iEpikaira

iEpikaira.- Πολλοί δυσκολεύονται να αντιληφθούν ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ανάφλεξης στο ελληνοτουρκικό υποσύστημα. Το παρόν βήμα έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για το ενδεχόμενο ενός Proxy War Ελλάδας-Τουρκίας για λόγους που αναλύθηκαν διεξοδικά από το 2019 (περισσότερα εδώ). Πλέον οι πληροφορίες από χείλη Αμερικανών πρώην αξιωματούχων, έρχονται να επιβεβαιώσουν τους φόβους μας. Η αλήθεια είναι ότι μια από τις παθογένειες του Ελληνισμού είναι η αδύναμη ιστορική μνήμη, η οποία μας οδηγεί σε τραγικές επιλογές με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές και γεωπολιτική επιρροή.

Ένας proxy war (πόλεμος δι' αντιπροσώπων) στον οποίο συμμετείχε η Ελλάδα με καταστρεπτικές συνέπειες για την ίδια, ήταν η επέμβαση στη Ρωσική επανάσταση το 1919 με την συμμετοχή του Α' Σώματος Στρατού στην Κριμαία. Η εκστρατεία κατά γενική ομολογία κατέληξε σε πλήρη αποτυχία και οδήγησε στη συρρίκνωση του ελληνισμού στην ευρύτερη περιοχή. 

Λίγα χρόνια αργότερα, το ίδιο επαναλήφθηκε και κατά την Μικρασιατική εκστρατεία στην οποία η Ελλάδα συμμετείχε ως «αντιπρόσωπος» των Άγγλων. Ο Βρετανός π. πρωθυπουργός Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ δήλωνε τότε με περισσή κυνικότητα ότι: «Η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα και δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ένα τετελεσμένο γεγονός, και το κυριότερο διαθέτει έναν ετοιμοπόλεμο στρατό» υιοθετώντας την εισήγηση του διπλωμάτη Χάρολντ Νίκολσον, ο οποίος υποστήριζε ότι: «Η αιτία που μας ώθησε στην υποστήριξη της Ελλάδας δεν ήταν συναισθηματική, ήταν η προστασία των Ινδιών και του Σουέζ. Αφού η Τουρκία αποδείχθηκε αναξιόπιστη σύμμαχος, στραφήκαμε προς την Ελλάδα. Η χώρα αυτή είναι αρκετά ισχυρή για να μην μας δημιουργεί οικονομικές δαπάνες σε περίοδο ειρήνης, και αρκετά αδύνατη σε περίοδο πολέμου ώστε να μένει υποτελής σε εμάς». Τα αποτελέσματα της Μικρασιατική εκστρατείας είναι γνωστά.

Εάν υπάρχουν ακόμη κάποιοι οι οποίοι αδυνατούν να εντοπίσουν τις ομοιότητες με τις σημερινές ευρύτερες γεωπολιτικές συνθήκες, τότε εκπέμπουμε σε διαφορετικά μήκη κύματος και η συζήτηση μάλλον τελειώνει κάπου εδώ. Οι υπόλοιποι, καλό θα ήταν να αρχίσουν να βλέπουν τα πράγματα ως έχουν και όχι όπως θα θέλαμε να είναι. Δεδομένου μάλιστα ότι η χειραγώγηση των πολιτικών ηγεσιών από διεθνή κέντρα αποφάσεων αποτελεί διαχρονική παθογένεια -που οφείλεται στην υποβαθμισμένη ποιότητα του πολιτικού προσωπικού αλλά και στο γεγονός ότι ενδιαφέρονται αποκλειστικά και μόνο για τη νομή της εξουσίας-, συνδυαστικά καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι πολύ εύκολο ο Ελληνισμός να εμπλακεί σε ένα proxy war, όταν οι διεθνείς δρώντες το αποφασίσουν για τους δικούς τους λόγους. Απ' ότι φαίνεται (από τις προαναφερθείσες παραπομπές) βρισκόμαστε πολύ κοντά σε αυτήν την δεινή πραγματικότητα, διότι δεν είναι λίγοι εκείνοι που παρασκηνιακά επιδιώκουν να «κοντύνουν» την Τουρκία (περισσότερα εδώ). Ο νοών νοείτω...

[iEpikaira: Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στις 04/06/2021]

Γράφει ο Δρ. Κων/νος Αποστόλου-Κατσαρός

Οι πρόσφατοι θερμοί εναγκαλισμοί Δένδια-Τσαβούσογλου, η αποφυγή των εν δυνάμει ενοχλητικών ερωτήσεων των δημοσιογράφων στις κοινές δηλώσεις των δύο υπουργών μετά τις συνομιλίες, και η εφαρμογή της παλιάς συνταγής της «συνεργασίας» σε θέματα «χαμηλής πολιτικής» για την αποφυγή αντιμετώπισης των καυτών θεμάτων των ελληνοτουρκικών, δημιούργησαν μια επίπλαστη εικόνα ελληνοτουρκικής σύμπνοιας στη βάση μιας υποτιθέμενης «θετικής ατζέντας».

Ώρες πριν την καλοστημένη φιέστα όμως, πραγματοποιούνταν 51 παραβιάσεις του FIR της Αθήνας, ενώ ήταν σε ισχύ η παράνομη NAVTEX για «ερευνητικούς» σκοπούς του τουρκικού ερευνητικού πλοίου «Tubitak Marmara» στην περιοχή μεταξύ Χίου-Σάμου-Ικαρίας, η οποία είναι εναρμονισμένη πλήρως με το τουρκικό αφήγημα που λέει ότι τα ελληνικά νησιά επικάθονται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και διαθέτουν μόνο αιγιαλίτιδα ζώνη.

