iEpikaira

Iran and its allies can now exert pressure on two strategic maritime chokepoints, with global implications. A more coherent international approach to Yemen is needed.

PUBLISHED 14 SEPTEMBER 2026

Ανεστάλησαν οι φορτώσεις πετρελαίου στο λιμάνι Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, λίγες ημέρες αφότου ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο έκλεισε τον αγωγό Ανατολής-Δύσης λόγω επίθεσης των Χούθι της Υεμένης, τόνισαν σήμερα πηγές του ναυτιλιακού κλάδου.

yemen.liveuamap.com (14/09/2026)

SEP 11, 2026 AT 04:28 PM EDT

By Tom O'Connor, Deputy Editor, National Security and Foreign Policy

A rapid offensive by the Yemeni Ansar Allah movement, also known as the Houthis, has put a powerful Iranian ally in control of the nation's Red Sea coast and, with it, another key maritime corridor at the mercy of the Axis of Resistance.

The Bab el-Mandeb lies between Yemen's southwest and the East African nation of Djibouti, constituting a link between the Gulf of Aden and the Red Sea, which ties to the Mediterranean Sea via the Suez Canal. At its narrowest breadth, it's just 16 miles wide and Ansar Allah has a record of paralyzing global shipping from much farther away.

Χούθι: Πήραν τον έλεγχο ολόκληρης της ακτής της Υεμένης στην Ερυθρά

Οι Χούθι κατέλαβαν τα δύο τελευταία νησιά του Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ και ελέγχουν πλέον ολόκληρη την ακτή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, καταγράφοντας τη σημαντικότερη μέχρι σήμερα προώθησή τους προς την κρίσιμη διεθνή ναυτιλιακή οδό.

Οι Χούθι κατέλαβαν τα δύο τελευταία νησιά του Μπαμπ ελ Μάντεμπ, μετά την υποχώρηση των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης.

Η οργάνωση ελέγχει πλέον ολόκληρη την ακτή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με Υεμενίτη στρατιωτικό αξιωματούχο.

Οι Χούθι υπόσχονται «ασφαλή» διέλευση από το στενό, εξαιρώντας όμως τη Σαουδική Αραβία, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Οι φιλοϊρανοί αντάρτες Χούθι της Υεμένης πήραν τον έλεγχο των δύο τελευταίων νησιών του Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, δήλωσε σήμερα Υεμενίτης αξιωματούχος.

Το σύνολο της ακτής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα είναι πλέον στα χέρια των Χούθι, οι οποίοι κατέλαβαν τα τελευταία νησιά του στρατηγικής σημασίας Στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, τόνισε.

“Όλα όσα ήταν υπό τον έλεγχό μας στη δυτική ακτή έχουν καταληφθεί“, δήλωσε στρατιωτικός αξιωματούχος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, η οποία υποστηρίζεται από το Ριάντ, ενώ οι Υεμενίτες μαχητές είχαν ήδη καταλάβει λίγες ώρες νωρίτερα το νησί Μαγιούν, που είναι επίσης γνωστό με την ονομασία Περίμ και βρίσκεται στο κέντρο του στενού, μετά την υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την πιο σημαντική προώθηση της οργάνωσης προς τον έλεγχο της κρίσιμης σημασίας ναυτιλιακής οδού.

Παρά τις διεθνείς ανησυχίες, οι Χούθι υπόσχονται την “ασφαλή” διέλευση από το στρατηγικής σημασίας Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, το οποίο συνδέει την Ευρώπη με την Ασία, κάτι που δεν θα ισχύει για τον Σαουδάραβα εχθρό τους.

Σε μια αστραπιαία επίθεση, οι μαχητές αυτοί, οι οποίοι ήλεγχαν μέχρι πρότινος ένα μεγάλο μέρος του βόρειου τμήματος της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά και της πόλης Χοντέιντα (δυτικά), προωθήθηκαν προς την Ερυθρά Θάλασσα μέσα σε λίγες ημέρες.

[iEpikaira: Κοσμογονία στη Μ. Ανατολή... Η ταυτόχρονη κυριαρχία των Χούθι στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ και του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ σημαίνει ότι ο έλεγχος των δύο κρισιμότερων παγκόσμιων αρτηριών ενέργειας και εμπορίου είναι πλέον στα χέρια του φιλοϊρανικού «Άξονα της Αντίστασης». Αυτή η διπλή λαβή μετατρέπει την Τεχεράνη σε ρυθμιστή της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς της δίνει τη δυνατότητα να στραγγαλίσει την εφοδιαστική αλυσίδα μεταξύ Ασίας και Ευρώπης (ακυρώνοντας την ασφάλεια της διαδρομής προς τη Διώρυγα του Σουέζ) και να μπλοκάρει τη ροή του περσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας κατακόρυφη αύξηση στο κόστος των ναύλων, τεράστιες καθυστερήσεις λόγω του περίπλου της Αφρικής και, κατ' επέκταση, σφοδρές παγκόσμιες πληθωριστικές πιέσεις. Σε περιφερειακό επίπεδο, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον σε καθεστώς ιδιότυπης ναυτικής περικύκλωσης, με τις εμπορικές και ενεργειακές της εξαγωγές τόσο από τα ανατολικά όσο και από τα δυτικά να εξαρτώνται από την ανοχή των ορκισμένων εχθρών της. Η εξέλιξη αποτελεί βαρύ χτύπημα επίσης στην παραπαίουσα αιγυπτιακή οικονομία η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα του Σουέζ. Ταυτόχρονα το Ισραήλ αποκόπτεται από τις αγορές της Ανατολής και τον σύνδεσμο μέσω Ερυθράς Θαλάσσης. Ευρύτερα, η εξέλιξη αυτή ακυρώνει στην πράξη τον παραδοσιακό ναυτικό έλεγχο των ΗΠΑ στην περιοχή, παραδίδοντας στο Ιράν το απόλυτο ασύμμετρο υπερόπλο: την ικανότητα να απειλεί τη διεθνή κοινότητα με ένα ταυτόχρονο εμπορικό και ενεργειακό μπλόκο, υπαγορεύοντας τους γεωπολιτικούς και γεωοικονομικούς όρους του στη Μέση Ανατολή και κατ' επέκταση στην υφήλιο.]

Πηγή: fortunegreece.com

Ζούμε συχνά με την ψευδαίσθηση ότι οι μεταναστευτικές κρίσεις είναι ανθρωπιστικά δράματα, κάτι σαν τα φυσικά φαινόμενα που ξεσπούν απρόβλεπτα. Πέφτουμε από τα σύννεφα όταν βλέπουμε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να πολιορκούν τα ευρωπαϊκά σύνορα. Όμως, όποιος διαβάσει προσεκτικά τη γεωπολιτική σκακιέρα πίσω από την πρόσφατη μαζική εισβολή στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, θα συνειδητοποιήσει κάτι πολύ πιο σκοτεινό. Ο κόσμος μας περνάει μια βίαιη γεωπολιτική μετάλλαξη. Σε αυτόν τον νέο κόσμο, η ανθρώπινη απελπισία έχει μετατραπεί στο απόλυτο υβριδικό όπλο.

Αναλύοντας τα όσα αναφέρει ο Ιάσωνας Αθανασιάδης (The Cradle, 11 Αυγούστου 2026, απόδοση στα ελληνικά anixneuseis.gr), γίνεται σαφές ότι η κρίση στη Θέουτα δεν ήταν απλώς μια παραβίαση συνόρων. Ήταν ένα ωμό, υπολογισμένο μήνυμα.

Είναι να απορεί κανείς με την αφέλεια —εσκεμμένη; πολλοί αναρωτιούνται...— των ευρωπαϊκών ελίτ που αρνούνται να δουν το προφανές. Το Μαρόκο, εμφανώς υποκινούμενο, και νιώθοντας άτρωτο χάρη στις ισχυρές συμμαχίες του, εργαλειοποίησε τη δική του νεολαία για να στείλει μια προειδοποίηση στην Ισπανία. Η ισπανική κυβέρνηση τιμωρείται. Γιατί; Διότι τόλμησε να μην ευθυγραμμιστεί με τις επιταγές της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ: άσκησε κριτική για την Παλαιστίνη, δεν στήριξε τον πόλεμο κατά του Ιράν, και περιόρισε τις αγορές αμερικανικού LNG στρεφόμενη προς την Αλγερία.

Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί δεν είναι να δεχθείς μια ασύμμετρη επίθεση. Το χειρότερο είναι να μην το συνειδητοποιείς, αποδίδοντάς την αποκλειστικά σε «δίκτυα διακινητών», όπως έκανε αμήχανα η Μαδρίτη —«damage control» ίσως να σκέφτονται κάποιοι—, κλείνοντας τα μάτια στην παρουσία πρακτόρων των μαροκινών μυστικών υπηρεσιών ανάμεσα στο πλήθος.

