάζει προτεραιότητες με κάθε κυβέρνηση ή ένα κράτος που θα λειτουργεί με συνέχεια ανεξάρτητα από τις εκλογές;

-Θέλουμε να αντιμετωπίζουμε το δημογραφικό με αποσπασματικά επιδόματα ή με μια πολιτική που θα αφορά τη στέγη, την εργασία, την οικογένεια, τη μετανάστευση και την περιφέρεια ως ένα ενιαίο ζήτημα;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που θα περίμενε κανείς να απαντηθούν μέσα από τον διάλογο και την τρέχουσα πολιτική αντιπαράθεση. Γιατί, τελικά, το πώς θα είναι η Ελλάδα του 2035 δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα κυβερνά τότε, αλλά από το αν η χώρα θα έχει αποκτήσει συνέχεια, στρατηγική και την ικανότητα να επηρεάζει, έστω και στον βαθμό που της αναλογεί, τις εξελίξεις που θα καθορίσουν το μέλλον της. Οι εκλογές αλλάζουν κυβερνήσεις. Η Ιστορία, όμως, κρίνει αν ένα κράτος είχε σχέδιο ή αφέθηκε να το παρασύρουν οι εξελίξεις με απρόβλεπτες και κατά κανόνα οδυνηρές συνέπειες.

Πηγή: topontiki.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

The international system is experiencing acute regional escalation, particularly across the Persian Gulf, alongside persistent great-power competition and fracturing alliance dynamics. Direct military confrontations between the United States and Iran over the Strait of Hormuz mark a dangerous transition from proxy engagements to overt, state-on-state kinetic conflict, carrying immediate and destabilizing implications for global energy markets and maritime security. This volatility is further exacerbated by technological rivalry—visible in China's potential restrictions on AI model access—and Russia's growing structural vulnerabilities as its energy infrastructure buckles under sustained sanctions pressure.

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα σηματοδότησε τη μετάβαση σε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα δεν ήταν απλώς ακόμα μία ετήσια συνάντηση των ηγετών της Συμμαχίας, καθώς αποτέλεσε ίσως το πιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της μετάβασης της Δύσης σε μια νέα εποχή, κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζουν τη διατλαντική σχέση όχι ως στρατηγική κοινότητα αξιών αλλά ως σχέση συναλλαγής. Την ίδια στιγμή η Ευρώπη δείχνει να εγκαταλείπει σταδιακά τη λογική της απόλυτης εξάρτησης από την Ουάσινγκτον, ενώ η Τουρκία του Ερντογάν αξιοποιεί την κρίση εμπιστοσύνης για να αναβαθμίσει τον δικό της γεωπολιτικό ρόλο.

Η εικόνα της Συνόδου ήταν αποκαλυπτική. Ο Τραμπ επανέφερε σχεδόν όλα τα γνωστά ζητήματα που προκαλούν ένταση στις σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους: επέκρινε τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες ορισμένων χωρών, κατηγόρησε τους συμμάχους ότι δεν στήριξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επανέφερε ακόμα και το θέμα της Γροιλανδίας, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Παρότι στο τέλος της Συνόδου μίλησε για «ενότητα», η πολιτική του παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη μείωση του αμερικανικού κόστους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν ιδιαίτερα ψύχραιμοι απέναντι στις νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου. Ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε στο CNBC ότι είναι βέβαιος πως οι αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνουν στη χώρα του. «Είμαι βέβαιος ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες θα παραμείνουν στην Πολωνία. Μαζί με τις πολωνικές ένοπλες δυνάμεις θα διασφαλίσουν την ασφάλεια της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των συνόρων του ΝΑΤΟ» ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Πολωνία επιθυμεί τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στο έδαφός της.

Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε εκτίμησε ότι δεν βλέπει πιθανότητα πλήρους αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη. Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του πρωθυπουργού της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ, ο οποίος δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει διαβεβαιώσει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υπερασπιστούν τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία απέναντι σε ενδεχόμενη ρωσική επιθετικότητα. Το ζήτημα των αμυντικών δαπανών αποτέλεσε το βασικό σημείο αντιπαράθεσης της Συνόδου. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι οι αμερικανικές πιέσεις συνέβαλαν στην αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, αλλά τόνισαν ότι ο βασικός λόγος είναι η αυξανόμενη απειλή που συνιστά η Ρωσία.

Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται μόνο στις προσωπικές ιδιαιτερότητες του Αμερικανού προέδρου. Εδράζεται στη σταδιακή αναγνώριση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταφέρουν πλέον το στρατηγικό τους βάρος προς τον Ινδο-Ειρηνικό και τον ανταγωνισμό με την Κίνα. Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι ακόμα και εάν οι ΗΠΑ παραμείνουν στο ΝΑΤΟ, η αμερικανική προσοχή δεν θα είναι πλέον αποκλειστικά στραμμένη στη ρωσική απειλή. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια μετατρέπεται σταδιακά σε ευρωπαϊκή ευθύνη. Αυτή η πραγματικότητα εξηγεί γιατί η συζήτηση για τον «ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ» αποκτά πλέον ουσιαστικό περιεχόμενο. Δεν πρόκειται για τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, αλλά για την ανάπτυξη κοινών δυνατοτήτων, ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, κοινές προμήθειες και μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία μέσα στη Συμμαχία.

