iEpikaira

Δημήτρης Μηλάκας

Στις 7 και 8 Ιουλίου η Άγκυρα θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ σε μια από τις σημαντικότερες συγκυρίες των τελευταίων ετών. Επισήμως η ατζέντα περιλαμβάνει την Ουκρανία, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, τη συλλογική άμυνα και την εφαρμογή του νέου στόχου για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ.

Η απόφαση για το 5% θεωρείται από πολλούς η μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Συμμαχίας μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το νέο μοντέλο προβλέπει ότι το 3,5% του ΑΕΠ θα κατευθύνεται σε καθαρά στρατιωτικές δαπάνες και επιπλέον 1,5% σε υποδομές και κυβερνοάμυνα.

Παρότι η απόφαση έχει ήδη εγκριθεί πολιτικά, η πραγματική συζήτηση αφορά την εφαρμογή της. Σήμερα καμία από τις μεγάλες οικονομίες της Συμμαχίας δεν έχει φθάσει το επίπεδο αυτό. Αντίθετα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να δυσκολεύονται ακόμη και στην επίτευξη του προηγούμενου στόχου του 2%.

Πιο κοντά στο νέο πλαίσιο βρίσκονται η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής. Η Λιθουανία έχει ανακοινώσει σχεδιασμό για δαπάνες που προσεγγίζουν το 5% έως και 6% του ΑΕΠ, ενώ Εσθονία και Λετονία έχουν δεσμευθεί επίσης να κινηθούν προς τον ίδιο στόχο. Η Πολωνία, η οποία ήδη βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της Συμμαχίας, πιέζει ώστε το χρονοδιάγραμμα να επιταχυνθεί.

Αντίθετα, χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και το Βέλγιο εμφανίζονται επιφυλακτικές καθώς η επίτευξη του στόχου προϋποθέτει τεράστια δημοσιονομική προσαρμογή. Δεν είναι τυχαίο ότι το ζήτημα της κατανομής των βαρών μεταξύ συμμάχων θα κυριαρχήσει στις παρασκηνιακές συζητήσεις της συνόδου.

Για την Ελλάδα η συζήτηση αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η χώρα συγκαταλέγεται διαχρονικά μεταξύ των κρατών με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ και μπορεί να υποστηρίξει ότι έχει ήδη αναλάβει σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων που ζητά σήμερα η Συμμαχία από τα μέλη της.

Τι «ψάχνει» η Τουρκία

Πίσω όμως από την επίσημη ατζέντα βρίσκεται μια δεύτερη, λιγότερο ορατή αλλά ίσως σημαντικότερη συζήτηση. Η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει τον ρόλο του οικοδεσπότη ώστε να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος πυλώνας της Συμμαχίας.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εξελίξεις στη Συρία, οι ενεργειακοί διάδρομοι, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι μεταναστευτικές ροές έχουν αυξήσει τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας.

Η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι η συγκεκριμένη συγκυρία της επιτρέπει να διεκδικήσει μεγαλύτερη επιρροή τόσο απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους.

Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα των S-400 και των F-35. Επισήμως η αμερικανική θέση δεν έχει αλλάξει. Όσο οι ρωσικοί S-400 παραμένουν σε τουρκικό έδαφος, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Ωστόσο πολλοί διπλωμάτες θεωρούν ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη σύνοδο προκειμένου να βελτιώσει το κλίμα στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και να επανεκκινήσει τη συζήτηση για μια σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Τι «καίει» την Αθήνα

Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον της συνόδου δεν περιορίζεται στα θέματα των εξοπλισμών ή στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας. Εξίσου σημαντική είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να αναδείξει τη λεγόμενη Νότια Πτέρυγα της Συμμαχίας ως βασική προτεραιότητα του ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύει το επιχείρημα ότι η Δύση δεν μπορεί να σχεδιάσει πολιτική στην ανατολική Μεσόγειο / Μέση Ανατολή χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Άγκυρας.

Από ελληνικής πλευράς όμως παραμένει το ερώτημα κατά πόσο η αυξημένη γεωπολιτική αξία της Τουρκίας θα συνοδευθεί από μεγαλύτερο σεβασμό στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή της στη Συμμαχία. Οι τουρκικές θέσεις για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την Κύπρο δεν έχουν αλλάξει, ενώ η τουρκική ρητορική εξακολουθεί να αμφισβητεί βασικές ελληνικές και κυπριακές θέσεις στην ανατολική Μεσόγειο.

Η κυπριακή διάσταση αποκτά επίσης ιδιαίτερο βάρος. Η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Κύπρου και Γαλλίας, η αυξανόμενη παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων στην περιοχή και η σύνδεση της ανατολικής Μεσογείου με τα ευρύτερα σχέδια ευρωπαϊκής ασφάλειας δημιουργούν ένα νέο στρατηγικό περιβάλλον που η Άγκυρα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή.

Τα ανακοινωθέντα…

Οι περισσότερες σύνοδοι κορυφής κρίνονται από τις αποφάσεις που καταγράφονται στο τελικό ανακοινωθέν. Η σύνοδος της Άγκυρας ενδέχεται να κριθεί από κάτι διαφορετικό: από τις πολιτικές ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στο παρασκήνιο και από τα μηνύματα που θα εκπέμψουν οι βασικοί παίκτες της Συμμαχίας.

Το βασικό ερώτημα είναι αν η Τουρκία θα αξιοποιήσει τη φιλοξενία της συνόδου για να ενισχύσει τη σχέση της με τη Δύση ή αν θα επιχειρήσει να μετατρέψει τη γεωπολιτική της σημασία σε διαπραγματευτικό εργαλείο έναντι των συμμάχων.

Για την Ελλάδα, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έχει άμεση σημασία. Δεν αφορά μόνο τις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας, αλλά το συνολικό πλαίσιο ασφαλείας στην ανατολική Μεσόγειο.

Η γεωγραφία καθιστά την Τουρκία σημαντικό σύμμαχο για το ΝΑΤΟ. Το ζητούμενο όμως για πολλές δυτικές πρωτεύουσες είναι αν η στρατηγική αυτή αξία θα συνοδεύεται από συμπεριφορά που ενισχύει τη συνοχή της Συμμαχίας ή αν θα χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης και διεκδίκησης ανταλλαγμάτων.

Αυτός είναι και ο πραγματικός λόγος που η σύνοδος της Άγκυρας ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη ΝΑΤΟϊκής συνάντησης κορυφής. Πίσω από τις συζητήσεις για ποσοστά, εξοπλισμούς και προϋπολογισμούς βρίσκεται η προσπάθεια επανακαθορισμού των σχέσεων ανάμεσα στη Δύση και μια χώρα που επιθυμεί να παραμείνει στον πυρήνα της Συμμαχίας, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τις δικές της αυτόνομες περιφερειακές φιλοδοξίες.

[iEpikaira: Γιατί κανείς δεν ξεκαθαρίζει ανοιχτά ότι το 5% είναι ποσοστό προετοιμασίας πολέμου;]

Πηγή: topontiki.gr

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός

Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μελέτη δημοσίευσαν στις 16 Ιουνίου 2026 δύο ευρείας αποδοχής Γερμανοί ερευνητές, η οποία αφορά την πρόσβαση των μυστικών υπηρεσιών σε εμπορικές πληροφορίες.

Η μελέτη των Corbinian Ruckerbauer και Thorsten Wetzling, με τίτλο «Αγορασμένα δεδομένα, παραμελημένα δικαιώματα: Η χρήση δεδομένων εμπορικής προέλευσης από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών» (“Data bought, rights ignored: European intelligence services’ use of commercially sourced data”) περιγράφει μία ταχέως αναπτυσσόμενη αλλά ανεπαρκώς

ρυθμισμένη διάσταση της σύγχρονης ψηφιακής επιτήρησης: την πρόσβαση και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων εμπορικής προέλευσης από τις υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Interface, μια ευρωπαϊκή δεξαμενή σκέψης (think tank) που ειδικεύεται στις σύγχρονες τεχνολογίες και την κρατική επιτήρηση. Για την εκπόνηση της μελέτης συλλέχθηκαν πληροφορίες από έντεκα (11) ρυθμιστικούς φορείς (Βέλγιο, Καναδά, Δανία, Γερμανία, Λιθουανία, Νορβηγία, Σουηδία, Ελβετία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ) με κατοχυρωμένες αρμοδιότητες να εποπτεύουν και να ελέγχουν τις δραστηριότητες των εθνικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Ως δεδομένα εμπορικής προέλευσης νοούνται αυτά τα οποία παράγονται καθημερινά από τις διάφορες εφαρμογές των «έξυπνων» κινητών τηλεφώνων, τις διαδικτυακές πλατφόρμες και τα συστήματα διαφημιστικής στόχευσης και διατίθενται στην αγορά έχοντας τη δυνατότητα να αποκαλύπτουν εξαιρετικά λεπτομερείς πληροφορίες για τη γεωγραφική θέση, τις καθημερινές συνήθειες, τις πολιτικές απόψεις, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, τις κοινωνικές σχέσεις, τις καταναλωτικές προτιμήσεις και την εν γένει συμπεριφορά εκατομμυρίων πολιτών.

Βασική θέση των δύο ερευνητών είναι ότι η επιχειρησιακή αξιοποίηση των δεδομένων αυτών από τις υπηρεσίες ασφαλείας έχει αναπτυχθεί ταχύτατα προσπερνώντας τα αντίστοιχα νομοθετικά και εποπτικά πλαίσια. Έχει δομηθεί έτσι ένα πεδίο κρατικής επιτήρησης στο οποίο οι υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν, μέσω εμπορικών συμβάσεων, να αποκτούν πρόσβαση σε πληροφορίες που ενδέχεται να μην μπορούσαν να συλλέξουν νόμιμα με τις παραδοσιακές μεθόδους. Κατά τους συγγραφείς, η πρακτική αυτή δεν απειλεί μόνο την ιδιωτικότητα και τα θεμελιώδη δικαιώματα, αλλά δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους και για την ίδια την εθνική ασφάλεια των κρατών.

Ενώ οι κυβερνήσεις έχουν θεσπίσει αυστηρούς κανόνες σχετικά με την υποκλοπή δεδομένων πολιτών μέσω τηλεφωνικών παρακολουθήσεων και διαφόρων μεθόδων αδιάκριτης συλλογής δεδομένων, οι κανόνες που διέπουν τη χρήση των εμπορικών πληροφοριών είναι πολύ πιο ασαφείς και σε ορισμένες περιπτώσεις απουσιάζουν εντελώς.

Ο Δρ Thorsten Wetzling, ένας εκ των δύο συντακτών της μελέτης, δήλωσε στους Financial Times τα εξής: «Μέσω εμπορικών παρόχων, οι εθνικές υπηρεσίες ασφαλείας συνήθως αγοράζουν την πρόσβαση σε μια συνεχώς επικαιροποιημένη ροή μαζικών δεδομένων. Αυτά τα δεδομένα περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τα μοναδικά αναγνωριστικά των κινητών συσκευών, την ακριβή τους τοποθεσία στην πάροδο του χρόνου καθώς και λεπτομερή δεδομένα προφίλ μεμονωμένων χρηστών εφαρμογών που συνδέονται με αυτές τις συσκευές».

