iEpikaira

Ξανά στο τραπέζι η συμφωνία για το φυσικό αέριο

Πραγματοποιούνται εντός της άλλης εβδομάδας νέες συνομιλίες μεταξύ τεχνοκρατών Κύπρου και Ισραήλ για την επίτευξη συμφωνίας σε σχέση με το κοινό κοίτασμα φυσικού αερίου που βρίσκεται ανάμεσα στο κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη» και το ισραηλινό «Ισάι», όπως πληροφορείται το ΚΥΠΕ.

Στη συζήτηση, η οποία θα γίνει διαδικτυακά, θα συμμετέχουν οι τεχνοκράτες των δύο κρατών και οι νομικοί τους σύμβουλοι μαζί με τις διαχειρίστριες εταιρείες των δύο κοιτασμάτων.

Η διαφορά των δύο χωρών έγκειται στο ότι ο ταμιευτήρας φυσικού αερίου του θαλάσσιου τεμαχίου «Αφροδίτη» διασταυρώνεται γεωλογικά με το «Ισάι» στην ισραηλινή ΑΟΖ. Διαχειρίστρια του «Αφροδίτη», που βρίσκεται στο Οικόπεδο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, είναι η αμερικανική Chevron.

[iEpikaira: Περισσότερα για την Η οδύσσεια του κοιτάσματος «Αφροδίτη» ΕΔΩ!]

Πηγή: ΚΥΠΕ simerini.sigmalive.com

Μαζεμένες γνωστοποιήθηκαν χθες οι εξελίξεις ως προς το φυσικό αέριο και τον κυπριακό ενεργειακό τομέα. Από τη μια η Shell ανακοίνωσε ότι συμφώνησε να πωλήσει τη μονάδα BG Cyprus (και το μερίδιό της, 35%, στο κοίτασμα Αφροδίτη) στον ουγγρικό όμιλο πετρελαίου και φυσικού αερίου MOL Group, έναντι ποσού που μπορεί να φθάσει τα 720 εκατ. δολάρια. Από την άλλη, η ΕΤΥΦΑ (Εταιρεία Υποδομών Φυσικού Αερίου) δημοσίευσε χθες τον διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών και εκτέλεση εργασιών για την ολοκλήρωση του Έργου Τερματικού Εισαγωγής Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στο Βασιλικό.

Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής για πώληση του μεριδίου της Shell στο κοίτασμα Αφροδίτη, η ουγγρική MOL θα αποκτήσει ποσοστό 35%. Άλλο 30% διαθέτει η ισραηλινή NewMed Energy, όμως διαχειριστής του κοιτάσματος, με 35% είναι η αμερικανική Chevron. Εν ολίγοις, η αλλαγή στη σύνθεση των εταίρων του Αφροδίτη δεν επηρεάζει τη συνεργασία Chevron – Κυπριακής Δημοκρατίας για την αξιοποίηση του κοιτάσματος.

Η Shell επιδιώκει την επέκταση του χαρτοφυλακίου της στο LNG, προκειμένου να κεφαλαιοποιήσει την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για το καύσιμο, ενώ την Πέμπτη ανακοίνωσε ότι θα λάβει την τελική επενδυτική απόφαση για τη δεύτερη φάση του έργου LNG στον Καναδά έως τα τέλη του 2026.

Σε ό,τι αφορά το τερματικό επαναεριοποίησης φυσικού αερίου στο Βασιλικό, η προκήρυξη του διαγωνισμού από την ΕΤΥΦΑ ήρθε δύο χρόνια μετά τη μονομερή διακοπή της σύμβασης από την κινεζική CPP, που είχε κερδίσει το 2019 τον διαγωνισμό.

Ο νέος διαγωνισμός είναι με κλειστή διαδικασία (Restricted Procedure) και περιλαμβάνει στάδιο προεπιλογής (Prequalification) των ενδιαφερόμενων εργολάβων. Δηλαδή, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει αρχικά να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής και μόνο όσοι προεπιλεγούν θα προσκληθούν να καταθέσουν πλήρη οικονομική και τεχνική προσφορά.

Η εκτιμώμενη αξία των έργων που απομένει να γίνουν στο Βασιλικό ανέρχεται στα 180 εκατ. ευρώ και η διάρκεια της σύμβασης (των κατασκευών) υπολογίστηκε σε δύο χρόνια.

Μέχρι τις 26 Αυγούστου 2026 οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν ερωτήσεις στην ΕΤΥΦΑ ή αιτήματα για διευκρινήσεις. Τελευταία ημερομηνία εκδήλωσης ενδιαφέροντος καθορίστηκε η 9η Σεπτεμβρίου 2026, το μεσημέρι. Είναι όμως πιθανό να δοθεί παράταση, νοουμένου ότι αυτή θα ζητηθεί από ενδιαφερόμενους.

Πηγή: philenews.com

Σαχίνης Γιώργος

Εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες η Ανατολική Μεσόγειος δοκιμάζει την ικανότητα των περιφερειακών κρατών να υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους απέναντι σε ισχυρούς διεθνείς παίκτες. Είναι μια σκακιέρα όπου τα πιόνια αλλάζουν χέρια, οι κανόνες γράφονται εκ του συστάδην αλλού και οι τοπικοί παίκτες συχνά αδυνατούν να πείσουν για τις προτεραιότητές τους. Σ’ αυτή τη σκακιέρα η Ελλάδα και η Κύπρος κρατούν τα πιο σημαντικά κομμάτια, αλλά παράδοξα εμφανίζονται να μην τα αξιοποιούν.

Το κεντρικό σημείο της σύγκρουσης δεν είναι απλά οι υδρογονάνθρακες, το ενεργειακό. Είναι ποιος ορίζει τους κανόνες, ποιος χαράσσει τα θαλάσσια σύνορα και ποιος αποφασίζει για τις επενδύσεις που μετατρέπουν υποθαλάσσιους πόρους σε εθνική ισχύ. Στην “καρδιά” αυτού του ζητήματος βρίσκεται το σύμπλεγμα του Καστελόριζου - όχι ως περιφερειακή λεπτομέρεια, αλλά ως αποφασιστικός μοχλός: Όποιος ελέγχει τη νομική και γεωπολιτική του θέση, ελέγχει το νότιο άκρο της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κι όμως, την ώρα που η περιοχή αναδιατάσσεται, βλέπουμε σχέδια και “σκέψεις εργασίας” να κυκλοφορούν, από εγχώρια think tanks όπως το περίφημο ΕΛΙΑΜΕΠ, που έχει γίνει περίπου ο επίσημος σύμβουλος της εξωτερικής μας πολιτικής αν και ιδιωτικός φορέας, έως διεθνή γραφεία στρατηγικής και forum - σχέδια που εισηγούνται ειδικά καθεστώτα ή ευελιξίες στην αντιμετώπιση του Καστελόριζου. Είναι σχέδια που δεν εκφέρονται πάντα φωναχτά, αλλά υλοποιούνται βήμα-βήμα στο πεδίο. Αυτά τα σενάρια έχουν πλέον μεταβληθεί σε πρακτική - όχι επειδή είναι απαραίτητα, αλλά επειδή κάποιοι μεγάλοι παίκτες τα θεωρούν βολικά.

Αν δεν υπάρξει άμεση, ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη απάντηση από την Αθήνα και τη Λευκωσία - την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των δύο κρατών - τότε το Καστελόριζο κινδυνεύει να μετατραπεί από μοχλός εθνικής ισχύος σε εργαλείο “ευελιξίας” τρίτων. Και αυτό δεν είναι θεωρητική απειλή: Είναι το κεντρικό σημείο της νέας γεωπολιτικής εξίσωσης που παίζεται αυτή τη στιγμή.

Το καλώδιο που δεν τόλμησε να περάσει

Το πρόγραμμα ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου- Κρήτης- Ελλάδας, που για χρόνια παρουσιάστηκε ως κορυφαίο έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, απέδειξε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο πόσο εύθραυστη είναι η διεθνής σφαίρα εμπιστοσύνης, όταν στις θαλάσσιες περιοχές υπάρχουν ασαφείς οριοθετήσεις. Η διακοπή ή αναβολή των εργασιών δεν οφείλεται μόνο σε τεχνικά ή οικονομικά ζητήματα - ο κύριος λόγος ήταν πολιτικός: η Τουρκία ξεκαθάρισε ότι δε θα επιτρέψει την έξοδο του καλωδίου πέρα από τα 6 ν.μ. σε ορισμένες περιοχές, κι αυτό ήταν η αφορμή για την αναβολή που εξελίχθηκε σε ουσιαστική καθυστέρηση.

Μπορεί κάποιοι να μιλούν για «οικονομοτεχνικά εμπόδια» ή για «επανασχεδιασμό»(δηλαδή ακόμη και επενδυτικά, φτου και από την αρχή και σε νέα βάση παιχτών με κεφάλαια από ΗΠΑ έως αραβικές χώρες του Κόλπου), όμως η ουσία είναι μία: Απουσία οριοθετημένων θαλάσσιων ζωνών αφήνει τα έργα εκτεθειμένα σε πιέσεις και απειλές. Και όταν η απειλή είναι στρατιωτική, η πολιτική επιλογή συχνά είναι το πιο εύκολο εργαλείο. Η ακύρωση ή αναστολή τέτοιων έργων σημαίνει πρακτικά αποδέσμευση γεωπολιτικής πρωτοβουλίας.

Αν η Αθήνα και η Λευκωσία είχαν προχωρήσει από καιρό σε πλήρη και αμοιβαία οριοθέτηση ΑΟΖ, το πεδίο διαπραγμάτευσης θα ήταν διαφορετικό - δε θα υπήρχε το κενό που σήμερα εκμεταλλεύονται τρίτοι. [iEpikaira: Σωστά αλλά στην Κάσο ούτε εντός οριοθετημένης ΑΟΖ με την Αίγυπτο δεν διασφαλίσαμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Επομένως το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο και πολύ χειρότερο!]

Το “υπαρκτό σενάριο” ανασχεδιασμού: όταν οι ιδέες γίνονται πολιτική

Σε διπλωματικά και ακαδημαϊκά γραφεία κυκλοφορεί εδώ και καιρό ένα σχέδιο που δεν αποτελεί θεωρία εργασίας, αλλά λειτουργεί ως πρακτική γραμμή: η “ειδική διαχείριση” του συμπλέγματος του Καστελόριζου. Το σενάριο αυτό - που έχει μάλιστα διατυπωθεί σε αναλύσεις εγχώριων και διεθνών think tanks - προτείνει ευελιξίες στην εφαρμογή των δικαιωμάτων, ώστε να διευκολυνθεί ο διάλογος ΗΠΑ-Τουρκίας και να αποφευχθούν εντάσεις που θεωρούνται επικίνδυνες για το ΝΑΤΟ.