Η Ελλάδα, άλλωστε, έχει βιώσει αντίστοιχες καταστάσεις. Όπως επεσήμανε και η ελληνική πολιτική ηγεσία στο παρελθόν, η κρίση του 2020 στον Έβρο ήταν το «πρότυπο παράδειγμα» αυτής της τακτικής. Χώρες στα όρια της Ε.Ε., όπως η Τουρκία και το Μαρόκο, έχουν κατανοήσει πλήρως πώς να εκβιάζουν μια Ευρώπη που στερείται στιβαρής ηγεσίας και αντανακλαστικών.

Για να κατανοήσουμε το μέγεθος του διακυβεύματος, πρέπει να κοιτάξουμε τον χάρτη. Το Στενό του Γιβραλτάρ δεν είναι απλώς ένα πέρασμα. Είναι το στρατηγικό σημείο συμφόρησης (chokepoint) της Δυτικής Μεσογείου.

-Ενεργειακή Ασφάλεια: Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία, το αμερικανικό LNG ρέει πλέον μέσω του Γιβραλτάρ, αυξάνοντας σημαντικά το αμερικανικά έσοδα.

-Θαλάσσιο Ντόμινο: Όταν κλείνουν άλλα περάσματα (όπως το Μπαμπ ελ Μαντέμπ από τους Χούθι ή το Στενό του Ορμούζ), το Γιβραλτάρ γίνεται το απόλυτο κλειδί για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.

-Η Κινεζική «Πίσω Πόρτα»: Η Κίνα επενδύει δισεκατομμύρια στο Μαρόκο (nearshoring), χρησιμοποιώντας τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου του Ραμπάτ με ΗΠΑ και Ε.Ε. για να παρακάμψει τους δυτικούς δασμούς. Το Μαρόκο είναι γνωστό πεδίο τριβής Πεκίνου-Ουάσινγκτον.

Η παράδοση του ελέγχου της Θέουτα στο Μαρόκο, την οποία σιγοντάρουν εμμέσως κέντρα σε ΗΠΑ και Ισραήλ, θα σήμαινε τη δημιουργία ενός «μαροκινού διαδρόμου» που θα αφαιρούσε τον έλεγχο από την Ισπανία.

Κοιτώντας πίσω, αναρωτιέται κανείς πώς αφήσαμε τα πράγματα να φτάσουν ως εδώ. Η απάντηση κρύβεται στις Συμφωνίες του Αβραάμ (2021) και σε μια ιστορική, βαθιά σχέση μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ (Μοσάντ) και του Μαρόκου που κρατά δεκαετίες πίσω (υπόθεση Μπεν Μπάρκα).

Σήμερα, αυτή η σχέση μεταφράζεται σε:

-Τεχνολογική Εποπτεία: Το Ισραήλ πουλάει στο Μαρόκο λογισμικά παρακολούθησης (Pegasus) και συστήματα ραντάρ, εξασφαλίζοντας «μάτια» σε όλη τη Μεσόγειο, ειδικά τώρα που η πρόσβασή του στην Ερυθρά Θάλασσα έχει μπλοκαριστεί.

-Αδιαφανή Οικονομικά Συμφέροντα: Εταιρείες με διασυνδέσεις σε ΗΠΑ και Ισραήλ νέμονται τον πλούτο της Δυτικής Σαχάρας, ειδικά τα φωσφορικά άλατα —τον νέο «χρυσό» της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας.

-Στρατιωτική Σύμπλευση: Αμερικανική στρατιωτική χρηματοδότηση και συμμετοχή του ισραηλινού στρατού σε ασκήσεις στο Μαρόκο.

Πώς να αγνοήσει κανείς την τραγική ειρωνεία;;Την ώρα που δεκάδες χιλιάδες νέοι Μαροκινοί ρίχνονταν στη θάλασσα για να φτάσουν στη Θέουτα, λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά, στην Τετουάν γιόρταζαν την «Ημέρα του Θρόνου» —εθνική εορτή κατά την οποία οι ελίτ ανανεώνουν την αφοσίωσή τους στον βασιλιά, ο οποίος εκφωνεί ομιλία απευθυνόμενος στο έθνος, παρουσιάζοντας τις μεταρρυθμίσεις και τις επιτυχίες της χώρας.

Αυτή η γυάλα στην οποία ζουν οι ελίτ, είτε βρίσκεται στο Μαροκινό Ραμπάτ είτε στις Βρυξέλλες, είτε οπουδήποτε αλλού, κάποια στιγμή θα σπάσει. Η Ευρώπη καλείται να ανανήψει όχι με ευχολόγια, αλλά με ρεαλισμό απέναντι σε δρώντες που δεν διστάζουν να εργαλειοποιήσουν την ανθρώπινη δυστυχία ως πολιορκητικό κριό για να επαναχαράξουν τον χάρτη της Μεσογείου. Αν συνεχίσουμε να εθελοτυφλούμε απέναντι σε αυτά τα υπαρξιακά ζητήματα, η σταθερότητα που θεωρούμε δεδομένη θα εκλείψει. Μήπως τα γεγονότα της Θέουτα ήταν μόνο η αρχή για τη στρατηγική ομηρεία ολόκληρης της Μεσογείου;

Γράφει ο ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΛΑΥΡΕΝΤΖΟΣ

Ολοκληρώθηκαν ήδη δύο εβδομάδες από την επανέναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Όπως αποδείχτηκε, η ανακωχή που επιτεύχθηκε τον Απρίλιο ήταν απλώς μια ανάπαυλα, με μία σημαντική όμως διαφορά: σε αυτή τη φάση του πολέμου δεν συμμετέχει (ακόμη) το Ισραήλ. Και για όσο θα ισχύει αυτό, η σύγκρουση δεν θα πρέπει να θεωρείται τελική.

Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν απρόθυμα ΗΠΑ και Ιράν έχει βέβαια καταρρεύσει. Το Ιράν απέκλεισε ξανά το Στενό του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ επανέφεραν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Σε αυτές τις δύο εβδομάδες, οι εχθροπραξίες γρήγορα απέκτησαν κλίμακα πλήρους πολέμου, με τη σύγκρουση να επικεντρώνεται στον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, αλλά παράλληλα να εκτείνεται και σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι δεν μπορεί να υπάρξει ακόμη μια αποκλιμάκωση, μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες για την τελική σύγκρουση. Ήδη άλλωστε από την πλευρά των ΗΠΑ υπήρξε παύση των βομβαρδισμών τις τελευταίες ημέρες.

Η σημαντική εξέλιξη σε αυτή τη φάση είναι ότι οι Χούθι, οι σύμμαχοι του Ιράν στην Υεμένη, ανακοίνωσαν τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και εξαπέλυσαν επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον εμπορικών της πλοίων και πετρελαϊκών της εγκαταστάσεων. Οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν στο να περιορίσουν τη ναυσιπλοΐα μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και να καταστήσουν επισφαλή τη σαουδαραβική διέξοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα. Με αυτή την κίνηση το Ιράν επιδιώκει μέσω των Χούθι να επιτύχει δύο στόχους.

Διπλός ενεργειακός αποκλεισμός

Ο πρώτος στόχος είναι να καταστεί πιο αποτελεσματικός ο οικονομικός στραγγαλισμός που επιχειρείται με το κλείσιμο του Ορμούζ. Έως τώρα σημαντικές ποσότητες πετρελαίου διοχετεύονταν εκτός Ορμούζ μέσω δύο αγωγών.

Ο ένας από αυτούς τους αγωγούς είναι ο East-West Pipeline, με τον οποίο η Σαουδική Αραβία μπορεί να διοχετεύει καθημερινά 5-7 εκατομμύρια βαρέλια στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο άλλος αγωγός είναι ο Abu Dhabi Crude Oil Pipeline των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο οποίος παρακάμπτει το Στενό του Ορμούζ και καταλήγει στο λιμάνι της Φουτζέιρα στην Αραβική Θάλασσα. Μέσω του αγωγού αυτού μπορούν να διοχετεύονται 1,5-1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Εξ αιτίας αυτών των δύο αγωγών, περίπου το 30% του πετρελαίου που παράγεται στον Περσικό έχει παραμείνει έως τώρα διαθέσιμο στις διεθνείς αγορές, παρά τον αποκλεισμό του Ορμούζ. Αυτός είναι πιθανότατα ένας από τους λόγους που οι τιμές του πετρελαίου έχουν παραμείνει γενικά υπό έλεγχο. Αν όμως παύσει η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα ή πληγούν οι σαουδαραβικές εγκαταστάσεις στο Γιανμπού, τότε πιθανόν να δούμε τις τιμές του πετρελαίου σημαντικά υψηλότερα.