Και εν μέσω αυτού του κλίματος «ευφορίας», αφού πρώτα ο Ν. Δένδιας δημοσίως επιβεβαίωσε ότι σε ορισμένα από τα σοβαρά ζητήματα υπάρχουν «διαμετρικά αντίθετες θέσεις», ανακοινώνεται η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στις 14 Ιουνίου στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, για να συζητήσουν άραγε τι;

Μέσα σε αυτό το θέατρο του παραλόγου όμως, ήρθε και η απάντηση που ενδεχομένως να δίνει κάποιες εξηγήσεις. Ο καλά πληροφορημένος Μανώλης Κοττάκης αποκάλυψε ότι κύκλοι στην Ελλάδα και στο Στρασβούργο (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων), κτίζουν μια ατμόσφαιρα πρωτοφανών πιέσεων προς τον Άρειο Πάγο για να αναγνωρίσει την «Τουρκική Ένωση Ξάνθης», άρα τουρκική μειονότητα, και μάλιστα επειγόντως, πριν από τις 14 Ιουνίου που είναι προγραμματισμένη η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη. Αυτή είναι εν τέλει η «θετική ατζέντα», να αναγνωρίσουν δηλαδή οι Έλληνες δικαστές «τουρκική μειονότητα»… Απόφαση που θα προλειαίνει το έδαφος για την αποδοχή της ύπαρξης τουρκικής μειονότητας από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία «βαριά τη καρδία» θα αποδεχτεί την απόφαση του Αρείου Πάγου. Μια τέτοια απόφαση θα αποτελέσει το έναυσμα για την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι ίδιος ο Κ. Μητσοτάκης ανακίνησε το θέμα της Λωζάννης τον Ιανουάριο του 2020, όταν επισκεπτόμενος το Τάρπον Σπρίνγκς της Φλόριδα, προχώρησε σε μια δήλωση για τον Ελευθέριο Βενιζέλο και την προ 98 ετών επίσκεψή του εκεί (30 Ιανουαρίου 1922), 18 μήνες πριν από τη υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923) και επτά μήνες πριν από την Μικρασιατική Καταστροφή.

«Λίγους μήνες μετά και καθώς ετοιμαζόταν ύστερα από τη μεγάλη εθνική καταστροφή να διαπραγματευτεί τη συνθήκη της Λωζάννης, οι Έλληνες από το Τάρπον Σπρίνγκς του έστειλαν ένα ευχητήριο τηλεγράφημα, το οποίο αναζήτησα και βρήκα. Του ευχήθηκαν καλή δύναμη για το καλό του Έθνους», δήλωνε τότε ο Κ. Μητσοτάκης.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, άλλο δημοσίευμα της «Εστίας» αποκάλυψε ότι η ατμόσφαιρα ήταν κάθε άλλο παρά ευχάριστη πίσω από τις κλειστές πόρτες της συνάντησης Δένδια-Τσαβούσογλου. Η Τουρκία, αποκαλύφθηκε ότι πλέον δεν ζητεί να μας σύρει στη Χάγη με ανοικτή ατζέντα, αλλά απαιτεί στο συνυποσχετικό να γίνει δεκτή η ύπαρξη των «γκρίζων ζωνών», αλλά και το ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως των νησιών μας. Είναι σαφές ότι τέτοιο συνυποσχετικό θα συνιστούσε από μόνο του αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων, ενώ κανείς δεν εγγυάται ότι τελικά η Τουρκία θα αποδεχτεί την όποια απόφαση της Χάγης.

Άξιον απορίας βέβαια είναι το γιατί ορισμένοι επιχειρούν να παρουσιάσουν ένα «θετικό» κλίμα στα ελληνοτουρκικά. Εκτός κι αν βέβαια θεωρήσουμε ότι στόχος μας είναι η αναθεώρηση της Λωζάννης και η επίσημη αναγνώριση του πυρήνα των τουρκικών διεκδικήσεων έναντι της χώρας μας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το καλοκαίρι προμηνύεται καυτό…

Πηγή: militaire.gr

Ανεξάντλητη η εφευρετικότητα της Τουρκίας...

«Ανεξάντλητο» έως και... εξωφρενικό φαίνεται πως είναι το διπλωματικό «οπλοστάσιο» της τουρκικής κυβέρνησης...

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την εφημερίδα Milliyet, η Τουρκία πρέπει να προσφύγει στον ΟΗΕ και στο ΝΑΤΟ, αλλά και να προβεί σε άλλες διπλωματικές πρωτοβουλίες, «προκειμένου να καταγγελθεί η ελληνική προκλητικότητα».

Σε αυτό το πλαίσιο «συζητείται αν μπορεί να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο, ενώ ερώτημα αποτελεί το αν μπορεί να τύχει αξιοποίησης «το ατού του αιτήματος αποζημίωσης λόγω των καταστροφών που συνέβησαν το 1922 στη Μικρά Ασία από τον Ελληνικό Στρατό».

«Προσφυγή στη Χάγη»

«Η Ελλάδα προσπαθεί να παρουσιάσει την Τουρκία ως μια χώρα που έχει ξεφύγει από το Διεθνές Δίκαιο.

Η πρότασή μου είναι να προσφύγουμε στο Διεθνές Δικαστήριο για τη στρατικοποίηση των νησιών και την παραβίαση του εναέριου χώρου, έστω και μονομερώς.

Το δικαστήριο πιθανότατα θα δηλώσει έλλειψη δικαιοδοσίας, αλλά, αν μη τι άλλο, αυτή θα είναι μια προσπάθεια που θα αποδεικνύει ότι η Ελλάδα εκφεύγει του νόμου», λέει στη Milliyet Τούρκος εμπειρογνώμων.

«Ίσως καταστεί δυνατό δε να διεκδικήσουμε αναδρομικά αποζημίωση για την περίοδο της ελληνικής κατοχής της Ανατολίας».

Μέλος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Galatasaray, Ειδικός Διεθνών Σχέσεων Καθ., ο Δρ. Enis Tulça τόνισε ότι η τελευταία ελληνοτουρκική κρίση δεν μοιάζει με καμία προηγούμενη και ότι η διαδικασία εξομάλυνσης είναι πολύ δύσκολη.