Στην πράξη, η παραχώρηση σημαντικού μεριδίου σε διεθνή όμιλο με όρους που του επιτρέπουν αποχώρηση χωρίς συνέπειες σημαίνει ότι η εθνική απόδοση από μια πιθανή ανακάλυψη συχνά μειώνεται δραστικά

Είναι κρίσιμο να σημειωθεί πως δε γίνεται λόγος για επισήμως προτεινόμενη “παραίτηση δικαιωμάτων”, το αφήγημα παρουσιάζεται ως “ρεαλιστική ρύθμιση”, ως “διπλωματική ευελιξία”. Η μετάφραση όμως στη γεωπολιτική γλώσσα είναι μία: αν αποδέχεσαι ότι ένα νησιωτικό σύμπλεγμα δεν έχει το ίδιο βάρος που το δίνει το διεθνές δίκαιο, τότε διαπραγματεύεσαι την ουσία.

Αυτό το “υπαρκτό σενάριο”, όσα ονόματα κι αν αλλάξουν γύρω του, έχει την ίδια φόρμουλα: η αποδυνάμωση του ρόλου του Καστελόριζου ανοίγει παράθυρο για μεγαλύτερη “ευελιξία” στην περιοχή - ευελιξία που εξυπηρετεί πρωτίστως τις ισχυρές πλευρές του παιχνιδιού.

Οι ΗΠΑ και το παιχνίδι των διαδρόμων

Η Ουάσινγκτον έχει καταστήσει τον ενεργειακό ανασχεδιασμό εργαλείο διεθνούς επιρροής: η προώθηση του ακριβού και λιγότερο φίλιου στο περιβάλλον αμερικανικού LNG και η προσπάθεια σύνδεσης πλωτών ή χερσαίων διαδρόμων προς την Ανατολική Ευρώπη είναι καθαρά στρατηγικές επιλογές που εξυπηρετούν τον γεωπολιτικό στόχο περιορισμού ρωσικής επιρροής.

Για να λειτουργήσει αυτή η στρατηγική, χρειάζονται σταθεροί συνεργάτες και ασφαλείς θαλάσσιες οδοί - και συχνά προτιμά λύσεις που καθιστούν την περιοχή εξαρτώμενη από συστήματα και υποδομές υπό αμερικανικό έλεγχο. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως ιδανικός ενδιάμεσος: θέση, λιμάνια, υποδομές. Όμως το τίμημα αυτού του ρόλου δεν έχει υπολογιστεί σωστά: περιλαμβάνει απώλεια στρατηγικής αυτονομίας, μετατόπιση αποφάσεων εκτός της χώρας και αποδοχή λύσεων που δε διασφαλίζουν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα Ελλάδας και Κύπρου. Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές είναι πως η προώθηση ενός κάθετου διαδρόμου LNG προς την Ουκρανία ή την κεντρική Ευρώπη δεν εξασφαλίζει αυτόματα την ενίσχυση της ελληνικής θέσης. Χωρίς πλήρη οριοθέτηση, χωρίς αποθήκες και χωρίς δομές που να ωφελούν πραγματικά τη χώρα, η Ελλάδα παραμένει πάροχος υποδομών, όχι παραγωγός του δικού της φυσικού αερίου - όχι κυρίαρχος παράγοντας.

ExxonMobil και οι άλλες “σφήνες”

Όταν μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι επενδύουν “ψίχουλα” σε σεισμικές έρευνες και όρους που τους επιτρέπουν δικαίωμα αποχώρησης χωρίς κόστος, το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: οι εταιρείες παίρνουν πρόσβαση σε γεωλογικά δεδομένα με χαμηλό ρίσκο και η χώρα χάνει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει πλήρως τυχόν ανακαλύψεις. Στην πράξη, η παραχώρηση σημαντικού μεριδίου σε διεθνή όμιλο με όρους που του επιτρέπουν αποχώρηση χωρίς συνέπειες σημαίνει ότι η εθνική απόδοση από μια πιθανή ανακάλυψη συχνά μειώνεται δραστικά. Επιπλέον, οι εταιρείες συχνά λειτουργούν ως παράγοντας αδρανοποίησης: το αφήγημα ότι «είναι νωρίς να δεσμευτούμε, χρειάζονται περισσότερα δεδομένα» χρησιμοποιείται ως κάλυμμα για να κερδηθεί χρόνος - χρόνος που εξυπηρετεί εσωτερικά και εξωτερικά συμφέροντα που δεν ταυτίζονται με την εθνική στρατηγική. [iEpikaira: Όπως συμβαίνει με το κοίτασμα Αφροδίτη της Κύπρου επί σχεδόν μια 15ετία με βεβαιωμένα κοιτάσματα που παραμένουν στο βυθό τους ΕΔΩ... Είναι τυχαίο ότι οι ίδιες διαχειρίστριες αμερικανικές εταιρίες του κοιτάσματος Αφροδίτη ΕΔΩ ενώ κωλυσιεργούν, ταυτόχρονα θέλουν να εξασφαλίσουν και τα πιθανά κοιτάσματα της Κρήτης/Πελοποννήσου;]

Κύπρος: η μικρή που πληρώνει για τα μεγάλα λάθη

Η Κύπρος, με τους δικούς της περιορισμούς λόγω τουρκικής κατοχής στο βόρειο τμήμα της αν και χώρα-μέλος της Ε.Ε. και γεωπολιτικής έκθεσης, είναι θύμα μιας διπλής αδυναμίας: της δικής της υποδομής και της εθνικής αστάθειας των συμμάχων της. Η επίδραση δεν είναι μόνο οικονομική αλλά κυρίως πολιτική: Όταν τα ενεργειακά της σχέδια υπεισέρχονται σε διεθνείς ισορροπίες χωρίς να υπάρχει πολιτική θωράκιση, η Λευκωσία βλέπει τα οφέλη της να συρρικνώνονται.

Η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα είναι το λιγότερο που μπορεί να κάνει: Όχι για να δείξει μεγαλοψυχία, αλλά για να κατοχυρώσει νομικά και στρατηγικά τα δικαιώματα που διαθέτει. Χωρίς αυτήν την οριοθέτηση, κάθε project, κάθε καλώδιο και κάθε γεώτρηση παραμένει ευάλωτο στις πολιτικές πιέσεις άλλων.

Η λέξη “συνεκμετάλλευση” ως εργαλείο χειραγώγησης

Η συνεκμετάλλευση, όταν προτείνεται από τρίτους χωρίς προηγούμενη και πλήρη οριοθέτηση δικαιωμάτων, αποτελεί καμουφλαρισμένη υποχώρηση και επί της ουσίας είναι συνδιαχείριση επί των δικών σου δικαιωμάτων. Η επιχείρηση να παρουσιάζεται ως “ευέλικτη λύση” την καθιστά προοδευτικά αποδεκτή, ενώ στην ουσία πρόκειται για μετατροπή δικαιωμάτων σε διαπραγματευτικό αντικείμενο.

Αν την ίδια ώρα το πολιτικό σύστημα επιτρέπει τέτοια θέματα να απασχολούνται περισσότερο από την επικοινωνία παρά από τη στρατηγική, το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: η χώρα χάνει πρωτοβουλία. Και όταν χάνει πρωτοβουλία, χάνει και την ικανότητα να προφυλάξει κρίσιμα συμφέροντα.

Το σύστημα ευθύνης: κυβέρνηση, αντιπολίτευση, θεσμοί

Η ευθύνη γι’ αυτήν την κατάσταση δεν καταλογίζεται αποκλειστικά σε μία παράταξη. Είναι συλλογική: Η κυβέρνηση φέρει την κύρια ευθύνη γιατί έχει στη διάθεσή της τα εργαλεία πολιτικής και δεν τα χρησιμοποίησε για να κατοχυρώσει πλήρως τα συμφέροντα της χώρας. Αντί για αποφασιστικές πρωτοβουλίες, επέλεξε τη διαχείριση ρίσκου που τελικά ισοδυναμεί με αποδοχή τετελεσμένων. Η αντιπολίτευση έχει μερίδιο ευθύνης γιατί πολύ συχνά περιορίζεται στη μικροπολιτική αντιπαράθεση και στην καταγραφή λαθών, αντί να παρουσιάζει θεσμικό και μακρόπνοο εθνικό σχέδιο. Η απουσία ρεαλιστικού, αξιόπιστου και συναινετικού σχεδίου από την πλευρά των κομμάτων μειώνει την πίεση για αποφασιστικές κινήσεις. Οι θεσμοί - ακαδημαϊκοί, νομικοί, τεχνοκρατικοί - πολλές φορές αναλαμβάνουν ρόλο “διαχειριστή” και όχι “σχεδιαστή”, αποδεχόμενοι εισήγηση τρίτων ως δεδομένο, αντί να αναπτύσσουν ανεξάρτητη και εθνικά προσανατολισμένη πολιτική. Η κοινωνία επίσης έχει ευθύνη, καθώς η δημόσια σφαίρα συχνά δεν απαιτεί ή δεν κατανοεί το βάθος των επιλογών που διακυβεύονται. Όταν όλα τα παραπάνω συνδυαστούν, το αποτέλεσμα είναι ένα πολιτικό σύστημα που δεν ασκεί στρατηγική, αλλά διαχειρίζεται ανακολουθίες και στο βάθος, πικρές ήττες...

Τι πρέπει να γίνει - και γιατί πρέπει να γίνει τώρα

Υπάρχει μία και μόνη πρακτική, νομικά και γεωπολιτικά ισχυρή απάντηση: άμεση, πλήρης και αμοιβαία οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου. Όχι ως τελεσίγραφο, αλλά ως θεμέλιο της εθνικής στρατηγικής.

Αυτό σημαίνει:

- Να “κλειδώσουν” τα σύνορα με νομικό τρόπο και να τεθεί τέλος στις αμφισβητήσεις που γεννούν ευελιξίες.

- Να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν έργα (αγωγοί, καλώδια, αποθήκες) με όρους που διασφαλίζουν τη μέγιστη προστιθέμενη αξία για Ελλάδα και Κύπρο - όχι με όρους που υπαγορεύονται από τρίτους.

- Να μην παραχωρούνται αποκλειστικά δικαιώματα διαχείρισης σε εξωτερικούς ομίλους χωρίς ρητή πρόβλεψη για εθνικά οφέλη (τεχνογνωσία, αποθήκευση, βιομηχανία).