Πίεση προς τη Σαουδική Αραβία

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο το Ιράν επιχειρεί να κλείσει την Ερυθρά Θάλασσα μέσω των Χούθι είναι η άσκηση πίεσης στη Σαουδική Αραβία, βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Με ημερήσια παραγωγή πετρελαίου περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών, η Σαουδική Αραβία μπορεί έως τώρα να διοχετεύει το 70-75% της παραγωγής της μέσω του East-West Pipeline και να έχει ικανοποιητική ροή εσόδων. Να σημειώσουμε εδώ ότι τα κράτη του Περσικού Κόλπου είναι μεν πλούσια, αλλά έχουν κρατικό δανεισμό. Έτσι μια πιθανή διακοπή στη ροή εσόδων θα αύξανε τον δανεισμό της Σαουδικής Αραβίας και θα επιδείνωνε τη δημοσιονομική της κατάσταση, η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο συχνά θεωρείται.

Μια άλλη παράμετρος που είναι ιδιαιτέρως σημαντική, είναι ότι όταν ένα κράτος δεν μπορεί να εξάγει το πετρέλαιό του, αναγκάζεται να το αποθηκεύει. Όταν εξαντληθούν οι διαθέσιμοι αποθηκευτικοί χώροι, πρέπει να περιορίσει ή να διακόψει την παραγωγή. Η απότομη και παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας ορισμένων κοιτασμάτων μπορεί να συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος, τεχνικές δυσκολίες και προβλήματα κατά την επανεκκίνησή τους.

Αυτή ακριβώς είναι και η πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ μέσω του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν. Με τον αποκλεισμό λοιπόν της Ερυθράς Θάλασσας το Ιράν επιχειρεί να αντιστρέψει τον εκβιασμό εις βάρος της Σαουδικής Αραβίας και να μεταθέσει τη χρονική πίεση στην πλευρά των ΗΠΑ.

Ποιος θα ελέγξει τον Περσικό

Σήμερα οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται ότι η αντοχή που επέδειξε το Ιράν στα αρχικά πλήγματα το έχει καταστήσει θανάσιμη απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή. Το διακύβευμα του πολέμου δεν είναι πια το αν οι ΗΠΑ θα ελέγξουν ή θα ποδηγετήσουν το Ιράν, αλλά ποιος από τους δύο θα κυριαρχήσει στον Περσικό.

Στην περίπτωση του Βιετνάμ, η αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή είχε ως αποτέλεσμα το Βόρειο Βιετνάμ όχι μόνο να επικρατήσει επί του Νοτίου Βιετνάμ, αλλά και να θέσει υπό τον έλεγχό του το μεγαλύτερο μέρος της Ινδοκίνας (Καμπότζη, Λάος).

Ο Περσικός όμως δεν είναι μια φτωχή περιοχή της Ασίας όπως ήταν τότε η Ινδοκίνα. Είναι η περιοχή από την οποία προέρχεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Παράλληλα οι πετρομοναρχίες του Κόλπου είναι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, σημαντικοί επενδυτές και μεγάλοι πελάτες της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Επί πλέον, το γεγονός ότι οι πωλήσεις πετρελαίου των κρατών του Κόλπου πραγματοποιούνται σε δολάρια ενισχύει τη διεθνή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα και συμβάλλει, μαζί με άλλους παράγοντες, στο να είναι το δολάριο το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Ως αντάλλαγμα για όλα αυτά, οι ΗΠΑ παρείχαν μέχρι τώρα εγγυήσεις ασφαλείας στις πετρομοναρχίες του Κόλπου. Ωστόσο, αυτός ο ρόλος πλέον αμφισβητείται.

Δεν μπορούν να φύγουν

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν λοιπόν απλώς να αποχωρήσουν από τον Περσικό και να αφήσουν τις πετρομοναρχίες του Κόλπου στο έλεος του Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι μεσαίοι αξιωματούχοι του Ιράν υπαινίχθηκαν πρόσφατα ότι αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πλήττουν τις υποδομές του, τότε το Ιράν θα μπορούσε να εισβάλει στην πλέον ευάλωτη χώρα της περιοχής, το Κουβέιτ, και ενδεχομένως και στο Μπαχρέιν.

Αν τέτοιες απειλές εκτοξεύονται, ενώ στην ευρύτερη Μέση Ανατολή βρίσκονται ισχυρές αμερικανικές αεροναυτικές δυνάμεις, αντιλαμβάνεται κανείς πόση αξία μπορεί να έχει μια συμφωνία αποτυπωμένη σε ένα κομμάτι χαρτί, όταν κάποια στιγμή οι ΗΠΑ αποσύρουν τις δυνάμεις τους.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι ΗΠΑ δύσκολα μπορούν να αποφύγουν μια αναμέτρηση που θα κρίνει ποια δύναμη θα κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Μπορεί οι Αμερικανοί, όταν ξεκινούσαν τον πόλεμο, να μην είχαν κάτι τέτοιο στο μυαλό τους. Τώρα όμως το διακύβευμα είναι ακριβώς αυτό – και είναι τεράστιο.

Μια ενδεχόμενη έξωση των ΗΠΑ από τον Περσικό θα αποτελούσε γεωστρατηγική καταστροφή που θα κλόνιζε την εικόνα τους ως παγκόσμιας υπερδύναμης. Διότι μία τέτοια εξέλιξη θα συνεπαγόταν τεράστια απώλεια κύρους, μεγάλο οικονομικό κόστος και παράλληλα θα ενίσχυε τους κύριους αντιπάλους τους, την Κίνα και δευτερευόντως τη Ρωσία, οι οποίες θα αποκτούσαν σημαντικό έρεισμα στην περιοχή.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η μεγάλη κλιμάκωση του πολέμου στο προσεχές διάστημα θα πρέπει να θεωρείται η πλέον πιθανή εξέλιξη. Θα καταλάβουμε ότι έχουμε εισέλθει σε αυτή τη φάση, όταν δούμε να συμμετέχει ξανά στον πόλεμο το Ισραήλ.

Πηγή: militaire.gr

Η Ιορδανία αναχαίτισε ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία βομβάρδισαν φιλοϊρανικές δυνάμεις στο Ιράκ και οι Χούθι απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η σύγκρουση αποκτά πλέον περιφερειακές διαστάσεις, με σοβαρές συνέπειες για την ενέργεια, το παγκόσμιο εμπόριο και την Ελλάδα.

Σε νέα και περισσότερο επικίνδυνη φάση εισέρχεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς οι συγκρούσεις επεκτείνονται ταυτόχρονα στην Ιορδανία, στο Ιράκ, στη Σαουδική Αραβία και στις θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας.

Η σύντομη περίοδος σχετικής ηρεμίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν διακόπηκε απότομα, έπειτα από την εκτόξευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων προς αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία και τα κοινά πλήγματα αμερικανικών και σαουδαραβικών μαχητικών εναντίον θέσεων φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ.

Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε drones που είχαν στόχο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο ανατολικό τμήμα της χώρας, ενώ οι Χούθι της Υεμένης υποστήριξαν ότι επιτέθηκαν σε σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στην αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και τα αντίποινα διαμορφώνουν ένα ενιαίο μέτωπο που εκτείνεται από το Ιράν και το Ιράκ έως την Αραβική Χερσόνησο και τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες της περιοχής.

Ιρανικοί πύραυλοι προς αμερικανικές εγκαταστάσεις

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, το Ιράν εξαπέλυσε νέα πυραυλική επίθεση εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι η αντιαεροπορική της άμυνα αναχαίτισε πέντε βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι κατευθύνονταν προς αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο έδαφός της.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέλαβαν την ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι στοχοθέτησαν την αεροπορική βάση Μουαφάκ Σάλτι και εγκαταστάσεις που συνδέονται με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση.

Η αμερικανική πλευρά δήλωσε ότι οι δυνάμεις της παραμένουν σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας και προειδοποίησε ότι τυχόν νέες επιθέσεις εναντίον Αμερικανών στρατιωτικών ή ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόσθετη στρατιωτική απάντηση.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί απώλειες από την πυραυλική επίθεση.

Αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν εγκαταστάσεις εφοδιασμού και αποθήκευσης όπλων φιλοϊρανικών οργανώσεων στο ανατολικό Ιράκ.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση αποτέλεσε απάντηση σε περισσότερες από 30 επιθέσεις με drones, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μέσα σε 72 ώρες και, κατά την αμερικανική εκδοχή, κατευθύνθηκαν από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Associated Press, από τα πλήγματα σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 μαχητές των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης και τραυματίστηκαν άλλοι 32.

