Οι πολιτικές ηγεσίες ζουν μονίμως με βολικές ψευδαισθήσεις. Πιστεύουν για παράδειγμα ότι αν προσθέσουμε μερικά μηδενικά στους αμυντικούς προϋπολογισμούς και αγοραστούν τα πιο «εξωτικά» και τεχνολογικά προηγμένα οπλικά συστήματα από τα ράφια ξένων πατρόνων, τότε αυτομάτως θωρακίζεται η άμυνά μας.
Πέφτουν από τα σύννεφα, όμως, όταν η πραγματικότητα έρχεται να επιβεβαιώσει το βασικό αξίωμα της στρατιωτικής επιστήμης: Η ισχύς είναι μέγεθος σχετικό, όχι απόλυτο.
Η παγίδα των εθελοτυφλούντων ελίτ και τα «μαγικά όπλα»
Οι αθηναϊκές ελίτ, αντιμετωπίζουν την γεωστρατηγική σαν λογιστικό πίνακα. Θεωρούν ότι όποιος ξοδεύει τα περισσότερα, κερδίζει κιόλας. Αγνοούν συστηματικά τις συμπιεζόμενες λαϊκές τάξεις και τον ανθρώπινο παράγοντα, ξεχνώντας ότι οι πόλεμοι δεν κερδίζονται από τα ταμπλό των ενδείξεων, αλλά από τη δυνατότητα προσαρμογής και τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες του τόπου.
Αρκεί να ανατρέξουμε στο Έπος του ’40. Η Ελλάδα δεν νίκησε επειδή διέθετε ογκώδεις μηχανοκίνητους σχηματισμούς –θα ήταν ολέθριο σφάλμα αν είχε επενδύσει σε αυτούς επιχειρώντας να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τους Ιταλούς– αλλά επειδή είχε αξιοποιήσει το ορεινό ανάγλυφο, την αποκεντρωτική διοίκηση (Auftragstaktik) και «πρωτόγονα» μεν, απόλυτα προσαρμοσμένα δε μέσα, όπως τα μουλάρια. Οι Έλληνες στρατιώτες κατάφεραν να επιβάλλουν ένα δυσανάλογο κόστος στον αντίπαλο, καταρρίπτοντας την θεωρία περί αήττητης υπεροπλίας.
Από την Πίνδο στη σύγχρονη ασσυμετρία
Αυτό το ιστορικό δίδαγμα παραμένει αναλλοίωτο στα σύγχρονα πεδία πολέμου. Δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε πολύ πίσω. Από τη μια πλευρά, υπερδυνάμεις –γράφε Αμερική– και περιφερειακοί γίγαντες –γράφε Σαουδική Αραβία– επενδύουν τρισεκατομμύρια σε τεχνολογίες αιχμής. Από την άλλη, δυνάμεις με ελάχιστους πόρους –όπως απέδειξαν ο Ανσάρ Αλλάχ στην Υεμένη και το Ιράν απέναντι στην ισχύ των ΗΠΑ– επιβεβαιώνουν ότι η ασυμμετρία μπορεί να εξουδετερώσει ασύλληπτα οπλοστάσια.
Όταν ένας αντίπαλος επιτυγχάνει να αναπτύξει ικανότητες που επιφέρουν δυσανάλογο οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό κόστος στον επιτιθέμενο, τότε η αξία των πανάκριβων εξοπλισμών εκμηδενίζεται. Μια πλατφόρμα ή μια στρατηγική υποδομή δισεκατομμυρίων μπορεί να ακυρωθεί από φθηνά, ευέλικτα και καλά προσαρμοσμένα μέσα. Το κόστος της εμπλοκής γίνεται απαγορευτικό για τον ισχυρό, και αυτός είναι ο ορισμός της αποτελεσματικής αποτροπής.
Η γεωπολιτική ενηλικίωση που αποφεύγουμε
Είναι καιρός να ξυπνήσουμε. Η εθνική μας ασφάλεια δεν θωρακίζεται με ευχολόγια, ούτε με την τυφλή εξάρτηση σε εισαγόμενα «υπερόπλα» που αγνοούν τη δική μας γεωγραφία και τις δικές μας δυνατότητες προβολής ισχύος.
Αν δεν συνειδητοποιήσουμε ότι η αποτροπή χτίζεται με εγχώρια στρατηγική σκέψη, με ευελιξία, με την προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες, το ανάγλυφο της χώρας, και κυρίως με την ικανότητα να καταστήσουμε το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας δυσβάστακτο για τον αντίπαλο, τότε απλώς αγοράζουμε χρόνο μέσα σε μια φενάκη ασφάλειας.
Οι αμυντικοί πόλεμοι δεν κερδίζονται με βάση το ποιος σπαταλά τα περισσότερα χρήματα. Κερδίζονται από εκείνον που ξέρει να κάνει το τίμημα της νίκης απαγορευτικό για τον επιτιθέμενο.
Η νομικός και δρ. του Δικαίου της Θάλασσας και του Διεθνούς Δικαίου εξηγεί στον 98.4 τις νομικές προεκτάσεις της ενημέρωσης της Τουρκίας για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου – Η ΑΟΖ, τα 12 ν.μ., το Καστελόριζο και η σύνδεση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η νομικός και δρ. του Δικαίου της Θάλασσας και του Διεθνούς Δικαίου, Κέρη Μαυρομμάτη, αποκαλύπτει στον 98.4 πως οποιαδήποτε μορφή ενημέρωσης της Τουρκίας, είτε με μεσάζοντα τη γαλλική εταιρεία, είτε από την ίδια την Ελλάδα ως παράκτιο κράτος στην υπόθεση των βυθομετρικών ερευνών και της πόντισης καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας πέραν της Κάσου προς την Κύπρο, είναι νομικά αναγνώριση της Τουρκίας με βάση και το άρθρο 79 της UNCLOS, ότι αυτές οι εργασίες θα γίνουν σε δική της υφαλοκρηπίδα, όπως την έχει δηλώσει επίσημα με έγγραφα, χάρτες και συντεταγμένες στον ΟΗΕ, όπου εμφανίζει νησιά μας όπως η Ρόδος, η Κάρπαθος, η Κάσος ακόμη και οι ανατολικές περιοχές της Κρήτης, ως τα δικά της εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της, με βάση και τις θέσεις βάσης που έχει ορίσει για τις ευθείες γραμμές τους.