- Να επανεξεταστεί κάθε “σενάριο ευελιξίας” και να αποκρουστούν τυχόν εισηγήσεις που στοχεύουν στην αποδυνάμωση του ρόλου του συμπλέγματος Καστελόριζου.

- Να υπάρξει εθνική και διακομματική συμφωνία που να δίνει σταθερότητα στο εγχείρημα μακράς πνοής.

Αν αυτά δε συμβούν τώρα, δεν υπάρχει λογική βάση να αναμένουμε ότι σε μερικά χρόνια οι συνθήκες θα είναι ευκολότερες. Η ιστορία δείχνει το αντίθετο: όποιος διστάζει, χάνει έδαφος.

Η πραγματικότητα: Σκληρή γεωπολιτική, σκληρή ευθύνη

Η Ανατολική Μεσόγειος δε συγχωρεί αναβολές. Δεν αναγνωρίζει καλές προθέσεις χωρίς πράξεις. Και πάνω απ’ όλα, δεν περιμένει τις εσωτερικές πολιτικές μας αδυναμίες.

Η ευθύνη είναι συλλογική αλλά συγκεκριμένη: Οι κυβερνήσεις οφείλουν να πράξουν ως κυρίαρχοι θεματοφύλακες, η αντιπολίτευση οφείλει να παράξει στρατηγική πέρα από μιντιακές επικοινωνίες, οι θεσμοί οφείλουν να σχεδιάσουν με βάση το εθνικό συμφέρον και η κοινωνία να απαιτήσει από τους πολιτικούς της να μην παραδίδουν τα “κλειδιά” της γεωπολιτικής.

Το πρώτο βήμα είναι ένα και σαφές: οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου τώρα. Χωρίς αυτό, κάθε συζήτηση για αγωγούς, καλώδια, LNG ή κοιτάσματα είναι, στην καλύτερη περίπτωση, διαχείριση μιας ήδη χαμένης μάχης.

Αν οι ελληνικές και κυπριακές ηγεσίες δεν κατανοήσουν αυτό το απλό αλλά κομβικό γεγονός, τότε το μέλλον της περιοχής θα συνεχίσει να γράφεται από άλλους - με συνέπειες που δεν περιορίζονται σε οικονομικούς δείκτες, αλλά που αφορούν την ίδια την εθνική ασφάλεια και τη διεθνή θέση των δύο κρατών. Η μεγάλη εικόνα είναι αδυσώπητη: όποιος δε χαράσσει στρατηγική, δεν απειλείται μόνο να χάσει ενεργειακά οφέλη, απειλείται να χάσει το δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του και την εθνική του κυριαρχία.

Κι αυτό δεν είναι απλώς γεωπολιτική ρητορεία. Είναι η σκληρή πραγματικότητα που απαιτεί αποφασιστική πολιτική και όχι αναβολές.

Πηγή: neakriti.gr φωτο protagon.gr

Η «ακτίνα δράσης» εκτείνεται από την ΑΟΖ του Ισραήλ και τα κοιτάσματα Λεβιάθαν και Ταμάρ έως την Αίγυπτο και την Κύπρο

Μιχάλης Μαστοράκης • mmastorakis@naftemporiki.gr

Σε βασικό πεδίο δραστηριότητας για την πετρελαϊκή εταιρεία Chevron έχει αναδειχθεί η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η διοίκηση του ομίλου σε πρόσφατη ενημέρωση επενδυτών προέβη σε ειδική αναφορά επί του θέματος.

Η «ακτίνα δράσης» εκτείνεται από την ΑΟΖ του Ισραήλ και τα κοιτάσματα Λεβιάθαν και Ταμάρ έως την Αίγυπτο και την Κύπρο, με την ανάπτυξη του κοιτάσματος Αφροδίτη, και εσχάτως τις παραχωρήσεις νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Τα παραπάνω αποτυπώνουν τη διευρυμένη και πολυδιάστατη παρουσία της Chevron στην περιοχή σε μια περίοδο που αφενός έρχεται σε πρώτο πλάνο η τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς με φυσικό αέριο στη «μετά» το ρωσικό αέριο εποχή και αφετέρου η Ανατολική Μεσόγειος συνιστά πεδίο διέλευσης κρίσιμων εμπορικών και ενεργειακών δρόμων που με τη σειρά τους αναδεικνύουν σε βασική προτεραιότητα τα ζητήματα ασφάλειας σε όλες τις διαστάσεις.

Επί του πεδίου, η Chevron σχεδιάζει στις αρχές του επόμενου έτους να προχωρήσει σε εργασίες βελτιστοποίησης στο κοίτασμα Tamar, καθώς και πρόσθετες παρεμβάσεις στο Λεβιάθαν, γεγονός που θα επιτρέψει την αύξηση της παραγωγής βραχυπρόθεσμα κατά 25%. Η εταιρεία βρίσκεται κοντά στη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης για μια μεγαλύτερη επέκταση του κοιτάσματος Λεβιάθαν.

Βασική εκτίμηση της διοίκησης θέλει να γίνονται περαιτέρω βήματα ανάπτυξης και μετά το 2030 με τον βραχυπρόθεσμο, ωστόσο, ορίζοντα εργασιών να περιλαμβάνει επιπρόσθετα των παραπάνω το κοίτασμα Αφροδίτη στην ΑΟΖ της Κύπρου, καθώς και τον σχεδιασμό για μια νέα γεώτρηση στο Δέλτα του Νείλου εντός του 2026.

Στην Ελλάδα

Η παρουσία της Chevron στην περιοχή, όπως προαναφέρθηκε, δεν περιορίζεται μόνο στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου, αλλά πλέον εντοπίζεται και στα ελληνικά χωρικά ύδατα, με τον αμερικανικό πετρελαϊκό κολοσσό να αποτελεί τον νέο «παίκτη» στο εθνικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων.

Υπενθυμίζεται ότι η Chevron σε κοινοπραξία με τη Helleniq Energy συμμετείχε πρόσφατα στον διαγωνισμό που προκήρυξε προ μηνών το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την παραχώρηση θαλασσοτεμαχίων νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, με το ελληνοαμερικανικό σχήμα να αναδεικνύεται ανάδοχος.

Να σημειωθεί ότι η διαδικασία εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, με τα επόμενα βήματα να περιλαμβάνουν την έγκριση του φακέλου σύμβασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η περιοχή νότια της Κρήτης παραμένει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς εκτιμάται ότι διαθέτει σημαντικό γεωλογικό δυναμικό.

[iEpikaira: όντως πρόκειται για "σχέδιο δράσης" ή αλλιώς μονοπώλιο! Όπως σχολιάσαμε ΕΔΩ, τελικά ο σκοπός μας είναι μόνο η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο; Ή μήπως η πλήρη εξάρτηση στην αμερικανική εκμετάλλευση των δικών μας -ελληνικών και κυπριακών- κοιτασμάτων; Εάν κάνουμε λόγο για "ενεργειακή υποδούλωση", θα ήταν υπερβολή;]

Πηγή: naftemporiki.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Chevron: Το σχέδιο δράσης σε Ελλάδα – Ανατολική Μεσόγειο"

Τη στρατηγική της για τα επόμενα χρόνια ανέλυσε η διοίκηση της Chevron, σε χθεσινή τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές.

Ο όμιλος θεωρεί ότι η ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα συνεχιστεί. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι υπάρχει σημαντική ανάγκη για επενδύσεις ώστε να καλυφθεί το κενό μεταξύ παραγωγής και ζήτησης, που σε διαφορετική περίπτωση θα προκληθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η απόκλιση αντιστοιχεί σε "πέντε Σαουδικές Αραβίες", όπως τονίστηκε.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Chevron στοχεύει σε αύξηση της παραγωγής της κατά 2-3% ετησίως, με ταυτόχρονο εξορθολογισμό του κόστους και αποεπένδυση από μη κερδοφόρα εγχειρήματα.

Μέχρι στιγμής, οι αποεπενδύσεις στις οποίες προχώρησε η εταιρεία καλύηφθηκαν με το παραπάνω μέσω της ανάπτυξης σε περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η Γουιάνα και οι ΗΠΑ.

Συγκεκριμένα όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, η διοίκηση στάθηκε στο σχέδιο για το ισραηλινό κοίτασμα Ταμάρ, όπου η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί κατά 25%. Στην περίπτωση του Λεβιάθαν, βρίσκεται κοντά στην τελική απόφαση για επέκταση που θα προσθέσει επίσης 25%.

Για την περίοδο μετά το 2030, η Chevron βλέπει περαιτέρω δυνατότητες ανάπτυξης, με έμφαση στο κοίτασμα Αφροδίτη της Κύπρου, όπου συνεχίζονται οι τεχνικές εργασίες.

Πηγή: energypress.gr

Τί είναι η P-TEC με 24 χώρες, κολοσσούς LNG, τι θα κριθεί

Χρήστος Κολώνας

Οι αμερικανοί υπουργοί Ενέργειας και Εσωτερικών, Κρις Ράιτ και Νταγκ Μπέργκαμ, ο υφυπουργός για τη Διαχείριση και τους Πόρους, Μάικλ Ρήγας, αλλά και εκπρόσωποι μεγάλων ενεργειακών και τεχνολογικών ομίλων έρχονται στην Αθήνα για τις εργασίες της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC)

Ανάβει το παιχνίδι στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου. Με «όπλα» την ενέργεια και πιο συγκεκριμένα το LNG και τους υδρογονάνθρακες, η Ελλάδα προχωρά σε μια ύψιστης σημασίας διπλωματική κίνηση.

Κι ενώ η ΕΕ έχει λάβει την απόφαση απαγόρευσης της εισόδου του ρωσικού φυσικού αερίου από το 2028 και οι ΗΠΑ προσφέρονται στη διάθεση LNG για την αντικατάστασή του, η Αθήνα φιλοξενεί στις 6 και 7 Νοεμβρίου τις εργασίες της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC).

Είκοσι τέσσερις χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της εκπροσώπησης της ΕΕ, και οι ΗΠΑ, αλλά και τουλάχιστον 17 πολυεθνικοί όμιλοι από τους κλάδους της ενέργειας και της τεχνολογίας και του AI θα συμμετάσχουν σε δύο Forum που πραγματοποιούνται τις δύο προαναφερόμενες ημερομηνίες στην ελληνική πρωτεύουσα.

