iEpikaira

Ο επικεφαλής της FSB (διαδόχου της KGB), Αλεξάντερ Μπόρτνικοφ, προειδοποίησε κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνεδρίασης του Συμβουλίου των Επικεφαλής Υπηρεσιών Ασφαλείας και Ειδικών Υπηρεσιών της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ) ότι "η Δύση επιδιώκει να διαταράξει τις διαδικασίες ολοκλήρωσης και να υπονομεύσει τη σταθερότητα στις χώρες της ΚΑΚ εκ των έσω, κάνοντας τα έθνη να ξεχάσουν την κοινή τους ιστορία και προσπαθώντας να τα φέρει το ένα εναντίον του άλλου, προκειμένου να θέσει την κατάσταση εδώ υπό έλεγχο". Αυτό, υποστήριξε, προωθείται εν μέρει μέσω νέων δυτικών "ψηφιακών εργαστηρίων" στις χώρες της ΚΑΚ.

Με τα λόγια του ιδίου, "σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουμε, η δυτική κοινότητα πληροφοριών βρίσκεται πίσω από προγράμματα που στοχεύουν στη δημιουργία ενός δικτύου ψηφιακών εργαστηρίων σε όλη την Κοινοπολιτεία, με καθήκον τη συλλογή και ανάλυση, βάσει τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, τυποποιημένων προφίλ συμπεριφοράς του πληθυσμού, τον εντοπισμό περιοχών κοινωνικής έντασης και τη μοντελοποίηση των αντιδράσεων του κοινού σε διάφορους εξωτερικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνητικών ενεργειών. Ένας από τους στόχους είναι η εφαρμογή προσαρμόσιμων σεναρίων έγχρωμων επαναστάσεων".

Ο εγκατεστημένος στη Μόσχα Αμερικανός γεωπολιτικός αναλυτής Άντριου Κορύμπκο υπενθυμίζει ότι ήδη το 2017 είχε προβλέψει κάτι αντίστοιχο. "Η Ρωσία", έγραφε, "κατηγορείται ότι εκμεταλλεύεται τεχνικές μάρκετινγκ για να στοχεύσει άτομα με βάση τις δραστηριότητες, τα ενδιαφέροντα, τις απόψεις και τις αξίες τους, με σκοπό τη διασπορά παραπληροφόρησης και προπαγάνδας, αλλά τίποτα δεν εμποδίζει τις ΗΠΑ να κάνουν το ίδιο και να δημιουργήσουν το Άγιο Δισκοπότηρο του Υβριδικού Πολέμου, ενσωματώνοντας πληροφορίες που προέρχονται από προσωπικές και εμπορικές πηγές με δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και ανάλυσης δεδομένων που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση".

Ο σκοπός θα ήταν "να μεγιστοποιηθεί πλήρως η αποτελεσματικότητα της προσέγγισης μέσω πακέτων infowar που δημιουργούνται από αλγόριθμους, προσαρμοσμένων για κάθε στοχευμένη δημογραφική ομάδα". Επιπλέον, "όπως η Ρωσία και η Κίνα κατηγορούνται ότι χρησιμοποιούν προπαγάνδα και άλλα μέσα για να προσπαθήσουν να δυσφημίσουν τη δημοκρατία, έτσι θα μπορούσαν και οι ΗΠΑ να κάνουν το ίδιο εναντίον των δικών τους συστημάτων διακυβέρνησης, εκμεταλλευόμενες την πληροφορία, τις δημοκρατικές ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης και τους διεθνείς θεσμούς. Αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει τη νομιμότητά τους, ενώ παράλληλα θα υπερασπίζεται τις αμερικανικές αξίες, αρχές και την de facto κρατική ιδεολογία".

Η σημερινή προειδοποίηση του Μπόρτνικοφ σημαίνει ότι αυτό το "Άγιο Δισκοπότηρο του Υβριδικού Πολέμου" πιθανότατα θα χρησιμοποιηθεί ως όπλο για την προώθηση του παντουρκισμού μεταξύ των μελών της ΚΑΚ που ανήκουν και στον υπό την ηγεσία της Τουρκίας "Οργανισμό Τουρανικών Κρατών" (Organization of Turkic States), ο οποίος, εκτός από το Αζερμπαϊτζάν, περιλαμβάνει επίσης το Καζακστάν και το Κιργιστάν, συμμάχους της Ρωσίας στον Οργανισμό της Συνθήκης Συλλογικής Ασφαλείας (Σύμφωνο της Τασκένδης). Ο άμεσος στόχος θα μπορούσε να είναι να "ξεχάσουν την κοινή τους ιστορία" με τη Ρωσία.

Ο δευτερεύων στόχος, κατά τον Κορύμπκο, θα μπορούσε στη συνέχεια να είναι να αποσκιρτήσει το Καζακστάν από τον ΟΣΣΑ (όπως έχει ήδη πράξει το Ουζμπεκιστάν), ενθαρρυμένο από τον νέο διάδρομο στρατιωτικού εφοδιασμού του ΝΑΤΟ προς την περιοχή, με απώτερο στόχο την αναζωπύρωση των διαδικασιών βαλκανοποίησης εντός της Ρωσίας. Αυτό το σκοτεινό σενάριο αφορά την "οπλοποίηση" της αυτοανακήρυξης του Καζακστάν ως διαδόχου της Χρυσής Ορδής για την πυροδότηση κοσμικών μουσουλμανικών εξεγέρσεων στις σχετικές περιοχές.

Είναι πιθανό το έργο Data Center Valley του Καζακστάν, σε μία από τις περιοχές που συνορεύουν με τη Ρωσία, το οποίο θα είναι το μεγαλύτερο στην Κεντρική Ασία μετά την ολοκλήρωσή του, να χρησιμοποιηθεί ως όπλο από τη Δύση για την προώθηση αυτών των τριών αλληλένδετων στόχων, ακολουθώντας το μοντέλο που εφάρμοσε για πρώτη φορά το αμερικανικό κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης της Αρμενίας. Η καθυστερημένη εφαρμογή του Δόγματος Μονρόε της Ρωσίας προς το νότο "κινδυνεύει να ενδυναμώσει το ΝΑΤΟ να εκβιάσει τη Ρωσία με την απειλή ενός μεγάλου πολέμου σε ολόκληρη τη νότια περιφέρειά της", καταλήγει ο Κορύμπκο.

Κ.Ρ. capital.gr

Ο Ερντογάν βλέπει πλέον τη Συμμαχία ως αναντικατάστατο πυλώνα ασφάλειας, ενώ η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ

Υπήρξε μια εποχή που το ΝΑΤΟ ήταν σχεδόν συνώνυμο της καχυποψίας στην Τουρκία. Σήμερα, όμως, καθώς ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στις 7 Ιουλίου, η Άγκυρα εμφανίζεται πιο κοντά στο ΝΑΤΟ από οποιαδήποτε άλλη στιγμή της τελευταίας δεκαετίας.

Η μεταστροφή δεν είναι τυχαία, σημειώνει ο Economist. Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και οι αμφιβολίες για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας έχουν υπενθυμίσει στην τουρκική ηγεσία ότι, παρά τις διαφωνίες, το ΝΑΤΟ παραμένει η σημαντικότερη ασπίδα προστασίας της χώρας.

Από την καχυποψία στην επαναπροσέγγιση

Οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Συμμαχία πέρασαν δύσκολες στιγμές μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Ο Ερντογάν είχε κατηγορήσει τότε δυτικές κυβερνήσεις ότι αντέδρασαν χλιαρά στην απόπειρα ανατροπής του, ενώ κορυφαίοι Τούρκοι αξιωματούχοι άφηναν ακόμη και αιχμές για αμερικανική εμπλοκή.

Δέκα χρόνια αργότερα, το κλίμα είναι διαφορετικό. Η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζει πλέον το ΝΑΤΟ ως θεμέλιο της εθνικής ασφάλειας και η κοινή γνώμη εμφανίζεται πιο θετική απέναντι στη Συμμαχία. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Metropoll τον Μάρτιο, το 61% των Τούρκων θεωρεί το ΝΑΤΟ σημαντικό για την ασφάλεια της χώρας.

Η αλλαγή στάσης συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στην περιοχή. Τον Μάρτιο, συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ αναχαίτισαν τέσσερις ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς την Τουρκία, υπενθυμίζοντας στην Άγκυρα τη στρατηγική αξία της συμμαχικής ομπρέλας προστασίας.

Οι ΗΠΑ και τα F-35

Παράλληλα, οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον παρουσιάζουν σημάδια βελτίωσης. Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία αφαίρεσε μία από τις βασικές εστίες έντασης μεταξύ των δύο χωρών. Η Τουρκία θεωρούσε εδώ και χρόνια ότι η αμερικανική συνεργασία με κουρδικές οργανώσεις στη Συρία υπονόμευε τα ζωτικά της συμφέροντα.

Την ίδια στιγμή, η τουρκική ηγεσία παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις ενδείξεις ότι η Ουάσιγκτον ίσως επανεξετάσει το πάγωμα της πώλησης των μαχητικών F-35, το οποίο είχε επιβληθεί μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 το 2019.

Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία

Η αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας δεν οφείλεται μόνο στις δικές της κινήσεις, εξηγεί ο Economist. Προκύπτει και από τις ανάγκες της Ευρώπης.

Με εξαίρεση την Ουκρανία, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν διαθέτει στρατό αντίστοιχου μεγέθους και επιχειρησιακής εμπειρίας με τον τουρκικό. Ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες του τουρκικού ναυτικού, καθιστούν την Άγκυρα κρίσιμο παράγοντα για την ισορροπία δυνάμεων στη Μαύρη Θάλασσα.

Ταυτόχρονα, η τουρκική αμυντική βιομηχανία εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές ευρωπαϊκών χωρών. Εταιρείες όπως η Baykar έχουν υπογράψει συμφωνίες με τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Εσθονία, ενώ τουρκικά drones βρίσκονται ήδη στα οπλοστάσια πολλών χωρών της Ευρώπης.

Ο φόβος μιας Ευρώπης χωρίς τις ΗΠΑ

Πίσω από τη νέα προσέγγιση κρύβεται και ένας ακόμη παράγοντας, εκτιμά ο Economist: η αυξανόμενη ανησυχία για τη μελλοντική δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

Στην Ευρώπη συζητούνται ήδη σενάρια για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί η ασφάλεια της ηπείρου σε περίπτωση που η Ουάσιγκτον περιορίσει δραστικά τον ρόλο της. Για την Τουρκία, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η Άγκυρα γνωρίζει ότι σε ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ θα εξακολουθούσε να διαθέτει θέση στο τραπέζι των αποφάσεων. Αντίθετα, σε ένα αμιγώς ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα θα κινδύνευε να βρεθεί στο περιθώριο, καθώς η ενταξιακή της πορεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ουσιαστικά παγωμένη.

Δεν είναι τυχαίο ότι η τουρκική κυβέρνηση αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα πρωτοβουλίες όπως το ευρωπαϊκό πρόγραμμα επανεξοπλισμού SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, από το οποίο οι τουρκικές αμυντικές εταιρείες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένες.