Αφετηριακή διαπίστωση της μελέτης αποτελεί το γεγονός ότι τα δεδομένα που παράγονται από τη συνηθισμένη χρήση ψηφιακών υπηρεσιών έχουν μετατραπεί σε εμπορεύσιμο αγαθό. Η αγορά δεδομένων περιλαμβάνει μεσίτες δεδομένων (data brokers), εταιρείες ψηφιακής διαφήμισης, παρόχους αναλυτικών εργαλείων και επιχειρήσεις που συγκεντρώνουν πληροφορίες από πολλαπλές πηγές.

Η αξιοποίηση αυτού του οικοσυστήματος για σκοπούς κρατικής επιτήρησης περιγράφεται συχνά με τον όρο advertising-based intelligence (ADINT). Πρόκειται, ουσιαστικά, για την παραγωγή πληροφοριών που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια μέσω δεδομένων που είχαν αρχικά συλλεχθεί για διαφημιστική στόχευση, εμπορική ανάλυση ή βελτιστοποίηση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η μετάβαση από την εμπορική διαφήμιση στην κρατική επιτήρηση πραγματοποιείται χωρίς να αλλάζει αναγκαστικά η τεχνική υποδομή. Αλλάζει πρωτίστως ο τελικός χρήστης και ο σκοπός της επεξεργασίας.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν ακολουθούν μία ενιαία μέθοδο απόκτησης των δεδομένων. Μπορούν να προβαίνουν σε απευθείας αγορά ολόκληρων βάσεων δεδομένων από εμπορικούς παρόχους, να αποκτούν συνδρομητική πρόσβαση σε πλατφόρμες ανάλυσης, να χρησιμοποιούν τα δεδομένα για τον εμπλουτισμό δικών τους αρχείων ή για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης καθώς και να αναπτύσσουν από κοινού με ιδιωτικές εταιρείες νέες τεχνολογίες παρακολούθησης. Σε ακόμη πιο «σκοτεινά» σενάρια, κρατικοί φορείς θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν εταιρείες-κελύφη προκειμένου να συμμετέχουν απευθείας στον χώρο της ψηφιακής διαφήμισης και να συλλέγουν δεδομένα χωρίς να εμφανίζονται ως κρατικές υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας.

Η μεγάλη κατηγορία κινδύνων από τα ανωτέρω αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών. Τα εμπορικά δεδομένα μπορούν να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τη γεωγραφική θέση, την υγεία, τη θρησκεία, τις πολιτικές προτιμήσεις, τις κοινωνικές σχέσεις και τις καθημερινές κινήσεις και συμπεριφορές ενός προσώπου. Ακόμη και όταν τα δεδομένα εμφανίζονται ως ανώνυμα ή ψευδωνυμοποιημένα, είναι συχνά δυνατή η επαναταυτοποίηση μέσω ενός κατάλληλου συνδυασμού δεδομένων διαφορετικών βάσεων.

Η μαζική και αδιάκριτη φύση της συλλογής δυσχεραίνει την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας (ισορροπία μέσου προς τον εξυπηρετούμενο σκοπό). Τα παραδοσιακά νομικά καθεστώτα επιτήρησης βασίζονται συνήθως στην ύπαρξη συγκεκριμένου στόχου, εξατομικευμένης υποψίας και αιτιολογημένης άδειας(συνήθως από δικαστική αρχή). Αντίθετα, τα εμπορικά δεδομένα συλλέγονται προηγουμένως και ανεξαρτήτως οποιασδήποτε έρευνας καλύπτοντας τεράστιο αριθμό προσώπων που δεν σχετίζονται με απειλές κατά της εθνικής ασφάλειας.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι δημοσιογράφοι, των οποίων η ικανότητα προστασίας των πηγών μπορεί να υπονομευθεί, οι πολιτικοί ακτιβιστές και τα κοινωνικά κινήματα καθώς και μειονοτικές κοινωνικές ομάδες. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης εντείνει τους κινδύνους, επειδή επιτρέπει την εξαγωγή σε άμεσο χρόνοευαίσθητων συμπερασμάτων και προβλέψεων από δεδομένα τα οποία, αν εξεταστούν απομονωμένα, μπορεί να φαίνονται αβλαβή.

Ασφαλώς, τα ίδια δεδομένα που αγοράζουν οι κρατικέςυπηρεσίες πληροφοριών είναι διαθέσιμα και σε ξένες κυβερνήσεις, εχθρικές υπηρεσίες πληροφοριών, εγκληματικές οργανώσεις και άλλους κακόβουλους δρώντες.

Στη μελέτη αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι δημοσιογραφική έρευνα κατέδειξε πόσο εύκολα μπορούν να αγοραστούν 3,6 δισεκατομμύρια σημεία γεωγραφικού εντοπισμού, τα οποία αφορούσαν εκατομμύρια ανθρώπους, μεταξύ των οποίων στρατιωτικοί, στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών και υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Οι συγγραφείς εξηγούν ότι τέτοιου είδους δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία λεπτομερών προφίλ μετακινήσεων δεκάδων χιλιάδων στελεχών υπηρεσιών ασφαλείας και στρατιωτικών, αποκαλύπτοντας όχι μόνο τον τόπο εργασίας και κατοικίας τους αλλά και στοιχεία για την εκπαίδευση, την οικογενειακή κατάσταση και τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, γεγονός που δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους τόσο για την ιδιωτικότητα όσο και για την εθνική ασφάλεια.

Η μελέτη καταλήγει ότι η αγορά εμπορικών δεδομένων συγκροτεί ένα παράλληλο σύστημα κρατικής επιτήρησης, το οποίο αναπτύσσεται στα όρια ή και στα κενά της υφιστάμενης νομοθεσίας. Το γεγονός ότι ένα σύνολο δεδομένων μπορεί να αγοραστεί νόμιμα στην ιδιωτική αγορά δεν σημαίνει ότι η κρατική πρόσβαση και αξιοποίησή του για λόγους εθνικής ασφάλειας είναι αυτομάτως νόμιμη.

Πηγή: militaire.gr

Η Αμερική έχασε τον πόλεμο με το Ιράν, με όποια έννοια και με ποια κριτήρια και αν το ορίσουμε. Και οι πλέον σκληροί οπαδοί της αμερικανικής υπεροχής, παραδέχονται ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν πέτυχε κανεναν απο τους στόχους τους.

Η συζήτηση του Σπύρου Σουρμελίδη στο Real Politics, με τον καθηγητή γεωπολιτικής Κώστα Γρίβα, αναδεικνύει όλες τις παραμέτρους της αμερικανο-ιρανικής σύγκρουσης. Μια σύγκρουσης που πρόσθεσε νέα δεδομένα και καινούργια γνώση για τους πολέμους στην σημερινή εποχή. Για τις πεπερασμένες τελικώς δυνατότητες της αμερικανικής πολεμικής μηχανής, αλλά και για τον αλαζονικό τρόπο με τον οποίο αμερικανοί και ισραηλινοί, προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το Ιράν.

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην ουκρανική κρίση. Και εκεί οι πεπερασμένες δυνατότητες οικονομικές και στρατιωτικες όλων, οδηγούν αναγκαστικά , αργα ή γρήγορα, στο τραπέζι μιας διαπραγμάτευσης.

Πηγή: militaire.gr

Οι τρεις αναγνώσεις για την Αθήνα σε σχέση με την αδειοδότηση ερευνών σε ένα περιορισμένο οικόπεδο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Βασίλης Νέδος

Την ειδική σχέση που έχει κατορθώσει να σφυρηλατήσει με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες σε αρκετούς τομείς η Τουρκία αναδεικνύει η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην εθνική εταιρεία πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και ευρωπαϊκές οντότητες στο πεδίο των υδρογονανθράκων και των εξορύξεων.

Τη Δευτέρα που πέρασε υπεγράφη στη Βεγγάζη συμφωνία για έρευνες στα ανοιχτά της πόλης ανάμεσα στη NOC και ένα κονσόρτσιουμ της τουρκικής ΤΡΑΟ (40%), της ισπανικής Repsol (40%), της ουγγρικής MOL (20%), της ιταλικής ΕΝΙ και της Qatar Energy (Κατάρ).

Η συμφωνία αφορά θαλάσσιο τεμάχιο έκτασης περίπου 10.300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε απόσταση 140 χλμ. βορειοδυτικά της Βεγγάζης, σε βάθη μεγαλύτερα των 1.500 μέτρων. Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται νοτιότερα από τη μέση γραμμή του νόμου Μανιάτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει επικάλυψη με τα οικόπεδα «Κρήτη 1» και «Κρήτη 2» νοτίως της Κρήτης, ούτε όμως και με τις περιοχές στα νοτιοδυτικά του νησιού.

Από τον Φεβρουάριο

Η εξέλιξη αυτή είχε δρομολογηθεί από τον περασμένο Φεβρουάριο και είναι αποτέλεσμα του πρώτου γύρου αδειοδοτήσεων για έρευνες υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο εδώ και 19 χρόνια (τελευταίος γύρος το 2007). Η Λιβύη αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό αργού πετρελαίου στην ευρύτερη περιοχή – αυτή τη στιγμή παράγει περίπου 1,3-1,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα και ο στόχος είναι να ξεπεράσει τα δύο εκατ.

Τα συμπεράσματα για την Αθήνα έχουν τρεις πτυχές. Ως προς την Τουρκία δεν υπάρχει κάποια έκπληξη, καθώς η Αγκυρα εδώ και χρόνια επιχειρεί να επιτύχει αποτελέσματα εντός του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η αδειοδότηση για έρευνες σε αυτό το περιορισμένο οικόπεδο, μάλιστα μακριά από την επίμαχη περιοχή, δημιουργεί ένα προηγούμενο. Η δεύτερη πτυχή αφορά τη στάση που τηρούν χώρες οι οποίες είναι μέλη της Ε.Ε. και εταίροι της Ελλάδας.

Ο γεωπολιτικός «γάμος» της Ισπανίας και της Ιταλίας με την Τουρκία έχει συμβεί προ πολλού, ενώ φαίνεται ότι η σχέση Τουρκίας και Ουγγαρίας δεν έχει επηρεαστεί καθόλου από την αλλαγή φρουράς στη Βουδαπέστη. Είναι απολύτως σαφές ότι αρκετές χώρες της Ε.Ε., με την Ισπανία και την Ιταλία στην εμπροσθοφυλακή, θεωρούν ότι η Τουρκία αποτελεί στρατηγικό εταίρο και ως εκ τούτου οι ανησυχίες της Ελλάδας αντιμετωπίζονται ως αναγκαίο κακό. Και η τρίτη πτυχή του ζητήματος αφορά τη δραστηριοποίηση των ΗΠΑ στη χώρα, που μετά την ανάδειξη του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία έχει επιταχυνθεί.

Ηδη, αμερικανικές εταιρείες όπως η Conoco Phillips, αλλά και οι Chevron και ExxonMobil έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες με τη Λιβύη και προετοιμάζονται να αναπτύξουν δραστηριότητα στη χώρα. Είναι αξιοσημείωτο ότι την ημέρα που η συμφωνία υπογραφόταν στη Βεγγάζη (μέρος της NOC έχει ενοποιηθεί προκειμένου να υπάρχει ροή εσόδων σε Τρίπολη και Βεγγάζη από τις εξαγωγές αργού), ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ήταν στην Αθήνα.