Τις εργασίες της P-TEC διοργανώνουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, ενώ θα συμμετέχουν ο αμερικανός υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ, ο οποίος θα μετρά τη δεύτερη επίσημη επίσκεψή του στην Ελλάδα σε διάστημα λιγότερο από δύο μήνες, και ο υφυπουργός Εξωτερικών για τη Διαχείριση και τους Πόρους Μάικλ Ρήγας. Συνολικά 400 αξιωματούχοι θα βρεθούν στην Αθήνα στις 6 και 7 Νοεμβρίου.

Η P-TEC

Η Σύμπραξη για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (Partnership for Transatlantic Energy Cooperation – P-TEC) ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του πρώην υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, Ρικ Πέρι, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (Three Seas Initiative). 

Η Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών είναι μια περιφερειακή πλατφόρμα συνεργασίας, ιδρυθείσα το 2015 από την Πολωνία και την Κροατία, με στόχο την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ χωρών που βρίσκονται μεταξύ της Βαλτικής, της Αδριατικής και της Μαύρης Θάλασσας. Κύριοι άξονές της είναι η ενέργεια, οι υποδομές και η ψηφιακή συνδεσιμότητα. [iEpikaira: Περισσότερα για το Three Seas Initiative ΕΔΩ!]

Στόχος της P-TEC είναι η ενίσχυση της ενεργειακής διασυνδεσιμότητας, της ασφάλειας και της συνεργασίας ανάμεσα στις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η πρωτοβουλία P-TEC εστιάζει σε κοινές ενεργειακές υποδομές (δίκτυα ηλεκτρισμού, αγωγούς, μεταφορές), με στόχο τη δημιουργία βιώσιμης, ανθεκτικής και συνεργατικής ενεργειακής αγοράς που θα αποφέρει οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

Μέλη της P-TEC, τα οποία και θα εκπροσωπηθούν στην Αθήνα στις 6 και 7 Νοεμβρίου από τους υπουργούς Ενέργειας, είναι οι χώρες: Αλβανία, Αυστρία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, ΕΕ, Γεωργία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Κόσοβο, Λετονία, Λιθουανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Πολωνία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ουκρανία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Την ΕΕ θα εκπροσωπήσει η γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρ. Επιτροπής Ντίτε Τζουλ Γιόργκενσεν.

Οι εταιρείες

Κολοσσοί της ενέργειας κυρίως ορμώμενοι από τις ΗΠΑ με μπίζνες σε LNG, την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων αλλά και την ψηφιακή τεχνολογία και το AI θα βρεθούν στην Αθήνα στη διάρκεια των εργασιών της P-TEC.

Οπως αναφέρουν πηγές, η παρουσία τους στην Ελλάδα φανερώνουν τις προθέσεις τους να ενδυναμώσουν τη στρατηγική των ΗΠΑ και της ΕΕ για τη μεγαλύτερη είσοδο του LNG στη Γηραιά Ηπειρο προς αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου.

Η χώρα μας μέσω των τερματικών σταθμών LNG της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και του «Κάθετου Διαδρόμου» και του δικτύου αγωγών ανάμεσα στην Ελλάδα, τις βαλκανικές χώρες και την Ουκρανία, φιλοδοξεί να παίξει τον ρόλο της κεντρικής πύλης εισόδου αμερικανικού αερίου.

Μελλοντικά δε, αν κι εφόσον Chevron και ExxonMobil ανακαλύψουν κοιτάσματα φυσικού αερίου στις υπεράκτιες παραχωρήσεις της Κρήτης και Νότια της Πελοποννήσου, η Ελλάδα έχει την προοπτική να καταστεί και παραγωγός-προμηθευτής ενέργειας της Ευρώπης. [iEpikaira: Το ίδιο ακούμε και για την Κύπρο εδώ και σχεδόν μια 15ετία με βεβαιωμένα κοιτάσματα που παραμένουν στο βυθό τους ΕΔΩ... Είναι τυχαίο ότι οι ίδιες διαχειρίστριες αμερικανικές εταιρίες του κοιτάσματος Αφροδίτη ΕΔΩ ενώ κωλυσιεργούν, ταυτόχρονα θέλουν να εξασφαλίσουν και τα πιθανά κοιτάσματα της Κρήτης/Πελοποννήσου; Τελικά ο σκοπός μας είναι μόνο η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο; Ή μήπως η πλήρη εξάρτηση στην αμερικανική εκμετάλλευση των δικών μας -ελληνικών και κυπριακών- κοιτασμάτων; Εάν κάνουμε λόγο για "ενεργειακή υποδούλωση", θα ήταν υπερβολή;]

Μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι δίνουν το «παρών» στην Ελλάδα. Θα συμμετέχουν στις εργασίες της P-TEC επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις εξορύξεις υδρογονανθράκων και την παραγωγή LNG, όπως η ExxonMobil, η Woodside Energy, η ConocoPhilips, η Cheniere, καθώς και άλλες εταιρείες με κύρια δραστηριότητα το LNG, όπως οι Venture Global LNG, Excelerate Energy και LNG Allies καθώς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε άλλους τομείς στην ενέργεια, όπως για παράδειγμα η Italgas (διαχειριστής φυσικού αερίου), οι DTEK, Westinghouse, Global Vision, Concelex, Excelerate Energy, Baker Hughes, E-INFRA και EQT.

Μεγάλο ενδιαφέρον αποκτούν και η έλευση στην Αθήνα στελεχών των Google και Amazon. Οι δύο κορυφαίοι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν στα Data Centers αναζητώντας ενεργειακές πηγές για τη λειτουργία τους.

Φυσικά, συμμετοχή στις εργασίες της P-TEC και πιο συγκεκριμένα σε επιχειρηματικό φόρουμ που διοργανώνεται στο πλαίσιο της υπουργικής συνάντησης θα έχουν και μεγάλες ελληνικές εταιρείες: Οι ΔΕΗ, HELLENiQ ENERGY, ΔΕΠΑ Εμπορίας, ΑΔΜΗΕ, Metlen, Motor Oil και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, καθώς και ναυτιλιακές εταιρείες, λένε οι πληροφορίες ότι θα παρευρεθούν στο φόρουμ.

Ασφάλεια και επενδύσεις

Την πρώτη ημέρα του συνεδρίου, στις 6 Νοεμβρίου, συμμετέχοντες υπουργοί, θεσμικοί εκπρόσωποι, διεθνείς οργανισμοί και στελέχη κορυφαίων επιχειρήσεων του ενεργειακού τομέα από Αμερική, Ευρώπη και Ελλάδα συζητούν για τις νέες ενεργειακές τάσεις και τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για μια ασφαλή, βιώσιμη και ανταγωνιστική ενεργειακή αγορά.

Τις εργασίες ανοίγουν οι υπουργοί Ενέργειας ΗΠΑ και Ελλάδας, Κρις Ράιτ και Σταύρος Παπασταύρου, με ένα fire-side chat. Ακολουθεί πιθανότατα η ομιλία του αμερικανού υπουργού Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ.

Μεταξύ των θεματικών ενοτήτων που θα συζητηθούν στα πάνελ περιλαμβάνονται: ο ρόλος του φυσικού αερίου στη νέα ενεργειακή γεωγραφία της Ευρώπης, ο κάθετος διάδρομος του φυσικού αερίου, η προσέλκυση κεφαλαίων για επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, η συμβολή της ενέργειας στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων και οι αναδυόμενες τεχνολογίες.

Η πρώτη ημέρα θα ολοκληρωθεί με επίσημο δείπνο υψηλών προσκεκλημένων. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το πάνελ αφιερωμένο στην Ελλάδα, στο οποίο η πολιτική ηγεσία θα παρουσιάσει τα πεπραγμένα καθώς και τον μακροπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό στον τομέα της ενέργειας.

Η δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου, στις 7 Νοεμβρίου, είναι αφιερωμένη στις υπουργικές εργασίες του P-TEC, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας και υψηλόβαθμων εκπροσώπων από τις συμμετέχουσες χώρες.

Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της επάρκειας εφοδιασμού, στη διαμόρφωση στρατηγικών για βιώσιμες ενεργειακές υποδομές, καθώς και στον ρόλο του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ως μοχλού ανταγωνιστικότητας και περιφερειακής σταθερότητας.

Πηγή: tovima.gr

Ο κ. Χριστοδουλίδης ενημερώθηκε για την έναρξη εργασιών έρευνας βυθού το ερχόμενο καλοκαίρι, στη βάση και του σχετικού χρονοδιαγράμματος που είχε τεθεί

Τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο την αξιοποίηση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» και τη στρατηγική σημασία του για την Κυπριακή Δημοκρατία, συζήτησε το πρωί της Δευτέρας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνάντησή του με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Chevron Mike Wirth και τον Πρόεδρο Διεθνούς Έρευνας και Παραγωγής Clay Neff.

Σύμφωνα με γραπτή δήλωση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, «η κατάληξη σε συμφωνία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Chevron για την αξιοποίηση του κοιτάσματος «Αφροδίτη», καθώς και η υπογραφή συμφωνίας με την Αίγυπτο για την εμπορική ανάπτυξη του φυσικού αερίου του κοιτάσματος, τον περασμένο Φεβρουάριο, έχουν στρατηγική σημασία για τη χώρα».

Όπως ανέφερε, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ενημερώθηκε για την έναρξη εργασιών έρευνας βυθού το ερχόμενο καλοκαίρι, στη βάση και του σχετικού χρονοδιαγράμματος που είχε τεθεί, για την τοποθέτηση αγωγού μεταξύ «Αφροδίτη» και σημείου προσαιγιάλωσης στην Αίγυπτο, ενώ παράλληλα, κατά τη συνάντηση, έγινε αναφορά στις διαδικασίες που προωθεί η Chevron, μετά την έγκριση από την Κυπριακή Δημοκρατία του Σχεδίου Ανάπτυξης και Παραγωγής για υλοποίηση των συμφωνηθέντων, καθώς και στη συμφωνία φιλοξενούσας χώρας που θα συναφθεί με την Αίγυπτο, μετά την υπογραφή του σχετικού Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) τον περασμένο Φεβρουάριο.

Σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε τη σημασία της έγκαιρης και αποτελεσματικής υλοποίησης των ενεργειακών σχεδιασμών, στη βάση του Σχεδίου Ανάπτυξης και Παραγωγής, επισημαίνοντας παράλληλα ότι «η ανάπτυξη και αξιοποίηση του κοιτάσματος “Αφροδίτη” αποτελεί προτεραιότητα για την Κυπριακή Δημοκρατία», και υπογράμμισε πως η αποτελεσματική υλοποίηση του σχεδίου είναι καθοριστική, «τόσο για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της χώρας όσο και για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της περιοχής, αφού αναδεικνύεται η σημασία της χώρας μας ως μιας νέας πηγής εφοδιασμού για τις ανάγκες γειτονικών χωρών, πρώτιστα, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Η παρουσία της Chevron στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), αλλά και στην περιοχή, αφού αποτελεί τη μόνη εταιρεία που δραστηριοποιείται σε Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο και Ελλάδα, πρόσθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, προσδίδει δυναμική στις προσπάθειες για αξιοποίηση των υδρογονανθράκων της περιοχής, καθιστώντας την εταιρεία έναν καθοριστικό παράγοντα για τη διασφάλιση ενεργειακής ασφάλειας σε περιφερειακό επίπεδο με την ανάπτυξη συνεργιών», αναφέρει στη συνέχεια ο κ. Λετυμπιώτης, προσθέτοντας ότι «η πολυσύνθετη τεχνογνωσία της και η διεθνής εμπειρία που διαθέτει στη διαχείριση θαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων δημιουργούν προστιθέμενη αξία και μεταφέρουν τεχνολογικές καινοτομίες, ωφελώντας την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή».

Συμπληρώνεται ότι από πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της Chevron επανέλαβαν τη βούλησή τους για στενή συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία και εξέφρασαν την πρόθεσή τους να συμβάλουν στην υλοποίηση των στόχων της ενεργειακής στρατηγικής της χώρας, σημειώνοντας ότι το «Αφροδίτη» αποτελεί σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου δραστηριοτήτων της εταιρείας στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή που εντάσσεται στους μελλοντικούς σχεδιασμούς και προτεραιότητες της Chevron.

Σημειώνεται επίσης ότι η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις κεντρικές εγκαταστάσεις της Chevron, στο Χιούστον του Τέξας, όπου ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ξεναγήθηκε στις υποδομές της εταιρείας, οι οποίες είναι σχεδιασμένες, για να φιλοξενούν και να υποστηρίζουν μεγάλης κλίμακας λειτουργιών και εξειδικευμένα ερευνητικά προγράμματα.

Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας συνόδευαν στη συνάντηση ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Γιώργος Παπαναστασίου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, η Υφυπουργός Παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική, και υπηρεσιακοί παράγοντες, καταλήγει η δήλωση.

[iEpikaira: Πολύ περίεργες συμπτώσεις ΕΔΩ και ΕΔΩ και το παρελθόν... ΕΔΩ και ΕΔΩ!]

Πηγή: kathimerini.com.cy

Η Κύπρος μπορεί να είχε να επιδείξει μια σειρά επιτυχημένων ανακαλύψεων ιδιαίτερα μεταξύ 2019-2022, αλλά δεν είχε καταγραφεί ουσιαστική πρόοδος ως προς την εμπορική τους εκμετάλλευση

Δρ Θεόδωρος Τσακίρης*

Οι συμφωνίες που υπέγραψαν την περασμένη Δευτέρα στο Κάιρο οι υπουργοί Ενέργειας της Κύπρου και της Αιγύπτου, Γεώργιος Παπαναστασίου και Καρίμ Μπαντάουι, σηματοδοτούν την έξοδο της κυπριακής στρατηγικής φυσικού αερίου από ένα βαθύ τέλμα. Η Κύπρος μπορεί να είχε να επιδείξει, παρά την κλιμακούμενη τουρκική απειλή, μια σειρά επιτυχημένων ανακαλύψεων ιδιαίτερα μεταξύ 2019-2022, όταν και βρέθηκαν τα κοιτάσματα «Γλαύκος», «Κρόνος» και «Δίας», αλλά δεν είχε καταγραφεί καμία ουσιαστική πρόοδος ως προς το κρίσιμο ζητούμενο της εμπορικής τους εκμετάλλευσης.

Αν και από το 2018 είχε υπογράψει διακυβερνητική συμφωνία με την Αίγυπτο για την κατασκευή ενός υποθαλάσσιου αγωγού, κανένα πρακτικό βήμα δεν είχε ακολουθήσει, ενώ ως προς το πολύπαθο πεδίο «Αφροδίτη», του οποίου η τελική εκτίμηση αποθεμάτων οριστικοποιήθηκε το 2023 (98 δισ. κυβικά μέτρα), η κατάσταση είχε αποτελματωθεί. Το 2019 η Λευκωσία είχε υπογράψει την 25ετή άδεια εκμετάλλευσης προς την κοινοπραξία που αναπτύσσει το κοίτασμα, τότε υπό την ηγεσία της Noble Energy, εγκρίνοντας το Σχέδιο Ανάπτυξης του Πεδίου (ΣΑΠ), αλλά έως το 2023 δεν είχε γίνει απολύτως τίποτα.

To σχέδιο ανάπτυξης πολύ απλά δεν αναπτυσσόταν και η τελική τεχνική μελέτη βιωσιμότητας του έργου, που αποτελεί προϋπόθεση για την τελική επενδυτική απόφαση της κοινοπραξίας, δεν είχε (και ακόμη και τώρα δεν έχει) ξεκινήσει. Για να γίνουν τα πράγματα ακόμη χειρότερα, η επικεφαλής της κοινοπραξίας που στο μεταξύ εξαγόρασε τη Noble, δηλαδή η Chevron, επιχείρησε να αναδιαμορφώσει δομικά το αρχικό ΣΑΠ υποβάλλοντας αλλαγές τον Μάιο του 2023 που θα μείωναν σημαντικά τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης του πεδίου, συνδέοντάς το με υφιστάμενες θαλάσσιες υποδομές είτε στο Ισραήλ (η «Αφροδίτη» απέχει μόλις 30 χλμ. από το «Λεβιάθαν») είτε στην Αίγυπτο.

Η Λευκωσία απέρριψε τον Αύγουστο του 2023 αυτό το σχέδιο, επιμένοντας στην ανάγκη αυτόνομης παραγωγής ενός κατά τα λοιπά μικρού κοιτάσματος μέσω της ανάπτυξης ενός ξεχωριστού Floating Production Unit (FPU), με τη λογική ότι θα μπορούσε μέρος της παραγωγής της να κατευθυνθεί και εκτός Αιγύπτου. Η συμφωνία που υπεγράφη στην Αίγυπτο ως προς το πεδίο «Αφροδίτη» επιβεβαιώνει αρχικά τη διακυβερνητική συμφωνία του 2018 για εξαγωγές του κυπριακού αερίου στην Αίγυπτο μέσω αγωγού και ενσωματώνει το επικαιροποιημένο ΣΑΠ που η Λευκωσία και η Chevron συμφώνησαν στις 14 Φεβρουαρίου. Το νέο ΣΑΠ δεν έχει μεγάλες διαφορές από το ΣΑΠ του 2019, με το κόστος ανάπτυξης να διαμορφώνεται στα 4 δισ. δολάρια. Πέρασαν πέντε χρόνια για να ξαναγυρίσουμε σχεδόν στο ίδιο σημείο αφετηρίας. Εάν αυτή τη φορά όλα πάνε κατ’ ευχήν –και αυτό δεν είναι a priori διασφαλισμένο–, η ολοκλήρωση του FEED μπορεί να αναμένεται μέσα στο 2026, με τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης μέσα στο 2027, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι το αέριο, εάν παραχθεί, θα παραχθεί προς το 2031, περίπου είκοσι χρόνια μετά την αρχική ανακάλυψη του πεδίου.

Η Λευκωσία δεν έχει την πολυτέλεια ανάλογης «υπομονής» για τα πεδία που ανακαλύφθηκαν και επιβεβαιώθηκαν στα νοτιοδυτικά πεδία της ΑΟΖ της μεταξύ 2022-2024 και η Συμφωνία Φιλοξενούσας Χώρας (ΣΦΧ) που υπεγράφη στο Κάιρο ανοίγει τον δρόμο της εμπορευματοποίησης όλων των ανακαλύψεων των Eni – Total στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ που περιλαμβάνουν τα κοιτάσματα «Δίας» (περί τα 70 ΔΚΜ), «Κρόνος» (70 ΔΚΜ) και το απροσδιόριστης δυναμικότητας κοίτασμα «Καλυψώ» που ανακαλύφθηκε το 2018. Αν και μικρότερα της «Αφροδίτης», τα εν λόγω κοιτάσματα απέχουν μεταξύ τους μόλις 5 χλμ., ενώ βρίσκονται πολύ κοντά στο αιγυπτιακό πεδίο «Ζορ», μέσω των υποδομών του οποίου θα φθάσουν στην Αίγυπτο. Αυτό ήταν το σημαντικότερο σημείο της ΣΦΧ του Καΐρου.

Αυτό που δεν διευκρινίζει προφανώς είναι τι ποσοστό από αυτές τις ποσότητες θα απορροφηθούν από την αιγυπτιακή αγορά και τι ποσοστό θα κατευθυνθεί στο τερματικό υγροποίησης της Δαμιέττης που ελέγχεται κατά 50% από την Εni. Η ΣΦΧ δεν αποτελεί εμπορική συμφωνία και δεν θα μπορούσε να αποτελέσει δεδομένου ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ακριβές χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης των πεδίων «Κρόνος» – «Δίας», ούτε έχει καν υποβληθεί προς έγκριση ΣΑΠ στη Λευκωσία.

Ωστόσο, σε αντίθεση με την πολυπλοκότητα της «Αφροδίτης», τα πεδία του τεμαχίου 6 χάρη στον έλεγχο της υποδομής υγροποίησης από την Εni και στα χρέη της Αιγύπτου προς την Εni, που αγγίζουν το 1,7 δισ. δολάρια, διαθέτουν έναν σαφή και σχετικά εύκολο «διάδρομο» εμπορευματοποίησης και μπορούν να αρχίσουν την παραγωγή τους δύο με τρία χρόνια νωρίτερα από την «Αφροδίτη».

[iEpikaira: Το γράφουμε εδώ και χρόνια... Το φυσικό αέριο του κοιτάσματος "Αφροδίτη" πολύ δύσκολα θα δει το φως του ήλιου διότι η εκμετάλλευσή του, μαζί με αγωγό φ/α προς την Τουρκία θα αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι τις όποιας συμφωνίας για το κυπριακό προωθηθεί από τις ΗΠΑ. Περισσότερα ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ! Αυτό που καθυστερεί περαιτέρω τις εξελίξεις είναι η νέα αντιπαλότητα που έχει ανάψει μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στη Συρία.]

