iEpikaira

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα σηματοδότησε τη μετάβαση σε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα δεν ήταν απλώς ακόμα μία ετήσια συνάντηση των ηγετών της Συμμαχίας, καθώς αποτέλεσε ίσως το πιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της μετάβασης της Δύσης σε μια νέα εποχή, κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζουν τη διατλαντική σχέση όχι ως στρατηγική κοινότητα αξιών αλλά ως σχέση συναλλαγής. Την ίδια στιγμή η Ευρώπη δείχνει να εγκαταλείπει σταδιακά τη λογική της απόλυτης εξάρτησης από την Ουάσινγκτον, ενώ η Τουρκία του Ερντογάν αξιοποιεί την κρίση εμπιστοσύνης για να αναβαθμίσει τον δικό της γεωπολιτικό ρόλο.

Η εικόνα της Συνόδου ήταν αποκαλυπτική. Ο Τραμπ επανέφερε σχεδόν όλα τα γνωστά ζητήματα που προκαλούν ένταση στις σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους: επέκρινε τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες ορισμένων χωρών, κατηγόρησε τους συμμάχους ότι δεν στήριξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επανέφερε ακόμα και το θέμα της Γροιλανδίας, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Παρότι στο τέλος της Συνόδου μίλησε για «ενότητα», η πολιτική του παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη μείωση του αμερικανικού κόστους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν ιδιαίτερα ψύχραιμοι απέναντι στις νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου. Ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε στο CNBC ότι είναι βέβαιος πως οι αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνουν στη χώρα του. «Είμαι βέβαιος ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες θα παραμείνουν στην Πολωνία. Μαζί με τις πολωνικές ένοπλες δυνάμεις θα διασφαλίσουν την ασφάλεια της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των συνόρων του ΝΑΤΟ» ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Πολωνία επιθυμεί τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στο έδαφός της.

Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε εκτίμησε ότι δεν βλέπει πιθανότητα πλήρους αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη. Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του πρωθυπουργού της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ, ο οποίος δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει διαβεβαιώσει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υπερασπιστούν τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία απέναντι σε ενδεχόμενη ρωσική επιθετικότητα. Το ζήτημα των αμυντικών δαπανών αποτέλεσε το βασικό σημείο αντιπαράθεσης της Συνόδου. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι οι αμερικανικές πιέσεις συνέβαλαν στην αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, αλλά τόνισαν ότι ο βασικός λόγος είναι η αυξανόμενη απειλή που συνιστά η Ρωσία.

Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται μόνο στις προσωπικές ιδιαιτερότητες του Αμερικανού προέδρου. Εδράζεται στη σταδιακή αναγνώριση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταφέρουν πλέον το στρατηγικό τους βάρος προς τον Ινδο-Ειρηνικό και τον ανταγωνισμό με την Κίνα. Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι ακόμα και εάν οι ΗΠΑ παραμείνουν στο ΝΑΤΟ, η αμερικανική προσοχή δεν θα είναι πλέον αποκλειστικά στραμμένη στη ρωσική απειλή. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια μετατρέπεται σταδιακά σε ευρωπαϊκή ευθύνη. Αυτή η πραγματικότητα εξηγεί γιατί η συζήτηση για τον «ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ» αποκτά πλέον ουσιαστικό περιεχόμενο. Δεν πρόκειται για τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, αλλά για την ανάπτυξη κοινών δυνατοτήτων, ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, κοινές προμήθειες και μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία μέσα στη Συμμαχία.

Ηδη η μεταβίβαση σημαντικών διοικητικών αρμοδιοτήτων του ΝΑΤΟ σε ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί ένδειξη αυτής της μεταβολής. Ο Τραμπ, βεβαίως, δεν αποχωρεί από το ΝΑΤΟ. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τη Συμμαχία ως εργαλείο πίεσης. Η συνεχής απειλή αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων λειτουργεί ως διαπραγματευτικός μοχλός ώστε οι Ευρωπαίοι να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες και, κυρίως, να συνεχίσουν να αγοράζουν αμερικανικά οπλικά συστήματα. Εδώ όμως αναδεικνύεται και η βασική αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής.

Eξάρτησή

Η Ουάσινγκτον ζητεί μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία, αλλά επιθυμεί αυτή να παραμείνει εξαρτημένη από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία. Η Ευρώπη, αντίθετα, επιδιώκει σταδιακά να αποκτήσει δική της παραγωγική βάση, περιορίζοντας τη στρατηγική εξάρτησή της. Αυτή η σύγκρουση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ περίμενε ότι οι Ευρωπαίοι θα στηρίξουν πιο ενεργά τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ωστόσο η ανταπόκριση ήταν περιορισμένη. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιθυμούν να αποτρέψουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, αλλά δεν εμφανίζονται πρόθυμες να εμπλακούν στρατιωτικά σε έναν νέο πόλεμο. Αντίθετα, θεωρούν ότι η προτεραιότητά τους παραμένει η αποτροπή της Ρωσίας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

Τι κερδίζει ο… "αναντικατάστατος" Ερντογάν

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο μεγάλος κερδισμένος της Συνόδου φαίνεται να είναι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η επιλογή της Αγκυρας ως τόπου διεξαγωγής δεν ήταν απλώς συμβολική. Η Τουρκία εμφανίστηκε ως αναντικατάστατος παίκτης τόσο για τη Συμμαχία όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία, συμμετέχει ενεργά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ελέγχει κρίσιμες θαλάσσιες διόδους και διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται συστηματικά τον νέο συσχετισμό δυνάμεων και δέχεται τις φιλοφρονήσεις του Τραμπ και τις υποσχέσεις για τα F-35. Από τη μία πλευρά παρουσιάζεται ως απαραίτητος σύμμαχος της Δύσης και από την άλλη διατηρεί στρατηγική αυτονομία έναντι τόσο της Ουάσινγκτον όσο και των Βρυξελλών. Η Τουρκία αποφεύγει να ταυτιστεί πλήρως με τις αμερικανικές επιλογές έναντι του Ιράν, διατηρεί τις σχέσεις της με τη Μόσχα και ταυτόχρονα διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η συγκυρία προσφέρει στην Αγκυρα και οικονομικά οφέλη. Η ευρωπαϊκή ανάγκη για ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας δημιουργεί νέες προοπτικές συνεργασίας με την τουρκική αμυντική βιομηχανία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, η γεωγραφική θέση της Τουρκίας καθιστά τη χώρα απαραίτητο κόμβο τόσο για τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ όσο και για τους ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο.

Πηγή: dimokratia.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

The international system is experiencing acute regional escalation, particularly across the Persian Gulf, alongside persistent great-power competition and fracturing alliance dynamics. Direct military confrontations between the United States and Iran over the Strait of Hormuz mark a dangerous transition from proxy engagements to overt, state-on-state kinetic conflict, carrying immediate and destabilizing implications for global energy markets and maritime security. This volatility is further exacerbated by technological rivalry—visible in China's potential restrictions on AI model access—and Russia's growing structural vulnerabilities as its energy infrastructure buckles under sustained sanctions pressure.

