iEpikaira

Οι στόχοι δεν επετεύχθησαν – Η συμφωνία Ομπάμα του 2015

«Τόσο κοντά», αλλά και τόσο μακριά από το τέλος του πολέμου στην Μέση Ανατολή! Ο Πρόεδρος Τράμπ διαβεβαιώνει εδώ και λίγες ημέρες ότι «είμαστε πολύ κοντά» στην συμφωνία με το Ιράν, αλλά, όπως κατ’ επανάληψιν συνέβη μέχρι τώρα, οι εξαγγελίες του διαψεύδονται από τα γεγονότα. Πράγματι, οι ΗΠΑ έχουν οδηγηθεί στο μεγαλύτερο φιάσκο της ιστορίας τους, καθώς, ακόμη και αν υπογραφεί συμφωνία τερματισμού των εχθροπραξιών, οι διακεκηρυγμένοι στόχοι τους, ο λόγος για τον οποίο εξαπέλυσαν αυτόν τον πόλεμο, δεν θα έχουν επιτευχθεί.

Να θυμίσουμε ότι οι ΗΠΑ διεκήρυξαν πως θα αποτρέψουν πάση θυσία την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν θέτοντας υπό έλεγχο το ουράνιο που διαθέτει η χώρα. Τελικώς, από ό,τι φαίνεται, αποδέχονται την διαβεβαίωση της Τεχεράνης ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα, χωρίς όμως να συμφωνηθούν διαδικασίες ελέγχου. Κατά τούτο, η συμφωνία την οποία είχε επιτύχει ο Μπαράκ Ομπάμα το 2015 με το καθεστώς της Τεχεράνης ήταν κατά πολύ καλύτερη. Το επεσήμανε με δηλώσεις του, διόλου κολακευτικές για τον Τράμπ, ο πρώην Πρόεδρος. Έγινε δηλαδή ένας πόλεμος για να φθάσουν οι ΗΠΑ σε μια συμφωνία χειρότερη από αυτήν που υπήρχε. Αν αυτό δεν είναι φιάσκο για την μεγαλύτερη υπερδύναμη του κόσμου, ο Πρόεδρος της οποίας διεκδικεί για τον εαυτό του τον τίτλο του «πλανητάρχου», τότε δεν ξέρουμε πως να το ονομάσουμε.

Το δεύτερο εξ ίσου σημαντικό και ίσως σημειολογικώς πλέον εξόφθαλμο είναι το γεγονός ότι δεν επετεύχθη ούτε ο επίσης διακεκηρυγμένος στόχος της ανατροπής του καθεστώτος των μουλάδων. Μπορεί να εξολοθρεύθηκαν πολλά προβεβλημένα στελέχη του καθεστώτος, με πρώτον τον ανώτατο ηγέτη Αλή Χαμενεΐ, αλλά οι δομές του καθεστώτος παρέμειναν ισχυρές. Το θεοκρατικό σύστημα αντέχει. Και όχι μόνον αυτό.

Έχει εξαλειφθεί πλήρως κάθε αντίδρασις. Από την ημέρα που εξεδηλώθησαν οι αμερικανικές αεροπορικές επιθέσεις, δεν έχει γίνει ούτε μία διαδήλωσις, δεν υπάρχει ούτε μία διαμαρτυρία στο εσωτερικό του Ιράν, το οποίο μέχρι τότε συγκλονιζόταν από βίαια επεισόδια. Η επίθεσις όμως επέτρεψε στο καθεστώς να επιβάλει σκληρότερα μέτρα καταστολής, αλλά και οι πολίτες συσπειρώθηκαν γύρω από την –έστω μισητή– ηγεσία τους έναντι του εξωτερικού εχθρού. Η επίθεσις δηλαδή ισχυροποίησε το καθεστώς το οποίο η Ουάσιγκτων ήθελε να ανατρέψει.

Το τραγικό είναι ότι η εικόνα την οποία έδιδε η ηγεσία των ΗΠΑ δεν αρμόζει στο κύρος και την υπόστασή της. Ο Αμερικανός Πρόεδρος από την μία επέμενε ότι επίκειται η υπογραφή συμφωνίας, ενώ λίγο ενωρίτερα απειλούσε το Ιράν με «ολοκληρωτική εξαφάνιση», και από την άλλη ησχολείτο με την οργάνωση μεγάλης φιέστας στον Λευκό Οίκο για να εορτάσει τα… γενέθλιά του. Την ίδια στιγμή, κατηγορούσε τον σύμμαχό του Μπενιαμίν Νετανυάχου, ο οποίος βεβαίως τον είχε παρασύρει σε αυτήν την περιπέτεια, αλλά δεν επιτρέπεται στον Πρόεδρο της υπερδυνάμεως να παρασύρεται.

Είναι τραγικό, αλλά η ηγεσία του Ιράν, οι θρησκόληπτοι φανατικοί μουλάδες, φαίνονται σοβαρότεροι από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Η στάσις τους χαρακτηρίζεται από συνέπεια και σοβαρότητα. Έχουμε φθάσει σε σημείο να περιμένουμε από την Τεχεράνη να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει αυτά που με ευκολία, και με επιπολαιότητα ενδεχομένως, εξαγγέλλει ο Τράμπ σχετικώς προς την εξέλιξη των επαφών.

Η ιστορία των ΗΠΑ είναι ιστορία επιτυχιών. Συνέβαλαν καθοριστικώς στη νίκη δύο παγκοσμίων πολέμων και κατόρθωσαν να επικρατήσουν στον Ψυχρό Πόλεμο οδηγώντας σε διάλυση την αντίπαλό τους Σοβιετική Ένωση. Στην Μέση Ανατολή όμως δεν τα πήγαν καλά. Επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν υπέστησαν την ταπείνωση να υποχρεωθούν να αποχωρήσουν ατάκτως από το Αφγανιστάν, όπου επανεγκαθιδρύθηκε το καθεστώς των Ταλιμπάν, το οποίο πολεμούσαν εις μάτην επί μία εικοσαετία.

Και τώρα το Ιράν. Ο Πρόεδρος Τράμπ ξεκίνησε προσβλέποντας σε μια σύντομη νίκη. Περίμενε να ανατρέψει το καθεστώς της Τεχεράνης εντός μιάς εβδομάδος και να οδεύσει πανηγυρικώς προς τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Όχι μόνον οι ελπίδες του διεψεύσθησαν, αλλά οδηγεί την χώρα του σε ταπείνωση που δεν έχει προηγούμενο.

Πηγή: estianews.gr

Λάζαρος Καμπουρίδης*

Εστιάζει σε τρία προγράμματα, εκμεταλλευόμενη την κεντρική γεωγραφική θέση της, αφού από εκεί διέρχονται ο «Μεσαίος Διάδρομος», ο «Δρόμος της Ανάπτυξης» και ο τουρκικής εμπνεύσεως «Σιδηρόδρομος της Χιτζάζ»

Ενοχλημένη η Αγκυρα από τους αμερικανικούς σχεδιασμούς στην ανατολική Μεσόγειο με το σχήμα 3+1 (Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ + ΗΠΑ), έχει ήδη προχωρήσει στα δικά της σχέδια με ένα πλέγμα ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων που στόχο έχουν την αναβάθμιση της Τουρκίας ως ενεργειακού και εμπορικού κόμβου της περιοχής και την απομόνωση πρωτίστως του Ισραήλ και δευτερευόντως της Ελλάδας και της Κύπρου. Στρατηγικά η Τουρκία επιδιώκει απάντηση στον αμερικανικής εμπνεύσεως στρατηγικό διάδρομο IMEC (Ινδία – Μέση Ανατολή – Ευρώπη), παράρτημα του οποίου αποτελεί και το σχήμα 3+1.

Η προσπάθεια της Τουρκίας εστιάζει σε τρία προγράμματα, εκμεταλλευόμενη την κεντρική γεωγραφική θέση της, αφού από εκεί διέρχονται ο «Μεσαίος Διάδρομος», ο «Δρόμος της Ανάπτυξης» και ο τουρκικής εμπνεύσεως «Σιδηρόδρομος της Χιτζάζ». Μάλιστα η τουρκική πλευρά φαίνεται έτοιμη να εκμεταλλευτεί τις εξελίξεις στην περιοχή και ιδιαίτερα στον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος, κατά την Αγκυρα, θέτει σε αμφισβήτηση τον IMEC και άλλους διαδρόμους, στους οποίους κεντρικό ρόλο θα έχουν η Ελλάδα και το Ισραήλ.

Σύμφωνα με τον τουρκικό σχεδιασμό, η Αγκυρα, η οποία έχει αναδειχθεί σε κεντρικό κόμβο του «Μεσαίου Διαδρόμου», που οδηγεί από την Ασία στην Ευρώπη, επιδιώκει την υλοποίηση και του «Δρόμου της Ανάπτυξης», που οδηγεί από τη Βασόρα στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας. Τελευταία κίνηση της Αγκυρας προς την κατεύθυνση αυτή θεωρείται η αναβίωση του ιστορικού «Σιδηροδρόμου Χιτζάζ» (σιδηροδρομική σύνδεση Σ. Αραβίας, Ιορδανίας, Συρίας και Τουρκίας).

Τούρκοι ειδικοί θεωρούν ότι το έργο αυτό, το οποίο κατασκευάστηκε από τον σουλτάνο Αμπντουλχαμίντ Β΄ στις αρχές του 20ού αιώνα, επηρεάζει όχι μόνο το μέλλον της περιοχής αλλά και ολόκληρου του κόσμου. Οι πρόσφατες συμφωνίες που υπογράφηκαν μεταξύ της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο της επίσκεψης του Τούρκου υπουργού Μεταφορών και Υποδομών Α. Ουραλόγλου στο Ριάντ στις 9 Ιουνίου, έφεραν στο προσκήνιο τον Σιδηρόδρομο της Χιτζάζ.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράφηκαν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στους τομείς του σιδηροδρομικού τομέα και των υπηρεσιών εφοδιαστικής (logistics). Με την υπογραφή αυτή, η κυβέρνηση του Ριάντ έγινε ο τελευταίος κρίκος που συμμετέχει στο έργο της αναβίωσης της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής Χιτζάζ. Η συμφωνία για τον σιδηρόδρομο της Χιτζάζ προκάλεσε ιδιαίτερο σχολιασμό στο Τελ Αβίβ, καθώς θεωρείται ένα τουρκικό σχέδιο παράκαμψης ή, καλύτερα, απομόνωσης του Ισραήλ, αφού δημιουργεί στρατηγικούς και οικονομικούς κινδύνους για το ίδιο.