Η κυβέρνηση του Ιράκ συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη ασφαλείας και διαμήνυσε ότι δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιείται το ιρακινό έδαφος ως σημείο εκτόξευσης επιθέσεων εναντίον γειτονικών ή φιλικών χωρών.

Οι ιρακινές πολιτοφυλακές αρνήθηκαν οποιαδήποτε συμμετοχή στις επιθέσεις με drones κατά της Σαουδικής Αραβίας. Η Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ χαρακτήρισε τις σαουδαραβικές καταγγελίες «κατασκευασμένες» και άφησε να εννοηθεί ότι πίσω από ορισμένες επιθέσεις βρίσκονται οι Χούθι της Υεμένης.

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε drones που κατευθύνονταν προς πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην ανατολική περιοχή του βασιλείου.

Το Ριάντ συμμετείχε ακολούθως στα πλήγματα στο Ιράκ, υπογραμμίζοντας ότι δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, αλλά θα απαντήσει σε κάθε επίθεση που δέχεται.

Η ενεργός συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας αποτελεί σημαντική μεταβολή. Το βασίλειο δεν περιορίζεται πλέον στην αναχαίτιση επιθέσεων στο έδαφός του, αλλά προχωρεί σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός των συνόρων του, δίπλα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης του Ριάντ με την Τεχεράνη και τις οργανώσεις που υποστηρίζει το Ιράν στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον του σαουδαραβικού πετρελαιοφόρου «NCC Ghazal», αναγκάζοντάς το να αλλάξει πορεία.

Το Κέντρο Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου επιβεβαίωσε ότι δεξαμενόπλοιο που έπλεε στη νότια Ερυθρά Θάλασσα ανέφερε εκρήξεις. Δεν κατονόμασε το πλοίο, σημείωσε όμως ότι το πλήρωμα και το σκάφος παρέμειναν ασφαλή.

Οι Χούθι έχουν ανακοινώσει την επιβολή αποκλεισμού στη σαουδαραβική ναυσιπλοΐα. Εάν επιχειρήσουν να εφαρμόσουν την απειλή τους, θα τεθεί σε μεγαλύτερο κίνδυνο η διέλευση από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέουν τον Ινδικό Ωκεανό με την Ερυθρά Θάλασσα και, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, με τη Μεσόγειο.

Δημιουργούνται, έτσι, δύο ταυτόχρονα θαλάσσια μέτωπα: τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.

Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση συμπίπτει με το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Το Ιράν απέρριψε πρόταση του Ομάν, η οποία προέβλεπε ένα σύστημα κοινής περιφερειακής διαχείρισης των στενών. Το σχέδιο, το οποίο υποστήριξαν και άλλα κράτη του Κόλπου, περιελάμβανε την καταβολή προαιρετικών τελών από τα διερχόμενα πλοία για τη χρηματοδότηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι πρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο ολόκληρης της εισερχόμενης θαλάσσιας διαδρομής και μέρους της εξερχόμενης. Υποστηρίζει ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα ρύθμισης της ναυσιπλοΐας και επιβολής τελών στα πλοία που διέρχονται από την περιοχή.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές διόδους του κόσμου. Υπό κανονικές συνθήκες, από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται διεθνώς.

Η απόρριψη της πρότασης του Ομάν περιορίζει τις ελπίδες για άμεση διπλωματική λύση και διατηρεί την παγκόσμια αγορά ενέργειας εκτεθειμένη στη στρατιωτική αντιπαράθεση.

Ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ δεν αποτελεί δευτερεύουσα πτυχή της σύγκρουσης. Είναι ένας από τους βασικούς στρατηγικούς της στόχους.

Το Ιράν και οι περιφερειακοί του σύμμαχοι διαθέτουν τη δυνατότητα να αυξήσουν το οικονομικό κόστος του πολέμου χωρίς να πλήξουν άμεσα το έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Επιθέσεις ή απειλές κατά δεξαμενόπλοιων προκαλούν αύξηση των τιμών του πετρελαίου, των ναύλων και των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου.

Μετά τη νέα κλιμάκωση, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν έντονα ανοδικά, καθώς οι αγορές φοβούνται μεγαλύτερη και παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.

Το ενεργειακό κόστος μεταφέρεται γρήγορα στις μεταφορές, στη βιομηχανία και στις τιμές καταναλωτή, επηρεάζοντας οικονομίες που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα μέτωπα.

Για την Ελλάδα, η σύγκρουση δεν είναι ένα μακρινό περιφερειακό επεισόδιο. Η χώρα επηρεάζεται άμεσα λόγω της εξάρτησής της από τις εισαγωγές ενέργειας, της γεωγραφικής της θέσης και του μεγάλου μεριδίου της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές.

Μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ ή στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να αυξήσει:

-τις τιμές των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας,

-τα ασφάλιστρα και το λειτουργικό κόστος των ελληνόκτητων πλοίων,

-τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων προς την Ευρώπη,

-τις πληθωριστικές πιέσεις στην ελληνική οικονομία.

Παράλληλα, η ενεργός εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας και η διεύρυνση της σύγκρουσης αναβαθμίζουν τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου. Η Κύπρος, οι βρετανικές βάσεις, η Κρήτη και οι ενεργειακές και στρατιωτικές υποδομές της περιοχής αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στους σχεδιασμούς των δυτικών δυνάμεων.

Η Αθήνα ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με πιέσεις για παροχή διευκολύνσεων ή για σαφέστερη πολιτική τοποθέτηση. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και τους διαύλους που διατηρεί με διαφορετικές πλευρές, προκειμένου να ενισχύσει τον ρόλο της ως αναγκαίου περιφερειακού μεσολαβητή.

Η νέα ανάφλεξη αποδεικνύει ότι η προηγούμενη παύση των επιχειρήσεων δεν στηριζόταν σε μια βιώσιμη πολιτική συμφωνία. Οι βασικές αιτίες της σύγκρουσης παρέμειναν άλυτες: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, το δίκτυο φιλοϊρανικών οργανώσεων και ο έλεγχος των στρατηγικών θαλάσσιων περασμάτων.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον εάν θα πραγματοποιηθεί ακόμη μία επίθεση, αλλά εάν οι εμπλεκόμενες δυνάμεις μπορούν να σταματήσουν την αλληλουχία αντιποίνων πριν από μια πλήρη περιφερειακή σύρραξη.

Όσο η διπλωματία δεν παράγει ένα σταθερό πλαίσιο ασφαλείας, κάθε προσωρινή ηρεμία θα αποτελεί απλώς μια παύση ανασύνταξης πριν από τον επόμενο γύρο του πολέμου.

Πηγή: Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press, anixneuseis.gr

Οι ΗΠΑ αφήνουν ανοιχτή την πόρτα των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, ενώ οι Χούθι απειλούν μία δεύτερη ζωτική δίοδο μεταφοράς πετρελαίου. Το Πακιστάν επιχειρεί να εξαργυρώσει τον διαμεσολαβητικό του ρόλο, η εμπορική ενότητα της Βόρειας Αμερικής δοκιμάζεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε νέα φάση.

Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων κρίσεων. Ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν απειλεί πλέον να επεκταθεί στην Ερυθρά Θάλασσα, οι ενεργειακές ροές βρίσκονται υπό πίεση και ο κίνδυνος νέου πληθωριστικού κύματος αυξάνεται.

Παράλληλα, το Πακιστάν επιδιώκει σημαντική οικονομική βοήθεια από την Ουάσιγκτον μετά τη συμμετοχή του στις ειρηνευτικές προσπάθειες, ενώ ξεχωριστές αμερικανικές διαπραγματεύσεις με το Μεξικό και τον Καναδά δοκιμάζουν τη συνοχή της βορειοαμερικανικής εμπορικής συμφωνίας.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να είναι διατεθειμένες να διαπραγματευτούν τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι μέχρι στιγμής η Τεχεράνη δεν έχει επιδείξει την απαιτούμενη σοβαρότητα στις συνομιλίες.

Η δήλωσή του δείχνει ότι η διπλωματική οδός δεν έχει κλείσει, παρά τη συνέχιση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον του Ιράν, συμπληρώνοντας δώδεκα συνεχόμενες νύχτες πληγμάτων.

Στη διπλωματική προσπάθεια κεντρικό ρόλο έχει αναλάβει το Πακιστάν. Ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομενί επισκέφθηκε τη χώρα και ζήτησε από την Ισλαμαμπάντ να συνεχίσει τη διαμεσολάβηση. Η γεωγραφική θέση του Πακιστάν, οι σχέσεις του με την Τεχεράνη και η συνεργασία του με την Ουάσιγκτον το καθιστούν έναν από τους λίγους δρώντες που μπορούν να συνομιλούν και με τις δύο πλευρές.