Το ενοποιητικό εγχείρημα έχει αναλάβει, όπως είναι γνωστό, ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ για την Αφρική, Μασάντ Μπούλος. Χθες ο κ. Μπούλος δήλωσε στους Financial Times ότι εργάζεται με στόχο να επαναφέρει τους διχασμένους (και άλλοτε στρατιωτικά αντιπάλους) θεσμούς της Λιβύης υπό μια ενιαία Αρχή, καθώς παράλληλα ενθαρρύνει τους αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς να επενδύσουν στη χώρα της βόρειας Αφρικής. «Το σχέδιό μας είναι να έχουμε μια ενοποιημένη κυβέρνηση και να ενοποιήσουμε όλους τους θεσμούς», δήλωσε ο Μπούλος.

Το σχέδιο του Αμερικανού απεσταλμένου για τη Λιβύη φέρεται, πιο συγκεκριμένα, να συμπεριλαμβάνει σε κομβικές θέσεις τής μελλοντικά ενοποιημένης διοίκησης τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του Χαλίφα Χαφτάρ, αλλά και τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα, κάτι που –πάντως– έως τώρα δεν φαίνεται να «περπατάει» στη μεγάλη βορειοαφρικανική χώρα, καθώς έχει συσπειρώσει άλλους εσωτερικούς παίκτες.

Πηγή: kathimerini.gr

Το Μεικτό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ λόγω παραβιάσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ της κατάπαυσης του πυρός που προβλέπεται από το μνημόνιο κατανόησης, μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr.

Το ιρανικό επιτελείο διευκρίνισε ότι το κλείσιμο του Ορμούζ είναι το «πρώτο βήμα» και προειδοποίησε για την λήψη περαιτέρω μέτρων αν «συνεχισθεί η επίθεση».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ defence-point.gr

Από τις ευνοημένες του Ταμείου Ανάκαμψης εταιρία συμφερόντων Κοτς

Δεν αμφισβητείται ότι η Τουρκία φροντίζει στρατηγικά να εξαπλώνεται στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες βαλκανικές χώρες βέβαια, σε αναζήτηση αγορών, πόρων, επιχειρηματικής και διπλωματικής επιρροής. «Σύμφωνα με την επιχειρηματική πτυχή της εξωτερικής της πολιτικής, η Türkiye χρησιμοποιεί πολλά συμπληρωματικά πολιτικά, οικονομικά, ανθρωπιστικά και πολιτιστικά εργαλεία και διεξάγει μια διπλωματία που σκέφτεται παγκόσμια αλλά και ενεργεί τοπικά σε κάθε γωνιά του κόσμου» ενημερώνει στην επίσημη σελίδα του το υπ. Εξωτερικών της Τουρκίας.

Οι μπίζνες και η επιρροή πηγαίνουν χέρι χέρι για την Αγκυρα, που αντίθετα με την Ελλάδα κινείται βάσει στρατηγικής και όχι σπασμωδικού σχεδιασμού. Ηδη από τα πρώτα μνημονιακά χρόνια, όταν η Ελλάδα είχε πια επίσημα καταντήσει το Ελ Ντοράντο κάθε ανοιχτομάτη καιροσκόπου που έσπευδε να επωφεληθεί του ξεπουλήματος, για τις τουρκικές εταιρίες η χώρα μας αποτελούσε τον προορισμό για μαζικά ψώνια στις… εκπτώσεις.

«Οι Τούρκοι επιδιώκουν τώρα να αποκτήσουν τα προϊόντα και τα περιουσιακά στοιχεία των γειτόνων που παλεύουν οικονομικά. Αυτή τη στιγμή οι τουρκικές εταιρίες σηκώνουν τα μανίκια και ετοιμάζονται να συμμετάσχουν σε μια σειρά διαγωνισμών ιδιωτικοποιήσεων» έγραφε η «Daily Sabah» τον Ιούνιο του 2012. Η Τουρκία μπορεί να διατηρεί μέχρι σήμερα ενεργή την απειλή της για casus belli, αν η Ελλάδα προχωρήσει στην υλοποίηση του κυριαρχικού δικαιώματός της για τα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, όμως ο Μητσοτάκης πετάει το χρήμα των Ελλήνων και Ευρωπαίων φορολογουμένων από το Ταμείο Ανάκαμψης για λάθος σκοπούς.

Και, μάλιστα, σε εταιρία τουρκικών συμφερόντων με ιδιοκτήτη το επιχειρηματικό «υπερόπλο» του Ερντογάν, τον όμιλο Κοτς. Αλήθεια, όπως έχουμε ξαναρωτήσει και στο παρελθόν, πόσες φορές ο Ερντογάν έχει δώσει χρήμα σε ελληνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία; Η τουρκική περίπτωση στο Ταμείο Ανάκαμψης είναι ενδεικτική. Δεν είναι και η μόνη.

Στα χαρτιά το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν για έργα στον Βόρειο Οδικό Αξονα Κρήτης, για τη διασύνδεση των POS με την ΑΑΔΕ, την κατάρτιση στρατηγικής για την κυβερνοασφάλεια, την ψηφιοποίηση δικαστικών αρχείων και δικογράφων ή και ακόμα μικρότερα έργα, όπως για συντήρηση και αναστήλωση μοναστηριών. Το Ταμείο Ανάκαμψης, όμως, χρηματοδοτεί και ιδιωτικές επενδύσεις, βασικά μέσω των τραπεζών. Το σχήμα προβλέπει συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης (50%), των τραπεζών με πολύ χαμηλότοκα δάνεια (30%) και του ιδιώτη (20%).

Ξαφνικά, ο πολίτης ενημερώνεται ότι δανειοδοτεί με 200 εκατ. ευρώ την εταιρία ενοικίασης αυτοκινήτων Avis, τη 14η πιο «ευνοημένη» από το Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν γνωρίζουν, όμως, όλοι ότι η Avis είναι τουρκικών συμφερόντων. Ανήκει στον ίδιο τουρκικό όμιλο που είχε δοθεί, επί Σαμαρά, η στρατηγικής σημασίας μαρίνα Μυτιλήνης. Δηλαδή στον όμιλο Koc. To 2017 πέρασε στον όμιλο Κoc με ποσοστό 80% και η Avis Hellas με τις μισθώσεις αυτοκινήτων. Σύμφωνα με το ΓΕΜΗ, στις 27 Ιουλίου 2023 η διοικητική εικόνα της Avis Budget Greece, δηλαδή της ελληνικής θυγατρικής, ήταν:

Ismail Cenk Cimen, κάτοικος Κωνσταντινούπολης, Τούρκος υπήκοος (πρόεδρος), Ανδρέας Ταπραντζής (αντιπρόεδρος και διευθ. σύμβουλος), Hans Mueller, κάτοικος Ην. Βασιλείου, Γερμανός υπήκοος (αντιπρόεδρος), Haydar Yenigun, κάτοικος Κωνσταντινούπολης (μέλος), Inan Ekici, κάτοικος Κωνσταντινούπολης, Τούρκος υπήκοος (μέλος), Mehmet Onder Kutman, Τούρκος υπήκοος, κάτοικος Κωνσταντινούπολης (μέλος), Martin Gruber, κάτοικος Φρανκφούρτης (μέλος), Alfredo Pena κάτοικος Ην. Βασιλείου (μέλος). Η θητεία του Δ.Σ., με πρόεδρο και τα μισά μέλη κατοίκους Τουρκίας, λήγει στις 30 Ιουνίου 2028.

[iEpikaira: Περισσότερα για τις στενές σχέσεις της οικογένειας Κοτς με την οικογένεια Μητσοτάκη και των ρόλων τους στην προώθηση της "ελληνοτουρκικής φιλίας" ΕΔΩ!]

Πηγή: dimokratia.gr

Σάββας Καλεντερίδης

Οι συμφωνίες του Ιράκ και της Συρίας υποδηλώνουν ότι η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει τις δύο χώρες ως μέρη ενός ολοένα και πιο συνδεδεμένου εμπορικού και ενεργειακού χώρου

Οι ΗΠΑ, εκτός από το πρόβλημα που ακούει στο όνομα «Ιράν», έχουν να διαχειριστούν και ένα άλλο πρόβλημα που ακούει στο όνομα «Ιράκ». Στη χώρα αυτή των 48 εκατ. κατοίκων, το 75%-80% είναι Αραβες, το 17% Κούρδοι και οι υπόλοιποι Ασσύριοι, Τουρκμένοι, Ασσύριοι και Αρμένιοι.

Οι Αραβες είναι περίπου 40 εκατ., από τους οποίους τα 30 εκατ. είναι σιίτες και τα άλλα 10 εκατ. σουνίτες. Οι σουνίτες είχαν ταυτιστεί με τον Σαντάμ Χουσεΐν και μετά την εμφάνισή του στήριξαν το Ισλαμικό Κράτος, οι δε σιίτες είναι διασπασμένοι ανάμεσα σε εκείνους που έχουν ισχυρούς δεσμούς με την Τεχεράνη, σε εκείνους που είναι Αραβες εθνικιστές και τους καθαρά ιερωμένους, που επιδιώκουν την ενότητα μεταξύ των σιιτών του Ιράκ.

Ο Κασίμ Σουλεϊμάνι, ο «αρχιτέκτονας του Αξονα της Αντίστασης», ήταν εκείνος που οργάνωσε τις λαϊκές πολιτοφυλακές ανάμεσα στους σιίτες του Ιράκ, οι οποίες πολέμησαν κατά του Ισλαμικού Κράτους και απέκτησαν σοβαρό κύρος και επιρροή στις λαϊκές μάζες αλλά και στο σύστημα εξουσίας της Βαγδάτης.

Οι πιο σημαντικές είναι η Kata’ib Hezbollah, μία από τις πιο σκληροπυρηνικές και ισχυρές οργανώσεις που συνδέεται στενά με το Ιράν και έχει πραγματοποιήσει πολυάριθμες επιθέσεις στη Συρία και στο Ισραήλ, η Harakat Hezbollah al-Nujaba, ισχυρή παραστρατιωτική οργάνωση με έντονη δράση τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία, η Asa’ib Ahl al-Haq, με ισχυρή ένοπλη πτέρυγα και σημαντική πολιτική παρουσία, η Kata’ib Sayyid al-Shuhada, ένοπλη ομάδα με άμεσες διασυνδέσεις με τη δύναμη Quds του Ιράν, και οι δυνάμεις Μπάντρ, μια από τις παλαιότερες οργανώσεις στο Ιράκ με στενούς ιστορικούς δεσμούς με την Τεχεράνη. Αυτό το δυσεπίλυτο πρόβλημα, της διαχείρισης και του ελέγχου της επιρροής που ασκεί η Τεχεράνη στη Βαγδάτη, ανέλαβε να διαχειριστεί ο Τομ Μπάρακ, ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ, μετά τη Συρία και στο Ιράκ.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα The National Context, στις 16 Ιουνίου, η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη δημοσίευσε κοινή δήλωση του πρωθυπουργού Αλί αλ-Ζάιντι και του ειδικού προεδρικού απεσταλμένου Τομ Μπαράκ, μετά τη συνάντησή τους στην πρωτεύουσα την προηγούμενη ημέρα. Δύο χαρακτηριστικά ξεχωρίζουν: Το πρώτο είναι το έγγραφο που αναφέρεται στην ασφάλεια και στο εμπόριο, συνδυάζει τη δέσμευση του Ιράκ για τον «πλήρη αφοπλισμό και διάλυση» των εκτός κρατικού ελέγχου ένοπλων ομάδων με ένα πακέτο αμερικανικών έργων: την άδεια λειτουργίας Starlink, την είσοδο της Chevron στα κοιτάσματα West Qurna-2 και Nasiriyah, τις εγγυήσεις ασφαλείας για την επανέναρξη των εργασιών των πετρελαϊκών εταιριών HKN Energy, Western Zagros και Hunt, έναν τερματικό σταθμό LNG της Excelerate Energy στο Khor Zubair και ένα μνημόνιο συμφωνίας με την TI Capital για την αποκατάσταση του αγωγού Kirkuk-Baniyas.