Οι σκιές παραμένουν

Η επαναπροσέγγιση δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν οι διαφωνίες.

Η Τουρκία εξακολουθεί να κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι υποτιμά τις απειλές που αντιμετωπίζει στα νότια σύνορά της, από κουρδικές ένοπλες οργανώσεις μέχρι τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η Άγκυρα θεωρεί ότι οι σύμμαχοί της δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ανησυχίες της για την ασφάλεια στην περιοχή.

Από την άλλη πλευρά, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ξεχάσει το βέτο που διατήρησε επί μήνες η Τουρκία στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, ούτε τις συνεχιζόμενες δημοκρατικές οπισθοδρομήσεις στο εσωτερικό της χώρας.

Η απομάκρυνση από τη Μόσχα

Παρά τις στενές σχέσεις που διατηρούσε επί χρόνια με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Ερντογάν φαίνεται να επαναξιολογεί τη σχέση του με τη Ρωσία.

Η αποδυνάμωση της ρωσικής επιρροής στη Συρία, οι απώλειες του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στον Καύκασο έχουν αλλάξει τους συσχετισμούς.

Ενδεικτικό είναι ότι ο Τούρκος πρόεδρος, ο οποίος ήταν συχνός επισκέπτης της Ρωσίας κατά την προηγούμενη δεκαετία, δεν έχει επισκεφθεί τον Ρώσο πρόεδρο εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.

Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική της αυτονομία. Όμως, σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο ασταθής, η Άγκυρα δείχνει να θεωρεί ότι το ΝΑΤΟ παραμένει το ασφαλέστερο στοίχημα για τα συμφέροντά της.

Πηγή: naftemporiki.gr

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ κάλεσε την Ουάσινγκτον να σταθμίσει προσεκτικά τις επόμενες κινήσεις της στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στη σταθερότητα της περιοχής.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε την Πέμπτη τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξετάσουν πολύ προσεκτικά το επόμενο βήμα τους στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με χρόνια αστάθειας και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

«Λανθασμένες στρατηγικές και παρορμητικές αποφάσεις θα ανατρέψουν πλήρως τις ισορροπίες προς το χειρότερο, θα προκαλέσουν έκρηξη στις ενεργειακές υποδομές και στις αγορές και θα δημιουργήσουν ένα ατέρμονο τέλμα στο οποίο θα εγκλωβιστείτε για χρόνια», ανέφερε ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος είναι επίσης πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Wrong strategies and impulsive decisions will reset the entire board for the worse, explode energy infrastructure and markets and create an endless quagmire that you will be stuck in for years.

You will see a different Iran.

— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) June 11, 2026

Κλιμακώνει την πίεση ο Τραμπ

Στις τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του για τη σύγκρουση με το Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε τη ρητορική του, συνδυάζοντας απειλές στρατιωτικής δράσης με μηνύματα περί συνέχισης των διαπραγματεύσεων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν εκ νέου και με μεγαλύτερη ένταση ιρανικούς στόχους, ενώ δήλωσε πως εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο ανάληψης ελέγχου της νήσου Χαργκ, του σημαντικότερου εξαγωγικού κόμβου πετρελαίου του Ιράν. Μάλιστα, υποστήριξε ότι σε μεταγενέστερο στάδιο η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερο έλεγχο των ιρανικών πετρελαϊκών και ενεργειακών υποδομών, παρουσιάζοντας το σχέδιο ως μέσο άσκησης πίεσης προς την Τεχεράνη.

Παρά τη σκληρή γλώσσα, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με το Ιράν παραμένουν ανοιχτοί. Όπως ανέφερε, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να συζητούν μια πιθανή συμφωνία, εκτιμώντας ωστόσο ότι η ιρανική ηγεσία καθυστερεί τις αποφάσεις της λόγω υπερηφάνειας και απροθυμίας να προχωρήσει σε συμβιβασμούς.

Ο ίδιος εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η στρατιωτική πίεση μπορεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε διαπραγματευτική υποχώρηση, επιμένοντας πως βασικοί αμερικανικοί στόχοι παραμένουν ο περιορισμός του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και η αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.

Πηγή: naftemporiki.gr

σχόλιο iΕpikaira

Μανώλης Κωστίδης

Τη σφοδρή αντίδραση της Αγκυρας προκάλεσε η συμφωνία μεταξύ Γαλλίας και Κύπρου για το καθεστώς των στρατιωτικών δυνάμεων, η οποία θα επιτρέπει στο Παρίσι να διαθέτει στρατεύματα στο νησί.

«Παρακολουθούμε στενά την πρόκληση που αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση και την αύξηση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Γαλλίας, η οποία δεν έχει καθεστώς εγγυήτριας χώρας στην Κύπρο, και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης (Κυπριακή Δημοκρατία), η οποία στοχεύει στη μονομερή αλλαγή των ευαίσθητων ισορροπιών στο νησί και αγνοεί τη βούληση και τα κυρίαρχα ίσα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, είναι αντίθετη με τις Συμφωνίες της Κύπρου του 1960 και το διεθνές δίκαιο», αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Αμυνας.

Προειδοποιεί μάλιστα με «επικίνδυνες συνέπειες για το νότιο τμήμα του νησιού».

«Αυτά και παρόμοια βήματα, τα οποία δεν έχουν καμία νομιμότητα και των οποίων οι συνέπειες δεν έχουν εξεταστεί προσεκτικά, ενδέχεται να έχουν επικίνδυνες συνέπειες για το νότιο τμήμα του νησιού», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας προσθέτει ότι «οποιαδήποτε στρατιωτική συμμαχία που αγνοεί τις ευαίσθητες ισορροπίες στην περιοχή και στοχοποιεί τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας και της “ΤΔΒΚ” δεν έχουν καμία πιθανότητα επιτυχίας εναντίον της Τουρκίας. Ως εγγυήτρια χώρα θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου και να διασφαλίζουμε την ασφάλειά της, όπως κάναμε χθες και όπως κάνουμε σήμερα. Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν τη δύναμη και την αποφασιστικότητα να δώσουν την πιο σκληρή απάντηση σε εχθρικές συμπεριφορές που απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων».

Επιμένει ότι δεν υπήρξε παρενόχληση αεροσκαφών

Σχολιάζοντας το περιστατικό με την παρενόχληση του αεροσκάφους του υπουργού Αμυνας, Νίκου Δένδια, η Αγκυρα κάνει λόγο για «οργανωμένους και σκόπιμους προκλητικούς ισχυρισμούς ότι τουρκικά αεροσκάφη παρενόχλησαν τον Ελληνα υπουργό Αμυνας και αεροσκάφη που μετέφεραν Ευρωπαίους υπουργούς, οι οποίοι δημοσιεύθηκαν σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης και κοινοποιήθηκαν σε λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης και δεν αντικατοπτρίζουν την αλήθεια».

«Παρατηρείται ότι η Ελλάδα και η “Ελληνοκυπριακή Διοίκηση” αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου”, δεν λαμβάνουν υπόψη την ευαίσθητη ισορροπία στην περιοχή και συμμετέχουν σε δραστηριότητες που μερικές φορές συνιστούν παραβιάσεις του εναέριου χώρου της “ΤΔΒΚ”», αναφέρει το τουρκικό υπουργείο.

«Στις 7 Ιουνίου 2026, τέσσερα από τα έξι αεροσκάφη που επιχειρούσαν στη διαδρομή Ελλάδας – “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης” παραβίασαν τον εναέριο χώρο της “ΤΔΒΚ”. Ως εκ τούτου, δύο αεροσκάφη F-16 που σταθμεύουν στην “ΤΔΒΚ” σε ετοιμότητα και υπηρεσία αντίδρασης απογειώθηκαν αμέσως ως προληπτικό μέτρο. Τα αεροσκάφη μας πέταξαν πάνω από τον εναέριο χώρο της “ΤΔΒΚ” και δεν παραβίασαν τον εναέριο χώρο της “ΕΚΕ”. Δεν έγινε καμία παρενόχληση στα προαναφερθέντα αεροσκάφη. Οι προσπάθειες και οι δηλώσεις που στοχεύουν στη δημιουργία μιας αντίληψης θυματοποίησης, η οποία αυξάνει την ένταση στην περιοχή και είναι προκλητική, είναι απαράδεκτες», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Πηγή: kathimerini.gr

Η Κυπρο- Γαλλική Συμφωνία ρυθμίζει το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να βρίσκονται, να μετακινούνται και να δραστηριοποιούνται γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κυπριακή Δημοκρατία

Σημαντική αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας Κύπρου και Γαλλίας σηματοδοτεί η υπογραφή της Συμφωνίας για το Καθεστώς Στρατιωτικών Δυνάμεων, γνωστής διεθνώς ως SOFA, από τον Κύπριο Υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα και τη Γαλλίδα Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων Κατρίν Βοτράν.

Η συμφωνία υπεγράφη σήμερα, στη Λευκωσία, στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συνάντηση των υπουργών Άμυνας επικεντρώθηκε στις υφιστάμενες και αναδυόμενες προκλήσεις ασφάλειας, με έμφαση στην αμυντική ετοιμότητα και στον συντονισμό των ευρωπαϊκών αντιδράσεων σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας.

Τι ρυθμίζει η συμφωνία

Η Κυπρο-Γαλλική Συμφωνία ρυθμίζει το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να βρίσκονται, να μετακινούνται και να δραστηριοποιούνται γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Στην πράξη, η συμφωνία δημιουργεί πιο καθαρό πλαίσιο για την παρουσία γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, κυρίως σε περιπτώσεις ασκήσεων, επιχειρήσεων υποστήριξης, εκκενώσεων πολιτών από περιοχές κρίσης και ευρύτερης αμυντικής συνεργασίας. Στην πραγματικότητα η συμφωνία αποτελεί μέρος της ενίσχυσης της συνεργασίας της Κύπρου με μια μεγάλη ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος έχει μετατραπεί σε περιοχή αυξημένων κινδύνων.

Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν υπέγραψαν στο Παρίσι Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, με επίκεντρο την άμυνα, την οικονομία και τον ευρωπαϊκό συντονισμό. Η συμφωνία εκείνη είχε στόχο να δώσει θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις των δύο χωρών και να ενισχύσει τη συνεργασία τους σε άμυνα, οικονομία, καινοτομία, εκπαίδευση και ευρωπαϊκά ζητήματα.

Το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι η αμυντική συμφωνία του 2017 τέθηκε σε ισχύ το 2020, ότι το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό συμμετέχει σε τακτικές ασκήσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ υπενθυμίζει και τη συμφωνία του 2022 για συνεργασία σε επιχειρήσεις εκκένωσης από τη Μέση Ανατολή μέσω κυπριακού εδάφους.

Η συμφωνία έχει και σαφές πολιτικό βάρος. Η Κυπριακή Δημοκρατία, ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης του οποίου τμήμα του εδάφους εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, ενισχύει τη σχέση της με τη Γαλλία, τη μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και διαθέτει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μεσόγειο.

