iEpikaira

Edited by iEpikaira*

Executive Summary

Today's strategic landscape is characterized by a complex interplay of systemic competition, localized de-escalation efforts, and persistent regional tensions, all set against a backdrop of evolving technological and economic pressures. The United States and China continue to navigate a mixed strategic environment, with both experiencing internal challenges and external opportunities that shape their global influence. In Eastern Europe, Ukraine's sustained asymmetric capabilities are exerting significant pressure on Russia, impacting its domestic stability and military capacity. Concurrently, the Middle East sees a delicate balance of diplomatic initiatives, such as Qatar's role in potential US-Iran talks, alongside enduring flashpoints like Israeli settlements and competition for influence in the Strait of Hormuz involving Iran and Oman. Economically, global resilience shows divergent trends, with some actors like Brazil making positive fiscal adjustments, while others such as Iraq face revenue pressures. The overall picture suggests a period of dynamic recalibration rather than decisive shifts, with technological prowess and internal cohesion emerging as critical determinants of state power.

Geopolitical Dynamics & Strategic Theaters

Systemic Competition and Technological Rivalry:

The broader systemic competition continues to manifest across economic and technological domains. The United States experiences a mixed strategic environment, with positive trade and de-escalation efforts balanced by domestic political friction and energy security concerns, which could influence its global posture. China, similarly, shows mixed economic and technological developments, with gains in trade and factory output offset by underperformance in its AI market and diplomatic pressure, particularly from Taiwan. This indicates sustained, multifaceted competition without a clear dominant trajectory. South Korea's significant strategic investment in AI and chip production further underscores the critical role of technological leadership in enhancing national economic resilience and strategic positioning, suggesting a growing multi-polar dynamic in key tech sectors.

Middle East De-escalation and Enduring Tensions:

The Middle East presents a nuanced picture of both de-escalation attempts and persistent friction. Iran's engagement in a deal to halt Gulf attacks and potential sanctions relief signals a possible, albeit cautious, move towards reducing regional military tensions. This is consistent with Qatar's enhanced diplomatic leverage stemming from its role in hosting potential US-Iran talks, indicating a concerted effort by some actors to foster dialogue. However, underlying tensions persist, as evidenced by Israel's enhanced military posture through new technology juxtaposed with ongoing international pressure over its settlements, as highlighted by a UN Security Council discussion concerning Palestine. Furthermore, Oman faces increased diplomatic pressure and competition from Iran over its strategic influence in the Strait of Hormuz, underscoring the enduring geopolitical sensitivities of critical maritime chokepoints and regional power projection by actors like Iran.

European Security and Asymmetric Warfare:

Ukraine continues to demonstrate military effectiveness through drone attacks on Russian infrastructure, inflicting severe damage to Russia's energy sector and contributing to significant military setbacks. This signals a sustained capacity for asymmetric warfare that directly impacts Russia's domestic stability and war-making potential. While the United Kingdom experiences mixed economic signals, its routine diplomatic and corporate activities reflect a stable, albeit cautious, engagement within the broader European context. Separately, Czechia faces domestic stability issues due to a leadership clash ahead of a key diplomatic summit, which could indicate localized political fragilities within the European Union that may affect broader policy coherence. Turkey's routine diplomatic engagement with NATO, aims to signal supposed transformative strategic alignment within the alliance, although it frequently utilizes this method to achieve specific national strategies.

Global Economic Resilience:

Global economic resilience shows divergent trends among key actors. Brazil's projected reduction in government spending as a share of GDP indicates a positive step towards improved economic resilience and fiscal management, suggesting a strengthening of its internal economic foundations. Conversely, Iraq faces negative economic resilience due to revenue pressures, driving its push for a larger OPEC oil production quota. This highlights the vulnerabilities of resource-dependent economies to global commodity price fluctuations and internal fiscal demands, indicating ongoing pressure points in the global economic system.

Strategic Outlook & Risk Assessment

Strategic Outlook:

The immediate strategic outlook points to continued multi-vector competition, particularly between the United States and China, with technological leadership remaining a central battleground, as evidenced by South Korea's strategic investments. While efforts towards de-escalation in the Middle East, facilitated by actors like Qatar and potentially involving Iran, offer a glimmer of stability, the underlying power dynamics and territorial disputes, such as those involving Israel and Palestine, are likely to persist. Ukraine's ability to inflict significant damage on Russia suggests a protracted conflict with continued asymmetric elements, challenging Russia's capacity for sustained conventional warfare. Economic resilience will remain a key differentiator, with actors like Brazil demonstrating proactive fiscal management.

Risk Assessment:

Key risks include potential escalation in Eastern Europe if Russia's domestic stability is further challenged by Ukrainian actions, or if its energy infrastructure continues to be targeted. In the Middle East, despite de-escalation efforts, the competition for influence in critical areas like the Strait of Hormuz, involving Iran and Oman, remains a significant flashpoint with potential for miscalculation. Internal political friction within the United States could impact its ability to project consistent global leadership, while localized political instability in actors like Czechia could test European coherence. Furthermore, economic vulnerabilities in resource-dependent states such as Iraq could lead to internal instability or increased demands on global resource markets, adding another layer of systemic pressure.

---

For more detailed analysis visit the Global Power Shift Index widget HERE!

*utilizing AI tools and iEp™ Widgets.

Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ: «Πρέπει να εξαφανιστεί».

Φανούλα Αργυρού

Refugees from the 1923 population exchange between Greece and Turkey. Credit: Greek Genocide Resource Center.

(Φωτoγραφία από το δημοσίευμα της Greekreporter.com : Πρόσφυγες από την ανταλλαγή πληθυσμών το 1923 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Πηγή: Κέντρο Eρευνών Ελληνικής Γενοκτονίας).

«Η ΤΟΥΡΚΙΑ, μια χώρα βρικόλακας που έχει πιει το αίμα άλλων εθνών και φυλών επί 700 χρόνια, είναι ανάμεσα στις εκτός νόμου χώρες της υφηλίου που δεν πρέπει να υπάρχουν και πρέπει να εξαφανιστούν από τον χάρτη της υδρογείου».

Αυτά υποστήριξε τη δεκαετία του 1990 σε έκθεσή του, που εξέδωσε το Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ (UN Studies Forum), ο συγγραφέας Τζορτζ Τόμας Κούριαν, πρόεδρος τότε της International Encyglopedia Society. Την είδηση δημοσίευσε στις 13/11/1997 η «Σημερινή» και την είχα αποθηκεύσει στο αρχείο μου. Την βρήκα καθώς ερευνούσα για κάτι άλλο και αξίζει να την αναφέρω.

