Παγκόσμια αστάθεια: Πόλεμος, ενεργειακή απειλή και νέες γεωπολιτικές ανατροπές
Yourvibe
Οι ΗΠΑ αφήνουν ανοιχτή την πόρτα των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, ενώ οι Χούθι απειλούν μία δεύτερη ζωτική δίοδο μεταφοράς πετρελαίου. Το Πακιστάν επιχειρεί να εξαργυρώσει τον διαμεσολαβητικό του ρόλο, η εμπορική ενότητα της Βόρειας Αμερικής δοκιμάζεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε νέα φάση.
Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων κρίσεων. Ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν απειλεί πλέον να επεκταθεί στην Ερυθρά Θάλασσα, οι ενεργειακές ροές βρίσκονται υπό πίεση και ο κίνδυνος νέου πληθωριστικού κύματος αυξάνεται.
Παράλληλα, το Πακιστάν επιδιώκει σημαντική οικονομική βοήθεια από την Ουάσιγκτον μετά τη συμμετοχή του στις ειρηνευτικές προσπάθειες, ενώ ξεχωριστές αμερικανικές διαπραγματεύσεις με το Μεξικό και τον Καναδά δοκιμάζουν τη συνοχή της βορειοαμερικανικής εμπορικής συμφωνίας.
Ο Ρούμπιο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να είναι διατεθειμένες να διαπραγματευτούν τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι μέχρι στιγμής η Τεχεράνη δεν έχει επιδείξει την απαιτούμενη σοβαρότητα στις συνομιλίες.
Η δήλωσή του δείχνει ότι η διπλωματική οδός δεν έχει κλείσει, παρά τη συνέχιση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον του Ιράν, συμπληρώνοντας δώδεκα συνεχόμενες νύχτες πληγμάτων.
Στη διπλωματική προσπάθεια κεντρικό ρόλο έχει αναλάβει το Πακιστάν. Ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομενί επισκέφθηκε τη χώρα και ζήτησε από την Ισλαμαμπάντ να συνεχίσει τη διαμεσολάβηση. Η γεωγραφική θέση του Πακιστάν, οι σχέσεις του με την Τεχεράνη και η συνεργασία του με την Ουάσιγκτον το καθιστούν έναν από τους λίγους δρώντες που μπορούν να συνομιλούν και με τις δύο πλευρές.
Το Πακιστάν ζητά οικονομική στήριξη 10 δισ. δολαρίων
Την ίδια στιγμή, η πακιστανική κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει τον ενισχυμένο διπλωματικό της ρόλο σε οικονομική υποστήριξη.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το Πακιστάν ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες τη δημιουργία μηχανισμού σταθεροποίησης συναλλάγματος ύψους 10 δισ. δολαρίων. Εάν εγκριθεί, το ποσό θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας και να λειτουργήσει ως δίχτυ προστασίας απέναντι σε νέα οικονομική κρίση.
Το Πακιστάν απέφυγε τη στάση πληρωμών το 2023 με τη βοήθεια προγράμματος 3 δισ. δολαρίων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ακολούθησαν νέα χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά η οικονομία του παραμένει εξαρτημένη από εξωτερική υποστήριξη, ιδιαίτερα από την Κίνα και τη Σαουδική Αραβία.
Η πακιστανική κυβέρνηση έχει σημειώσει πρόοδο στη δημοσιονομική εξυγίανση, γεγονός που οδήγησε τη S&P στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας από «Β-» σε «Β». Η επίσημη αμερικανική ανακοίνωση δεν αναφέρθηκε στο αίτημα των 10 δισ. δολαρίων, το οποίο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της διαπραγμάτευσης.
Οι Χούθι ανοίγουν πιθανό δεύτερο μέτωπο στην Ερυθρά Θάλασσα
Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία προέρχεται από την πιθανότητα ταυτόχρονης διατάραξης δύο στρατηγικών θαλάσσιων περασμάτων.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι της Υεμένης ισχυρίζονται ότι έπληξαν δύο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού που έχουν εξαγγείλει εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Επιβεβαιώθηκε σήμα κινδύνου από το ένα πλοίο, ενώ η επίθεση στο δεύτερο δεν είχε αρχικά επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή.
Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη επειδή η Σαουδική Αραβία διοχετεύει πλέον μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου προς τα δυτικά λιμάνια της, ώστε να αποφεύγει τα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν επιχειρεί να περιορίσει τη ναυσιπλοΐα.