Δεν είναι τυχαίο ότι η προοπτική της συμφωνίας προκάλεσε ήδη αντιδράσεις στα κατεχόμενα. Το λεγόμενο «υπουργείο Εξωτερικών» του ψευδοκράτους είχε εκφράσει «μεγάλη ανησυχία», υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία προβλέπει ανάπτυξη γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ενίσχυση αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, κοινές ασκήσεις, στρατιωτική εκπαίδευση και υλικοτεχνική υποστήριξη. Στην ίδια ανακοίνωση χαρακτήριζε τη συμφωνία «άκυρη» για τους Τουρκοκύπριους, θέση που, πέραν της γνωστής τουρκικής ρητορικής, δείχνει και την ενόχληση για τη διεύρυνση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Κύπρο.

Βασίλης Πάλμας: Η συμφωνία αυτή «θέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς άμυνας και ασφάλειας

Η αναβάθμιση της συνεργασίας με τη Γαλλία προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, μετά την υπογραφή της συμφωνίας SOFA (Status of Forces Agreement) μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Γαλλίας, στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Λευκωσία τη Δευτέρα.

Για την αταλάντευτη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο όποτε απειλούνται τα συμφέροντα και η ασφάλειά της, διαβεβαίωσε η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν.

Σε δηλώσεις του μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο κ. Πάλμας είπε ότι κατά τη συνάντηση με τη Γαλλίδα ομόλογό του επαναβεβαίωσαν τους διαχρονικά ισχυρούς δεσμούς που συνδέουν τις δύο χώρες και ανέδειξαν πτυχές της συνεργασίας τους, η οποία είναι εδραιωμένη σε σταθερές βάσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης και κοινών επιδιώξεων.

Προσέθεσε ότι η συνεργασία αυτή αποτυπώνεται στον συντονισμό σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, καθώς και στην ανάπτυξη στρατηγικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ άλλων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Συμπλήρωσε ότι στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της προμήθειας αμυντικών συστημάτων καθώς και η κοινή συμμετοχή στον τετραμερή μηχανισμό συνεργασίας με τις χώρες της Ελλάδας και της Ιταλίας.

Είπε επίσης ότι η στενή συνεργασία Κύπρου-Γαλλίας αποτυπώνεται επίσης τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο με την τακτική παρουσία και δραστηριοποίηση γαλλικών δυνάμεων στην περιοχή όσο και σε θεσμικό επίπεδο μέσω κοινών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών σχημάτων.

«Ορόσημο σε αυτή την πορεία αποτελεί η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Κύπρου-Γαλλίας, η οποία υπογράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στο Παρίσι από τους Προέδρους των δύο χωρών και αντανακλά την πρόοδο μιας διαρκώς εξελισσόμενης διμερούς σχέσης», σημείωσε περαιτέρω.

Σύμφωνα με τον κ. Πάλμα, στο πλαίσιο της συνάντησης οι δύο Υπουργοί προέβησαν σε ανασκόπηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας πως είχε την ευκαιρία να ευχαριστήσει εκ νέου τη Γαλλίδα ομόλογό του για την άμεση ανταπόκριση της Γαλλίας και την αποστολή δυνάμεων εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά την πρόσφατη κρίση στην περιοχή τον περασμένο Μάρτιο.

«Επιστέγασμα της συνάντησης μας αποτέλεσε η υπογραφή συμφωνίας για συνεργασία σε αμυντικά θέματα και το καθεστώς των δυνάμεων των χωρών μας (Status of Forces Agreement - SOFA), όπως αυτή έχει ήδη ανακοινωθεί από κοινού από τους προέδρους των δύο κρατών», είπε.

Εξήγησε ότι η συμφωνία αυτή «θέτει ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς άμυνας και ασφάλειας ρυθμίζοντας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δυνάμεων των δύο χωρών όταν αυτές βρίσκονται στο έδαφος της άλλης».

«Σε πολιτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο, η εμβάθυνση της συνεργασίας μας με τη Γαλλία επιβεβαιώνει την προσήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε συνεργασίες που εδράζονται σε κοινές αρχές και αξίες, στο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προώθηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή», ανέφερε ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας.

Η αναβάθμιση της συνεργασίας μας, επισήμανε, «προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Σε κάθε περίπτωση, όπως έχουμε κατ' επανάληψη δηλώσει και αποδείξει, η Κυπριακή Δημοκρατία στοχεύει στην εδραίωση της ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή. Με αυτό ως δεδομένο, θα συνεχίσουμε να επενδύουμε σε συνεργασίες και σε πρωτοβουλίες που προάγουν τον εποικοδομητικό διάλογο, ενισχύουν την ασφάλεια και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο», κατέληξε ο κ. Πάλμας.

Σημαντική βάση για την Γαλλία η Κύπρος λέει η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας

Από την πλευρά της, η Γαλλίδα Υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν, ξεκίνησε συγχαίροντας την Κύπρο για τον δυναμισμό της Προεδρίας της και εξέφρασε επίσης τις ευχαριστίες της «για την ποιότητα των συζητήσεών μας και τις προοπτικές ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεών μας, ώστε να ξεπεράσουμε τις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην Ευρώπη».

Αναφέρθηκε επίσης στην επίσκεψη του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στο Παρίσι τον περασμένο Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια της οποίας οι Πρόεδροι της Γαλλίας και της Κύπρου υπέγραψαν μια στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών, αναβαθμίζοντας τις διμερείς σχέσεις τους, προσθέτοντας ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν βρέθηκε στην Κύπρο.

«Ενώ οι διμερείς σχέσεις μας καλύπτουν πολλούς τομείς συνεργασίας, εκείνες που αφορούν την άμυνα είναι ιδιαίτερα σημαντικές εδώ και πολλά χρόνια», συνέχισε η Γαλλίδα Υπουργός.

«Η Κύπρος αποτελεί βασική βάση για τη διεξαγωγή των στρατιωτικών μας επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Τα λιμάνια της Λάρνακας και της Λεμεσού φιλοξενούν περίπου τριάντα γαλλικά πλοία κάθε χρόνο – 21 μέχρι στιγμής από την 1η Ιανουαρίου – και η συνεργασία μεταξύ των ναυτικών δυνάμεών μας είναι αξιέπαινη», σημείωσε περαιτέρω, προσθέτοντας ότι οι κυπριακές και γαλλικές ναυτικές δυνάμεις εκπαιδεύονται μαζί τακτικά, όπως στις ασκήσεις «Αργοναύτης» και «Ευνομία», «οι οποίες καταδεικνύουν την κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της συλλογικής μας ικανότητας να ανταποκρινόμαστε σε κρίσεις σε αυτή τη στρατηγική περιοχή».

«Ωστόσο, η αμυντική μας συνεργασία δεν περιορίζεται στην άριστη ναυτική συνεργασία. Επεκτείνεται επίσης στον χερσαίο τομέα, όπου, πολύ πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του αμφίβιου ελικοπτεροφόρου Tonnerre, ενισχύθηκαν οι δεσμοί μεταξύ των δυνάμεών μας στους τομείς της χερσαίας κινητικότητας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας», συνέχισε.

Πρόσθεσε ότι στον αεροπορικό τομέα, η κυπριακή υποδομή παρέχει ένα ιδανικό πλαίσιο για τη γαλλική υλικοτεχνική υποστήριξη, καθώς και δυνατότητες επιτήρησης και αεροπορικής άμυνας που είναι τόσο πολύτιμες για τις γαλλικές δυνάμεις στο πεδίο.

Τέλος, ανέφερε ότι, στον τομέα των δυνατοτήτων, η Γαλλία υποστηρίζει τον εκσυγχρονισμό των κυπριακών ενόπλων δυνάμεων. «Οι σημερινές μας συζητήσεις, στην πραγματικότητα, επικεντρώθηκαν ακριβώς σε αυτό το θέμα. Μοιραζόμαστε με την Κύπρο ένα κοινό όραμα για την ευρωπαϊκή άμυνα, με επίκεντρο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης», πρόσθεσε.

«Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω για την αταλάντευτη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όποτε απειλούνται τα συμφέροντα και η ασφάλεια της Κύπρου. Όπως είδατε, στις 3 Μαρτίου, μια φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού ξεκίνησε την αποστολή της για να υποστηρίξει την αεροπορική άμυνα του νησιού, ενώ γαλλική αεροναυτική ομάδα, μαζί με ολλανδικές, ισπανικές και ιταλικές φρεγάτες, αναπτύχθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο για να εξασφαλίσει την άμυνα της Κύπρου. Αυτή είναι η απόδειξη του τι σημαίνει ευρωπαϊκή άμυνα», υπογράμμισε.

«Γι' αυτό και είμαι πραγματικά ευτυχής που υπέγραψα, μόλις πριν από λίγα λεπτά, μαζί με τον Βασίλη (Πάλμα), αυτή τη συμφωνία για το καθεστώς των δυνάμεών μας, η οποία θα απλοποιήσει τη συνεργασία μεταξύ των ενόπλων δυνάμεών μας. Αυτή η συμφωνία δεν αποτελεί αυτοσκοπό· είναι ένα βήμα προς την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών μας. Σε ευχαριστώ, αγαπητέ Βασίλη, για αυτή την επίδειξη εμπιστοσύνης, και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε προς όφελος των χωρών μας, προς όφελος της Ευρώπης και, φυσικά, προς όφελος της ειρήνης», κατέληξε η κ. Βοτρέν.

Πηγή: protothema.gr

Andrew Latham, Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Macalester College

Η στρατηγική αυτονομία βρίσκεται στο προσκήνιο.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες την επικαλούνται για να δικαιολογήσουν μια ιστορική ενίσχυση της άμυνας· το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας την έχει καταστήσει οργανωτική αρχή μιας πολιτικής που αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει αμερικανικές επενδύσεις· και ο Καναδάς τη θεωρεί «βασικό στόχο».

Η φράση εμφανίζεται παντού στους κύκλους των διεθνών σχέσεων, αλλά η εξήγησή της σχεδόν πουθενά. Τι σημαίνει λοιπόν στην πραγματικότητα η στρατηγική αυτονομία; Και γιατί οι αναλυτές την επικαλούνται τώρα;

Μόχλευση περισσότερο παρά αυτάρκεια

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι η αυτονομία δεν σημαίνει αποχώρηση από τη διεθνή τάξη ούτε διακοπή ή μείωση των δεσμών με την Ουάσιγκτον.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως ένας από τους λίγους οργανισμούς που έχει διατυπώσει ρητά τις φιλοδοξίες του για στρατηγική αυτονομία, η ΕΕ αυξάνει τις συλλογικές αμυντικές της δαπάνες για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο μιας Αμερικής στις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις της οποίας δεν μπορεί πλέον να βασίζεται απόλυτα.

Η Ινδία εξακολουθεί να συμμετέχει στη στρατηγική συμμαχία Quad μαζί με τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Ιαπωνία, αλλά ασκεί ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική όταν τα συμφέροντά της δεν ευθυγραμμίζονται με την Ουάσιγκτον. Ο Καναδάς διαφοροποιεί τις συνεργασίες του, αλλά δεν αποσυνδέεται.