Το δεύτερο είναι ότι ο Τραμπ θα φιλοξενήσει τον Αλ Ζάιντι στον Λευκό Οίκο στα μέσα Ιουλίου. Τις ίδιες ημέρες είχαμε εξελίξεις και στο μέτωπο της Συρίας. Από τις 9 έως τις 13 Ιουνίου ο υπουργός Ενέργειας της Συρίας Μοχάμεντ αλ-Μπασίρ βρέθηκε στην Ουάσινγκτον για συναντήσεις με αμερικανικές ενεργειακές εταιρίες. Στις 16 Ιουνίου η Συριακή Εταιρία Πετρελαίου υπέγραψε συμφωνία ανάπτυξης με την ConocoPhillips και τη Novaterra, την πρώτη του είδους μεταξύ μιας μεγάλης αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρίας και της νέας συριακής κυβέρνησης.

Ο πρόεδρος Αχμεντ αλ-Σαράα αργότερα δέχτηκε τα στελέχη των εταιριών στο προεδρικό μέγαρο στη Δαμασκό. Μια μέρα νωρίτερα, ο αναπληρωτής κυβερνήτης της Χασακά επιβεβαίωσε ότι η HKN Energy είχε αρχίσει να λειτουργεί πετρελαιοπηγές που οι συριακές κουρδικές δυνάμεις είχαν πρόσφατα παραδώσει, τουλάχιστον τυπικά, στη Δαμασκό. Συνολικά, οι συμφωνίες του Ιράκ και της Συρίας υποδηλώνουν ότι η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει τις δύο χώρες ως μέρη ενός ολοένα και πιο συνδεδεμένου εμπορικού και ενεργειακού χώρου.

Ο όρος «Δόγμα Fulcrum» δεν είναι απλώς μια αναλυτική ετικέτα που επιβάλλεται απέξω. Προέρχεται άμεσα από τον ίδιο τον ορισμό του Barrack για το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία ως γεωγραφικούς άξονες της περιφερειακής σταθερότητας και από την επιμονή του ότι η Ουάσινγκτον χρειαζόταν ένα ενιαίο κανάλι επαφής και επιρροής και στα τρία κράτη.

Ο ενεργειακός διάδρομος γίνεται καλύτερα κατανοητός ως μια αρχιτεκτονική οικονομικής ασφάλειας Ιράκ – Συρίας ή Μεσοποταμίας – Λεβαντίνης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, και ερμηνεύεται ως η περιφερειακή εκτέλεση της εθνικής στρατηγικής ασφάλειας που δημοσίευσε η κυβέρνηση των ΗΠΑ τον Δεκέμβριο. Το έγγραφο αυτό καθιστά την ενεργειακή κυριαρχία και την οικονομική πολιτική χειραγώγηση όργανα εθνικής ισχύος, αντιμετωπίζει τον τεχνολογικό ανταγωνισμό ως ζήτημα ισχύος και όχι εμπορίου και αναδιατυπώνει τη Μέση Ανατολή ως θέατρο που θα πρέπει να υποχωρήσει η στρατιωτική διάσταση και τη θέση της να πάρουν οι επενδύσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά και στην πυρηνική ενέργεια, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και την αμυντική τεχνολογία. Η δήλωση της Βαγδάτης και οι υπογραφές στη Δαμασκό είναι αυτό το δόγμα που φτάνει στον χάρτη.

Θεμελιώδη συστήματα

Η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και οι αγωγοί φέρουν το βάρος εδώ, σε αντίθεση με το συνηθισμένο εμπόριο, επειδή είναι θεμελιώδη συστήματα και όχι προϊόντα. Μια αποστολή πετρελαίου καταλήγει σε έναν αγωγό, έναν τερματικό σταθμό LNG, έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας ή ένα δορυφορικό δίκτυο, δημιουργώντας μια σχέση που διαρκεί δεκαετίες, η οποία συντηρείται από ανταλλακτικά, λογισμικό, χρηματοδότηση, εκπαιδευμένο προσωπικό, συμβατά πρότυπα και τη συνεχή παρουσία του προμηθευτή. Τοποθετημένα το ένα πάνω στο άλλο, τα έργα που ονομάζονται φέτος αρχίζουν να μοιάζουν με το λειτουργικό σύστημα μιας συνδεδεμένης οικονομίας και όχι με έναν κατάλογο συμφωνιών.

Η πιο άμεση σύνδεση με τη στρατηγική είναι το κόστος. Η πολιτική που καθοδηγείται από τις υποδομές επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να παρέχει τις φθηνότερες εισροές, τον συντονισμό, τις πολιτικές εγγυήσεις, την άρση των κυρώσεων και την πρόσβαση στην αμερικανική τεχνολογία, ενώ οι αμερικανικές εταιρίες παρέχουν κεφάλαια, λειτουργίες και πρότυπα. Το πιο σαφές όνομα γι’ αυτό είναι η μετατόπιση του βάρους που βασίζεται στις υποδομές: η επιρροή που κάποτε εξασφάλιζε μια φρουρά τώρα επιτυγχάνεται μέσω άλλων ισολογισμών.

Η Ουάσινγκτον δεν χρειάζεται να αναπτύξει στρατεύματα στο Ρμεϊλάν του συριακού Κουρδιστάν για να διατηρήσει ένα μερίδιο εκεί, εάν μια αμερικανική εταιρία κατέχει τη μακροπρόθεσμη σύμβαση, το κοίτασμα τροφοδοτεί τους περιφερειακούς αγωγούς και η χρηματοδότηση του Κόλπου ή της Δύσης την εγγυάται. Η μόχλευση μετακινείται από την κατοχή εδαφών στην κατοχή των συστημάτων που καθιστούν την περιοχή οικονομικά λειτουργική, η οποία είναι η κατανομή βαρών που προτιμά ρητά η στρατηγική, η οποία αποδίδεται σε χάλυβα και ίνες αντί για αριθμό στρατευμάτων.

Ωστόσο, πολλά παραμένουν εξαρτώμενα. Το ζήτημα της πολιτοφυλακής δεν έχει επιλυθεί, ο αγωγός θα απαιτούσε χρόνια και δισεκατομμύρια δολάρια, και αρκετές συμφωνίες για τη Συρία παραμένουν μνημόνια αντί να παράγουν περιουσιακά στοιχεία. Αυτό που καθορίζει ρητά η στρατηγική είναι η μέθοδος: ενέργεια, τεχνολογία και κεφάλαιο ως οι κύριοι μοχλοί ενός ελαφρύτερου αμερικανικού αποτυπώματος.

Ωστόσο, το μοτίβο είναι πολύ συνεκτικό για να το απορρίψουμε ως μια σειρά από άσχετα συμβόλαια. Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να δημιουργήσει μια περιφερειακή τάξη που θα εξαρτάται λιγότερο από το Ιράν σε όλο το Ιράκ και τη Συρία, κυρίως με αμερικανικό μελάνι και με βάση τους προϋπολογισμούς άλλων.

Το να το χαρακτηρίσουμε, ωστόσο, μια μετα-ιρανική τάξη θα ήταν πρόωρο. Το Ιράν επέζησε του πολέμου και η συμφωνία που τον τερμάτισε μπορεί τελικά να αφήσει την Τεχεράνη πιο σίγουρη παρά με μειωμένη την επιρροή της. Η αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται τώρα γίνεται επομένως καλύτερα κατανοητή ως μια προσπάθεια περιορισμού και παράκαμψης της ιρανικής επιρροής, όχι ως απόδειξη ότι το Ιράν έχει ήδη εκτοπιστεί.

Πάντως, η προσπάθεια των ΗΠΑ να μετατρέψει το τρίγωνο Τουρκία – Ιράκ – Συρία σε ένα λειτουργικό αλληλοσυνδεδεμένο σύνολο, μειώνοντας την επιρροή του Ιράν, συνιστά μια εξέλιξη που αλλάζει τον χάρτη των ισορροπιών στην περιοχή, περιορίζει τις βλέψεις και τα σχέδια του Ισραήλ και είναι πιθανόν να ενισχύει την «αυτοπεποίθηση» της Τουρκίας να υλοποιήσει τα νεοοθωμανικά της σχέδια, που, σημειωτέον, επεκτείνονται στην Κύπρο, στο Αιγαίο και στη Θράκη.

Ληφθείτω υπόψη το ανωτέρω σχέδιο…

Πηγή: dimokratia.gr

«Οποιοσδήποτε στο Ισραήλ πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά του είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, να ξυπνήσει και να μυριστεί την πραγματικότητα της κατάστασης»

Αμηχανία και μούδιασμα επικρατούν στο Τελ Αβίβ, μετά τη σκληρότατη επίθεση του Τζέι Ντι Βανς που ακολούθησε την αυστηρή κριτική του Ντόναλντ Τραμπ στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Μην επιτίθεστε στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που σας έχει απομείνει» διεμήνυσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, μετά την κριτική που δέχθηκε ο Τραμπ για την ενδιάμεση συμφωνία με την Τεχεράνη.

Ο Βανς επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε «περίεργο πανικό» και «φρικάρισμα» για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ προσπάθησε να μετριάσει την κριτική για τη συμφωνία.

Επέκρινε δύο υπερεθνικιστές Ισραηλινούς υπουργούς σε συνέντευξή του στους New York Times. «Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, ποια είναι η πρότασή σας;» είπε.

Ο Βανς είπε ότι δεν είχε ακούσει τέτοια σχόλια από τον Νετανιάχου, αλλά επέκρινε τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Ισραηλινού ηγέτη, τα οποία, όπως είπε, επιτέθηκαν στη συμφωνία κα προσωπικά στον Τραμπ.

«Το μήνυμά μου προς αυτούς θα ήταν διττό. Νο. 1: Ο Ντόναλντ Τζέι Τραμπ είναι ο μόνος αρχηγός κράτους σε ολόκληρο τον κόσμο που συμπαθεί το έθνος του Ισραήλ αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Βανς σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

«Αν ήμουν στο υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης, μάλλον δεν θα έκανα επίθεση στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που μου έχει απομείνει οπουδήποτε σε ολόκληρο τον κόσμο» σχολίασε δηκτικά.

