iEpikaira

Στη σύλληψη στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων προχώρησαν τις πρωινές ώρες της Πέμπτης 5 Φεβρουαρίου οι αρμόδιες στρατιωτικές αρχές για υπόθεση κατασκοπείας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας.

Κατά ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες πρόκειται για μεσήλικα ανώτερο αξιωματικό των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετεί στην Πολεμική Αεροπορία και σε κρίσιμο σχηματισμό αυτής.

Όπως αναφέρεται, η σύλληψη πραγματοποιήθηκε εντός στρατιωτικού χώρου, σε συνεργασία και συντονισμό με λοιπές κρατικές υπηρεσίες και παρουσία εξουσιοδοτημένου εισαγγελικού οργάνου. Προηγήθηκαν σαφείς ενδείξεις τέλεσης αξιόποινων πράξεων, κατά τα προβλεπόμενα στον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι πράξεις που αποδίδονται στον συλληφθέντα αφορούν τη συλλογή και μετάδοση μυστικών πληροφοριών στρατιωτικής σημασίας σε τρίτους, με κίνδυνο πρόκλησης βλάβης στα εθνικά συμφέροντα.

Να σημειωθεί ότι η έρευνα για την υπόθεση ξεκίνησε μετά από πληροφορίες που έφθασαν στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών.

Η ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ«Την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, τις πρωινές ώρες, οι αρμόδιες στρατιωτικές αρχές προέβησαν στη σύλληψη στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων. Η εν λόγω σύλληψη έλαβε χώρα εντός στρατιωτικού χώρου, σε συνεργασία και συντονισμό με λοιπές κρατικές υπηρεσίες (παρουσία εξουσιοδοτημένου εισαγγελικού οργάνου), κατόπιν σαφών ενδείξεων τέλεσης αξιόποινων πράξεων σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, δηλαδή συλλογής και μετάδοσης μυστικών πληροφοριών στρατιωτικής σημασίας σε τρίτους, με κίνδυνο την πρόκληση βλάβης στα εθνικά συμφέροντα».

Πηγή: protothema.gr

Μια θουκυδίδεια ανάγνωση της αμερικανικής στρατηγικής – Ο Θουκυδίδης, αν ζούσε σήμερα, δύσκολα θα παραξενευόταν από τις αλαζονικές συμπεριφορές των μεγάλων δυνάμεων ή από το γεωπολιτικό χάος που χαρακτηρίζει τη διεθνή πολιτική. Υπήρξε άλλωστε ο πρώτος που περιέγραψε με ακρίβεια τη βασική δομική συνθήκη του διεθνούς συστήματος: την απουσία κεντρικής εξουσίας ικανής να επιβάλει κανόνες και να εγγυηθεί την τάξη. Σε ένα τέτοιο αναρχικό περιβάλλον, ιδίως υπό συνθήκες έντονου στρατηγικού ανταγωνισμού, η διεθνής πολιτική τείνει να μετατρέπεται σε ζούγκλα όπου κυριαρχεί ο νόμος της ισχύος.

Του Αθανασίου Πλατιά*

Η Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου είναι γεμάτη παραδείγματα που δείχνουν πώς, όταν δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί περιορισμοί, οι ισχυροί επιβάλλουν τη βούλησή τους στους αδύναμους χωρίς να δεσμεύονται από κανόνες δικαίου, έθιμα ή ηθικούς φραγμούς. Οι συμπεριφορές αυτές δεν αποτελούν εξαίρεση, αλλά διαχρονική κανονικότητα ενός συστήματος όπου η ισχύς είναι το νόμισμα της διεθνούς πολιτικής. Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιας βαρβαρότητας είναι η στάση των Αθηναίων απέναντι στους Μηλίους και η σφαγή των Πλαταιέων από τους Σπαρτιάτες. Το γενικό συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: οι ισχυροί δεν διστάζουν να καταδυναστεύουν τους αδύνατους όταν τους δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία και όταν το κόστος θεωρείται αποδεκτό.

Στον περίφημο Διάλογο των Μηλίων, οι Αθηναίοι έθεσαν τους κατοίκους της Μήλου ενώπιον ενός ωμού εκβιαστικού διλήμματος: υποταγή ή πόλεμος. Στα επιχειρήματα περί δικαίου και ηθικής απάντησαν με κυνισμό ότι τέτοια επιχειρήματα έχουν αξία μόνο όταν οι αντίπαλοι είναι ισοδύναμοι. Όταν υπάρχει ασυμμετρία ισχύος, τότε «ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύνατος υποχωρεί όσο του επιβάλλει η αδυναμία του».

Σε αυτά ακριβώς τα λόγια αναφέρθηκε πρόσφατα ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ σε μνημειώδη ομιλία του στο Νταβός, για να περιγράψει τη ρήξη με το παρελθόν και το τέλος της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης που βασιζόταν, έστω ατελώς, σε κανόνες. Ο πλανήτης, όπως επισήμανε, μιλά πλέον τη γλώσσα της ισχύος και του γεωπολιτικού ανταγωνισμού όπου κάθε σχέση μπορεί να οπλοποιηθεί (weaponisation of everything).

Ο Λόρδος Άκτον είχε παρατηρήσει ότι «η ισχύς τείνει να διαφθείρει και η απόλυτη ισχύς διαφθείρει απόλυτα». Η αχαλίνωτη ισχύς οδηγεί συχνά σε αλαζονικές συμπεριφορές, οι οποίες όμως παράγουν αντιστάσεις.

Ο Θουκυδίδης, αμέσως μετά τον Διάλογο των Μηλίων, δείχνει πώς η αθηναϊκή ύβρις οδήγησε στη Σικελική Εκστρατεία και τελικά στην καταστροφή. Ένας θεμελιώδης νόμος της διεθνούς πολιτικής είναι ότι «η ισχύς τείνει να εξισορροπείται από ισχύ». Αυτό ακριβώς συνέβη στη Σικελία, όπου απέναντι στην αθηναϊκή ισχύ συγκροτήθηκε μια αντίρροπη συμμαχία.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έπαιξε ο Ερμοκράτης, ηγέτης των Συρακουσών, ο οποίος κάλεσε τις μεσαίου μεγέθους πόλεις της Σικελίας να υπερβούν τις μεταξύ τους διαφορές και να επιλύσουν το πρόβλημα της συλλογικής δράσης. Αν δεν αντιδρούσαν συντονισμένα, προειδοποίησε, θα υποδουλώνονταν μία προς μία. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι ο κατευνασμός σπάνια περιορίζει την ισχύ· συχνότερα την ενθαρρύνει.

Σήμερα, ο Κάρνεϊ, σε ρόλο σύγχρονου Ερμοκράτη, απευθύνει παρόμοιο μήνυμα στις μεσαίες δυνάμεις που αισθάνονται ότι απειλούνται από την αχαλίνωτη αμερικανική ισχύ. Τους καλεί, αντί να υποταχθούν, να συντονίσουν την αντίδρασή τους και να αντισταθμίσουν συλλογικά την πίεση. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι εύκολο. Οι χώρες δεν βιώνουν την απειλή με τον ίδιο τρόπο, ούτε διαθέτουν τα ίδια κίνητρα ή δυνατότητες. Η ευρωπαϊκή αντίδραση στην αμερικανική απειλή κατάληψης της Γροιλανδίας είναι ενδεικτική: οι Γάλλοι και οι Σκανδιναβοί ύψωσαν τη σημαία της αντίστασης, οι Ανατολικοευρωπαίοι θεώρησαν ότι το ζήτημα δεν τους αφορά, ενώ Γερμανοί και Βρετανοί επέλεξαν μια ενδιάμεση στάση.

Στην περίπτωση της Σικελίας, πάντως, η λογική της ισορροπίας δυνάμεων λειτούργησε με καταστροφικά αποτελέσματα για την Αθήνα. Εναντίον της συνασπίστηκαν όχι μόνο οι Σικελοί, αλλά και οι Σπαρτιάτες και, σε μεταγενέστερο χρόνο, οι Πέρσες. Η ήττα αυτή υπήρξε καθοριστική για την τελική έκβαση του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Στην αθηναϊκή ήττα συνέβαλε και η σταδιακή διάρρηξη των σχέσεων με τους συμμάχους της. Η Συμμαχία της Δήλου, όπως και το ΝΑΤΟ αιώνες αργότερα, δημιουργήθηκε ως μηχανισμός συλλογικής ασφάλειας απέναντι σε μια υπαρξιακή απειλή. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η Αθήνα μετέτρεψε τη συμμαχία σε τυραννία – μια πραγματικότητα που ο ίδιος ο Περικλής παραδέχθηκε απερίφραστα. Κάτι ανάλογο παρατηρείται σήμερα στο ΝΑΤΟ, όπου οι ΗΠΑ υιοθετούν ολοένα και περισσότερο μια εξαναγκαστική συμπεριφορά απέναντι στους συμμάχους τους.

Ο Θουκυδίδης αποδίδει μεγάλο μέρος της ευθύνης και στους ίδιους τους συμμάχους, οι οποίοι παραμέλησαν την πολεμική τους προπαρασκευή και κατέληξαν εξαρτημένοι από τους Αθηναίους. Το ίδιο συνέβη και με τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ, που επί δεκαετίες επωφελήθηκαν από την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, παραμελώντας τη δική τους άμυνα. Σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σχέση εξάρτησης την οποία η Ουάσιγκτον εκμεταλλεύεται.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα στρατιωτικές και υβριδικές απειλές από τη Ρωσία, γεωοικονομικό ανταγωνισμό από την Κίνα και πολιτική υπονόμευση από τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ανάγκη επιβίωσης – κεντρική έννοια στο έργο του Θουκυδίδη – ωθεί κατά κανόνα έναν πυρήνα μεσαίων δυνάμεων να αναζητήσει στρατηγικές μείωσης της εξάρτησης και αντιστάθμισης (balancing). Αντίθετα, οι πιο αδύναμοι τείνουν να προσκολλώνται μοιρολατρικά στον ηγεμόνα (bandwagoning), ελπίζοντας στη μεγαλοψυχία του.

Φόβος, συμφέρον και γόητρο…

Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, τα βασικά κίνητρα της κρατικής συμπεριφοράς συνοψίζονται στο τρίπτυχο φόβος, συμφέρον και γόητρο. Το σχήμα αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την κατανόηση της σημερινής αμερικανικής στρατηγικής. Η Ουάσιγκτον ανησυχεί έντονα για τη ραγδαία άνοδο της κινεζικής ισχύος. Για πρώτη φορά στην ιστορία τους οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν έναν στρατηγικό ανταγωνιστή συγκρίσιμου μεγέθους.

Η κινεζική οικονομία είναι ήδη περίπου 30% μεγαλύτερη από την αμερικανική σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP), η βιομηχανική της βάση διπλάσια, η παραγωγή ενέργειας επίσης διπλάσια, ενώ το ναυτικό της οδεύει να γίνει κατά 50% μεγαλύτερο μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Το μεταπολεμικό σύστημα, το οποίο οι ίδιες οι ΗΠΑ δημιούργησαν, φαίνεται πλέον να λειτουργεί περισσότερο προς όφελος της Κίνας. Αυτό εξηγεί γιατί η Ουάσιγκτον στρέφεται εναντίον του. Η εκστρατεία αποδυνάμωσης του Πεκίνου ξεκινά από το Δυτικό Ημισφαίριο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Βενεζουέλα, και επεκτείνεται στη Μέση Ανατολή, όπου το Ιράν αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος κρίκος του κινεζικού ευρασιατικού άξονα. Παράλληλα, οι ΗΠΑ επιχειρούν να απομακρύνουν τη Ρωσία από την Κίνα, γεγονός που εξηγεί τη φιλορωσική τους στάση στο ουκρανικό.

Το δεύτερο κίνητρο είναι το συμφέρον: η προσπάθεια παγίωσης (consolidation) της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας στο Δυτικό Ημισφαίριο και ο έλεγχος κρίσιμων φυσικών πόρων, από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας έως τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας. Το τρίτο είναι το γόητρο. Σε μια εποχή όπου οι αντίπαλοι παρουσιάζουν τις ΗΠΑ ως αυτοκρατορία σε αμετάκλητη παρακμή, η συχνή και επιτυχής χρήση στρατιωτικής ισχύος αποσκοπεί στο να αποδείξει ότι παραμένουν ο αδιαμφισβήτητος παγκόσμιος ηγεμόνας.