Μπορεί κανείς να διαφωνήσει με τις λεπτομέρειες κάθε περίπτωσης. Όμως από τη Γερμανία μέχρι την Ινδία και τον Καναδά, το βασικό ένστικτο που κινεί την εξωτερική πολιτική αυτών των χωρών είναι το ίδιο: επιδιώκουν να αυξήσουν τα περιθώρια ελιγμών τους, παραμένοντας σε γενικές γραμμές ευθυγραμμισμένες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όλες παραμένουν ενταγμένες στις υπάρχουσες παγκόσμιες δομές ασφάλειας και οικονομίας που ηγούνται οι ΗΠΑ. Απλώς τώρα επαναδιαπραγματεύονται τους όρους της συμμετοχής τους σε αυτές τις δομές.

Με αυτή την έννοια, η στρατηγική αυτονομία πρέπει να γίνει καλύτερα αντιληπτή ως μόχλευση και ευελιξία, και όχι ως αυτάρκεια. Πιο συγκεκριμένα, είναι η αξιόπιστη ικανότητα ενός κράτους να λέει «όχι» σε προστάτες μεγάλες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ.

Ένα στρατηγικά αυτόνομο έθνος μπορεί να λαμβάνει διπλωματικές θέσεις που δεν αρέσουν στις υπερδυνάμεις της εποχής. Μπορεί να αναπτύσσει στρατιωτική ισχύ χωρίς να εξαρτάται πλήρως από τον εξοπλισμό ή την έγκριση άλλης χώρας. Και μπορεί να διατηρεί επαρκή έλεγχο πάνω σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ώστε να περιορίζει τον εξαναγκασμό από αντιπάλους.

Το φάντασμα του Σαρλ ντε Γκωλ

Η ίδια η φράση είναι νεότερη απ’ όσο συνειδητοποιούν πολλοί, ακόμη κι αν η λογική που βρίσκεται πίσω της δεν είναι νέα.

Ο μεταπολεμικός ηγέτης της Γαλλίας, Σαρλ ντε Γκωλ, πέρασε μεγάλο μέρος της δεκαετίας του 1960 θεσμοποιώντας αυτό που αργότερα έγινε γνωστό ως στρατηγική αυτονομία. Το 1966 απέσυρε τη Γαλλία από την ενιαία στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ, διατηρώντας όμως τη χώρα εντός της Συμμαχίας. Αυτό στο οποίο αντιδρούσε ο ντε Γκωλ ήταν η de facto αμερικανική έγκριση σε ζητήματα γαλλικής ασφάλειας.

Η συλλογιστική του ήταν απλή: ένα κράτος που εξαρτάται από μια άλλη δύναμη για την ασφάλειά του δεν είναι πλήρως κυρίαρχο.

Αν και ο ντε Γκωλ δεν χρησιμοποίησε ποτέ τη φράση «στρατηγική αυτονομία», αυτή ενσωματώθηκε στο επίσημο γαλλικό δόγμα στη Λευκή Βίβλο για την Άμυνα του 1994.

Μέχρι το 1998, η έννοια είχε περάσει στην ευρύτερη ευρωπαϊκή πολιτική μέσω της Διακήρυξης του Σαιν-Μαλό ανάμεσα στους τότε ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, Τόνι Μπλερ και Ζακ Σιράκ. Υποστήριξαν ότι η Ευρώπη χρειαζόταν «την ικανότητα αυτόνομης δράσης, υποστηριζόμενη από αξιόπιστες στρατιωτικές δυνάμεις». Η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημοποίησε αυτή την πολιτική στην Παγκόσμια Στρατηγική της το 2016.

Την ίδια περίοδο που ο ντε Γκωλ ακολουθούσε τις πολιτικές του, μια παράλληλη παράδοση μέσω του Κινήματος των Αδεσμεύτων επέτρεψε στην Ινδία, την Ινδονησία, τη Γιουγκοσλαβία και πολλές άλλες χώρες να χαράξουν μια πορεία στον Ψυχρό Πόλεμο ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση.

Ίδια λογική, διαφορετικές κρίσεις

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τη στρατηγική αυτονομία έχει μια κοινή πηγή: μια διεθνή τάξη υπό αμερικανική ηγεσία, η οποία για ολοένα και περισσότερα κράτη έχει αρχίσει να μοιάζει λιγότερο με δημόσιο αγαθό και περισσότερο με βάρος.

Αν και ορισμένοι ηγέτες είχαν προηγηθεί των εξελίξεων — ο Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας υποστήριζε την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία χρόνια πριν από τους Ευρωπαίους ομολόγους του — είναι η δεύτερη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που άλλαξε τους πολιτικούς υπολογισμούς.

Κυβερνήσεις που κάποτε θεωρούσαν ότι οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας ήταν άνευ όρων ανακάλυψαν ότι δεν είναι έτσι. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν ρωτούν πλέον αν είναι απαραίτητη η ανεξάρτητη στρατιωτική ικανότητα· ρωτούν πόσο γρήγορα μπορούν να τη δημιουργήσουν.

Η ινδική εκδοχή της στρατηγικής αυτονομίας είναι ίσως η πιο ανεπτυγμένη και διδακτική.

Η κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο παρά τις δυτικές κυρώσεις. Απέχει σε ψηφοφορίες των Ηνωμένων Εθνών για την Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα εμβαθύνει την αμυντική συνεργασία με την Ουάσιγκτον. Και συμμετέχει σε πολυμερή φόρα που περιλαμβάνουν το Πεκίνο, ενώ παράλληλα ενισχύει τους δεσμούς της με την Quad.

Αν το δει κανείς μέσα από τον φακό της παραδοσιακής συμμαχικής πολιτικής, αυτή η συμπεριφορά μοιάζει ασυνάρτητη. Αν όμως τη δει μέσα από τον φακό της στρατηγικής αυτονομίας, γίνεται πολύ πιο κατανοητή. Η Ινδία μεγιστοποιεί τη διαπραγματευτική της ισχύ μέσα από ανταγωνιστικές σχέσεις, αρνούμενη να εξαρτηθεί μόνιμα από οποιαδήποτε από αυτές.

Ο Καναδάς φαίνεται να φτάνει σε παρόμοιο σημείο, αν και μέσω διαφορετικής διαδρομής.

Η ρητορική του Τραμπ περί μετατροπής του Καναδά στην 51η πολιτεία των ΗΠΑ αποκάλυψε πόση εξάρτηση είχε συσσωρεύσει η Οτάβα έναντι της Ουάσιγκτον. Ως απάντηση, οι Καναδοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιδιώκουν τώρα διαφοροποίηση του εμπορίου, ανανεωμένες αμυντικές επενδύσεις και ευρύτερες συνεργασίες.

Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία δείχνουν μια σκληρότερη εκδοχή της ίδιας λογικής. Η Άγκυρα παραμένει εντός του ΝΑΤΟ, ενώ χρησιμοποιεί ρωσικά συστήματα αεράμυνας. Το Ριάντ οικοδομεί εγχώρια αμυντική ικανότητα, ενώ καλλιεργεί εναλλακτικούς προμηθευτές όπλων πέρα από την Ουάσιγκτον.

Αυτές είναι στρατηγικές αντιστάθμισης, προσαρμοσμένες στη σημερινή πιο κατακερματισμένη διεθνή τάξη, ενώ ο παλαιότερος διαχωρισμός χώριζε τα κράτη σε ευθυγραμμισμένα και αδέσμευτα.

Τώρα αναδύεται ένας διαφορετικός διαχωρισμός. Ορισμένες κυβερνήσεις αποδέχονται βαθιά εξάρτηση από έναν προστάτη, ενώ άλλες είναι αποφασισμένες να διατηρήσουν ευελιξία ακόμη και μέσα σε επίσημες συμμαχίες και εταιρικές σχέσεις.

Και αυτή η διάκριση — ανάμεσα σε όσους επιδιώκουν στρατηγική αυτονομία και όσους όχι — διαμορφώνει όλο και περισσότερο την παγκόσμια πολιτική.

Το άρθρο αυτό είναι μέρος μιας σειράς που εξηγεί όρους εξωτερικής πολιτικής οι οποίοι χρησιμοποιούνται συχνά, αλλά σπάνια εξηγούνται.

Πηγή: The Conversation απόδοση anixneuseis.gr

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ

Η συμφωνία που υπέγραψαν πριν από λίγα 24ωρα Λευκωσία και Παρίσι δεν είναι μια τυπική στρατιωτική συνεργασία. 

Πρόκειται για συμφωνία τύπου SOFA (Status of Forces Agreement), η οποία δημιουργεί το νομικό πλαίσιο για την παρουσία, τη μετακίνηση και τη χρήση κυπριακών υποδομών από γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις. 

Δεν ιδρύει γαλλική βάση, αλλά επιτρέπει στη Γαλλία να χρησιμοποιεί την Κύπρο ως στρατηγικό κόμβο στην ανατολική Μεσόγειο.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Κύπρος επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως κρίσιμο γεωπολιτικό σταυροδρόμι. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι ενεργειακοί σχεδιασμοί και η αναζήτηση μεγαλύτερης στρατηγικής αυτονομίας από την Ευρώπη αναβαθμίζουν τη σημασία του νησιού. Η Γαλλία επιδιώκει να αποκτήσει σταθερό αποτύπωμα σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται αμερικανικά, βρετανικά, τουρκικά, ισραηλινά και αραβικά συμφέροντα.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις από την Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς. Η Άγκυρα θεωρεί ότι η ενίσχυση της γαλλικής παρουσίας ενδυναμώνει τη διεθνή θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας και επηρεάζει τους συσχετισμούς στο νησί. 

Η ειρωνεία είναι ότι η Κύπρος μόνο «αποστρατιωτικοποιημένο» νησί δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Στο έδαφός, εκτός από τα κατοχικά στρατεύματα, λειτουργούν ήδη οι βρετανικές κυρίαρχες βάσεις του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, οι οποίες αποτελούν ουσιαστικά βρετανικό έδαφος και χρησιμοποιούνται (και από τους Αμερικανούς) επί δεκαετίες για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Στην Ελλάδα, η συμφωνία προβάλλεται ως θετική εξέλιξη, καθώς, όπως λένε, ενισχύει τον άξονα Αθήνας – Λευκωσίας – Παρισιού και δημιουργεί την ελπίδα (πιθανότατα φρούδα) ότι η γαλλική παρουσία θα λειτουργήσει ως πρόσθετος παράγοντας αποτροπής στην ανατολική Μεσόγειο. 