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

Direct military exchanges and renewed diplomatic engagement between the United States and Iran underscore the persistent volatility of the Middle Eastern security environment, with implications extending beyond the region to global energy markets and maritime security. In Eastern Europe, the war in Ukraine continues to impose significant geoeconomic costs on Russia, as sustained sanctions and increasingly effective strikes on critical infrastructure constrain its economic resilience and energy sector. Strategic competition in advanced technologies and defense capabilities is also intensifying, exemplified by the United Arab Emirates' efforts to strengthen its defense-industrial base and China's continued investment in emerging military technologies. Meanwhile, the conflict in Gaza, despite limited territorial changes, continues to generate considerable humanitarian consequences and diplomatic costs, reinforcing regional instability and complicating broader geopolitical alignments.

Η Ρωσία και η Τουρκία βρίσκονται σε επαφή σχετικά με το θέμα της πιθανής μεταπώλησης από την Αγκυρα των ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα, μεταπώληση που απαιτεί την άδεια της Μόσχας, ανακοίνωσε το Κρεμλίνο.

«Είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το θέμα και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας με την τουρκική πλευρά για το θέμα αυτό», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απαντώντας σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου μετά την εμφάνιση σε τουρκικό μέσο ενημέρωσης πληροφοριών περί μεταπώλησης σε χώρα του Κόλπου των ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων που αγοράστηκαν από την Αγκυρα το 2017.

«Η Ρωσία είναι ανοικτή στην επίτευξη των στόχων της μέσω διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ κληθείς να σχολιάσει ρεπορτάζ του Reuters σύμφωνα με το οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν κινείται μάλλον προς την κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία με στόχο την κατάληψη του συνόλου των εδαφών του Ντονμπάς.

Ο εκπρόσωπος δήλωσε επίσης πως το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η Ουκρανία δεν επιθυμεί συνομιλίες αυτήν την στιγμή και για τον λόγο αυτόν η Μόσχα συνεχίζει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Το Κρεμλίνο κατηγόρησε επίσης την Ουκρανία για «κλιμάκωση» των «τρομοκρατικών» ενεργειών κατά του κατεχόμενου από τους Ρώσους ουκρανικού πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, πράγμα που είναι «εξαιρετικά επικίνδυνο».

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ κατηγόρησε την Ουκρανία για επιθέσεις κατά μη στρατιωτικών υποδομών και κατά υποδομών που συνδέονται απευθείας με τον πυρηνικό σταθμό.

Η ρωσική και η ουκρανική πλευρά αλληλοκατηγορούνται ότι θέτουν με πολεμικές ενέργειες σε κίνδυνο την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού.

Πηγή:militaire.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

As of July 10, 2026, the international system is defined by intensifying kinetic friction across critical maritime chokepoints, the structural evolution of asymmetric warfare, and an accelerating global pivot toward geoeconomic insulation. Direct military engagements between the United States and Iran in the Strait of Hormuz have disrupted maritime commerce and underscored the acute vulnerability of global energy transit, signaling a more volatile phase of interstate friction. Concurrently, Ukraine’s sustained, technology-driven campaign against Russian energy infrastructure and naval assets demonstrates an expanded capacity to erode an adversary's defense-industrial foundations, shifting the calculus of strategic attrition. Against this backdrop, systemic actors like China and India are actively fortifying their economic resilience; Beijing is expanding its sanctions-mitigation framework and stabilizing local government debt, while New Delhi secures its energy matrix through scaled solar initiatives and robust cyber capabilities. These efforts reflect a systemic imperative to minimize external dependencies and project regional influence. While pockets of macroeconomic strength persist—exemplified by upward revisions to France's growth forecasts—underlying fragile dynamics remain prominent, as seen in Japan’s cost-push inflation driven by energy import costs and currency depreciation, alongside the compounding diplomatic and humanitarian tolls of unresolved regional conflicts.

Η Τουρκία πούλησε το ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-400 σε τρίτη χώρα σύμφωνα με δημοσίευμα της Χουριέτ.

Όπως αναφέρει ο Abdulkadir Selvi, δημοσιογράφος της Χουριέτ, τα συστήματα S-400 έχουν πωληθεί. Η πώληση αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα.

Ο ίδιος σημειώνει ότι οι S-400 προορίζονται για χώρα του Κόλπου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, την Πέμπτη ήταν σε εξέλιξη η διαδικασία οριστικοποίησης των τελευταίων λεπτομερειών και κατά τη διάρκεια της νύχτας έγινε γνωστό ότι τα ζητήματα αυτά επιλύθηκαν.

Αγοραστής είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ άλλοι δείχνουν προς το Κατάρ, σύμφωνα με την εφημερίδα, με τον δημοσιογράφο να αναφέρει ότι "είναι προτιμότερο να αναμένουμε την επίσημη ανακοίνωση".

Σημειώνει ταυτόχρονα ότι αποσύροντας τους S-400, η ​​Τουρκία όχι μόνο θα γλιτώσει τις κυρώσεις CAATSA, αλλά θα κερδίσει και χρήματα από την πώληση.

Υιοθετώντας πανηγυρικούς τόνους ο Τούρκος δημοσιογράφος αναφέρει ότι η Τουρκία εξασφάλισε από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ ένα αποτέλεσμα "3-0" και ειδικότερα:

- Άρση των κυρώσεων CAATSA

- Συμφωνία για την προμήθεια κινητήρων για το KAAN

- Άνοιγμα της πόρτας για την πώληση αεροσκαφών F-35

Η τουρκική εφημερίδα είχε παρουσιάσει ήδη από την Πέμπτη ένα σενάριο για τη μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τα F-35.

Η πώληση του ρωσικού συστήματος θεωρείται από αμερικανικής πλευράς η πλέον συμβατή με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ανοίγοντας τον δρόμο τόσο για την άρση των κυρώσεων CAATSA όσο και για την επανεκκίνηση της διαδικασίας σχετικά με τα μαχητικά F-35, χωρίς όμως να σημαίνει αυτόματα και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.

Η τουρκική εφημερίδα επισημαίνει ότι σήμερα υπάρχουν δύο παράλληλα, αλλά διακριτά ζητήματα στις σχέσεις Αγκυρας-Ουάσιγκτον: οι κυρώσεις CAATSA και η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Όπως επισημαίνει, η άρση των κυρώσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως και επιστροφή στα F-35, αλλά αφαιρεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και νομικά εμπόδια.

Πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι βάσει της συμφωνίας τελικού χρήστη με τη Ρωσία, οποιαδήποτε μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα απαιτεί τη συναίνεση της Μόσχας.

Υπενθυμίζεται ότι οι κυρώσεις CAATSA επιβλήθηκαν το 2020 μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία και αφορούσαν κυρίως την τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών. Η άρση τους προϋποθέτει πιστοποίηση του Αμερικανού προέδρου προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον S-400 στο οπλοστάσιό της ή άλλο αντίστοιχο ρωσικό σύστημα και ότι έχει δεσμευθεί να μην προμηθευτεί ανάλογα συστήματα στο μέλλον.

Η επιστροφή όμως της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 αποτελεί ανεξάρτητη διαδικασία από την άρση των κυρώσεων. Ακόμη και μετά την άρση της CAATSA θα απαιτηθούν νέα πολιτικά, νομικά και τεχνικά βήματα, μεταξύ των οποίων ενημέρωση του Κογκρέσου από τον Λευκό Οίκο, δεκαπενθήμερη περίοδος κοινοβουλευτικού ελέγχου και τεχνικές αξιολογήσεις ασφαλείας από το Πεντάγωνο και το Γραφείο του Κοινού Προγράμματος F-35.