Υπενθυμίζοντας ότι οι δύο χώρες μπόρεσαν να φτάσουν στο στάδιο του «κρίσης-διαλόγου» από το επίπεδο «κρίσης-κρίσης» προηγουμένως, ο Tulça δήλωσε ότι η Τουρκία έχει λόγους να ζητά αποζημίωση και μοιράστηκε τα ευρήματα από μελέτη του στην οποία υποτίθεται πως ερευνά τις θηριωδίες της Ελλάδας στην Ανατολία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν λόγοι που δικαιολογούν αποζημίωση σε περίπτωση έναρξης δικαστικής διαδικασίας, που μπορούν να βασιστούν σε μελέτη που έχει κάνει ο ίδιος σε σχέση με τις θηριωδίες της Ελλάδας στην Ανατολία εις βάρος των Τούρκων.

Χαρακτηριστικά αναφέρει πως από την έρευνα του το 1999 «αποδεικνύεται» ότι, σύμφωνα με γαλλικές πηγές που επικαλείται, «οι Έλληνες διέπραξαν εγκλήματα και μόνο στα αρχεία της Γαλλίας έχουν καταγραφεί ελληνικές παραβιάσεις σε 62 έγγραφα».

Εσωτερική πολιτική

Ο πρέσβης επί τιμή Uluç Özülker επεσήμανε ότι τα προβλήματα στο εσωτερικό Ελλάδας είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την πρόσφατη ένταση.

Ο Özülker είπε: «Ήρθες στην Ανατολία και της έκανες ζημιά...

Τι έδωσες για αυτό;

Ας ρίξουμε μια ματιά στο θέμα των αποζημιώσεων.

Το πού θα καταλήξει η αίτηση είναι άγνωστο φυσικά» είπε.

Ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στην Αθήνα, Oğuz Çelikkol, υπογράμμισε ότι λύση υπάρχει να αυξηθεί η διεθνής πίεση στην Ελλάδα, ενημερώνοντας ότι το ενδεχόμενο να τεθεί το θέμα στη δικαιοσύνη δεν έχει συζητηθεί στην ημερήσια διάταξη.

Ωστόσο, μια απώλεια πρέπει να τεκμηριωθεί» είπε.

Πηγή: bankingnews.gr

KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Ήταν προπαραμονή της μεγάλης γιορτής της Παναγίας όταν έσπασε το μέτωπο. Στις 13 Αυγούστου του 1922, πριν από 100 χρόνια ακριβώς, τα στρατεύματα του Κεμάλ επιτέθηκαν σε δύο ελληνικές Μεραρχίες στον τομέα του Αφιόν Καραχισάρ και από τότε άρχισε η υποχώρηση. Έχοντας στραμμένη τη σκέψη μας στη Μικρά Ασία και στον Πόντο, λόγω και της εφετεινής επετείου, ας αφιερώσουμε ατό το κείμενο στον σεβασμό που είχαν και έχουν οι Μικρασιάτες και οι Πόντιοι Έλληνες προς την Παναγία.

Από τη Νίκαια της Μικρασιατικής Βιθυνίας προέρχεται, κατά την παράδοση, η εικόνα της Παναγίας Πορταΐτισσας, η οποία φυλάσσεται στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους και δέχεται πολυάριθμους προσκυνητές.

Από το όρος Μελά του Πόντου, κοντά στην Τραπεζούντα, έφεραν οι Πόντιοι την εικόνα της Παναγίας και την εναπέθεσαν στις πλαγιές του Βερμίου, στη Μακεδονία. Από τη φράση «στου Μελά» δημιουργήθηκε η ονομασία Σουμελά. Στην Παναγία Σουμελά της Κεντρικής Μακεδονίας, λοιπόν, προσκυνούν κάθε Δεκαπενταύγουστο οι απόγονοι των Ποντίων προσφύγων, ενώ επί τόπου, εκεί στα μέρη της Τραπεζούντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τιμά την Παναγία, όταν τούτο είναι εφικτό.

Από τα Βουρλά της Μικρασιατικής παραλίας, γενέτειρα του Γιώργου Σεφέρη, έφεραν μαζί τους κυνηγημένοι οι Έλληνες το 1922 την εικόνα της Παναγίας της Βουρλιώτισσας και σήμερα την φυλάσσει ο ομώνυμος ναός στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Από τη Μικρά Ασία προέρχεται και η εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης, την οποία προσκυνούν κάθε χρόνο χιλιάδες πιστοί στις 23 Αυγούστου (στην Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου) στη Νέα Μηχανιώνα της Θεσσαλονίκης.

Σε ... ναούς της Ελλάδος έγιναν αυτές τις ημέρες Παρακλήσεις μπροστά σε Προσφυγοπούλες Παναγίες, δηλαδή σε εικόνες της Παναγίας που μεταφέρθηκαν με κόπο και κινδύνους από τους πρόσφυγες του 1922.

«Παναγία μου, Παναγία μου» ήταν η τελευταία ικεσία του Εθνοϊερομάρτυρος Κρητικού Αρχιμανδρίτη Ιακώβου Αρχαντζικάκη, τον οποίο οι Τούρκοι πετάλωσαν και σταύρωσαν στο προάστιο Βουτζά της Σμύρνης τον Αύγουστο του 1922. Κρυμμένοι και έντρομοι οι Έλληνες της περιοχής τον άκουγαν να επικαλείται την Παναγία λίγο πριν ξεψυχήσει.

Και για να μην ξεχνούμε την Ανατολική Θράκη, η οποία εκκενώθηκε από τον ελληνικό πληθυσμό τον Οκτώβριο του 1922, χωρίς να γίνει κάποια μάχη, ας θυμηθούμε ότι ο Άγιος Νεκτάριος από τη Σηλυβρία έγραψε ένα θαυμάσιο ύμνο για την Παναγία: Αγνή Παρθένε Δέσποινα.