Οι επιφυλάξεις που διατυπώνουμε έχουν να κάνουν με τις αυταπάτες που καλλιεργούνται σκόπιμα ή μη. Τα κράτη, όπως όλοι θα πρέπει να γνωρίζουν, κινούνται με βάση τα συμφέροντά τους και κάθε στρατιωτική παρουσία συνοδεύεται από τους ευρύτερους γεωπολιτικούς υπολογισμούς τους. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να ελπίζουν ότι η γαλλική εμπλοκή θα ενισχύσει το στρατηγικό τους βάρος, δεν πρέπει όμως να ξεχνούν ότι και το 1974 οι σύμμαχοί τους, χωρίς καμία εξαίρεση, σιώπησαν μπροστά στην τουρκική εισβολή. Μισόν αιώνα αργότερα η κατοχή του 37% του νησιού εξακολουθεί να υφίσταται χωρίς να ιδρώνει το αυτί κανενός συμμάχου. 

Οι συμμαχίες είναι χρήσιμες, αλλά η ιστορία διδάσκει ότι η τελική εγγύηση ασφάλειας παραμένει η ισχύς και η αποφασιστικότητα των ίδιων των ενδιαφερομένων.

Πηγή: topontiki.gr

Γράφει ο Αλέξης Λεκάκης Κερκυραίος *

Οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον φαίνεται να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Είναι περιττό να επισημανθεί με ποιανού την υπαιτιότητα. Ως εκ τούτου, ο Αμερικανός πρόεδρος προέβη στην προσφιλή του (αποτυχημένη) τακτική να τραμπουκίσει το Ιράν, θεωρώντας ότι τοιουτοτρόπως θα κατορθώσει να το πειθαναγκάσει σε υποχωρήσεις, ούτως ώστε να κάνει damage control στο τρέχον φιάσκο που έχει εγκλωβιστεί. Με πρόσχημα την κατάρριψη ενός αμερικανικού ελικοπτέρου AH-64 Apacheκοντά στα Στενά Χορμόζ, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν εκτεταμένα πλήγματα στο νότιο Ιράν (νήσος Κεσμ, Μπαντάρ Αμπάς, Σιρίκ, Μινάμπ και Τζασκ), προκαλώντας -μεταξύ άλλων- ζημιές σε δεξαμενές πόσιμου νερού στην περιοχή Σιρίκ της επαρχίας Χορμοζγκάν, με αποτέλεσμα να μείνουν χωρίς πόσιμο νερό 20.000 πολίτες εν μέσω υψηλών θερμοκρασιών στην περιοχή. Το Ιράν αναμενόμενα απάντησε, στοχεύοντας με drones και πυραύλους στρατιωτικές θέσεις/βάσεις των Αμερικανών στο Κουβέιτ (την αεροπορική βάση Ali AlSalem), στο Μπαχρέιν (την αεροπορική βάση Sheikh Isa Airκαι το αρχηγείο του 5ου στόλου του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ) και την Ιορδανία (την αεροπορική βάση MuwaffaqSalti).

Σε μια προ ημερών συνέντευξή του στο CNN, ο υποστράτηγος Μοχσέν Ρεζαΐ, διατελέσας ο μακροβιότερος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (1981-1997) και νυν σύμβουλος επί στρατιωτικών υποθέσεων του ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε ότι «αν ο πόλεμος συνεχιστεί και αν ο ναυτικός αποκλεισμός δεν αρθεί, θα σύρουμε τον πόλεμο στον Ινδικό Ωκεανό, στα Στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μεσόγειο. Θα επεκτείνουμε την εμβέλεια του πολέμου, πέρα από τις αμερικανικές βάσεις στις οποίες επιτιθέμεθα μέχρι τώρα».

Ποιους στόχους, όμως, πέρα από την ιρανική περιφέρειαεννοεί ο Ρεζαΐ; Πιθανότατα υπονόησε:

1) Την αμερικανική ναυτική βάση “Camp Lemonnier” στο Τζιμπουτί που βρίσκεται δίπλα στα στρατηγικής σημασίαςστενά Μπαμπ αλ-Μαντέμπ

2) Την αμερικανική βάση στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό

3) Την βρετανική αεροπορική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο και πιθανώς την αεροπορική βάση “Ανδρέας Παπανδρέου” στην Πάφο, οι οποίες χρησιμοποιούνταισφόδρα από τις ΗΠΑ.

Άλλωστε, τις ανωτέρω βάσεις φαίνεται να στοχοποιεί ένα πρόσφατο βίντεο του κρατικού Press TV, του διεθνούς ειδησεογραφικού δικτύου του Ιράν. Συγκεκριμένα, δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουνίου, λίγες μόλις ημέρες μετά τη συνέντευξη του υποστράτηγου Μοχσέν Ρεζαΐ.

Σε πρόσφατο άρθρο είχα υποστηρίξει ότι η Ελλάδα και, περισσότερο, η Κύπρος διατρέχουν κίνδυνο να στοχοποιηθούν από το Ιράν, εάν συνεχίσουν να επιτρέπουν την εκτεταμένη χρήση των επικρατειών τους και των στρατιωτικών τους υποδομών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε περίπτωση επανέναρξης γενικευμένων εχθροπραξιών. Είχα αναφερθεί συγκεκριμένα στη Σούδα, στο πολιτικό αεροδρόμιο της Ρόδου, στην αεροπορική βάση “Ανδρέας Παπανδρέου” της Κυπριακής Δημοκρατίας και στις δύο βρετανικές (Ακρωτήρι και Δεκέλεια), που όλες τους έχουν λειτουργήσει (τουλάχιστον) ως κόμβοι επιμελητειακήςυποστήριξης των αμερικανικών δυνάμεων. Οι, δε, επιχειρησιακή τους αξία έχει εσχάτως αναβαθμιστεί για τις ΗΠΑ, καθόσον το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις εγγύτερες αμερικανικές βάσεις που βρίσκονται στις αραβικές μοναρχίες, τις οποίες η Ουάσινγκτον απέτυχε να προστατεύσει. Δεν επιχειρώ να κινδυνολογήσω. Ωστόσο, ο ελληνικός λαός οφείλει να γνωρίζει τα ρίσκα των επιλογών των ιθυνόντων του. Έχουν τη συναίνεση των Ελλήνων πολιτών να εμπλέκουν τη χώρα σε επιθετικούς πολέμους που δεν μας αφορούν; Εξυπηρετούν αυτές οι διευκολύνσεις ή στην πραγματικότητα αυτή η ανιδιοτελής υπερσυμμόρφωσημε τις βουλές των ΗΠΑ-Ισραήλ το εθνικό συμφέρον;Επαναλαμβάνω, αν δεν έγινα σαφής, οι ΗΠΑ απέτυχαν να προστατεύσουν τους βασάλους τους στον Περσικό Κόλπο. Το έχουμε αυτό λάβει υπόψη; Δεν έχουν μόνο πληγεί οι ενεργειακές τους εγκαταστάσεις και εξαγωγές τους, αλλά και ο τουρισμός τους.

* Ο Αλέξης Λεκάκης Κερκυραίος είναι διεθνολόγος και υποψήφιος διδάκτωρ Ιρανικής Εξωτερικής Πολιτικής στο τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Στο πλαίσιο της υπό εκπόνηση διατριβής του, έχει πραγματοποιήσει επιτόπια έρευνα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα επιστημονικά περιοδικά. militaire.gr

Η περιοχή συνεχίζει να κινείται ανάμεσα σε δύο παράλληλες πραγματικότητες: τον πόλεμο και τη διαπραγμάτευση.

Η κατάρριψη ενός αμερικανικού Apache πάνω από τα Στενά του Ορμούζ άνοιξε νέο κύκλο αντιποίνων στον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν, με την Ουάσιγκτον να πλήττει στρατιωτικούς στόχους της Τεχεράνης και τους Φρουρούς της Επανάστασης να απαντούν με επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν και την Ιορδανία.

Η ανταλλαγή πυρών προκάλεσε συναγερμό σε ολόκληρο τον Κόλπο, με σειρήνες να ηχούν σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ. Σειρήνες ήχησαν σε χώρες του Κόλπου, οι αεράμυνες τέθηκαν σε λειτουργία και η περιοχή βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης.

A video released by Iranian media reportedly shows Iran’s strikes this morning on the U.S. Navy’s 5th Fleet Headquarters in Bahrain. pic.twitter.com/nqjRnYep85

— OSINTdefender (@sentdefender) June 10, 2026

Ωστόσο, πίσω από τις στρατιωτικές κινήσεις, ένα διαφορετικό ερώτημα αρχίζει να κυριαρχεί: πρόκειται για την αρχή μιας νέας μεγάλης κλιμάκωσης ή για μια ελεγχόμενη ανταλλαγή πληγμάτων που μπορεί τελικά να οδηγήσει πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων;

Η απάντηση των ΗΠΑ

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε επιδρομές κατά συστημάτων αεράμυνας, σταθμών ελέγχου και ραντάρ επιτήρησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, τα πλήγματα σχεδιάστηκαν ως απάντηση στην κατάρριψη του Apache και είχαν περιορισμένο χαρακτήρα. Η Ουάσιγκτον επέλεξε να πλήξει στρατιωτικές υποδομές χωρίς να στοχεύσει πολιτικές ή ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, μια επιλογή που ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποφυγής ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί πως οι επιδρομές δεν πρόκειται να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες που διεξάγονται παρασκηνιακά για τον τερματισμό του πολέμου.

— U.S. Central Command (@CENTCOM) June 10, 2026

Η Τεχεράνη έπρεπε να απαντήσει

Για την ιρανική ηγεσία, η απουσία απάντησης δεν αποτελούσε επιλογή.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά της έδρας του 5ου Στόλου του αμερικανικού ναυτικού στο Μπαχρέιν και κατά της αμερικανικής βάσης Αλ Αζράκ στην Ιορδανία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: κάθε αμερικανικό πλήγμα θα συνοδεύεται από αντίποινα.

Παράλληλα, όμως, η Τεχεράνη επέλεξε και αυτή στόχους στρατιωτικού χαρακτήρα, χωρίς να επιχειρήσει πλήγματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μαζικές απώλειες ή να οδηγήσουν σε άμεση γενικευμένη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αναλυτές εκτιμούν ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη προσπαθούν να διατηρήσουν την αξιοπιστία της αποτροπής τους χωρίς να περάσουν το σημείο χωρίς επιστροφή.

Γιατί το Ορμούζ παραμένει το κλειδί

Το επίκεντρο των τελευταίων εξελίξεων δεν είναι τυχαίο.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο. Κάθε στρατιωτικό επεισόδιο στην περιοχή προκαλεί συναγερμό στις αγορές, στις ναυτιλιακές εταιρείες και στις κυβερνήσεις που εξαρτώνται από τις ενεργειακές ροές του Κόλπου.

Οι αμερικανικές επιδρομές έπληξαν εγκαταστάσεις σε περιοχές όπως το Μπαντάρ Αμπάς, το Τζασκ και η νήσος Κεσμ, σημεία που αποτελούν βασικούς πυλώνες της ιρανικής στρατιωτικής παρουσίας γύρω από το Ορμούζ.

Παρά τις ζημιές που ανακοίνωσε η Τεχεράνη σε τηλεπικοινωνιακές και υδρευτικές υποδομές, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάστηκε ουσιαστικά η δυνατότητα του Ιράν να ασκεί έλεγχο στην περιοχή.