Η Χουριέτ σημειώνει ακόμη ότι παραμένει ανοικτό το ερώτημα εάν η Τουρκία θα επανενταχθεί ως εταίρος-παραγωγός ή μόνο ως χώρα-πελάτης.

[iEpikaira: Δεν το αποκλείουμε. Βέβαια οι Τούρκοι μπορούν να λένε ότι θέλουν αλλά η Ρωσία θα έχει τον τελευταίο λόγο. Εσείς πιστεύετε ότι το σύστημα δεν είναι "κλειδωμένο"; Ή μήπως θα μπορέσουν να το χρησιμοποιήσουν χωρίς εκπαίδευση από τον κατασκευαστή;]

Πηγή: capital.gr

Τι αναφέρεται στο κείμενο των συμπερασμάτων και σε τι διαφέρει από το κείμενο της Χάγης που μιλούσε για επίθεση της Μόσχας στην ΕΕ το 2028-2030

Καμμία αναφορά στην Κίνα – Αλλαγή ορολογίας από Τράμπ για την Τουρκία, την οποία χαρακτηρίζει «στρατιωτική» και όχι «περιφερειακή δύναμη» – Ειλημμένη η απόφασις για τα στρατηγεία, αλλά θα εφαρμοσθεί σε βάθος χρόνου

Σε μιάν Σύνοδο Κορυφής όπως αυτή της Αγκύρας σημασία δεν έχει μόνον το τι γράφεται στην τελική διακήρυξη. Ίσως αυτά που δεν γράφονται, αλλά «διακρίνονται» ανάμεσα από τις γραμμές, είναι τα πλέον σημαντικά. Να σημειωθεί ότι κατά την Σύνοδο αυτήν επικυρώθηκε το σχέδιο «Συμμαχία 3.0», που σημαίνει ότι τα μέλη αποδέχονται πως το ΝΑΤΟ εισέρχεται στην τρίτη εποχή της υπάρξεώς του. Πρώτη εποχή ήταν αυτή του Ψυχρού Πολέμου. Αμέσως μετά, το ΝΑΤΟ 2.0 ήταν η αναδιοργανωμένη Συμμαχία με επαναπροσδιορισμό των ρόλων των κρατών-μελών που χαρακτηρίσθηκε από συνεχείς μεταβολές στην δομή της διοικήσεώς του.

Ενώ λοιπόν έχουμε το πολύ σημαντικό στοιχείο ότι η Συμμαχία «αλλάζει εποχή», στο τελικό κείμενο συμπερασμάτων ουδεμία αναφορά στην αλλαγή αυτή γίνεται. Θα αναζητήσουμε συνεπώς τις ενδείξεις της νέας καταστάσεως, όχι στις κοινοτοπίες του κειμένου, αλλά σε συγκεκριμένες διατυπώσεις που μπορεί να υπάρχουν ή να μην υπάρχουν. Πρώτον λοιπόν, επισημαίνουμε ότι η Ρωσσία δεν θεωρείται στο παρόν κείμενο «άμεση απειλή», όπως στο περσινό της Συνόδου της Χάγης, αλλά επαναξιολογείται ως «μακροπρόθεσμη». Δηλαδή το ΝΑΤΟ δεν εκτιμά πως επίκειται ρωσσική επίθεσις κατά των ευρωπαικών κρατών περί το 2028-2030, όπως εξετιμάτο προ έτους, αλλά αυτός ο κίνδυνος τοποθετείται στο απώτερο μέλλον.

Και ενώ θα περίμενε κανείς να υπάρχει αναφορά στην Κίνα, την οποία οι ΗΠΑ θεωρούν κυρία απειλή, δεν υπάρχει καμμία απολύτως! Απεναντίας, «διαρκής πρόκλησις» χαρακτηρίζεται η τρομοκρατία και τούτο σημαίνει νέο προγραμματισμό δυνάμεων και εξοπλισμών. Το γεγονός εξ άλλου ότι η Τουρκία παύει να χαρακτηρίζεται «περιφερειακή δύναμις», αλλά πλέον προσδιορίζεται ως «στρατιωτική δύναμις», δείχνει ότι μπορεί να της ανατεθούν ευρύτεροι ρόλοι και όχι γεωγραφικώς προσδιορισμένοι. Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο σε μέγεθος Στρατό Ξηράς του ΝΑΤΟ και πλέον αναπτύσσει και ποντοπόρο Ναυτικό, ενώ επεκτείνει τις βάσεις της πέρα από την Μεσόγειο, με πρώτο σημείο ενδιαφέροντος το Κέρας της Αφρικής. Στον νέο αυτόν ρόλο της Τουρκίας εντάσσονται και τα νέα στρατηγεία.

Σημειώνεται ότι η ίδρυσις των δύο νέων στρατηγείων γίνεται στο πλαίσιο της Δομής Δυνάμεων του NATO (NFS: ΝΑΤΟ Force Structure) που αποτελεί αρμοδιότητα του Ανωτάτου Συμμαχικού Διοικητού Ευρώπης (SACEUR), εγκρίνεται από την Στρατιωτική Επιτροπή (MC: Military Committee) και τελικώς από την σύνοδο των υπουργών Αμύνης της Συμμαχίας. Στην πράξη, το ζήτημα της ιδρύσεως των δύο στρατηγείων έκλεισε τα τέλη του 2023 – αρχές του 2024 και, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, χωρίς αντίδραση από την Ελλάδα. Τίθεται εν προκειμένω το ερώτημα εάν η υπογραφή της Διακηρύξεως των Αθηνών είχε ανασταλτικό χαρακτήρα στην πιθανή αρνητική θέση που πιθανόν να είχαμε αρχικώς.

Ως αποτέλεσμα, σήμερα είναι δεδομένη η δημιουργία των δύο στρατηγείων και το μόνο που μένει είναι να προσδιορισθεί ο χρόνος ενεργοποιήσεώς τους, που, συμφώνως προς όλες τις ενδείξεις, τοποθετείται στο εγγύς μέλλον. Δηλαδή τα στρατηγεία δεν θα αρχίσουν να λειτουργούν αμέσως. Υπενθυμίζεται ότι το πολυεθνικό χερσαίο στρατηγείο, που θα έχει ως γενική αποστολή την καταπολέμηση της τρομοκρατίας (στην οποία γίνεται αναφορά στο κείμενο συμπερασμάτων), θα δημιουργηθεί με βάση το τουρκικό 6ο Σώμα Στρατού που εδρεύει στα Άδανα και το οποίο υπάγεται στην 2η Τουρκική Στρατιά που εδρεύει στην Μαλάτεια και η οποία έχει Περιοχή Ευθύνης (ΠΕ) την Νοτιοανατολική Ανατολική Τουρκία (από Άδανα έως και Αλεξανδρέττα). Να σημειωθεί ότι η Τουρκία φιλοξενεί ήδη την Διοίκηση Χερσαίων Δυνάμεων του ΝΑΤΟ (Land Component Command) ως μέρος της ενοποιημένης Δομής Διοικήσεως.