*Ο δρ Θεόδωρος Τσακίρης είναι καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας. kathimerini.gr

Σήμερα στο Κάιρο υπογράφονται δύο σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες που αφορούν το κοίτασμα «Αφροδίτη» και το τεμάχιο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, θα παραστεί στην τελετή υπογραφής των συμφωνιών, ενώ θα έχει επίσης συνάντηση με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, όπου θα συζητήσουν τις διμερείς σχέσεις και τις περιφερειακές εξελίξεις.

Όπως ανέφερε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, η υπογραφή των συμφωνιών θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της ενεργειακής έκθεσης Egypt Energy Show (EGYPES) 2025, η οποία διοργανώνεται από την αιγυπτιακή κυβέρνηση με τη συμμετοχή μεγάλων ενεργειακών εταιρειών. Παράλληλα, στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθεί διμερής συνάντηση μεταξύ των Προέδρων Κύπρου και Αιγύπτου.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συνοδεύεται από τον Υπουργό Εξωτερικών, Κωνσταντίνο Κόμπο, τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργο Παπαναστασίου, τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, τον Διευθυντή του Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου, Δώρο Βενέζη, καθώς και τον Διευθυντή της Υπηρεσίας Υδρογονανθράκων, Στέλιο Νικολαΐδη. Μετά την άφιξή του στο Κάιρο, ο Πρόεδρος θα μεταβεί στο Συνεδριακό Κέντρο Al-Manara, όπου θα τον υποδεχθεί ο Πρόεδρος Σίσι.

Θα ακολουθήσει διμερής συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών, παρουσία των αντιπροσωπειών των δύο χωρών, με το ενεργειακό ζήτημα να βρίσκεται στο επίκεντρο, ενώ θα τεθούν επίσης οι διμερείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα παρευρεθεί στην τελετή έναρξης της ενεργειακής έκθεσης EGYPES 2025. Αμέσως μετά, παρουσία των Προέδρων Κύπρου και Αιγύπτου, καθώς και του Αναπληρωτή Πρωθυπουργού της Ιταλίας, θα υπογραφούν η Συμφωνία και το Μνημόνιο συνεργασίας. Τη συμφωνία, εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα υπογράψει ο Υπουργός Ενέργειας.

Συγκεκριμένα, πρόκειται να υπογραφεί η Συμφωνία Φιλοξενούσας Χώρας (Host Government Agreement) για την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων στο τεμάχιο 6, ενώ επιπλέον θα υπογραφεί Μνημόνιο Συναντίληψης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Αιγύπτου και του Αδειούχου (Chevron Cyprus Limited, NewMed Energy LP, BG Cyprus Limited) σχετικά με την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Αφροδίτη».

ΚΥΠΕ, philenews,

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ – Echedoros.blog

Γιώργος Φιντικάκης

Ενα χρόνο πριν τέτοια εποχή, το project της ηλεκτρικής διασύνδεσης κατευθύνονταν, όπως και σήμερα, προς τα βράχια και η Λευκωσία καλούσε την ελληνική κυβέρνηση να το διασώσει, καθώς ο κύπριος επιχειρηματίας Νάσος Κτωρίδης αδυνατούσε να εξασφαλίσει την απαραίτητη χρηματοδότηση.

Η ελληνική πλευρά ανταποκρίθηκε, μπήκε στο έργο, έβαλε μέχρι σήμερα 160 εκατ. ευρώ, και παρ’ ότι δεν έλειψαν τα μπρος - πίσω και οι παλινωδίες, της πιστώνεται ότι προσωρινά το έβγαλε από το αδιέξοδο.

Σήμερα, λίγη ώρα πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη- Χριστοδουλίδη στο Μαξίμου, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου η Αθήνα διαμηνύει ότι έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της, δεν είναι διατεθειμένη να κάνει κάτι παραπάνω, και κυρίως δεν μπορεί να δεχτεί άλλο να πληρώνει μόνο ο Έλληνας φορολογούμενος.

Στη πολιτική διάσταση της υπόθεσης, ο Έλληνας καταναλωτής βλέπει την κυβέρνηση να κάνει συνεχώς παραχωρήσεις προς τη κυπριακή, εκείνη να ζητάει κι άλλες και διερωτάται για ποιο λόγο αυτό συμβαίνει, όταν πρόκειται για ένα έργο που αφορά κατά κύριο λόγο μια άλλη χώρα. Διαβάζει για ένα project που ξεκίνησε με αναλογία κόστους 63% η Κύπρος, ως η βασική ωφελούμενη και 37% η Ελλάδα, και κοντεύει να καταλήξει σε μια λογική 50%-50%. Η κυβέρνηση εκτίθεται όσο σέρνεται αυτή η κατάσταση.

Στην ακόμη μεγαλύτερη εικόνα, αν το έργο ναυαγήσει, πέραν του ότι οι Βρυξέλλες θα ζητήσουν πίσω την επιδότηση των 657 εκατ ευρώ, και των πολλών άλλων συνεπειών, το μόνο βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα συνεχιστεί. Στο σενάριο αυτό, πολύ δύσκολα θα βρεθεί άλλη εταιρεία να δεχτεί να μπει στη περιπέτεια ενός έργου με τέτοιο ιστορικό παλινωδιών, τόσα πολλά πολιτικά και γεωπολιτικά εμπόδια και τέτοιες τεχνικές δυσκολίες, με μήκος 900 χλμ, (το κομμάτι Κρήτη - Κύπρος) και βάθη έως και 3.000 μέτρα. Είναι κάτι που αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.

Τούτων δοθέντων, το ερώτημα είναι για ποιο λόγο δεν παίρνουν την απόφαση οι Κύπριοι αδελφοί; Γιατί ρισκάρουν ένα δεύτερο φιάσκο μετά από εκείνο του Βασιλικού και το πολιτικό κόστος που αυτό θα επιφέρει; Τι είναι αυτό που τους εμποδίζει;

Μπορεί οι λόγοι να είναι απλοί. Και δίχως να παραγνωρίζει κανείς τις πιέσεις από τα ισχυρά τοπικά συμφέροντα που κερδίζουν από τις υψηλές τιμές στο ρεύμα και θα χάσουν με τη διασύνδεση ή τον γεωπολιτικό κίνδυνο (Τουρκία), τον οποίο αρκετοί εργαλειοποιούν για μικροπολιτικές σκοπιμότητες, μπορεί η απάντηση να βρίσκεται στην έλλειψη πολιτικής βούλησης.

Σε ένα πολιτικό βραχυκύκλωμα της Λευκωσίας, στην απουσία μιας στρατηγικής να εντάξει τα μεγάλα projects σε μια γεωπολιτική διάσταση ή απλώς σε αβουλία. Συμβαίνει συχνά αυτό στη πολιτική. Ούτε αποφασίζει να πάει μπροστά με το καλώδιο, ούτε και να το τινάξει στον αέρα, γνωρίζοντας ότι το πολιτικό κόστος θα είναι μεγάλο. Η απομόνωση θα συνεχιστεί, απέναντι θα βρει τη Κομισιόν, ενώ δεν αποκλείεται να εμπλακεί και σε δικαστικές διενέξεις.

Το ίδιο βραχυκύκλωμα ισχύει για όλα τα μεγάλα ενεργειακά projects (Βασιλικό, αξιοποίηση κοιτάσματος Αφροδίτη). Στη δημόσια σφαίρα ακούγονται λόγια για τον αναβαθμισμένο γεωπολιτικά ρόλο της χώρας και ότι θα καταστεί «ενεργειακός κόμβος» στην Αν.Μεσόγειο, όμως στην πράξη οι καταναλωτές παραμένουν εγκλωβισμένοι στο μαζούτ, πληρώνουν κάθε χρόνο πρόστιμα για τους ρύπους και το περίφημο κοίτασμα φυσικού αερίου μετρά 13 χρόνια αναξιοποίητο. Τα έχουμε ζήσει και εμείς εδώ αυτά.

Put the money where your mouth is

Οι αγγλοσάξονες λένε «put the money where your mouth is», και η κυπριακή πλευρά δεν έχει δείξει μέχρι τώρα με έργα ότι υποστηρίζει τα όσα λέει.

Κάνοντας μια αναδρομή στην υπόθεση, από τότε που στο παιχνίδι ήταν ακόμη η Euroasia, η Κύπρος δείχνει να έχει μπλέξει σε μια ιστορία, χωρίς σαφή στρατηγική. Τότε που η κυβέρνηση Αναστασιάδη, με τυμπανοκρουσίες είχε κάνει τον Οκτώβριο του 2022 στο Προεδρικό, τα εγκαίνια της έναρξης του έργου, χωρίς όμως ούτε εκείνη, ούτε και η σημερινή να βάλουν τελικά χρήματα στο τραπέζι.

Οταν τον Οκτώβρη του 2023 ανέλαβε ως φορέας υλοποίησης του έργου ο ΑΔΜΗΕ τα μόνα εξασφαλισμένα ποσά ήταν τα 657 εκατ. ευρώ από το Connective Europe Facility. Η κυπριακή πλευρά είχε υποσχεθεί να καταβάλλει ως επιδότηση στο έργο 100 εκατ ευρώ, δέσμευση από την οποία υπαναχώρησε το φετινό Ιούνιο, για να εκφράσει στη συνέχεια τη πρόθεση να μπει με ισόποσο δάνειο από το RRF στο μετοχικό του κεφάλαιο, κάτι που ακόμη εκκρεμεί. Εδώ βρίσκεται και το κλειδί της υπόθεσης.

Σταχυολογώντας κάποια από τα πολλά επεισόδια, τον Οκτώβριο του 2023, αμέσως μετά την ανάληψη του έργου από τον ΑΔΜΗΕ, η κυπριακή ρυθμιστική αρχή (ΡΑΕΚ) πήρε την απόφαση η ανάκτηση της κεφαλαιουχικής δαπάνης του έργου να γίνει σε 35 χρόνια από την πόντιση καλωδίου αντί σε 25, όπως προέβλεπε προηγούμενη δική της απόφαση. Τον Ιούλιο του 2024, η ίδια αρχή άλλαξε προηγούμενη δική της απόφαση για ανάκτηση μέρους του κόστους του έργου κατά τη φάση της κατασκευής, αντιτείνοντας ότι αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αφότου ξεκινήσει να λειτουργεί, δηλαδή το 2030. Και δημιουργώντας σύμφωνα με τον φορέα υλοποίησης, αρνητική παρούσα αξία άνω των 100 εκατ. ευρώ στο έργο.