Ο ισραηλινός Τύπος ανέφερε ότι η Τουρκία, μέσω των συμφωνιών για σιδηροδρόμους και logistics που υπέγραψε με τη Σαουδική Αραβία, επιδιώκει να αναζωογονήσει τη διαδρομή του «Σιδηροδρόμου Χιτζάζ» και να δημιουργήσει έναν νέο διάδρομο μεταφορών που θα παρακάμπτει το Ισραήλ. Η Αγκυρα φαίνεται ότι επενδύει σε χερσαίους στρατηγικούς διαδρόμους, καθώς θεωρεί ότι ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε την ασφάλεια του χερσαίου παράγοντα έναντι των θαλάσσιων στρατηγικών οδών. Εξάλλου, ο «Μεσαίος Διάδρομος», ο «Διάδρομος Βασόρα – Τουρκία – Ευρώπη» και ο «Σιδηρόδρομος Χιτζάζ» είναι χερσαίοι διάδρομοι.

Σύμφωνα με Τούρκους ειδικούς, ο «Σιδηρόδρομος Χιτζάζ» είναι εξίσου σημαντικός με το έργο του Δρόμου της Ανάπτυξης (Βασόρα – Τουρκία – Ευρώπη), καθώς με αυτές τις πρωτοβουλίες η Τουρκία χαράζει διαδρομές που ουσιαστικά παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Επισημαίνουν ότι ο «Μεσαίος Διάδρομος», ο «Δρόμος της Ανάπτυξης» και ο «Σιδηρόδρομος Χιτζάζ» θα αλλάξουν τον άξονα του παγκόσμιου εμπορίου, προκαλώντας πλήγμα στον διάδρομο IMEC, ο οποίος -σημειωτέον- υπογράφηκε το 2023, λίγους μήνες πριν από την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ.

Οι ίδιες τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι, σε αντίθεση με τους κινδύνους που ενέχει ο IMEC, οι άξονες της Τουρκίας απέκτησαν μια αδιαμφισβήτητη διάσταση όσον αφορά την ασφάλεια και την αξιόπιστη μεταφορά φορτίων. Οι διπλές οδοί, οι σήραγγες και οι γραμμές ταχείας σιδηροδρομικής μεταφοράς που θα κατασκευαστούν θα πρέπει να εξεταστούν και από αυτή την οπτική γωνία. Η Αγκυρα, παρότι εξέλαβε με καχυποψία την ανάληψη του ελέγχου του στρατηγικής σημασίας αρμενικού διαδρόμου Ζανγκεζούρ από τις ΗΠΑ, έχει εκτιμήσει ότι η λειτουργία του θα εξυπηρετήσει τα τουρκικά σχέδια, καθώς το σχέδιο του «Μεσαίου Διαδρόμου» θα συνδέει την κεντρική Ασία με την Ευρώπη μέσω της Τουρκίας.

Σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές, οι κινήσεις της Αγκυρας ήρθαν ως απάντηση σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες του Ισραήλ. Η κυβέρνηση Νετανιάχου πίεσε και πέτυχε την εκμίσθωση του λιμανιού της Ακαμπα της Ιορδανίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) για 30 χρόνια, αποσκοπώντας όλη η μεταφορά ενέργειας και εμπορίου του Κόλπου να διέρχεται από εκεί προς τις παγκόσμιες αγορές. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Τουρκία διέκρινε αυτόν τον κίνδυνο και συνήψε τη συμφωνία με το Ριάντ, η οποία σηματοδοτεί την κατάρρευση αυτού του σχεδίου.

Το εμπόριο

Σχετικά με αυτούς τους σχεδιασμούς της Αγκυρας, Τούρκοι ειδικοί επισημαίνουν χαρακτηριστικά: «Καθώς μπαίνουμε στο δεύτερο τέταρτο του 21ου αιώνα, το κέντρο βάρους του παγκόσμιου εμπορίου μετατοπίζεται προς τον άξονα Ασίας – Ειρηνικού και Ευρασίας, γεγονός που θέτει εκ νέου υπό συζήτηση την ισορροπία μεταξύ χερσαίων και θαλάσσιων οδών. Η Τουρκία, τόσο λόγω της γεωγραφικής θέσης της όσο και των πολυεπίπεδων έργων μεταφορών και ενέργειας που έχει αναπτύξει, ξεπερνά τον κλασικό ορισμό της “χώρας διέλευσης” και μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο γεωοικονομικό κέντρο.

Ενα από τα σημαντικότερα στοιχεία αυτού είναι ο “Μεσαίος Διάδρομος”. Αυτή η γραμμή ξεκινά από την Κίνα και εκτείνεται προς την Ευρώπη μέσω της κεντρικής Ασίας, της διέλευσης της Κασπίας, του Καυκάσου και της Τουρκίας. Η Τουρκία σκοπεύει να καταστεί κόμβος των logistics, της ενέργειας και των ψηφιακών συνδέσεων μεταξύ δύο ηπείρων. Ο σιδηρόδρομος Μπακού – Τιφλίδα – Καρς, η σύνδεση Μαρμαρά, οι επενδύσεις σε σύγχρονα λιμάνια και τα έργα logistics αποτελούν τα συγκεκριμένα συστατικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής γραμμής».

* Αντιστράτηγος ε.α. dimokratia.gr

Διαφωνίες έχουν ξεσπάσει στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για το Μνημόνιο Κατανόησης με το Ιράν. Οι αναταράξεις ξεκίνησαν μετά από εκθέσεις της CIA που αμφισβητούν την πρόθεση της Τεχεράνης να κάνει πραγματικές υποχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις, θεωρώντας ότι το Ιράν απλώς κερδίζει χρόνο. Αντίθετα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Τζάρεντ Κούσνερ υποστηρίζουν τη συνέχιση των συνομιλιών.

Το προσύμφωνο προβλέπει διαπραγματεύσεις 60 ημερών με πάγωμα νέων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και εγγυήσεις για την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, το ακανθώδες ζήτημα της αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων θα εξαρτηθεί αυστηρά από επαληθεύσιμα βήματα της Τεχεράνης.

Πηγή: dimokratia.gr

Ολοκληρώθηκε χθες η συμφωνία για την είσοδο της αμερικανικής εταιρίας στο οικόπεδο ανοιχτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου

Ακόμα μία συμφωνία μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων ολοκληρώθηκε χθες. Αφορά την είσοδο της αμερικανικής εταιρίας σε ένα πέμπτο οικόπεδο, στο λεγόμενο Block 10, στα ανοιχτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου, στη θαλάσσια περιοχή του νοτίου Ιονίου Πελάγους.

Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο

Αντιπροσωπία της Chevron βρέθηκε στην Αθήνα προκειμένου να επισημοποιήσει τη συμφωνία, σε συνέχεια του επίσημου αιτήματος που είχαν υποβάλει στις 28 Μαΐου η Chevron και η HELLENiQ ENERGY για συμμετοχή της Chevron στην παραχώρηση «Περιοχή 10». Οι δύο εταιρίες είχαν επίσης ζητήσει τη μεταβίβαση του ρόλου του εντολοδόχου από τη HELLENiQ ENERGY στη Chevron.

Στη σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) Αριστοφάνης Στεφάτος ενημέρωσαν τις δύο εταιρίες για την ολοκλήρωση όλων των διοικητικών βημάτων/εγκρίσεων για τη μεταβίβαση του ποσοστού συμμετοχής στη Σύμβαση Μίσθωσης και την ανάληψη του ρόλου του εντολοδόχου στο Block 10 από τη Chevron.

Πλέον ανοίγει και επίσημα ο δρόμος για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης farm-in μεταξύ των δύο εταιριών, η οποία αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες. Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών μεταβίβασης, η Chevron θα κατέχει το 70% της παραχώρησης και τον ρόλο του εντολοδόχου, ενώ το ποσοστό της HELLENiQ ENERGY θα διαμορφωθεί στο 30%. Τα ερευνητικά προγράμματα για την 1η και 2η Ερευνητική Φάση του βασικού σταδίου έρευνας στην παραχώρηση έχουν ολοκληρωθεί, με τη διεξαγωγή γεωλογικών, γεωφυσικών και περιβαλλοντικών μελετών.

Με την πρόσκτηση 1.210 χιλιομέτρων σεισμικών 2D το 2022, η διαθέσιμη βάση δεδομένων αρχικά αυξήθηκε κατά 40% και ακολούθησε για πρώτη φορά η πρόσκτηση 2.416 τετραγωνικών χιλιομέτρων σεισμικών 3D που καλύπτουν το 88% της παραχώρησης. Η νέα κοινοπραξία θα αξιολογήσει από κοινού τα δεδομένα προκειμένου να αποφασίσει την είσοδό της στην 3η ερευνητική φάση, που περιλαμβάνει την εκτέλεση ερευνητικής γεώτρησης.

Υπενθυμίζεται ότι οι Chevron – HELLENiQ ENERGY έχουν ήδη υπογράψει με την Ελληνική Δημοκρατία συμβάσεις μίσθωσης για τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές, νότια της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου, με το Block 10 να συνιστά την πέμπτη παραχώρηση στην οποία δραστηριοποιείται πλέον η κοινοπραξία.

Πηγή: dimokratia.gr

Οι διαδοχικές επαφές Τραμπ, Πούτιν, Σι και Κιμ αποκαλύπτουν πού μεταφέρεται το κέντρο βάρους της παγκόσμιας ισχύος. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη μοιάζει να απουσιάζει από το τραπέζι όπου σχεδιάζεται η επόμενη ημέρα.

Αν κάποιος επιχειρούσε να αποτυπώσει σε έναν χάρτη τις σημαντικότερες κινήσεις της διεθνούς πολιτικής των τελευταίων εβδομάδων, θα κατέληγε σχεδόν αναπόφευκτα στην Ασία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο. Λίγο αργότερα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρέθηκε επίσης στην κινεζική πρωτεύουσα. Και τώρα ο ίδιος ο Σι επισκέπτεται τη Βόρεια Κορέα, σε μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό και ακόμα ισχυρότερο γεωπολιτικό περιεχόμενο.

Καθεμία από αυτές τις συναντήσεις έχει τη δική της ατζέντα. Όλες μαζί όμως συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να τοποθετηθούν απέναντι στις εξελίξεις που διαμορφώνουν τον νέο διεθνή συσχετισμό δυνάμεων.

Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διαχειριστεί ταυτόχρονα την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.