Εάν καταστεί επικίνδυνο και το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, η παγκόσμια αγορά μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με δύο ταυτόχρονα σημεία ασφυξίας. Τα πλοία θα αναγκάζονται να ακολουθούν μακρύτερες και ακριβότερες διαδρομές, προκαλώντας αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, στα ναύλα και τελικά στα καταναλωτικά προϊόντα.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ίντερμιτ Γκιλ, προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια και να περιορίσει την παγκόσμια ανάπτυξη ακόμη και στο 1,3%, από 2,9% το προηγούμενο έτος.
Πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας με λιγότερες εγγυήσεις
Μέσα σε αυτό το ήδη εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον, η κυβέρνηση Τραμπ κατέληξε σε συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία.
Η συμφωνία επιτρέπει την αξιοποίηση αμερικανικής τεχνολογίας για την κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων. Δεν περιλαμβάνει όμως όλες τις αυστηρές εγγυήσεις που ζητούσε επί χρόνια η Ουάσιγκτον για την αποτροπή στρατιωτικής χρήσης πυρηνικών υλικών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς η ίδια διαδικασία μπορεί, σε πολύ υψηλότερο επίπεδο εμπλουτισμού, να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πυρηνικού όπλου. Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει επίσης το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, το οποίο θα επέτρεπε πιο παρεμβατικές επιθεωρήσεις.
Το Ριάντ δηλώνει ότι χρειάζεται πυρηνική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού, την αφαλάτωση του νερού και τη μείωση της εγχώριας κατανάλωσης πετρελαίου. Ωστόσο, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η χώρα του θα επιδιώξει πυρηνικό όπλο εάν αποκτήσει αντίστοιχη δυνατότητα το Ιράν.
Η συμφωνία θα εξεταστεί από το αμερικανικό Κογκρέσο, όπου αναμένεται να αντιμετωπίσει αντιδράσεις λόγω του κινδύνου έναρξης περιφερειακής κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών.
Ρωγμές στην εμπορική ενότητα της Βόρειας Αμερικής
Στο οικονομικό πεδίο, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται χωριστά με το Μεξικό και τον Καναδά, θέτοντας υπό δοκιμασία την τριμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου USMCA.
Η Ουάσιγκτον δεν δέχθηκε να παρατείνει αυτομάτως τη συμφωνία για άλλα 16 χρόνια, ενεργοποιώντας διαδικασία ετήσιων αξιολογήσεων. Οι συνομιλίες με το Μεξικό βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο, ενώ το ενδεχόμενο επιβολής δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα από τις 19 Αυγούστου εντείνει την πίεση προς την Οτάβα.
Το Μεξικό έχει ήδη προχωρήσει σε παραχωρήσεις προς την Ουάσιγκτον, ενώ η καναδική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ισχυρότερες εσωτερικές πιέσεις να μην υποχωρήσει. Έτσι, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε μεξικανική παραχώρηση ως προηγούμενο για να απαιτήσουν αντίστοιχους όρους από τον Καναδά.
Μία σταδιακή μετατροπή της USMCA σε δύο διμερείς συμφωνίες θα άλλαζε το οικονομικό μοντέλο που συνδέει τις τρεις χώρες εδώ και 32 χρόνια, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για τις αλυσίδες παραγωγής, ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία. (Reuters)
Νέα στρατιωτική ηγεσία στην Ουκρανία
Στην Ουκρανία, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε στη μεγαλύτερη αλλαγή της στρατιωτικής ηγεσίας από την έναρξη του πολέμου, διορίζοντας τον 43χρονο υποστράτηγο Μιχαΐλο Ντραπάτι νέο αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων.
Ο Ντραπάτι ανήκει στη νεότερη γενιά Ουκρανών αξιωματικών και έχει αποκτήσει φήμη για την προσαρμογή του στις νέες τεχνολογίες του πολέμου, την αποκέντρωση των αποφάσεων στο μέτωπο και την ανάληψη προσωπικής ευθύνης. Αντικαθιστά τον στρατηγό Ολεξάντρ Σίρσκι, η ηγεσία του οποίου είχε δεχθεί κριτική για τις μεγάλες απώλειες και την άκαμπτη δομή διοίκησης.