Ο Θουκυδίδης αποφεύγει τις αξιολογικές κρίσεις και επικεντρώνεται στο «ον» και όχι στο «δέον». Ωστόσο, δεν είναι αξιακά ουδέτερος όταν πρόκειται για την πολιτική ηγεσία. Για εκείνον, η ύψιστη αρετή του ηγέτη είναι η σωφροσύνη: η ικανότητα σχεδιασμού ορθολογικής στρατηγικής συμβατής με τον διεθνή καταμερισμό ισχύος, ο έλεγχος των ατομικών και συλλογικών παθών και η πρόνοια απέναντι στην τύχη.

Υπό αυτό το πρίσμα, η σημερινή αμερικανική ηγεσία θα προκαλούσε τον σκεπτικισμό του. Η μείωση δεσμεύσεων σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, ώστε να επικεντρωθούν οι ΗΠΑ στην Κίνα, είναι κατανοητή ως ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Όμως η συστηματική όξυνση των σχέσεων με στενούς συμμάχους – όπως ο Καναδάς, η Μεγάλη Βρετανία και η Γερμανία – είναι στρατηγικά μυωπική: δεν αποδυναμώνει τους αντιπάλους των ΗΠΑ· τους ενδυναμώνει. Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, η διάρρηξη της αθηναϊκής συμμαχίας λειτούργησε υπέρ της Σπάρτης· η διχόνοια των ελληνικών πόλεων λειτούργησε υπέρ της Περσίας. Αντίστοιχα, ο σημερινός διχασμός της Δύσης λειτουργεί υπέρ της Κίνας.

*Ομότιμος καθηγητής Στρατηγικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και πρόεδρος του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων tovima.gr

Οι τουρκικές Αρχές προσπάθησαν να εργαλειοποιήσουν την τραγωδία στην Χίο για να αμφισβητήσουν την δικαιοδοσία της Αθήνας στην έρευνα και την διάσωση. Ο «πόλεμος» των NOTAM και η στάση των ελληνικών Αρχών

Σε μια προσπάθεια εργαλειοποίησης της τραγωδίας στη Χίο με τους 15 νεκρούς μετανάστες, με στόχο να επιβάλλει την δικαιοδοσία της σε περιοχή που δεν έχει για να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία και να δημιουργήσει τετελεσμένα επιδόθηκε η Τουρκία.

Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις η Άγκυρα, εξέδωσε ΝΟΤΑΜ, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι είναι η αρμόδια για τον συντονισμό και τη διεξαγωγή επιχείρησης έρευνας και διάσωσης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Χίου.

Η τουρκική ΝΟΤΑΜ εκδόθηκε μετά από αυτήν των ελληνικών Αρχών και αποτέλεσε ουσιαστικά προσπάθεια ακύρωσης της ελληνικής. Η αρχική ελληνική ΝΟΤΑΜ για την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης αναγνώριζε την περιοχή δικαιοδοσίας της Αθήνας.

Η ελληνική NOTAM

A0266/26 AIRSPACE RESERVATION DUE TO PERSON IN WATER. SEARCH AND RESCUE ACTIVITIES WILL TAKE PLACE WI AREA:

005NM RADIUS CENTERED ON 3826,5N 02609,5E LIMITED WI ATHINAI FIR.

INDIVIDUAL UNITS ARE REQUESTED TO ESTABLISH COORDINATION WITH PIRAEUS JRCC BEFORE ENTERING THE AFOREMENTIONED AREA SITUATED WI ATHINAI FIR WHICH FALLS IN ITS COMPETENCE. SFC – 3000FT AMSL, 03 FEB 19:44 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 03 FEB 19:46 2026

Η τουρκική αντί- NOTAM

Η τουρκική αντι-ΝΟΤΑΜ, ξεκαθάριζε ότι: «Η Τουρκία δεν αποδέχεται τον ορισμό της περιοχής Έρευνας και Διάσωσης (SAR) με αναφορά στο FIR Αθηνών. Η περιοχή που αναφέρεται στην εν λόγω ελληνική NOTAM παραβιάζει τμήμα των τουρκικών χωρικών υδάτων και εμπίπτει εν μέρει στην τουρκική Θαλάσσια Περιοχή Ερευνας και Διάσωσης (SRR), όπως αυτή έχει δηλωθεί στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και περιλαμβάνεται στο Παγκόσμιο Σχέδιο SAR του IMO», ανέφερε η Αγκυρα, ζητώντας «όλες οι προσπάθειες/δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης εντός της τουρκικής SRR να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».

A0422/26 NAVIGATIONAL WARNING TO ALL CONCERNED:

THIS NOTAM IS ISSUED TO CLARIFY THE ‘A0266/26’ LGGG NOTAM ISSUED BY GREEK CAA.

AS REGARDS THE GREEK NOTAM ‘A0266/26’ LGGG, TURKIYE DOES NOT ACCEPT THE DEFINITION OF THE SEARCH AND RESCUE (SAR) AREA WITH REFERENCE TO ATHENS FIR. THE AREA REFERRED TO IN THE SAID GREEK NOTAM VIOLATES PART OF TURKISH TERRITORIAL WATERS AND PARTLY FALLS WITHIN TURKIYE’S MARITIME SEARCH AND RESCUE REGION (SRR) AS DECLARED TO THE IMO AND INCLUDED IN THE IMO’S GLOBAL SAR PLAN. THEREFORE, ALL SAR EFFORTS/ACTIVITIES WITHIN THE TURKISH SRR MUST BE COORDINATED WITH THE RELEVANT TURKISH AUTHORITIES. 04 FEB 04:25 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 04:35 2026.

Με αφορμή τα παραπάνω οι ελληνικές αρχές προχώρησαν στην έκδοση νέας ΝΟΤΑΜ, υπογραμμίζοντας ότι «η τουρκική ΝΟΤΑΜ A0422/26 είναι άκυρη και ανυπόστατη, καθώς αφορά δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης εντός του FIR αθηνών, όπου αποκλειστικά αρμόδια αρχή για την έκδοση ΝΟΤΑΜ είναι η Ελλάδα».

Η δεύτερη ελληνική NOTAM

A0267/26 REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026).

REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026).

NAVIGATIONAL WARNING TO ALL CONCERNED:

WITH REFERENCE TO THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) THE FOLLOWING SHOULD BE UNDERLINED:

1.- THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) IS NULL AND VOID SINCE IT REFERS TO SEARCH AND RESCUE ACTIVITIES WITHIN ATHINAI FIR WHERE THE ONLY COMPETENT AUTHORITY TO PROMULGATE NOTAMS, ACCORDING TO ICAO PROVISIONS, IS THE HELLENIC CIVIL AVIATION AUTHORITY THROUGH ITS APPROPRIATE AIS UNIT.

2.- IT SHOULD BE NOTED THAT THE SEARCH AND RESCUE REGION UNDER GREEK RESPONSIBILITY COINCIDES WITH THE ATHINAI FIR, AS DECIDED DURING THE

ISTANBUL (1950), PARIS (1952) AND GENEVA (1958) REGIONAL AIR NAVIGATION MEETINGS ACCEPTED BY THE PARTICIPANT STATES INCLUDING TURKEY AND APPROVED BY UNANIMOUS ICAO COUNCIL DECISIONS.

THIS IS ALSO REGISTERED AND HAS BEEN CIRCULATED WITHIN IMO (SAR.8/CIRC.1/CORR.3, ANNEX 2) AND IS CONSISTENT WITH IMO AND ICAO RECOMMENDATIONS ON THE ALIGNMENT OF SEARCH AND RESCUE BOUNDARIES WITH THE CORRESPONDING FIR.

FURTHERMORE THE JRCC PIRAEUS IS THE ONLY COMPETENT AUTHORITY THAT COORDINATES EFFECTIVELY AND EFFICIENTLY ALL SAR OPERATIONS WITHIN THE ENTIRE GREEK SAR REGION.

END PART 1 OF 2. 04 FEB 07:52 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 08:02 2026

3.- FINALLY, THE AREA AS DESCRIBED IN REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026), LIES WITHIN GREEK TERRITORY, GREEK TERRITORIAL WATERS AND GREEK NATIONAL AIRSPACE, WHERE GREECE EXERCISES SOVEREIGNTY ACCORDING TO INTERNATIONAL LAW. AS IN THE PAST, TURKISH AUTHORITIES’ MISINTERPRETATION AND DISTORTION OF THE LETTER AND SPIRIT OF INTERNATIONAL DOCUMENTS, CONCERNING SEARCH AND RESCUE RESPONSIBILITIES, ARE REJECTED BY GREECE, AS THEY MAY LEAD TO SERIOUS INSTITUTIONAL AND PRACTICAL COMPLICATIONS IN THE CONDUCT OF SEARCH AND RESCUE OPERATIONS.

MOREOVER IT IS REITERATED THAT GREECE EFFECTIVELY PROVIDES SEARCH AND RESCUE SERVICES WITHIN THE SEARCH AND RESCUE REGION UNDER ITS

RESPONSIBILITY, SINCE ITS CREATION.

FOR ALL THESE REASONS, THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) IS NULL AND VOID AND IS HEREBY REJECTED.

THE REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026) IS THE ONLY VALID AND EFFECTIVE WITHIN ATHINAI FIR AND NO FURTHER EXPLANATION WILL BE GIVEN.

END PART 2 OF 2. 04 FEB 07:52 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 08:02 2026.

Πηγή: tovima.gr

Οι ΗΠΑ και η Τουρκία βρίσκονται εδώ και μήνες σε συνομιλίες με αντικείμενο τη συνεργασία στη ναυπηγική βιομηχανία, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ενισχύσει τον στόλο του Πολεμικού της Ναυτικού εν μέσω της κλιμακούμενης στρατηγικής αντιπαλότητας με την Κίνα.

Όπως αναφέρουν αξιωματούχοι στο Middle East Eye, οι επαφές ξεκίνησαν ήδη από πέρυσι και εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των ΗΠΑ να καλύψουν σοβαρά κενά παραγωγικής ικανότητας.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε σημαντική ναυτική δύναμη. Τα ναυπηγεία της διαθέτουν τη δυνατότητα να κατασκευάζουν ταυτόχρονα περισσότερα από 30 πολεμικά πλοία, εξυπηρετώντας τόσο το τουρκικό όσο και το πακιστανικό ναυτικό. Παράλληλα, τουρκικές αμυντικές εταιρείες έχουν αναπτύξει εγχώρια σχέδια για ευρύ φάσμα σκαφών στο πλαίσιο του προγράμματος Milgem, του εθνικού προγράμματος πολεμικών πλοίων της χώρας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, Αμερικανοί αξιωματούχοι διερεύνησαν το ενδεχόμενο η Τουρκία να προμηθεύει κρίσιμα εξαρτήματα πλοίων, ενώ στο τραπέζι τέθηκε και η προοπτική συμβολής της Άγκυρας στην κατασκευή επιπλέον φρεγατών για το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως στόχο τόσο την αναβίωση της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας όσο και τη σημαντική διεύρυνση του στόλου, μετά από δεκαετίες υποεπενδύσεων.

Μέχρι σήμερα, οι ΗΠΑ έχουν στραφεί κυρίως σε ασιατικούς συμμάχους, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, για τεχνογνωσία και επενδύσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εξαγορά του ναυπηγείου Philly στη Φιλαδέλφεια από τον νοτιοκορεατικό όμιλο Hanwha, έναντι 100 εκατ. δολαρίων, με στόχο την παραγωγή έως και 20 πλοίων ετησίως. Ωστόσο, οι αμερικανικές προσπάθειες δεν είναι απρόσκοπτες, καθώς το Πεντάγωνο ακύρωσε πρόσφατα το πρόγραμμα φρεγατών κλάσης Constellation που υλοποιούσε με την ιταλική Fincantieri.

Αν και η αμερικανική νομοθεσία περιορίζει την κατασκευή πολεμικών πλοίων στο εξωτερικό και η Τουρκία δύσκολα θα επενδύσει σε ναυπηγεία των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης συμμαχικών χωρών για την κάλυψη των ελλείψεων. Όπως δήλωσε τον Ιανουάριο, η Ουάσινγκτον εξετάζει κάθε διαθέσιμη λύση για να επιταχύνει την παραγωγή.