Το Πεκίνο επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο του ως αναντικατάστατου πόλου ισχύος στην Ασία.

Η Μόσχα θέλει να διασφαλίσει ότι η στρατηγική σχέση της με την Κίνα θα αποτελέσει θεμέλιο της θέσης της στον μεταβαλλόμενο κόσμο.

Η Ευρασία

Η περιοχή από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας συγκεντρώνει πλέον τις σημαντικότερες ενεργειακές, στρατιωτικές και εμπορικές εξελίξεις του πλανήτη. Εκεί διασταυρώνονται οι θαλάσσιες οδοί του παγκόσμιου εμπορίου. Εκεί βρίσκονται οι μεγαλύτερες αναδυόμενες οικονομίες. Εκεί εντοπίζονται και οι σοβαρότερες εστίες πιθανής στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ταϊβάν, η Κορεατική Χερσόνησος, η Νότια Σινική Θάλασσα και η Μέση Ανατολή αντιμετωπίζονται πλέον από τις μεγάλες δυνάμεις ως τμήματα μιας ενιαίας στρατηγικής εξίσωσης.

Τι παίζεται

Η επίσκεψη του Σι στη Βόρεια Κορέα προσφέρει ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Τα τελευταία χρόνια η Πιονγκγιάνγκ ήρθε πιο κοντά στη Μόσχα, αξιοποιώντας τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη ρωσική ανάγκη για πυρομαχικά και στρατιωτική συνεργασία. Η Κίνα δεν θα μπορούσε να παρακολουθεί αδιάφορα μια τέτοια εξέλιξη.

Το μήνυμα του Πεκίνου είναι σαφές: η Βόρεια Κορέα παραμένει μέρος της κινεζικής ζώνης επιρροής.

Την ίδια στιγμή, η παρουσία του Τραμπ στην Κίνα δείχνει ότι ακόμα και σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου αναγνωρίζουν πως δεν μπορούν να αγνοήσουν η μία την άλλη.

Αυτό εξηγεί και τη σημερινή εικόνα. Από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ταϊβάν, οι παίκτες δεν προετοιμάζονται απαραίτητα για έναν άμεσο πόλεμο. Προετοιμάζονται για έναν μακρύ ανταγωνισμό, στον οποίο η διπλωματία, η τεχνολογία, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια και οι συμμαχίες θα είναι εξίσου σημαντικές με τα όπλα.

Ο μεγάλος απών

Ωστόσο, αν υπάρχει ένα στοιχείο που ξεχωρίζει μέσα σε αυτή τη διπλωματική κινητικότητα, δεν είναι οι συναντήσεις που γίνονται. Είναι εκείνες που δεν γίνονται. Ή, για να τεθεί διαφορετικά, πού βρίσκεται η Ευρώπη μέσα σε όλη αυτή τη γεωπολιτική κοσμογονία;

Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά δύσκολα αμφισβητείται. Βρίσκεται έξω από το δωμάτιο όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις, ή κάποιες φορές ενδεχομένως και πάνω στο τραπέζι ως λάφυρο…

Στις συζητήσεις για την Κίνα δεν είναι παρούσα. Στις εξελίξεις γύρω από τη Βόρεια Κορέα δεν διαδραματίζει κανέναν ουσιαστικό ρόλο. Στη Μέση Ανατολή περιορίζεται σε δηλώσεις και εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση. Ακόμα και στην Ουκρανία, που θεωρητικά αποτελεί ζήτημα άμεσου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, οι καθοριστικές αποφάσεις εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την Ουάσιγκτον.

Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική: Ο Τραμπ συνομιλεί με τον Σι. Ο Πούτιν συνομιλεί με τον Σι. Ο Σι συνομιλεί με τον Κιμ. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση, εκδίδοντας ανακοινώσεις και αναζητώντας κοινές θέσεις μεταξύ 27 κρατών με συχνά διαφορετικές προτεραιότητες.

Στο μεγάλο τραπέζι της γεωπολιτικής οι θέσεις είναι λίγες. Και σήμερα καμία από αυτές δεν φαίνεται να καταλαμβάνεται από την Ευρώπη ή ακόμα και από ένα ξεχωριστό ευρωπαϊκό κράτος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη είναι αδύναμη. Παραμένει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη. Διαθέτει τεχνολογία, βιομηχανία, κεφάλαια και σημαντική στρατιωτική ισχύ μέσω των κρατών-μελών της.

Ευρωπαϊκός μαρασμός

Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη μετατρέψει αυτή την οικονομική της δύναμη σε ενιαία γεωπολιτική ισχύ. Δεν μιλά με μία φωνή. Δεν διαθέτει ενιαία στρατηγική κουλτούρα. Και κυρίως δεν έχει αποκτήσει την πολιτική βούληση που απαιτείται για να λειτουργήσει ως αυτόνομος παγκόσμιος παίκτης.

Νέο κέντρο βάρους

Οι διαδοχικές επαφές Τραμπ, Πούτιν και Σι δεν αποτελούν απλώς διπλωματικές επισκέψεις. Αποτελούν ενδείξεις μιας βαθύτερης μεταβολής.

Για περισσότερο από μισό αιώνα ο κόσμος περιστρεφόταν γύρω από τον Ατλαντικό. Σήμερα, το κέντρο βάρους μετακινείται όλο και περισσότερο προς την Ευρασία και τον Ινδο-Ειρηνικό. Εκεί συγκεντρώνονται οι μεγαλύτερες οικονομίες, οι σημαντικότερες ενεργειακές διαδρομές, οι πιο επικίνδυνες εστίες κρίσης και οι ισχυρότεροι στρατηγικοί ανταγωνισμοί.

Η ιστορία δεν γράφεται αποκλειστικά στην Ασία. Όμως σήμερα γράφεται όλο και περισσότερο εκεί. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα των τελευταίων εβδομάδων. Ότι την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις ανασυντάσσουν τις θέσεις τους για την επόμενη φάση του παγκόσμιου ανταγωνισμού, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί σε έναν ρόλο που δεν είχε συνηθίσει μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: Αυτόν του θεατή, που παρακολουθεί άλλους να μοιράζουν τα χαρτιά του μέλλοντος.

Πηγή: topontiki.gr

Των Parisa Hafezi, Phil Stewart και Yomna Ehab

15 Ιουνίου 2026, 12:39 π.μ. 

Σύνοψη

Ο Τραμπ λέει ότι η συμφωνία περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Το μνημόνιο κατανόησης ανακοινώθηκε παρά την ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα αποτελέσει αντικείμενο μεταγενέστερων συνομιλιών.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν πάνω από 4%, ενώ οι μετοχές κινήθηκαν ανοδικά.

ΝΤΟΥΜΠΑΪ/ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ, 15 Ιουνίου (Reuters) — Αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν δήλωσαν την Κυριακή ότι συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου τους, την παύση του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για μια προκαταρκτική συμφωνία που οδήγησε σε πτώση τις τιμές του πετρελαίου, αλλά αφήνει την τύχη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν για μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί», έγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social γύρω στις 5:30 μ.μ. τοπική ώρα Ουάσινγκτον την Κυριακή. Η ανάρτησή του έγινε λίγο μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, του οποίου η χώρα είχε αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία τα ξημερώματα της Δευτέρας, τοπική ώρα.

Το μνημόνιο κατανόησης έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή στην Ελβετία.

Οι ακριβείς όροι δεν έγιναν άμεσα γνωστοί. Ο Σαρίφ ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι η συμφωνία προβλέπει «την άμεση και μόνιμη διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ο Λίβανος αποτέλεσε σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις, καθώς το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ αγνόησαν τις τελευταίες εβδομάδες τις εκκλήσεις του Τραμπ και άλλων για παύση των μεταξύ τους επιθέσεων.

Σε ανακοίνωσή της, η γραμματεία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανέφερε ότι ο πόλεμος και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, θα τερματιστούν οριστικά από το βράδυ της Δευτέρας.

Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση στην ανακοίνωση από το Ισραήλ, το οποίο έχει δηλώσει ότι δεν συμμετείχε στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.

Τα Στενά θα ανοίξουν ξανά

Ο Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ, μια βασική θαλάσσια οδός για τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, την οποία το Ιράν είχε ουσιαστικά κλείσει για μήνες, θα ανοίξουν την Παρασκευή. Πρόσθεσε επίσης ότι έδωσε εντολή για τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

«Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρεύσει!» έγραψε ο Τραμπ.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν μετά την είδηση. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent έπεσαν κατά 4% στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate υποχώρησε πάνω από 4,6%. Τα χρηματιστήρια στην Ασία σημείωσαν άνοδο.

Ο Μάθιου Μίλερ, πρώην εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί κυβέρνησης Μπάιντεν, δήλωσε ότι ο Τραμπ έκανε σημαντικές παραχωρήσεις προς το Ιράν για να επιτύχει την επιστροφή στο καθεστώς που υπήρχε πριν ξεκινήσει τον πόλεμο.

«Δεν έχουμε καμία διασφάλιση ότι το πυρηνικό πρόγραμμα θα αντιμετωπιστεί ποτέ, αλλά το Ιράν έδειξε στον κόσμο ότι μπορεί να κρατήσει όμηρο την παγκόσμια οικονομία και να αποσπάσει κάτι από τις ΗΠΑ σε αντάλλαγμα», δήλωσε ο Μίλερ.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι μια πιο διευρυμένη συμφωνία θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης κατά τη διάρκεια μιας περιόδου εκεχειρίας 60 ημερών, συμπεριλαμβανομένης της ελάφρυνσης των κυρώσεων κατά του Ιράν.

Η τύχη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ένα ακόμη δύσκολο ζήτημα, θα εξεταστεί επίσης σε εκείνες τις μεταγενέστερες συνομιλίες, είχαν δηλώσει προηγουμένως πηγές στο Reuters.

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, από τότε που οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις επιτέθηκαν για πρώτη φορά στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Το Ιράν έχει πλήξει το Ισραήλ και κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, ενώ έχει ουσιαστικά αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ, αυξάνοντας τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας. Οι αμερικανικές δυνάμεις, ως απάντηση, έχουν αποκλείσει ιρανικά λιμάνια.