Μπορεί να υπάρξει συμφωνία;

Το αξιοσημείωτο είναι ότι η ανταλλαγή πληγμάτων συνοδεύεται από δημόσιες αναφορές σε διαπραγματεύσεις.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, αν και παραδέχθηκε ότι αυτή μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσα στις επόμενες ημέρες είτε αρκετούς μήνες αργότερα.

Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί επανέλαβε ότι η χώρα του δεν θα αφήσει καμία επίθεση αναπάντητη, χωρίς όμως να κλείσει την πόρτα της διπλωματίας.

Η εικόνα θυμίζει όλο και περισσότερο άλλες κρίσεις στη Μέση Ανατολή, όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα και συχνά αλληλοτροφοδοτούνται.

Το επόμενο κρίσιμο 48ωρο

Το ερώτημα πλέον είναι αν οι επιθέσεις του τελευταίου 24ώρου θα θεωρηθούν επαρκείς και από τις δύο πλευρές ή αν θα ακολουθήσει νέος γύρος αντιποίνων.

Εάν οι αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν και την Ιορδανία δεν υπέστησαν σοβαρές ζημιές και η Ουάσιγκτον επιλέξει να μην απαντήσει εκ νέου, τότε είναι πιθανό να δημιουργηθεί χώρος για επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Αντίθετα, οποιαδήποτε νέα απώλεια αμερικανικού προσωπικού ή επιτυχημένο πλήγμα σε κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση.

Προς το παρόν, τα γεγονότα δείχνουν ότι ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη επιδιώκουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Επιχειρούν όμως να αποδείξουν ότι μπορούν να απαντούν σε κάθε πρόκληση. Και όσο αυτή η ισορροπία παραμένει ενεργή, η περιοχή θα συνεχίσει να κινείται ανάμεσα σε δύο παράλληλες πραγματικότητες: τον πόλεμο και τη διαπραγμάτευση.

Πηγή: naftemporiki.gr

Του Peter Beinart

Ο κ. Beinart είναι αρθρογράφος γνώμης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ διεξάγει ένα πραγματικό πείραμα για το τι συμβαίνει όταν τα «γεράκια» της Ουάσιγκτον παίρνουν αυτό που ζητούσαν εδώ και δεκαετίες: ολοκληρωτικό πόλεμο με το Ιράν.

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ξεκάθαρα. Αυτός ο πόλεμος βρίσκεται σε πορεία να κοστίσει στις Ηνωμένες Πολιτείες περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Έχει προκαλέσει τεράστιες ζημιές σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, έχει μειώσει σημαντικά το απόθεμα αναχαιτιστικών πυραύλων στο οποίο βασίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες για να αποτρέψουν την Κίνα και άλλους πιθανούς αντιπάλους, έχει θέσει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο σε κίνδυνο οξείας πείνας, έχει επιταχύνει τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει οδηγήσει στον θάνατο ή τον τραυματισμό εκατοντάδων Αμερικανών και χιλιάδων Ιρανών, μεταξύ των οποίων και περισσότερα από 100 παιδιά που, σύμφωνα με αναφορές, σκοτώθηκαν όταν ένας πύραυλος Tomahawk έπληξε κατά λάθος ένα δημοτικό σχολείο στην πόλη Μινάμπ.

Παρά αυτό το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος, ο πόλεμος έχει πετύχει ελάχιστα. Αν και ο πρόεδρος ήταν, όπως συνήθως, απρόβλεπτος και ασταθής στον τρόπο με τον οποίο περιέγραφε τους στόχους του πολέμου, τους τελευταίους τρεις μήνες έχει γενικά δώσει έμφαση σε τρεις σκοπούς: την εξάλειψη των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, τον τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος και τη βοήθεια προς τον ιρανικό λαό ώστε να ανατρέψει την κυβέρνησή του.

Τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί. Σύμφωνα με τις ίδιες τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, η Ισλαμική Δημοκρατία διατηρεί περίπου το 70% του προπολεμικού αποθέματος πυραύλων της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ούτε εξαλείψει την πρόσβαση του Ιράν στο υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο που θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιήσει για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας ούτε έχουν ανατρέψει το ίδιο το ισλαμικό καθεστώς.

Πράγματι, η ιρανική κυβέρνηση είναι, κατά κάποιον τρόπο, ισχυρότερη από ό,τι ήταν όταν άρχισε ο πόλεμος, έχοντας αποδείξει την ικανότητά της να παραλύει την παγκόσμια οικονομία περιορίζοντας την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Το πώς ή το πότε θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος παραμένει αβέβαιο. Ένα πράγμα, όμως, είναι σαφές: τέτοιες καταστροφές εξωτερικής πολιτικής θα συνεχίσουν να συμβαίνουν, εκτός εάν οι άνθρωποι που τις υποστηρίζουν κληθούν να λογοδοτήσουν.

Αν μια τέτοια λογοδοσία είχε υπάρξει μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, είναι πολύ λιγότερο πιθανό οι Ηνωμένες Πολιτείες να βρίσκονταν σήμερα σε πόλεμο με το Ιράν. Μέχρι τη δεύτερη θητεία του Τζορτζ Ου. Μπους, οι περισσότεροι Αμερικανοί πίστευαν ότι η εισβολή στο Ιράκ ήταν λάθος. Και εξέφραζαν τη δυσαρέσκειά τους για χρόνια μετά, ψηφίζοντας επανειλημμένα προεδρικούς υποψηφίους που είχαν αντιταχθεί στον πόλεμο, όπως ο Μπαράκ Ομπάμα, ή τουλάχιστον προσποιούνταν ότι είχαν αντιταχθεί σε αυτόν, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, αντί για υποψηφίους που είχαν υποστηρίξει την εισβολή, όπως η Χίλαρι Κλίντον και ο Τζον Μακέιν.

Ωστόσο, όταν επρόκειτο για διορισμένα αξιώματα, οι αξιωματούχοι που είχαν υποστηρίξει τον πόλεμο ανταμείφθηκαν. Ο κ. Ομπάμα επέλεξε ως υποψήφιο αντιπρόεδρό του τον Τζο Μπάιντεν, καθώς και δύο υπουργούς Εξωτερικών, τη Χίλαρι Κλίντον και τον Τζον Κέρι, οι οποίοι είχαν ψηφίσει υπέρ της εξουσιοδότησης για τον πόλεμο στο Ιράκ. Στην πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε ως σύμβουλο εθνικής ασφαλείας τον Τζον Μπόλτον, ο οποίος είχε υποστηρίξει την εισβολή. Όταν ο κ. Μπάιντεν έγινε πρόεδρος, επέλεξε ως υπουργό Εξωτερικών τον Άντονι Μπλίνκεν, ο οποίος ήταν ο κορυφαίος συνεργάτης του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής όταν εκείνος έδωσε την καταστροφική ψήφο του υπέρ του πολέμου.

Αυτή η έλλειψη λογοδοσίας εκτείνεται πέρα από την εκτελεστική εξουσία. Πριν από μερικά χρόνια, το Quincy Institute, μια δεξαμενή σκέψης κατά των επεμβάσεων, κατέγραψε ποιοι ειδικοί κατέθεταν συχνότερα ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων μεταξύ 2021 και 2024, τόσο υπό Δημοκρατικούς όσο και υπό Ρεπουμπλικανούς. Η δεύτερη συχνότερα προσκεκλημένη δεξαμενή σκέψης ήταν το Foundation for Defense of Democracies, το οποίο δήλωνε στον ιστότοπό του, την παραμονή του πολέμου στο Ιράκ, ότι «γνωρίζουμε πως ο Σαντάμ Χουσεΐν κατασκευάζει όπλα μαζικής καταστροφής — βιολογικά, χημικά και πυρηνικά — και παραμένει σοβαρή απειλή».

Στην τρίτη θέση, ισοβαθμώντας ως προς τις περισσότερες προσκλήσεις, βρισκόταν το American Enterprise Institute, το οποίο καυχιόταν πριν από την εισβολή στο Ιράκ ότι είχε «αναλάβει ηγετικό ρόλο στον καθορισμό της απειλής που συνιστά ο Σαντάμ και στην περιγραφή του τρόπου με τον οποίο θα έπρεπε να ανοικοδομηθεί το Ιράκ μόλις απομακρυνθεί». Αξιωματούχοι από το Foundation for Defense of Democracies και το American Enterprise Institute βρίσκονται, για άλλη μία φορά, ανάμεσα στους πιο ηχηρούς υποστηρικτές του πολέμου σήμερα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε υπεύθυνος χάραξης πολιτικής ή σχολιαστής που υποστήριξε έναν αποτυχημένο πόλεμο θα πρέπει να εξοριστεί από τον δημόσιο διάλογο. Αλλά, τουλάχιστον, θα έπρεπε να περιμένουμε από αναλυτές και δημόσιους αξιωματούχους των οποίων η κρίση αποδείχθηκε λανθασμένη να κάνουν κάτι περισσότερο από το να εκφράζουν απλώς λύπη για τα λάθη τους: να δείχνουν ότι έχουν επανεξετάσει τις παραδοχές πάνω στις οποίες βασίστηκαν αυτά τα λάθη. Εγώ ο ίδιος υποστήριξα τον πόλεμο στο Ιράκ και έγραψα ένα βιβλίο προσπαθώντας να αντιμετωπίσω το γιατί είχα κάνει τόσο βαθύ λάθος. Αυτό δεν αναιρεί τη ζημιά που προκάλεσαν τα σχόλιά μου. Όμως μόνο αμφισβητώντας πιο καθαρά τη νοοτροπία που στήριξε τους πολέμους στο Ιράκ και στο Ιράν θα μπορέσει η αμερικανική τάξη της εξωτερικής πολιτικής να απαλλαγεί από τον εθισμό της στη στρατιωτική ισχύ και να αναγνωρίσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει πρωτίστως να δίνουν προτεραιότητα στις διπλωματικές λύσεις με τους αντιπάλους τους, αντί να προσπαθούν να τους συντρίψουν μέχρι να υποταχθούν.

Και όμως, αντί να καλούνται να λογοδοτήσουν για τα προηγούμενα λάθη τους, οι υποστηρικτές του πολέμου λαμβάνουν συστηματικά ένα καθαρό μητρώο, ώστε να προωθήσουν ξανά τον πόλεμο. Την 1η Μαρτίου, την επομένη της επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν, ο Λίντσεϊ Γκράχαμ, ένα από τα πιο φωνακλάδικα «γεράκια» της Γερουσίας, δήλωσε στην εκπομπή «Meet the Press» του NBC ότι «ο μεγαλύτερος κρατικός χορηγός της τρομοκρατίας, το Ιράν, βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση» και διακήρυξε ότι «καταστρέψαμε το πυραυλικό τους πρόγραμμα, το πυρηνικό πρόγραμμα». Όταν, δυόμισι μήνες αργότερα, αφού τίποτα από τα δύο δεν αποδείχθηκε αληθινό, εμφανίστηκε στην ίδια εκπομπή, δεν του ζητήθηκε να απαντήσει για εκείνα τα σχόλια και προέβλεψε ότι «αν επιστρέψουμε σε στρατιωτική δράση, τους αποδυναμώσουμε περαιτέρω, τότε μπορούμε να τελειώσουμε αυτό το πράγμα πολύ σύντομα».