Πηγή: estianews.gr

Στο περιθώριο της συνόδου έκλεισαν συμφωνίες και συζητήθηκαν θέματα που η Αθήνα αξιολογεί ως εξόχως σημαντικά

Σταύρος Ιωαννίδης

Μπορεί ο μεγάλος πρωταγωνιστής της Aγκυρας να ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και το «παζάρι» για την επαναφορά της Τουρκίας στα F-35 να μονοπώλησε το ενδιαφέρον των περισσότερων δημοσιογράφων, όμως στο περιθώριο της συνόδου έκλεισαν συμφωνίες και συζητήθηκαν θέματα που η Αθήνα αξιολογεί ως εξόχως σημαντικά, περισσότερο, ίσως, και από την πιθανή απόκτηση μαχητικού 5ης γενιάς από την τουρκική αεροπορία.

Το πρώτο αφορά την απόκτηση των ευρωπαϊκών συστημάτων SAMP/T που θα φέρει στην Τουρκία το κορυφαίο αντιαεροπορικό βλήμα Aster-30, ζήτημα για το οποίο ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εμφανίστηκε θετικός σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου. Λίγο αργότερα, την ώρα που όλοι παρακολουθούσαν τη συνέντευξη Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραφαν τη μεγαλύτερη και πιο εκτενή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας στη σύγχρονη ιστορία των δύο χωρών, ενώ, όπως αποκάλυψε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, στο τραπέζι βρίσκεται η συμπαραγωγή αμερικανικών πολεμικών πλοίων σε τουρκικά ναυπηγεία.

Ευρωπαϊκά αντιαεροπορικά και F-35

Το ενδιαφέρον της Aγκυρας για τα ευρωπαϊκά αντιαεροπορικά συστήματα SAMP/T δεν είναι καινούργιο. Χρονολογείται, μάλιστα, από το 2017, όταν η Τουρκία, η Ιταλία και η Γαλλία διερευνούσαν την πιθανότητα συνεργασίας για την ανάπτυξη και τη συμπαραγωγή ενός συστήματος μεγάλου βεληνεκούς. Ωστόσο, η ελληνοτουρκική κρίση του 2020 και οι εντάσεις με την Κύπρο έβαλαν τη συμμετοχή της Aγκυρας στον πάγο. [iEpikaira: Ο καίριος τομέας των αμυντικών εξοπλισμών στον οποίο η Τουρκία δεν έχει κάνει σημαντική πρόοδο είναι η αντιπυραυλική άμυνα. Εάν το καταφέρει και αυτό τότε τα πράγματα δυσκολεύουν πάρα πολύ για την Ελλάδα!]

Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, φαίνεται πως οι συνθήκες έχουν αλλάξει σε βαθμό που το Παρίσι και η Ρώμη βλέπουν με καλό μάτι την πώληση των κορυφαίων ευρωπαϊκών αντιαεροπορικών συστημάτων στην Τουρκία. Μιλώντας στο CNN Turk μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Εμανουέλ Μακρόν σημείωσε ότι οι τεχνικές συζητήσεις με την Ιταλία και την Τουρκία βρίσκονται σε εξέλιξη.

Για την Aγκυρα, η συγκεκριμένη προμήθεια θα μπορούσε να δώσει λύση σε δύο σημαντικά προβλήματα. Αρχικά, προσφέρει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη δυνατότητα να ξεφορτωθεί τους ρωσικούς S-400 χωρίς ιδιαίτερο πολιτικό κόστος, αφού θα τους αντικαταστήσει με ένα πιο αξιόπιστο και τεχνολογικά προηγμένο σύστημα, αίροντας παράλληλα το βασικό εμπόδιο για την επιστροφή της Τουρκίας στα F-35. Ταυτόχρονα, εκτός από τον πύραυλο Meteor που θέλει για τα Eurofighter, η Τουρκία θεωρείται δεδομένο ότι θα προσπαθήσει να αποκτήσει και τον κορυφαίο πύραυλο Aster-30, το κύριο αντιαεροπορικό βλήμα των νέων ελληνικών φρεγατών FDI. Ο συνδυασμός Meteor και Aster-30 αποτελεί αυτή τη στιγμή το συγκριτικό πλεονέκτημα του ελληνικού οπλοστασίου έναντι του τουρκικού, το οποίο, όμως, ενδέχεται να εξισωθεί.

Eurofighter και φρεγάτες

Η αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία μπορεί να μην περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε αμοιβαία συνδρομή, όπως η ελληνογαλλική συμφωνία, καλύπτει όμως ένα ευρύ φάσμα συνεργασιών που αναβαθμίζει θεαματικά τη στρατηγική σχέση των δύο κρατών. Η υπογραφή της έρχεται λίγους μήνες μετά την οριστικοποίηση της προμήθειας 20 νέων μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon από τη Βρετανία, για τα οποία η Αγκυρα θα καταβάλει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο σύμμαχοι δεσμεύτηκαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε βιομηχανικό και τεχνολογικό επίπεδο, στη συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων, στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, στην κυβερνοασφάλεια και στο Διάστημα.

Επί τάπητος βρίσκεται και η συμπαραγωγή πολεμικών πλοίων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκάλυψε ότι συζήτησε με τον Ντόναλντ Τραμπ το ενδεχόμενο κατασκευής πλοίων σε τουρκικά ναυπηγεία, αποφεύγοντας να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τα χρονοδιαγράμματα και το είδος της συνεργασίας. Σημείωσε, όμως, ότι τα τουρκικά ναυπηγεία θα μπορούσαν να αναλάβουν την κατασκευή φρεγατών, κορβετών και υποβρυχίων και να λειτουργήσουν ως σταθμός υποστήριξης των αμερικανών πλοίων που επιχειρούν στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

[iEpikaira: Η δε Ελλάδα, πήρε ένα οθωμανικό εμβατήριο με νόημα... ΕΔΩ!]

Πηγή: kathimerini.gr

Μιχαήλ Μασαούτης (26 Ιουνίου 2026)

Συνοπτικά

Εν μέσω της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ στις 7 Ιουνίου, ο Μοχάμεντ αλ-Φαράχ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του κινήματος των Χούθι της Υεμένης —Ανσαρουλάχ—, το οποίο ελέγχει τη βόρεια Υεμένη και κυβερνά περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της χώρας, προειδοποίησε ότι η ουδετερότητα των ΗΠΑ δεν θα ήταν αρκετή για να προστατεύσει τις αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές, σε περίπτωση που το Ισραήλ επέκτεινε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του εναντίον του Ιράν.

Στις 8 Ιουνίου, ο Γιάχια Σαρί, στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, ανακοίνωσε επίσημα τη στρατιωτική συμμετοχή του κινήματος στο πλευρό της Τεχεράνης μέσω πυραυλικών επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ, μεταξύ των οποίων και πλήγματα στην περιοχή του λιμανιού της Γιάφα, καθώς και την επαναφορά ναυτικού αποκλεισμού εναντίον ισραηλινών πλοίων και πλοίων που συνδέονται με ισραηλινά συμφέροντα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν απροσδόκητη. Μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στο κίνημα προωθούσαν όλο και περισσότερο την έννοια της «Ενότητας των Μετώπων», σηματοδοτώντας μια συντονισμένη περιφερειακή απάντηση μεταξύ των μελών του λεγόμενου Άξονα της Αντίστασης.