Είπε ότι θα υπενθυμίσει επίσης στα μέλη του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου ότι τα δύο τρίτα των αμυντικών όπλων που έχουν προστατεύσει το Ισραήλ «έχουν κατασκευαστεί από αμερικανικά χέρια και έχουν πληρωθεί με αμερικανικά δολάρια». Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν στο Ισραήλ περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια ετησίως.

«Το πρόβλημα για το Ισραήλ δεν είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, και οποιοσδήποτε στο Ισραήλ πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά του είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών πρέπει να ξυπνήσει και να μυριστεί την πραγματικότητα της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα», παρατήρησε ο Βανς.

Σχετικά με τον Λίβανο, ο οποίος σύμφωνα με το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνεται επίσης στο πλαίσιο της εκεχειρίας, ο Βανς είπε ότι το Ισραήλ θα πρέπει να σεβαστεί την ειρηνευτική διαδικασία με το Ιράν, την οποία χαρακτήρισε καλή για το Ισραήλ. Πρόσθεσε ότι οι επιθέσεις στη Βηρυτό που σκοτώνουν αμάχους ήταν «μη αποδεκτές». «Απλώς δεν μπορείς να λύσεις κάθε πρόβλημα εθνικής ασφάλειάς σου σκοτώνοντας».

Ερωτηθείς για τους βαλλιστικούς πυραύλους, μια ρήτρα που δεν περιλαμβάνεται ρητά στο μνημόνιο κατανόησης, ο Βανς είπε: «Αναμένουμε ότι στην τελική συμφωνία, το Ιράν δεν θα έχει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν τον κόσμο».

Ερωτηθείς τι θα συμβεί μετά την περίοδο των 60 ημερών σχετικά με τη διακυβέρνηση του Στενού του Ορμούζ, ο Vance επανέλαβε την άποψη των ΗΠΑ ότι η κύρια οδός εφοδιασμού για τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να παραμείνει απαλλαγμένη από διόδια.

Η αμήχανη αντίδραση του Τελ Αβίβ

Στο Ισραήλ, οι αξιωματούχοι εξεπλάγησαν από την ένταση της κριτικής του Βανς και από αυτό που θεωρήθηκε ως έμμεση απειλή για εμπάργκο όπλων. «Ο Βανς απλώς λέει στον Νετανιάχου: "Θέσε τους υπουργούς σου υπό έλεγχο, αυτό δεν θα περάσει έτσι" και τον φέρνει σε δύσκολη θέση», δήλωσε ένας Ισραηλινός αξιωματούχος που γνωρίζει το θέμα.

«Ο Βανς το έκανε αυτό και στους Ευρωπαίους, στους Γερμανούς και στο ΝΑΤΟ. Αυτή είναι η κοσμοθεωρία του. Αντανακλά μια διάθεση σε συγκεκριμένες πτέρυγες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, που σήμερα αποτελούν την πλειοψηφία… χάνουμε (υποστήριξη) και τους Ευαγγελιστές».

Ο αξιωματούχος πρόσθεσε: «Ο Νετανιάχου προκάλεσε πονοκέφαλο στον Τραμπ και τον Βανς. Πρέπει να αναρωτηθούμε πώς φτάσαμε σε μια κατάσταση στην οποία χάνουμε ακόμη και την αμερικανική υποστήριξη».

Σημειώνεται ότι ο υπουργός Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ απάντησε στον Βανς σε μια ανάρτηση στο X. «Αυτή είναι η πρότασή μου, Τζέι Ντι Βανς: αντιμετωπίστε τους Ναζί του 21ου αιώνα ακριβώς όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετώπισαν τους Ναζί του 20ού αιώνα», έγραψε.

Ο υπουργός του Λικούντ, Μίκι Ζόχαρ, ήταν ο πρώτος που απάντησε στις παρατηρήσεις του Βανς, γράφοντας: «Οι πληροφορίες που παρέχουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σώσει αμέτρητες ζωές Αμερικανών πολιτών. Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται στο Ισραήλ χρησιμοποιούνται από τον αμερικανικό στρατό πριν από οποιονδήποτε άλλον. Η συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών είναι σημαντική για τον ελεύθερο κόσμο».

Δήλωση του ηγέτη της ισραηλινής αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, μετά τις δηλώσεις Βανς:

«Αν δεν αντικαταστήσουμε γρήγορα αυτήν την κυβέρνηση, οι εξωτερικές σχέσεις του Ισραήλ θα καταστραφούν».

Πηγή: skai.gr

Οι διαπραγματεύσεις, που σχεδιάζονταν για σήμερα στην Ελβετία ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη σύναψη μιας συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αναβλήθηκαν επ’ αόριστον, ανακοίνωσε η ελβετική κυβέρνηση μερικές ώρες μετά την ανακοίνωση της ματαίωσης της αναχώρησης του αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς για τη χώρα των Άλπεων.

«Οι συνομιλίες που προβλέπονταν ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν, το Κατάρ και το Πακιστάν αναβλήθηκαν. Η Ελβετία παραμένει διατεθειμένη να διευκολύνει αυτές τις συνομιλίες. Οι αντίστοιχες προπαρασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται», ανακοίνωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, χωρίς να παράσχει κάποια διευκρίνιση σχετικά με την επόμενη ημερομηνία διεξαγωγής αυτών των συνομιλιών.

Λίβανος: Δεκαοκτώ νεκροί σε ισραηλινά πλήγματα

Τουλάχιστον 18 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 33 τραυματίστηκαν σε ισραηλινά πλήγματα στη διάρκεια της νύκτας της Πέμπτης προς Παρασκευή στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με προσωρινό απολογισμό του υπουργείου Υγείας, παρά την υπογραφή ενός πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο προβλέπει την παύση των εχθροπραξιών και στον Λίβανο.

Από την πλευρά του το Ισραήλ ανακοίνωσε τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών του στον Λίβανο, ανάμεσά τους ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός.

«Τα εντατικά αεροπορικά ισραηλινά πλήγματα που διεξήχθησαν από τα μεσάνυκτα ως σήμερα το πρωί εμπόδισαν την απομάκρυνση των μαρτύρων και των τραυματιών και προκάλεσαν τον θάνατο 18 ανθρώπων και τον τραυματισμό 33, σύμφωνα με προκαταρκτικό απολογισμό», επεσήμανε το λιβανικό υπουργείο.

Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό μετά την ανακοίνωση της σύναψης συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τη Δευτέρα.

Τα πλήγματα αυτά είχαν στόχο τουλάχιστον 10 περιοχές κοντά στην πόλη Ναμπάτιε, στον νότιο Λίβανο, ανάμεσά τους την Χαρούφ, όπου σκοτώθηκαν οκτώ άνθρωποι, σύμφωνα με το λιβανικό πρακτορείο ANI.

Νωρίτερα ο ισραηλινός στρατός είχε ανακοινώσει ότι πλήττει στόχους της Χεζμπολάχ σε διάφορες περιοχές στον νότιο Λίβανο, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις αυτές αποτελούν απάντηση σε επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη σιιτική λιβανική οργάνωση.

«Ο στρατός έπληξε το βράδυ και συνεχίζει να πλήττει τρομοκράτες και υποδομές της Χεζμπολάχ σε πολλές περιοχές στον νότιο Λίβανο», επεσήμανε στην ανακοίνωση. «Τα πλήγματα αυτά σημειώθηκαν έπειτα από τις επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από την τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ», πρόσθετε.

«Όλος ο Λίβανος να καεί»

Ο στρατός του Ισραήλ ανακοίνωσε εξάλλου ότι «ο αντισυνταγματάρχης Ντορ Γκεντάλια Μπεν Σιμόν έπεσε στη μάχη» στον νότιο Λίβανο μαζί με «τρεις άλλους στρατιώτες» των οποίων τα ονόματα θα δημοσιευτούν αργότερα.

«Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», αντέδρασε άμεσα ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, προσωπικότητα της ακροδεξιάς και πολιτικός σύμμαχος του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Με όλον τον σεβασμό προς τους Αμερικάνους, το Ισραήλ πρέπει να δηλώσει ξεκάθαρα σε όλο τον κόσμο ότι το αίμα των γιων μας και η ασφάλεια των πολιτών μας δεν ξεπουλιούνται. Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του.

Το Ισραήλ διευκρίνισε ότι διεξάγει νέα πλήγματα εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ, αφού η σιιτική οργάνωση δήλωσε ότι κατέστρεψε με κατευθυνόμενους πυραύλους τρία ισραηλινά άρματα μάχης Merkava στη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ μαχητών της και μιας μονάδας του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο.

Σε ανακοίνωσή της σήμερα τα ξημερώματα η φιλοϊρανική οργάνωση επεσήμανε επίσης ότι μαχητές της στοχοθέτησαν τις ισραηλινές δυνάμεις κοντά στους λόφους του Άλι Τάχερ, πάνω από τη Ναμπάτιε, με «ρουκέτες και πυρά του πυροβολικού».

Σύμφωνα με τη Χεζμπολάχ, οι συγκρούσεις συνεχίζονται.

Η κλιμάκωση σημειώνεται μία ημέρα αφού το Ισραήλ έδωσε στη δημοσιότητα χάρτη που δείχνει μια ευρύτερη ζώνη ελέγχου στον νότιο Λίβανο και πρόσθεσε ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να εξαπολύσει πλήγματα και πέραν αυτής.

Παράλληλα χθες ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ διεξάγει «επίμονες διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ με στόχο τη διατήρηση των στρατευμάτων του σε μια περιοχή σε βάθος έως και 10 χιλιόμετρα εντός του νότιου Λιβάνου.

Πηγή: militaire.gr

Ένοχοι κρίθηκαν από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης οι τέσσερις κατηγορούμενοι —ανάμεσά τους ο Χουσεΐν Μπαλτατζή και συνεργάτες του— για τα επεισόδια που είχαν προκαλέσει τον Οκτώβριο του 2024 στο τέμενος Πλάτανου (Τσινάρ) σε βάρος του τότε Τοποτηρητή Μουφτή Κομοτηνής, Δρ. Τζιχάτ Χαλήλ.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το τοπικό site xanthinea.gr, η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης (18 Ιουνίου 2026), με το δικαστήριο να επιβάλλει στους υπαίτιους ποινή φυλάκισης 17 μηνών με τριετή αναστολή και δικαίωμα έφεσης. Η υπόθεση αφορούσε τη χρήση βίας και τη διατάραξη θρησκευτικής συνάθροισης, καθώς οι καταδικασθέντες είχαν προπηλακίσει λεκτικά τον πρώην Μουφτή όταν εκείνος μετέβη στο τέμενος για την προσευχή της Παρασκευής.

Μετά την έκδοση της απόφασης, η Μουφτεία Κομοτηνής εξέδωσε ανακοίνωση υπογραμμίζοντας ότι η καταδίκη αποκαθιστά το αίσθημα δικαίου και στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα κατά της βίας και των απειλών, θωρακίζοντας την κοινωνική ειρήνη, τη θρησκευτική ελευθερία και την αρμονική συνύπαρξη στη Θράκη.