Η έκθεση εκείνη του Τζορτζ Τόμας Κούριαν είναι και επίκαιρη αυτές τις μέρες, καθώς κυκλοφόρησε και μια έρευνα της Tessa Hofmann (an independent scholar of Armenian and genocide studies affiliated with Yerevan State University), με τίτλο «Οι κρυμμένοι χριστιανοί στην Τουρκία που διατήρησαν την ελληνική και αρμενική τους ταυτότητα μετά τη γενοκτονία», η οποία αναρτήθηκε από την ιστοσελίδα greekreporter.com. Με την υπογραφή Abdul Mosed, 18/6/2026.

Το δημοσίευμα της «Σημερινής», 13/11/1997:

«Η ΤΟΥΡΚΙΑ, μια χώρα βρικόλακας, που έχει πιει το αίμα άλλων εθνών και φυλών επί 700 χρόνια, είναι ανάμεσα στις εκτός νόμου χώρες της υφηλίου, που δεν πρέπει να υπάρχουν και πρέπει να εξαφανιστούν από τον χάρτη της υδρογείου». Αυτά υποστηρίζει σε έκθεσή του που εξέδωσε το Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ (UN Studies Forum) ο Τζορτζ Τόμας Κούριαν, πρόεδρος της International Encyclopaedia Society.

Ο κ. Κούριαν υπογραμμίζει ακόμα ότι «κάθε εκατοστό του εδάφους της Τουρκίας έχει κλαπεί από άλλους. Στον κατάλογο των χωρών που έπεσαν θύματα των λεηλασιών και των φρικαλεοτήτων της περιλαμβάνονται: Αρμενία, Κουρδιστάν, Συρία, Ελλάδα, Αλβανία, Βουλγαρία, Μάλτα, Κύπρος, Ρουμανία, Μακεδονία, Σερβία, Βοσνία, Κρήτη, Γεωργία και Ουγγαρία, όλες χώρες ανώτερες πολιτιστικά από τους Τούρκους. Η πλειοψηφία των σημερινών Τούρκων είναι άλλωστε απόγονοι αυτών που προσηλυτίστηκαν με το ζόρι στο Ισλάμ από τους Οθωμανούς».

Ο κ. Κούριαν υπενθυμίζει τη γενοκτονία των Αρμενίων, «των εκατομμυρίων Ελλήνων της Ανατολίας και των χιλιάδων Κυπρίων στην Κύπρο το 1973*». Αναφέρεται «στον θεσμό των Γενίτσαρων που ξεπέρασε και αυτές ακόμη τις τακτικές του Χίτλερ». Στην αφιερωμένη στην Κύπρο παράγραφο της μελέτης του, ο κ. Κούριαν τονίζει ότι είναι από τους αρχαιότερους νησιώτικους πολιτισμούς του κόσμου, που υπέστη τα πάνδεινα λόγω της γειτνίασης με την Τουρκία. Αναφέρεται στην τουρκική εισβολή του 1974, μια πράξη που μέχρι σήμερα έχει μείνει ατιμώρητη. Επίσης, για το τουρκοκυπριακό ψευδοκράτος «που ανέδειξε ως πρόεδρό του έναν «χασάπη». Ωστόσο, η ελεύθερη Κύπρος ανθεί τόσο στο πολιτικό πεδίο, όσο και στο οικονομικό». Ο κ. Κούριαν προβλέπει ότι η Κύπρος θα ενωθεί με την Ελλάδα.

Η έκθεση συνοδεύεται από χάρτες των επιμέρους χωρών και περιοχών, που θα συγκροτήσουν τον νέο «ιδεώδη χάρτη της υδρογείου». Για την Ελλάδα, ο Κούριαν γράφει στην Έκθεση: «Το Λίκνο της Δημοκρατίας και η Μητέρα του Δυτικού Πολιτισμού. Αυτοί οι τίτλοι δεν εξαντλούν τη μυθική διάσταση του αρχέτυπου των εθνών. Ο Χρυσός Αιώνας της Ελλάδας δεν επεκτάθηκε στην Χριστιανική εποχή. Η κατάκτησή της από τους Ρωμαίους και αργότερα από τους Τούρκους οδήγησε σε πολλούς αιώνες δουλείας, από τους οποίους οι Έλληνες σαν λαός δεν ανάρρωσαν ποτέ. Στους πρώτους αιώνες της Χριστιανικής εποχής η Ελλάδα επεκτάθηκε πολύ πέραν των συνόρων, στην Ανατολία και τη Μικρά Ασία και επίσης στην Αίγυπτο, τον Λίβανο και άλλα μέρη της Μέσης Ανατολής. Η Ανατολία ήταν ακόμη ελληνική ώς την ανάρρηση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1920 και οι σφαγές των Ελλήνων της Ανατολίας από τον στρατό του Ατατούρκ αποτελούν μιαν από τις σκοτεινότερες σελίδες της Ιστορίας».

*(Σημ.: Η πρώτη αναφορά στην Κύπρο ως το 1973 εκ παραδρομής προφανώς, εννοείται ήταν το 1974).

Ο ιστορικός και συγγραφέας George Thomas Kurian, γεννηθείς το1931, απεβίωσε το 2015. Λεπτομέρειες για τη ζωή και τα έργα του εδώ

Ειρωνική «σύμπτωση» η γνωστοποίηση και κυκλοφορία το 1997 της έκθεσης του George Thomas Kurian για την Τουρκία από το Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ! Του ίδιου Οργανισμού, που 7 χρόνια νωρίτερα προώθησε το απαρτχάιντ, βρετανικού σχεδιασμού, κατάπτυστο ψήφισμα 649/90, το πρώτο που αναφέρθηκε στη ΔΔΟ!

Με τη γνώση και έγκριση τού τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γιώργου Βασιλείου, δίχως την έγκριση του λαού. Για να μπορέσει επιτέλους το Φόρεϊν Όφις να προχωρήσει με τα σχέδια που είχε στα συρτάρια του, για «λύση» με τη διαιρετική βρετανο-τουρκική δικοινοτική διζωνική ομοσπονδία! Που στόχευε έκτοτε μέχρι σήμερα, ουσιαστικά όχι την τιμωρία της Τουρκίας, αλλά τη νομιμοποίηση των ατιμώρητων εγκλημάτων της Τουρκίας…

Το 2020 είχαμε και νέα αποδέσμευση βρετανικών εγγράφων, που αναφέρονταν στο Κυπριακό για τα έτη 1995-1997, παράλληλα με την έκθεση του Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ το 1997 για την Τουρκία. Τα οποία προβάλαμε στη «Σημερινή» (και «Ράδιο Πρώτο»), επιβεβαιώνοντας γι’ ακόμα μια φορά τον πρωταρχικό ρόλο των Βρετανών. Και τα οποία κάλυπταν τους πυραύλους S-300, τον διορισμό σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ και τον ρόλο που ανέλαβε για προετοιμασία λύσης (βλέπε «Σχέδιο Ανάν»), τις δολοφονίες Ισαάκ-Σολωμού, την πρωτοβουλία» Richard Holbrooke που ναυάγησε πριν ξεκινήσει και άλλα...