Πριν από είκοσι χρόνια, όταν Αμερικανοί στρατιώτες πέθαιναν στη Βαγδάτη και στο Ραμάντι, ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι αυτή η χώρα θα εξαπέλυε ακόμη έναν απρόκλητο πόλεμο για να ανατρέψει μια κυβέρνηση στη Μέση Ανατολή. Κι όμως, ένας ακόμη τέτοιος πόλεμος έχει πλέον συμβεί, εν μέρει επειδή το Ιράκ μεταμόρφωσε την αμερικανική κοινή γνώμη πολύ περισσότερο απ’ όσο μεταμόρφωσε τη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική στην Ουάσιγκτον.

Η πρόσφατη ψηφοφορία στη Βουλή των Αντιπροσώπων για την προσπάθεια τερματισμού του πολέμου στο Ιράν, μέσω επίκλησης του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών, είναι σημάδι ότι περισσότεροι πολιτικοί αρχίζουν επιτέλους να λαμβάνουν υπόψη την αντιπολεμική διάθεση της χώρας. Αλλά είναι ένα μικρό πρώτο βήμα. Χωρίς έναν βαθύτερο απολογισμό, θα πρέπει να περιμένουμε ότι μελλοντικές αυτοπροκαλούμενες καταστροφές θα υπονομεύσουν ακόμη περισσότερο όχι μόνο την ισχύ της Αμερικής στον κόσμο, αλλά και την εμπιστοσύνη του κοινού στη δημοκρατία μας στο εσωτερικό.

Ο Peter Beinart, αρθρογράφος γνώμης, είναι καθηγητής δημοσιογραφίας στο City University of New York, αρχισυντάκτης στο Jewish Currents και συγγραφέας του The Beinart Notebook, ενός εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το «Being Jewish After the Destruction of Gaza».

Πηγή: The New York Times απόδοση anixneuseis.gr

WSJ: Ο Τραμπ τώρα κάνει πίσω για το Apache : «Δεν ήταν κάτι σοβαρό» – CNN: 38 φορές έχει πει ότι έρχεται συμφωνία. Παράγοντας αστάθειας το Ισραήλ

Επιμέλεια: Νίκος Μιχαλόπουλος

Λίγες ώρες αφότου ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει, εκ των πραγμάτων, να απαντήσουν σε αυτή την επίθεση», εννοώντας την κατάρριψη του αμερικανικού Apache, o Τραμπ δήλωσε στην Wall Street Journal ότι η κατάρριψη του ελικοπτέρου «δεν ήταν κάτι σοβαρό».

Ο Τραμπ είχε γράψει στο Truth Social:

«Μόλις ενημερώθηκα από τον σπουδαίο Στρατό μας ότι χθες το βράδυ οι Ιρανοί κατέρριψαν ένα από τα εξαιρετικά προηγμένα ελικόπτερα Apache μας ενώ περιπολούσε πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Στο ελικόπτερο επέβαιναν δύο πιλότοι, οι οποίοι είναι και οι δύο ασφαλείς και χωρίς τραυματισμούς. Παρ’ όλα αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει, εκ των πραγμάτων, να απαντήσουν σε αυτή την επίθεση. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ».

Λίγες ώρες αργότερα, η WSJ δημοσίευσε σε ρεπορτάζ μια δήλωση του Τραμπ, πλήρως αντίθετη:

Συγκεκριμένα, σε τηλεφωνική επικοινωνία με την εφημερίδα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο αποκλεισμός καθιστά το Ιράν “πολύ φτωχό” και ότι θα τον διατηρήσει σε ισχύ για όσο χρειαστεί.

Παράλληλα, επιχείρησε να υποβαθμίσει το περιστατικό με το ελικόπτερο, λέγοντας ότι “δεν ήταν κάτι σοβαρό” και τονίζοντας ότι “ο πιλότος είναι καλά”.

Αυτή η δήλωση δείχνει τον Tραμπ να υιοθετεί μια άλλη προσέγγιση, εκ διαμέτρου αντίθετη της προηγούμενης, χωρίς βέβαια να είναι σίγουρο ότι θα την κρατήσει και αυτή.

Το αμερικάνικο The Atlantic τον προηγούμενο μήνα δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Ο Τραμπ πέρασε από το να είναι απρόβλεπτος στο να είναι αναξιόπιστος», ενώ οι Ιρανοι διαπραγματευτές έχουν δηλώσει πολλές φορές ότι δεν μπορούν πλέον να του έχουν την παραμικρή εμπιστοσύνη.

Επίσης την Τρίτη, το CNN κατέγραψε πόσες φορές ο Τραμπ έχει κάνει τον ισχυρισμό ότι η συμφωνία με το Ιράν είναι κοντά, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και κατέληξε στον εντυπωσιακό αριθμό των 37 φορών και πλέον 38 γιατί το ξαναείπε την ημέρα εκείνη.

Εκτός από τα παραπάνω, ο Ντόναλντ Τραμπ είναι παροιμιωδώς θρασύδειλος, (13 φορές σε 13 μήνες που ο Τραμπ απειλούσε με κραυγές και υποχωρούσε στο τέλος https://www.militaire.gr/giati-amerikanika-mesa-enimerosis-apokaloyn-ton-tramp-thrasydeilo/)

CENTCOM: Ξεκινήσαμε πλήγματα στο Ιράν με αναλογικότητα

Λίγη ώρα μετά την δημοσίευση της παραπάνω απάντησης Τραμπ στους WSJ, o αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει πλήγματα κατά του Ιράν.

Σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανέφερε ότι τα πλήγματα θα αποτελέσουν «αναλογική απάντηση στην αδικαιολόγητη ιρανική επιθετικότητα».

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ακούστηκαν εκρήξεις σε ένα ιρανικό νησί στα Στενά του Ορμούζ.

CNN: Παράγοντας αστάθειας το Ισραήλ με τις επιθέσεις στον Λίβανο

Στο ρεπορτάζ του CNN που αναφέρθηκε παραπάνω, πήρε τον λόγο και η βασική ανταποκρίτρια του δικτύου στον Λευκό Οίκο, η Κρίστεν Χολμς η οποία μετέδωσε: «Αυτή τη στιγμή δεν είναι ξεκάθαρο. Γνωρίζουμε τι είδαμε χθες: ο Λευκός Οίκος και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδειχναν ανακουφισμένοι, καθώς μετά την κλιμάκωση που είδαμε μεταξύ του Ιράν και του Ισραήλ, η ένταση άρχισε να αποκλιμακώνεται.

Και στη συνέχεια είχαμε αυτές τις νέες επιθέσεις του ισραηλινού στρατού στο νότιο τμήμα του Λιβάνου, κάτι για το οποίο τόσο ο Πρόεδρος Τραμπ όσο και οι Ιρανοί είχαν προειδοποιήσει ότι δεν θα έπρεπε να συμβεί.

Αυτό είναι που είπε χθες το βράδυ ο Πρόεδρος Τραμπ σχετικά με τη γενικότερη κατάσταση, όταν αποχωρούσε από τον αγώνα των Knicks», το βράδυ της Δευτέρας.

Ο Τραμπ είχε δηλώσει: «Πήγαιναν μπρος-πίσω, και τώρα και οι δύο πλευρές συμφώνησαν, μέσω εμού, να σταματήσουν, και βρισκόμαστε στα τελικά στάδια αυτού που θα είναι μια πολύ, πολύ καλή συμφωνία, η οποία δεν θα επιτρέψει με κανέναν τρόπο, σε καμία μορφή ή σχήμα, πυρηνικά όπλα κ.λπ. Και αμέσως μετά θα υπάρξει άνοιγμα. Θα ανοίξει αμέσως μόλις υπογραφεί, κάτι που θα μπορούσε να συμβεί σε δύο ή τρεις ημέρες.»

Η ανταποκρίτρια του CNN πρόσθεσε:

«Έτσι, μέχρι να υπάρξει συμφωνία, ο Πρόεδρος Τραμπ είπε επίσης ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει ως έχει και δεν θα αρθεί με κανέναν τρόπο. Θέλουν να δουν κάποιο είδος γραπτής συμφωνίας, αλλά δεν γνωρίζουμε πραγματικά ποια είναι η θέση των Ιρανών επάνω σε αυτό.

Δεν έχουν σχολιάσει τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ. Και, ξανά, έχουμε δει αυτό το μοτίβο αρκετές φορές: παρατηρούμε μια κλιμάκωση, στη συνέχεια ο Πρόεδρος Τραμπ λέει ότι διεξάγονται παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις και ότι μια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί ανά πάσα στιγμή, και μετά φαίνεται είτε να καταρρέει εντελώς είτε τουλάχιστον να παρατείνεται. Και έτσι καταλήξαμε στη σημερινή κατάσταση», συνέχισε, καταλήγοντας:

«Τώρα, ένα βασικό στοιχείο όλης αυτής της υπόθεσης, για ακόμη μία φορά, είναι ο Λίβανος και το τι θα αποφασίσει να κάνει το Ισραήλ, γιατί αυτό θα μπορούσε πραγματικά να αποτελέσει σημείο καμπής προς μια αρνητική κατεύθυνση για την επίτευξη συμφωνίας, εάν συνεχίσει αυτές τις επιθέσεις εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.

Αυτό είναι κάτι που, και πάλι, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι το Ισραήλ δεν θα έκανε. Έχει συζητήσει το θέμα με τον Νετανιάχου. Και το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι αυτό θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την προσπάθεια για οποιαδήποτε συμφωνία. Επομένως, θα δούμε τι θα συμβεί αργότερα σήμερα μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και του Νετανιάχου, ειδικά σε ότι αφορά αυτό το ζήτημα»

Πρώτη φορά οι ΗΠΑ έκαναν διάσωση πληρώματος με θαλάσσιο drone

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Fox News, το οποίο μετέδωσε πρώτο την είδηση της κατάρριψης του ελικοπτέρου, οι ΗΠΑ έκαναν μια πρωτοφανή επιχείρηση διάσωσης των πιλότων.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που μεταδόθηκε «ο εκπρόσωπος της CENTCOM, λοχαγός Τιμ Χόκινς, επιβεβαίωσε στο Fox News ότι τα μέλη του αμερικανικού πληρώματος διασώθηκαν από ένα μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, δηλαδή ένα θαλάσσιο drone. Ο Χόκινς δήλωσε ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε τέτοια επιχείρηση».

[iEpikaira: Ίσως νομίζει ότι στο τέλος θα το πιστέψουμε κιόλας...]

Πηγή: militaire.gr

του Κ.Ν. Σταμπολή

Μετά την στροφή 180 μοιρών πού έκανε η κυβέρνηση στο τέλος Ιανουαρίου 2025 (δηλ. ταυτόχρονα με την ορκωμοσία Ντόναλντ Τραμπ) στην μέχρι τότε απόλυτα πράσινη πολιτική της, προτάσσοντας την ανάγκη για έρευνες υδρογονανθράκων στο πλαίσιο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, άλλαξαν άρδην οι προτεραιότητες σε επίπεδο στρατηγικής στόχευσης.