«Η Navtex είναι άλλο πράγμα και έχει άλλη χρησιμότητα, αλλά η ενημέρωση, ό,τι κι αν λέγεται, αν συμβεί προς την Τουρκία, επί δικών μας θαλασσίων ζωνών και υφαλοκρηπίδας, αφού επί 46 χρόνια καν δεν έχουμε ανακηρύξει ΑΟΖ, θα σημαίνει και νομικά κατοχύρωση προσβολής, όχι απλά κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, αλλά κυριαρχίας επί νησιών μας και νησίδων».
Η κ. Μαυρομάτη καταδεικνύει γιατί η επέκταση των χωρικών μας υδάτων έως 12 ν.μ. σε όλο το Αιγαίο και την Κρήτη κι όχι μόνο νότια της Κρήτης, είναι κομβικής σημασίας, όπως και η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο.
Μάλιστα, στα σενάρια περί πλήρους οριοθέτησης πλέον ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τονίζει ότι από μόνο του αυτό δεν λέει τίποτα, αλλά το τι θα πει τεχνικά η Αίγυπτος για το σύμπλεγμα Καστελορίζου, ειδικά τη Στρογγύλη, είναι καθοριστικό για το αν υπάρχει επαφή Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου σε τυχόν οριοθέτηση ΑΟΖ ή αν θα «αφεθεί» αναμονή για την Τουρκία, που τότε θα κόβει την επαφή των ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου.
Αποκαλύπτει πως τα 12 ν.μ. που έχει χωρικά ύδατα η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, αν στην Ελλάδα υπήρχε πολιτική βούληση, θα ήταν μεγαλύτερη αυτοπαγίδευση για τον αναθεωρητή γείτονά μας και εξηγεί πως το τουρκολιβυκό συνδέεται με το καλώδιο, αλλά και το εγχείρημα της Τουρκίας να αποκόψει τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη από την Ανατολική Μεσόγειο και να κλειδώσει τις θαλάσσιες ζώνες ως τη δική της «Γαλάζια Πατρίδα».
Υποδεικνύει τέλος πως, για την υπόθεση του καλωδίου, η Ελλάδα θα έπρεπε να υποδείξει στα όργανα της Ε.Ε. την παραβίαση του κοινοτικού κεκτημένου, όπως είναι η UNCLOS ως δίκαιο της Ε.Ε. και άρα την παραβίασή της, ιδίως στο άρθρο 79 από την Τουρκία, που ως συνδεδεμένο μέλος με την Ε.Ε. οφείλει να τα εφαρμόζει, αλλιώς θα έπρεπε να έχει βαρύτατες συνέπειες.
Αλλά, όπως λέει, όταν η ελληνική κυβέρνηση δεν διαμαρτύρεται πρώτη για αυτά, ποιον περιμένουμε από τις Βρυξέλλες να πάρει θέση;
Προσγειώθηκε το ιδιωτικό αεροσκάφος που τον μετέφερε
Στη Φλόριντα προσγειώθηκε το πρωί της Τετάρτης του ιδιωτικό αεροσκάφος που μετέφερε τον ηττημένο ακροδεξιό υποψήφιο για την προεδρία της Βραζιλίας, Φλάβιο Μπολσονάρου, σύμφωνα με το AFP.
Ο 45χρονος, ο οποίος βρίσκεται υπό έρευνα στη Βραζιλία για φερόμενη διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος, εθεάθη να αποβιβάζεται από ένα ιδιωτικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο Opa Locka Executive, μαζί με τη σύζυγο και τις κόρες του.
Το αεροσκάφος, το οποίο είχε εντοπιστεί νωρίτερα από δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής στάσης στο Γκουαγιακίλ του Ισημερινού, ταιριάζει με την περιγραφή του αεροσκάφους που οι αρχές της Αργεντινής είχαν αναγνωρίσει ως εκείνο που μετέφερε τον Μπολσονάρου.
🚨 JUST IN: RIGHT-WING FLAVIO BOLSONARO reportedly just LANDED IN MIAMI, FLORIDA.
He’s SAFE from Lula’s GOONS over in Brazil, after they stole the election from him and tried to seize his passports and TRAP him there.
Think about that. The socialists wanted to make Bolsonaro and his family SITTING DUCKS
Now Sec. Rubio and President Trump told him YES, he can get visas in the US 🇺🇸
Το ταξίδι τους με προορισμό τις ΗΠΑ κέντρισε το ενδιαφέρον σε ολόκληρη την περιοχή. Εισήλθαν στη βόρεια Αργεντινή αργά χθες το βράδυ, σύμφωνα με την υπηρεσία μετανάστευσης της χώρας και κατόπιν με ιδιωτικό τζετ ταξίδεψαν έως την πόλη του Ισημερινού Γουαγιακίλ. Από εκεί, αναχώρησαν αεροπορικώς για Μαϊάμι.
Προσεγγίζει ήδη η κρίσιμος ημέρα, διότι ώραι πλέον μας χωρίζουν από την σύρραξιν.
Τα πάντα μαρτυρούν ότι ευρισκόμεθα ευγγύτατα προς τας παραμονάς σοβαρότατων γεγονότων. Ο Διοικητής της Μεραρχίας συνεργάζεται μετά του Επιτελάρχου του Αντισ. ΔΡΙΒΑ ΧΑΡ. εις το γραφείον του, παρόντος του Διευθυντού του III επιτελικού Γραφείου ταγ/χου ΠΕΤΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ Π. και λαμβάνουσι γνώσιν των τελευταίων πληροφοριών των Μονάδων προκαλύψεως περί των κινήσεων των Ιταλών.