Όσο για τον… διαμελισμό, καταποντισμό, «εξαφάνιση» της κατοχικής Τουρκίας, που ακούμε εδώ και δεκαετίες, πριν ακόμα γραφτεί η πιο πάνω έκθεση του Φόρουμ Μελετών του ΟΗΕ το 1997, και τις εικασίες ότι κάποιοι γείτονες θα επιτεθούν στην Τουρκία (για να κοιμόμαστε ήσυχοι ότι άλλοι θα κάνουν τη δουλειά για μας), η κατάσταση σήμερα έχει ακριβώς όπως περιγράφεται εδώ:

«Περικυκλώνουν τα ελληνικά νησιά με τη Γαλάζια Πατρίδα – Στήνουν νέο(;) casus belli με την αποστρατιωτικοποίηση!»

Το άρθρο είναι της Μύρνας Νικολαΐδου από την «Εστία» Αθηνών, αναδημοσίευση με σημαντικά σχόλια της φιλοξενούσας ιστοσελίδας i-epikaira.blogspot.com.

Αξίζει να διαβαστεί για γνώση και πρόγνωση. Αναμφίβολα πλέον τα ελληνοτουρκικά μπαίνουν σε άλλο επίπεδο αντιπαράθεσης…

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος simerini.sigmalive.com

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του Energia.gr και σε μια μάλλον αναμενόμενη κίνηση η διοίκηση της ExxonMobil φαίνεται να έχει γνωστοποιήσει στην ΕΔΕΥΕΠ την πρόθεση της να αποχωρήσει και από την δεύτερη μεγάλη ερευνητική παραχώρηση που κατέχει στην Ελλάδα από τον Ιούνιο 2019, στα «Νοτιοδυτικά της Κρήτης». Η εξέλιξη αυτή έρχεται σύντομα μετά την αποχώρηση της Αμερικανικής πετρελαϊκής από την παραχώρηση «Δυτικά της Κρήτης» τον Μάιο που πέρασε.

Σε μια προσπάθεια ελέγχου της ζημιάς που αναπόφευκτα θα υπάρξει για την κυβέρνηση αυτό που αποκαλούμε reputational damage, από την αποχώρηση της ExxonMobil καταβάλλονται προσπάθειες damage control από το ΥΠΕΝ ώστε να υπάρξει καθυστέρηση της ανακοίνωσης μέχρι τον Σεπτέμβριο ή, ει δυνατόν, μέχρι το τέλος του έτους, οπότε και η δημόσια σφαίρα θα κυριαρχείται από τις προετοιμασίες για την ερευνητική γεώτρηση στο Block 2, δυτικά της Κέρκυρας- όπου η ExxonMobil παραμένει στην κοινοπραξία, μαζί με την Helleniq Energy και την Energean.

Όπως μας ενημερώνουν στελέχη της διεθνούς αγοράς πετρελαίου με έδρα το Λονδίνο, η πλήρης αποχώρηση της ExxonMobil από τις παραχωρήσεις πέριξ της Κρήτης σήμερα, και αύριο και από τις υπόλοιπες παραχωρήσεις στην Ελλάδα, σχετίζεται άμεσα με την πολιτική της ΕΕ στον χώρο των επενδύσεων στην βιομηχανία, και ιδιαίτερα στην πετρελαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα. Πιο συγκεκριμένα, τόσο η ExxonMobil όσο και άλλες πετρελαϊκές έχουν εκφράσει την απόλυτο αντίθεσή τους στην εφαρμογή της κοινοτικής Οδηγίας Δεούσης Επιμέλειας Εταιρικής Βιωσιμότητας (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) που ήδη εφαρμόζεται, ενώ από τις αρχές του 2027 προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα σε όσες εταιρείες δεν συμμορφώνονται.

Η εν λόγω Οδηγία προβλέπει έναν αυστηρό κώδικα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (βασισμένο στις αρχές DEI) και μειωμένες ή μηδενικές εκπομπές σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας με στόχο την επίτευξη του στόχου ανθρακικής ουδετερότητας, το NetZero50. Η ExxonMobil αλλά και άλλες ενεργειακές εταιρίες, όπως λ. χ. η QatarGas, έχουν δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να δεχθούν τον περιβαλλοντικό ζουρλομανδύα των γραφειοκρατών των Βρυξελλών και προτιμούν να περιορίσουν ή και να μηδενίσουν τις δραστηριότητες τους στην Ευρώπη της πράσινης μετάβασης.

Να σημειώσουμε ότι η ExxonMobil έχει ήδη αποχωρήσει από έρευνες και παραγωγή πετρελαίου και φ. αερίου στην Βόρειο Θάλασσα ενώ πριν λίγες εβδομάδες προχώρησε στο κλείσιμο των γραφείων της στο Λονδίνο απολύοντας τα 600 άτομα προσωπικό. Η εν λόγω κίνηση είναι ενδεικτική της αποφασιστικότητας της εταιρείας να επιταχύνει τα σχέδια της για τον πλήρη τερματισμό των δραστηριοτήτων της στην Ευρώπη.

Πηγή: energia.gr

Σεραφείμ Ευστρατιάδης*

Το 2007 μετακόμισα στο Veldhoven της Ολλανδίας, δίπλα στο Eindhoven, όπου βρίσκονται το Philips High Tech Campus και τα ερευνητικά εργαστήρια της NXP Semiconductors. Ακριβώς εκεί, όπου ο Van Gogh ζωγράφιζε μέσα στα χωράφια το 1890, εδρεύει από το 1984 μια σχετικά μικρή εταιρεία η οποία σήμερα θεωρείται μια από τις σημαντικότερες και κρισιμότερες εταιρείες παγκοσμίως. Ενώ σχεδιάζαμε τους αλγόριθμους που υλοποιούν μέχρι σήμερα τα ολοκληρωμένα κυκλώματα από ένα μεγάλο ποσοστό των συστημάτων επικοινωνιών, η ASML κατασκευάζει τα μηχανήματα που «ζωγραφίζουν» με ασύλληπτη ακρίβεια τα κυκλώματα αυτά πάνω σε δισκία πυριτίου.