Αρχές Σεπτεμβρίου, η ελληνική πλευρά δέχτηκε να μειωθεί κατά 50% η ανάκτηση του κόστους, από τα 250 εκατ. ευρώ στα 125 εκατ, με αντάλλαγμα να παραταθεί η διάρκεια της εγγυημένης απόδοσης 8,3% του έργου (WACC) από τα 12 στα 17 χρόνια. Την περασμένη εβδομάδα, σε σύσκεψη στη Λευκωσία που συγκάλεσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, η ελληνική πλευρά πρότεινε ότι για να σωθεί το έργο, πρέπει να μπει στο μετοχικό του κεφάλαιο η Κύπρος. Την Τρίτη, το υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε απόφαση, η οποία αναφέρει ότι τα προς ανάκτηση ποσά φτάνουν «μέχρι» και το ύψος των 125 εκατ.. Η λέξη «μέχρι» σημαίνει ότι το κόστος ανάκτησης βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια της κυπριακής πλευράς, χωρίς να έχει αναληφθεί η σχετική ρητή δέσμευση. Το κείμενο δεν περιελάμβανε τελεσίδικη δέσμευση για μετοχική συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πηγή: energypress.gr

Την υποβολή, προς έγκριση από την κυπριακή Κυβέρνηση, επικαιροποιημένου σχεδίου ανάπτυξης του κοιτάσματος «Αφροδίτη», το οποίο προετοιμάστηκε βάσει του εγκεκριμένου σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής (2019), από τους εταίρους του κοιτάσματος (NewMed Energy, Chevron και Shell), ανακοίνωσε την Κυριακή η NewMed Energy.

Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο σχέδιο, όπως αναφέρει σε ανακοίνωση η NewMed Energy, «η παραγωγή και επεξεργασία του φυσικού αερίου από το κοίτασμα θα πραγματοποιηθεί μέσω της κατασκευής μιας ανεξάρτητης πλωτής μονάδας παραγωγής, η οποία θα τοποθετηθεί πάνω από το κοίτασμα 'Αφροδίτη' με εκτιμώμενη μέγιστη παραγωγική ικανότητα περίπου 800 εκατομμύρια κυβικά πόδια, ανά ημέρα, αρχικά, μέσω τεσσάρων γεωτρήσεων παραγωγής». Προστίθεται πως το φυσικό αέριο θα εξαχθεί μέσω αγωγού στο αιγυπτιακό σύστημα μεταφοράς.

Επίσης, αναφέρεται ότι σύμφωνα με την τρέχουσα εκτίμηση του διαχειριστή του κοιτάσματος, Chevron, και πριν την ολοκλήρωση των τεχνικοοικονομικών μελετών συμπεριλαμβανομένης της πραγματοποίησης του Σχεδιασμού Προμελέτης (FEED), το κόστος του ανανεωμένου σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής εκτιμάται σε περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια (100%).

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Yossi Abu, Διευθύνων Σύμβουλος της NewMed Energy ανέφερε ότι «ανανεώσαμε το σχέδιο ανάπτυξης σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργού Ενέργειας της Κύπρου και αναμένουμε την έγκριση του σχεδίου για να επιτρέψουμε την ταχεία πρόοδο στην ανάπτυξη του κοιτάσματος».

«Η ανάπτυξη του κοιτάσματος είναι ένα ακόμη βήμα στις περιφερειακές συνεργασίες που αναπτύσσονται γύρω από το φυσικό αέριο στη λεκάνη της Μεσογείου», υπογράμμισε.

[iEpikaira: Σχεδόν 15 χρόνια μετά την ανακάλυψη του «Αφροδίτη» και ακόμη συζητάνε προτάσεις αξιοποίησης... Πότε θα καταλάβετε ότι σα δουλεύουν ψιλό γαζί; Περισσότερα ΕΔΩ!]

Πηγή: ΚΥΠΕ sigmalive.com

Αν οι τρεις υπεύθυνες εταιρείες δεν συμμορφωθούν, η Κύπρος θα έχει το δικαίωμα να καταγγείλει την άδεια και συνεπώς να αφαιρέσει από τους εταίρους του «Αφροδίτη» τα δικαιώματα ως προς την εκμετάλλευση του κοιτάσματος

Η ισραηλινή εταιρεία New Med, που συμμετέχει μαζί με την αμερικανική Chevron και τη Shell στη διαχείριση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» στην κυπριακή ΑΟΖ, φέρεται να ενημέρωσε το χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ ότι ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Γιώργος Παπαναστασίου, απέστειλε χθες, 25 Αυγούστου στις τρεις εταιρείες επιστολή, με την οποία τις ενημερώνει ότι έχουν παραβιάσει όρους του συμβολαίου που υπογράφηκε αναθεωρημένο το 2019.

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με δημοσίευμα του κυπριακού μέσου philenews, οι τρεις εταιρείες οφείλουν μέσα σε τρεις μήνες να άρουν την παραβίαση της σύμβασης.

Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποιεί ο κ. Παπαναστασίου, η Κύπρος θα έχει το δικαίωμα να καταγγείλει την άδεια και συνεπώς να αφαιρέσει από τους εταίρους του «Αφροδίτη» τα δικαιώματα ως προς την εκμετάλλευση του κοιτάσματος.

Τα τοπικά μέσα, σημειώνουν ότι η παράβαση στην οποία αναφέρεται ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας είναι πιθανό να έχει σχέση με την καθυστέρηση από πλευράς της κοινοπραξίας να προωθήσει εντός των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων τη λεπτομερή τεχνο-οικονομική μελέτη FEED, στην οποία θα στηριχθεί η μελλοντική τελική επενδυτική απόφαση (FID) για την εκμετάλλευση του κοιτάσματος.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της New Med (πρώην Delek) στο χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ, η κοινοπραξία του «Αφροδίτη» σκοπεύει να υποβάλει εντός των προσεχών ημερών ενημερωμένο σχέδιο ανάπτυξης προς έγκριση από την κυπριακή κυβέρνηση. Το σχέδιο αυτό έχει εκπονηθεί με βάση το αρχικό σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής, όπως είχε προηγουμένως εγκριθεί από την κυπριακή κυβέρνηση.

[iEpikaira: Χρόνια τώρα έχουμε προειδοποιήσει γι' αυτό ακριβώς το σενάριο που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Κάποιοί δεν ήθελαν ποτέ η ΚΔ να εξορύξει το φ/α που της ανήκει γιατί ακριβώς επιθυμούν να είναι οι επικυρίαρχοι του ενεργειακού παιγνίου στην Αν. Μεσόγειο. Περισσότερα ΕΔΩ!]

Πηγή: kathimerini.gr

Στην Αίγυπτο, για σειρά επαφών, μεταβαίνει το βράδυ της Κυριακής ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Γιώργος Παπαναστασίου με κύριο θέμα συζήτησης το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τα τερματικά της Αιγύπτου, όπως δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο ίδιος ο κ. Παπαναστασίου.

Ο Υπουργός απαντούσε σε ερώτηση κατά πόσον, μετά την θετική εξέλιξη στο κοίτασμα «Κρόνος 2», του τεμαχίου 6 της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας θα έχει επαφές με γειτονικές χώρες ή με τις εταιρείες που εμπλέκονται στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στόχος των επαφών του, όπως είπε ο κ. Παπαναστασίου, είναι να ακούσει «τι σκέφτεται η γειτονική Αίγυπτος, ως χώρα που έχει υποδομές έτοιμες για να χρησιμοποιηθούν». [iEpikaira: Δηλαδή την επομένη της επιβεβαίωσης του "Κρόνος-2", ο ΥΠΕΝ τρέχει να βρει τρόπο να το εξάγει στην Αίγυπτο; Το κυβερνητικό αφήγημα δεν στέκει... Για άλλο λόγο μεταβαίνει στην Αίγυπτο εσπευσμένα και δεν μπορεί να ανακοινωθεί! Δείτε παρακάτω...]

Κληθείς να πει αν βρίσκονται ακόμη στις σκέψεις της κυπριακής Κυβέρνησης τα δύο τερματικά υγροποίησης φυσικού αερίου που διαθέτει η Αίγυπτος, ο κ. Παπαναστασίου απάντησε καταφατικά, λέγοντας ότι «είναι τα πιο γρήγορα τερματικά υγροποίησης φυσικού αερίου».

«Πρέπει να είναι στις σκέψεις μας. Αν δεν είναι, τότε αφήνουμε μια επιλογή εκτός των αξιολογήσεων που κάνουμε», σημείωσε.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Υπουργός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο κάποια κοιτάσματα να προσελκύσουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον κατά τις συζητήσεις που θα έχει στην Αίγυπτο.

Τα δυο αιγυπτιακά τερματικά, συνολικής δυνατότητας 610 bcf (δισεκατομμυρίων κυβικών ποδών) ετησίως, βρίσκονται το ένα στην Νταμιέτα και το δεύτερο στο Ιντκού.

Αναμένονται σχέδια ανάπτυξης του «Κρόνου 2»

Mετά το «Κρόνος 2»

Κληθείς να αναφέρει τι θα ακολουθήσει μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των εργασιών γεώτρησης αξιολόγησης στο «Κρόνος 2», από την κοινοπραξία των Εni Cyprus Limited (Διαχειριστής) και TotalEnergies EP Cyprus B.V, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι «στο συγκεκριμένο κοίτασμα, επειδή ήταν πολύ επιτυχής η γεώτρηση θα πρέπει τώρα η εταιρεία να προχωρήσει σε ανάπτυξη του κοιτάσματος και παραγωγή», προσθέτοντας ότι και η ίδια η κοινοπραξία «επείγεται μετά από αυτή την επιτυχία».

«Στις επόμενες εβδομάδες περιμένουμε να μας φέρουν μια πρώτη εισήγηση για το πως σκέφτονται να το αναπτύξουν», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «στη συνέχεια θα πρέπει να υποβληθεί ένα επίσημο έγγραφο που να υποδεικνύει με λεπτομέρεια – όπως αυτό που υπογράφηκε το 2019 για το κοίτασμα της «Αφροδίτη – για την ανάπτυξη και την παραγωγή και πρέπει να συμφωνήσουν τα μέρη σε μία σύμβαση».

Ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «αφού τα μέρη συμφωνήσουν σε μία σύμβαση θα πρέπει πλέον να αρχίσει να γίνεται η εμπορική εκμετάλλευση στην οποία αν εμπλέκεται άλλη χώρα τότε θα πρέπει να εμπλακεί και η άλλη χώρα είτε στις υποδομές είτε στην εμπορική εκμετάλλευση».

Εξηγώντας την αναφορά του για ενδεχόμενη εμπλοκή άλλης χώρας, ο Υπουργός είπε ότι αυτό θα αφορά «που θα πάει το αέριο, τι ποσοστό θα πάει σε υγροποίηση και τι ποσοστό θα πάει σε άλλη αγορά».