Ο διορισμός πραγματοποιήθηκε έπειτα από ημέρες διαδηλώσεων στο Κίεβο. Η αλλαγή αποτυπώνει την πίεση που αντιμετωπίζει η ουκρανική κυβέρνηση να εκσυγχρονίσει τη στρατηγική της, καθώς τα drones και τα ηλεκτρονικά συστήματα επιτήρησης έχουν μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης. (Reuters)
346 ημέρες μέσα σε ένα χαράκωμα
Το ανθρώπινο κόστος αυτού του νέου πολέμου αποτυπώνεται στην ιστορία του Ουκρανού στρατιώτη Σερχίι Κρινίτσκι.
Ο επιστρατευμένος πεζικάριος παρέμεινε 346 ημέρες σε θέση κοντά στο Τσάσιβ Γιαρ, περνώντας το μεγαλύτερο μέρος αυτού του διαστήματος μέσα σε ένα μικρό υπόγειο χαράκωμα. Η πυκνή παρουσία εχθρικών drones καθιστούσε εξαιρετικά επικίνδυνη τόσο την απομάκρυνση όσο και την τακτική αντικατάστασή του.
Τα προσωπικά βίντεο που κατέγραψε παρουσιάζουν τη ζωή σε ένα απομονωμένο σημείο του μετώπου, με συνεχείς επιθέσεις, ελάχιστες προμήθειες και την απώλεια συντρόφων του. Το Reuters εξέτασε 22 βίντεο, τα μεταδεδομένα τους και στοιχεία της στρατιωτικής του μονάδας για να ανασυνθέσει την ιστορία του.
Μετά την επιστροφή του, ο Κρινίτσκι παρασημοφορήθηκε ως «Ήρωας της Ουκρανίας». Η εμπειρία του αποτελεί χαρακτηριστική μαρτυρία ενός πολέμου στον οποίο η συνεχής εναέρια επιτήρηση αναγκάζει τους στρατιώτες να ζουν επί μήνες κάτω από τη γη. (Reuters)
Η Ευρώπη φλέγεται
Την ίδια ώρα, η νότια Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες και μεγάλες πυρκαγιές.
Στην Ισπανία, η μεγαλύτερη πυρκαγιά του έτους έκαψε περίπου 32.000 εκτάρια στην περιοχή της Γουαδαλαχάρα, ενώ συνολικά η χώρα έχει χάσει σχεδόν 100.000 εκτάρια από την αρχή του 2026. Στη Γαλλία, δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους και περίπου 44.000 εκτάρια έχουν καεί.
Η ξηρασία, οι παρατεταμένοι καύσωνες, η σκόνη από τη Σαχάρα και οι ξηρές καταιγίδες δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για γρήγορη εξάπλωση της φωτιάς. Παράλληλα, σφοδρές χαλαζοπτώσεις προκάλεσαν τραυματισμούς και καταστροφές στα δυτικά Βαλκάνια. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση παρόμοιων φαινομένων. (Reuters)
Ένας κόσμος με πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα
Οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν απομονωμένα γεγονότα. Η επέκταση του πολέμου στην Ερυθρά Θάλασσα επηρεάζει την ενέργεια και τον πληθωρισμό. Η ενεργειακή ανασφάλεια συνδέεται με τη σαουδαραβική πυρηνική συμφωνία. Η διπλωματική μεσολάβηση του Πακιστάν μετατρέπεται σε οικονομική διαπραγμάτευση, ενώ οι εμπορικές πιέσεις στη Βόρεια Αμερική απειλούν ένα οικονομικό σύστημα τριών δεκαετιών.
Από τα χαρακώματα της Ουκρανίας μέχρι τα φλεγόμενα δάση της Ευρώπης και τα στενά της Ερυθράς Θάλασσας, το κοινό χαρακτηριστικό είναι η αυξανόμενη ευθραυστότητα. Μία νέα στρατιωτική, ενεργειακή ή οικονομική κλιμάκωση σε οποιοδήποτε από αυτά τα μέτωπα μπορεί πλέον να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πηγή: Reuters απόδοση anixneuseis.gr
ΕΕ
ενέργεια
Ερυθρά Θάλασσα
ΗΠΑ
Ουκρανία
Πακιστάν
πόλεμος
πυρηνικά
Ρωσία
Σαουδική Αραβία
Χούθι
σχόλιο iΕpikaira











.png)