Ηδη η μεταβίβαση σημαντικών διοικητικών αρμοδιοτήτων του ΝΑΤΟ σε ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί ένδειξη αυτής της μεταβολής. Ο Τραμπ, βεβαίως, δεν αποχωρεί από το ΝΑΤΟ. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τη Συμμαχία ως εργαλείο πίεσης. Η συνεχής απειλή αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων λειτουργεί ως διαπραγματευτικός μοχλός ώστε οι Ευρωπαίοι να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες και, κυρίως, να συνεχίσουν να αγοράζουν αμερικανικά οπλικά συστήματα. Εδώ όμως αναδεικνύεται και η βασική αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής.

Eξάρτησή

Η Ουάσινγκτον ζητεί μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία, αλλά επιθυμεί αυτή να παραμείνει εξαρτημένη από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία. Η Ευρώπη, αντίθετα, επιδιώκει σταδιακά να αποκτήσει δική της παραγωγική βάση, περιορίζοντας τη στρατηγική εξάρτησή της. Αυτή η σύγκρουση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ περίμενε ότι οι Ευρωπαίοι θα στηρίξουν πιο ενεργά τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ωστόσο η ανταπόκριση ήταν περιορισμένη. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιθυμούν να αποτρέψουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, αλλά δεν εμφανίζονται πρόθυμες να εμπλακούν στρατιωτικά σε έναν νέο πόλεμο. Αντίθετα, θεωρούν ότι η προτεραιότητά τους παραμένει η αποτροπή της Ρωσίας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

Τι κερδίζει ο… "αναντικατάστατος" Ερντογάν

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο μεγάλος κερδισμένος της Συνόδου φαίνεται να είναι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η επιλογή της Αγκυρας ως τόπου διεξαγωγής δεν ήταν απλώς συμβολική. Η Τουρκία εμφανίστηκε ως αναντικατάστατος παίκτης τόσο για τη Συμμαχία όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία, συμμετέχει ενεργά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ελέγχει κρίσιμες θαλάσσιες διόδους και διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται συστηματικά τον νέο συσχετισμό δυνάμεων και δέχεται τις φιλοφρονήσεις του Τραμπ και τις υποσχέσεις για τα F-35. Από τη μία πλευρά παρουσιάζεται ως απαραίτητος σύμμαχος της Δύσης και από την άλλη διατηρεί στρατηγική αυτονομία έναντι τόσο της Ουάσινγκτον όσο και των Βρυξελλών. Η Τουρκία αποφεύγει να ταυτιστεί πλήρως με τις αμερικανικές επιλογές έναντι του Ιράν, διατηρεί τις σχέσεις της με τη Μόσχα και ταυτόχρονα διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η συγκυρία προσφέρει στην Αγκυρα και οικονομικά οφέλη. Η ευρωπαϊκή ανάγκη για ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας δημιουργεί νέες προοπτικές συνεργασίας με την τουρκική αμυντική βιομηχανία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, η γεωγραφική θέση της Τουρκίας καθιστά τη χώρα απαραίτητο κόμβο τόσο για τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ όσο και για τους ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο.

Πηγή: dimokratia.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

Direct military exchanges and renewed diplomatic engagement between the United States and Iran underscore the persistent volatility of the Middle Eastern security environment, with implications extending beyond the region to global energy markets and maritime security. In Eastern Europe, the war in Ukraine continues to impose significant geoeconomic costs on Russia, as sustained sanctions and increasingly effective strikes on critical infrastructure constrain its economic resilience and energy sector. Strategic competition in advanced technologies and defense capabilities is also intensifying, exemplified by the United Arab Emirates' efforts to strengthen its defense-industrial base and China's continued investment in emerging military technologies. Meanwhile, the conflict in Gaza, despite limited territorial changes, continues to generate considerable humanitarian consequences and diplomatic costs, reinforcing regional instability and complicating broader geopolitical alignments.

Η Ρωσία και η Τουρκία βρίσκονται σε επαφή σχετικά με το θέμα της πιθανής μεταπώλησης από την Αγκυρα των ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα, μεταπώληση που απαιτεί την άδεια της Μόσχας, ανακοίνωσε το Κρεμλίνο.

«Είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το θέμα και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας με την τουρκική πλευρά για το θέμα αυτό», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απαντώντας σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου μετά την εμφάνιση σε τουρκικό μέσο ενημέρωσης πληροφοριών περί μεταπώλησης σε χώρα του Κόλπου των ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων που αγοράστηκαν από την Αγκυρα το 2017.

«Η Ρωσία είναι ανοικτή στην επίτευξη των στόχων της μέσω διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ κληθείς να σχολιάσει ρεπορτάζ του Reuters σύμφωνα με το οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν κινείται μάλλον προς την κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία με στόχο την κατάληψη του συνόλου των εδαφών του Ντονμπάς.

Ο εκπρόσωπος δήλωσε επίσης πως το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η Ουκρανία δεν επιθυμεί συνομιλίες αυτήν την στιγμή και για τον λόγο αυτόν η Μόσχα συνεχίζει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Το Κρεμλίνο κατηγόρησε επίσης την Ουκρανία για «κλιμάκωση» των «τρομοκρατικών» ενεργειών κατά του κατεχόμενου από τους Ρώσους ουκρανικού πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, πράγμα που είναι «εξαιρετικά επικίνδυνο».

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ κατηγόρησε την Ουκρανία για επιθέσεις κατά μη στρατιωτικών υποδομών και κατά υποδομών που συνδέονται απευθείας με τον πυρηνικό σταθμό.

Η ρωσική και η ουκρανική πλευρά αλληλοκατηγορούνται ότι θέτουν με πολεμικές ενέργειες σε κίνδυνο την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού.

Πηγή:militaire.gr