Μετ’ ολίγην ώραν κατέφθασεν και ο Αρχηγός πυροβολικού Συν/χης ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. επιστρέψας εκ της μεθορίου όστις, επεβεβαίωσε τας πληροφορίας ταύτας, προσθέσας και εκ της προσωπικής αυτού παρατηρήσεως τα εξής:
Τα επί της μεθορίου κατά μήκος των πυραμίδων εγκατεστημένα Ιταλικά τμήματα (Διμοιρίαι και λόχοι) έλαβον διατάξεις μάχης, εγκαταστήσαντα επί επικαίρων θέσεων, τα πολυβόλα, οπλοπολυβόλα και τους όλμους αυτών έτοιμα δια βολήν.
Το πεδινόν και ορειβατικόν πυροβολικόν, είχε ταχθή εγγύς της μεθορίου και εξετέλει εικονικήν βολήν, προς εξάσκησιν των ανδρών του, είχον δε εγκαταστήση τα παρατηρητήρια των πυρ/χιών των με διόπτρας, χάρτας και σχεδιαγράμματα επ’ αυτής ταύτης της οροθετικής γραμμής, οπόθεν οι Διοικηταί των πυρ/χιών ερρύθμιζον την βολήν, ακουομένων ευκρινώς των σχετικών παραγγελμάτων.
Το βαρύ πυροβολικόν είχε ταχθή όπισθεν και βαθύτερον από της μεθορίου, αλλά τα παρατηρητήρια και αυτού ευρίσκοντο επί χαρακτηριστικών δεσποζόντων υψωμάτων της μεθορίου.
Τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως παρηκολούθουν αγρύπνως απάσας τας ανωτέρω κινήσεις και ενεργείας των Ιταλών με απόλυτον ψυχραιμίαν και ηρεμίαν και ανέμενον την εκδήλωσιν της επιθέσεως, έτοιμα να εκτελέσωσι το ύψιστον προς την Πατρίδα καθήκον των.
Κατόπιν των ανωτέρω πληροφοριών και των προσωπικών παρατηρήσεων του αρχηγού του πυροβολικού, άπαντες οι ανωτέρω ήτοι ο Διοικητής της Μεραρχίας, ο επιτελάρχης, ο αρχηγός πυρ/κού και ο Διευθυντής του III Γραφείου, ομοφώνως κατέληξαν εις το συμπέρασμα, ότι την επομένην θα είχομεν σοβαρά γεγονότα, ήτοι την εκδήλωσιν της Ιταλικής επιθέσεως, μη αποκλειομένης και της πραγματοποιήσεως αυτής κατά την διάρκειαν της νυκτός 27-28 Οκτωβρίου, ίνα μας αιφνιδιάσωσιν και μας προκαταλάβωσιν ανετοίμους.
Τας ανωτέρω σοβαράς πληροφορίας ανέφερεν από τηλεφώνου προσωπικώς ο Διοικητής της Μεραρχίας προς το Γενικόν Επιτελείον Στρατού εις το τηλέφωνον του οποίου ήτο ο Αντ/ρχης Κορώζης, προς όν προσέθεσεν εν τέλει και τα εξής επί λέξει:
«Αναφέρατε παρακαλώ κ. Κορώζη εις τον κ. Αρχηγόν του Γεν. Επιτελειου, ότι η προσωπική μου γνώμη είναι ότι αύριον την πρωΐαν ίσως δε και κατά την διάρκειαν της νυκτός 27 με 28 Οκτωβρίου θα έχωμεν Ιταλικήν επίθεσην.
Η Μεραρχία θα εκτελέση το καθήκον της προς την Πατρίδα συμφώνως προς διαταγάς και οδηγίας του Γεν. Επιτελείου.
Δύναμαι να βεβαιώσω υπευθύνως τον κ. Αρχηγόν του Γεν. Επιτελείου και τονίζω τούτο ιδιαιτέρως ότι δεν θα περάσουν οι Ιταλοί από το Καλπάκι. Χωρίς να έχω το ανάστημα του Στρατάρχου ΠΕΤΑΙΝ, όστις κατά το 1916 αμυνόμενος σθεναρώς του ΒΕΡΝΤΑΙΝ είπεν «ότι δεν θα περάσουν οι Γερμανοί» όπως και δεν επέρασαν, δύναμαι και εγώ να βεβαιώσω εν πλήρη πεποιθήσει «ότι δεν θα περάσουν οι Ιταλοί από το ΚΑΛΠΑΚΙ».
Ο αντ/ρχης ΚΟΡΩΖΗΣ ΑΘ. γνωστός εις τον Διοικητή της Μεραρχίας δια την άρτιαν επαγγελματικήν μόρφωσιν και την ακεραιότητα του χαρακτήρος απήντησεν εν προφανεί συγκινήσει επί λέξει:
«Μάλιστα Στρατηγέ μου, θα αναφέρω τ’ ανωτέρω εις τον κ. Αρχηγόν του Γενικού Επιτελείου και θα τονίσω ιδιαιτέρως την σοβαράν διαβεβαίωσίν σας. Εύχομαι Στρατηγέ μου καλήν επιτυχίαν».
Αυτή ήτο η ιστορική συνδιάλεξις εις την οποίαν καταφαίνεται η πίστις και η πεποίθησις του Διοικητού της Μεραρχίας επί την νικηφόρον έκβασιν του αγώνος.
Μετά ταύτα εξεδόθησαν επειγόντως διαταγαί προς άπαντα τα τμήματα προκαλύψεως, ίνα επαγρυπνώσι και τελώσι ταύτα εν συναγερμώ διά να αντιμετωπίσουν ενδεχομένην Ιταλικήν επίθεσιν κατά την διάρκειαν της νυκτός.
Ιδιαιτέρως επέστησε την προσοχήν των τμημάτων της μεθορίου διά την εντεταμένην επαγρύπνησιν προς αποφυγήν υφαρπαγής των προκεχωρημένων και απομενονωμένων φυλακίων.
Ο Διοικητής της Μεραρχίας προσωπικώς και από τηλεφώνου δίδει οδηγίας προς τους Διοικητάς των Μονάδων επί των ανωτέρω.
Είναι ήδη μεσονύκτιον της 27 – 28 Οκτωβρίου 1940.