Η ανακοίνωση της Μουφτείας Κομοτηνής

Μετά την έκδοση της απόφασης, η Μουφτεία Κομοτηνής εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία αναφέρεται: «Η καταδικαστική απόφαση των κατηγορουμένων για τον προπηλακισμό του πρώην Τοποτηρητή Μουφτή Κομοτηνής στο Τέμενος Πλάτανος (Τσινάρ) αποκαθιστά το αίσθημα δικαίου και στέλνει σαφές μήνυμα ότι η βία και οι απειλές δεν έχουν θέση στη δημοκρατία. Ιδιαίτερα όταν στρέφονται κατά του δικαιώματος ελεύθερης πρόσβασης σε χώρο λατρείας για προσευχή, πλήττουν ευθέως την κοινωνική ειρήνη και τη συνύπαρξη. Η Θράκη απαντά διαχρονικά με ψυχραιμία, ενότητα και σεβασμό απέναντι σε κάθε προσπάθεια». Μάλιστα, είχε γνωστοποιήσει και ανακοίνωση λίγο πριν την έναρξη της δίκης, η οποία συνοδευόταν από κοινή φωτογραφία των Μουφτήδων της περιοχής. «Οι Μουφτείες και όλοι οι νόμιμοι θεσμοί της Θράκης δίνουμε για μια ακόμη φορά το παρόν στη δίκη για την προστασία του δικαιώματος της ελεύθερης πρόσβασης στους χώρους λατρείας.

Εκφράζουμε την απεριόριστη εμπιστοσύνη μας στην ελληνική Δικαιοσύνη και την προσήλωσή μας στην ειρηνική συνύπαρξη. Καλούμε τους πολίτες να επιδείξουν ενότητα και ψυχραιμία ενάντια στη βία και στέλνουμε μήνυμα νομιμότητας και κοινωνικής συνοχής», ανέφερε η σχετική ανάρτηση.

Πηγή: dimokratia.gr

Η συμφωνία υπεγράφη εξ αποστάσεως

Σε άμεση ισχύ τίθεται το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του κειμένου από τους προέδρους των δύο χωρών την Τετάρτη, Τραμπ και Πεζεσκιάν.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και διπλωματικές πηγές τις οποίες επικαλείται το Axios, η διαδικασία επισπεύσθηκε προκειμένου να ανοίξει το θαλάσσιο πέρασμα νωρίτερα από την προγραμματισμένη συνάντηση της Παρασκευής στην Ελβετία, παρά το γεγονός ότι οι λεπτομέρειες γύρω από τις ακριβείς ημερομηνίες και τον αριθμό των υπογραφών προκάλεσαν προσωρινή σύγχυση.

Την είδηση επιβεβαίωσε και Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να υπέγραψε το έγγραφο την Τετάρτη, κατά τη διάρκεια δείπνου στη Γαλλία με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Η υπογραφή προγραμματιζόταν να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία την Παρασκευή. Διπλωμάτης μεσολαβούσας χώρας και δεύτερη ενήμερη πηγή δήλωσαν ωστόσο στο Axios νωρίτερα την Τετάρτη ότι διεξήχθησαν συζητήσεις για πρόωρη υπογραφή και άμεση εφαρμογή.

Η διπλωματική πηγή διευκρίνισε ότι οι διαβουλεύσεις για επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος στόχευαν στο άνοιγμα του στενού πριν από την Παρασκευή, καθώς αμφότερα τα μέρη συμφωνούσαν στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Πολιτικές πιέσεις

Επιπλέον παράγοντα ενδέχεται να αποτέλεσε η πολιτική πίεση προς τον Λευκό Οίκο για δημοσιοποίηση του κειμένου του Μνημονίου Κατανόησης. Η ενημερωμένη για τις συζητήσεις πηγή ισχυρίστηκε ότι το Ιράν απαίτησε τη μη δημοσιοποίηση του κειμένου πριν από την επίσημη υπογραφή, διαψεύδοντας ότι ο Λευκός Οίκος υποχώρησε σε πολιτικές πιέσεις.

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος ανέγνωσε τη συμφωνία σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης ενημέρωσης την Τετάρτη, έπειτα από ημέρες ασάφειας γύρω από το περιεχοήμενό της.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε επίσης τη συμφωνία των δύο πλευρών για ηλεκτρονική υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης από τους δύο προέδρους.

Τα επόμενα βήματα

Η συνάντηση των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, υπό την ηγεσία του Αντιπροέδρου Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς και του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, αναμένεται να πραγματοποιηθεί κανονικά την Παρασκευή στην Ελβετία, ώστε να ξεκινήσουν οι διαραγματεύσεις 60 ημερών, για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Συγχυση με τις «δύο υπογραφές»

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους ότι το έγγραφο υπογράφηκε ηλεκτρονικά την Κυριακή από τους Ντόναλντ Τραμπ, Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς και Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ.

Αντιθέτως, διπλωματική πηγή ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε πραγματοποιήθηκε τέτοια υπογραφή. Ενήμερη πηγή επέμεινε για το αντίθετο, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία ως «δεύτερη υπογραφή», χωρίς να διευκρινίζεται ο λόγος για τον οποίο κρίθηκαν απαραίτητες δύο υπογραφές.

Τα 14 σημεία του μνημονίου

Νωρίτερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δημοσιοποιήσει το επίσημο κείμενο που επιτεύχθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο με το Ιράν. Σύμφωνα με το CNN, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης παρουσίασε το έγγραφο των 14 σημείων .

«Πρόκειται ουσιαστικά για μια συμφωνία που επιτρέπει το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και δεσμεύει τους Ιρανούς να καταστρέψουν το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό. Παράλληλα, προσφέρει την ευκαιρία για περαιτέρω χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων, εφόσον η Τεχεράνη επιδείξει καλή συμπεριφορά, βοηθώντας τη χώρα να γίνει πιο ευημερούσα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Το δίκτυο CNN είχε αποκαλύψει νωρίτερα ένα προσχέδιο, με το επίσημο αμερικανικό κείμενο να παρουσιάζει παρόμοια δομή, αλλά ορισμένες γλωσσικές διαφοροποιήσεις.

Τι αναφέρεται

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν από κοινού καλή τη πίστει στις [ __ ημερομηνία] τα ακόλουθα:

1.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο υπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης για να κηρύξουν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν από τώρα και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση η μία εναντίον της άλλης και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης, και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και άλλες διατάξεις της παρούσας παραγράφου.

2.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.

3.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν την τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση.

4.Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα ξεκινήσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού τους και οποιωνδήποτε διαταραχών ή εμποδίων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον αριθμό της προπολεμικής κυκλοφορίας που αποκαθίσταται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν περαιτέρω την υποχρέωση να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.

5.Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα προβεί σε διευθετήσεις, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια, για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων δωρεάν, μόνο για 60 ημέρες, από τον Περσικό Κόλπο στη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα.

6.Η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως και, εξετάζοντας την ανάγκη άρσης των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα ξεκινήσει εντός 30 ημερών. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διεξάγει διάλογο με το Σουλτανάτο του Ομάν για να καθορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στο Στενό του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Στενού του Ορμούζ.

7.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση, με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να αναπτύξουν ένα οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο με τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την ανασυγκρότηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Ο μηχανισμός για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα οριστικοποιηθεί στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Όλες οι απαιτούμενες άδειες, απαλλαγές και άδειες που απαιτούνται για τις σχετικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές θα χορηγηθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

8.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τερματίσουν κάθε είδους κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, των ψηφισμάτων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ, όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, πρωτογενών και δευτερογενών, σε ένα συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα ως μέρος της τελικής συμφωνίας. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του ζητήματος της λήξης των κυρώσεων που αναφέρθηκε παραπάνω και εξέφρασαν τις προθέσεις τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.

9.Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν να επιλύσουν τη διάθεση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού σύμφωνα με έναν μηχανισμό που θα συμφωνηθεί αμοιβαία σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αναφέρεται στην παράγραφο επτά, με την ελάχιστη μεθοδολογία να αναμειγνύεται επιτόπου υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ. Τα δύο μέρη συμφώνησαν επίσης να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναγνωρίζει την κρίσιμη σημασία των πυρηνικών ζητημάτων που αναφέρονται στις παραπάνω αποστολές. Εκφράζουν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.

10.Εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν να διατηρήσουν το status quo. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού της προγράμματος και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή.

11.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι τη λήξη των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών συναλλαγών, των ασφαλειών, των μεταφορών κ.λπ.

12.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαθέσουν πλήρως προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κατά την εφαρμογή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσουν αμοιβαία τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα εν λόγω κεφάλαια, είτε πρόκειται για λήψη του αρχικού λογαριασμού είτε για μεταφορά, θα καταστούν πλήρως χρησιμοποιήσιμα για πληρωμή σε οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο που ορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εξουσιοδοτήσεις αναλόγως.

13.Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν ότι θα συσταθεί εκτελεστικός μηχανισμός για την παρακολούθηση της επιτυχούς εφαρμογής του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της μελλοντικής συμμόρφωσης με την τελική συμφωνία.

14.Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και με την επιφύλαξη της έναρξης εφαρμογής των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της συνεχιζόμενης εφαρμογής αυτών των μέτρων, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία αποκλειστικά επί των υπόλοιπων παραγράφων.

Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί με δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Πηγή: naftemporiki.gr

Aλέξανδρος Τάρκας

Ακραία αιτήματα -με την προσδοκία ταχείας απάντησης και υλοποίησης- διατυπώνει η Γερμανία προς την ελληνική κυβέρνηση, αδιαφορώντας τόσο για τη νομική βαρύτητά τους, όσο και για το πολιτικό κόστος που θα προκαλούσε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη η ικανοποίησή τους εν μέσω της άτυπης προεκλογικής περιόδου.

Το πιο πιεστικό αίτημα αφορά την κύρωση, από τη Βουλή των Ελλήνων, ειδικού νόμου για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της αμυντικής βιομηχανίας KNDS Deutschland με το κλείσιμο όλων των εκκρεμών υποθέσεων, πριν από τα τέλη του καλοκαιριού.

Μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις είναι η ζημία άνω των € 180 εκατομμυρίων που εκτιμάται ότι υπέστη το Δημόσιο από την πλημμελή υλοποίηση σύμβασης (του Ιουλίου 2001, επί πρωθυπουργίας Κ. Σημίτη) για την προμήθεια αυτοκινούμενων πυροβόλων τύπου PzH 2000 (155 χιλιοστών), βλημάτων μεγάλου βεληνεκούς και λογισμικού για επιμέρους συστήματα. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει κηρύξει έκπτωτη την εταιρεία KMW (αρχικός προμηθευτής που αργότερα συγχωνεύτηκε με την KNDS) ήδη από το 2024.

Κύριο συμπέρασμα των συνεχιζόμενων κυβερνητικών επαφών με τους εντεταλμένους εκπροσώπους της KNDS Deutschland (διευθύνων σύμβουλος Φλόριαν Χόενβαρτερ, αντιπρόεδρος Χόλγκερ Λεντζ, ανώτατος οικονομικός διευθυντής Μάρκους Χελμ, και ο σύμβουλος στην Ελλάδα, Γιώργος Πατεράκης) είναι η βιασύνη για την αποτροπή δυσμενών εξελίξεων κατά την έναρξη του νέου δικαστικού έτους.

Συγκεκριμένα, στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών θα κρίνει την αίτηση ανακοπής της γερμανικής εταιρείας κατά απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος που μπλόκαρε την κατάσχεση ποσού άνω των € 23,5 εκατομμυρίων από λογαριασμούς του Δημοσίου.