Ο Άξονας της Αντίστασης και η ιρανική αποτροπή

Οι βασικοί στόχοι του ιρανικού δόγματος ασφαλείας, το οποίο διαμορφώθηκε από το τραύμα της εισβολής του Ιράκ το 1980, ήταν η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας, η επιβίωση του καθεστώτος και η αποτροπή άμεσων στρατιωτικών επιθέσεων στο ιρανικό έδαφος. Η ιρανική αποτροπή βασίστηκε τόσο στο πυραυλικό της οπλοστάσιο όσο και στην έννοια της «προωθημένης άμυνας». Στην πράξη, η προωθημένη άμυνα σημαίνει εμπλοκή με τους αντιπάλους σε τρίτες χώρες, μακριά από τα σύνορα του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει στην Τεχεράνη στρατηγικό βάθος σε ολόκληρη την περιοχή.

Η προωθημένη άμυνα υλοποιήθηκε μέσω του Άξονα της Αντίστασης, ενός δικτύου κρατικών δρώντων —μεταξύ αυτών και η Συρία έως το 2024— και μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων, όπως η Χεζμπολάχ, ο συνασπισμός ιρακινών σιιτικών πολιτοφυλακών γνωστός ως Μονάδες Λαϊκής Κινητοποίησης, η Χαμάς, η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ και το κίνημα των Χούθι. Υπό την ηγεσία της Δύναμης Κουντς, μιας εξωεδαφικής μονάδας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο Άξονας της Αντίστασης επιδίωξε να αποτρέψει τους αντιπάλους του Ιράν μέσω ασύμμετρου πολέμου. Η Τεχεράνη ακολούθησε μια έμμεση στρατηγική φθοράς, σχεδιασμένη να αποδυναμώνει τους αντιπάλους της, αποφεύγοντας παράλληλα μια αποφασιστική συμβατική στρατιωτική αναμέτρηση.

Η στρατηγική αυτή αντανακλούσε επίσης τους περιορισμούς του Ιράν στις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες, ιδίως στην πολεμική αεροπορία, το ναυτικό και τις χερσαίες δυνάμεις. Έως τις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Άξονας της Αντίστασης λειτουργούσε ως σχετικά αποτελεσματικός πυλώνας της ιρανικής αποτροπής.

Η ανάδυση των Χούθι και ο ρόλος του Ιράν

Το κίνημα των Χούθι εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ως κοινωνικοθρησκευτική οργάνωση που υπερασπιζόταν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της ζαϊντιτικής κοινότητας της Υεμένης, ενός κλάδου του σιιτικού Ισλάμ. Έως το 2004 λειτουργούσε κυρίως μέσω μη βίαιου πολιτικού και κοινωνικού ακτιβισμού. Ωστόσο, οι επανειλημμένες προσπάθειες της κυβέρνησης της Υεμένης να καταστείλει στρατιωτικά το κίνημα οδήγησαν στους Έξι Πολέμους της Σααντά, μετατρέποντας τους Χούθι σε ισχυρή αντάρτικη δύναμη στη βόρεια Υεμένη.

Η πολιτική αναταραχή που προκάλεσε η Αραβική Άνοιξη και η μετέπειτα κατάρρευση της κρατικής εξουσίας δημιούργησαν συνθήκες που διευκόλυναν τη στρατιωτική και πολιτική άνοδο των Χούθι. Έως το 2014, το κίνημα είχε καταλάβει τον έλεγχο της πρωτεύουσας, Σαναά, και σημαντικών τμημάτων της υεμενικής επικράτειας.

Η επέμβαση των κρατών του Κόλπου το 2015, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, υποκινήθηκε από την ανησυχία ότι η κυριαρχία των Χούθι στην Υεμένη θα αποτελούσε άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας. Το Ριάντ αντιμετώπιζε παραδοσιακά την Υεμένη ως το στρατηγικό του «μαλακό υπογάστριο», καθιστώντας την ανάδυση μιας εχθρικής δύναμης στα νότια σύνορά του απαράδεκτη από άποψη ασφαλείας.

Το Ιράν, το οποίο διατηρούσε επαφές με τους ηγέτες των Χούθι από τη δεκαετία του 1990, εμβάθυνε την εμπλοκή του μετά τις επιτυχίες του κινήματος στο πεδίο της μάχης. Αυτό που ξεκίνησε ως περιορισμένη συνεργασία στα πρώτα στάδια της Αραβικής Άνοιξης εξελίχθηκε σταδιακά σε στρατηγική εταιρική σχέση. Το βασικό κίνητρο της Τεχεράνης ήταν να αντισταθμίσει την περιφερειακή επιρροή της Σαουδικής Αραβίας, ιδίως κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, όπου το Ιράν υποστήριζε την κυβέρνηση Άσαντ, ενώ η Σαουδική Αραβία στήριζε αντάρτικες δυνάμεις εναντίον του Άσαντ.

Με ιρανική βοήθεια, οι Χούθι απέκτησαν ολοένα και πιο εξελιγμένες στρατιωτικές δυνατότητες, μεταξύ των οποίων βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise, μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα, καθώς και στρατιωτική εκπαίδευση και επιχειρησιακή καθοδήγηση. Οι δυνατότητες αυτές τους επέτρεψαν να πλήξουν στόχους βαθιά στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ απειλούσαν τη θαλάσσια κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα. Με την πάροδο του χρόνου, οι στρατιωτικές δυνατότητες των Χούθι έγιναν ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία περιφερειακής αποτροπής της Τεχεράνης.

Η Μέση Ανατολή μετά την 7η Οκτωβρίου και οι νέοι κανόνες εμπλοκής στο μέτωπο της Υεμένης: Η εργαλειοποίηση της γεωγραφίας

Η περιφερειακή σύγκρουση που ακολούθησε τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου δημιούργησε στρατηγικές ευκαιρίες για τους Χούθι. Η συμμετοχή τους στη σύγκρουση ενίσχυσε την εσωτερική τους νομιμοποίηση, η οποία είχε ήδη αρχίσει να διαβρώνεται, ενώ ταυτόχρονα αναβάθμισε το περιφερειακό τους προφίλ. Για το Ιράν, το μέτωπο της Υεμένης αποδείχθηκε σημαντικής στρατηγικής αξίας. Μέσω των Χούθι, η Τεχεράνη ουσιαστικά εργαλειοποίησε τη γεωγραφία, ασκώντας πίεση τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ισραήλ, διατηρώντας παράλληλα εύλογη δυνατότητα άρνησης της άμεσης εμπλοκής της.

Μέσω μιας παρατεταμένης εκστρατείας εναντίον της θαλάσσιας κυκλοφορίας στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Χούθι διατάραξαν έναν από τους κρισιμότερους θαλάσσιους εμπορικούς διαδρόμους του κόσμου. Επιθέσεις σε σχεδόν εκατό πλοία ανάγκασαν πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να εκτρέψουν τα δρομολόγιά τους γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας περίπου 11.000 ναυτικά μίλια στα ταξίδια και αυξάνοντας σημαντικά το κόστος μεταφοράς και τους χρόνους παράδοσης.

Κατά συνέπεια, η Ερυθρά Θάλασσα αναδείχθηκε σε στρατηγικό θέατρο, στο οποίο σχετικά φθηνές στρατιωτικές τεχνολογίες —μεταξύ αυτών πυραυλικά συστήματα σοβιετικής εποχής, εναέρια και ναυτικά drones, καθώς και θαλάσσιες νάρκες— επέτρεψαν στο Ιράν και στους συμμάχους του να επιβάλουν σημαντικό κόστος σε τεχνολογικά ανώτερους αντιπάλους.