Την ίδια στιγμή, η πακιστανική κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει τον ενισχυμένο διπλωματικό της ρόλο σε οικονομική υποστήριξη.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το Πακιστάν ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες τη δημιουργία μηχανισμού σταθεροποίησης συναλλάγματος ύψους 10 δισ. δολαρίων. Εάν εγκριθεί, το ποσό θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας και να λειτουργήσει ως δίχτυ προστασίας απέναντι σε νέα οικονομική κρίση.

Το Πακιστάν απέφυγε τη στάση πληρωμών το 2023 με τη βοήθεια προγράμματος 3 δισ. δολαρίων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ακολούθησαν νέα χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά η οικονομία του παραμένει εξαρτημένη από εξωτερική υποστήριξη, ιδιαίτερα από την Κίνα και τη Σαουδική Αραβία.

Η πακιστανική κυβέρνηση έχει σημειώσει πρόοδο στη δημοσιονομική εξυγίανση, γεγονός που οδήγησε τη S&P στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας από «Β-» σε «Β». Η επίσημη αμερικανική ανακοίνωση δεν αναφέρθηκε στο αίτημα των 10 δισ. δολαρίων, το οποίο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της διαπραγμάτευσης.

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία προέρχεται από την πιθανότητα ταυτόχρονης διατάραξης δύο στρατηγικών θαλάσσιων περασμάτων.

Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι της Υεμένης ισχυρίζονται ότι έπληξαν δύο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού που έχουν εξαγγείλει εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Επιβεβαιώθηκε σήμα κινδύνου από το ένα πλοίο, ενώ η επίθεση στο δεύτερο δεν είχε αρχικά επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη επειδή η Σαουδική Αραβία διοχετεύει πλέον μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου προς τα δυτικά λιμάνια της, ώστε να αποφεύγει τα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν επιχειρεί να περιορίσει τη ναυσιπλοΐα.

Εάν καταστεί επικίνδυνο και το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, η παγκόσμια αγορά μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με δύο ταυτόχρονα σημεία ασφυξίας. Τα πλοία θα αναγκάζονται να ακολουθούν μακρύτερες και ακριβότερες διαδρομές, προκαλώντας αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, στα ναύλα και τελικά στα καταναλωτικά προϊόντα.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ίντερμιτ Γκιλ, προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια και να περιορίσει την παγκόσμια ανάπτυξη ακόμη και στο 1,3%, από 2,9% το προηγούμενο έτος.

Μέσα σε αυτό το ήδη εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον, η κυβέρνηση Τραμπ κατέληξε σε συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία.

Η συμφωνία επιτρέπει την αξιοποίηση αμερικανικής τεχνολογίας για την κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων. Δεν περιλαμβάνει όμως όλες τις αυστηρές εγγυήσεις που ζητούσε επί χρόνια η Ουάσιγκτον για την αποτροπή στρατιωτικής χρήσης πυρηνικών υλικών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς η ίδια διαδικασία μπορεί, σε πολύ υψηλότερο επίπεδο εμπλουτισμού, να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πυρηνικού όπλου. Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει επίσης το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, το οποίο θα επέτρεπε πιο παρεμβατικές επιθεωρήσεις.

Το Ριάντ δηλώνει ότι χρειάζεται πυρηνική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού, την αφαλάτωση του νερού και τη μείωση της εγχώριας κατανάλωσης πετρελαίου. Ωστόσο, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η χώρα του θα επιδιώξει πυρηνικό όπλο εάν αποκτήσει αντίστοιχη δυνατότητα το Ιράν.

Η συμφωνία θα εξεταστεί από το αμερικανικό Κογκρέσο, όπου αναμένεται να αντιμετωπίσει αντιδράσεις λόγω του κινδύνου έναρξης περιφερειακής κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών.

Στο οικονομικό πεδίο, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται χωριστά με το Μεξικό και τον Καναδά, θέτοντας υπό δοκιμασία την τριμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου USMCA.

Η Ουάσιγκτον δεν δέχθηκε να παρατείνει αυτομάτως τη συμφωνία για άλλα 16 χρόνια, ενεργοποιώντας διαδικασία ετήσιων αξιολογήσεων. Οι συνομιλίες με το Μεξικό βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο, ενώ το ενδεχόμενο επιβολής δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα από τις 19 Αυγούστου εντείνει την πίεση προς την Οτάβα.

Το Μεξικό έχει ήδη προχωρήσει σε παραχωρήσεις προς την Ουάσιγκτον, ενώ η καναδική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ισχυρότερες εσωτερικές πιέσεις να μην υποχωρήσει. Έτσι, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε μεξικανική παραχώρηση ως προηγούμενο για να απαιτήσουν αντίστοιχους όρους από τον Καναδά.

Μία σταδιακή μετατροπή της USMCA σε δύο διμερείς συμφωνίες θα άλλαζε το οικονομικό μοντέλο που συνδέει τις τρεις χώρες εδώ και 32 χρόνια, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για τις αλυσίδες παραγωγής, ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία. (Reuters)

Στην Ουκρανία, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε στη μεγαλύτερη αλλαγή της στρατιωτικής ηγεσίας από την έναρξη του πολέμου, διορίζοντας τον 43χρονο υποστράτηγο Μιχαΐλο Ντραπάτι νέο αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων.

Ο Ντραπάτι ανήκει στη νεότερη γενιά Ουκρανών αξιωματικών και έχει αποκτήσει φήμη για την προσαρμογή του στις νέες τεχνολογίες του πολέμου, την αποκέντρωση των αποφάσεων στο μέτωπο και την ανάληψη προσωπικής ευθύνης. Αντικαθιστά τον στρατηγό Ολεξάντρ Σίρσκι, η ηγεσία του οποίου είχε δεχθεί κριτική για τις μεγάλες απώλειες και την άκαμπτη δομή διοίκησης.

Ο διορισμός πραγματοποιήθηκε έπειτα από ημέρες διαδηλώσεων στο Κίεβο. Η αλλαγή αποτυπώνει την πίεση που αντιμετωπίζει η ουκρανική κυβέρνηση να εκσυγχρονίσει τη στρατηγική της, καθώς τα drones και τα ηλεκτρονικά συστήματα επιτήρησης έχουν μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης. (Reuters)

Το ανθρώπινο κόστος αυτού του νέου πολέμου αποτυπώνεται στην ιστορία του Ουκρανού στρατιώτη Σερχίι Κρινίτσκι.

Ο επιστρατευμένος πεζικάριος παρέμεινε 346 ημέρες σε θέση κοντά στο Τσάσιβ Γιαρ, περνώντας το μεγαλύτερο μέρος αυτού του διαστήματος μέσα σε ένα μικρό υπόγειο χαράκωμα. Η πυκνή παρουσία εχθρικών drones καθιστούσε εξαιρετικά επικίνδυνη τόσο την απομάκρυνση όσο και την τακτική αντικατάστασή του.

Τα προσωπικά βίντεο που κατέγραψε παρουσιάζουν τη ζωή σε ένα απομονωμένο σημείο του μετώπου, με συνεχείς επιθέσεις, ελάχιστες προμήθειες και την απώλεια συντρόφων του. Το Reuters εξέτασε 22 βίντεο, τα μεταδεδομένα τους και στοιχεία της στρατιωτικής του μονάδας για να ανασυνθέσει την ιστορία του.

Μετά την επιστροφή του, ο Κρινίτσκι παρασημοφορήθηκε ως «Ήρωας της Ουκρανίας». Η εμπειρία του αποτελεί χαρακτηριστική μαρτυρία ενός πολέμου στον οποίο η συνεχής εναέρια επιτήρηση αναγκάζει τους στρατιώτες να ζουν επί μήνες κάτω από τη γη. (Reuters)

Την ίδια ώρα, η νότια Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες και μεγάλες πυρκαγιές.

Στην Ισπανία, η μεγαλύτερη πυρκαγιά του έτους έκαψε περίπου 32.000 εκτάρια στην περιοχή της Γουαδαλαχάρα, ενώ συνολικά η χώρα έχει χάσει σχεδόν 100.000 εκτάρια από την αρχή του 2026. Στη Γαλλία, δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους και περίπου 44.000 εκτάρια έχουν καεί.

Η ξηρασία, οι παρατεταμένοι καύσωνες, η σκόνη από τη Σαχάρα και οι ξηρές καταιγίδες δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για γρήγορη εξάπλωση της φωτιάς. Παράλληλα, σφοδρές χαλαζοπτώσεις προκάλεσαν τραυματισμούς και καταστροφές στα δυτικά Βαλκάνια. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση παρόμοιων φαινομένων. (Reuters)

Οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν απομονωμένα γεγονότα. Η επέκταση του πολέμου στην Ερυθρά Θάλασσα επηρεάζει την ενέργεια και τον πληθωρισμό. Η ενεργειακή ανασφάλεια συνδέεται με τη σαουδαραβική πυρηνική συμφωνία. Η διπλωματική μεσολάβηση του Πακιστάν μετατρέπεται σε οικονομική διαπραγμάτευση, ενώ οι εμπορικές πιέσεις στη Βόρεια Αμερική απειλούν ένα οικονομικό σύστημα τριών δεκαετιών.