Άφηναν πίσω τα χρήματα, τα κοσμήματα και τα άλλα υλικά αγαθά και φρόντιζαν να πάρουν μαζί τους τις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας μαζί με τα λείψανα των Αγίων οι Έλληνες από όλες τις περιοχές που γνώρισαν τη Γενοκτονία, την προσφυγοποίηση.

Η Ορθόδοξη Πίστη κράτησε τους Μικρασιάτες και τους Ποντίους μέσα στον Ελληνισμό ακόμη και στις πιο δύσκολες περιόδους. Κάποιοι στην Καππαδοκία και στον Πόντο έχασαν τη γλώσσα την ελληνική και μίλησαν τουρκικά. Αλλά διαφύλαξαν την Ορθοδοξία ως πολύτιμο στοιχείο ταυτότητας και έτσι παρέμειναν Έλληνες/Ρωμηοί. Η Παιδεία τους ήταν Ελληνορθόδοξη στα φημισμένα σχολεία της Σμύρνης, των Κυδωνιών, της Τραπεζούντας και άλλων πόλεων.

Τιμούμε την Παναγία, τιμούμε και τη Χριστιανική πίστη των προσφύγων που ήλθαν από την Ανατολή. Ας μιλήσουμε στα παιδιά μας για τον Ελληνορθόδοξο Πολιτισμό των Αλησμόνητων Πατρίδων!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 12.8.2022 anixneuseis.gr

Λεωνίδας Κουμάκης, Νομικός, Συγγραφέας. 

Η ιστορική αλήθεια είναι κάτι σαν την ραδιενέργεια

«Εμείς που θανατωθήκαμε εδώ, μην μας ξεχνάς γιατί η λήθη του κακού είναι άδεια για την επανάληψή του» γράφει η επιγραφή του Ελληνικού μνημείου στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης Μαουτχάουζεν – Γκούζεν της Αυστρίας για τον θάνατο 3.700 Ελλήνων κατά την διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου.

Μακάρι να υπήρχε μια ανάλογη επιγραφή σε κεντρικό σημείο της Ελληνικής πρωτεύουσας να μας θυμίζει τα εκατομμύρια των τραγικών θυμάτων της Μεγάλης Καταστροφής και του Μεγάλου Ξεριζωμού του 1922.

Τριάντα τρία χρόνια μετά την Μεγάλη Καταστροφή, στις 15/9/1955, ο Ηλίας Βενέζης (1904-1973), Ακαδημαϊκός, συγγραφέας και από τα πιο φωτεινά πνεύματα της ελληνικής διανόησης, αναφερόμενος στο φονικό πογκρόμ στον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης την νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, σημείωνε απογοητευμένος:

«…Στα βιβλία που γράφαμε, όσα δένονταν με το δράμα του 22, κοιτάζαμε να βλέπουμε όσο γίνεται λιγώτερο το θηρίο της Ασίας, όσο γίνεται λιγώτερο τον «εχθρό». Ανιχνεύαμε να βρούμε τον άνθρωπο, να τα εξηγήσουμε όλα με τη μοίρα του, να βρούμε μια δικαίωση εκεί που μονάχα το ένστικτο του θηρίου και το πάθος έδιναν τη σωστή εξήγηση και ερμηνεία στα γεγονότα.

Προχωρήσαμε ακόμα πιο πολύ. Είπαμε να ξεχάσουμε την Ιστορία – εμείς, ένας λαός που έχει ανάγκη ν΄ακουμπά στην Ιστορία. Και αλλάξαμε τον τόνο των βιβλίων που δίδασκαν στα παιδιά μας. Αμβλύναμε τις σκληρές γραμμές, τα μαρτύρια του Γένους στον καιρό του 1821 και στους μετέπειτα καιρούς, φτάσαμε ακόμα να σβήνουμε περιστατικά, ονόματα, θηριωδίες. Όλα αυτά, ίσως συναντηθούμε με την αντίπερα χώρα, ίσως επιτέλους γίνουμε φίλοι.

Οι μέρες του Σεπτεμβρίου του 1955 μας γυρίζουν στις μέρες του 1922. Βλέπουμε τώρα πως είχαμε λάθος λέγοντας πως απ΄ τη μια στιγμή στην άλλη το θηρίο γίνεται άνθρωπος. Όχι, φαίνεται πως δεν γίνεται. Γι΄ αυτό από τη σκοπιά τούτη εδώ που εκφράζει το ελληνικό πνεύμα, θέλουμε να πούμε την πικρία μας γιατί απατηθήκαμε.

Θα πρέπει τώρα να ξανακοιτάξουμε τον εαυτό μας. Δε θ΄αποφασίσουμε να διδάξουμε τώρα στα παιδιά μας το μίσος. Αλλά θ΄αποφασίσουμε πως το χρέος μας, ως Ελλήνων συγγραφέων, είναι αυτό: να ξαναθυμηθούμε πάλι, να μην πάψουμε να θυμόμαστε, να μάθουμε στα παιδιά μας να θυμούνται» (Νέα Εστία, Τεύχος 677, σελίδα 1184).

Έκτοτε πέρασαν άλλα εξήντα έξη χρόνια. Και όμως, ένα τμήμα της ελληνικής διανόησης δεν έβαλε ακόμα μυαλό. Οι διάφοροι «καθηγητές» που μας μιλάνε για «συνωστισμούς» και «αναχωρήσεις» κατά την τραγωδία του 1922, για στρατόπεδα συγκέντρωσης πολιτών επί των ημερών μας σε ελληνικό νησί, για «κατευναστικό» μοίρασμα της εθνικής μας περιουσίας και κάποιοι «Σουσλώφ» που μας συστήνουν να «μην είμαστε μονοφαγάδες», ουσιαστικά συναγωνίζονται ο ένας τον άλλον ώστε να μας πείσουν πως πρέπει «να ξεχάσουμε», «να τα βρούμε» με τους Τούρκους, θυσιάζοντας αυτά που μας απέμειναν.