[iEpikaira: Η είδηση αποτελεί αποκάλυψη των όσων συζητούν τόσο καιρό Ερντογάν-Τραμπ αλλά και "βόμβα" διότι 1) Συνιστά έμμεση αποδοχή ήττας και παρακμής της αμερικανικής ναυπηγικής αμυντικής βιομηχανίας η οποία τα τελευταία χρόνια μόνο αποτυχημένα προγράμματα έχει να επιδείξει (βλ. Constellation, MMSC) 2) Θα φέρει τεράστια έσοδα στην τουρκική οικονομία 3) Δίνεται ισχυρή ψήφος στην τουρκική αμυντική βιομηχανία η οποία θα πολλαπλασιάσει τις παραγγελίες και τις δυνατότητές της με ανταλλαγή τεχνολογίας και απάρτιων 4) Πλέον οι ΗΠΑ γίνονται πελάτες της Τουρκίας και η σχέση τους γίνεται πιο συναλλακτική με ότι αυτό συνεπάγεται για τα ελληνοτουρκικά και τα προφανή ανταλλάγματα που η Τουρκία θα κατοχυρώνει 5) Αυξάνεται το γεωπολιτικό βάρος της Τουρκίας και συνακόλουθα απομειώνεται έτι περισσότερο το γεωπολιτικό βάρος της Ελλάδας.]

Πηγή: liberal.gr

Μέσα σε λίγες εβδομάδες, έχασαν περίπου το 80% των εδαφών που ήλεγχαν. Τι συνέβη; Προδόθηκαν από τις ΗΠΑ ή μήπως συνέβαλαν κι άλλοι παράγοντες;

Γιώργος Σκαφιδάς

Υπήρχαν φωνές που επέλεγαν να μιλούν εδώ και χρόνια –ήδη πριν από την ανατροπή του Μπασάρ αλ Ασαντ τον Δεκέμβριο του 2024– για την «πτώση της Ροζάβα»: την επαπειλούμενη δηλαδή διάλυση του αυτόνομου διοικητικού μορφώματος που είχαν καταφέρει να στήσουν οι Κούρδοι στις περιοχές της βόρειας και (κυρίως) ανατολικής Συρίας μετά το 2012. Σύμφωνα με εκείνες τις «προβλέψεις», το θέμα δεν ήταν πια το εάν αυτή η «πτώση» θα γινόταν κάποια στιγμή πράξη, αλλά το πότε.

Η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιθυμούσε διακαώς –και προωθούσε επί του πεδίου– μια τέτοια εξέλιξη. Εξού και οι αλλεπάλληλες τουρκικές στρατιωτικές επεμβάσεις στη Συρία μετά το καλοκαίρι του 2016 (η «Ασπίδα του Ευφράτη», ο «Κλάδος Ελαίας», η «Πηγή Ειρήνης», το «Γαμψό Ξίφος»). Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο οξυνόμενων ανταγωνισμών ωστόσο και με δεδομένες τις τουρκικές διαθέσεις, δεν ήταν πάντοτε σαφές εάν όσοι μιλούσαν για το «τέλος της Ροζάβα» εξέφραζαν αμερόληπτες εκτιμήσεις ή προσωπικούς πόθους.

Επί του πρακτέου πάντως, οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας κατάφερναν επί σειρά ετών να βγαίνουν διοικητικά ζωντανοί, παρά τις σε βάρος τους απειλές και τις όποιες απώλειες (σε Μανμπίτζ και Ταλ Ριφάτ για παράδειγμα το 2024), διαψεύδοντας τις «Κασσάνδρες», τουρκογενείς πολλές εξ αυτών λόγω της πολυετούς σύγκρουσης μεταξύ Αγκυρας και PKK.

Εως και τις αρχές του 2026, οι υπό κουρδική διοίκηση Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) ήλεγχαν περίπου το 25% της Συρίας, ένα εδαφικό 25% στο οποίο όμως συγκεντρωνόταν μεγάλο μέρος του φυσικού, ορυκτού και μη, «πλούτου» της χώρας: περίπου το 80% των ενεργειακών κοιτασμάτων (Ομάρ κ.ά.), μεγάλες αγροτικές εκτάσεις καθώς και κρίσιμα φράγματα ύδρευσης/άρδευσης/υδροηλεκτρικά. Στις ίδιες περιοχές βρίσκονταν, επίσης, κομβικά συνοριακά περάσματα, αλλά και φυλακές (al Hol, al Roj κ.ά.) όπου κρατούνταν χιλιάδες τζιχαντιστές μαχητές.

Με άλλα λόγια, οι Κούρδοι ήλεγχαν πόρους, κόμβους και δομές ασφαλείας. Κι αυτό, με τη στήριξη των Αμερικανών. Υπό μια έννοια το δικαιούνταν και το είχαν κερδίσει με το σπαθί τους, αφού ήταν εκείνοι που είχαν πρωταγωνιστήσει τα προηγούμενα χρόνια στις μάχες ενάντια στους εξτρεμιστές του καλούμενου ισλαμικού κράτους συμβάλλοντας αποφασιστικά στην ήττα του ISIS, όταν άλλοι γείτονες της Συρίας «φλέρταραν» με τους τζιχαντιστές.

Μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες, το διάστημα από τις 6 έως και τις 18 Ιανουαρίου, οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας έχασαν περίπου το 80% των εδαφών που ήλεγχαν. Περιοχές όπως η Σέιχ Μασούντ, η Ασραφίγια, η Ράκα, η Τάμπκα και η Ντέιρ Εζόρ βρέθηκαν «ξαφνικά» να περνούν υπό τον έλεγχο των (υποστηριζόμενων από την Τουρκία) κυβερνητικών δυνάμεων της Δαμασκού.

Πηγή: Graphic News

Το διάστημα που είχε προηγηθεί, στην ευρύτερη γειτονιά της Συρίας είχαν γίνει πολλά:

•Το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ ανετράπη και στη Δαμασκό παρουσιάστηκε μια νέα σουνιτική (τζιχαντιστικών καταβολών) ηγεσία, την οποία όμως στηρίζουν πια ανοιχτά οι Αμερικανοί, οι Σαουδάραβες, οι Τούρκοι, οι Καταριανοί, πολλοί Δυτικοί κ.ά.

•Το Ιράν αποδυναμώθηκε σημαντικά, βλέποντας την περιφερειακή του επιρροή να απομειώνεται και τους proxies του άλλοτε καλούμενου «άξονα της αντίστασης» να μετρούν βαριές ήττες και απώλειες.

•Το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ανακοίνωσε ότι προχωρά σε αφοπλισμό και αυτοδιάλυση.

•Οι ΗΠΑ άρχισαν, έπειτα από την ανατροπή του Ασαντ, να προωθούν πιο εμφατικά το μοντέλο μιας νέας, κυρίαρχης και ενιαίας Συρίας, παραμερίζοντας τα όποια σενάρια ομοσπονδοποίησης (που μπορεί να εξυπηρετούσαν τους Κούρδους, αλλά και το Ιράν).

Κι όμως, παρά τις αντίξοες συνθήκες, οι Κούρδοι της Συρίας έδειχναν να επιβιώνουν, αψηφώντας τις πιέσεις ενσωμάτωσης. Ολα αυτά έως και πριν από μερικές εβδομάδες…

Τα νέα δεδομένα

Με βάση την (εγκεκριμένη από τις ΗΠΑ) συμφωνία που υπεγράφη στις 27 Ιανουαρίου μεταξύ Δαμασκού και SDF, οι κυβερνητικές δυνάμεις της Δαμασκού παίρνουν πια τον έλεγχο των ενεργειακών κοιτασμάτων, των κέντρων κράτησης, των συνοριακών περασμάτων, αλλά και των διοικητικών θεσμών στα βορειοανατολικά. Με βάση όσα έχουν ανακοινωθεί, οι Κούρδοι θα συνεχίσουν να υπάρχουν μεν, αλλά πλέον μέσα σε αυτούς τους νέους θεσμούς και υπό τη διοικητική ομπρέλα της Δαμασκού. Με άλλα λόγια, η κουρδική «ενσωμάτωση», που είχε αρχικά συμφωνηθεί τον Μάρτιο του 2025, αλλά δεν εφαρμόστηκε από τους Κούρδους παρά τις σχετικές διορίες (του Αυγούστου του 2025, του Οκτωβρίου του 2025, του Δεκεμβρίου του 2025), έρχεται τώρα να γίνει πράξη διά της ισχύος και με την πίεση των Αμερικανών.

Ο Σύρος μεταβατικός πρόεδρος Αχμεντ αλ Σάρα υπέγραψε εν τω μεταξύ ένα διάταγμα με το οποίο αναγνωρίζει ως «εθνική γλώσσα» την κουρδική και ως «εθνική αργία» τη γιορτή της κουρδικής πρωτοχρονιάς (Νεβρόζ). Το γεγονός ήταν καλοδεχούμενο από την κουρδική πλευρά, η οποία φαίνεται ότι μπορεί να διατηρήσει και κάποιες δικές της κουρδικές ταξιαρχίες στα βορειοανατολικά και στο Κομπάνι. Η κουρδική αυτονομία ωστόσο, τουλάχιστον όπως είχε διαμορφωθεί τα περασμένα χρόνια στη βόρεια και ανατολική Συρία, δείχνει πια να χάνεται.

Γιατί ηττήθηκαν οι Κούρδοι; Το ερώτημα κυριαρχεί πια στις διεθνείς αναλύσεις. Σταχυολογώντας τις σχετικές εκτιμήσεις, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει τα ακόλουθα:

•Επειδή τους «πρόδωσαν» οι Αμερικανοί που άλλοτε τους στήριζαν, αλλά πλέον δεν τους θεωρούν τόσο «πολύτιμους» ή «χρήσιμους» όπως άλλοτε.

•Επειδή τους «πρόδωσαν» οι Αραβες που μέχρι πρότινος πολεμούσαν στο πλευρό τους στις τάξεις των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF).

•Επειδή είχαν υπό θέσει υπό τον έλεγχό τους πλειοψηφικά αραβικές περιοχές στη βόρεια Συρία, οι πληθυσμοί των οποίων όμως ποτέ δεν τους αποδέχθηκαν πραγματικά και οι οποίοι, ως εκ τούτου, έπειτα από την ανατροπή του Ασαντ ένιωσαν ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν πια μια δική τους διαφορετική πορεία απεξάρτησης από την κουρδική διοίκηση.

•Επειδή η Δαμασκός έχει πια καταστεί διπλωματικά και στρατιωτικά ισχυρότερη λόγω της διεθνούς στήριξης που λαμβάνει.

•Επειδή οι ίδιοι οι Κούρδοι βρέθηκαν να διαφωνούν αναφορικά με τις επιλογές που θα έπρεπε να κάνουν (από τη μια πλευρά λέγεται ότι ήταν «πραγματιστές» όπως ο Μαζλούμ Αμπντί και ο Ιλχάμ Αχμεντ και από την άλλη πιο σκληροπυρηνικοί κύκλοι που είναι πιο κοντά στο PKK).

Προδόθηκαν ή όχι;

«Η θέση ότι οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν ή πρόδωσαν τους Κούρδους στη Συρία είναι ανακριβής διότι αγνοεί σειρά δεδομένων», δηλώνει στην «Κ» ο Ζήνωνας Τζιάρρας, λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Αυτή η άποψη περί προδοσίας, συνεχίζει ο κ. Τζιάρρας, «δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι για περισσότερο από έναν χρόνο οι ΗΠΑ μαζί με τη Γαλλία κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ του νέου καθεστώτος στη Δαμασκό και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, με σκοπό ακριβώς να διασφαλίσουν τα δικαιώματα των Κούρδων και την παρουσία τους σε συγκεκριμένες περιοχές».

«Από τον Μάρτιο του 2025 που έγινε η πρώτη συμφωνία με τη συναίνεση των δύο μερών, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις υπαναχώρησαν τουλάχιστον τρεις φορές από αυτά που οι ίδιες συμφώνησαν και ζήτησαν επιπλέον παραχωρήσεις, αφήνοντας Αμερικάνους και Γάλλους εκτεθειμένους», σημειώνει ο κ. Τζιάρρας και συνεχίζει: «Τούτο οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στη σύγκρουση απόψεων και προσδοκιών που υπήρχαν και υπάρχουν εντός των SDF, μεταξύ των πιο πραγματιστών και των πιο σκληροπυρηνικών που συνδέονται με το ΡΚΚ και τα συριακά παρακλάδια του».

Σύμφωνα με τον λέκτορα του Πανεπιστημίου Κύπρου, «η προσδοκία ότι οι SDF θα διατηρούσαν τον έλεγχο σε όλες τις περιοχές που κατέλαβαν στα ανατολικά και βορειοδυτικά του Ευφράτη ποταμού ήταν μη ρεαλιστική δεδομένου ότι πολλές από αυτές τις περιοχές, περιλαμβανομένων των επαρχιών του Χαλεπιού, της Ράκα, της Ντέιρ Εζόρ και μεγάλου μέρους της Χάσακα ήταν από δημογραφικής άποψης παραδοσιακά αραβικές». «Εκατοντάδες χιλιάδες εσωτερικά εκτοπισμένων Αράβων σουνιτών προέρχονται από εκεί και τώρα επιστρέφουν σταδιακά, όπως αντίστοιχα κουρδικοί πληθυσμοί είχαν εκτοπιστεί από κουρδικές περιοχές όπως το Αφρίν –λόγω της τουρκικής επέμβασης του 2018– και τώρα ξεκίνησαν να επιστρέφουν», αναφέρει ο κ. Τζιάρρας.