Από αυτά τα μικροτσίπ εξαρτώνται πλέον όχι μόνο η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, αλλά και η γεωπολιτική ισορροπία, η οποία χωρίς μια αξιόπιστη αλυσίδα εφοδιασμού τους μπορεί να ανατραπεί με απρόβλεπτες συνέπειες. Όμως, κάτω από αυτή την αλυσίδα υπάρχουν κι άλλα στρώματα ή επίπεδα εφοδιαστικής οργάνωσης που απαιτούν προσεκτική στρατηγική διαχείρισης κινδύνου.

 

Έχουμε εξετάσει τον χάρτη του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων από λανθασμένη οπτική γωνία. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας, η προσοχή έχει επικεντρωθεί στους ημιαγωγούς: στην κατασκευή σε νανομετρική κλίμακα, στους ελέγχους εξαγωγών προηγμένων τσιπ και σε σημεία συμφόρησης όπως τα συστήματα λιθογραφίας της ASML και η TSMC της Ταϊβάν. Αυτά παραμένουν κρίσιμα — αλλά δεν αποτελούν το βαθύτερο επίπεδο στρατηγικού ελέγχου.

Ο πιο θεμελιώδης ανταγωνισμός βρίσκεται χαμηλότερα: στην εξόρυξη, επεξεργασία και εξευγενισμό κρίσιμων ορυκτών. Οι σπάνιες γαίες, μαζί με υλικά όπως το γάλλιο, το γερμάνιο, ο γραφίτης, το κοβάλτιο και το λίθιο, αποτελούν το φυσικό υπόστρωμα της σύγχρονης τεχνολογίας. Χωρίς αυτά, ούτε τα προηγμένα τσιπ ούτε τα συστήματα καθαρής ενέργειας μπορούν να λειτουργήσουν. Αυτό συνιστά τον πραγματικό «Στρωματικό Πόλεμο» («Layer War»): έναν δομικό ανταγωνισμό για τα υλικά θεμέλια της ψηφιακής και της πράσινης οικονομίας.

Το πλεονέκτημα της Κίνας σε αυτόν τον τομέα δεν είναι τυχαίο. Αντανακλά δεκαετίες βιομηχανικής πολιτικής, περιβαλλοντικών συμβιβασμών και κρατικά υποστηριζόμενων επενδύσεων σε προηγμένη ικανότητα διύλισης. Ενώ οι δυτικές οικονομίες έδωσαν προτεραιότητα στην αποδοτικότητα και στην παγκοσμιοποίηση, η Κίνα εδραίωσε τον έλεγχο στα ενδιάμεσα και κατώτερα στάδια επεξεργασίας — τα στάδια που μετατρέπουν το ακατέργαστο μετάλλευμα σε αξιοποιήσιμες βιομηχανικές εισροές.

Οι πρόσφατες εξελίξεις ενισχύουν αυτή την αλλαγή. Από το 2023, η Κίνα έχει επιβάλει ελέγχους εξαγωγών στο γάλλιο και το γερμάνιο (κρίσιμα για ημιαγωγούς και αμυντικές εφαρμογές), ενώ το 2024–2025 επέκτεινε τις απαιτήσεις αδειοδότησης στον γραφίτη και σε ορισμένες τεχνολογίες επεξεργασίας σπάνιων γαιών. Τα στοχευμένα αυτά μέτρα, χωρίς να ισοδυναμούν με απόλυτες απαγορεύσεις, δείχνουν την ικανότητα του Πεκίνου να μετατρέπει κόμβους της εφοδιαστικής αλυσίδας σε όπλο πίεσης ως απάντηση στους δυτικούς περιορισμούς στα τσιπ και στον προηγμένο βιομηχανικό εξοπλισμό παραγωγής.

Η G7 και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ανταποκριθεί με πρωτοβουλίες όπως ο Ευρωπαϊκός Νόμος για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (EU Critical Raw Materials Act) και στρατηγικές «friend-shoring» («φιλική ανάθεση παραγωγής») υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν οικοδομήσει τεχνολογικά συστήματα των οποίων το υλικό υπόβαθρο δεν ελέγχουν.

 

Αυτό δεν είναι μια συμβατική στρατιωτική σύγκρουση, αλλά μια σύγκρουση γύρω από την αρχιτεκτονική των εφοδιαστικών αλυσίδων. Οι άδειες εξαγωγής, ο έλεγχος επενδύσεων, η δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και οι επιδοτήσεις έχουν καταστεί εργαλεία κρατικής ισχύος. Το αποτέλεσμα είναι μια σταδιακή αλλά αποφασιστική μετατόπιση από τις παραδοχές μιας απρόσκοπτης παγκόσμιας αγοράς προς ένα σύστημα που ορίζεται από στρατηγικό ανταγωνισμό και ελεγχόμενη αλληλεξάρτηση.

Η δομή της εξάρτησης είναι πιο ορατή στην ικανότητα επεξεργασίας παρά στην ακατέργαστη εξόρυξη. Η Κίνα δεν κυριαρχεί σε όλη την παγκόσμια εξορυκτική δραστηριότητα, αλλά ελέγχει δυσανάλογο μερίδιο της διύλισης και της παραγωγής εξαρτημάτων — τα στάδια που δημιουργούν πραγματική διαπραγματευτική ισχύ.

Οι κατά προσέγγιση σημερινές πραγματικότητες (οι οποίες διαφέρουν ανά υλικό και πηγή) περιλαμβάνουν:

-Διύλιση σπάνιων γαιών: η κινέζικη αντιστοιχεί σε περίπου 85–90% της παγκόσμιας ικανότητας επεξεργασίας.

-Παραγωγή μόνιμων μαγνητών (NdFeB): περίπου 85–90% της παγκόσμιας παραγωγής.

Επεξεργασία βαρέων σπάνιων γαιών (π.χ. δυσπρόσιο, τέρβιο): σχεδόν πλήρης κυριαρχία.

-Γραφίτης (άνοδοι κατάλληλοι για μπαταρίες): πάνω από 90% της επεξεργασίας.

-Γάλλιο και γερμάνιο: η Κίνα παράγει την πλειονότητα και έχει αποδείξει την ικανότητά της να επιβάλλει ελέγχους εξαγωγών.