Τόσο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ.Σταύρος Παπασταύρου δεν χάνουν ευκαιρία να τονίζουν τη μεγάλη σημασία που έχει για την Ελλάδα η προσέλκυση επενδύσεων και η σύναψη συμφωνιών με επίκεντρο τις έρευνες υδρογονανθράκων, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών για την μεταφορά φ. Αερίου προς τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης παράλληλα με τις εισαγωγές LNG, κατά προτίμηση από τις ΗΠΑ.

Μια προοπτική που έχει ως αναμενόταν δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες στους επενδυτές αλλά και στον απλό καταναλωτή που αποβλέπει στην μείωση του υψηλού ενεργειακού κόστους που είναι υποχρεωμένος να αντιμετωπίζει καθημερινά. Για αυτό όταν μια από τις δύο μεγάλες πετρελαϊκές που έχουν αναλάβει έρευνες στην Ελλάδα- συγκεκριμένα η ExxonMobil- αποφασίζει αίφνης να αποχωρήσει από μια μεγάλη ερευνητική περιοχή «Δυτικά της Κρήτης» στην οποία έχει δραστηριοποιηθεί από το 2019, και να επιστρέψει την παραχώρηση στο Ελληνικό Δημόσιο, εύλογα δημιουργούνται ερωτήματα ως προς την βιωσιμότητα των επενδύσεων σε έρευνες και την παραμονή των ξένων επενδυτών στην Ελλάδα.Με τις θεωρίες συνωμοσίας και αφηγήματα περί μαζικής αποχώρησης των επενδυτών να ευρίσκονται για μια ακόμη φορά στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Η ExxonMobil επιστρέφει την παραχώρηση «Δυτικά της Κρήτης» και επανατοποθετείται γεωγραφικά

Εάν δούμε τα πράγματα ποιο νηφάλια θελήσουμε να εξετάσουμε τους πραγματικούς λόγους που ώθησαν την μεγαλύτερήπετρελαϊκή του κόσμου να εγκαταλείψει μια μεγάλη σε έκταση περιοχή στην οποία είχε ήδη πραγματοποιήσει εκτενείς σεισμικές και γεωφυσικές έρευνές, θα διαπιστώσομε ότι πρόκειται περί συνήθους τακτικής των μεγάλων πετρελαϊκών που ανά πάσα στιγμή διαχειρίζονται εκατοντάδες κοιτάσματα ανά τον κόσμο. Αρκετά από αυτά είναι σε φάση παραγωγής και πολλά περισσότερα ευρίσκονται σε φάση ερευνών. Η θαλάσσια παραχώρηση που επέστρεψε η ExxonMobilστο Ελληνικό Δημόσιο αποτελούσε καθαρά ερευνητική περιοχή.

Πριν λίγες εβδομάδες ηExxonMobil, μαζί με την HELLENiQEnergy, που αποτελούν την κοινοπραξία που είχε την παραχώρηση στην περιοχή «Δυτικά της Κρήτης» αποφάσισαν να αποχωρήσουν από την συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή, σηματοδοτώντας τη λήξη της άδειας έρευνας και επιστρέφοντας την παραχώρηση στο ελληνικό Δημόσιο. Η απόφαση αυτή φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών, τα οποία δεν κατέδειξαν επαρκείς ενδείξεις για την ύπαρξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων φυσικού αερίου. Παράλληλα, το ιδιαίτερα υψηλό κόστος γεωτρήσεων σε μεγάλα θαλάσσια βάθη, ( περίπου στα 3000 μ) σε συνδυασμό με τη χαμηλή πιθανότητα ανακάλυψης σημαντικού κοιτάσματος, επηρέασε καθοριστικά την επενδυτική αξιολόγηση της περιοχής.

Σύμφωνα με γεωλόγους πετρελαίων που είναι κοντά στην ερευνητική ομάδα της ExxonMobil, ηανωτέρω εξέλιξη εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο αναδιάρθρωσης και βελτιστοποίησης του διεθνούς χαρτοφυλακίου της ExxonMobil, η οποία επιλέγει να επικεντρώσει τους διαθέσιμους πόρους και τις ερευνητικές της προσπάθειες σε περισσότερο υποσχόμενες ελληνικές παραχωρήσεις, και συγκεκριμένα στις περιοχές «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» και «Block 2» στο Ιόνιο Πέλαγος, όπου οι γεωλογικές ενδείξεις θεωρούνται περισσότερο ελπιδοφόρες για την ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων.

Να σημειωθεί ότι ηπαραχωρησιούχος κοινοπραξία αποτελείται από τις ExxonMobil, την HelleniqEnergy και την Energean, με την τελευταία να εκτελείχρέη διαχειριστή (operator) Η επανατοποθέτηση της ExxonMobilπρoτεραιοποιείτο Block 2 όπου προγραμματίζεται η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στον Ελλαδικό χώρο, μετά από 30 χρόνια,σε βάθος 800 μέτρων στις αρχές του 2027. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εnergeanτο συγκεκριμένο κοίτασμα έχει δυναμικότητα που φθάνει τα 270 δισεκ.κυβ.μετρακαι εάν οι έρευνες έχουν θετικό αποτέλεσμα η παραγωγή του θα μπορεί όχι μόνο να καλύψει τις ανάγκες της χώρας ( που ανέρχονται στα 7,0 δκμ τον χρόνο) αλλά και να εξάγει μεγάλομέρος της παραγωγής του προς την Ιταλία και την Ευρώπη.

Η Στρατηγική της Chevron

Εν τω μεταξύ νέο κεφάλαιο ανοίγει για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, με την είσοδο της Chevron στην παραχώρηση «Περιοχή 10» (Block 10), στα ανοιχτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου, στο Νότιο Ιόνιο η οποία μέχρι τώρα ανήκε αποκλειστικά στην HELLENiQENERGY.Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε ότι η Chevron και η HELLENiQENERGY υπέβαλαν επίσημο αίτημα για τη συμμετοχή της αμερικανικής εταιρείας στην παραχώρηση, καθώς και αίτημα προς την ΕΔΕΥΕΠ για τη μεταβίβαση του ρόλου του εντολοδόχου (operator) από τη HELLENiQENERGY στη Chevron. Η συμφωνία προβλέπει την απόκτηση ποσοστού 70% από τη Chevron, με τη HELLENiQENERGY να διατηρεί το υπόλοιπο 30%.

Η κίνηση αυτή της Chevron ουσιαστικά αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ενιαίας και μεγάλης έκτασης ερευνών στα Δυτικά και Νότια της Πελοποννήσου, κοντά στα 14.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όπου αυξάνονται στατιστικά οι πιθανότητες να εντοπίσει εκμεταλλεύσιμους στόχους. Ο αμερικανικός κολοσσός ενώνει τα κομμάτια που είχε μέχρι σήμερα, δηλαδή το «Α2» (826 τ.χλμ.), με το «Block 10» (2.736 τ.χλμ.) και το «Ν. Πελοπόννησος» (10.211 τ.χλμ) σε ένα ενιαίο, επιφάνειας 13.800 τ.χλμ. ανάλογο με εκείνο στα Νότια της Κρήτης. Σημειώνεται ότι η θαλάσσια έκταση γνωστή ως «block 10», στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, αποτελεί την πέμπτη συμμετοχή της αμερικανικής εταιρείας στην Ελλάδα.

Τα άλλα τέσσερα είναι το «Α2», με το τελευταίο να αποτελεί μια από τις τέσσερις παραχωρήσεις που πέρασαν τελευταία στα χέρια της κοινοπραξίας Chevron- HELLENiQ ENERGY για ερεύνα και ανάπτυξη, μαζί με τα οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», αυξάνοντας έτσι τις συνολικές ενεργές παραχωρήσεις της χώρας στις εννέα και υπερδιπλασιάζοντας την έκταση των υπό διερεύνηση περιοχών στις ελληνικές θάλασσες.

Τα νέα δεδομένα

Οι ανωτέρω κινήσεις των μεγάλων Αμερικανικώνπετρελαϊκών οδηγούν σε δυο βασικά συμπεράσματα. Πρώτον, ότι το ενδιαφέρον τους μετατοπίζεται από την Κρήτη στο Ιόνιο,όπου υπάρχουν μικρότερα βάθη, πλέον ολοκληρωμένα προγράμματα ερευνών και περισσότερο υποσχόμενα κοιτάσματά. Δεύτερον, ότι με συνολικές θαλάσσιες παραχωρήσεις στα 65,000 τετρ.χλμ., όση δηλαδή η μισή χερσαία έκταση της χώρας, όχι μόνο δεν εξετάζουν το ενδεχόμενο αποχώρησης από την Ελλάδα αλλά απεναντίας εντατικοποιούν τις έρευνες με ένα χρονοδιάγραμμα σεισμικών αλλά κει ερευνητικών γεωτρήσεων που εκτείνεται μέχρι το 2033.

Παράγοντες της διεθνούς αλλά και της Ελληνικής αγοράς στον τομέα των υδρογονανθράκων υποστηρίζουν ότι σήμερα η Ελλάδα, μετά από πολιτικούς πειραματισμούς ετών στην ενεργειακή της πολιτική και πισωγυρίσματαστις έρευνες, έχει σήμερα μια μοναδική ευκαιρία να προχωρήσει σε έρευνες επί του πεδίου, ιδιαίτερά με τη στήριξη δυο κολοσσών του πετρελαϊκού χώρου. Επιπλέον, θα πρέπει να επωφεληθεί από το θετικό κλίμα που υπάρχει παγκοσμίως στον χώρο των ερευνών και να μπορέσει με τη σύμπραξη της ΕΔΕΥΕΠ αλλά και του ΥΠΕΝ να διευρύνει γεωγραφικά τις περιοχές ερευνών προκηρύσσοντάς νέες περιοχές ( λχ Βόρειος Ελλάδα, Θερμαϊκός, Κόλπος Ορφανού) και προωθώντας άμεσα την παραγωγική γεώτρηση στο Κατάκολο όπου ως γνωστό υπάρχει βεβαιωμένο κοίτασμα πετρελαίου με παραχωρησιούχο την Energean.

Με άλλα λόγια θα πρέπει να προωθηθεί ένα ευρύτερο πρόγραμμα ερευνών και παραγωγής με στόχο η Ελλάδα να μπει επιτέλους δυναμικά στον τομέα έρευνας και παραγωγής αξιοποιώντας μικρά και μεγάλα κοιτάσματα, προσελκύοντας επενδύσεις και αποκτώντας τεχνογνωσία. Καθότι μόνο με την αξιοποίηση του παραγωγικού δυναμικού στους υδρογονάνθρακες, σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ, θα μπορέσει κάποτε η χώρα να καταστεί ενεργειακά αυτάρκης, όπερ και το ζητούμενο σε ένα γεωπολιτικά ασταθή κόσμο.

Πηγή: energia.gr