Σύμφωνα με τον λέκτορα του Πανεπιστημίου Κύπρου, «δημοσιογραφικές αναφορές και εκθέσεις ανεξάρτητων παρατηρητηρίων ανθρωπίνων δικαιωμάτων δείχνουν ότι το ελεγχόμενο από τους Κούρδους κρατίδιο της Ροζάβα δεν μεταχειριζόταν όλους τους πληθυσμούς το ίδιο – ιδιαίτερα τους αραβικούς, την κουρδική αντιπολίτευση και τα αντιφρονούντα ΜΜΕ». «Η συνεργασία SDF – αραβικών φυλών ήταν κατά κύριο λόγο ευκαιριακή, ενώ εντός των φυλών η διοίκηση των SDF δεν απολάμβανε νομιμοποίησης. Ως αποτέλεσμα, όταν μετά τη συμφωνία απόσυρσης των SDF οι δυνάμεις του καθεστώτος κινήθηκαν για να αναλάβουν ξανά τον έλεγχο, οι αραβικές φυλές εγκατέλειψαν τις SDF εν μια νυκτί και συντάχθηκαν με το καθεστώς», σημειώνει ο κ. Τζιάρρας.

Αναφερόμενος στον παράγοντα Ιράν, ο κ. Τζιάρρας υποστηρίζει τα εξής: «Οι ΗΠΑ γνώριζαν ότι οι SDF ή ομάδες αυτών λάμβαναν οπλισμό από το Ιράν και αυτό αποκαλύφτηκε σε αποθήκες τους όταν αποσύρθηκαν από τις περιοχές που ήλεγχαν το τελευταίο διάστημα. Επίσης, ανησυχητικό για τις ΗΠΑ –βασικό μέλημα των οποίων ήταν να ξεφορτωθούν την οποιαδήποτε ιρανική επιρροή– ήταν το γεγονός ότι χιλιάδες μαχητών που εγκατέλειψαν τον στρατό του Μπασάρ αλ Ασαντ κατέληξαν στις τάξεις των SDF. Απόδειξη αποτελεί η επίσημη ανακοίνωση του ασαντικού “Συντάγματος Azrael” για την απώλεια τεσσάρων μαχητών του που πολεμούσαν με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις στο Χαλέπι στις πρόσφατες μάχες».

«Αξίζει πάντως να σημειωθεί», καταλήγει ο λέκτορας του Πανεπιστημίου Κύπρου, «ότι με βάση την τελευταία συμφωνία, οι Κούρδοι διατηρούν τον έλεγχο και την ασφάλεια των περιοχών τους, ενώ τους έχουν αποδοθεί όλα τα πολιτικά δικαιώματα, κι αυτό έγινε με τη διαμεσολάβηση των Αμερικανών». «Αυτό δείχνει ότι οι Αμερικανοί δεν πρόδωσαν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις. Απλώς οι προσδοκίες εντός των SDF και οι πολιτικές τους επιλογές δεν ανταποκρίνονταν στις προσδοκίες και στους στρατηγικούς υπολογισμούς των Αμερικανών – οι οποίοι ουδέποτε υποσχέθηκαν ανεξάρτητο κουρδικό κρατίδιο».

Πηγή: kathimerini.gr

Στρατιωτική συνεργασία, drones και Γάζα στο επίκεντρο των επαφών Ερντογάν με Ριάντ και Κάιρο

Η περιοδεία του Ταγίπ Ερντογάν σε Σαουδική Αραβία και Αίγυπτο, δύο χώρες που μέχρι πριν από δύο χρόνια αποτελούσαν μεγάλους περιφερειακούς ανταγωνιστές της Άγκυρας, σηματοδοτεί την αφετηρία μεγάλων αλλαγών στις μέχρι τώρα ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και στον μουσουλμανικό κόσμο, καθώς δρομολογείται μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή, με πρωταγωνιστές αποκλειστικά τοπικές δυνάμεις, με συγκολλητική ουσία, προς το παρόν, την «απειλή» του Ισραήλ.

Και αυτές οι διεργασίες εξελίσσονται υπό τη σκιά της κρίσης με το Ιράν, την οποία καμία από τις χώρες της περιοχής δεν θέλει να δει να εξελίσσεται σε σύγκρουση που τελικά θα θέσει τις ίδιες στο στόχαστρο των αντιποίνων της Τεχεράνης.

Ο πόλεμος στη Γάζα και η σκληρή γραμμή που ακολούθησε το Ισραήλ λειτούργησαν ως καταλύτης στις εσωτερικές διεργασίες του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου, όπου, μετά και την εκλογή του προέδρου Τραμπ στις ΗΠΑ, αναζητούνται νέες ισορροπίες σε έναν ανταγωνισμό ισχύος που έχει ξεσπάσει με πρωταγωνιστές τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία, έχοντας φυσικά δίπλα και το Ιράν.

Ήδη, μετά τα δείγματα γραφής του Ντόναλντ Τραμπ και παρά το γεγονός ότι χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ έχουν προνομιακές σχέσεις μαζί του και λόγω των επενδύσεων που πραγματοποιούν σε οικογενειακές επιχειρήσεις του Αμερικανού προέδρου, οι χώρες του Κόλπου, η Αίγυπτος και η Τουρκία (αν και μέλος του ΝΑΤΟ) έχουν πολύ μικρή εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφάλειας που παρείχαν για την περιοχή τις προηγούμενες δεκαετίες οι ΗΠΑ.

Αυτό τις υποχρεώνει να αναζητήσουν μια αρχιτεκτονική ασφάλειας, η οποία θα στηρίζεται σε τοπικούς περιφερειακούς παίκτες και θα μπορεί να εξασφαλίσει ασφάλεια και συγχρόνως ανάπτυξη και ευημερία, με ίδια μέσα και χωρίς εξωγενείς επιβολές και χωρίς όρους και προϋποθέσεις από δυνάμεις εκτός περιοχής. Βεβαίως, η πλήρης απεξάρτηση από τις ΗΠΑ δεν είναι εύκολη, όμως οι ηγέτες των χωρών αυτών θα προσπαθήσουν να εμφανίσουν τις κινήσεις αυτές ως συμπληρωματικές.

Η Τουρκία επιχειρεί να εκμεταλλευθεί αυτή τη συγκυρία, μετατρέποντάς τη σε στρατηγική ευκαιρία για την ανάδειξή της σε περιφερειακό παίκτη. Έχοντας όλο το προηγούμενο διάστημα επιδείξει ιδιαίτερη δραστηριότητα ως μεσολαβητής και ως …πάροχος ασφάλειας (στην Ουκρανία και στη Μαύρη Θάλασσα, στη Συρία, στο Ιράκ, στον Καύκασο και τώρα στο Ιράν), η Άγκυρα «πουλάει» ακριβώς αυτό σε Ριάντ και Κάιρο.

Και χωρίς να απαιτηθεί ιδιαίτερος κόπος, πείθει τους συνομιλητές της ότι περιφερειακά προβλήματα, στα οποία ήδη η Τουρκία έχει παρέμβει διπλωματικά, μπορούν και απαιτούν να βρουν «τοπικές λύσεις», δείχνοντας ως προτεραιότητες τη Συρία, τη Γάζα, το Σουδάν…

Αν και έχει διαψευσθεί ότι επίκειται άμεσα η δημιουργία μιας ευρείας στρατιωτικής συμμαχίας στον μουσουλμανικό κόσμο, η Τουρκία, παρά τις δεσμεύσεις που έχει από τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, δεν είναι αδιάφορη απέναντι στην κυοφορούμενη συμμαχία Σαουδικής Αραβίας - Πακιστάν, η οποία, σύμφωνα με τα αρχικά σενάρια, θα μπορούσε να συμπεριλάβει και την Αίγυπτο, δημιουργώντας έναν ισχυρότατο στρατιωτικό και οικονομικό άξονα από την Κεντρική Ασία μέχρι τη Μεσόγειο. Έναν άξονα ο οποίος, διαθέτοντας και υψηλού επιπέδου αμυντική βιομηχανία, θα μπορούσε να επιβάλει μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας σε ολόκληρη αυτή την κρίσιμη περιοχή.

Η Τουρκία, με τις επισκέψεις σε Ριάντ και Κάιρο, φαίνεται να εξασφαλίζει κάτι ακόμη: δύο πολύ σημαντικές αγορές για τα πιο δημοφιλή εξαγώγιμα προϊόντα της, τα UAV που παράγει πλέον μαζικά η τουρκική αμυντική βιομηχανία, δημιουργώντας έτσι και επιπλέον αλληλεξάρτηση με τις δύο χώρες.

Το ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά τις συνομιλίες του Ερντογάν με τον πρίγκηπα διάδοχο του θρόνου Μουχάμαντ μπιν Σαλμαν είναι εστιασμένο στην στρατιωτική συνεργασία και επισημαίνει ότι τα δύο μέρη συμφώνησαν να ενεργοποιήσουν τις υφιστάμενες συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας, δεσμεύονται για την ενίσχυση των αμυντικών σχέσεων μέσω πολυμερών πλατφορμών για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα και θα συνεργάζονται για την καταπολέμηση του εγκλήματος, του εξτρεμισμού, της τρομοκρατίας αλλα και στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.

Οι δύο χώρες εξέφρασαν κοινή στάση στη Γάζα, τη Συρία και τη Σομαλία (όπου καταδίκασαν την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ), καθώς και στην Υεμένη, ενώ έχει ενδιαφέρον ότι στο ανακοινωθέν αναφέρεται και η συμφωνία για την ηλεκτρική διασύνδεση των δύο χωρών, καθώς στο πρόσφατο παρελθόν είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο η Σαουδική Αραβία να συνδεθεί ηλεκτρικά με την Ευρώπη, μέσω Αιγύπτου και Ελλάδας…

Πριν από μερικά χρόνια, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία βρίσκονταν σε βαθιά αντιπαράθεση και ανταγωνισμό, που επιδεινώθηκε με τη δολοφονία του αντικαθεστωτικού Σαουδάραβα δημοσιογράφου στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη.

Συγχρόνως, ο περιφερειακός ανταγωνισμός με την Αίγυπτο βρισκόταν στο «κόκκινο», κυρίως μετά την ανατροπή του καθεστώτος Μόρσι από τον στρατηγό Αλ Σίσι, που έδωσε τέλος στο καθεστώς των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο. Όμως, η υιοθέτηση των Αδελφών Μουσουλμάνων από τον «πνευματικό αδελφό» Ερντογάν ήταν ο πυρήνας της σφοδρής αντιπαράθεσης που ακολούθησε μεταξύ Ριάντ, Αμπού Ντάμπι και Καΐρου με την Άγκυρα.

Πλέον, όμως, οι τελευταίες κινήσεις δείχνουν ότι οι νέες συνεργασίες και συμμαχίες που διαμορφώνονται δεν έχουν σχέση με «ιδεολογικά» ή «πολιτικά» μπλοκ. Για την Τουρκία, επίσης, είναι σημαντικό ότι ανοίγουν μεγάλες αγορές, ενώ αποκτά και ισχυρή στρατηγική μόχλευση έναντι του μεγάλου περιφερειακού αντιπάλου της, του Ισραήλ.

Η Τουρκία βρίσκεται σε πλήρη σύμπραξη με Σαουδική Αραβία και Αίγυπτο για τη Συρία, τη Σομαλία, το Σουδάν και φυσικά τη Γάζα, ενώ προσδοκά ότι μέσω αυτής της διαδικασίας θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη συνεννόηση με την Αίγυπτο και για την Ανατολική Μεσόγειο.

Και αυτό είναι κάτι που αφορά άμεσα όχι μόνο το Ισραήλ, αλλά και την Ελλάδα, και καθιστά αναγκαιότητα τη διαρκή και άμεση παρακολούθηση αυτής της σχέσης που αναπτύσσεται και μπορεί να εξελιχθεί προβληματικά για τα ελληνικά συμφέροντα.