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος στο εσωτερικό για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους συμμάχους του στο Κογκρέσο, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τους Αμερικανούς βαθιά δυσαρεστημένους από την αύξηση των τιμών της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει δεχθεί επίσης πιέσεις από μέλη του ίδιου του κόμματός του, τα οποία επιμένουν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να τερματιστεί πλήρως.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, ένας από τους πιο σκληρούς υποστηρικτές της σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν, επαίνεσε τη συμφωνία, αλλά είπε ότι θα παρακολουθεί «πολύ στενά» τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

«Σύμφωνα με τη νομοθεσία μας, οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία με το Ιράν θα σταλεί στο Κογκρέσο για εξέταση και ψηφοφορία», δήλωσε. «Συγχαρητήρια σε όλους που μας έφεραν έως αυτό το σημείο».

Κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από την πολυμερή συμφωνία του 2015 για το Ιράν, την οποία είχε διαπραγματευτεί ο Δημοκρατικός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Η συμφωνία εκείνη ήρε τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης με αντάλλαγμα περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων διεθνών επιθεωρήσεων.

Το Ιράν απάντησε αυξάνοντας τον εμπλουτισμό ουρανίου, παράγοντας περισσότερα από 400 κιλά υλικού, περίπου 900 λίβρες, με καθαρότητα κοντά σε επίπεδο κατάλληλο για πυρηνικό όπλο. Η τελική τύχη αυτού του ουρανίου είναι πιθανό να αποτελέσει βασικό σημείο διαπραγμάτευσης στις επερχόμενες συνομιλίες.

Ο Τραμπ αποκαλεί τον Νετανιάχου «πολύ δύσκολο άνθρωπο»

Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε παρά την ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο την Κυριακή, η οποία προκάλεσε επικρίσεις τόσο από το Ιράν όσο και από τον Τραμπ.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει διαφωνήσει με τον Τραμπ σχετικά με τις αμερικανικές απαιτήσεις να περιορίσει το Ισραήλ τη στρατιωτική του δράση στον Λίβανο, ώστε να επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν.

Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι θα διατηρήσει την ελευθερία επιχειρήσεων στον Λίβανο, ενώ το Ιράν έχει καταστήσει την πλήρη εκεχειρία εκεί σημαντικό μέρος των απαιτήσεών του.

Ο Τραμπ ενημέρωσε τον Νετανιάχου για την πρόοδο προς μια ειρηνευτική συμφωνία κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας την Κυριακή, μετέδωσε το ισραηλινό N12, επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο.

Σε συνέντευξή του στους New York Times, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «πολύ δύσκολο άνθρωπο» και υποστήριξε ότι ο Ισραηλινός ηγέτης θα έπρεπε να τον ευχαριστεί επειδή έσωσε το Ισραήλ από ένα Ιράν οπλισμένο με πυρηνικά.

Πριν ανακοινωθεί η συμφωνία, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει νωρίτερα στο Reuters ότι, σύμφωνα με τους όρους του προσχεδίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συμφωνούσαν να αποδεσμεύσουν 25 δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας επίσης πριν από την ανακοίνωση, είπε ότι η συμφωνία θα οδηγούσε τελικά στη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου να καταστρέφεται και να απομακρύνεται. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το προσχέδιο της συμφωνίας θα επέτρεπε στο Ιράν, το οποίο αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, να αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του εντός της χώρας.

Ρεπορτάζ από τα γραφεία του Reuters.

Κείμενο: Timothy Heritage και Joseph Ax.

Επιμέλεια: Sergio Non, William Mallard, Alex Richardson, Will Dunham, Barbara Lewis και Lincoln Feast.

Phil Stewart

Thomson Reuters

15 Ιουνίου 2026 – 03:11

ΤΕΧΕΡΑΝΗ (Tasnim) — Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης που ανακοινώθηκε από την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον το πρωί της Δευτέρας θα τερματίσει τον πόλεμο σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε το βράδυ της Δευτέρας, η γραμματεία του SNSC ανέφερε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία, υπό την καθοδήγηση του μαρτυρικού Ηγέτη της, Αγιατολάχ Σεγίντ Αλί Χαμενεΐ, τις οδηγίες του σημερινού Ηγέτη Αγιατολάχ Σεγίντ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, την αταλάντευτη στήριξη του ιρανικού λαού και τις ακούραστες προσπάθειες των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, ολοκλήρωσε μια περίοδο δύσκολων και εντατικών διαπραγματεύσεων.

«Με βάση την έγκριση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, το κείμενο του μνημονίου κατανόησης σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, τις συνομιλίες της Ισλαμαμπάντ, μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών οριστικοποιήθηκε το βράδυ της 15ης Ιουνίου», ανέφερε η ανακοίνωση.

«Σύμφωνα με τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν, ο πόλεμος και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, τερματίζονται άμεσα και μόνιμα. Επιπλέον, ο ναυτικός αποκλεισμός κατά του Ιράν τερματίζεται άμεσα και πλήρως».

Η γραμματεία του SNSC πρόσθεσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης θα υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή 19 Ιουνίου, όπως μετέδωσε το Press TV.

Οι συνομιλίες για μια τελική συμφωνία θα αναβληθούν μέχρι η άλλη πλευρά να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της βάσει του μνημονίου, ανέφερε η γραμματεία.

Η ανακοίνωση εξέφρασε ευγνωμοσύνη προς το Πακιστάν και το Κατάρ για τις προσπάθειες διαμεσολάβησής τους.

Η ανακοίνωση ακολουθεί προηγούμενες επιβεβαιώσεις από τον υφυπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε την εξέλιξη στην πλατφόρμα του Truth Social, εγκρίνοντας την άρση του αποκλεισμού.

Η τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία.

Του Reuters

15 Ιουνίου 2026, 1:58 π.μ.

Άνθρωποι περνούν με τα οχήματά τους μπροστά από τοιχογραφία που απεικονίζει τον Αγιατολάχ Χομεϊνί και τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ στην Τεχεράνη.

14 Ιουνίου (Reuters) — Οι χώρες της E4, στις οποίες περιλαμβάνονται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία, δήλωσαν την Κυριακή ότι είναι έτοιμες να άρουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν, ως απάντηση σε βήματα που θα κάνει η Τεχεράνη σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, μετά τη συμφωνία που κατέληξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου τους.

«Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τον ΔΟΑΕ προς αυτόν τον σκοπό», ανέφεραν οι ηγέτες των χωρών σε κοινή δήλωσή τους.

Ρεπορτάζ: Gnaneshwar Rajan, Μπενγκαλούρου.

15 Ιουνίου 2026 – 02:59

ΤΕΧΕΡΑΝΗ (Tasnim) — Το Κεντρικό Αρχηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια του Ιράν δήλωσε ότι το ιρανικό έθνος κατάφερε να επιβάλει τη βούλησή του στους δειλούς εχθρούς, καθώς η Τεχεράνη επιβεβαίωσε την οριστικοποίηση του Μνημονίου Κατανόησης με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε νωρίς τη Δευτέρα, το Κεντρικό Αρχηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια εξήρε τον ανθεκτικό λαό της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν για την ένδοξη νίκη του.

Επαίνεσε επίσης όσους υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, καθώς και το μέτωπο της αντίστασης, για την «ακλόνητη αποφασιστικότητά» τους καθ’ όλη τη διάρκεια των περισσότερων από 100 ημερών πολέμου.

«Με τη χάρη του Παντοδύναμου Θεού και υπό την ηγεσία του Ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης, ο ιρανικός λαός και οι μαχητές του απέδειξαν ότι οι άθλιοι Αμερικανοί και σιωνιστές εχθροί δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να αποδεχθούν την ήττα και την παράδοση», ανέφερε η ανακοίνωση.

Το ανώτατο στρατιωτικό κέντρο διοίκησης τόνισε ακόμη ότι η «θεϊκή και ατσάλινη βούληση» του ιρανικού έθνους αποτελεί πλέον ένα «αδιάρρηκτο φράγμα» απέναντι σε κάθε μορφή επιθετικότητας, αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος της αντίστασης παραμένει ο μόνος δρόμος προς τη νίκη.

Η ανακοίνωση εκδόθηκε λίγο αφότου το Ιράν ανακοίνωσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών είχε οριστικοποιηθεί και θα υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή στην Ελβετία.

Αλέξης Λεκάκης Κερκυραίος

O γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΑΣΕΑ), ο ταξίαρχος Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ, διατράνωσε ότι:

“Η απάντηση των πολεμιστών του Ισλάμ επίκειται. Η ενότητα των μετώπων έχει δημιουργήσει μια αλυσίδα ασφαλείας για την άμυνα της περιοχής. Ο Λίβανος είναι η ψυχή μας, και οποιαδήποτε παραβίαση των κόκκινων γραμμών της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν θα γίνει ανεκτή.”

Σημειώνεται ότι το ΑΣΕΑ είναι το κορυφαίο όργανο λήψης αποφάσεων της χώρας στις πιο κρίσιμες υποθέσεις που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια, το αμυντικό δόγμα και την εξωτερική πολιτική. Ο, δε, γραμματέας του είναι από τους ισχυρότερες αξιωματούχους του Ιράν. Με άλλα λόγια, το κέντρο αποφάσεων δεν είναι κάποιο αόρατο ιερατείο. Το ξεκαθαρίζω, επειδή ακούγονται πολλές αβελτηρίες.

Τη στρατηγική της “Ενότητας των Μετώπων” την είχε οραματισθεί ο εκλιπών υποστράτηγος Γασέμ Σολεϊμανί. Ωστόσο, δεν πρόλαβε να τη δει να μετουσιώνεται. Το Ιράν φαίνεται ότι προχωράει τελευταίως στην υλοποίησή της, προκειμένου να δημιουργήσει μια νέα, πιο αποτελεσματική, εξίσωση αποτροπής απέναντι, κυρίως, στο Ισραήλ και, δευτερευόντως, στις ΗΠΑ.

Πρόκειται για κάτι τροπόν τινά αντίστοιχο του άρθρου 5 του NATO μεταξύ των μελών του Άξονα της Αντίστασης. Το Ιράν έχει συμπεράνει πλέον, μετά τα καταιγιστικά γεγονότα των τελευταίων περίπου δυόμισι ετών στην περιοχή, ότι το να αφήνει το Ισραήλ να σαλαμοποιεί κατά βούληση τον Άξονα της Αντίστασης, απονευρώνοντας ανενόχλητο έναν μετά τον άλλον σύμμαχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, υπονομεύει επικίνδυνα την άμυνα της χώρας, καθότι ανοίγει εν τέλει τον δρόμο για επιθέσεις εναντίον της ιρανικής επικράτειας. Εν ολίγοις, το Ιράν θέλει να αναγκάσει το Ισραήλ, μέσω της επιβολής κόστους, να επανεκτιμήσει τους υπολογισμούς του, ότι δηλαδή δεν μπορεί εφεξής να απομονώνει το θέατρο των επιχειρήσεων κατά των στενών συμμάχων του και κατ’ επέκταση να δρα συνεχώς ατιμωρητί.