Πρόκειται για τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης αλλοδαπής διαιτητικής απόφασης ως προς τη μη πληρωμή τόκων από τιμολόγια της προμήθειας αρμάτων μάχης Leopard 2HEL βάσει σύμβασης του Μαρτίου 2003. Μία ημέρα αργότερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, συζητείται στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών η προσφυγή ακύρωσης κατά της προαναφερθείσας απόφασης που κήρυσσε την KMW/KNDS έκπτωτη για τα PzH 2000.

Ωστόσο, ακόμα σημαντικότερες, για την KNDS, είναι οι εξελίξεις στα ανώτατα δικαστήρια της χώρας. Η γερμανική πλευρά αξιώνει την παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο, με δικάσιμο στις 12 Απριλίου 2027, κατά της ετυμηγορίας του Εφετείου για την ημεδαπή εκτέλεση της διαιτητικής απόφασης για τα Leopard 2HEL.

Επιπλέον, εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας αίτηση ακύρωσης της KNDS κατά της είσπραξης, από την ελληνική πλευρά, ποσού άνω των € 9 εκατομμυρίων, επί πρόσθετων ποινικών ρητρών και κατάπτωσης εγγυητικής επιστολής για τη σύμβαση αντισταθμιστικών ωφελειών των PzH 2000.

Όπως είναι αυτονόητο, αφενός η παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από λογικές απαιτήσεις και αφετέρου η συναίνεσή του στις αξιώσεις της γερμανικής εταιρείας αγγίζουν τη σφαίρα του -νομικά και πολιτικά- αδιανόητου.

Γι’ αυτό το λόγο, το Μέγαρο Μαξίμου και η KNDS Deutschland συζητούν, ως μοναδική διέξοδο, την κύρωση της -υπό διαπραγμάτευση- πιθανής «Συμφωνίας Διευθέτησης» από τη Βουλή.

Η πρακτική της κοινοβουλευτικής κύρωσης είχε υιοθετηθεί και το Σεπτέμβριο του 2010, αλλά ο τότε λεγόμενος «νόμος Βενιζέλου» αφορούσε πολύ διαφορετικούς στόχους. Κύρια επιδίωξη ήταν η ταυτόχρονη διάσωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και των θέσεων εργασίας τους, η ολοκλήρωση των προγραμμάτων προμήθειας και εκσυγχρονισμού υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού και η διασφάλιση κρατικών πληρωμών σε μη υλοποιηθείσες συμβάσεις.

Αν και ο κ. Βενιζέλος είχε τότε επικριθεί, ο κυρωθείς νόμος διασφάλισε τα συμφέροντα του Δημοσίου και ενίσχυσε τις Ένοπλες Δυνάμεις κατόπιν και των πρόσθετων ρυθμίσεων της περιόδου 2013-14 από τον τότε ειδικό γραμματέα (νυν γενικό γραμματέα) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Αντώνη Οικονόμου, και το νομικό σύμβουλο Βάιο Καραγιάννη.

Πιο πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2025, κυρώθηκαν από τη Βουλή οι συμβάσεις με τη γαλλική Naval Group (προμήθεια τέταρτης φρεγάτας FDI και τροποποίηση-συμπλήρωση εκκρεμοτήτων των προηγούμενων τριών φρεγατών του ιδίου τύπου), χωρίς να συνδέονται με δικαστικές διαμάχες.

Επομένως, οι κυρώσεις από τη Βουλή, των νόμων του 2010 και του 2025 για πολύ διαφορετικές υποθέσεις, δεν μπορούν να αποτελέσουν επαρκές προηγούμενο για την κάλυψη ενός εξωδικαστικού συμβιβασμού με την KNDS.

Πάντως, ο Πρωθυπουργός δεν έχει απορρίψει, ως τώρα, το ενδεχόμενο της κύρωσης, ενώ η υπόθεση αφορά πλέον ευθέως και το ίδιο το Γερμανικό Δημόσιο μετά τη δημόσια επιβεβαίωση της βούλησής του να εξαγοράσει το 40% της KNDS. Επίσης, ο εξωδικαστικός συμβιβασμός με το Ελληνικό Δημόσιο έχει σημασία και για την επικείμενη εισαγωγή της εταιρείας στα χρηματιστήρια του Παρισιού και της Φρανκφούρτης.

Η KNDS διαθέτει το τεράστιο πλεονέκτημα ανεκτέλεστων ευρωπαϊκών συμβάσεων άνω των € 33 δις (!), αλλά είναι πάντα χρήσιμη η επίκληση μελλοντικών κερδών από την -όπως αξιώνει- απευθείας ανάθεση νέων συμβολαίων από την Ελλάδα (ως «πακέτο» με το συμβιβασμό) και από τη γενικότερη δραστηριοποίησή της στην ελληνική αγορά. Όσο αν ακούγεται περίεργο, ορισμένα στελέχη της KNDS θεωρούν τις ελληνικές διαδικασίες αμυντικών συμβολαίων ως ταχύτερες των αντίστοιχων γερμανικών και, προφανώς, μεγαλύτερα τα περιθώρια κέρδους.

Παράλληλα, το θέμα των πυροβόλων PzH 2000 συνδέεται και με τις επαφές Αθήνας-Βερολίνου για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας. Με πρωτοβουλία του υφυπουργού Άμυνας (αρμόδιου για θέματα Εξοπλισμών και Καινοτομίας), πρέσβη Γενς Πλέτνερ, η γερμανική κυβέρνηση έχει εγγράφως προτείνει στον Έλληνα Πρωθυπουργό την επιστροφή των επίμαχων PzH 2000 και πολύ μεγάλων ποσοτήτων βλημάτων 155mm στην KNDS, ώστε κατόπιν να αποσταλούν -με ευθύνη του Βερολίνου- στο Κίεβο.

Η γερμανική πρόταση περιλαμβάνει την καταβολή ενός χρηματικού ποσού στην ελληνική πλευρά και την απευθείας ανάθεση νέας παραγγελίας προς αντικατάσταση του διατεθέντος υλικού.

Ασφαλώς, η ιδέα του κ. Πλέτνερ (πρεσβευτής στην Αθήνα το 2017-19 με αρχικά καλές σχέσεις με τον κ. Μητσοτάκη που αργότερα ψυχράνθηκαν) δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, καθώς το ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΣ κρίνουν τα PzH 2000 ως επιχειρησιακά απαραίτητα.

Επιπλέον, η Ελλάδα τείνει να εξαντλήσει τα -οικονομικά και αμυντικά- όριά της ως προς την ενίσχυση της Ουκρανίας, αφού μόνον το 2026 θα πρέπει να καταβάλει άνω των € 600 εκατομμυρίων (βάσει περσινών αποφάσεων του ΝΑΤΟ που τώρα βρίσκονται σε πορεία υλοποίησης) και το μερίδιο συνεισφοράς της στο δάνειο € 90 δις της Ε.Ε. για τη διετία 2026-27.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Δημοκρατία” στις 17 Ιουνίου 2026 amynanet.gr

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε σήμερα να ξαναρχίσει να «ρίχνει βόμβες» αν το Ιράν «δεν συμπεριφερθεί σωστά», δύο ημέρες πριν από την υπογραφή μνημονίου κατανόιησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης στη Γενεύη.

«Αυτή δεν είναι ένα τελικό (κείμενο). Είναι ένα μνημόνιο κατανόησης» και «αν δεν μου αρέσει, αν δεν συμπεριφερθούν σωστά, θα αρχίσουμε να ρίχνουμε βόμβες στα κεφάλια τους», δήλωσε ο Τραμπ στο περιθώριο συνάντησης με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν.

«Επειδή συμπεριφέρθηκαν άσχημα για 47 χρόνια», συνέχισε, αναφερόμενος στην Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε μετά την πτώση του Σάχη, συμμάχου των ΗΠΑ, το 1979.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν την Κυριακή σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η συμφωνία πρόκειται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή.

Μετά από αυτό, θα ξεκινήσει μια δίμηνη περίοδος διαπραγματεύσεων, με το πολυαναμενόμενο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ ως το πρώτο βήμα.

Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης σήμερα ότι οι ΗΠΑ δεν θα επενδύσουν στο Ιράν στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, οι λεπτομέρειες της οποίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.

«Αυτό είναι ψευδές… Δεν θα δώσουμε ούτε 10 σεντς» στο Ιράν.

Ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο

Ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα είχαν σήμερα στόχο τον νότιο Λίβανο, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής της Ναμπατίγε.

Η επίθεση του Ισραήλ κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ έχει υποβαθμιστεί σε ένταση ύστερα από την ανακοίνωση, τη Δευτέρα, της συμφωνίας, αλλά και πάλι έχει στοιχίσει τη ζωή σε πέντε ανθρώπους. Ο λιβανικός στρατός συνέστησε στους κατοίκους των νοτίων περιοχών, που είχαν αρχίσει να επιστρέφουν στα σπίτια τους, να περιμένουν λίγο.

Ο ισραηλινός στρατός έχει απειλήσει με «σφοδρή απάντηση» εάν το Ισραήλ δεν σταματήσει «τις επιθέσεις του».

Επικείμενο διάγγελμα του επικεφαλής της Χεζμπολάχ

Ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ αναμένεται να απευθύνει τηλεοπτικό διάγγελμα σήμερα στις 18:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας). Την προηγούμενη, είχε εκφράσει «βαθιά ευγνωμοσύνη» προς το Ιράν που πίεσε ώστε η συμφωνία αυτή να περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπως διευκρίνισαν η Τεχεράνη, η Ουάσιγγκτον και το Πακιστάν, η χώρα που λειτούργησε ως μεσολαβητής. Το κείμενο ωστόσο δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί.

Τα αποθέματα πετρελαίου των χωρών του ΟΟΣΑ στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1990

Τα αποθέματα πετρελαίου των χωρών του ΟΟΣΑ έφθασαν στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 1990, ανακοίνωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΑΕ) στη μηνιαία του έκθεση. Αιτία, οι δυσκολίες στη τροφοδοσία που σχετίζονται με τον αποκλεισμό από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις του Στενού του Ορμούζ από τα τέλη Φεβρουαρίου.

Ιρανικά πετρελαιοφόρα διέσχισαν τη ζώνη του αμερικανικού αποκλεισμού

Τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια που μετέφεραν πετρέλαιο βγήκαν από τη ζώνη του αποκλεισμού τον οποίο επέβαλαν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στα ιρανικά λιμάνια, ανακοίνωσε η εξειδικευμένη υπηρεσία παρακολούθησης των θαλάσσιων μεταφορών TankerTrackers. Τα δύο πρώτα μετέφεραν συνολικά 3,8 εκατ. βαρέλια αργού. Πρόκειται για τις πρώτες εξαγωγές αργού του Ιράν εδώ και δύο μήνες, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Την προηγουμένη, η Τεχεράνη είχε δηλώσει ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός, που είχε επιβληθεί στα μέσα Απριλίου σε απάντηση για τον ιρανικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ, ήρθη χωρίς επιβεβαίωση σε αυτή τη φάση από την Ουάσινγκτον.