Πηγή: protothema.gr

Οι πιθανοί στόχοι των ΗΠΑ, οι προετοιμασίες της Τεχεράνης και η αγωνία της Τουρκίας

Ενώ τα σενάρια για επικείμενο χτύπημα των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχουν χτυπήσει κόκκινο, η γεωγραφική θέση της Κύπρου αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο ενός ευρύτερου επιχειρησιακού πλαισίου, που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τον Κόλπο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ΜΚΔ, η έκδοση συγκεκριμένων NOTAM και η παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένης στρατιωτικής ετοιμότητας, με καθοριστική ημερομηνία την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου.

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης αποτελεί η NOTAM N0026/26 και A0113/26, η οποία προβλέπει πραγματικά πυρά (live fire) από την επιφάνεια έως τα 17.000 πόδια σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, εντός του FIR Κύπρου. Η συγκεκριμένη NOTAM τίθεται σε ισχύ την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, στις 06:00 (UTC).

Η χρονική σύμπτωση θεωρείται κρίσιμη, καθώς την ίδια ακριβώς ημέρα και ώρα ενεργοποιείται αντίστοιχη ιρανική NOTAM στον Περσικό Κόλπο (B0051/26), η οποία αφορά περιορισμούς λόγω στρατιωτικής δραστηριότητας. Αναλυτές κάνουν λόγο για σκόπιμο και όχι τυχαίο συγχρονισμό, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ταυτόχρονο «κλείσιμο» κρίσιμων θαλάσσιων και εναέριων διαδρόμων τόσο στη Μεσόγειο όσο και στον Κόλπο.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός εξαιρετικά «φορτωμένου» εναέριου χώρου, όπου αναμένεται έντονη δραστηριότητα πολεμικών αεροσκαφών, πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας, καθιστώντας αναγκαίο τον αυστηρό συντονισμό με τις Πολιτικές Αεροπορίες Κύπρου-Ισραήλ για την αποφυγή ατυχημάτων.

Τα αντιτορπιλικά ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο

Παράλληλα, στην περιοχή που καλύπτεται από την NOTAM καταγράφεται η παρουσία των αμερικανικών αντιτορπιλικών USS Roosevelt (DDG-80) και USS Bulkeley (DDG-84). Τα πλοία αυτά, εξοπλισμένα με το σύστημα μάχης Aegis, θεωρούνται κομβικά τόσο για επιθετικές όσο και για αμυντικές αποστολές.

Σύμφωνα με αναλυτές, η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ιδανικό σημείο εκτόξευσης πυραύλων Tomahawk, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη πλήγματος κατά θέσεων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Παράλληλα, τα ίδια πλοία μπορούν να λειτουργήσουν ως δεύτερη γραμμή αντιπυραυλικής άμυνας για το Ισραήλ, αναχαιτίζοντας ενδεχόμενους ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, μετά τα συστήματα που βρίσκονται σε Ιορδανία και Κουβέιτ.

Η «D-Day» και η τράπεζα στόχων

Το συνολικό πλαίσιο που διαμορφώνεται, οδηγεί πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι η Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, αποκτά χαρακτήρα ημέρας επιχειρήσεων (D-Day). Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι βρισκόμαστε ενώπιον ενός συντονισμένου σχεδίου πολλαπλών μετώπων, με τη Μεσόγειο ν’ ανοίγει ως «δυτικό μέτωπο» και τον Κόλπο ως «νότιο», σε μιαν από τις πιο τεταμένες φάσεις της περιφερειακής κρίσης των τελευταίων ετών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε στενό συντονισμό με το Ισραήλ και συμμάχους τους, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και χώρες του Κόλπου, έχουν καταρτίσει εκτεταμένη «τράπεζα στόχων» για ενδεχόμενα πλήγματα κατά του Ιράν, έπειτα από εντατικοποίηση της συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκε η συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών, με τον επικεφαλής τής Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών του Ισραήλ να μεταβαίνει στις ΗΠΑ, ενώ αντίστοιχες αποστολές έφθασαν και από αραβικές χώρες της περιοχής. Παρά τις δημόσιες επιφυλάξεις ορισμένων κρατών για στρατιωτική δράση, πηγές αναφέρουν ότι η επιχειρησιακή συνεργασία συνεχίζεται στο παρασκήνιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνή ΜΜΕ, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν τόσο στη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας ενός πιθανού στρατιωτικού πλήγματος όσο και στα επόμενα βήματα, με στόχο τον περιορισμό της ικανότητας του Ιράν ν’ αντιδράσει και την περαιτέρω αποδυνάμωση του καθεστώτος, ακόμη και σε βαθμό αποσταθεροποίησης.

Τεχεράνη - Η καρδιά της εξουσίας

Στο επίκεντρο των σεναρίων πλήγματος βρίσκεται η Τεχεράνη, όπου συγκεντρώνεται ο βασικός μηχανισμός πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος του καθεστώτος. Στους κρίσιμους στόχους περιλαμβάνονται το γραφείο και η κατοικία του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, τα Υπουργεία Άμυνας και Πληροφοριών, καθώς και το Κοινό Επιτελείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στα αρχηγεία Thar-Allah και Basij, που θεωρούνται κεντρικά εργαλεία εσωτερικής ασφάλειας και καταστολής, καθώς και στο αρχηγείο Khatam al-Anbiya, τον οικονομικό και κατασκευαστικό βραχίονα των Φρουρών.

Συμβολικοί στόχοι υψηλής αξίας

Πέραν των καθαρά επιχειρησιακών εγκαταστάσεων, στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και σημεία έντονου πολιτικού και ιδεολογικού συμβολισμού. Το μαυσωλείο του Ρουχολάχ Χομεϊνί, ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, εκτός Τεχεράνης, θεωρείται στόχος με κυρίως ψυχολογικό και πολιτικό αντίκτυπο, καθώς πλήγμα σε τέτοιο σημείο θα έστελνε μήνυμα άμεσης αμφισβήτησης της νομιμοποίησης του καθεστώτος.

Ενεργειακή υποδομή: Οικονομική «αχίλλειος πτέρνα»

Κρίσιμος πυλώνας των πιθανών στόχων είναι το δίκτυο διυλιστηρίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν τα διυλιστήρια Abadan, Isfahan, Bandar Abbas, Tehran και Shazand Arak, καθώς και το Persian Gulf Star Refinery, το οποίο καλύπτει σημαντικό ποσοστό της εγχώριας κατανάλωσης καυσίμων. Η στόχευση τέτοιων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να πλήξει άμεσα την οικονομία, τα δημόσια έσοδα και τη δυνατότητα του κράτους να στηρίξει τον στρατό και τους μηχανισμούς ασφαλείας.

Λιμάνια και κόμβοι εξαγωγών

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στους θαλάσσιους κόμβους του Ιράν, οι οποίοι αποτελούν βασικές πύλες εξαγωγής πετρελαίου και εμπορευμάτων. Ο τερματικός σταθμός Kharg, τα λιμάνια Imam Khomeini και Mahshahr, το στρατηγικό λιμάνι Shahid Rajaee και το Chabahar, το μοναδικό ωκεάνιο λιμάνι της χώρας, συγκαταλέγονται στα πιο ευαίσθητα σημεία. Παράλληλα, η ειδική ενεργειακή ζώνη Pars και το κοίτασμα South Pars στον Περσικό Κόλπο θεωρούνται νευραλγικά για τις εξαγωγές φυσικού αερίου.

Στρατηγική στόχευση και ευρύτερη εικόνα

Η συνολική λογική πίσω από την επιλογή αυτών των στόχων δεν περιορίζεται σε στρατιωτικό πλήγμα, αλλά αποσκοπεί στη συνολική αποδυνάμωση του καθεστώτος. Πλήγματα σε κέντρα εξουσίας, ενέργειας και εμπορίου θα μπορούσαν να περιορίσουν δραστικά τα οικονομικά περιθώρια της Τεχεράνης, να πλήξουν την επιχειρησιακή ικανότητα των Φρουρών της Επανάστασης και να εντείνουν τις εσωτερικές πιέσεις σε μια περίοδο κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας.

Το Ιράν διέψευσε πάντως κάθε ενδεχόμενο άμεσων επαφών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας να δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αυτήν τη στιγμή ούτε προγραμματισμένες συναντήσεις, ούτε σχεδιαζόμενες επικοινωνίες με Αμερικανούς αξιωματούχους. Όπως τόνισε, οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαλόγου δεν έχουν ακόμη ωριμάσει.

Απαντώντας σε ερωτήματα για πιθανή προσέγγιση με την Ουάσιγκτον, ο Ιρανός ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη θα εξέταζε συνομιλίες μόνο εφόσον υπάρξουν σαφείς και αξιόπιστοι λόγοι που θα μπορούσαν ν’ ανοίξουν τον δρόμο για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι προετοιμάσίες της Τεχεράνης

Το Ιράν κλιμακώνει τη στρατιωτική του δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας ν’ αποτρέψει ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική δράση. Σύμφωνα με ιρανικά και Δυτικά δημοσιεύματα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχει αναπτύξει εκατοντάδες ταχύπλοα και πυραυλοφόρα σκάφη σε κοντινή απόσταση από το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη γνωστή ασύμμετρη ναυτική στρατηγική της Τεχεράνης και εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον. Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχοποίησης αμερικανικών ναυτικών μέσων και παρεμπόδισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, σε περίπτωση κλιμάκωσης.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι επίκειται κοινή ναυτική άσκηση του Ιράν με Κίνα και Ρωσία στη Θάλασσα του Ομάν και τον Ινδικό Ωκεανό, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από Μόσχα και Πεκίνο.

Την ίδια ώρα, αμερικανικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ιράν προχωρεί σε ανακατασκευή και ενίσχυση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, μεταφέροντάς τες σε βαθύτερα υπόγεια, ώστε να μειώσει την ευπάθειά τους σε διατρητικά όπλα υψηλής ισχύος. Οι κινήσεις αυτές, σε συνδυασμό με έργα θωράκισης εγκαταστάσεων που συνδέονται ιστορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης στρατιωτικών πυρηνικών δυνατοτήτων.

Τέλος, το Ιράν εντείνει και τη συνεργασία του με την Κίνα στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, επιδιώκοντας τεχνογνωσία για τον έλεγχο και την καταστολή πιθανών κοινωνικών αναταραχών.

Διαρροή κεφαλαίων και οι Φρουροί Επανάστασης

Παράλληλα με τη στρατιωτική προετοιμασία, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει εντείνει τις έρευνες για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, δισεκατομμύρια δολάρια έχουν μεταφερθεί το τελευταίο διάστημα από το Ιράν σε ξένους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων κεφαλαίων ανώτερων στελεχών του καθεστώτος και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Στόχος είναι το πάγωμα, η κατάσχεση και η δήμευση αυτών των κεφαλαίων.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια διαδραματίζει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης τρομοκρατική οργάνωση, γεγονός που παρέχει στις ευρωπαϊκές Αρχές τη νομική βάση για δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, συλλήψεις και περιορισμό δραστηριοτήτων προσώπων και οργανισμών που συνδέονται με αυτούς. Εκτιμάται ότι οι επιχειρηματικές δομές που ελέγχονται από τους Φρουρούς αντιστοιχούν σε περίπου ένα τρίτο της ιρανικής οικονομίας.

Σε ρόλο μεσολαβητή η ανήσυχη Τουρκία

Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη ν’ αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτιμώντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα κανάλια επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εξέφρασε την Παρασκευή την κατηγορηματική αντίθεση της Άγκυρας σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρές και αρνητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι το Ισραήλ επιχειρεί να ενθαρρύνει στρατιωτική δράση κατά της Τεχεράνης και κάλεσε την αμερικανική διοίκηση να επιδείξει «κοινή λογική» και ν’ αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Παράλληλα, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης επιστροφής στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι η επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, η διπλωματία παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός για την αποφυγή μιας ευρύτερης σύγκρουσης, εκφράζοντας παράλληλα συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορούν να βρεθούν λύσεις.

Πηγή: simerini.sigmalive.com

Τρία στοιχεία εξωτερικής πολιτικής που πρέπει να προσέξουμε

του Παντελή Σαββίδη

Υπάρχουν τρία στοιχεία της επικαιρότητας που είναι εξαιρετικά ανησυχητικά και η κυβέρνηση επιχειρεί να τα περάσει στην κοινή γνώμη ως επιτυχίες της.

Το πρώτο είναι η επιβεβαίωση απο την μπουζουκόβια αμερικανίδα πρέσβη ότι το καλοκαίρι μπορεί να έρθει στην Ελλάδα ο Τραμπ. Οι κυβερνητικοί οπαδοί ερμήνευσαν την πιθανή έλευση του ασταθούς αμερικανού προέδρου ως κίνηση υποστήριξης του Μητσοτάκη. Η αγωνία τους (κυβέρνησης και οπαδών) είναι να μην χάσουν την μαρμίτα.