Ακόμα και τα Ελληνικά Ταχυδρομεία επέλεξαν να «τιμήσουν» έμμεσα την μνήμη των 100 χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή και τον Μεγάλο Διωγμό, εκδίδοντας γραμματόσημα για τους πρώτους προσφυγικούς συνοικισμούς στην Ελλάδα του 1923 (Βύρων, Καισαριανή, Νίκαια, Νέα Ιωνία). Μη τυχόν και προκαλέσουμε το μεγάλο θηρίο με τα γυάλινα πόδια. Μη τυχόν και μας θυμώσει.

Οι ισλαμοφασίστες της Άγκυρας εν έτι 2022 αποτελούν το χειρότερο δείγμα παντουρκιστών* που έχουν παρελάσει από την τουρκική εξουσία, από δημιουργίας της Τουρκικής «Δημοκρατίας» στις 29 Οκτωβρίου 1923.

Ε, λοιπόν όχι! Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε το μεγάλο ξεριζωμό από την γη της Ιωνίας. Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε ένα εκατομμύριο νεκρούς, ενάμιση εκατομμύριο πρόσφυγες μέσα σ΄ένα ορμητικό ποτάμι από αίμα και δάκρυα.

Είναι ιερό χρέος τόσο της σημερινής γενιάς των Ελλήνων αλλά και των γενεών που θα ακολουθήσουν, να κρατήσουν ζωντανή την μνήμη και άσβεστη τη φλόγα που ψάχνει την αλήθεια για τα αίτια της συμφοράς. Για την κατάρρευση της Συνθήκης των Σεβρών και την αφετηρία της εθνικής συμφοράς. Για να βεβαιωθούν όλοι πως το κακό δεν θα επαναληφθεί.

Οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους, ιδιαίτερα λαοί σαν τους Έλληνες που σημάδεψαν και σημαδεύουν με το πνεύμα τους την παγκόσμια ιστορία, είναι καταδικασμένοι σε μαρασμό και εξαφάνιση.

Η δικαιολογημένη και απόλυτα αναγκαία ειρηνική συμβίωση με τον προβληματικό γείτονα δεν περνάει μέσα από την λήθη του παρελθόντος, αλλά μέσα από την μνήμη του.

Όσοι το ξεχνούν ή υποκρίνονται πως το αγνοούν, αργά ή γρήγορα θα βρεθούν υπόλογοι απέναντι στην ιστορία και την αλήθεια. Τόσο απλά!

Η ιερή υποχρέωση, το εθνικό, πατριωτικό και δημοκρατικό καθήκον «να ξαναθυμηθούμε πάλι, να μην πάψουμε να θυμόμαστε, να μάθουμε στα παιδιά μας να θυμούνται» αγνοείται από το επίσημο ελληνικό κράτος επί ολόκληρες δεκαετίες, μη τυχόν και θυμώσει ένας γείτονας που σε κάθε ευκαιρία περηφανεύεται πως «μας πέταξε στη θάλασσα».

Έτσι και φέτος, την δέκατη κατά σειρά δεκαετία από την Μεγάλη Καταστροφή, το επίσημο ελληνικό κράτος κάνει επίδειξη έλλειψης μνήμης και όχι, ως όφειλε, το ακριβώς αντίθετο.

Το βάρος πέφτει στους ώμους διάφορων και μεμονωμένων πρωτοβουλιών σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μια από αυτές είναι η πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (ΟΠΣΕ) στην οποία συμμετέχει και το International Hellenic Association (IHA).

Η συμμετοχή του ΙΗΑ στην πρωτοβουλία της ΟΠΣΕ περιλαμβάνει ομιλίες-διαλέξεις διακεκριμένων προσωπικοτήτων από το ΙΗΑ ΖΟΟΜ forum ολόκληρο το έτος 2022 (Κάθε Πέμπτη σύμφωνα με το πρόγραμμα το οποίο ανακοινώνεται σταδιακά). Στο τέλος του 2022 όλες οι ομιλίες-διαλέξεις θα εκδοθούν σε βιβλίο (e-book) το οποίο θα μεταφραστεί σε διάφορες ξένες γλώσσες, με στόχο την ενημέρωση διεθνούς κοινού.

Οι διάφοροι εθνο-αποδομητές, συνήθως από σκοπιμότητα ή άγνοια, είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία για τον απλούστατο λόγο πως η ιστορική αλήθεια είναι κάτι σαν την ραδιενέργεια. Εκεί που πιστεύουν πως την κουκούλωσαν, εκεί ακριβώς ξεπετιέται ολοζώντανη και δυνατή…

 

Πηγή: huffingtonpost.gr

Η όλη σύλληψη της εκστρατείας από τον Βενιζέλο αμφισβητήθηκε και αμφισβητείται από τους αντιπάλους του, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μικράς Ασίας ήδη εξοντώνονταν συστηματικά από τους Τούρκους

Μελέτης Μελετόπουλος

Οι μεγάλες ήττες του Ελληνισμού κατά κανόνα οφείλονται όχι τόσο στην ισχύ ή στην ευφυΐα των αντιπάλων του όσο στις δικές του εσωτερικές αυτοκαταστροφικές ροπές. Η ρωμαϊκή κατάκτηση της Ελλάδας ήταν αποτέλεσμα των λυσσαλέων πολέμων μεταξύ των ελληνιστικών βασιλείων, τα οποία καλούσαν τη Ρώμη ως επιδιαιτητή και σύμμαχο του ενός εναντίον του άλλου. Η Τέταρτη «Σταυροφορία», δηλαδή η οργανωμένη ληστρική επιχείρηση των Ενετών, των πειναλέων Φράγκων και του Πάπα εις βάρος του Βυζαντίου, επιστέγασε μια μακρά περίοδο βυζαντινής πολιτικής αποσύνθεσης και εμφύλιας διαμάχης. Ενώ η Αλωση του 1453 διευκολύνθηκε καθοριστικά από το εσωτερικό σχίσμα της υστεροβυζαντινής κοινωνίας σε ενωτικούς και ανθενωτικούς. Το 1922, αντίστοιχα, ήταν σε μεγάλο βαθμό προϊόν του εθνικού διχασμού και της κομματικής εμπάθειας, που οδήγησαν την Ελλάδα στη Μικρά Ασία διχασμένη και αμφίβουλη.