Η συγκέντρωση αυτή δημιουργεί συστημική ευαλωτότητα. Τα ηλεκτρικά οχήματα, οι ανεμογεννήτριες, τα προηγμένα οπλικά συστήματα και τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά εξαρτώνται από αυτές τις εισροές. Η υποκατάσταση είναι συχνά τεχνικά δύσκολη, οικονομικά δαπανηρή ή και τα δύο.

Αυτά τα υλικά σημεία συμφόρησης διασταυρώνονται με γεωγραφικά σημεία συμφόρησης, ιδίως στη Μέση Ανατολή και στους παρακείμενους θαλάσσιους διαδρόμους. Η αλληλεπίδραση μεταξύ της συγκέντρωσης της εφοδιαστικής αλυσίδας και του φυσικού κινδύνου διέλευσης αποκτά ολοένα κεντρικότερη σημασία για την παγκόσμια σταθερότητα.

Οι βασικοί διάδρομοι περιλαμβάνουν:

-Το Στενό του Ορμούζ: περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από αυτό. Οποιαδήποτε διαταραχή, όπως στην περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν προκαλεί άμεσους ενεργειακούς κραδασμούς και δευτερογενείς επιπτώσεις στην μεταποίηση και στην διανομή.

-Η Ερυθρά Θάλασσα και η Διώρυγα του Σουέζ: οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα από τα τέλη του 2023 έχουν ήδη καταδείξει πώς μη κρατικοί δρώντες μπορούν να διαταράξουν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές. Οι παρακάμψεις γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας αυξάνουν τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς, επηρεάζοντας τα πάντα, από την ενέργεια έως τις βιομηχανικές εισροές.

-Η Ανατολική Μεσόγειος: αναδύεται ως συμπληρωματικός διάδρομος για ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων τερματικών LNG και υποθαλάσσιων καλωδίων που συνδέουν την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Το στρατηγικό συμπέρασμα είναι ότι οι σύγχρονες εφοδιαστικές αλυσίδες εκτίθενται σε διπλή πίεση: συγκέντρωση στα αρχικά στάδια της παραγωγής (όπως η κινεζική κυριαρχία στην επεξεργασία) και τρωτότητα στη μεταφορά προς τα στάδια μεταφοράς και διανομής (όπως τα θαλάσσια σημεία συμφόρησης). Οι πιέσεις αυτές αλληλοενισχύονται σε περιόδους κρίσης.

Η μεγάλη περιφερειακή σύγκρουση — με εμπλοκή του Ιράν και δρώντων προσκείμενων στις ΗΠΑ — δεν διαταράσσει μόνο τις αγορές ενέργειας, αλλά ενισχύει και τις ήδη υπάρχουσες αδυναμίες στις αλυσίδες εφοδιασμού ορυκτών και βιομηχανικών εισροών. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλά μια μεμονωμένη διαταραχή αλλά ένα σύνθετο σοκ που, πολύ πιθανόν, θα διαρκέσει αρκετά.

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση είναι δομική. Οι κλιματικές και βιομηχανικές της στρατηγικές — απανθρακοποίηση, εξηλεκτρισμός και ψηφιακή κυριαρχία — απαιτούν τεράστιους όγκους κρίσιμων υλικών. Τα σημερινά επίπεδα εξάρτησης καθιστούν δύσκολη την επίτευξη αυτών των φιλοδοξιών χωρίς εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές.

Ο Ευρωπαϊκός Νόμος για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες θέτει ποσοτικούς στόχους για εγχώρια εξόρυξη, επεξεργασία και ανακύκλωση, αλλά τα χρονοδιαγράμματα περιορίζονται από τις αδειοδοτικές διαδικασίες, τα περιβαλλοντικά πρότυπα και την κεφαλαιακή ένταση. Στην πράξη, η Ευρώπη θα παραμείνει εξαρτημένη από εξωτερικούς προμηθευτές στο ορατό μέλλον.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα και η Κύπρος καταλαμβάνουν στρατηγικά σημαντική θέση.

Πρώτον, η οικονομική τους έκθεση είναι υψηλή. Και οι δύο οικονομίες εξαρτώνται από το εμπόριο, τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τις εισαγωγές ενέργειας. Οι παγκόσμιες διαταραχές στην προσφορά μεταφράζονται γρήγορα σε πληθωρισμό, χαμηλότερη ανάπτυξη και δημοσιονομική πίεση. Ένα συνδυασμένο σοκ — περιορισμοί σε ορυκτές πρώτες ύλες μαζί με διαταραχές στην ενέργεια ή στη ναυτιλία — θα είχε δυσανάλογες επιπτώσεις.

Δεύτερον, η γεωγραφική τους θέση δημιουργεί τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, με υποδομές LNG όπως η Ρεβυθούσα και η Αλεξανδρούπολη να ενισχύουν τη διαφοροποίηση από το ρωσικό αέριο. Η Κύπρος προωθεί την υπεράκτια ανάπτυξη φυσικού αερίου και έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης με το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Οι πρωτοβουλίες αυτές συμβάλλουν στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα.

Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα αυτά συνοδεύονται από πολυπλοκότητα. Το Λιμάνι του Πειραιά, υπό τη διαχείριση της COSCO, καταδεικνύει την διαστρωματωμένη φύση της αλληλεξάρτησης: έναν κρίσιμο ευρωπαϊκό κόμβο εφοδιαστικής (logistics) συνδεδεμένο με κινεζικές κρατικά υποστηριζόμενες επενδύσεις. Η Κύπρος λειτουργεί μέσα σε ένα εξίσου σύνθετο περιβάλλον, διαμορφωμένο από περιφερειακές εντάσεις και άλυτα πολιτικά ζητήματα.

Τρίτον, οι αμυντικές προμήθειες συνδέονται ολοένα στενότερα με τις βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού. Τα σύγχρονα στρατιωτικά συστήματα εξαρτώνται από τα ίδια κρίσιμα υλικά με τις μη στρατιωτικές τεχνολογίες. Κατά συνέπεια, οι στρατηγικές προμηθειών — είτε αφορούν αεροσκάφη, ναυτικά συστήματα ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη — εκτίθενται έμμεσα σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Από την σκοπιά της διακυβέρνησης και του κινδύνου, αυτό συνεπάγεται μετατόπιση στις παραδοχές σχεδιασμού. Τα παραδοσιακά μοντέλα που βασίζονται σε μεμονωμένες διαταραχές δεν επαρκούν. Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις πρέπει να συνυπολογίσουν συντονισμένα ή συστημικά σοκ που επηρεάζουν πολλαπλούς κόμβους ταυτόχρονα.