Όπως, όμως, ρητά αναφέρει και ο διαμένων στην Ουάσιγκτον εδω και μια πεντηκονταετία, Θεόδωρος Καρυώτης σε άρθρο του στην Hellas Journal ο Τράμπ, αν έρθει, θα έρθει για να μοιράσει την ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Και δεδομένων των διεθνών σχέσεων που έχουν διαμορφώσει οι δύο επικεφαλής των κυβερνήσεων (Ελλάδας και Τουρκίας) αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα που θα γύρει ο αμερικανός πρόεδρος.

Βεβαίως, στην Ελλάδα τα αργυρώνητα ΜΜΕ (κατα καιρούς εξαγγέλλεται η χρηματοδότησή τους απο την κυβέρνηση, οπότε δεν τα συκοφαντούμε) θα περάσουν πως ο Τραμπ δεν ήρθε να μοιράσει αλλά να στηρίξει τον αναντικατάστατο. Ακόμη και οι αμερικανοί αντιλήφθηκαν πως ο κ. Μητσοτάκης είναι αναντικατάστατος. Οπότε η γάτα θα φύγει αλλά η ζημιά θα γίνει. Θα τα δει κανείς;

Το δεύτερο στοιχείο είναι η δήλωση του κ. Μητσοτάκη πως στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν πρέπει να ανακατεύονται άλλοι. Είναι μια επικίνδυνη δήλωση. Βεβαίως, στην κοινή γνώμη περνά η αντίληψη ότι ο εθνικά υπερήφανος πρωθυπουργός κατατροπώνει Ευρώπη και ΗΠΑ που θέλουν να επηρεάσουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η Ελλάδα έκανε μεγάλη προσπάθεια για να κρατήσει διεθνοποιημένο το κυπριακό και να καταστήσει ευρωπαϊκό ζήτημα τα ελληνοτουρκικά. Και το έκανε διότι δεν έχει άλλα εργαλεία εξωτερικής -και αμυντικής- πολιτικής πέραν της συμμετοχής της σε οργανισμούς όπως η ΕΕ, το ΝΑΤΟ και η σχέση προστασίας που έχει με τις ΗΠΑ.

Την μετατροπή των ελληνοτουρκικών σε διμερές ζήτημα την επεδίωξε, και όπως φαίνεται την πέτυχε- ο Ερντογάν. Προσέξτε τον κ. Μητσοτάκη, Προλειαίνει το έδαφος για υποχωρήσεις. Και με την βοήθεια των υπαλλήλων του θα το πετύχει χειροκροτούμενος.

Το τρίτο ανησυχητικό σημείο είναι η παραδοχή Λαβρώφ ότι το 1922 υποστηριξαν τον Κεμάλ σε βάρος της Ελλάδας. Τα κομματικά μίσθαρνα της κυβέρνησης (άλλως τρολάκια) αναπαρήγαγαν την δήλωση επιτιθέμενα κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου. Ακόμη φέρουν βαρέως την ανικανότητα της τότε ηγεσίας τους που οδήγησε στην τραγωδία.

Ο Λαβρώφ δεν είναι κάποιος αφελής υπουργός εξωτερικών. Αντιθέτως, είναι αλεπού. Γιατί έκανε δημοσίως αυτήν την παραδοχή; Πάντως, όχι προς όφελος της Ελλάδας της οποίας ο πρωθυπουργός ασκεί εξωτερική πολιτική νηπιαγωγείου. Τόσο μπορεί ο άνθρωπος, τόσο κάνει. Αυτοί που τον στηρίζουν, όμως, είναι συμμέτοχοι σε ό,τι συμβεί στην χώρα.

Πηγή: anixneuseis.gr

Ο Μάρκος Τρούλης, μιλάει στον 98.4 για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις ,στη μεγάλη εικόνα των παγκόσμιων σχέσεων ισχύος και ανατροπών, το ρόλο των ΗΠΑ στη περιοχή, αλλά και τους συμβολισμούς ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη- Ερντογάν στην Άγκυρα

Συμβολισμοί, που από πλευράς Τουρκίας διευρύνονται στις αναθεωρητικές βλέψεις της έναντι του Ελληνισμού όπως λέει, από την επ αόριστον Navtex στο Αιγαίο, ως την Κύπρο και τις απαιτήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που στην Ελλάδα ακόμη και μια ανtι-Navtex ακόμη αναζητείται.

Ο κ. Τρούλης αναφέρεται στη διαρκή πίεση της Τουρκίας, την απουσία συνεκτικής εθνικής στρατηγικής μας, αλλά και στο "κλειδί" του συμπλέγματος στο Καστελλόριζο , που όλοι οι άλλοι κατανοούν εκτός του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Ο κ. Τρούλης εκτιμά ότι η παγκόσμια γεωπολιτική διαμόρφωση που επιχειρούν οι ΗΠΑ οδηγεί σε μη αναστρέψιμο χτύπημα στο Ιράν με ότι μπορεί να συνεπάγεται ευρύτερα αυτό για την ασφάλεια και την ισορροπία στη περιοχή.

Ο Πρόεδρος Τραμπ στην Ελλάδα για να μοιράσει την ΑΟΖ μας; Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πάρει… φόρα και διορθώνει τα «λάθη της γεωλογίας»… Θα το επιχειρήσει ξανά για χάρη του φίλου του, Ερντογάν;

Του καθηγητή ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΡΥΩΤΗ

Η γνωστή πλέον στους πάντες Κίμπερλυ Γκίλφοϊλ ανακοίνωσε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ πρόκειται να επισκεφτεί την Ελλάδα. Μήπως στην περίπτωση του ισχύει το αρχαίο ρητό «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»;

Γιατί φοβούμαι ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έρχεται για να δει τον Παρθενώνα. Έρχεται για να δωρίσει μέρος της ΑΟΖ μας στον φίλο του Ερντογάν.

Η μοιρασιά ήταν πάντα στο μυαλό των Αμερικανών από την εποχή του Σχεδίου Άτσεσον. Οι Αμερικανοί γνωρίζουν, για πολλές δεκαετίες, ότι το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου αποτελεί το κομβικό σημείο για την μοιρασιά της Ανατολικής Μεσογείου. Το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου δημιουργεί ένα εδαφικό τόξο με τις ανατολικές ακτές της Ρόδου, της Καρπάθου, της Κάσου και της Κρήτης διεκδικώντας τίτλο τόσο για ΑΟΖ, όσο και για υφαλοκρηπίδα. Έτσι, το Καστελλόριζο δεν είναι ένα απομονωμένο νησί στην εσχατιά της Ελλάδος και της ΕΕ, αλλά αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης εδαφικής ενότητας.

Οι Αμερικανοί δεν χρειάζονταν να μάθουν για τον πλούτο των υδρογονανθράκων των θαλασσών μας από τον Αντώνη Φώσκολο και τον Ηλία Κονοφάγο. Έχουν τους δικούς τους Φώσκολους και Κονοφάγους που γνωρίζουν επακριβώς που βρίσκονται οι υδρογονάνθρακες του πλανήτη Γη.

Έτσι είναι απόλυτα ενήμεροι ότι η Τουρκία στην δική της θάλασσα δεν διαθέτει υδρογονάνθρακες και σήμερα ο φίλος του Ταγίπ, ο Ντόναλντ, μπορεί να αποφασίσει οτι πρέπει να διορθωθεί αυτό το λάθος της γεωλογίας, όπως πράττει και σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Μέτρησα 41 τουρκικές ενέργειες από το 1974 μέχρι σήμερα γύρω τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και δεν βρήκα ούτε μια προδραστική ελληνική πρωτοβουλία. Κατανοώ τώρα καλύτερα τους Αμερικανούς, που για πολλά χρόνια, μου επαναλαμβάνουν στην Ουάσιγκτον «You are always reactive and never proactive».

Η παγίδα Άτσεσον

Η Ελλάδα ασχολήθηκε για πρώτη φορά με το Καστελλόριζο, όταν πληροφορήθηκε το περίφημο Σχέδιο Άτσεσον του 1964. Στο αρχικό σχέδιο, η Κύπρος θα παραχωρείτο ολόκληρη στην Ελλάδα εκτός της Καρπασίας, όπου θα εγκαθίστατο μια στρατιωτική βάση της Τουρκίας παρόμοια με τις Βρετανικές βάσεις στο νησί, χωρίς όρια. Επιπλέον το Καστελλόριζο θα παραχωρείτο στην Τουρκία.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος απέρριψε αμέσως αυτό το σχέδιο. Ο Άτσεσον πρότεινε μια αλλαγή, που προέβλεπε ότι η Τουρκία θα διατηρούσε την Καρπασία μόνο για 50 χρόνια και η Τουρκία απέρριψε το νέο σχέδιο.

Έχουν περάσει από τότε 60 χρόνια, αλλά οι Τούρκοι εξακολουθούν να εποφθαλμιούν τα νησιά μας. Όπως έχω τονίσει παλαιότερα, το Σχέδιο Άτσεσον ήταν προσεκτικά σχεδιασμένο.

Όταν παρατηρήσει κανείς πόσο μικρό είναι το Καστελλόριζο, εύκολα θα αντιληφθεί ότι η Τουρκία δεν επιθυμούσε μια τέτοια ανταλλαγή, αλλά ούτε και η Ελλάδα ήταν διατεθειμένη να παραδώσει ελληνικό έδαφος, όσο μικρό και να ήταν αυτό. Αλλά ο Άτσεσον είχε κάτι άλλο στο μυαλό του: Οι Αμερικανοί, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναγνώριζαν την αξία των υδρογονανθράκων και είχαν αρχίσει μυστικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο για τον μεγάλο ορυκτό πλούτο της περιοχής. Τότε βέβαια υπήρχε μόνο η έννοια της υφαλοκρηπίδας, αλλά οι Αμερικανοί γνώριζαν ότι και τα νησιά διαθέτουν υφαλοκρηπίδα.

Έτσι σήμερα, ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο θα ανήκε στην Τουρκία, εάν είχε δεχθεί να πάρει το Καστελλόριζο, μία κίνηση που δεν θα μπορούσε βέβαια να πραγματοποιηθεί, διότι το σχέδιο Άτσεσον είχε ήδη απορρίψει η τότε κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου.

Έγραψα για πρώτη φορά για την αξία του Καστελόριζου το 1985, αλλά κανείς δεν έδωσε σημασία. Τότε, ακόμα και οι ελληνικοί χάρτες δεν συμπεριελάμβαναν το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου (Μεγίστη, Ρω και Στρογγύλη).

Τώρα όλοι ομνύουν στην αξία του, αλλά λίγοι κατανοούν γιατί είναι τόσο σημαντικό νησί για τα εθνικά μας συμφέροντα. Ο κύριος λόγος είναι ότι το σύμπλεγμα αυτών των νησιών δίνει την δυνατότητα, βάσει της UNCLOS του 1982, στην ΑΟΖ της Ελλάδας να εφάπτεται της ΑΟΖ της Κύπρου.

Το 2013 ήταν μια σημαντική και κρίσιμη χρονιά για τα θέματα της ΑΟΖ, γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα μελέτη με τίτλο «Βελτιώνοντας τη διακυβέρνηση του θαλάσσιου χώρου: Μια ευκαιρία για Γαλάζια Ανάπτυξη στη Μεσόγειο Θάλασσα».

Παρατηρώντας τον σχετικό χάρτη , αντιλαμβάνεται κανείς ότι μέσα στις ΑΟΖ των 200 ν.μ. των κρατών-μελών της ΕΕ, το μεγαλύτερο ποσοστό της Μεσογείου σε αλιεία και σε υδρογονάνθρακες θα είναι ευρωπαϊκή ιδιοκτησία. Ο επόμενος χάρτης καταγράφει την ΑΟΖ της Ελλάδας που είναι και ΑΟΖ της Ευρώπης!

Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Flanders Marine Institute, European Commission Map

Επίλογος

Στις δύσκολες και τραγικές αυτές στιγμές, ήρθε η ώρα να ορθώσουμε το ανάστημά μας.

Προσέξτε πως ενεργούν τα νησιά της Καραϊβικής, που δεν διαθέτουν τον δικό μας θαλάσσιο πλούτο. Εξετάστε τις επεκτατικές τάσεις της Κίνας, που προσπαθεί με δεκάδες τεχνάσματα να αυξήσει την έκταση της ΑΟΖ της.