Τελευταία πληροφορία εκ της περιοχής ΧΑΝΙ – ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ ανέφερεν ότι ακούεται επί της οδού ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟΥ – ΚΑΚΚΑΒΙΑΣ συνεχής κρότος κυλινδρουμένων βαρέων οχημάτων και ότι προφανώς πρόκειται περί προωθήσεως βαρέος πυροβολικού και αρμάτων μάχης, των οποίων ηκούετο ευκρινώς ο χαρακτηριστικός κρότος, όν δημιουργούσιν αι ερπύστριαι αυτών.
Μετά ταύτα διέταξεν να απέλθωσιν εις τας οικίας των οι μη εν υπηρεσία επιφυλακής και επαγρυπνήσεως αξιωματικοί του Επιτελείου, ανήλθε δε και ούτος εις την κατοικίαν του, ευρισκομένην εις τον άνω όροφον του Στρατηγείου της Μεραρχίας.
Και πριν κατακλιθή ήλθεν εις τηλεφωνικήν επικοινωνίαν μετά των Διοικητών των τμημάτων προκαλύψεως, παρ ών επληροφορήθη ότι απόλυτος ησυχία επεκράτει καθ’ άπαν το μέτωπον της Μεραρχίας. Κατάκοπος εκ των σωματικών και πνευματικών κόπων της ημέρας ο Διοικητής της Μεραρχίας κατεκλίθη έχων παρά την κλίνην του το τηλέφωνον με ήσυχον συνείδησιν, ήρεμον την σκέψιν και ατάραχον την ψυχήν του.
Πηγή: Αντιστρατήγου ε.α. Κατσημήτρου Χαραλάμπου, Η ΗΠΕΙΡΟΣ ΠΡΟΜΑΧΟΥΣΑ, Αθήνα 1954, σελ. 67-68 Για την αντιγραφή: Πετροβούβαλος/Αβέρωφ
Η Ουάσιγκτον είχε έτοιμο το σενάριο. Στα σκοτεινά δωμάτια του Deep State, στους αλγόριθμους της Silicon Valley και στα επιτελεία του MAGA, η εντολή ήταν σαφής: η Λατινική Αμερική πρέπει να γίνει η «αυλή της αυτοκρατορίας». Αυτό είναι το περίφημο «Δόγμα Ντονρόε» – η γκροτέσκα, υπερφιαλή εκδοχή του Δόγματος Μονρόε της εποχής του Τραμπισμού, μπολιασμένη με κυρώσεις, υβριδικό πόλεμο, ψηφιακό ευνουχισμό και νεο-πεντηκοστιανή παράνοια.
Ο γηραιός μεταλλωρύχος Λούλα, ασχέτως εάν συμφωνούμε ή όχι με τις πολιτικές του ανδρός, η αλήθεια είναι ότι κατάφερε ένα καίριο λάκτισμα στην καρδιά του νεο-αποικιακού σχεδίου.
Το Δόγμα Ντονρόε στηρίζεται σε μια πολύ απλοϊκή, σχεδόν νηπιακή παραδοχή: ότι η Λατινική Αμερική δεν δικαιούται να έχει δική της εξωτερική πολιτική. Απαγορεύεται να κοιτάζει προς το Πεκίνο, απαγορεύεται να μιλάει με τη Μόσχα, απαγορεύεται να συνδιαλέγεται με την Τεχεράνη. Ο ρόλος της; Ένας απλός προμηθευτής πρώτων υλών, ένας παράδεισος για τα κοράκια της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρο είναι ένας πρόθυμος τοποτηρητής αυτής της ατζέντας. Υποσχέσεις για μεταφορά πρεσβειών στην Ιερουσαλήμ, υποδαύλιση των BRICS, παράδοση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας στο ξένο κεφάλαιο– μας θυμίζει κάτι αυτό στην Ελλάδα;
Όμως, υπολόγισαν χωρίς τον ξενοδόχο – ή μάλλον, χωρίς τους φτωχούς της Βορειοανατολικής Βραζιλίας και την εργατική τάξη των φαβέλων.
Η στρατηγική του MAGA βασίστηκε στην απόλυτη κυριαρχία της πληροφορίας: αλγόριθμοι της Meta, στρατοί από bots στο WhatsApp, fake news και όλα τα γνωστά εργαλεία. Κι όμως, η αντεπίθεση του Λούλα πέτυχε το αδιανόητο.
Αποδείχθηκε ότι η ψηφιακή χειραγώγηση μπορεί να φτάσει μέχρι ένα σημείο. Όταν η πραγματική οικονομία –το κόστος διαβίωσης, η πείνα, η φτώχεια– χτυπάει την πόρτα, η λαϊκή οργή διασπά τα αλγοριθμικά τείχη. Η απόπειρα μετατροπής της Βραζιλίας σε δορυφόρο ιμπεριαλιστικών συμφερόντων προσέκρουσε στον παραδοσιακό ιστό της βραζιλιάνικης κοινωνίας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η «αυτοκρατορία κοιμάται», ούτε ότι συγχωρεί τέτοιες ταπεινώσεις. Τα δύσκολα για τον Λούλα είναι μάλλον μπροστά. Το Deep State και οι μηχανισμοί αποσταθεροποίησης θα επιστρατεύσουν κάθε βρώμικο κόλπο από το οπλοστάσιό τους. Όμως το μήνυμα εστάλη: Η Λατινική Αμερική είναι πολύ μεγάλη για να μετατραπεί εύκολα στην πίσω αυλή που κάποιοι οραματίζονται.
Αλλά ας μεταφέρουμε το παράδειγμα και στα καθ' ημάς...
Η επικοινωνιακή υπεροπλία του καθεστώτος Μητσοτάκη, η απροκάλυπτη στοίχιση με τις επιταγές της Ουάσιγκτον και το μουχλιασμένο αφήγημα του «εκσυγχρονισμού», αλέθονται πάνω στη μυλόπετρα της ελληνικής πραγματικότητας: στο καλάθι της ακρίβειας που αδειάζει τις τσέπες, στο δυσθεώρητο κόστος στέγασης, στη διάλυση της δημόσιας υγείας και της παιδείας, και στην εξοργιστική εκποίηση του εθνικού πλούτου σε ημετέρους και ξένα funds.