Η απουσία εθνικής ενότητας, στρατηγικού σχεδιασμού και ψυχραιμίας οδήγησε σε παρερμηνεία των προθέσεων και των κινήτρων των Συμμάχων και σε λανθασμένες διπλωματικές εκτιμήσεις. Κορυφαίοι ιστορικοί (Μαρκεζίνης, Ψυρούκης, Σακελλαρόπουλος, αλλά και ξένοι) έχουν επισημάνει ότι η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε από τη Δύση ως μοχλός εκβιασμού του Κεμάλ, προκειμένου αυτός να αφήσει εκτός των ορίων του υπό διαμόρφωσιν τουρκικού κράτους την πετρελαιοφόρο περιοχή της Μοσσούλης, που διεκδικούσαν οι Σύμμαχοι. Ο ελληνικός στρατός προωθήθηκε μέχρι την Αγκυρα και παρέμεινε εκεί μέχρις ότου ο Κεμάλ συμφώνησε με τις μεγάλες δυνάμεις να περιοριστεί εδαφικά στα όρια του Ευφράτη.

Ταυτόχρονα, δεν ερμηνεύθηκε από την ελληνική πλευρά ορθά η πρώιμη γεωπολιτική αποστασιοποίηση των ΗΠΑ και η αντίδραση της Γαλλίας και της Ιταλίας στο ενδεχόμενο ανασύστασης ενός νεοβυζαντινού κράτους, δηλαδή μιας ελληνικής περιφερειακής υπερδύναμης, στο οποίο οδηγούσε ενδεχόμενη εδραίωση της Ελλάδας στη Μικρά Ασία. Επίσης δεν προβλέφθηκε σε όλο της το εύρος η αντίδραση της νεοπαγούς Σοβιετικής Ενώσεως στη συμμετοχή της Ελλάδας στην εκστρατεία της Ουκρανίας. Η αρωγή του Τρότσκι στον Κεμάλ πιθανόν υπήρξε ο σοβαρότερος παράγων ενίσχυσης των εθνικιστών Τούρκων.

Η όλη σύλληψη της εκστρατείας από τον Βενιζέλο αμφισβητήθηκε και αμφισβητείται από τους αντιπάλους του, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μικράς Ασίας ήδη εξοντώνονταν συστηματικά από τους Τούρκους. Η απόβαση στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919 ήταν μονόδρομος, τη στιγμή μάλιστα που η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρεε και εμφανιζόταν γεωπολιτικό κενό. Μετά την πτώση του Βενιζέλου, οι κυβερνήσεις της διετίας 1920-1922 διέπραξαν σειρά ολέθριων διπλωματικών και στρατιωτικών σφαλμάτων, με κορυφαίο την προέλαση μέχρι την Αγκυρα. Η προέλαση αυτή πραγματοποιήθηκε με ασύλληπτο σθένος και ηρωισμό, αλλά εξασθένισε τις ελληνικές δυνάμεις, προκάλεσε μεγάλες απώλειες και εξάντλησε τα ψυχικά αποθέματα.

Παρά ταύτα, η Μικρασιατική Εκστρατεία, παρά το δραματικό τέλος της, υπήρξε μια συγκλονιστική στρατιωτική εποποιία. Ο ελληνικός στρατός κατόρθωσε σε μία διετία να απελευθερώσει ολόκληρη τη δυτική Μικρά Ασία, στην οποία κατοικούσαν εκατομμύρια Ελληνες από την αρχαιότητα. Κανένας άλλος στρατός παγκοσμίως, ούτε ο ρωσικός ούτε ο αγγλικός ούτε ο γαλλικός ούτε ο γερμανικός, δεν είχε καταφέρει μέχρι τότε να εισβάλει μέχρι το κέντρο της Μικράς Ασίας. Εκατό χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση, το ελληνικό έθνος είχε καταφέρει να εξαερώσει ολοκληρωτικά την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η ευθύνη της Δύσης είναι βέβαια τεράστια. Αντί για την επίλυση του Ανατολικού Ζητήματος με τον μόνο ιστορικά και πολιτιστικά αρμόζοντα τρόπο, δηλαδή την ανασυγκρότηση μεγάλου ελληνικού και χριστιανικού κράτους στις δύο όχθες του Αιγαίου με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης αφέθηκαν να εξοντωθούν ή να προσφυγοποιηθούν. Οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν αντιλήφθηκαν ότι η παγκόσμια κυριαρχία αυτού που καλείται Δυτικός Πολιτισμός προϋπέθετε μια Ανατολική Μεσόγειο χριστιανική και ελληνική, δηλαδή δυτική, στη θέση του τουρκομογγολικής προελεύσεως οθωμανικού χαλιφάτου. Η Ιστορία εκδικείται τους κοντόφθαλμους και σήμερα η Ευρώπη βιώνει τις γεωπολιτικές συνέπειες και των τότε επιλογών της.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης

Από τις εκδόσεις Καπόν κυκλοφορεί το συλλεκτικό τεύχος 47 της επιθεώρησης «Νέα Κοινωνιολογία» για την Ελληνική Επανάσταση. in.gr

- Γιατί ο Βενιζέλος εκτελούσε Έλληνες στρατιώτες; Τι φοβόταν;

- Το μοιραίο λάθος από την πρώτη ημέρα τής αποβάσεως

- Η άρνηση τού Μεταξά να αναλάβη επικεφαλής

- Η υπονόμευση από τους Ιταλούς

- Η καθοριστική στήριξη των ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ Ρώσων στον Κεμάλ

- Άγνωστες πληροφορίες, που εξηγούν την κατάληξη...