Μελετήστε την προσπάθεια που κάνουν οι μεγάλες δυνάμεις για την εξερεύνηση του θαλάσσιου πλούτου της Αρκτικής.

Σίγουρα οι Αθηναίοι του Περικλή δεν θα άφηναν ανεκμετάλλευτο τον πλούτο των θαλασσών μας, ούτε αναξιοποίητη τη ναυτική ισχύ με την οποία μεγαλούργησαν.

[iEpikaira: Περισσότερα για την "Παγίδα Άτσεσον" η οποία σχετίζεται άμεσα με τον χάρτη Μπάιντεν ΕΔΩ! Όσο για το ποιός θα επωφεληθεί τα μέγιστα από την πρόταση Τραμπ... Νομίζουμε ότι δε χρειάζεται να είναι κανείς καθηγητής διεθνών σχέσεων για να το αντιληφθεί. Περισσότερα ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ!]

Πηγή: hellasjournal.com

Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπαράκ, έκανε αξιολογήσεις σχετικά με τη διαδικασία των F-35 της Τουρκίας, την κρίση των S-400 και τις δυνατότητες της αμυντικής βιομηχανίας της.

Ο Μπαράκ αναφέρθηκε επίσης στις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ και στις επαφές μεταξύ Ερντογάν και Τραμπ.

Μιλώντας στη Σύνοδο Κορυφής για τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ο Μπαράκ υπενθύμισε στους συμμετέχοντες ότι οι ΗΠΑ δεν πωλούν επί του παρόντος F-35 στην Τουρκία και ότι η Άγκυρα έχει ως εκ τούτου στραφεί στην αγορά Eurofighters.

Ο Μπαράκ τόνισε ότι το κύριο ζήτημα με την Τουρκία είναι το ρωσικής κατασκευής σύστημα αεράμυνας S-400, δηλώνοντας : «Γι’ αυτό το λόγο το Κογκρέσο των ΗΠΑ εφάρμοσε τις κυρώσεις CAATSA».

«Η Τουρκία διαθέτει ήδη μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία»

Ωστόσο, ο Μπαράκ επέστησε την προσοχή στις δυνατότητες της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας, λέγοντας :

«Η Τουρκία διαθέτει ήδη μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία. Ειδικά στον τομέα των UAV και των UCAV, είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής drones της Ουκρανίας» .

Έδωσε έμφαση στο Project Kaan

Ο Μπαράκ υπενθύμισε επίσης ότι η Τουρκία συμμετείχε προηγουμένως στο πρόγραμμα F-35 και έπαιξε ενεργό ρόλο στη διαδικασία παραγωγής του αεροσκάφους. Σημείωσε ότι η Τουρκία επιδιώκει επίσης το εθνικό Project μαχητικών αεροσκαφών KAAN , τονίζοντας την πρόοδο της Άγκυρας στην παραγωγή παρά την έλλειψη πωλήσεων μαχητικών αεροσκαφών από τις ΗΠΑ.

ΤΑ F-35 της Τουρκίας φυλάσσονται στα υπόστεγα

Ο Μπαράκ σημείωσε ότι η Τουρκία παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των F-35, ιδιαίτερα στο πρόγραμμα συναρμολόγησης του αεροσκάφους, και πρόσθεσε ότι τέσσερα τουρκικά F-35 φυλάσσονται επί του παρόντος σε υπόστεγα στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.

«Υπάρχει αδελφική σχέση μεταξύ Ερντογάν και Τραμπ»

Τονίζοντας τη σχέση μεταξύ του Προέδρου Ερντογάν και του Τραμπ , ο Μπαράκ δήλωσε: «Υπάρχει μια αδελφική σχέση μεταξύ του Τραμπ και του Ερντογάν. Έχουν δημιουργήσει αυτόν τον δεσμό με έναν αντισυμβατικό τρόπο».

Milliyet

—

Η αλλαγή του αρχικού χρονοδιαγράμματος και η ψήφισις των προαναθεωρητικών διατάξεων μέχρι τον Ιούνιο ενισχύει τα σενάρια πρόωρων εκλογών για το φθινόπωρο με πρόσχημα την έλλειψη συναινέσεως – Ο διάλογος που επρόκειτο να αρχίσει τον Απρίλιο άνοιξε αιφνιδίως χθες – Τρομάζουν οι μετρήσεις το Μαξίμου και θέλει να αλλάξει την ατζέντα – Δεν αλλάζει στην ουσία του το άρθρο 86 ούτε ο τρόπος επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Κυριάκος Μητσοτάκης, διά διαγγέλματος και επιστολής προς τους βουλευτές της ΝΔ, άνοιξε τον διάλογο για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Επιβεβαιώνονται έτσι πλήρως οι εκτιμήσεις της «Εστίας» που είχε προαναγγείλει ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο την επιτάχυνση των διαδικασιών της συνταγματικής αναθεωρήσεως, τοποθετώντας την έναρξή τους τον Φεβρουάριο, ενώ αρχικώς εσχεδιάζοντο για τον Απρίλιο, και μάλιστα μετά το Πάσχα. Η απόφασις αυτής της επιταχύνσεως ελήφθη υπό το κράτος των ανησυχιών του Πρωθυπουργού και των συνεργατών του, καθώς οι δημοσκοπήσεις είναι επιμόνως δυσμενείς για το κυβερνών κόμμα. Και επικρέμαται πάντα το ενδεχόμενο μιάς δευτέρας δικογραφίας από την ευρωπαϊκή εισαγγελία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Επιδίωξις λοιπόν του Πρωθυπουργού είναι να αλλάξει την ατζέντα, να δημιουργήσει συσπείρωση των λεγομένων κεντρώων δυνάμεων και να οδηγήσει την χώρα σε εκλογές το φθινόπωρο με δικαιολογία την έλλειψη συναινέσεως.

Σχετικώς η «Εστία» τον περασμένο Νοέμβριο έγραφε: «Η επίσπευση της συνταγματικής αναθεώρησης συνδέεται με δύο πολιτικούς στόχους του πρωθυπουργού: ο πρώτος είναι να επισπεύσει το χρονοδιάγραμμα των πρόωρων εκλογών για τον Ιούνιο του 2026 ή το αργότερο το φθινόπωρο του 2026. Στο Μαξίμου επικρατεί προβληματισμός και συναγερμός για το γεγονός ότι με βάση όσα έρχονται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία ο δημόσιος βίος θα εγκλωβιστεί στην σκανδαλολογία και θα φέρει τη Νέα Δημοκρατία σε κατάσταση άμυνας. Τόσο η δεύτερη δικογραφία της κυρίας Κοβέσι όσο και οι πληροφορίες που φτάνουν στο Μαξίμου για το περιεχόμενο της έρευνας για την κοινωνία της πληροφορίας έχουν θορυβήσει τον κύριο Μητσοτάκη καθώς, όπως αποκάλυψε η “Εστία” την προηγούμενη Κυριακή, τα ευρήματα των ερευνών αυτών μπορούν να φτάσουν μέχρι και την αυλή του».

Επί της ουσίας πάντως των χθεσινών ανακοινώσεων του Πρωθυπουργού θα σημειώσουμε ότι όσον αφορά στην ασυλία πολιτικών προσώπων ομίλησε απλώς για «αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους.» Άλλως τε παρακάτω ομιλεί για αλλαγή και όχι για κατάργηση του άρθρου 86: «Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλως τε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια». Επίσης δεν απεμπλέκει την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την Κυβέρνηση, δηλώνοντας απλώς ότι έχει «εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική, συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.»

Εξ άλλου ονομάζει προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας την καθιέρωση μίας μόνον εξαετούς θητείας για αυτόν.

Αναλυτικώς, ο κ. Μητσοτάκης εδήλωσε: «Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο “ζωντανό”. Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ο αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλως τε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το “βαθύ κράτος”. Γιατί μια Δημόσια Διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση.

Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μια πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας εισέρχονται σε μια νέα φάση συνεργασίας που υπαγορεύεται από την εθνική ασφάλεια, γράφει αλβανικό δημοσίευμα που δεν κρύβει την ισλαμική γραμμή του.

Όπως σημειώνεται, οι αρχές της Αθήνας έχουν ξεκινήσει μια συστηματική διαδικασία απόρριψης αιτημάτων για παράταση αδειών διαμονής σε Τούρκους που ζήτησαν άσυλο και καθορίζονται ως μέλη της οργάνωσης FETÖ, σηματοδοτώντας μια σημαντική στροφή στην πολιτική ασύλου τους.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, η Αθήνα απορρίπτει ολοένα και περισσότερο αιτήματα μελών της Οργάνωσης Φετουλάχ Γκιουλέν (FETÖ) για παράταση των αδειών παραμονής τους.

Η FETÖ, που θεωρείται δράστης της απόπειρας πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 στην Τουρκία, βρήκε αρχικά ένα ασφαλές καταφύγιο στον δυτικό γείτονά της.

Η αποδοχή από την Ελλάδα των στρατιωτών που κατέλαβαν ελικόπτερο για να βρουν καταφύγιο μετά το πραξικόπημα είχε εξοργίσει βαθιά την Άγκυρα, δημιουργώντας υψηλές διπλωματικές εντάσεις.

Ένα ρεπορτάζ της εφημερίδας Καθημερινή διευκρινίζει ότι το 2025, το ελληνικό κράτος αρνήθηκε να χορηγήσει άσυλο σε 44 Τούρκους πολίτες για λόγους εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης, σε σύγκριση με μόνο δύο περιπτώσεις το 2024.

Ομοίως, το ποσοστό έγκρισης ασύλου έχει μειωθεί δραστικά από 60,9% το 2023 σε μόλις 4,7% το 2025. Η αυξανόμενη άρνηση χορήγησης αδειών παραμονής υπογραμμίζει τον συνεχιζόμενο κίνδυνο που αντιπροσωπεύει η FETÖ, μια δομή που λειτουργεί μέσω μυστικών μηχανισμών και συστηματικής διείσδυσης.

Αυτή η ομάδα δεν είναι απλώς ένα κίνημα της αντιπολίτευσης, αλλά μια υβριδική οργάνωση που έχει χρησιμοποιήσει την εκπαίδευση, τη θρησκεία και τις επιχειρήσεις ως κάλυψη για να υπονομεύσει τους νόμιμους κρατικούς θεσμούς.

Οι μέθοδοι χειραγώγησης και η δημιουργία ενός «παράλληλου κράτους» μαρτυρούν μια ατζέντα που στοχεύει στην αποσταθεροποίηση όχι μόνο της Τουρκίας, αλλά ολόκληρης της περιοχής.

Η εμπλοκή τους στα αιματηρά γεγονότα της 15ης Ιουλίου κατέδειξε την προθυμία της ομάδας να χρησιμοποιήσει ακραία βία κατά των πολιτών για να επιτύχει τους μεσσιανικούς της στόχους.

Εκμεταλλευόμενη τα δημοκρατικά συστήματα της Ευρώπης για να κρυφτεί, η FETÖ έχει χειραγωγήσει την έννοια του πολιτικού ασύλου για να αποφύγει τη δικαιοσύνη.

Η νέα προσέγγιση της Αθήνας αντικατοπτρίζει την απαραίτητη επίγνωση ότι η υπόθαλψη αυτών των στοιχείων αποτελεί απειλή για τη διακρατική ασφάλεια.

Αν και οι διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα παραμένουν, ο διάλογος συνεχίζεται.

Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να συναντηθεί με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη αυτόν τον μήνα στην Άγκυρα, όπου το ζήτημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας θα βρίσκεται στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης.

—

Στις εικασίες στην Τουρκία για το ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί τον 71χρονο πρόεδρο εστιάζει δημοσίευμα της εφημερίδας Berliner Morgenpost. Ο Ερντογάν ηγείται της Τουρκίας εδώ και 23 χρόνια, πρώτα ως πρωθυπουργός και στη συνέχεια ως πρόεδρος. Η θητεία του λήγει την άνοιξη του 2028. Σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα, δεν επιτρέπεται να είναι ξανά υποψήφιος. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που υπάρχουν αυξανόμενες εικασίες στην Τουρκία για τον διάδοχό του. Οι πιθανότητες για έναν "ξένο" να ανέλθει στην κορυφή της πολιτικής σε αυτή τη δομή εξουσίας, που ελέγχεται πλήρως από τον Ερντογάν και τον στενό του κύκλο, είναι εξαιρετικά μικρές.