Για πρώτη φορά, η Τεχεράνη κατάφερε να αξιοποιήσει επιτυχώς τη γεωγραφία μέσω δυνάμεων πληρεξουσίων, ώστε να παραγάγει στρατηγικά αποτελέσματα που εκτείνονται πολύ πέρα από το πεδίο της μάχης και φτάνουν μέχρι την παγκόσμια οικονομία.

Εικόνα 1. Πυραυλική επίθεση των Χούθι εναντίον του πλοίου MV True Confidence στον Κόλπο του Άντεν, στις 6 Μαρτίου 2024.

Ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας στην Ερυθρά Θάλασσα

Με την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η Κίνα αρχικά κατέληξε σε συνεννόηση με την οργάνωση μέσω του Ιράν. Οι Χούθι ανέλαβαν την υποχρέωση να μην στοχοποιούν κινεζικά πλοία ή πλοία συνδεδεμένα με κινεζικά συμφέροντα που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, με αντάλλαγμα διπλωματική και υλικοτεχνική υποστήριξη.

Για να εξασφαλίσουν τη διέλευση του εμπορικού τους στόλου από την Ερυθρά Θάλασσα, κινεζικές εταιρείες φέρεται να προμήθευσαν τους Χούθι με UAV μέσω του Ιράν. Επιπλέον, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Κίνα, μέσω της εταιρείας της CGSTL, παρείχε στους Χούθι δορυφορικές εικόνες που τους επέτρεψαν να πλήξουν με μεγαλύτερη ακρίβεια στοιχεία του αμερικανικού στόλου στην περιοχή.

Ο εξοπλισμός των UAV των Χούθι με κινεζική τεχνολογία κυψελών καυσίμου υδρογόνου αύξησε επίσης την επιχειρησιακή τους εμβέλεια, ενώ μείωσε το ίχνος τους στα ραντάρ των εχθρικών συστημάτων εντοπισμού.

Εικόνα 2. Κινητήρας turbojet ZT-40 για χρήση σε πυραύλους cruise ή σε UAV υψηλής ταχύτητας. Κατασχέθηκε στο λιμάνι του Άντεν από φορτίο κινεζικού πλοίου, στις 7 Αυγούστου 2025.

Ως αποτέλεσμα, σε αντίθεση με τα πλοία που συνδέονταν με δυτικά και ισραηλινά συμφέροντα, ο αριθμός των κινεζικών πλοίων που διέρχονταν από την Ερυθρά Θάλασσα αυξήθηκε. Σε μία από τις ομιλίες του, ο Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι αναφέρθηκε στην απειλή που συνιστά για τα κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή η αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα εναντίον των Χούθι:

«Η ήττα αυτού του έθνους [της Υεμένης] με πολλούς τρόπους, η βύθισή του σε αμέτρητα προβλήματα και κρίσεις, η εμπλοκή του σε άλλες συγκρούσεις, η τακτοποίηση λογαριασμών με άλλους αντιπάλους, συμπεριλαμβανομένων μελλοντικών αντιπαραθέσεων με την Κίνα … και άλλους· ως εκ τούτου, είναι εχθροί αυτού του έθνους με κάθε έννοια της λέξης» (Ansarollah 2024).

Εικόνα 3. Περιφερόμενο πυρομαχικό σύστημα UAV FH-901/901A, κατασκευής της China Defense Equipment Co. Το ευαίσθητο αυτό φορτίο, το οποίο πιθανότατα προοριζόταν για τους Χούθι, κατασχέθηκε στο λιμάνι του Άντεν από κινεζικό πλοίο, στις 7 Αυγούστου 2025.

Η Ρωσία, αν και δεν επιδίωκε μια γενικευμένη ανάφλεξη στην Ερυθρά Θάλασσα ή το πλήρες κλείσιμο του Κόλπου του Άντεν, έβλεπε θετικά τις επιχειρήσεις των Χούθι στην περιοχή. Πέρα από την εξασφάλιση ασυλίας από επιθέσεις των Χούθι εναντίον πλοίων που συνδέονταν με ρωσικά συμφέροντα, η Μόσχα επωφελήθηκε από την πίεση που ασκήθηκε στις δυτικές οικονομίες, οι οποίες αποτελούσαν τους γεωπολιτικούς της ανταγωνιστές κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσέγγισης μεταξύ Μόσχας και Χούθι ήταν η επίσκεψη αντιπροσωπείας των Χούθι στο ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Η Ρωσία παρείχε επίσης στρατιωτική βοήθεια στους Χούθι. Ο ίδιος ο Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, σε δημόσια ομιλία του τον Νοέμβριο του 2024, υπαινίχθηκε συνεργασία μεταξύ των Χούθι, της Ρωσίας και του Ιράν στον τομέα των πληροφοριών για τη στοχοποίηση της παρουσίας του αμερικανικού Ναυτικού στην περιοχή. Ισχυρίστηκε ότι «οι Χούθι είχαν ακριβείς νυχτερινές πληροφορίες σχετικά με τη θέση του αεροπλανοφόρου [USS Theodore Roosevelt], εκατοντάδες μίλια ανοικτά των ακτών της Υεμένης» (Al Basha 2024).

Εικόνα 4. Ναυτική νάρκη Asef. Έχει σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζει θαλάσσιους στόχους αναγνωρίζοντας το ακουστικό και μαγνητικό τους ίχνος. Αποτελεί αντίγραφο της ιρανικής νάρκης Maham, ενώ ενσωματώνει τεχνολογίες από τις ρωσικές ναυτικές νάρκες MDM και τις κινεζικές EM. Κατασκευάζεται στην Υεμένη.

Η στρατηγική επιβίωσης του Ιράν και η στάση της Τεχεράνης στην Ερυθρά Θάλασσα

Οι Ιρανοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων παραμένουν απολύτως ενήμεροι για τα στρατιωτικά μειονεκτήματα της χώρας τους σε σχέση με τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά συνέπεια, μετά το ξέσπασμα του πρόσφατου πολέμου, η Τεχεράνη υιοθέτησε μια ασύμμετρη στρατηγική βασισμένη σε αποκεντρωμένες δομές διοίκησης, στη διασπορά δυνάμεων, στην πυραυλική αποτροπή και στην εργαλειοποίηση της γεωγραφίας. Οι προηγούμενες στρατιωτικές δραστηριότητες των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα και η διατάραξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας προσέφεραν στο Ιράν πολύτιμα διδάγματα.

Η γεωγραφία έχει καταστεί, αναμφίβολα, εξίσου πολύτιμη για το Ιράν όσο και το πυραυλικό του οπλοστάσιο. Πέρα από το δύσβατο ανάγλυφο που περιπλέκει οποιαδήποτε πιθανή χερσαία εισβολή, το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να απειλήσει τη θαλάσσια διέλευση μέσω ενός πιθανού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Μια τέτοια διατάραξη θα επέβαλλε σοβαρό οικονομικό κόστος τόσο στην παγκόσμια οικονομία όσο και στη διεθνή τάξη υπό αμερικανική ηγεσία.