Το πετρέλαιο κάτω από τα 80 δολάρια

Το βαρέλι του Μπρεντ υποχώρησε χθες, Τρίτη, κάτω από τα 80 δολάρια για πρώτη φορά από τις αρχές Μαρτίου, έχοντας επηρεαστεί από την ανακοίνωση της συμφωνίας.

Υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή στην Ελβετία

Η τελετή υπογραφής αναμένεται να γίνει την Παρασκευή σε πολυτελές ξενοδοχείο στο Μπούργκενστοκ, όρος πάνω από τη λίμνη της Λουκέρνης (κεντρικά), όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών.

Παρόντες θα είναι ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, και ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ενώ δεν έχει αποκλειστεί να πάει ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, που δεν βρίσκεται μακριά από εκεί, στην όχθη της λίμνης Λεμάν – συμμετέχει στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν της Γαλλίας.

Οι τρεις αξιωματούχοι έχουν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά το έγγραφο, που είναι «πολύ γενικό» και έχει έκταση περίπου «μιάμισης σελίδας», σύμφωνα με τον Τζέι Ντι Βανς.

Αναμένεται πλήρες άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει και πάλι πλήρως το Στενό του Ορμούζ μετά την υπογραφή. Μια πολυαναμενόμενη εξέλιξη από τις διεθνείς αγορές καθώς ο αποκλεισμός αυτού του στρατηγικής σημασίας περάσματος παρέλυσε την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου.

Συνεχίζει να υπάρχει αβεβαιότητα για «τέλη υπηρεσιών» που σκοπεύει να επιβάλει το Ιράν στη διέλευση των πλοίων, ενώ οι ΗΠΑ θέλουν να παραμείνει δωρεάν.

60 ημέρες για να απαντηθούν σημαντικά ζητήματα

Μετά την υπογραφή -και κανονικά τη δημοσιοποίηση του πρωτοκόλλου συμφωνίας-τα δύο στρατόπεδα αναμένεται να ξαναβρεθούν απευθείας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες και να ασχοληθούν με τα πιο ευαίσθητα θέματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης ή την άρση των αμερικανικών κυρώσεων που προκαλούν ασφυξία στην ιρανική οικονομία. Θα έχουν στη διάθεσή τους δύο μήνες για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.

Πηγή: militaire.gr

Επειτα από τέσσερις μήνες αποκλεισμού εξαιτίας του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμης σημασίας εμπορικός δίαυλος ναυσιπλοΐας, θα ανοίξει, κατά τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ, και πάλι στην κυκλοφορία των πλοίων «ήδη από την Παρασκευή» και την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.

Αλλά, με ποιον συγκεκριμένο τρόπο τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανοίξουν στην κυκλοφορία των πλοίων και για ποιον λόγο η επιστροφή στην κανονικότητα μπορεί να πάρει χρόνο;

Τα πλοία είναι έτοιμα;

Από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έχει αποκλείσει την κυκλοφορία στα Στενά που οδηγούν από τον Κόλπο στα διεθνή ύδατα της Θάλασσας του Ομάν και από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και άλλες στρατηγικής σημασίας πρώτες ύλες.

Αποτέλεσμα: Περί τα 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί βρίσκονται ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου, σύμφωνα με το ICS (International Chamber of Shipping).

Από την ανακοίνωση του Τραμπ, ελάχιστα πλοία διέσχισαν τα Στενά με ανοικτό τον αναμεταδότη τους, σύμφωνα με τα στοιχεία του Kpler. Αλλα ωστόσο κατόρθωσαν να κάνουν την διέλευση χωρίς να εκπέμπουν σήμα.

Θεωρητικά, μόλις δοθεί το πράσινο φως, τα μπλοκαρισμένα πλοία θα μπορούν να αποπλεύσουν.

Κανονικά, τα εγκλωβισμένα εδώ και μήνες πληρώματα πιθανότατα έχουν πραγματοποιήσει συστηματικά ασκήσεις επί των πλοίων, έχουν συντηρήσει τις μηχανές και τον εξοπλισμό», εξηγεί ο Jakob Larsen, υπεύθυνος ασφαλείας της ένωσης πλοιοκτητών Bimco. Ομως ο καθαρισμός των υφάλων μπορεί κατά την γνώμη του να είναι αναγκαία.

Αλλα πλοία μπορούν με την σειρά τους να πλεύσουν στο Ορμούζ από την αντίθετη κατεύθυνση με προορισμό τον Κόλπο για να φορτώσουν τους υδρογονάνθρακες που έχουν συσσωρευθεί καθώς και αγροτικά προϊόντα.

Τι μπορεί να συμβεί;

Οι ναυλωτές, οι εφοπλιστές και οι ασφαλιστές θα πρέπει αρχικά να επιδείξουν σύνεση. Μάλιστα οι ασφαλιστές μπορεί «απαιτήσουν συνοδεία», σύμφωνα με τον Hugo Rousse της AXSMarine.

Οι πρώτοι που θα περάσουν τα Στενά μπορεί να είναι οι εφοπλιστές που έχουν τον δικό τους στόλο» και «δεν έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο».

Τα πληρώματα είναι πιθανόν να πάρουν μπόνους ρίσκου, αν και αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο κατά την γνώμη του.

Τα τάνκερ που συνδέονται με χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία ή χώρες της Ασίας πιθανόν να είναι τα πρώτα που θα αποπλεύσουν, σύμφωνα με τον Arne Lohmann Rasmussen, αναλυτή της Global Risk Management.

Με το δεδομένο των υψηλών κερδών στον πετρελαϊκό τομέα, μία αύξηση των μπόνους λόγω των κινδύνων του πολέμου πιθανότατα δεν θα αποτελεί εμπόδιο», συμφωνεί ο Tim Smith, διευθυντής του MSI, εταιρείας αναλύσεων του ναυτιλιακού τομέα.

Σύμφωνα με ευρωπαίο επιχειρηματία του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας, τα πλοία περιμένουν αυτήν την στιγμή για να εισέλθουν στο Ορμούζ και μάλλον θα πρέπει να περιμένουν κάθε ένα την σειρά του, διότι θα απειληθιεί συμφόρηση στα λιμάνια.

Θα χρειασθεί αποναρκοθέτηση;

Η κεντρική ζώνη της περιοχής του Ορμούζ έχει κηρυχθεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Εν αναμονή της επιθεώρησης για νάρκες, «τα πλοία θα μπορούν να χρησιμοποιούν παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας», οι οποίες ωστόσο δεν μπορούν να απορροφήσουν την κανονική κυκλοφορία των πλοίων, σύμφωνα με τον Jakob Larsen της Bimco.

Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει από τον Μάρτιο συνασπισμό μη εμπολέμων χωρών που θα έχει ως αποστολή την οργάνωση της επιχείρησης αποναρκοθέτησης.

Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίως εκφράζει τις επιφυλάξεις του για την πρωτοβουλία αυτή, οι Ηνωμένες Πολιτείες «ζητούν να τεθούν μέσα αποναρκοθέτησης» στην διάθεση του Ορμούζ, σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για την επιστροφή στην κανονικότητα;

Από μόνο του το τεχνικό άνοιγμα του Ορμούζ δεν αρκεί: θα χρειασθεί αλλαγή πληρωμάτων, επαναλειτουργία της αλυσίδας παραγωγής η οποία επλήγη στον πόλεμο και η επανασύσταση των στρατηγικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της Argus Media, τα τάνκερ που θα απεγκλωβίζονται μπορεί να κάνουν και ένα μήνα να φθάσουν στην Ευρώπη, ενώ τέσσερις έως έξι μήνες μπορεί να χρειασθούν για να αποκατασταθούν οι εξαγωγές πετρελαίου στα προ του πολέμου επίπεδα.

«Δεν θα επιστρέψουν όλα στην κανονικότητα ως δια μαγείας», συνοψίζει ο Hugo Rousse εξηγώντας ότι ορισμένες εταιρείες έχουν επίσης συνηθίσει να προμηθεύονται από άλλες πηγές, από τις ΗΠΑ, την Νιγηρία επί παραδείγματι, έχουν ανοίξει νέους διαύλους και έχουν κλείσει νέα συμβόλαια.

Θα υπάρξει τέλος διοδίων;

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσινγκτον «αναμένει» ότι το Ορμούζ θα ανοίξει «μακροπρόθεσμα χωρίς διόδια», ενώ η ιρανική διπλωματία έκανε λόγο για «τέλη υπηρεσιών ναυσιπλοΐας, προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας και προστασίας των πλοίων».

Ο ευρωπαίος επιχειρηματίας του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας που ερωτήθηκε σχετικά εμφανίζεται απρόθυμος να καταβάλει τέλη διέλευσης τα οποία αντιβαίνουν στο δίκαιο της θάλασσας.

Δηλώνει επίσης ότι δεν θέλει να καταβάλει χρήματα στους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ένοπλο ιδεολογικό βραχίονα της Ισλαμικής Επανάστασης, και, κατά συνέπεια, να χρηματοδοτήσει μία οργάνωση που θεωρείται τρομοκρατική από πολλές δυτικές χώρες.

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ dimokratia.gr

Ο καθηγητής-ερευνητής και πολιτικός επιστήμονας αναλύει τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τον ρόλο των ΗΠΑ στη Δυτική Ασία και τις προκλήσεις για την ελληνική στρατηγική σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον

Ο πολιτικός επιστήμονας, ερευνητικός εταίρος στο University College London, επισκέπτης καθηγητής στο IOCS του Cambridge, Σωτήρης Μητραλέξης, αφού καταθέτει τις σοβαρότατες επιφυλάξεις του για τη βιωσιμότητα ενός μνημονίου εκεχειρίας 60 ημέρων μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν την Παρασκευή, κι όχι μόνο εξαιτίας της μεταβλητής του Ισραήλ, αλλά πολύ περισσότερο της ανά πάσα στιγμή ανατροπής αυτής της συμφωνίας ακόμη και μετά την υπογραφή της, μιλάει για την ουσιαστική της πλευρά, ως προς τον πραγματικό πλέον ρόλο των ΗΠΑ στη Δυτική Ασία και πολύ περισσότερο για τη μεγάλη εικόνα σε παγκόσμια διάσταση.

Όπως υποστηρίζει, όλα δείχνουν ότι η στρατηγική σκέψη του Δημήτρη Πεπόνη για το τέλος της μεγάλης παρέκκλισης, όπως έχει αποτυπωθεί στο σχετικό του βιβλίο, είναι εν εξελίξει με την επαναφορά του παγκόσμιου κέντρου βάρους στον ευρασιατικό χώρο και όχι όπως συνέβη επί 2,5 αιώνες στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Η Ελλάδα, όπως λέει, και ειδικά το πολιτικό της σύστημα, δεν μπορεί να χρησιμοποιεί εργαλεία στρατηγικής που ίσχυαν πριν 30 χρόνια σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει δραματικά με νέες πραγματικότητες.

Ειδικά στα εθνικά θέματα, εκτίμησε πως, αν δεν υπάρξει ανατροπή της αντίληψης ότι μπορούμε να λειτουργήσουμε ως proxy κράτος για λογαριασμό άλλων κρατών στην περιοχή, τότε διατρέχουμε τον κίνδυνο ενός γεγονότος αλά "Ιωαννίδη Β'" , όπως στην τραγωδία της Κύπρου το 1974.