Ron Bousso

15 Ιουνίου 2026, 1:49 π.μ. 

ΛΟΝΔΙΝΟ, 14 Ιουνίου (Reuters) — Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, η οποία τερματίζει μήνες συγκρούσεων και ανοίγει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, θα προκαλέσει συλλογικό αναστεναγμό ανακούφισης τόσο στους εξαγωγείς όσο και στους εισαγωγείς ενέργειας. Όμως η εύθραυστη ηρεμία ενδέχεται να μην αποτρέψει μελλοντικές αναζωπυρώσεις, δημιουργώντας αμφιβολίες για το πόσο γρήγορα —ή πόσο πλήρως— μπορεί να επιστρέψει στην κανονικότητα η κίνηση των δεξαμενόπλοιων μέσω της ζωτικής αυτής θαλάσσιας οδού.

Σύμφωνα με τη συμφωνία που ανακοινώθηκε αργά την Κυριακή, το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν να άρουν τους αποκλεισμούς τους στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στις 28 Φεβρουαρίου. Τα Στενά αναμένεται να ανοίξουν ξανά μόλις οι δύο πλευρές υπογράψουν επισήμως τη συμφωνία την Παρασκευή.

Αυτό είναι προφανώς καλό νέο για τις αγορές ενέργειας που πιέζονται από περιορισμένη προσφορά. Ωστόσο, η συμφωνία αφήνει άλυτες τις βασικές διαφωνίες που πυροδότησαν την αμερικανική και ισραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του μέλλοντος του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Αυτή η ασάφεια αφήνει σημαντικό περιθώριο για σύγχυση, διαφωνίες και νέα αντιπαράθεση.

Πράγματι, οι εντάσεις έχουν ήδη επανεμφανιστεί. Η επιμονή του Ιράν να συνδέσει οποιαδήποτε συμφωνία με την εκστρατεία του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο απείλησε να εκτροχιάσει τις συνομιλίες, καθώς η υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή έχει ανταλλάξει επανειλημμένα πυρά με το Ισραήλ, ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Ακόμη και το ίδιο το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ παραμένει κάθε άλλο παρά σαφές. Παρότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν δεσμευθεί να άρουν τους αποκλεισμούς τους, η συμφωνία αφήνει στην Τεχεράνη έναν ισχυρό μοχλό πίεσης. Η προθυμία και η ικανότητα του Ιράν να στραγγαλίσει τα Στενά για μήνες έσπασε ένα ταμπού δεκαετιών, αυξάνοντας την προοπτική να το κάνει ξανά —ή απλώς να απειλήσει ότι θα το κάνει— κάθε φορά που θα επιδιώκει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα έναντι των γειτόνων του στον Κόλπο ή των αντιπάλων του.

Αυτή η αλλαγή από μόνη της μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες. Η παρατεταμένη διακοπή στη λειτουργία του πιο κρίσιμου ενεργειακού περάσματος του κόσμου είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα κάνει ναυτιλιακές εταιρείες, αγοραστές και παραγωγούς πιο επιφυλακτικούς για πολύ καιρό μετά την επανέναρξη των ροών.

Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές προσαρμογές. Η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει απότομα τις αποστολές από το λιμάνι της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα από τον Μάρτιο, τριπλασιάζοντας τις φορτώσεις σε περίπου 4,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, δηλαδή περίπου στο 60% των προπολεμικών εξαγωγών. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επίσης αυξήσει τις εξαγωγές από τη Φουτζέιρα, εκτός των Στενών.

Τόσο το Ριάντ όσο και το Άμπου Ντάμπι είναι απίθανο να αντιστρέψουν πλήρως αυτές τις αλλαγές, ακόμη και μετά το άνοιγμα του Ορμούζ.

Η συμπεριφορά της ναυτιλίας μπορεί επίσης να αλλάξει. Οι ιδιοκτήτες και οι ναυλωτές δεξαμενόπλοιων είναι πιθανό να ελαχιστοποιήσουν τον χρόνο παραμονής τους εντός του Κόλπου, φοβούμενοι ότι μπορεί να εγκλωβιστούν αν οι εντάσεις αναζωπυρωθούν. Το υψηλό κόστος ασφάλισης και οι ανησυχίες για την ασφάλεια θα ενισχύσουν αυτή την επιφυλακτικότητα.

Συνολικά, αυτοί οι παράγοντες υποδηλώνουν ότι η διέλευση μέσω του Ορμούζ μπορεί να μην επιστρέψει σύντομα στο προπολεμικό της υψηλό, που πλησίαζε τα 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Μια σταθερή ροή περίπου 16 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα φαίνεται πιο πιθανή τους επόμενους μήνες και, ενδεχομένως, τα επόμενα χρόνια.

Αυτός ο υπολειπόμενος κίνδυνος αναμένεται να στηρίξει τις τιμές. Το αργό Brent έχει υποχωρήσει κάτω από τα 85 δολάρια το βαρέλι από το υψηλό των 118 δολαρίων τον Μάρτιο, αλλά ένα υψηλότερο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου και οι πιο σύνθετες εφοδιαστικές αλυσίδες είναι πιθανό να αποτρέψουν μια πλήρη επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα της ζώνης των 60 δολαρίων.

Ένα κύμα ανακούφισης

Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα προκαλέσει μια πολυφασική προσαρμογή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Το πρώτο κύμα θα προέλθει από τον ίδιο τον Κόλπο. Τα δεξαμενόπλοια που είχαν εγκλωβιστεί κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού θα αρχίσουν σχεδόν αμέσως να εξέρχονται, προκειμένου να τροφοδοτήσουν αγορές που στερούνται ενέργειας, ιδιαίτερα στην Ασία. Περίπου 60 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων βρίσκονται σήμερα σε πλωτή αποθήκευση εντός του Κόλπου, αδυνατώντας να εξέλθουν μέσω του Ορμούζ, σύμφωνα με την Kpler.

Θα ακολουθήσει εισροή πλοίων που θα κατευθύνονται προς τον Κόλπο, ώστε να μειώσουν τα διογκωμένα χερσαία αποθέματα της Μέσης Ανατολής και να αποκαταστήσουν τα εξαγωγικά προγράμματα.

Ωστόσο, η εφοδιαστική αλυσίδα θα χρειαστεί χρόνο για να ομαλοποιηθεί. Οι αποστάσεις πλεύσης, η συμφόρηση στα λιμάνια και τα προβλήματα στον προγραμματισμό σημαίνουν ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού μπορεί να χρειαστούν 60 έως 90 ημέρες για να εξισορροπήσουν πλήρως. Για παράδειγμα, απαιτούνται τρεις εβδομάδες για το ταξίδι από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία, πράγμα που σημαίνει ότι η επανέναρξη των αποστολών δεν θα μεταφραστεί σε άμεση ανακούφιση για τις πιο ευάλωτες αγορές.

Παρόλα αυτά, η πιθανή επίδραση στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα είναι σημαντική, έστω και αν δεν είναι άμεση. Οι περιφερειακοί παραγωγοί θα μπορέσουν να επαναφέρουν περίπου 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως παραγωγής πετρελαίου που είχε διακοπεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, μαζί με ανενεργή δυναμικότητα διύλισης και εξαγωγής LNG.

Ορισμένες ποσότητες θα μπορούσαν να επιστρέψουν μέσα σε λίγες εβδομάδες, αλλά η πλήρης ανάκαμψη θα πάρει πολύ περισσότερο χρόνο. Η επανεκκίνηση πεδίων παραγωγής, διυλιστηρίων και εξαγωγικών τερματικών μετά από παρατεταμένες διακοπές είναι σύνθετη διαδικασία, ενώ οι ζημιές στις υποδομές που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου μπορεί να χρειαστούν μήνες ή ακόμη και χρόνια για να αποκατασταθούν.

Μια ανθεκτική αλλά πιεσμένη αγορά

Το άνοιγμα των Στενών έρχεται επίσης σε μια δύσκολη στιγμή για την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο συνήθως σηματοδοτεί την κορύφωση της παγκόσμιας κατανάλωσης καυσίμων, λόγω της αυξημένης ταξιδιωτικής κίνησης και της χρήσης κλιματισμού.

Ως αποτέλεσμα, η επιστροφή της προσφοράς από τη Μέση Ανατολή αρχικά δεν θα κάνει πολλά περισσότερα από το να επιβραδύνει τη γρήγορη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Τα αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν με μέσο ρυθμό 5,3 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η αγορά αποδείχθηκε απροσδόκητα ανθεκτική καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης. Ένας συνδυασμός αποδεσμεύσεων εμπορικών και στρατηγικών αποθεμάτων, εκτίναξης των αμερικανικών εξαγωγών, ασθενέστερης κινεζικής ζήτησης και μερικής χαλάρωσης των κυρώσεων στο ρωσικό και ιρανικό αργό βοήθησε να απορροφηθεί το σοκ και να αποφευχθεί μια πλήρης κατάρρευση της προσφοράς.

Τα μέτρα αυτά δεν εξάλειψαν την οικονομική ζημιά, αλλά την κράτησαν σε γενικές γραμμές διαχειρίσιμη — ουσιαστικά αγοράζοντας χρόνο για την παγκόσμια οικονομία.

Όμως, με τα αποθέματα να βρίσκονται σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, αυτός ο χρόνος εξαντλούνταν γρήγορα. Γι’ αυτό η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έρχεται την κατάλληλη στιγμή, χωρίς καθυστέρηση.

Ωστόσο, καλύπτοντας επιφανειακά τις βαθύτερες διαφωνίες που βρίσκονται στον πυρήνα της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν, η συμφωνία κάνει ελάχιστα για να μειώσει τον κίνδυνο νέας αντιπαράθεσης.

Για τις αγορές πετρελαίου, το μήνυμα είναι σαφές: ο άμεσος κίνδυνος από το σοκ στην προσφορά μπορεί να έχει περάσει, αλλά οι δομικές ευπάθειες που αποκάλυψε ο πόλεμος ήρθαν για να μείνουν.

Οι απόψεις που εκφράζονται εδώ είναι του Ron Bousso, αρθρογράφου του Reuters.