Σε μια ιδιαίτερα διασυνδεδεμένη παγκόσμια οικονομία, η διατάραξη της κανονικής εμπορικής δραστηριότητας μπορεί να παράγει στρατηγικά αποτελέσματα συγκρίσιμα με εκείνα της συμβατικής στρατιωτικής ισχύος ή ακόμη και να τα υπερβαίνει. Μέσω του ελέγχου του επί των Στενών του Ορμούζ και της γεωγραφικής εγγύτητας των Χούθι στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να απειλήσει κρίσιμα θαλάσσια σημεία συμφόρησης, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.

Οι οικονομικοί κραδασμοί που θα προέκυπταν θα εκτείνονταν πολύ πέρα από την περιοχή του Κόλπου, προκαλώντας ενδεχομένως μια παγκόσμια κρίση που θα επηρέαζε τον ενεργειακό τομέα, τη γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια. Τέτοιες εξελίξεις θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την αμερικανική στρατηγική κυριαρχία με τρόπους που η στρατιωτική ισχύς από μόνη της ίσως να μην μπορεί να εξουδετερώσει.

Ο πρωταρχικός στόχος της Τεχεράνης φαίνεται να είναι η αύξηση της πίεσης προς την Ουάσιγκτον, ώστε να εξαναγκαστεί το Ισραήλ να περιορίσει ή να σταματήσει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στον Λίβανο και αλλού στην περιοχή. Δευτερεύων στόχος είναι να αποτραπεί το Ισραήλ από το να υπονομεύσει την πιθανότητα μιας ευρύτερης πολιτικής διευθέτησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα μπορούσε τελικά να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις, να μειώσει τη διεθνή απομόνωση του Ιράν και να διευκολύνει την επανένταξή του στην παγκόσμια οικονομία.

Συμπέρασμα

Από τις 7 Οκτωβρίου, ο Άξονας της Αντίστασης έχει υποστεί σημαντικά πλήγματα, μεταξύ των οποίων η πτώση της κυβέρνησης Άσαντ και η αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Κατά συνέπεια, απέτυχε να αποτρέψει μια άμεση αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο ιρανικό έδαφος, όπως είχε καταφέρει σχεδόν επί τρεις δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά, ο Άξονας της Αντίστασης παραμένει ζωτικό εργαλείο της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας του Ιράν.

Η σημασία του Άξονα, και ιδιαίτερα ο ρόλος των Χούθι μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αποτυπώνεται στις δηλώσεις του διοικητή της Δύναμης Κουντς, στρατηγού Εσμαΐλ Καανί. Κατά την πρώτη δημόσια εμφάνισή του στην ιρανική τηλεόραση, στις 15 Ιουνίου, ο Καανί δήλωσε ότι «από τα Στενά του Ορμούζ έως το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα, θα υπάρξει μια νέα ζώνη ασφαλείας της αντίστασης». Ανεξάρτητα από την έκβαση των ανανεωμένων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων Ιράν–ΗΠΑ, ο Άξονας της Αντίστασης, προσαρμοσμένος στο νέο στρατηγικό περιβάλλον ασφαλείας, θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες του ιρανικού δόγματος εθνικής ασφάλειας.

Πηγή: thehig.eu απόδοση anixneuseis.gr

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

As of July 9, 2026, the international system faces heightened geopolitical confrontation and persistent economic vulnerabilities. The renewed military conflict between the United States and Iran, following a ceasefire collapse and targeted strikes, signals a dangerous phase of direct engagement. This carries substantial implications for global energy security and regional stability. Concurrently, traditional alliances experience increasing strain. US threats of trade restrictions against NATO partners like Spain exemplify this, challenging the cohesion and burden-sharing mechanisms of established security frameworks.

του Δημήτρη Τσαϊλά*

Οι αποφάσεις που έλαβαν στην σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν αποτελούν απλώς προσαρμογές της Συμμαχίας στις νέες απειλές. Αντανακλούν μια βαθύτερη αναδιάταξη της διεθνούς ισορροπίας ισχύος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η στρατηγική αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών–Κίνας, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη σημασία των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας μετατρέπουν τη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ σε έναν από τους σημαντικότερους γεωστρατηγικούς χώρους του 21ου αιώνα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ούτε με εφησυχασμό ούτε με κινδυνολογία. Αποτελεί μια αναμενόμενη συνέπεια της προσπάθειας της Άγκυρας να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε θεσμική επιρροή. Η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά να καταστεί αναντικατάστατος σύμμαχος της Δύσης, όχι επειδή ταυτίζεται πάντοτε με τις επιλογές της Συμμαχίας, αλλά επειδή διαθέτει χαρακτηριστικά που δύσκολα μπορούν να υποκατασταθούν: έλεγχο των Στενών, πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα, γειτνίαση με τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο, αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία και σημαντική στρατιωτική ισχύ.

Η ανάθεση περισσότερων επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων στην Τουρκία δεν συνιστά υιοθέτηση των τουρκικών αναθεωρητικών θέσεων ούτε επηρεάζει το διεθνές νομικό καθεστώς στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, ενισχύει τη θεσμική της παρουσία, διευρύνει τα δίκτυα επιρροής της και αυξάνει τη συμμετοχή της στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Συμμαχίας.

Στη σύγχρονη στρατηγική, η θεσμική ισχύς αποτελεί πολλαπλασιαστή της εθνικής ισχύος.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι εάν η Τουρκία ενισχύεται. Είναι εάν η Ελλάδα διαθέτει μια αντίστοιχα συνεκτική στρατηγική για τη δική της αναβάθμιση.

Η Ελλάδα έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί απλώς ένα κράτος πρώτης γραμμής απέναντι σε μια περιφερειακή απειλή. Σήμερα αποτελεί κόμβο μεταφοράς ενέργειας, θαλάσσιων μεταφορών, στρατηγικών επικοινωνιών και συμμαχικής υποστήριξης. Οι λιμένες, τα αεροδρόμια, οι ναυτικές εγκαταστάσεις και οι ενεργειακές διασυνδέσεις της χώρας αποκτούν αυξανόμενη σημασία για τη συνοχή της Νοτιοανατολικής Πτέρυγας και για τη διατήρηση της ελευθερίας των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας από τη Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα.

Η αξία αυτή, όμως, δεν προσδίδει αυτομάτως πολιτική ισχύς.

Η ιστορία διδάσκει ότι η γεωγραφία δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά η στρατηγική τις αξιοποιεί. Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα τα οποία λίγοι σύμμαχοι συγκεντρώνουν ταυτόχρονα: αξιοπιστία, υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας, σταθερό ευρωατλαντικό προσανατολισμό, ισχυρή ναυτική παράδοση, αυξημένες αμυντικές δαπάνες και κομβική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Το ζητούμενο είναι η μετατροπή αυτών των πλεονεκτημάτων σε διαρκή θεσμική επιρροή.