Ο Μητσοτάκης ως άλλος Μπολσονάρο, σε ρόλο εντεταλμένου των ελίτ, θα ανακαλύψει ότι κανένας αλγόριθμος και κανένα συστημικό μέσο δεν μπορεί να ωραιοποιήσει την καθημερινότητα ενός λαού που εγγίζει τα όρια της εξάντλησης.
Οι επερχόμενες εκλογές δεν θα είναι μια απλή αναμέτρηση, αλλά ένα λαϊκό ξέσπασμα στις μπαγιάτικες πολιτικές προτάσεις που δεν αγγίζουν πλέον κανέναν. Και αυτό αφορά σε όλο το φάσμα των κομμάτων που λυμαίνονται την χώρα.
Η επταετία Μητσοτάκη ήταν μάλλον η ταφόπλακα της μεταπολίτευσης και όπως και στη Βραζιλία, η προσπάθεια επιβολής μιας ελεγχόμενης «σταθερότητας» αποδεικνύεται μια γυάλινη φυλακή που θα καταρρεύσει με κρότο όταν η κοινωνία θα αποφασίσει να πάρει την τύχη στα χέρια της. Τα σημάδια ήδη αχνοφαίνονται...
Το μήνυμα προς το πολιτικό σύστημα θα είναι ηχηρό: η αλαζονεία της εξουσίας έχει πάντοτε υψηλό τίμημα, ασχέτως κομματικών αποχρώσεων και πολιτικών πεποιθήσεων. Και αυτήν την φορά –προφήτες δεν είμαστε– οι εκλογές εκτιμάται ότι θα διαφέρουν όσο η μπόσα νόβα από το τσάμικο. Προσδεθείτε!
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων άνοιξε στον αιγυπτιακό δημόσιο διάλογο μια συζήτηση ευρύτερη από τη διαφορά για τις θαλάσσιες ζώνες. Πίσω από την κατηγορηματική απόρριψη της συμφωνίας διακρίνεται η ανησυχία για την αποτελεσματικότητα της αιγυπτιακής επιρροής στη Λιβύη. Το ερώτημα που επανέρχεται στα δημοσιεύματα και στα τηλεοπτικά σχόλια είναι πώς η Άγκυρα εξασφάλισε τη συναίνεση ενός πολιτικού στρατοπέδου που επί χρόνια αντιτασσόταν στο μνημόνιο και διατηρούσε στενούς δεσμούς με το Κάιρο.
Η μεταστροφή της ανατολικής λιβυκής Βουλής προσδίδει στην εξέλιξη ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Για την Αίγυπτο, το πρόβλημα αφορά πλέον και τις επιλογές εταίρων στους οποίους είχε επενδύσει για την ασφάλεια των δυτικών συνόρων της και τη διαμόρφωση των λιβυκών ισορροπιών. Η τουρκική διείσδυση στην ανατολική Λιβύη φέρνει το Κάιρο αντιμέτωπο με μια δυσάρεστη διαπίστωση: οι παραδοσιακές σχέσεις επιρροής δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους πολιτική σύμπλευση. Αυτή είναι η βασική αναλυτική διάσταση που αναδεικνύει η αραβική αρθρογραφία.
Στον αιγυπτιακό Τύπο, η αρχική κάλυψη κινήθηκε γύρω από την επίσημη θέση. Η Youm7 προέβαλε την απόρριψη της επικύρωσης και την αιγυπτιακή διακήρυξη ότι το μνημόνιο είναι απολύτως άκυρο, στερείται έννομων αποτελεσμάτων για την Αίγυπτο και προσβάλλει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η έμφαση στη δυνατότητα του Καΐρου να προστατεύσει τα συμφέροντά του έδωσε στην κάλυψη τόνο αποφασιστικότητας, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τα ερωτήματα για τη στάση των ανατολικών λιβυκών δυνάμεων.
Η Al-Shorouk μετέφερε, αντιστοίχως, τον χαρακτηρισμό του μνημονίου ως «μελάνι στο χαρτί» από τον εκπρόσωπο του αιγυπτιακού ΥΠΕΞ. Η φράση συμπυκνώνει την προσπάθεια της αιγυπτιακής διπλωματίας να περιορίσει τη σημασία της επικύρωσης και να καταστήσει σαφές ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν ενισχύει, κατά τη θέση του Καΐρου, τη νομιμότητα της συμφωνίας. Παράλληλα, η διατήρηση των επαφών με την Άγκυρα δείχνει ότι η αυστηρή δημόσια γλώσσα συνοδεύεται από αναζήτηση διπλωματικής διαχείρισης.
Ωστόσο, η βεβαιότητα των επίσημων διατυπώσεων δεν εξαλείφει την ανησυχία για όσα μπορεί να ακολουθήσουν. Αυτό το σημείο ανέδειξε ο Αμρ Αντίμπ στην εκπομπή Al-Hekaya του MBC Masr, στις 24 Οκτωβρίου. Όπως κατέγραψε η Al-Shorouk, ο παρουσιαστής προειδοποίησε για
τον κίνδυνο επανάληψης του αιθιοπικού προηγουμένου: να επιμείνει δηλαδή η Αίγυπτος στη διπλωματική και νομική οδό, ενώ η άλλη πλευρά προχωρεί στη δημιουργία τετελεσμένων. Στον σχολιασμό του ξεχώρισε η αναφορά στην προσέγγιση του στρατοπέδου Χαφτάρ με την Τουρκία, παρά τις προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει στο Κάιρο η μεταξύ τους συνεργασία.