Ron Bousso

Επιμέλεια: Marguerita Choy.

Πηγή: anixneuseis.gr

Maxar Technologies/Handout via REUTERS

Το Ιράν διέθετε από πέρυσι απόθεμα περίπου 400 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%

Παρά τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί το δυσκολότερο και πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα στις σχέσεις της Τεχεράνης με τη Δύση.

Το Ιράν επιμένει εδώ και χρόνια ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς και προορίζεται για την παραγωγή ενέργειας και επιστημονική έρευνα. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η χώρα έχει αναπτύξει δυνατότητες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.

H συμφωνία του 2015 και η ανατροπή του 2018

Με βάση τη συμφωνία του 2015, το Ιράν είχε δεχθεί να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 3,67%, επίπεδο κατάλληλο για την παραγωγή καυσίμου σε εμπορικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Για την κατασκευή πυρηνικού όπλου απαιτείται εμπλουτισμός περίπου 90%.

Η κατάσταση άλλαξε το 2018, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε μονομερώς τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία και επανέφερε τις κυρώσεις. Έκτοτε η Τεχεράνη άρχισε να αυξάνει σταδιακά τα επίπεδα εμπλουτισμού.

Απόθεμα 400 κιλών ουρανίου

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το Ιράν διέθετε από πέρυσι απόθεμα περίπου 400 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, δηλαδή πολύ υψηλότερο από το όριο της συμφωνίας του 2015 και αρκετά κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.

Η IAEA ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι πραγματοποίησε πρόσφατα τακτική επιθεώρηση στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ, ωστόσο οι επιθεωρητές της δεν είχαν αποκτήσει πρόσβαση στις περισσότερες άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν εδώ και σχεδόν έναν χρόνο.

Οι διαπραγματεύσεις

Αυτό ακριβώς το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο των νέων διαπραγματεύσεων που αναμένεται να ξεκινήσουν μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν την Παρασκευή.

Οι δύο πλευρές καλούνται πλέον να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στις αμερικανικές απαιτήσεις για αυστηρούς ελέγχους και περιορισμούς και την επιμονή της Τεχεράνης ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας. Οι ΗΠΑ ζητούν μεταξύ άλλων τη μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν – κάτι που η Τεχεράνη προς το παρόν απορρίπτει κατηγορηματικά.

Πηγή: naftemporiki.gr

ΜΑΡΔΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Η Τουρκία με διάφορες στρατιωτικές φιέστες επιδιώκει να σκορπίσει τον τρόμο για να αποκομίσει τα οφέλη που επιθυμεί στο Αιγαίο εις βάρος της Ελλάδας. Πανάκριβες στρατιωτικές ασκήσεις, αποβατικές, αεροναυτικές κ.ά γίνονται εδώ και καιρό, με χειροκροτητές διάφορα προσκαλούμενα από την ίδια κράτη.

Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου η τουρκική οικονομία κλυδωνίζεται, οδηγώντας στην έξοδο πολλές ξένες επιχειρήσεις που λειτουργούσαν εκεί. Από την άλλη, οι πρόβες του πολέμου εισάγουν μια μοναδική αβεβαιότητα στην οικονομία της, όπως και στην επενδυτική δραστηριότητα.

Η Τουρκία από το 1996 λειτουργεί στο πλαίσιο μιας Τελωνειακής Ένωσης με την ΕΕ, η οποία ακόμη και σήμερα παραμένει ατελής. Η Τελωνειακή Ένωση, που εισήγαγε την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών, αποτελεί το άλλοθι της μη ένταξής της στην ΕΕ, μια επιλογή που έχει χαθεί εδώ και καιρό για την ίδια.

Το 43% των εξαγωγών της Τουρκίας κατευθύνονται στην ΕΕ. Σε περίπτωση εκδήλωσης τουρκικής επιθετικότητας εις βάρος της Ελλάδας, ένα εμπάργκο στα βιομηχανικά και αγροτικά της προϊόντα όπως και στις Τουρκικές αερογραμμές όμοιο με αυτό της Ρωσίας, που θα οδηγήσει σε παράλυση την Τουρκική οικονομία, είναι μια υπόθεση εργασίας.

Χρειάζεται φυσικά μια ομόφωνη απόφαση σε επίπεδο αρχηγών των κρατών-μελών της ΕΕ. Εδώ εντοπίζεται η κύρια δυσκολία, έχοντας υπόψη, εκτός των άλλων, και τις στενές σχέσεις της Τουρκίας με κάποιους εταίρους μας, όπως λόγου χάριν με τη Γερμανία και την Ισπανία. Η πρώτη θεωρεί την Τουρκία από “προβληματικό εταίρο”, όπως τη χαρακτήριζε παλαιότερα, “αναγκαίο εταίρο” σήμερα, ενόψει της υστερίας, ή του μύθου ορθότερα, περί Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου με επιτιθέμενη την Ρωσία. Σημειώνεται ότι, η Ρωσία με Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μόνο 2,6 τρις δολάρια αδυνατεί να προκαλέσει έναν παγκόσμιο πόλεμο όσο και αν θεωρείται πυρηνική ή πολεμική υπερδύναμη.

Τουρκική οικονομία και άμυνα

Ως προς την Ισπανία και ειδικότερα την τράπεζά της την BBVA, αυτή έχει μια μοναδική έκθεση σε χρηματοοικονομικά τουρκικά προϊόντα της τάξης περίπου των 70 δις ευρώ. Επιπλέον το κράτος-μέλος αυτό έχει μια προωθημένη αμυντική συνεργασία με την Τουρκία. Ως προς την εξεταζόμενη ομόφωνη απόφαση στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εδώ σημειώνεται το ακόλουθο: Όπως θα τη ζητήσουμε στην προκειμένη περίπτωση, έτσι θα μας τη ξαναζητήσουν αν και όταν εκδηλωθεί νέα πολιτική κρίση με Ρωσία ή με οποιονδήποτε άλλον.

ΜΑΥΡΟΥ ΟΛΓΑ

«Μας έλεγαν πράκτορες ξένων δυνάμεων και προδότες, επειδή μιλούσαμε για αυτά τα επικίνδυνα εργαστήρια, που σήμερα φέρνω στη δημοσιότητα», δήλωσε η ε.α. στρατιωτικός, διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ Τούλσι Γκάμπαρντ. Η Γκάμπαρντ υπενθυμίζεται ότι δήλωσε προ ημερών ότι παραιτείται επειδή ο σύζυγός της διαγνώσθηκε με μια σπάνια μορφή επιθετικού καρκίνου, και θα παραμείνει διευθύντρια μόνον για λίγες ακόμη ημέρες. Όμως παραιτήθηκε και επειδή δυσκολευόταν πολύ “να κάνει τη δουλειά της”, καθώς δεχόταν πόλεμο από στελέχη των Δημοκρατικών.

Όπως και να έχει, αποκαλύπτει νέα στοιχεία για χρηματοδότηση από την κυβέρνηση των ΗΠΑ περισσοτέρων των 120 βιολογικών εργαστηρίων σε 30 χώρες. Παρασκευή έδωσε στη δημοσιότητα τα δεκάδες εργαστήρια που λειτουργούν με αμερικανική χρηματοδότηση στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι κάποια από αυτά είναι στο Χάρκοβο και κοντά στο μέτωπο, και κατά συνέπεια συνιστούν μεγάλο κίνδυνο λόγω των παθογόνων που ερευνώνται εκεί.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της υπηρεσίας της, «η Κοινότητα Πληροφοριών είχε προειδοποιήσει προηγουμένως ότι ένα βιολογικό εργαστήριο στην Ουκρανία, χρηματοδοτούμενο από τις ΗΠΑ, πιθανότατα φιλοξενούσε επικίνδυνα παθογόνα και παρέμενε ευάλωτο σε απειλές ρωσικής επίθεσης, κατάσχεσης ή ζημιάς. Τα πρόσφατα αποχαρακτηρισμένα στοιχεία βρίσκονται ΕΔΩ.

Μέχρι τώρα, στοιχεία σχετικά με την ύπαρξη και χρηματοδότηση αυτών των εργαστηρίων είχαν επίτηδες μείνει μυστικά και είχαν αποκρυβεί από τον αμερικανικό λαό. Οι πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη, την ιστορία, τις τοποθεσίες και τη χρηματοδότηση αυτών των βιολογικών εργαστηρίων που χρηματοδοτούνται από τις ΗΠΑ έχουν σκόπιμα συγκαλυφθεί με ψεύδη από ισχυρούς παράγοντες, που ισχυρίζονταν ότι δεν υπάρχουν και οι οποίοι κατηγορούσαν όποιον ισχυριζόταν το αντίθετο ως πράκτορα ξένων δυνάμεων και προδότη της Αμερικής.

Η αλήθεια για τα εργαστήρια

»Πολλά από αυτά τα βιολογικά εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ ασχολούνται επί του παρόντος ή έχουν ασχοληθεί στο παρελθόν με έρευνα χρησιμοποιώντας επικίνδυνα και εξαιρετικά μεταδοτικά παθογόνα, σε ορισμένες περιπτώσεις συμπεριλαμβανομένης ενός ειδικού τύπου επικίνδυνης έρευνας, της Gain-of-Function, που προϋποθέτει πολύ μικρή προβολή ή εποπτεία». (σ.σ. οι έρευνες Gain-of-Function (GoF) τροποποιούν γενετικά έναν οργανισμό ή έναν ιό για να του δώσουν νέα ιδιότητα ή ικανότητα, για να γίνει πιο μεταδοτικός, πιο θανατηφόρος ή ικανός να προσβάλλει νέα είδη, π.χ. να μεταπηδήσει από τα ζώα στον άνθρωπο, και θεωρητικά γίνονται για να προβλεφθούν τυχόν νέες επιδημίες ή να βρεθούν εμβόλια, όμως οι ειδικοί που ασχολούνται με αυτές κατηγορούνται ότι ουσιαστικά δοκιμάζουν βιολογικά όπλα).

BY MUNIR AHMED, JULIA FRANKEL, ABBY SEWELL AND WILL WEISSERT

Updated 6:54 AM EEST, June 15, 2026

ISLAMABAD (AP) — The United States and Iran reached an initial agreement early Monday to open the Strait of Hormuz and further extend a shaky ceasefire in the Iran war, potentially allowing desperately needed oil and natural gas to reach the global market.