Πηγή: esxatianasxesi

iEpikaira.- [ανανεώθηκε 15:03, 19/4/21] Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μ. Τσαβούσογλου, μετά την on camera ήττα που υπέστη στην Άγκυρα (ολόκληρη η συνέντευξη ΕΔΩ) μετέβη στα κατεχόμενα και προέβη στην εξής δήλωση:

«Βρήκαμε το γεγονός της επίσκεψης Δένδια στην Άγκυρα ως μία καλή ευκαιρία για να βρούμε μία λύση. Είχαμε μία παράκληση από την ελληνική αντιπροσωπεία, να μην μπούμε σε θέματα για τα οποία υπάρχουν διαφωνίες (στην συνέντευξη Τύπου). Ωστόσο, μετά από κάποιο σημείο, ο κ. Δένδιας άρχισε να κατηγορεί την χώρα μου και τον λαό της. Αυτό δεν είναι αποδεκτό. Έπρεπε να δώσω την απαραίτητη απάντηση εκ μέρους της χώρας μου και των Τουρκοκυπρίων».

Η δήλωση αυτή και εν γένει η τουρκική στάση, εγείρουν κάποια ερωτήματα. Γιατί ξαφνικά οι κατά τα άλλα αδιάλλακτοι και λαλίστατοι Τούρκοι εμφανίζονται τώρα υποχωρητικοί; Το ότι επιμένουν να προβάλλουν την εικόνα του "αιφνιδιασμένου" σίγουρα δεν ανήκει στην προσφιλή τους επιθετική ρητορική και τακτική. Ο Μ. Τσαβούσογλου συνεχίζει να λέει ότι ο Ν. Δένδιας δεν κράτησε τον λόγο του, και έκανε δηλώσεις για τα ζητήματα που "δημιουργούν τριβές". Αυτό δεν είναι ανταπάντηση αλλά αυτοάμυνα. Δεν είναι τουλάχιστον περίεργη η εμμονή του να συνεχίζει να δικαιολογείται κλαψουρίζοντας; Σημειώνεται ότι το Μαξίμου μιλούσε με διαρροές για πλήρη στήριξη των θέσεων Δένδια πριν καλά καλά τελειώσει η συνέντευξη. Μάλιστα, κυβερνητικοί παράγοντες εξέφραζαν πριν από την επίσκεψη την "ελπίδα" ο Ερντογάν να κάνει ένα άνοιγμα. Ίσως να σφάλλουμε αλλά εμάς μας δίνεται η εντύπωση ότι σαν να ήταν σκηνοθετημένο το όλο σκηνικό ώστε να προκύψει ένας καλοκουρδισμένος καβγάς, για τους λόγους που αναφέρονται εν συνεχεία. 

Η ίδια η επίσκεψη του Ν. Δένδια εν μέσω απειλών και προκλήσεων φάνηκε αρχικώς άκαιρη και αψυχολόγητη, χωρίς να διευκρινιστεί σε τί αποσκοπούσε και ποιός είχε την πρωτοβουλία. Ακριβώς όμως γι' αυτό και δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία αλλά αντιθέτως, προμελετημένη και με συγκεκριμένη στόχευση. Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι συναντήθηκε εκτάκτως και εκτός διπλωματικού πρωτοκόλλου (sic) με τον Ρ.Τ. Ερντογάν, ώστε να διευθετηθούν -εικάζουμε- σημαντικά ζητήματα τα οποία ασφαλώς και δεν αφορούσαν στην προετοιμασία μιας συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν. Ο Ερντογάν σίγουρα δεν θα διακινδύνευε να "υποτιμήσει" τον εαυτό του και να δεχτεί τον Έλληνα ΥΠΕΞ μόνο και μόνο για να συζητήσει τέτοιου είδους λεπτομέρειες. Δεν αποκλείεται, ο Ν. Δένδιας να του μετέφερε κάποιο μήνυμα, δεδομένου ότι πριν να μεταβεί στην Άγκυρα ο Έλληνας ΥΠΕΞ συνάντησε και τον Αμερικανό πρέσβη ΕΔΩ. Μήπως τελικά κάποιοι επιχειρούν να στήσουν ένα ελεγχόμενο σκηνικό έντασης για να δρομολογηθούν εξελίξεις στα χρονίζοντα  ελληνοτουρκικά ζητήματα; Μήπως δόθηκε το πράσινο φως για να θερμανθούν τα νερά της Μεσογείου; Είναι πολύ πιο εύκολες οι υποχωρήσεις όταν η κοινή γνώμη έχει πειστεί ότι η κυβέρνηση μάχεται για τα εθνικά δίκαια ενώ ταυτόχρονα κάνει αγορές ακριβών όπλων (που υποτίθεται θα διασφαλίσουν την εθνική ακεραιότητα, αλλά στην ουσία είναι σχεδόν άχρηστα όταν δεν υπάρχει η πολιτική βούληση για να χρησιμοποιηθούν... Βλ. αγορά Phantom λίγο πριν τα γεγονότα του '74 τα οποία ως γνωστόν, έμειναν καθηλωμένα). Και αυτόν τον στόχο ουδείς αμφιβάλλει ότι τον πέτυχε η επίσκεψη Δένδια. 