Ήδη αναδύονται πολιτικές απαντήσεις:

-Διεύρυνση της προμήθειας μέσω συνεργασιών με χώρες όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς και παραγωγικές χώρες της Αφρικής.

-Επενδύσεις σε ικανότητα διύλισης και επεξεργασίας εντός συμμαχικών δικαιοδοσιών.

-Επέκταση της ανακύκλωσης και των πρωτοβουλιών κυκλικής οικονομίας για την ανάκτηση κρίσιμων υλικών από ροές αποβλήτων.

-Στρατηγική αποθεματοποίηση για την απορρόφηση βραχυπρόθεσμων διαταραχών.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, η στρατηγική τοποθέτηση ως κόμβος logistics, ενέργειας και δεδομένων μέσα σε ένα πιο κατακερματισμένο σύστημα μπορεί να αποτελέσει διέξοδο προς στρατηγική βαρύτητα — υπό την προϋπόθεση ότι η διαχείριση των εξαρτήσεων θα γίνει με προσοχή.

Καθοριστικό χαρακτηριστικό της παρούσας συγκυρίας είναι η αμοιβαιότητα στην άσκηση οικονομικής κρατικής ισχύος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους έχουν χρησιμοποιήσει ελέγχους εξαγωγών για να περιορίσουν την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένους ημιαγωγούς και σε εξοπλισμό παραγωγής. Η Κίνα, με τη σειρά της, έχει δείξει ότι μπορεί να επιβάλει περιορισμούς σε υλικά του αρχικού σταδίου παραγωγής.

Αυτό δεν συνιστά συμμετρική ισχύ, αλλά είναι αμοιβαία καθοριστικό. Κάθε πλευρά ελέγχει διαφορετικά επίπεδα του ίδιου συστήματος. Το αποτέλεσμα είναι μια κατάσταση ασύμμετρης αλληλεξάρτησης, στην οποία και οι δύο πλευρές διαθέτουν μέσα εξαναγκασμού, αλλά καμία δεν μπορεί να αποσυνδεθεί πλήρως χωρίς σημαντικό κόστος.

Η ευρύτερη συνέπεια είναι η σταδιακή αναδιάρθρωση της παγκοσμιοποίησης. Η αποδοτικότητα δεν αποτελεί πλέον την μοναδική οργανωτική αρχή. Η ανθεκτικότητα, η πλεονασματικότητα και η πολιτική ευθυγράμμιση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη προτεραιότητα. Η βιομηχανική πολιτική — κάποτε αντιμετωπιζόμενη με σκεπτικισμό σε πολλές δυτικές οικονομίες — επανεμφανίζεται ως κεντρικό εργαλείο στρατηγικής.

Αρκετά μοτίβα καθίστανται πλέον σαφή:

-Ο έλεγχος των υλικών είναι εξίσου σημαντικός με την τεχνολογική υπεροχή. Τα προηγμένα συστήματα είναι τόσο ασφαλή όσο και οι εφοδιαστικές τους αλυσίδες.

-Ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο περιορισμό. Η ανάπτυξη ορυχείων, διυλιστηρίων και εναλλακτικών δικτύων προμήθειας μπορεί να απαιτήσει μια δεκαετία ή και περισσότερο.

-Η γεωγραφία έχει ανακτήσει στρατηγικό βάρος. Τα θαλάσσια σημεία συμφόρησης, οι λεκάνες πόρων και οι διάδρομοι υποδομών βρίσκονται στο επίκεντρο της προβολής ισχύος.

-Το όριο μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα θολώνει. Οι επιχειρήσεις σε κρίσιμους τομείς λειτουργούν ολοένα περισσότερο εντός πλαισίων που διαμορφώνονται από τις επιταγές της εθνικής ασφάλειας.

-Οι μεσαίες δυνάμεις αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα κινδύνους και ευκαιρίες. Χώρες που βρίσκονται κατά μήκος κομβικών διαδρόμων μπορούν να καταστούν αναντικατάστατες — αλλά και πιο εκτεθειμένες.

-Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η στρατηγική πορεία έγκειται στην αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης με παράλληλη μείωση της τρωτότητας: ενίσχυση των υποδομών, ευθυγράμμιση με ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και διαφοροποίηση των οικονομικών εξαρτήσεων.

Η κεντρική διαπίστωση αυτού του «κρυφού πολέμου» είναι ότι η ισχύς στον 21ο αιώνα είναι πολυστρωματική, ή πιο γενικά, πολυεπίπεδη. Ο ορατός ανταγωνισμός γύρω από τα τσιπ και την τεχνητή νοημοσύνη εδράζεται σε έναν βαθύτερο ανταγωνισμό για τα ορυκτά, την επεξεργασία και τα logistics. Ο έλεγχος αυτών των θεμελιωδών επιπέδων δεν εγγυάται κυριαρχία — αλλά χωρίς αυτόν, η κυριαρχία είναι αδύνατη.

Το παγκόσμιο σύστημα δεν καταρρέει, αλλά αναδιαμορφώνεται. Τα δίκτυα που σχεδιάστηκαν για αποδοτικότητα επανασχεδιάζονται για ανθεκτικότητα. Αυτό πιθανώς θα γίνει με ανισομερή, δαπανηρό και πολιτικά αμφισβητούμενο τρόπο.

Είναι σαφές ότι το έδαφος κάτω από την ψηφιακή οικονομία δεν θεωρείται πλέον δεδομένο. Έχει μετατραπεί σε αμφισβητούμενο πεδίο — και το αποτέλεσμα αυτής της αντιπαράθεσης θα διαμορφώσει την επόμενη φάση της παγκόσμιας τάξης.

*PhD Συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, Στρατηγική

και Διαχείριση Οικογεωπολιτικού Κινδύνου, anixneuseis.gr

Στην επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου για την πρόθεσή της να εγκρίνει την πώληση δεκάδων αμερικανικής κατασκευής κινητήρων αεροσκαφών για τα τουρκικής μαχητικά KAAN, αξίας άνω των 700.000.000 δολαρίων, στην Τουρκία προχώρησε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Προβαίνοντας σε μια κίνηση που ουσιαστικά σηματοδοτεί τη βούληση του Λευκού Οίκου να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη διαρκώς προκλητική και παραβατική βάσει Διεθνούς Δικαίου Τουρκία ως στρατηγικό εταίρο στην περιοχή.