Από τα χαρακώματα της Ουκρανίας μέχρι τα φλεγόμενα δάση της Ευρώπης και τα στενά της Ερυθράς Θάλασσας, το κοινό χαρακτηριστικό είναι η αυξανόμενη ευθραυστότητα. Μία νέα στρατιωτική, ενεργειακή ή οικονομική κλιμάκωση σε οποιοδήποτε από αυτά τα μέτωπα μπορεί πλέον να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πηγή: Reuters απόδοση anixneuseis.gr

Μιχαήλ Μασαούτης (26 Ιουνίου 2026)

Συνοπτικά

Εν μέσω της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ στις 7 Ιουνίου, ο Μοχάμεντ αλ-Φαράχ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του κινήματος των Χούθι της Υεμένης —Ανσαρουλάχ—, το οποίο ελέγχει τη βόρεια Υεμένη και κυβερνά περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της χώρας, προειδοποίησε ότι η ουδετερότητα των ΗΠΑ δεν θα ήταν αρκετή για να προστατεύσει τις αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές, σε περίπτωση που το Ισραήλ επέκτεινε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του εναντίον του Ιράν.

Στις 8 Ιουνίου, ο Γιάχια Σαρί, στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, ανακοίνωσε επίσημα τη στρατιωτική συμμετοχή του κινήματος στο πλευρό της Τεχεράνης μέσω πυραυλικών επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ, μεταξύ των οποίων και πλήγματα στην περιοχή του λιμανιού της Γιάφα, καθώς και την επαναφορά ναυτικού αποκλεισμού εναντίον ισραηλινών πλοίων και πλοίων που συνδέονται με ισραηλινά συμφέροντα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν απροσδόκητη. Μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στο κίνημα προωθούσαν όλο και περισσότερο την έννοια της «Ενότητας των Μετώπων», σηματοδοτώντας μια συντονισμένη περιφερειακή απάντηση μεταξύ των μελών του λεγόμενου Άξονα της Αντίστασης.

Ο Άξονας της Αντίστασης και η ιρανική αποτροπή

Οι βασικοί στόχοι του ιρανικού δόγματος ασφαλείας, το οποίο διαμορφώθηκε από το τραύμα της εισβολής του Ιράκ το 1980, ήταν η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας, η επιβίωση του καθεστώτος και η αποτροπή άμεσων στρατιωτικών επιθέσεων στο ιρανικό έδαφος. Η ιρανική αποτροπή βασίστηκε τόσο στο πυραυλικό της οπλοστάσιο όσο και στην έννοια της «προωθημένης άμυνας». Στην πράξη, η προωθημένη άμυνα σημαίνει εμπλοκή με τους αντιπάλους σε τρίτες χώρες, μακριά από τα σύνορα του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει στην Τεχεράνη στρατηγικό βάθος σε ολόκληρη την περιοχή.

Η προωθημένη άμυνα υλοποιήθηκε μέσω του Άξονα της Αντίστασης, ενός δικτύου κρατικών δρώντων —μεταξύ αυτών και η Συρία έως το 2024— και μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων, όπως η Χεζμπολάχ, ο συνασπισμός ιρακινών σιιτικών πολιτοφυλακών γνωστός ως Μονάδες Λαϊκής Κινητοποίησης, η Χαμάς, η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ και το κίνημα των Χούθι. Υπό την ηγεσία της Δύναμης Κουντς, μιας εξωεδαφικής μονάδας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο Άξονας της Αντίστασης επιδίωξε να αποτρέψει τους αντιπάλους του Ιράν μέσω ασύμμετρου πολέμου. Η Τεχεράνη ακολούθησε μια έμμεση στρατηγική φθοράς, σχεδιασμένη να αποδυναμώνει τους αντιπάλους της, αποφεύγοντας παράλληλα μια αποφασιστική συμβατική στρατιωτική αναμέτρηση.

Η στρατηγική αυτή αντανακλούσε επίσης τους περιορισμούς του Ιράν στις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες, ιδίως στην πολεμική αεροπορία, το ναυτικό και τις χερσαίες δυνάμεις. Έως τις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Άξονας της Αντίστασης λειτουργούσε ως σχετικά αποτελεσματικός πυλώνας της ιρανικής αποτροπής.

Η ανάδυση των Χούθι και ο ρόλος του Ιράν

Το κίνημα των Χούθι εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ως κοινωνικοθρησκευτική οργάνωση που υπερασπιζόταν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της ζαϊντιτικής κοινότητας της Υεμένης, ενός κλάδου του σιιτικού Ισλάμ. Έως το 2004 λειτουργούσε κυρίως μέσω μη βίαιου πολιτικού και κοινωνικού ακτιβισμού. Ωστόσο, οι επανειλημμένες προσπάθειες της κυβέρνησης της Υεμένης να καταστείλει στρατιωτικά το κίνημα οδήγησαν στους Έξι Πολέμους της Σααντά, μετατρέποντας τους Χούθι σε ισχυρή αντάρτικη δύναμη στη βόρεια Υεμένη.

Η πολιτική αναταραχή που προκάλεσε η Αραβική Άνοιξη και η μετέπειτα κατάρρευση της κρατικής εξουσίας δημιούργησαν συνθήκες που διευκόλυναν τη στρατιωτική και πολιτική άνοδο των Χούθι. Έως το 2014, το κίνημα είχε καταλάβει τον έλεγχο της πρωτεύουσας, Σαναά, και σημαντικών τμημάτων της υεμενικής επικράτειας.

Η επέμβαση των κρατών του Κόλπου το 2015, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, υποκινήθηκε από την ανησυχία ότι η κυριαρχία των Χούθι στην Υεμένη θα αποτελούσε άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας. Το Ριάντ αντιμετώπιζε παραδοσιακά την Υεμένη ως το στρατηγικό του «μαλακό υπογάστριο», καθιστώντας την ανάδυση μιας εχθρικής δύναμης στα νότια σύνορά του απαράδεκτη από άποψη ασφαλείας.

Το Ιράν, το οποίο διατηρούσε επαφές με τους ηγέτες των Χούθι από τη δεκαετία του 1990, εμβάθυνε την εμπλοκή του μετά τις επιτυχίες του κινήματος στο πεδίο της μάχης. Αυτό που ξεκίνησε ως περιορισμένη συνεργασία στα πρώτα στάδια της Αραβικής Άνοιξης εξελίχθηκε σταδιακά σε στρατηγική εταιρική σχέση. Το βασικό κίνητρο της Τεχεράνης ήταν να αντισταθμίσει την περιφερειακή επιρροή της Σαουδικής Αραβίας, ιδίως κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, όπου το Ιράν υποστήριζε την κυβέρνηση Άσαντ, ενώ η Σαουδική Αραβία στήριζε αντάρτικες δυνάμεις εναντίον του Άσαντ.

Με ιρανική βοήθεια, οι Χούθι απέκτησαν ολοένα και πιο εξελιγμένες στρατιωτικές δυνατότητες, μεταξύ των οποίων βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise, μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα, καθώς και στρατιωτική εκπαίδευση και επιχειρησιακή καθοδήγηση. Οι δυνατότητες αυτές τους επέτρεψαν να πλήξουν στόχους βαθιά στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ απειλούσαν τη θαλάσσια κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα. Με την πάροδο του χρόνου, οι στρατιωτικές δυνατότητες των Χούθι έγιναν ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία περιφερειακής αποτροπής της Τεχεράνης.

Η Μέση Ανατολή μετά την 7η Οκτωβρίου και οι νέοι κανόνες εμπλοκής στο μέτωπο της Υεμένης: Η εργαλειοποίηση της γεωγραφίας

Η περιφερειακή σύγκρουση που ακολούθησε τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου δημιούργησε στρατηγικές ευκαιρίες για τους Χούθι. Η συμμετοχή τους στη σύγκρουση ενίσχυσε την εσωτερική τους νομιμοποίηση, η οποία είχε ήδη αρχίσει να διαβρώνεται, ενώ ταυτόχρονα αναβάθμισε το περιφερειακό τους προφίλ. Για το Ιράν, το μέτωπο της Υεμένης αποδείχθηκε σημαντικής στρατηγικής αξίας. Μέσω των Χούθι, η Τεχεράνη ουσιαστικά εργαλειοποίησε τη γεωγραφία, ασκώντας πίεση τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ισραήλ, διατηρώντας παράλληλα εύλογη δυνατότητα άρνησης της άμεσης εμπλοκής της.