Η νέα πραγματικότητα στο ΝΑΤΟ απαιτεί μια διαφορετική αντίληψη περί εθνικής ισχύος. Η επιρροή δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το μέγεθος των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά από την ικανότητα μιας χώρας να συμμετέχει στον σχεδιασμό, να παράγει στρατηγικές πρωτοβουλίες, να φιλοξενεί κρίσιμες υποδομές, να επενδύει στην αμυντική καινοτομία και να διαμορφώνει τη συμμαχική ατζέντα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα δεν πρέπει να λειτουργεί αντιδραστικά απέναντι στις κινήσεις της Τουρκίας. Η στρατηγική δεν οικοδομείται πάνω στη σύγκριση με τον αντίπαλο, αλλά πάνω στη συστηματική ενίσχυση των εθνικών συντελεστών ισχύος. Κάθε τουρκική επιτυχία δεν συνιστά αυτομάτως ελληνική αποτυχία. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι η θεσμική παρουσία, η στρατηγική συνέχεια και η πολιτική αξιοπιστία αποτελούν πλέον εξίσου σημαντικούς παράγοντες με την επιχειρησιακή ισχύ.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική εξωτερική και αμυντική πολιτική δεν είναι η αντιμετώπιση μιας συγκεκριμένης τουρκικής πρωτοβουλίας. Είναι η διαμόρφωση μιας διαχρονικής εθνικής στρατηγικής που θα υπερβαίνει τους εκλογικούς κύκλους και θα συνδέει την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, τη ναυτιλία, την ενέργεια, την τεχνολογία και την αμυντική βιομηχανία σε ένα ενιαίο στρατηγικό όραμα.

Η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Συμμαχίας δεν θα καθοριστεί μόνο από την κατανομή στρατιωτικών δυνάμεων, αλλά από την κατανομή της θεσμικής επιρροής. Όσοι συμμετέχουν στη διαμόρφωση των αποφάσεων θα διαθέτουν μεγαλύτερη δυνατότητα να επηρεάζουν το μέλλον της Συμμαχίας.

Για την Ελλάδα, το πραγματικό στρατηγικό δίλημμα δεν είναι εάν θα αναβαθμιστεί η Τουρκία. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η ίδια θα επιλέξει να παραμείνει ένας αξιόπιστος σύμμαχος υψηλής επιχειρησιακής αξίας ή εάν θα εξελιχθεί σε δύναμη στρατηγικής επιρροής, ικανή να συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις στη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ιστορία των διεθνών σχέσεων αποδεικνύει ότι τα κράτη που διαμορφώνουν το περιβάλλον ασφαλείας τους είναι εκείνα που συνδυάζουν στρατιωτική ισχύ, οικονομική ανθεκτικότητα, θεσμική παρουσία και στρατηγική συνέχεια. Αυτή είναι η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας για την Ελλάδα, όχι να παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις, αλλά να συμβάλλει αποφασιστικά στη διαμόρφωσή τους.

Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη μιας συνεκτικής εθνικής στρατηγικής με σαφείς εθνικούς στόχους, ρεαλιστική αξιολόγηση του διεθνούς περιβάλλοντος και αποτελεσματική αξιοποίηση όλων των συντελεστών εθνικής ισχύος. Διότι καμία επικοινωνιακή ωραιοποίηση δεν μπορεί να αποκρύψει μια εσφαλμένη στρατηγική. Στην εθνική ασφάλεια, η ρητορική δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σαφή στρατηγική στόχευση, τον ρεαλιστικό σχεδιασμό και ένα αξιόπιστο τελικό αποτέλεσμα. Η επιτυχία δεν μετριέται από τις διακηρύξεις ούτε από τη διαχείριση των εντυπώσεων, αλλά από τη διαχρονική ικανότητα μιας χώρας να διασφαλίζει τα εθνικά της συμφέροντα, να ενισχύει τη θέση της στο διεθνές σύστημα και να παράγει μετρήσιμα στρατηγικά αποτελέσματα. Στη στρατηγική, όπως και στην ιστορία, τα αποτελέσματα είναι εκείνα που τελικά δικαιώνουν ή διαψεύδουν τις επιλογές μιας πολιτείας.

*απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). anixneuseis.gr

Αναφορά στην Ελλάδα, αλλά και την ελληνοτουρκική διαφορά, έκανε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Απαντώντας στις αιτιάσεις του Έλληνα πρωθυπουργού ότι το casus belli είναι «ιστορική ανορθογραφία», ο Τούρκος πρόεδρος έκανε ένα μάλλον απίθανο σχόλιο:

«Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli. Αν τους ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό. Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».

«Ρωτήσαμε ποτέ τον κ. Μητσοτάκη για τον αμυντικό εξοπλισμό που έχει προμηθευτεί η Ελλάδα: "Γιατί τα αγοράσατε αυτά;"», αναρωτήθηκε σε άλλο σημείο των δηλώσεων.

Πρόσθεσε ότι «θα μπορούσαμε να πούμε τέτοια πράγματα, αλλά δεν υπήρχε λόγος. Είναι ελεύθεροι να αγοράζουν και να πωλούν όπως επιθυμούν. Όσον αφορά την Τουρκία, εμείς ήδη παράγουμε αυτά τα συστήματα μόνοι μας».

Σε άλλο σημείο ο Τούρκος πρόεδρος σχολίασε ότι οι αντιρρήσεις της Ελλάδας και του Ισραήλ για την απόκτηση F-35 από την Τουρκία «δεν έχουν θέση στον κόσμο μου».

Ο Νετανιάχου είναι γνωστό σε τι νερά κινείται, ο Μητσοτάκης δεν έπρεπε να κάνει το λάθος να ακολουθήσει τις δηλώσεις του, σχολίασε ακόμη ο Ταγίπ Ερντογάν.

Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος διεμήνυσε ότι συμμερίζεται την άποψη του Έλληνα πρωθυπουργού για το Αιγαίο. «Και εγώ μοιράζομαι την ίδια άποψη με τον Μητσοτάκη σχετικά με την επίλυση των ζητημάτων του Αιγαίου. Ελπίζω, πρώτα οι υπουργοί Εξωτερικών μας, και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε και εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε αυτό το ζήτημα. Αλλά επιτρέψτε μου να το πω ξεκάθαρα και ανοιχτά: η επίλυση των ζητημάτων που αφορούν αυτά τα ύδατα αποτελεί πρωτίστως καθήκον των ηγετών» υποστήριξε.

Σημειώνεται ότι νωρίτερα την Τετάρτη, σε δηλώσεις του στο τουρκικό A Haber, o Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τονίσει ότι η μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

[iEpikaira: Τί άλλο θα μπορούσε να πει μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και με τα αυτιά και τα μάτια των συμμάχων καρφωμένα επάνω του; Ότι είναι η μόνη χώρα παγκοσμίως που διατηρεί ενεργό casus belli εναντίον ενός "συμμάχου"; Πώς μπορεί να σταθεί το Άρθρο 5 όταν υπάρχει στη μέση ένα casus belli; Αλλά είπαμε... Όλοι τους βολεύονται με την παρουσία της Τουρκίας. Περισσότερα ΕΔΩ!]

Πηγή: protothema.gr προσπελάστηκε esxatianasxesi

Edited by iEpikaira*

[Σημ.: Η ανάλυση παρατίθεται παρακάτω και στα ελληνικά.]

Executive Summary

Transactionalism has emerged as the dominant organizing principle of contemporary alliances, increasing the risk of direct confrontation, particularly in the Middle East and across the transatlantic security architecture. Through military operations against Iran and renewed diplomatic engagement with Turkey, the United States has reaffirmed its willingness to project power while simultaneously testing alliance cohesion by exerting pressure on partners such as Spain and Denmark. This evolution reflects a broader shift away from traditional alliance solidarity toward conditional, interest-based partnerships, contributing to a more fluid and volatile international security environment.