Συγκεκριμένα, η σχετική σκανδαλώδης ειδοποίηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με ημερομηνία 24 Ιουνίου, εστάλη προς το Κογκρέσο, εν μέσω των συνεχιζόμενων έντονων -όσο κι εύλογων- αντιδράσεων μερίδας Αμερικανών βουλευτών, που διαπιστώνοντας το αυτονόητο εξακολουθούν να εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις λόγω του ότι η Αγκυρα ήδη από το 2019 έχει προβεί στην απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.

Χαρακτηριστικό είναι, πάντως, πως, παρά τις κοινοβουλευτικές αντιδράσεις εντός ΗΠΑ, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε πως η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι έτοιμη να εγκρίνει την εξαγωγή των εν λόγω κινητήρων, έχοντας λάβει υπόψη «πολιτικούς, στρατιωτικούς, οικονομικούς, ανθρωπιστικούς παράγοντες και ζητήματα ελέγχου των εξοπλισμών». Αναλυτές ήδη κρίνουν την έγκριση της πώλησης ως μια πολιτική χειρονομία υψηλού συμβολισμού εκ μέρους του Αμερικανού προέδρου προς τον Τούρκο ομόλογό του και ειδικά τη δεδομένη χρονική στιγμή. Δηλαδή, εν όψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που είναι προγραμματισμένη να λάβει χώρα στην Αγκυρα κατά το διήμερο 7 και 8 Ιουλίου.

Συγχρόνως, δεν παραλείπουν να συνυπολογίσουν και την καταγεγραμμένη «καλή χημεία» μεταξύ των δύο ηγετών, όπως όμως και τις θερμές δηλώσεις που έχει κάνει κατά καιρούς ο Τραμπ για τον «σουλτάνο». Δεν είναι, άλλωστε, λίγες οι φορές που έχει χαρακτηρίσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «σπουδαίο φίλο» ή «σπουδαίο ηγέτη», ενώ ουδείς μπορεί να παραβλέψει και το γεγονός πως όταν ρωτήθηκε για την πώληση των κινητήρων, αλλά και για το πρόγραμμα των F-35, όπως και για τη συνάντησή τους στη Σύνοδο δεν δίστασε να δηλώσει πως «πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους».

«Η κυβέρνηση αγνόησε επανειλημμένα τα επίμονα αιτήματα για πληροφορίες και διευκρινίσεις σχετικά με κρίσιμες πτυχές της αμερικανικής πολιτικής» κατηγόρησε ο Γκρέγκορι Μικς, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Συγχρόνως και ο βουλευτής Κρις Πάπας προειδοποίησε μέσω ανάρτησής του ότι «δεν μπορούμε να επιβραβεύουμε την κυβέρνηση Ερντογάν όσο συνεχίζει να παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία και να απειλεί τους αξιόπιστους, δημοκρατικούς συμμάχους μας. Απολύτως κανένα F-35 στην Τουρκία». Το Κογκρέσο έχει πλέον προθεσμία 15 ημερών για να καταθέσει κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας κατά της πώλησης των κινητήρων. Ακόμη όμως και αν εγκριθεί από τα δύο νομοθετικά σώματα, ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει βέτο.

Είναι σαφές ότι μετά τις δηλώσεις Τραμπ, η Αθήνα έχει αποφασίσει ακόμα μία φορά να βαπτίσει την απραξία και τη σιωπή της… ψυχραιμία, παραμένοντας παθητικός θεατής στις εξελίξεις. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιλέγει τη στρατηγική της αδράνειας, ελπίζοντας σε κάποιου είδους καραμπόλες στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό των ΗΠΑ, χωρίς να λαμβάνει ενεργή θέση έναντι των προθέσεων Τραμπ να «δωρίσει» στον Ερντογάν ό,τι αυτός επιθυμεί.

Αντιθέτως, η αγωνία της κυβέρνησης φαίνεται να είναι το εσωτερικό μέτωπο και το πώς θα διαχειριστεί όχι μόνον την άσχημη εικόνα γι’ αυτήν, αλλά κυρίως τη διάψευση των προσδοκιών που ήθελαν την τακτική του «σταθερού και πρόθυμου συμμάχου» να επιφέρει θετικά αποτελέσματα για την Ελλάδα στην ανατολική Μεσόγειο. Μόνο έτσι εξηγείται το γεγονός ότι κάποιοι, συντονισμένα, αφήνουν να διαρρεύσει σε μέσα αλλά και σε «παπαγάλους» ότι οι κινητήρες της General Motors, που θέλουν οι Τούρκοι, είναι δήθεν κατώτεροι των Rafale, αγνοώντας την ενίσχυση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας.

Αντί για έγκαιρη διπλωματική κινητοποίηση σε διμερές, νατοϊκό ή οποιοδήποτε άλλο, επιλέγεται η επικοινωνιακή υποτίμηση του αντιπάλου. Επί της ουσίας, η ελληνική πλευρά οχυρώνεται πίσω από τις αμερικανικές γραφειοκρατικές διαδικασίες, ελπίζοντας ότι το Κογκρέσο ή το ακανθώδες ζήτημα των S-400 θα βγάλουν τελικά το φίδι από την τρύπα.

Παρέμβαση Φαραντούρη για να αποτραπεί ο επανεξοπλισμός της Αγκυρας

Να αποτρέψει τον τουρκικό επανεξοπλισμό που προωθεί ο πρόεδρος Τραμπ ζητεί από το αμερικανικό Κογκρέσο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωβουλής Νικόλας Φαραντούρης, προτρέποντας τα μέλη του «Μην ανατρέψετε την ισορροπία στην Αν. Μεσόγειο». Με επίσημη επιστολή προς τον πρόεδρο και τον επικεφαλής της μειοψηφίας της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Brian Mast και Gregory Meeks, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την προωθούμενη πώληση κινητήρων F110 για τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.

Σύμφωνα με τον Ελληνα ευρωβουλευτή, η εξέλιξη αυτή θα υποδαυλίσει την όξυνση και θα επιταχύνει τον στρατιωτικό επανεξοπλισμό της Αγκυρας σε μια εξαιρετικά εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία. Καλεί το Κογκρέσο «να συνεκτιμήσει όχι μόνο τη συγκεκριμένη συμφωνία, αλλά τις ευρύτερες επιπτώσεις της στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας, σε μια περίοδο κατά την οποία επιχειρείται η σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής και η αποτροπή νέων εστιών έντασης».