Μέσω μιας παρατεταμένης εκστρατείας εναντίον της θαλάσσιας κυκλοφορίας στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Χούθι διατάραξαν έναν από τους κρισιμότερους θαλάσσιους εμπορικούς διαδρόμους του κόσμου. Επιθέσεις σε σχεδόν εκατό πλοία ανάγκασαν πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να εκτρέψουν τα δρομολόγιά τους γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας περίπου 11.000 ναυτικά μίλια στα ταξίδια και αυξάνοντας σημαντικά το κόστος μεταφοράς και τους χρόνους παράδοσης.

Κατά συνέπεια, η Ερυθρά Θάλασσα αναδείχθηκε σε στρατηγικό θέατρο, στο οποίο σχετικά φθηνές στρατιωτικές τεχνολογίες —μεταξύ αυτών πυραυλικά συστήματα σοβιετικής εποχής, εναέρια και ναυτικά drones, καθώς και θαλάσσιες νάρκες— επέτρεψαν στο Ιράν και στους συμμάχους του να επιβάλουν σημαντικό κόστος σε τεχνολογικά ανώτερους αντιπάλους.

Για πρώτη φορά, η Τεχεράνη κατάφερε να αξιοποιήσει επιτυχώς τη γεωγραφία μέσω δυνάμεων πληρεξουσίων, ώστε να παραγάγει στρατηγικά αποτελέσματα που εκτείνονται πολύ πέρα από το πεδίο της μάχης και φτάνουν μέχρι την παγκόσμια οικονομία.

Εικόνα 1. Πυραυλική επίθεση των Χούθι εναντίον του πλοίου MV True Confidence στον Κόλπο του Άντεν, στις 6 Μαρτίου 2024.

Ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας στην Ερυθρά Θάλασσα

Με την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η Κίνα αρχικά κατέληξε σε συνεννόηση με την οργάνωση μέσω του Ιράν. Οι Χούθι ανέλαβαν την υποχρέωση να μην στοχοποιούν κινεζικά πλοία ή πλοία συνδεδεμένα με κινεζικά συμφέροντα που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, με αντάλλαγμα διπλωματική και υλικοτεχνική υποστήριξη.

Για να εξασφαλίσουν τη διέλευση του εμπορικού τους στόλου από την Ερυθρά Θάλασσα, κινεζικές εταιρείες φέρεται να προμήθευσαν τους Χούθι με UAV μέσω του Ιράν. Επιπλέον, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Κίνα, μέσω της εταιρείας της CGSTL, παρείχε στους Χούθι δορυφορικές εικόνες που τους επέτρεψαν να πλήξουν με μεγαλύτερη ακρίβεια στοιχεία του αμερικανικού στόλου στην περιοχή.

Ο εξοπλισμός των UAV των Χούθι με κινεζική τεχνολογία κυψελών καυσίμου υδρογόνου αύξησε επίσης την επιχειρησιακή τους εμβέλεια, ενώ μείωσε το ίχνος τους στα ραντάρ των εχθρικών συστημάτων εντοπισμού.

Εικόνα 2. Κινητήρας turbojet ZT-40 για χρήση σε πυραύλους cruise ή σε UAV υψηλής ταχύτητας. Κατασχέθηκε στο λιμάνι του Άντεν από φορτίο κινεζικού πλοίου, στις 7 Αυγούστου 2025.

Ως αποτέλεσμα, σε αντίθεση με τα πλοία που συνδέονταν με δυτικά και ισραηλινά συμφέροντα, ο αριθμός των κινεζικών πλοίων που διέρχονταν από την Ερυθρά Θάλασσα αυξήθηκε. Σε μία από τις ομιλίες του, ο Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι αναφέρθηκε στην απειλή που συνιστά για τα κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή η αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα εναντίον των Χούθι:

«Η ήττα αυτού του έθνους [της Υεμένης] με πολλούς τρόπους, η βύθισή του σε αμέτρητα προβλήματα και κρίσεις, η εμπλοκή του σε άλλες συγκρούσεις, η τακτοποίηση λογαριασμών με άλλους αντιπάλους, συμπεριλαμβανομένων μελλοντικών αντιπαραθέσεων με την Κίνα … και άλλους· ως εκ τούτου, είναι εχθροί αυτού του έθνους με κάθε έννοια της λέξης» (Ansarollah 2024).

Εικόνα 3. Περιφερόμενο πυρομαχικό σύστημα UAV FH-901/901A, κατασκευής της China Defense Equipment Co. Το ευαίσθητο αυτό φορτίο, το οποίο πιθανότατα προοριζόταν για τους Χούθι, κατασχέθηκε στο λιμάνι του Άντεν από κινεζικό πλοίο, στις 7 Αυγούστου 2025.

Η Ρωσία, αν και δεν επιδίωκε μια γενικευμένη ανάφλεξη στην Ερυθρά Θάλασσα ή το πλήρες κλείσιμο του Κόλπου του Άντεν, έβλεπε θετικά τις επιχειρήσεις των Χούθι στην περιοχή. Πέρα από την εξασφάλιση ασυλίας από επιθέσεις των Χούθι εναντίον πλοίων που συνδέονταν με ρωσικά συμφέροντα, η Μόσχα επωφελήθηκε από την πίεση που ασκήθηκε στις δυτικές οικονομίες, οι οποίες αποτελούσαν τους γεωπολιτικούς της ανταγωνιστές κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσέγγισης μεταξύ Μόσχας και Χούθι ήταν η επίσκεψη αντιπροσωπείας των Χούθι στο ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Η Ρωσία παρείχε επίσης στρατιωτική βοήθεια στους Χούθι. Ο ίδιος ο Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, σε δημόσια ομιλία του τον Νοέμβριο του 2024, υπαινίχθηκε συνεργασία μεταξύ των Χούθι, της Ρωσίας και του Ιράν στον τομέα των πληροφοριών για τη στοχοποίηση της παρουσίας του αμερικανικού Ναυτικού στην περιοχή. Ισχυρίστηκε ότι «οι Χούθι είχαν ακριβείς νυχτερινές πληροφορίες σχετικά με τη θέση του αεροπλανοφόρου [USS Theodore Roosevelt], εκατοντάδες μίλια ανοικτά των ακτών της Υεμένης» (Al Basha 2024).

Εικόνα 4. Ναυτική νάρκη Asef. Έχει σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζει θαλάσσιους στόχους αναγνωρίζοντας το ακουστικό και μαγνητικό τους ίχνος. Αποτελεί αντίγραφο της ιρανικής νάρκης Maham, ενώ ενσωματώνει τεχνολογίες από τις ρωσικές ναυτικές νάρκες MDM και τις κινεζικές EM. Κατασκευάζεται στην Υεμένη.

Η στρατηγική επιβίωσης του Ιράν και η στάση της Τεχεράνης στην Ερυθρά Θάλασσα

Οι Ιρανοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων παραμένουν απολύτως ενήμεροι για τα στρατιωτικά μειονεκτήματα της χώρας τους σε σχέση με τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά συνέπεια, μετά το ξέσπασμα του πρόσφατου πολέμου, η Τεχεράνη υιοθέτησε μια ασύμμετρη στρατηγική βασισμένη σε αποκεντρωμένες δομές διοίκησης, στη διασπορά δυνάμεων, στην πυραυλική αποτροπή και στην εργαλειοποίηση της γεωγραφίας. Οι προηγούμενες στρατιωτικές δραστηριότητες των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα και η διατάραξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας προσέφεραν στο Ιράν πολύτιμα διδάγματα.

Η γεωγραφία έχει καταστεί, αναμφίβολα, εξίσου πολύτιμη για το Ιράν όσο και το πυραυλικό του οπλοστάσιο. Πέρα από το δύσβατο ανάγλυφο που περιπλέκει οποιαδήποτε πιθανή χερσαία εισβολή, το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να απειλήσει τη θαλάσσια διέλευση μέσω ενός πιθανού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Μια τέτοια διατάραξη θα επέβαλλε σοβαρό οικονομικό κόστος τόσο στην παγκόσμια οικονομία όσο και στη διεθνή τάξη υπό αμερικανική ηγεσία.

Σε μια ιδιαίτερα διασυνδεδεμένη παγκόσμια οικονομία, η διατάραξη της κανονικής εμπορικής δραστηριότητας μπορεί να παράγει στρατηγικά αποτελέσματα συγκρίσιμα με εκείνα της συμβατικής στρατιωτικής ισχύος ή ακόμη και να τα υπερβαίνει. Μέσω του ελέγχου του επί των Στενών του Ορμούζ και της γεωγραφικής εγγύτητας των Χούθι στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να απειλήσει κρίσιμα θαλάσσια σημεία συμφόρησης, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.