Τα τρία επικρατέστερα ονόματα για τη διαδοχή

Ο Μπιλάλ Ερντογάν, ο 44χρονος γιος του προέδρου, έχει δημιουργήσει το δικό του δίκτυο εντός του κρατικού μηχανισμού και έχει μια πιστή κλίκα στα ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια. Πολλοί αναλυτές τον βλέπουν ως τον "ανώνυμο κληρονόμο του θρόνου". Από την οπτική γωνία του Ερντογάν, ο Μπιλάλ θα μπορούσε να είναι ένας ελκυστικός διάδοχος: μια οικογενειακή λύση θα προσέφερε μέγιστη συνέχεια, θα επέτρεπε τη δημιουργία μιας πολιτικής δυναστείας και έτσι θα μπορούσε να προστατεύσει τα μέλη της οικογένειας από μελλοντικές δικαστικές έρευνες.

Ένα άλλο όνομα είναι ο Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, γαμπρός του Ερντογάν. Ο 46χρονος μηχανικός είναι ο κύριος μέτοχος της εταιρείας όπλων Baykar, ενός από τους κορυφαίους κατασκευαστές μαχητικών drones στον κόσμο. Ο επιχειρηματίας θεωρείται από πολλούς ως ο "ανεπίσημος υπουργός Άμυνας της Τουρκίας".

O υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν θεωρείται ο τρίτος πιθανός διάδοχος. Είναι ένας από τους πρώτους συμβούλους του Τούρκου προέδρου και τον συνοδεύει για περισσότερες από δύο δεκαετίες. Θεωρείται "ο άνθρωπος που τα ξέρει όλα".

Πηγή: dw.com

Η παγκόσμια πολιτική βιώνει σήμερα κάτι περισσότερο από μια τυπική κυκλική κρίση: υφίσταται μια βαθιά δομική ρήξη. Η φιλελεύθερη διεθνής τάξη που χαρακτήρισε την μεταψυχροπολεμική εποχή έχει υποστεί διπλή διάβρωση: της νομιμότητας και της λειτουργικότητας. Αυτή η παρακμή είναι εμφανής στην παράλυση των πολυμερών θεσμών και στην εξασθένιση της σημασίας των κανόνων και των αξιών που κάποτε τους στήριζαν.

Σε αυτό το ταραχώδες περιβάλλον, οι απόψεις του πρώην υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ παρέχουν ένα χρήσιμο πρίσμα για την ερμηνεία της εποχής μας. Ο Κίσινγκερ υποθέτει ότι ο Τραμπ μπορεί να είναι μία από εκείνες τις σπάνιες ιστορικές προσωπικότητες που εμφανίζονται περιοδικά για να σηματοδοτήσουν το τέλος μιας εποχής, αναγκάζοντάς την να εγκαταλείψει τις ξεπερασμένες παραδοχές της. Αυτός ο ρόλος δεν σημαίνει ότι ένας τέτοιος ηγέτης έχει συνείδηση της λειτουργίας του ή σχεδιάζει ένα ουσιαστικό υποκατάστατο· μπορεί απλώς να συμβεί τυχαία.

Αυτό που κάνει τον Τραμπ ξεχωριστό δεν είναι μόνο ότι αμφισβήτησε αυτές τις παραδοχές, αλλά και ότι το έκανε χωρίς να προσφέρει μια δομημένη αντι-ιδεολογία. Όπως υπονοεί ο Κίσινγκερ, ο ρόλος του Τραμπ ήταν σε μεγάλο βαθμό αρνητικός και όχι προγραμματικός. Δεν αντικατέστησε τον παγκοσμιοποίηση με έναν συνεκτικό απομονωτισμό, ούτε διατύπωσε μια ρεαλιστική μεγάλη στρατηγική για να διαδεχθεί τον φιλελεύθερο διεθνισμό. Αντ’ αυτού, ο Τραμπ λειτούργησε ως μια αναστατωτική δύναμη, αναγκάζοντας την υπάρχουσα τάξη να εγκαταλείψει τις ρητορικές αξιώσεις της για καθολικότητα και αναπόφευκτο. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση των παλαιών βεβαιοτήτων χωρίς την εμφάνιση νέων.

Με αυτή την έννοια, η ιστορική σημασία του Τραμπ έγκειται λιγότερο στις προθέσεις του και περισσότερο σε αυτό που αποκάλυψε η προεδρία του. Η φιλελεύθερη τάξη δεν κλονίστηκε επειδή ο Τραμπ επινόησε μια εναλλακτική λύση, αλλά επειδή δεν μπορούσε πλέον να υπερασπιστεί πειστικά τον εαυτό της, αφού οι αντιφάσεις της είχαν αποκαλυφθεί. Ο Τραμπ δεν εγκαινίασε μια νέα εποχή, αλλά επιτάχυνε τη διάλυση της παλαιάς, σε μεγάλο βαθμό τυχαία και εν μέρει ενστικτωδώς.

Ξεχωρίζει ως ο πρώτος Αμερικανός ηγέτης που εγκατέλειψε ανοιχτά τη μακροχρόνια δέσμευση της χώρας να διαμορφώνει την παγκόσμια τάξη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θεωρεί τις ανοιχτές αγορές όχι ως αμοιβαία ωφέλιμες ρυθμίσεις, αλλά ως εκμεταλλευτικά σχήματα. Αναδιαμορφώνει τις συμμαχίες ως συναλλακτικά βάρη και όχι ως κοινές δεσμεύσεις. Ο Τραμπ υπονομεύει συστηματικά τις αντιλήψεις ότι το απεριόριστο εμπόριο δημιουργεί ευρεία ευημερία, ότι οι διεθνείς οργανισμοί προάγουν την ασφάλεια και ότι η δημοκρατική διακυβέρνηση θα επεκταθεί αναπόφευκτα σε όλο τον κόσμο.

Καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται ρητά από τον ρόλο του δημιουργού της παγκόσμιας τάξης που κατείχαν από το 1945, έχει δημιουργηθεί ένα επικίνδυνο κενό. Ενώ η Κίνα συνεχίζει την άνοδό της, δεν έχει ακόμη προσφέρει ένα ολοκληρωμένο ιδεολογικό πλαίσιο για μια νέα παγκόσμια διακυβέρνηση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ένας ένθερμος υπερασπιστής της συνεργασίας βάσει κανόνων, αλλά δεν διαθέτει τη σκληρή δύναμη για να επιβάλει ένα τέτοιο όραμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Εν τω μεταξύ, η Ρωσική Ομοσπονδία, που έχει βυθιστεί σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στην Ουκρανία, έχει αποκαλυφθεί ότι στερείται της οικονομικής και στρατιωτικής δύναμης που απαιτείται για την εγκαθίδρυση μιας εναλλακτικής ηγεμονίας.

Αυτές οι παγκόσμιες δυναμικές έχουν βαθιές επιπτώσεις για την Τουρκία.

Η μακροβιότητα της κυβέρνησης του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Τουρκία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτή τη διεθνή παράλυση. Οι εθνικές μεταβάσεις συνήθως επιταχύνονται όταν ο κόσμος κινείται προς μια νέα ηγεμονική ισορροπία. Ωστόσο, ελλείψει διεθνούς πλαισίου, τα μεταβατικά καθεστώτα σε εθνικό επίπεδο ουσιαστικά παγώνουν.

Ο Ερντογάν ήρθε στην εξουσία στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αναγνωρίζοντας ότι το παλιό τουρκικό κατεστημένο, που χαρακτηριζόταν από στρατιωτική κηδεμονία, άκαμπτη γραφειοκρατική ολιγαρχία και κεντρική κεμαλική κρατική ιδεολογία, δεν ήταν πλέον βιώσιμο. Με την κατάργηση αυτού του «καθεστώτος κηδεμονίας» μέσω της ρητορικής της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων, ο Ερντογάν είχε τη δυνατότητα να γίνει ο «ιδρυτής» μιας νέας εποχής.

Ωστόσο, αυτή η δυνατότητα δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ενώ η παλιά φρουρά διαλύθηκε, δεν την αντικατέστησε ένα προβλέψιμο, θεσμοθετημένο σύστημα. Σήμερα, η Τουρκία παραμένει σε πολιτικό αδιέξοδο. Δεν είναι μια παραδοσιακή κοινοβουλευτική δημοκρατία, ένα συνεκτικό προεδρικό σύστημα ή ένα αυστηρά καθορισμένο αυταρχικό κράτος. Αντίθετα, είναι ένα μεταβατικό καθεστώς προσαρμοσμένο στην προσωπική εξουσία και διαχειριζόμενο μέσω μόνιμης κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Αυτή η δομική αμφισημία είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Πρόεδρος Ερντογάν διατηρεί την εξουσία του παρά τη διακυμάνσεις της δημοτικότητάς του. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός μεταβατικού ηγέτη είναι η αξιοποίηση της αβεβαιότητας ως όπλο. Για το τουρκικό κοινό, το κεντρικό πολιτικό ερώτημα έχει μετατοπιστεί από το «Ποιος πρέπει να κυβερνά;» στο «Τι θα ακολουθήσει;». Διασφαλίζοντας ότι η «μετα-Ερντογάν» εποχή παραμένει ένα απειλητικό κενό, ο σημερινός ηγέτης τοποθετεί τον εαυτό του ως το «γνωστό ρίσκο». Για τη συντηρητική του βάση, ο φόβος για τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν την κατάρρευση της τρέχουσας τάξης υπερτερεί των απογοητεύσεων που προκαλεί η μακρά θητεία του.

Στην Τουρκία, όπως και σε άλλες χώρες με παρόμοια ηγεσία, η πολιτική ασκείται μέσω του φόβου και όχι μέσω πολιτικών. Το ερώτημα «Τι θα συμβεί αν φύγει;» έχει παραλύσει την πολιτική ελίτ και την ευρύτερη κοινωνία. Ιστορικά, τέτοιες περιόδους στασιμότητας καταλήγουν με έναν από τους τρεις ακόλουθους τρόπους: μια ειρηνική μετάβαση μέσω κοινωνικής συναίνεσης, χαοτικός ατακερματισμός ή η άνοδος μιας «ιδρυτικής» προσωπικότητας που καταφεύγει σε αντιδημοκρατικά μέτρα για να τερματίσει την αβεβαιότητα.

Μια ειρηνική, πλουραλιστική μετάβαση είναι το πιο σπάνιο αποτέλεσμα. Απαιτεί από έναν ηγέτη να αποδεχτεί ότι δεν μπορεί να υπαγορεύσει το μέλλον. Απαιτεί επίσης ένα επίπεδο κοινωνικής συνοχής που σήμερα απουσιάζει από την Τουρκία, όπου η πόλωση είναι το κύριο εργαλείο διακυβέρνησης. Επειδή ο Πρόεδρος Ερντογάν ευδοκιμεί σε αυτή τη διαίρεση, η μετάβαση έχει σταματήσει, το σύστημα έχει γίνει εντελώς προσωποποιημένο και η τελική έξοδος έχει γίνει όλο και πιο δαπανηρή.

Βρισκόμαστε σε μια ενδιάμεση φάση της ιστορίας, όπου η παλιά φιλελεύθερη τάξη υποχωρεί, αλλά η νέα δεν έχει ακόμη αναδυθεί. Αυτή η «μεταβατική περίοδος» επιτρέπει στους ηγέτες της μετάβασης να γίνουν μόνιμοι. Ωστόσο, η ιστορία μας διδάσκει ότι η αβεβαιότητα δεν είναι ποτέ αιώνια. Τελικά θα αναδυθεί μια νέα τάξη, πιθανώς μέσω σημαντικών συγκρούσεων ή διπλωματικών διαπραγματεύσεων μεγάλης κλίμακας.

Οι παραλληλισμοί μεταξύ των λαϊκιστικών αλλαγών στις Ηνωμένες Πολιτείες και της συστημικής ακινησίας της Τουρκίας αποκαλύπτουν την καθοριστική ένταση της εποχής μας. Οι μεταβατικοί ηγέτες αναδύονται επειδή υπερέχουν στο να γκρεμίζουν ξεπερασμένες δομές. Ωστόσο, είναι προδιαγεγραμμένο να αποτύχουν για τον ίδιο λόγο: την αδυναμία τους να χτίσουν.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτές οι μεταβολές θα οδηγήσουν σε δομές χωρίς αποκλεισμούς και συνεργατικές ή σε άκαμπτα, καταπιεστικά καθεστώτα. Δυστυχώς, το δεύτερο φαίνεται πιο πιθανό για την Τουρκία. Ωστόσο, η δυσκολία δεν ισοδυναμεί με αδυναμία. Η πολιτική είναι η τέχνη της επέκτασης του δυνατού, και το μέλλον της Τουρκίας εξαρτάται από ηγέτες που μπορούν να το κάνουν.

Πηγή: Turkish Minute απόδοση militaire.gr