Όσων αφορά στις προθέσεις της κυβέρνησης για την διευθέτηση των ελληνοτουρκικών, η ηττοπαθή και ακραία ενδοτική -για να το πούμε ευγενικά- στάση της, απότοκο των προωθούμενων θέσεων του ΕΛΙΑΜΕΠ από τους παρά τω πρωθυπουργώ συμβούλους -και όχι μόνο-, είναι πρόδηλη στις δηλώσεις του Έλληνα επικεφαλής των διερευνητικών ΕΔΩ. Ήταν επίσης φανερή όταν κρούαμε επανειλημμένα τον κώδωνα του κινδύνου επί 4,5 μήνες με το Oruc Reis ανενόχλητο να εγγράφει τετελεσμένα εντός των ελληνικών θαλασσών σε πολύ συγκεκριμένη περιοχή μείζονος σημασίας, και ακολουθώντας κατά γράμμα τον σχεδιασμό των Αμερικανών για τον διαμοιρασμό της ΑΟΖ της Αν. Μεσογείου ΕΔΩ. Σχέδιο που ξεκίνησε από το Αιγαίο και πάει πίσω στο μακρινό 1976 επί Υπουργίας Χ. Κίσινγκερ όπως θα διαπιστώσετε στο ηχητικό του δημοσιογράφου Γ. Σαχίνη που ακολουθεί:

Διερωτόμαστε λοιπόν, εάν τελικά έχουμε εισέλθει στη δεύτερη φάση υλοποίησης του διαμοιρασμού της ΑΟΖ, στις "Πρέσπες των Θαλασσών" (και πιθανώς και του FIR που ενδέχεται να συμπαρασείρουν), με πρόσχημα τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή μας; Κάτι που είναι σχεδόν αδύνατο να δρομολογηθεί χωρίς κάποιου είδους ένταση, η οποία φυσικά και δεν θα αφεθεί να βγει εκτός ελέγχου για να μην καταρρεύσει η ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Σενάριο ακραίο; Ενδεχομένως ναι... Απίθανο όμως όχι, γιατί το παρασκήνιο των ελληνοτουρκικών μυστικών διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη από μόνο του μας βάζει σε υποψίες ΕΔΩ. Εσείς τί λέτε, είναι τυχαία η εσπευσμένη επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην Ελλάδα στον απόηχο του καβγά της Άγκυρας ΕΔΩ; Και επειδή δεν έχουμε μνήμη χρυσόψαρου, ανατρέχουμε και στη σημειολογία της επίσκεψης του Κ. Μητσοτάκη στο Τάρπον Σπρίνγκς...

Τον Ιανουάριο του 2020 ο Κ. Μητσοτάκης, σχεδόν έξι μήνες μετά την εκλογή του, επισκέφτηκε το Τάρπον Σπρίνγκς της Φλόριδα και προχώρησε σε μια δήλωση για τον Ελευθέριο Βενιζέλο και την προ 98 ετών επίσκεψή του εκεί (30 Ιανουαρίου 1922), 18 μήνες πριν από τη υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923) και επτά μήνες πριν από την Μικρασιατική Καταστροφή. Ο νεοεκλεγείς τότε πρωθυπουργός, από μόνος του ήγειρε θέμα Λωζάννης με το "καλημέρα σας":

«Λίγους μήνες μετά και καθώς ετοιμαζόταν ύστερα από τη μεγάλη εθνική καταστροφή να διαπραγματευτεί τη συνθήκη της Λωζάννης, οι Έλληνες από το Τάρπον Σπρίνγκς του έστειλαν ένα ευχητήριο τηλεγράφημα, το οποίο αναζήτησα και βρήκα. Του ευχήθηκαν καλή δύναμη για το καλό του Έθνους», δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης. 

Εμείς πάντως ελπίζουμε ότι η συμπλήρωση των 100 χρόνων δεν σηματοδοτεί νέες εθνικές ήττες και διαπραγματεύσεις που οδηγούν στην απώλεια κυριαρχίας ή/και κυριαρχικών δικαιωμάτων, αν και είναι προφανές ότι οι πολλές συμπτώσεις, παύουν να είναι συμπτώσεις. Ευχόμαστε επίσης να διαψευστεί η καχυποψία μας η οποία όμως οφείλεται στην ύποπτη κρυψίνοια της κυβέρνησης σε υψίστης σημασίας εθνικά ζητήματα επειδή ακριβώς επιχειρεί να συγκαλύψει την ενδοτικότητά της κρατώντας στο σκοτάδι τον χειραγωγούμενο κυρίαρχο λαό ΕΔΩ. Και για να μην παρεξηγηθούμε διευκρινίζουμε ότι δεν διαφωνούμε με τη στάση του Ν. Δένδια στην Άγκυρα. Κάθε άλλο. Αυτό που διαβλέπουμε είναι η πυροτεχνιματική διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής για τα μάτια του κόσμου. Αποδείξτε μας...  ότι κάνουμε λάθος! Συνεχίστε να μας "εκπλήσσετε θετικά", με σοβαρή αλλαγή πλεύσης στη διπλωματία και τη στρατηγική σας, ώστε να ανατρέψετε τα κακώς κείμενα του παρελθόντος σας, εάν θέλετε να μας πείσετε ότι ξαφνικά αποκτήσατε πατριωτικά ελατήρια... Ιδού η Ρόδος κύριοι!

[Σημείωση στις 23/04/2021: Μια επίσης ενδιαφέρουσα ανάγνωση των πραγμάτων ΕΔΩ. Και πριν αλέκτωρ φωνήσαι, σε λιγότερο από μια βδομάδα από την δημοσίευση τον παρόντος άρθρου διαβάζουμε ΕΔΩ και ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΕΔΩ τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης!]

Ένα σπάνιο φιλμ από το αρχείο του Διεθνούς Κινήματος Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου (ICRC).

Σύμφωνα με την περιγραφή στην αναφορά του Ενρίκο Νατάλε, στην αρχή βλέπουμε Τούρκους πολίτες να φεύγουν από το στρατόπεδο Λιόσα κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής αιχμαλώτων, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος υπάρχουν εικόνες από την κατεστραμμένη Σμύρνη. Το φιλμ τελειώνει με την άφιξη ενός ατμόπλοιου που μεταφέρει Τούρκους κρατούμενους.

Πηγή: infognomonpolitics.blogspot.com