Η σύγκριση με το αιθιοπικό φράγμα έχει πολιτικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα. Μεταφέρει το βάρος της συζήτησης από τη νομική απόρριψη στην ικανότητα αποτροπής. Ο Αντίμπ ζήτησε ισχυρότερη παρέμβαση προς την Άγκυρα, αξιοποιώντας τους διαύλους που έχουν ανοίξει μετά την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων. Το ερώτημα που θέτει ο σχολιασμός του είναι κρίσιμο: τι θα συμβεί εάν η Τουρκία και λιβυκές αρχές επιχειρήσουν να στηρίξουν έμπρακτες ενέργειες στο μνημόνιο; Πρόκειται για προσωπική παρέμβαση, η οποία αποτυπώνει τον φόβο ότι η διπλωματική κινητοποίηση μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής.
Στον ευρύτερο αραβικό Τύπο, η Al-Araby Al-Jadeed προσέγγισε την υπόθεση μέσα από το ζήτημα της αιγυπτιακής επιρροής. Το δημοσίευμα της 24ης Οκτωβρίου συνέδεσε την επικύρωση με τη διεύρυνση των τουρκικών ερεισμάτων στην ανατολική Λιβύη. Ανώνυμη αιγυπτιακή πηγή υποστήριξε ότι το Κάιρο έχει χάσει πολιτικό έδαφος, διατηρώντας πάντως καλές στρατιωτικές σχέσεις με το ανατολικό στρατόπεδο. Η εκτίμηση δεν αρκεί για να στοιχειοθετήσει συνολική ρήξη, αναδεικνύει όμως μια διάκριση με σημασία: η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας μπορεί να επιβιώνει, ενώ οι πολιτικές επιλογές αποκλίνουν.
Υπό αυτή την οπτική, η ανατολική Λιβύη εμφανίζεται να διευρύνει τις εξωτερικές της επιλογές.
Η σχέση με την Τουρκία προσφέρει πρόσθετα περιθώρια ελιγμών και διαπραγμάτευσης, περιορίζοντας την αποκλειστικότητα της αιγυπτιακής επιρροής. Για το Κάιρο, η εξέλιξη επιβάλλει επανεκτίμηση των προσδοκιών του από τους συμμάχους του. Η γεωγραφική εγγύτητα και οι δεσμοί ασφάλειας εξακολουθούν να έχουν βάρος, αλλά δεν εμποδίζουν τους λιβυκούς πόλους εξουσίας να αναζητούν παράλληλες συνεργασίες. Πρόκειται για συμπέρασμα που προκύπτει από την εικόνα του ρεπορτάζ, όχι για επιβεβαιωμένη ανατροπή του συνόλου των σχέσεων Αιγύπτου-ανατολικής Λιβύης.
Η Asharq Al-Awsat έδωσε διαφορετική έμφαση, εξετάζοντας αν η τουρκική πρόταση για θαλάσσια οριοθέτηση με την Αίγυπτο μπορεί να λειτουργήσει ως διέξοδος αποκλιμάκωσης. Στο ρεπορτάζ της 24ης Οκτωβρίου, αιγυπτιακή πηγή απέρριψε τη λογική ότι τα θαλάσσια δικαιώματα της χώρας μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο παραχώρησης από τρίτους. Επέμεινε στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, διατηρώντας συγχρόνως ανοικτή την προοπτική συνεννόησης με την Άγκυρα και συνέχισης των συνεργασιών με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Εδώ αναδεικνύονται τα όρια της τουρκοαιγυπτιακής προσέγγισης. Η αποκατάσταση των σχέσεων επιτρέπει τη συνεργασία σε περιφερειακά μέτωπα, χωρίς να εξαλείφει τις αποκλίσεις σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η τουρκική πρόταση δοκιμάζεται επομένως απέναντι στις υφιστάμενες συμφωνίες, στις νομικές θέσεις και στις περιφερειακές επιλογές της Αιγύπτου. Από τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα δεν προκύπτει πρόθεση του Καΐρου να αναθεωρήσει τις συνεργασίες του με την Αθήνα και τη Λευκωσία έναντι υποσχέσεων για ευνοϊκότερη θαλάσσια διευθέτηση.
Η πληροφορία της Al-Araby Al-Jadeed, στις 26 Οκτωβρίου, περί προετοιμασίας αιγυπτιακού υπομνήματος προς τον ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Εφόσον υλοποιηθεί, η κίνηση θα διευρύνει τη νομική και διπλωματική κινητοποίηση του Καΐρου. Το δημοσίευμα, πάντως, επικαλείται ανώνυμη διπλωματική πηγή και περιγράφει προετοιμαζόμενη ενέργεια, δεν επιβεβαιώνει ότι το υπόμνημα έχει κατατεθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται το ενδιαφέρον για την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στο Κάιρο. Σύμφωνα με την κάλυψη του Al Jazeera, το μνημόνιο τέθηκε στις ερωτήσεις της κοινής συνέντευξης Τύπου της 26ης Οκτωβρίου. Ο Αμπντελάτι απάντησε ευρύτερα για τη λιβυκή διευθέτηση, την ενότητα των θεσμών και την ανάγκη εκλογών. Από τα δημοσιεύματα που εξετάστηκαν δεν προκύπτει συγκεκριμένη τοποθέτηση του Γκουτέρες επί του μνημονίου, ώστε η παρουσία του να ερμηνευθεί ως δημόσια στήριξη της αιγυπτιακής θέσης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο αιγυπτιακός Τύπος στρέφει το ενδιαφέρον και στη συνεργασία με την Ελλάδα. Η Al-Shorouk ανέφερε στις 22 Οκτωβρίου ότι Αθήνα και Κάιρο συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020. Το Reuters έδωσε σαφέστερο γεωγραφικό στίγμα, κάνοντας λόγο για επέκταση προς ανατολάς, στην κατεύθυνση της Κύπρου. Μια τέτοια συμφωνία θα ενίσχυε τη θέση των δύο χωρών απέναντι στις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις, δίνοντας συνέχεια στην κοινή τους αντίδραση. Ο δρόμος, πάντως, παραμένει ανοικτός: δεν έχουν ανακοινωθεί νέα όρια ούτε χρονοδιάγραμμα υπογραφής. Το ζητούμενο πλέον είναι αν η πολιτική συνεννόηση θα οδηγήσει σε συγκεκριμένη συμφωνία. [iEpikaira: Και αν αυτή η συμφωνία είναι επωφελείς για την Ελλάδα ή καταστρεπτική. Εάν για παράδειγμα δεν δοθεί επήρεια στο Σύμπλεγμα Μεγίστης που είναι το κλειδί για ενωθεί η ελληνική ΑΟΖ με την Κυπριακή, τότε αποκόπτεται ο ομφάλιος λώρος του κοινού θαλάσσιου συνόρου της ΚΔ με την μητέρα Ελλάδα...]