Details of the deal were not immediately released and Iran signaled implementation would not start until the signing, which key mediator Pakistan said would occur Friday in Switzerland. It could provide a way to end a war that killed thousands across the Middle East, including the top leaders of Iran’s theocracy, and sparked a historic energy crisis.

But the memorandum of understanding over the war already faced intense challenges. Israel’s continued hostilities with the Iranian-backed militia Hezbollah in Lebanon, where Israel bombed Beirut’s southern suburbs Sunday, nearly derailed the negotiations.

Meanwhile, the deal gives just 60 days to resolve what to do about Iran’s stockpile of highly enriched uranium and its atomic program. That took years to resolve in Tehran’s 2015 nuclear deal with world powers. U.S. President Donald Trump unilaterally withdrew America from that accord in his first term, setting the stage for the tensions that culminated in the war.

“Congratulations to all!” Trump wrote on social media as he celebrated his 80th birthday Sunday with a UFC cage match fight at the White House.

He added, “I hereby fully authorize the toll free opening of the Strait of Hormuz, and, simultaneously herewith, authorize the immediate removal of the United States Naval blockade,” which was imposed in retaliation for Iran’s grip on the crucial waterway.

He soon hedged, however, saying the strait wouldn’t open until Friday’s signing.

Iran’s deputy foreign minister, Kazem Gharibabadi, confirmed the agreement on state television but said Iran would not start implementing it until it was signed Friday. He said the deal followed talks with Qatar, another mediator.

Israel, which has insisted it be allowed a freehand to pursue Hezbollah as it occupies southern Lebanon and has extended its military operations into areas its forces haven’t been in a quarter century, did not immediately comment. Israel joined the U.S. in launching the war on Feb. 28.

Benchmark Brent crude oil fell more than $4 a barrel on the news as Asian stock markets rallied.

Pakistan, a key mediator, announces deal

Pakistan first announced the deal, with Prime Minister Shehbaz Sharif saying “both sides have declared the immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in Lebanon.” It remains unclear whether Israel, which relies on the U.S. but has launched in wars against its enemies since Hamas’ Oct. 7, 2023, attack on Israel, agreed to that term.

He added that mediators this week will facilitate meetings to “lay the foundation for the technical talks.”

Broader negotiations on outstanding issues like Iran’s nuclear program would continue over the next 60 days, two senior Pakistani officials said earlier Sunday, speaking on condition of anonymity because they were not authorized to discuss the matter publicly. If the sides fail to reach a resolution within that time, the timeline could be extended.

Iranian state television cited the secretariat of the Supreme National Security Council saying the war on all fronts “will end immediately and permanently beginning tonight” — but that the U.S. blockade “will be terminated immediately and in full.”

Qatari mediators later left Tehran following 17 hours of negotiations, said an official briefed on the developments who spoke on condition of anonymity due to sensitivity of the talks. Separate preparatory meetings with each side will take place in Doha this week, the official said.

It was not clear who from Iran would sign the deal on Friday. U.S. Vice President JD Vance told Fox News the White House was still figuring out who would attend: “I certainly plan to be there, but it’s possible the president himself could be there.”

But concern among Republicans in the U.S. already could be seen. They included U.S. Sen. Lindsey Graham of South Carolina, who described Vance as “the architect of the deal.”

“I am somewhat concerned that Iran’s view of the agreement seems different than what the American negotiating team is claiming,” Graham wrote online.

U.S. Rep. Gregory Meeks of New York, the top Democrat on the House Foreign Affairs Committee, said Congress would exercise oversight on any accord with Iran.

“We have seen time and again: War cannot change the Iranian regime,” he said.

Interim deal faces intense scrutiny

The first strike of the war killed Iran’s supreme leader, Ayatollah Ali Khamenei, and Khamenei’s son, Ayatollah Mojtaba Khamenei, is now supreme leader. He has not been seen in the public since the war began, but his approval was needed for Iran to sign off on the deal.

There was apparent friction inside Iran in the hours before the announcement, as the government warned that division at home over the deal weakened its negotiating position.

The deal likely returns the region to a status that existed before the war, but with Iran having proven its ability to disrupt shipping in the strait. The waterway is crucial to significant shipments of oil, natural gas and related products like fertilizer, and its effective closure rocked the global economy.

Even with a deal, it will take months for oil and gas supplies to flow freely enough for the world’s needs to be met because shipping and insurance companies want to be confident the agreement will last, energy experts said.

Tehran also still has a ballistic missile arsenal and enough highly enriched uranium to build several nuclear weapons, should it choose to pursue them.

Iran has long maintained its nuclear program is peaceful and has not publicly committed to giving up the enriched uranium, which is believed to be buried under three nuclear sites that were badly damaged by U.S. strikes last year.

The U.S. has sought the removal of the enriched uranium from Iran as part of a deal. Russia has offered to take it. But Iran insists it wants to keep the uranium.

___

Frankel reported from Jerusalem, Sewell from Beirut and Weissert from Washington. Associated Press writers Melanie Lidman in Tel Aviv, Israel, Cathy Bussewitz in New York and Cara Anna in Lowville, New York, contributed to this report.

Source: https://apnews.com/article/iran-us-war-ceasefire-deal-e0a9e4e1152ea8da10ea066ad174a23a

Άνθρωποι συγκεντρώνονται στο σημείο μιας ισραηλινής αεροπορικής επιδρομής που έπληξε ένα διαμέρισμα στην Νταχίγιε, στα νότια προάστια της Βηρυτού, στον Λίβανο, την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026.AP Photo/Bilal Hussein

Επιμέλεια - Λίνα Κυριακοπούλου

Στον αέρα κινδυνεύει να τιναχθεί η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν η υπογραφή της οποίας είναι θέμα ωρών σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς το Ισραήλ εξαπέλυσε νέες επιθέσεις στα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου και το Ιράν διαμηνύει ότι δεν θα μείνουν αναπάντητες.

Ο Ιρανός διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ ανέφερε σήμερα ότι η επίθεση του Ισραήλ κατά των νοτίων προαστίων της Βηρυτού έδειξε ότι οι ΗΠΑ, είτε στερούνται της θέλησης να ικανοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους, είτε της ικανότητας να το πράξουν.

Σε μία ανάρτησή του στο Χ ανέφερε ότι η συνέχιση της τρέχουσας πορείας θα είναι αδύνατη αν δεν μπορούν να τηρηθούν οι δεσμεύσεις (που έχουν αναληφθεί).

Την ίδια ώρα, ο υπαρχηγός της ανώτερης κοινής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, Khatam al-Anbiya Central Headquarters, δήλωσε σήμερα ότι τα «εγκλήματα» των Ισραηλινών στα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου δεν θα μείνουν αναπάντητα, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.

Τα σχόλια του Μοχάμαντ Τζαφάρ Ασάντι έγιναν μετά από τα πλήγματα του Ισραήλ κατά των νότιων προαστίων της Βηρυτού, τα οποία, σύμφωνα με το Ισραήλ είχαν στόχο την Χεζμπολάχ που είναι σύμμαχος του Ιράν στον Λίβανο.

Ισραήλ: Ετοιμοπόλεμος ο στρατός σε όλα τα μέτωπα

Την ίδια ώρα ο αρχηγός των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων δηλώνει την ετοιμότητα του ισραηλινού στρατού σε όλα τα μέτωπα.

«Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις, διατηρώντας παράλληλα επαγρύπνηση και υψηλό επίπεδο ετοιμότητας σε όλα τα πεδία. Η τρέχουσα πραγματικότητα είναι ευαίσθητη και περίπλοκη. Ολόκληρες οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις είναι αποφασισμένες, σε εγρήγορση, προετοιμασμένες και επιχειρούν σε ποικίλες εντάσεις σε όλους τους τομείς», είπε ο αρχηγός του IDF Εγιάλ Ζαμίρ, κατά τη διάρκεια συνάντησης με διοικητές στη Βόρεια Διοίκηση.

«Ο Λίβανος είναι το κύριο κέντρο βάρους μας, αλλά προετοιμαζόμαστε επίσης για εξελίξεις σε άλλους τομείς», ανέφερε προσθέτοντας ότι «κάθε πρόσθετο επιχειρησιακό επίτευγμα που θα επιτύχουμε θα οδηγήσει στη διάλυση του νότιου μετώπου της Χεζμπολάχ και στη βελτίωση των ρυθμίσεων ασφαλείας που θα καθοριστούν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών μεταξύ της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας και της λιβανέζικης κυβέρνησης».

Νέες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο

Μπαράζ βομβαρδισμών εξαπέλυσε ο ισραηλινός στρατός στον Λίβανο τις τελευταίες ώρες, με τις μάχες στο πεδίο των μαχών να φαίνεται πως εντείνονται.

Ο στρατός του Ισραήλ επιτέθηκε στα νότια προάστια της Βηρυτού. Στόχος έγινε η περιοχή Ματζντάλ Σελέμ, η πόλη Χαντάτα στην περιοχή Μπιντ Τζμπέιλ, τα υψίπεδα αλ-Ραϊχάν στην περιοχή Τζεζίν, τα περίχωρα της πόλης αλ-Σαρκίγια στην περιοχή Ναμπατίγιε και τα περίχωρα της πόλης Ματζνταλ Ζουν στην περιοχή της Τύρου.

Νωρίτερα, ο ισραηλινός στρατός εξέδωσε εντολές αναγκαστικής εκτόπισης σε 29 τοποθεσίες στο νότιο Λίβανο, 25 εκ των οποίων στη Ναμπατίγιε και τέσσερις στη Σιδώνα. Οι κάτοικοι των κοινοτήτων έλαβαν εντολή να εγκαταλείψουν αμέσως τα βόρεια του ποταμού Ζαχράνι.

Λίγη ώρα αργότερα ήχησαν οι σειρήνες στο βόρειο Ισραήλ για «εχθρικά αεροσκάφη» ενώ ακολούθησαν εκρήξεις.

Η Χεζμπολάχ ανέλαβε την ευθύνη και σε δήλωσή της στο Telegram ανακοίνωσε ότι έπληξε μια νεοσύστατη θέση πυροβολικού του ισραηλινού στρατού στην πόλη αλ-Αντίσα.

Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι η Χεζμπολάχ εκτόξευσε τρία βλήματα προς τα βόρεια. Τα βλήματα έπεσαν κοντά στις κοινότητες Σομέρα και Σλόμι, πρόσθεσε.

Οι ισραηλινές δυνάμεις έδωσαν σκληρή απάντηση, βάζοντας στο στόχαστρο το προάστιο Νταχίγιε, στο νότιο τμήμα της Βηρυτού. Υποστήριξαν ότι στόχος ήταν οι «υποδομές» της Χεζμπολάχ.