Και επισημαίνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να λειτουργεί ως αναθεωρητική δύναμη, υπενθυμίζοντας ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική επί δεκαετίες υπηρετούσε τη διατήρηση ισορροπίας ισχύος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ακριβώς επειδή αποτελούσε θεμέλιο της περιφερειακής σταθερότητας και της συνοχής του ΝΑΤΟ. Καλεί, όμως, και την κυβέρνηση Μητσοτάκη να πάρει πρωτοβουλίες στην ίδια κατεύθυνση εν όψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.

Πηγή: dimokratia.gr

Τουρκική εισβολή σε Ρω και Στρογγύλη – Άνευ προηγουμένου η τουρκική προκλητικότητα στο Σύμπλεγμα Μέγιστης – Καστελόριζο. Αυτή τη φορά στοχοποιούνται οι νησίδες Ρω και Στρογγύλη. Υπάρχει συγκεκριμένος λόγος που οι Τούρκοι προχωρούν σε μία τέτοια ενέργεια.

Γράφει ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης

Για πρώτη φορά Τούρκοι αλιείς με μεθοδικό τρόπο τις τελευταίες ημέρες ψαρεύουν εντός Ελληνικών Χωρικών Υδάτων στη Ρω και στη Στρογγύλη. Το Σύμπλεγμα αυτό αποτελείται από 14 νησίδες και βραχονησίδες. Αποτελεί την ακριτική εσχατιά της Ελλάδας και έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ελλάδα. όχι μόνο επειδή αποτελεί το ανατολικότερο σημείο της Ελλάδας αλλά κυρίως λόγω της σημασίας για την οριοθέτηση της Ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στην ανατολική Μεσόγειο σε σχέση με την Κύπρο και όχι μόνο.

Το τελευταίο διάστημα εμφανίσθηκαν με μεθοδικό τρόπο τουρκικά αλιευτικά ακόμη και 600 μ. από τις ακτές της Ρω!!! Η Τουρκία είναι γνωστό ότι χρησιμοποιεί τα αλιευτικά για να δημιουργήσει τετελεσμένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Έχουν αναφερθεί πολλές περιπτώσεις που τα τουρκικά αλιευτικά ψαρεύουν ακόμη και εντός Ελληνικών Χωρικών Υδάτων σε όλη την ελληνική επικράτεια. Πολύ πρόσφατα αναφέρθηκε η περίπτωση όπου τουρκικά αλιευτικά εμφανίσθηκαν εντός των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων στην Τήνο. Τώρα στοχοποιούνται η Ρω και η Στρογγύλη.

Σε σχετικό άρθρο από τη στήλη αυτή είχαμε αναφέρει την προηγούμενη εβδομάδα για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης Αλιείας του τουρκικού Υπουργείου Γεωργίας και Δασών στο οποίο υπάγεται και η αλιεία, σύμφωνα με το οποίο η Τουρκία θα χρησιμοποιεί μέσα από ένα κεντρικό σχέδιο τα 21 χιλ. αλιευτικά που διαθέτει για τη δημιουργία τετελεσμένων καθώς και για την αποτροπή των Ελλήνων αλιέων να ψαρεύουν σε θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θα τις ονοματίζει ως “τουρκικές”.

Το θέμα αυτό θα πρέπει να συνεξετασθεί από την πλευρά μας σε συνδυασμό και με τον υπό ψήφιση τουρκικό νόμο «Γαλάζια Πατρίδα» ο οποίος θα παρέχει αρμοδιότητες στον Τούρκο Πρόεδρο να ονοματίζει θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου ως «Περιοχές Ειδικού Καθεστώτος» στις οποίες θα απαγορεύεται κάθε ελληνική δραστηριότητα (έρευνας, αλιείας, προστασίας περιβάλλοντος κ.α.) σε θαλάσσιες περιοχές ακόμη και στα Διεθνή Ύδατα.

Η στοχοποίηση του Συμπλέγματος Μέγιστης – Καστελόριζου από τουρκικής πλευράς φάνηκε την προηγούμενη εβδομάδα όταν η Άγκυρα αντέδρασε στην πτήση ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών πάνω από την περιοχή αυτή.

Ως χρονικό σημείο αναφοράς στοχοποίησης του Συμπλέγματος Μεγίστης και ειδικότερα της Ρω και της Στρογγύλης, αναφέρεται η εκπομπή σε τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι όπου ο θεωρητικός της «Γαλάζιας Πατρίδας» υποναύαρχος ε.α. C. Yağcı, παρουσίασε σε χάρτη τις αξιώσεις της Τουρκίας για τις «γκρίζες ζώνες» και τα νησιά, μικρονήσους και βραχονησίδες την ελληνικότητα των οποίων αμφισβητεί η Τουρκία.

Αυτός μάλιστα έκανε ειδική αναφορά στη Ρω και στη Στρογγύλη ισχυριζόμενος ότι θα πρέπει να ανήκουν στην Τουρκία επειδή αυτές οι νησίδες δεν μεταβιβάστηκαν ονομαστικά στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τις τελευταίες ημέρες έχουν ενταθεί στην περιοχή και οι πτήσεις τουρκικών αεροσκαφών αεροναυτικής συνεργασίας και drones.

Η Ελλάδα θα πρέπει να αντιδράσει άμεσα. Να καταγγείλει στον ΟΗΕ και στην Ε.Ε. το τουρκικό σχέδιο χρησιμοποίησης των αλιευτικών σκαφών για αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και δημιουργίας τετελεσμένων. Επίσης θα πρέπει να υπάρξει ένα Εθνικό Σχέδιο απάντησης και αποτροπής των τουρκικών αλιευτικών τα οποία ψαρεύουν εντός των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων.

Δεν θα πρέπει να «βάζουμε κάτω από το χαλί» αυτό το πολύ σημαντικό θέμα αμφισβήτησης της Ελληνικής Κυριαρχίας βαφτίζοντάς το ως «αβλαβή διέλευση». Πρόκειται για ξεκάθαρο τουρκικό σχέδιο αμφισβήτησης Ελληνικής Κυριαρχίας και δημιουργίας τετελεσμένων.

Κανένα σχέδιο εθνικής άμυνας δεν μπορεί να σταθεί σε περίπτωση ενδεχόμενης απώλειας του συμπλέγματος Μεγίστης. Η καρδιά της Ελλάδας χτυπά δυνατά κυρίως στις ακριτικές περιοχές και ιδιαίτερα στο Σύμπλεγμα Μεγίστης. Αύριο θα είναι πολύ αργά…

Πηγή: defence-point.gr