Η κάλυψη των τελευταίων ημερών δείχνει ότι το μνημόνιο λειτουργεί ως δοκιμασία για την περιφερειακή πολιτική της Αιγύπτου. Η επίσημη γραμμή παραμένει κατηγορηματική, ενώ ο σχολιασμός στρέφεται ολοένα περισσότερο στην αξιοπιστία των συμμαχιών και στην αποτροπή τετελεσμένων. Για την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι η αιγυπτιακή αντίδραση θεμελιώνεται στην υπεράσπιση αυτοτελών συμφερόντων του Καΐρου. Αυτή η σύγκλιση δημιουργεί βάση συντονισμού. Η πρακτική της αξία θα κριθεί στη συνέχεια, εάν η πολιτική επικύρωση επιχειρηθεί να μετατραπεί σε δραστηριότητα στη θάλασσα.
Υπάρχει μια βολική αυταπάτη η οποία συντηρείται εδώ και χρόνια στην Αθήνα και την Λευκωσία: ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί αδιαπέραστο τείχος και ότι οι σύμμαχοι –αργά ή γρήγορα– θα επιβάλουν την τάξη.
Οι τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, έρχονται να διαλύσουν αυτό το ουτοπικό συννεφάκι. Όσοι επιλέγουν να κλείνουν τα μάτια μπροστά στη μεγάλη εικόνα, περιοριζόμενοι σε πανηγυρικές ανακοινώσεις για διπλωματικές επαφές υψηλού επιπέδου, πέφτουν για πολλοστή φορά από τα σύννεφα. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα. Πρόκειται για τα κομμάτια ενός παζλ που συναρμολογείται μεθοδικά πίσω από κλειστές θύρες. Και το τελικό αποτέλεσμα φέρει τον δυσοίωνο τίτλο: εταιρική συνεκμετάλλευση δίχως προηγούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Το παζλ των γεγονότων
Δημοσίευμα της Εστίας (25/10/2026) ρίχνει φως στα άκρως ανησυχητικά τεκταινόμενα και για να κατανοήσει κανείς τι ακριβώς κυοφορείται, αρκεί να συνδέσει τις παρακάτω τελείες:
-Η έμμεση ομολογία της Ουάσινγκτον: Κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2025 ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ ήταν αποκαλυπτικός και εμμέσως πλην σαφώς επιβεβαίωσε ότι η Chevron θα προχωρήσει στην εκμετάλλευση/συνεκμετάλλευση υδρογονανθράκων, χωρίς να υπάρξει προηγούμενη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Συγκεκριμένα όταν ερωτήθηκε εάν «είναι η αμερικανική κυβέρνηση έτοιμη να υποστηρίξει τις αμερικανικές εταιρείες;» όπως η Chevron, δεδομένου ότι «υπάρχουν πολλές διαφορές, αντιπαραθέσεις και αμφισβητήσεις στα [ελληνικά κυριαρχικά] δικαιώματα στη Μεσόγειο Θάλασσα», ο Ντ. Μπέργκαμ διευκρίνισε ότι «εμείς κινηθήκαμε έξυπνα και μείναμε εκτός της διαπραγμάτευσης. Δεν είναι δική μας δουλειά. Αλλά, όταν πρέπει να εμπλακούμε σε αυτές τις συζητήσεις, το κάνουμε.» Σε παλαιότερα σημειώματά μας από το 2023 (1, 2) γράφαμε ότι κυοφορείται «εταιρική συνεκμετάλλευση» ακόμη και χωρίς προηγούμενη οριοθέτηση. Μετάφραση; Οι ενεργειακοί κολοσσοί και τα αμερικανικά συμφέροντα βιάζονται να τρυπήσουν τον βυθό. Εφόσον η οριοθέτηση αργεί, θα εφαρμοστεί φόρμουλα για να προχωρήσουν οι εξορύξεις χωρίς αυτήν.
-Η ακαδημαϊκή «νομιμοποίηση»: Η συγκυρία κυκλοφορίας του νέου βιβλίου υπό τον τίτλο «Ελευθερία των Θαλασσών» του ομότιμου καθηγητή Χρήστου Ροζάκη –γνωστό για τις θέσεις του περί συνεκμετάλλευσης– δεν είναι τυχαία. Ένα βιβλίο το οποίο λειτουργεί ως θεωρητικό/ακαδημαϊκό άλλοθι υπέρ των εξορύξεων από ιδιωτικές εταιρείες με τη συμμετοχή ακόμη και οντοτήτων που δεν έχουν αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ όπως το ψευδοκράτος αλλά και κρατών που δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS, όπως η Τουρκία. Ο ορυκτός πλούτος βαφτίζεται «κοινός τοις πάσιν» (κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας), ανοίγοντας τον δρόμο για έναν διαμοιρασμό με τη «μεζούρα» της ισχύος.
-Η αποχαλίνωση του τουρκολιβυκού άξονα: Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, οι ρηματικές διακοινώσεις κατά των ελληνικών γεωτρήσεων νότια της Κρήτης και η Διεθνής Διάσκεψης Blue COP31 στην Αττάλεια δείχνουν ότι η Άγκυρα δεν περιμένει –ή μάλλον έχει πάρει το πράσινο φως–. Δημιουργεί νέα διπλωματικά τετελεσμένα, έχοντας στο πλευρό της μια Λιβύη που λειτουργεί πλέον ως προτεκτοράτο της.
Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν κατά νου, δύσκολα κανείς αποφεύγει τους συνειρμούς και τα συμπεράσματα στο τί συμβαίνει παρασκηνιακά εδώ και καιρό και πλέον εκτελείται μπροστά στα μάτια μας. Όταν το διεθνές σύστημα αναζητά εσπευσμένα τρόπους για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις σε ενέργεια, τα σύνορα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των ηττοπαθών και των «δεδομένων» μετατρέπονται σε διαπραγματεύσιμες λεπτομέρειες. Τόση αξία έχουμε στα μάτια των «μεγάλων συμμάχων». Ο πυρήνας αυτής της πολιτικής είναι στην ουσία η υποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας από τη λογική της αγοράς.
Η ισοπέδωση του εθνικού συμφέροντος
Η ιδέα είναι απλή και άκρως δελεαστική για τα μεγάλα κέντρα αποφάσεων: αντί οι ναρκοθετημένες περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος να παραμένουν «αδρανείς» –επειδή οι ιθαγενείς δεν συμφωνούν στα θαλάσσια σύνορα–, ανατίθεται στις πολυεθνικές (πχ Chevron) η εξόρυξη. Τα έσοδα διανέμονται σε κράτη και σε «οντότητες» όπως το ψευδοκράτος μέσω μηχανισμών του ΟΗΕ. Με άλλα λόγια:
-Πρώτον, παρακάμπτεται η αρχή της μέσης γραμμή, η επήρεια των νησιών (Κρήτη, Κάρπαθος, Ρόδος, Καστελόριζο) και ο Χάρτης της Σεβίλλης.
-Δευτέρον, νομιμοποιούνται de facto τα τετελεσμένα του τουρκολιβυκού μνημονίου, αφού η συνεκμετάλλευση προϋποθέτει συναινέσεις εκεί που δεν υπάρχουν σαφώς αναγνωρισμένες δικαιοδοσίες.
-Τρίτον, η Κυπριακή Δημοκρατία εξισώνεται με το παράνομο μόρφωμα των κατεχομένων, αποδεχόμενη έμμεσα μια λύση δύο κρατών μέσω της πίσω πόρτας της ενέργειας.
Ο υποθαλάσσιος πλούτος στα ανοικτά της Κύπρου και των Δωδεκανήσων δεν αποτελεί «κοινό αγαθό» για να το μοιραστούν οι Τούρκοι, οι Αιγύπτιοι και οι Λίβυοι με τη μεσολάβηση ξένων ενεργειακών κολοσσών και υπό αμερικανική υψηλή επιστασία. Η αποδοχή μιας τέτοιας φόρμουλας ισοδυναμεί με γεωστρατηγική αυτοχειρία στην καλύτερη των περιπτώσεων.
Οι «ίσες αποστάσεις»
Η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ –σαν άλλο κερασάκι στην τούρτα–, μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ήρθε να προσγειώσει όσους πίστεψαν στα επικοινωνιακά παιχνίδια περί αμερικανικής προστασίας και επιβολής δικαιοσύνης.
Η Ουάσινγκτον δεν πείρε θέση για τη νομιμότητα του μνημονίου όπως κάνει για παράδειγμα σε παρόμοιες περιπτώσεις κατάφορης καταπάτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Νότια Σινική Θάλασσα από την Κίνα. Δεν καταδίκασε την στάση της Άγκυρας. Αντιθέτως, κρατά τις γνωστές «ίσες αποστάσεις», καλώντας την Αθήνα και την Άγκυρα να «τα βρουν».
Αυτό είναι το βαθύ κράτος της αμερικανικής διπλωματίας εν δράσει: η ροή ενέργειας προηγείται της δικαιοσύνης. Εφόσον η οριοθέτηση καθυστερεί, η λύση που προωθείται είναι η «διευθέτηση» μέσω ακραίων συμβιβασμών και πιέσεων. Σε προηγούμενη ανάλυση γράφαμε ότι: «Το Διεθνές Δίκαιο φαίνεται να έχει αντικατασταθεί από το «Δίκαιο του Ισχυρού». Το δε Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) επιχειρείται να καταστεί «νεκρό γράμμα», παντελώς ανίκανο να προστατεύσει έναντι της επιβουλής των αναθεωρητικών δυνάμεων». Και μάλιστα προειδοποιούσαμε ότι: «Η παραδοχή ότι η Τουρκία αντιμετωπίζεται πλέον από την Ουάσιγκτον ως ένας αναντικατάστατος «Περιφερειακός Κόμβος», καθώς και η επικράτηση του κυνικού δόγματος της «ειρήνης μέσω των ροών» στη Μέση Ανατολή, καθιστούν τη μέχρι πρότινος ελληνική στρατηγική του «προβλέψιμου συμμάχου» ξεπερασμένη και επικίνδυνη.»
Συμπέρασμα
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η πίεση για την εταιρική συνεκμετάλλευση δεν είναι θεωρητική. Έχει πλέον περάσει στο στάδιο της εφαρμογής. Για την Αθήνα και την Λευκωσία ο χρόνος δεν δουλεύει υπέρ τους. Οι «λύσεις πακέτο» των ξένων αποσκοπούν στην απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων –ή/και κυριαρχίας– με πρόσχημα την σταθερότητα και το κέρδος. Και η αλήθεια είναι ότι η μυστική διπλωματία της κυβέρνησης Μητσοτάκης, όχι απλά δεν προσπαθεί να αποτρέψει την διαφαινόμενη γεωστρατηγική καταστροφή που μας ετοιμάζουν αλλά αντιθέτως ραδιουργεί παρασκηνιακά για να την προωθήσει.
Αν οι ιθύνοντες συνεχίσουν να θεωρούν ότι τα σύνορα και η κυριαρχία είναι διαπραγματεύσιμα, το τίμημα αργά ή γρήγορα θα κληθεί να το πληρώσει η ίδια η κοινωνία. Και τότε, καμία τεχνική φόρμουλα «συνεκμετάλλευσης εξπρές» δεν θα μπορεί να καλύψει το κενό της εθνικής ασφάλειας. Διότι όταν αυτόβουλα αποποιήσαι τον πυρήνα των δικαιωμάτων σου, αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να αποφασίσεις εάν και πώς θα υπερασπιστείς την γη που με θυσίες και αίμα σου παραδόθηκε.