Δύο ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη εκτόξευσαν τέσσερις πυραύλους στην πρωτεύουσα του Λιβάνου. Ο ισραηλινός στρατός ισχυρίστηκε ότι έπληξε ένα κέντρο διοίκησης της Χεζμπολάχ που χρησιμοποιήθηκε από την ομάδα για να σχεδιάσει εναντίον Ισραηλινών πολιτών και δυνάμεων που δρουν στο νότιο Λίβανο.

Reuters: Το Ιράν αποδέχεται να μην αποκτήσει πυρηνικά - Τα 7 σημεία του σχεδίου συμφωνίας με τις ΗΠΑ

Να μην παράγει και να μην αποκτήσει πυρηνικά συμφωνεί η Τεχεράνη, όπως αποκαλύπτει Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters, επικαλούμενος το σχέδιο μνημονίου συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ αποδέχτηκαν στο προσχέδιο του μνημονίου να μειώσει η Τεχεράνη τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει εντός του Ιράν. Ο μηχανισμός για το πώς θα γίνει αυτό θα συζητηθεί τις επόμενες 60 ημέρες.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το σχέδιο οι ΗΠΑ πρόκειται να άρουν όλες τις κυρώσεις πετρελαίου κατά του Ιράν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, θα αποδεσμεύσουν 25 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Τεχεράνης και τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά.

Η διαρροή των βασικών σημείων του μνημονίου συνεργασίας από την ιρανική πλευρά δημιουργεί αισιοδοξία ότι μία συμφωνία μπορεί να πλησιάζει, καθώς μόλις λίγες ώρες πριν ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως οι υπογραφές αναμένεται να «πέσουν» ακόμη και σήμερα, Κυριακή (14/6).

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας

Αναλυτικότερα, ο αξιωματούχος δήλωσε ότι το προσχέδιο του μνημονίου περιλάμβανε τα ακόλουθα:

Το Ιράν ανοίγει αμέσως ξανά τα Στενά του Ορμούζ σε όλα τα εμπορικά πλοία, ενώ οι ΗΠΑ αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Οι ΗΠΑ συμφωνούν να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν μέχρι να επιτευχθεί τελική συμφωνία.

Οι ΗΠΑ θα άρουν τις πετρελαϊκές κυρώσεις κατά του Ιράν για συγκεκριμένη περίοδο, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πουλάει πετρέλαιο και να λαμβάνει έσοδα.

Οι ΗΠΑ συμφωνούν να αποδεσμεύσουν 25 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω άμεσων μεταφορών μετρητών, συνεργασίας μεταξύ των περιφερειακών χωρών και χρηματοοικονομικών πιστωτικών γραμμών.

Η Τεχεράνη συμφωνεί ότι ούτε θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Το Ιράν συμφωνεί να διατηρήσει το πυρηνικό status quo μέχρι να επιτευχθεί τελική συμφωνία, μεταξύ άλλων με το να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να μην επεκτείνει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι η Τεχεράνη θα αραιώσει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει εντός του Ιράν, με έναν μηχανισμό για να το κάνει αυτό να συζητηθεί εντός 60 ημερών.

Πηγή: cnn.gr

Του Δρα Δημ. Σταθακόπουλου

Η ιστορία σπανίως επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο. Συχνά όμως επαναλαμβάνει τους ίδιους μηχανισμούς. Ένας από αυτούς είναι η προσπάθεια των εμπλεκομένων σε μια σύγκρουση να νομιμοποιήσουν τις πράξεις τους όχι μόνο με τη δύναμη των όπλων, αλλά και με τη δύναμη των λέξεων.

Περίπου δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν, ο Θουκυδίδης, περιγράφοντας τον εμφύλιο πόλεμο στην Κέρκυρα, κατέγραψε μια από τις πιο διαχρονικές παρατηρήσεις για τη φύση της πολιτικής και του πολέμου:

«καὶ τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει».

Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι άρχισαν να αλλάζουν το νόημα των λέξεων, ώστε να δικαιολογούν τις πράξεις τους.

Δεν πρόκειται απλώς για μια φιλολογική παρατήρηση. Πρόκειται για έναν από τους θεμελιώδεις νόμους της πολιτικής ισχύος. Όταν οι κοινωνίες και τα κράτη εισέρχονται σε συνθήκες οξείας σύγκρουσης, η μάχη μεταφέρεται και στο πεδίο της γλώσσας. Οι λέξεις παύουν να περιγράφουν την πραγματικότητα και αρχίζουν να την κατασκευάζουν.

Αυτό ακριβώς παρατηρείται σήμερα στον ευρύτερο χώρο του Περσικού Κόλπου και της Μέσης Ανατολής, όπου η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών εξελίσσεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις του 21ου αιώνα.

Κάθε πλευρά χρησιμοποιεί διαφορετικό λεξιλόγιο για να περιγράψει τις ίδιες πράξεις.

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η στρατιωτική παρουσία στον Περσικό Κόλπο αποτελεί εγγύηση της «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», της «περιφερειακής σταθερότητας» και της «αποτροπής».

Η προβολή ισχύος παρουσιάζεται ως παράγοντας ασφάλειας.

Για το Ισραήλ, οι επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων ή δικτύων που συνδέονται με την Τεχεράνη εντάσσονται στο δόγμα της «προληπτικής αυτοάμυνας».

Η επιθετική ενέργεια παρουσιάζεται ως αναγκαία αποτροπή μιας μελλοντικής απειλής.

Από την άλλη πλευρά, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μιλά για «άξονα της αντίστασης», για «αγώνα κατά της ηγεμονίας» και για «νόμιμη αποτρεπτική ισχύ». Οι ίδιες ενέργειες που η Δύση χαρακτηρίζει αποσταθεροποιητικές, παρουσιάζονται από την Τεχεράνη ως πράξεις άμυνας απέναντι σε μια μακροχρόνια στρατηγική περικύκλωσης.

Έτσι, η ίδια πραγματικότητα αποκτά διαφορετικά ονόματα.

Ο πύραυλος του ενός γίνεται «νόμιμη απάντηση». Ο πύραυλος του άλλου γίνεται «παράνομη επίθεση».

Η στρατιωτική επιχείρηση του ενός χαρακτηρίζεται «αυτοάμυνα». Η αντίστοιχη επιχείρηση του αντιπάλου βαφτίζεται «επιθετικότητα».

Η ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων ερμηνεύεται είτε ως «διασφάλιση σταθερότητας» είτε ως «επίδειξη ισχύος», ανάλογα με το ποιος κρατά το μικρόφωνο της διεθνούς επικοινωνίας.

Ακριβώς αυτό είχε παρατηρήσει ο Θουκυδίδης στην Κέρκυρα. Όταν η αντιπαράθεση γίνεται υπαρξιακή, οι έννοιες μετακινούνται. Η γλώσσα παύει να λειτουργεί ως κοινό σημείο αναφοράς και μετατρέπεται σε πεδίο μάχης.

Στη σημερινή εποχή, μάλιστα, η σημασία αυτής της παρατήρησης είναι ακόμη μεγαλύτερη. Τα κοινωνικά δίκτυα, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, οι κυβερνητικοί μηχανισμοί στρατηγικής επικοινωνίας και οι μηχανισμοί επιρροής της κοινής γνώμης έχουν αναβαθμίσει τη γλώσσα σε όπλο πρώτης γραμμής.

Ο σύγχρονος πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο με drones, βαλλιστικούς πυραύλους, δορυφόρους και αεροπλανοφόρα. Διεξάγεται και με αφηγήματα.

Η μάχη για την παγκόσμια κοινή γνώμη προηγείται συχνά της μάχης στο πεδίο.

Δεν είναι τυχαίο ότι πριν από κάθε στρατιωτική κίνηση προηγείται σχεδόν πάντοτε μια επικοινωνιακή επιχείρηση νομιμοποίησης.

Κανένα κράτος δεν επιθυμεί να εμφανίζεται ως επιτιθέμενο. Όλοι επικαλούνται την πρόληψη, την άμυνα, την ασφάλεια, τη σταθερότητα ή το διεθνές δίκαιο.

Ο Θουκυδίδης θα αναγνώριζε αμέσως αυτή τη διαδικασία.

Θα αναγνώριζε επίσης κάτι ακόμη βαθύτερο:

ότι πίσω από τις λέξεις παραμένει πάντα το ζήτημα της ισχύος.

Στον περίφημο Διάλογο Αθηναίων και Μηλίων, ο μεγάλος ιστορικός καταγράφει τη σκληρή πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων:

«οἱ δυνατοὶ πράσσουσιν ἃ τῇ δυνάμει ἐξουσιάζουσιν, καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν».

Οι ισχυροί πράττουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους.

Στην περίπτωση του Περσικού Κόλπου, η σύγκρουση των αφηγημάτων δεν αναιρεί τη σύγκρουση των συμφερόντων. Αντιθέτως, τη συνοδεύει.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας στην περιοχή. Το Ισραήλ επιδιώκει την εξουδετέρωση στρατηγικών απειλών που θεωρεί υπαρξιακές. Το Ιράν επιδιώκει την αναβάθμιση του ρόλου του ως περιφερειακής δύναμης και τη δημιουργία στρατηγικού βάθους από τον Περσικό Κόλπο έως την Ανατολική Μεσόγειο.

Οι στόχοι αυτοί παραμένουν σταθεροί.

Εκείνο που αλλάζει είναι οι λέξεις με τις οποίες παρουσιάζονται.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαχρονική αξία του Θουκυδίδη.

Μας υπενθυμίζει ότι σε περιόδους κρίσης δεν αρκεί να παρακολουθούμε τι λέγεται. Πρέπει να εξετάζουμε ποιος το λέει, γιατί το λέει και ποιο συμφέρον εξυπηρετεί.

Διότι όταν οι λέξεις αρχίζουν να αλλάζουν νόημα για να δικαιολογούν τις πράξεις, τότε η σύγκρουση έχει ήδη περάσει από το πεδίο των όπλων στο πεδίο των συνειδήσεων.

Και όπως απέδειξε η ιστορία από την Κέρκυρα του Πελοποννησιακού Πολέμου μέχρι τον σημερινό Περσικό Κόλπο, η μάχη για τον έλεγχο των λέξεων είναι συχνά εξίσου σημαντική με τη μάχη για τον έλεγχο των θαλασσών, των εδαφών και των στρατηγικών διαύλων.

Πηγή: militaire.gr