Οι οικονομικοί κραδασμοί που θα προέκυπταν θα εκτείνονταν πολύ πέρα από την περιοχή του Κόλπου, προκαλώντας ενδεχομένως μια παγκόσμια κρίση που θα επηρέαζε τον ενεργειακό τομέα, τη γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια. Τέτοιες εξελίξεις θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την αμερικανική στρατηγική κυριαρχία με τρόπους που η στρατιωτική ισχύς από μόνη της ίσως να μην μπορεί να εξουδετερώσει.

Ο πρωταρχικός στόχος της Τεχεράνης φαίνεται να είναι η αύξηση της πίεσης προς την Ουάσιγκτον, ώστε να εξαναγκαστεί το Ισραήλ να περιορίσει ή να σταματήσει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στον Λίβανο και αλλού στην περιοχή. Δευτερεύων στόχος είναι να αποτραπεί το Ισραήλ από το να υπονομεύσει την πιθανότητα μιας ευρύτερης πολιτικής διευθέτησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα μπορούσε τελικά να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις, να μειώσει τη διεθνή απομόνωση του Ιράν και να διευκολύνει την επανένταξή του στην παγκόσμια οικονομία.

Συμπέρασμα

Από τις 7 Οκτωβρίου, ο Άξονας της Αντίστασης έχει υποστεί σημαντικά πλήγματα, μεταξύ των οποίων η πτώση της κυβέρνησης Άσαντ και η αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Κατά συνέπεια, απέτυχε να αποτρέψει μια άμεση αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο ιρανικό έδαφος, όπως είχε καταφέρει σχεδόν επί τρεις δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά, ο Άξονας της Αντίστασης παραμένει ζωτικό εργαλείο της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας του Ιράν.

Η σημασία του Άξονα, και ιδιαίτερα ο ρόλος των Χούθι μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αποτυπώνεται στις δηλώσεις του διοικητή της Δύναμης Κουντς, στρατηγού Εσμαΐλ Καανί. Κατά την πρώτη δημόσια εμφάνισή του στην ιρανική τηλεόραση, στις 15 Ιουνίου, ο Καανί δήλωσε ότι «από τα Στενά του Ορμούζ έως το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα, θα υπάρξει μια νέα ζώνη ασφαλείας της αντίστασης». Ανεξάρτητα από την έκβαση των ανανεωμένων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων Ιράν–ΗΠΑ, ο Άξονας της Αντίστασης, προσαρμοσμένος στο νέο στρατηγικό περιβάλλον ασφαλείας, θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες του ιρανικού δόγματος εθνικής ασφάλειας.

Πηγή: thehig.eu απόδοση anixneuseis.gr

Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Τα ιρανικά πλήγματα είχαν έρθει ως απάντηση στις ισραηλινές επιθέσεις στη Βηρυτό - Ο Τραμπ είχε ζητήσει από το Ισραήλ να μην απαντήσει - Με αποκλεισμό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ απειλεί η Τεχεράνη

Φόβοι γενικευμένης ανάφλεξης ξανά στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ισραήλ εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν, απαντώντας στις χθεσινές πυραυλικές επιθέσεις της Τεχεράνης.

Οι ιρανικοί πύραυλοι είχαν εκτοξευθεί ως αντίποινα για την ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό, δημιουργώντας έναν επικίνδυνο κύκλο κλιμάκωσης που προκαλεί έντονους φόβους για κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας.

The retaliation didn’t take long.

Hours after Iran launched ballistic missiles toward northern Israel, the IDF says Israeli warplanes struck targets in western and central Iran.

Explosions were reportedly heard across multiple Iranian cities, including Tehran, Tabriz and… pic.twitter.com/qykjWOdJmB

— Fox News (@FoxNews) June 8, 2026

Εκρήξεις σε τρεις ιρανικές πόλεις

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις γνωστοποίησαν ότι πραγματοποίησαν επιδρομές εναντίον στρατιωτικών στόχων στο δυτικό και κεντρικό Ιράν, χωρίς να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.

Λίγο αργότερα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην Τεχεράνη, την Ταμπρίζ και το Ισφαχάν. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι στην επίθεση χρησιμοποιήθηκαν βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξευόμενοι από αέρος.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, επίθεση στην περιοχή Νατζαφαμπάντ της επαρχίας Ισφαχάν δεν προκάλεσε θύματα.

Ο Τραμπ είχε ζητήσει από τον Νετανιάχου να μην απαντήσει

Η νέα κλιμάκωση σημειώνεται παρά τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να αποτρέψει μια περαιτέρω στρατιωτική αντιπαράθεση.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας του να αποφύγει αντίποινα κατά του Ιράν.

Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ εμφανίστηκε μάλιστα ιδιαίτερα κατηγορηματικός, δηλώνοντας ότι «εγώ παίρνω όλες τις αποφάσεις» και ότι το Ισραήλ θα πρέπει να αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία επιτύχουν οι ΗΠΑ με την Τεχεράνη.

Παράλληλα, σχολιάζοντας την ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό, δήλωσε στο Fox News ότι «δεν είναι ευχαριστημένος» από την εξέλιξη αυτή.

Trump “calls the shots.”

President Trump says Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu will likely have to accept whatever agreement the U.S. reaches with Iran.

The comments came after Iran launched missiles at Israel in its first attack since the April ceasefire, raising… pic.twitter.com/SyUahAqlOg

— Fox News (@FoxNews) June 8, 2026

Δοκιμάζονται οι διαπραγματεύσεις

Η ανταλλαγή πυρών θεωρείται η σοβαρότερη στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ των δύο χωρών μετά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε στις αρχές Απριλίου και αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία για τις διπλωματικές προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις «δεν βοηθούν» τις συνομιλίες και κάλεσε εκ νέου την Τεχεράνη «να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να καταλήξει σε συμφωνία».

Απειλή για το Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη κλιμακώνει και τη ρητορική της στο μέτωπο της ναυσιπλοΐας.

Ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι ανώτερος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν προειδοποίησε πως η χώρα θα μπορούσε να προχωρήσει σε αποκλεισμό του στενού του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, εφόσον το Ισραήλ εντείνει τις επιθέσεις του.

Το πέρασμα, στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, συνδέοντας την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Υπολογίζεται ότι σχεδόν το 15% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από το συγκεκριμένο σημείο.

Μια ενδεχόμενη διατάραξη της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα αναταράξεων στις αγορές ενέργειας και στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, σε μια περίοδο που η περιοχή βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο γεωπολιτικής αστάθειας.

Πηγή: naftemporiki.gr

Σε σχέδια εναλλακτικής μεταφοράς ποσοτήτων πετρελαίου που θα παρακάμπτει τον Περσικό Κόλπο ωθούνται πλέον οι αραβικές χώρες της περιοχής, καθώς το Ιράν επιμένει να εκβιάζει την παγκόσμια οικονομία διά του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, όπως αποκαλύπτει σήμερα, Πέμπτη, η βρετανική εφημερίδα Financial Times.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σύγκρουση με το Ιράν ωθεί τις χώρες του Κόλπου να επανεξετάσουν τα σχέδια που αναπαράγουν τον αγωγό Ανατολής – Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, παρά το τεράστιο κόστος και την πολυπλοκότητα που ενέχει το σχέδιο αυτό.

Στο τραπέζι έχουν πέσει και άλλα σχέδια για αγωγούς από τις χώρες του Κόλπου προς τα δυτικά.

Ηδη στις αρχές Μαρτίου η Saudi Aramco ενεργοποίησε τον αγωγό Ανατολής-Δύσης για να ανακατευθύνει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, παρακάμπτοντας το κλειστό Στενό του Ορμούζ.

Χωρητικότητα

Αυτός ο αγωγός μήκους 1.200 χιλιομέτρων –που κατασκευάστηκε το 1981 ως εναλλακτική έναντι ακριβώς αυτού του σεναρίου– μπορεί να μεταφέρει έως και 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε όλη την Αραβική Χερσόνησο, συνδέοντας τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας αργού πετρελαίου στον κόσμο στα ανατολικά με τον μοναδικό σημαντικό τερματικό σταθμό εξαγωγών του Βασιλείου εκτός του Περσικού Κόλπου.

Μέχρι τα μέσα Μαρτίου, ο αγωγός είχε ήδη αποδείξει την αξία του: ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας κήρυξε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού με πετρέλαιο στην Ιστορία, με τις εξαγωγές του Γιανμπού να αυξάνονται κατά 330%, καθώς η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε το αργό πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Πηγή: Financial Times, House of Saud, kathimerini.gr