Επείγονται οι εταιρείες να βγάλουν στην επιφάνεια το αέριο

Συνέργειες εταιρειών

Ερωτηθείς αν αναμένονται συνέργειες μεταξύ των εταιρειών που εμπλέκονται στην κυπριακή ΑΟΖ, ο κ. Παπαναστασίου, αφού σημείωσε ότι επί τούτου δεν μπορεί να δεσμεύσει τις εταιρείες οι οποίες θα πάρουν τις σχετικές αποφάσεις, εξέφρασε την πεποίθηση ότι «επειδή επείγονται πολύ οι εταιρείες να βγάλουν στην επιφάνεια το αέριο», λόγω και της συγκυρίας την οποία πρέπει να εκμεταλλευτεί η Κυπριακή Δημοκρατία, «η πρώτη φάση της εκμετάλλευσης του Κρόνου και των άλλων γειτονικών κοιτασμάτων που ανήκουν στην ίδια κοινοπραξία ενδεχομένως να είναι χωρίς συνέργεια με άλλη εταιρεία».

Δηλαδή, όπως εξήγησε, «να προχωρήσουν, αρχικά, σαν πρώτη φάση, στην εκμετάλλευση του συγκεκριμένου κοιτάσματος (Κρόνος) και μετά, σαν δεύτερη φάση, να δουν συνέργειες με άλλα κοιτάσματα και άλλες εταιρείες».

«Για να γίνει μια γρήγορη εκμετάλλευση, θα πρέπει να προχωρήσει (η κοινοπραξία) με το συγκεκριμένο κοίτασμα στο οποίο πιστεύουμε υπάρχει αρκετή ποσότητα φυσικού αερίου», υπογράμμισε.

Σε παρατήρηση ότι όλα μαζί τα κυπριακά κοιτάσματα ενδεχομένως να καλύπτουν μεγάλο μέρος των αναγκών της Ευρώπης, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «καλύπτουν αρκετό μέρος», προσθέτοντας ότι ακόμη και μόνο ο Κρόνος είναι αρκετή ποσότητα φυσικού αερίου.

Ωστόσο, ανέφερε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο καθώς δεν έχει γνώσει σήμερα «το τι θα φέρει η εταιρεία ως σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής» και ζήτησε αναμονή μέχρι να δει τι εισηγείται η κοινοπραξία.

[iEpikaira: Γιατί δεν μας λένε εάν "ψήνεται" είσοδος της Τουρκίας στο East Med Gas Forum; Επισημαίνεται ότι για να προωθηθεί ο διαμοιρασμός της Αν. Μεσογείου βάσει του γνωστού χάρτη Μπάιντεν, το πρώτο αναγκαίο βήμα είναι να γίνει η είσοδος της Τουρκίας στο East Med Gas Forum -κάτι που ο Τζ. Πάιατ προωθεί εδώ και καιρό- γεγονός που θα εξασφαλίσει την αναγνώριση των ανύπαρκτων δικαιωμάτων της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο ΕΔΩ! Στην ουσία η είσοδος της Τουρκίας στο East Med Gas Forum συνιστά την "Μαδρίτη της Αν. Μεσογείου". Εκτός κι αν συμβαίνει κάτι άλλο, εξίσου ανησυχητικό... Περισσότερα ΕΔΩ!]

Με πληροφορίες από ΚΥΠΕ/ΚΣΤ/ΗΦ Κύπρος Λευκωσία hellasjournal.com

Να δοθεί χρόνος για διαμόρφωση από κοινού με την κυπριακή κυβέρνηση ενός «βέλτιστου πλάνου ανάπτυξης» του κοιτάσματος ζητάει ο αμερικάνικος κολοσσός

Την παράταση της ημερομηνίας έναρξης της τεχνοοικονομικής μελέτης για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Αφροδίτη», γνωστού ως FEED (Front-end engineering and design), ζήτησε από το υπουργείο Ενέργειας της Κύπρου η διαχειρίστρια εταιρεία του κοιτάσματος, Chevron.

Η παράταση ζητείται προκειμένου να δοθεί χρόνος για διαμόρφωση από κοινού με την κυπριακή κυβέρνηση ενός «βέλτιστου πλάνου ανάπτυξης» του κοιτάσματος.

Ειδικότερα, σε ανακοίνωσή της στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ ημερομηνίας 3 Δεκεμβρίου,, η NewMed Energy, εκ των εταίρων της κοινοπραξίας του «Αφροδίτη», αναφέρει ότι την 1η Δεκεμβρίου η Chevron απέστειλε απαντητική επιστολή στον υπουργό Εμπορίου της κυπριακής κυβέρνησης, «και μεταξύ άλλων ζήτησε την αναβολή της ημερομηνίας για συμμόρφωση με το ορόσημο στο Συμβόλαιο Αναλογικού Καταμερισμού σχετικά με την έναρξη του FEED, προκειμένου, κατά τη διάρκεια της παράτασης αυτής, να διαμορφωθεί μαζί με την κυπριακή κυβέρνηση ένα βέλτιστο πλάνο ανάπτυξης».

Δεν διευκρινίζεται πάντως η χρονική διάρκεια της παράτασης.

Όπως πληροφορείται το ΚΥΠΕ, το υπουργείο Εμπορίου βρίσκεται σε διαδικασία διαβούλευσης προκειμένου να τοποθετηθεί επί του αιτήματος της αμερικανικής εταιρείας.

Υπενθυμίζεται ότι την 1η Δεκεμβρίου, το υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι με επιστολή της η Chevron επιβεβαίωσε «την ευθυγράμμιση των μερών ως προς το ευρύτερο πλαίσιο για εκμετάλλευση του κοιτάσματος».

«Ως εκ τούτου, με τη συναντίληψη που έχει πλέον επιτευχθεί, τα μέρη εντατικοποιούμε τις συζητήσεις μας τις επόμενες εβδομάδες, στη βάση του συμφωνημένου Σχεδίου Ανάπτυξης και Παραγωγής, για αμοιβαία επωφελή εκμετάλλευση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στο ‘Αφροδίτη’», είχε αναφέρει το Υπουργείο.

Από euronews with ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανδρέας Πιμπίσιης, Ανδρούλα Ταραμουντά, Κώστας Βενιζέλος, Φρίξος Δαλίτης 

Τα ενεργειακά άπτονται της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και αγγίζουν τη μορφή λύσης του Κυπριακού αναφέρει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σε συνέντευξή του στον «Φ», σημειώνοντας ότι «ο στόχος μας είναι να φέρουμε και ισραηλινό φυσικό αέριο στην Κύπρο».

-Όσον αφορά το φυσικό αέριο, υπήρξαν και ανακοινώσεις από τον κ. Νετανιάχου για τον EastMed σχετικά με την αξιοποίησή του, όμως παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ κάνει αυτές τις εξαγγελίες και μάλιστα μας προλαβαίνει, κρατά το κοίτασμα Αφροδίτη σε ομηρία, δεν συνεργάζεται. Μού δημιουργείται η εντύπωση πως πέραν των εντυπώσεων που θέλει να δημιουργήσει το Ισραήλ, επί της ουσίας όταν πρέπει να δώσει κάτι, δεν συνεργάζεται…

-Όσον αφορά το κοίτασμα Αφροδίτη- Ισάι, να πούμε ότι εκεί εμπλέκεται και ο ιδιωτικός τομέας. Άρα, δεν είναι, αν θέλετε, αποκλειστικά θέμα αποφάσεων των κυβερνήσεων μόνο. Αυτό που έγινε στη συνάντηση με τον κ. Νετανιάχου και θα ήθελα να το μεταφέρω, είναι πως συμφωνήσαμε ότι στους επόμενους τρεις με έξι μήνες θα λάβουμε συγκεκριμένες αποφάσεις για τα ενεργειακά. Αποφάσεις και σ’ ό,τι αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση αλλά πολύ περισσότερο για το φυσικό αέριο.

Ο στόχος μας είναι να φέρουμε και ισραηλινό φυσικό αέριο από την περιοχή στην Κύπρο, για τις ανάγκες της εσωτερικής κατανάλωσης, και για εξαγωγή στην Ευρώπη που και το Ισραήλ αντιλαμβάνεται τη στρατηγική σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης. Πρέπει να αξιοποιήσουμε τη συγκυρία που υπάρχει αυτή τη στιγμή, από πλευράς Ευρώπης, για εξεύρεση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρόμων. Σε πέντε χρόνια μπορεί αυτή η συγκυρία να μην υπάρχει. Αυτό το αντιλαμβάνεται απόλυτα και ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός. Γι’ αυτό και συμφωνήσαμε ότι σε τρεις με έξι μήνες, πολύ συγκεκριμένα, θα ληφθούν τελικές αποφάσεις. Αυτά αφορούν τα κοιτάσματα που είναι πιο κοντά στο Ισραήλ.

Τώρα έρχομαι στα άλλα κοιτάσματα που εμπλέκονται η Exxon, η Eni, και η Total, που είναι πιο κοντά στην Αίγυπτο. Όταν θα είμαι στη Νέα Υόρκη θα έχω συναντήσεις και με την Exxon, συναντήθηκα ήδη με την ΕΝΙ και την TOTAL, ακριβώς για να δούμε πώς προχωρούμε αμέσως με τα συγκεκριμένα κοιτάσματα. Αν δεν τα αξιοποιήσουμε τώρα, αυτή η συζήτηση που κάνουμε ίσως να μην έχει καμιά αξία ύστερα από πέντε χρόνια. Άρα, τώρα είναι η ώρα των αποφάσεων, λαμβάνοντας υπόψη και την ευρωπαϊκή συγκυρία.

–Άρα θα λυθεί και το θέμα με την Αφροδίτη;

-Ναι, και εκείνο το θέμα μέχρι το τέλος του χρόνου, θεωρώ ότι θα έχουμε αποτελέσματα.

–Αν δεν λυθεί;

-Έχουμε και μηχανισμό ποιο είναι το επόμενο βήμα, για το πώς θα λυθεί, εάν δεν υπάρξει συμφωνία.

–Η Αίγυπτος βγαίνει εκτός κάδρου;

Όχι, δεν βγαίνει εκτός κάδρου η Αίγυπτος. Είναι η πρώτη χώρα με την οποία ξεκινήσαμε περιφερειακές συνεργασίες, είναι πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή και σε δύσκολες στιγμές για την Κυπριακή Δημοκρατία, η Αίγυπτος ήταν παρούσα, όπως για παράδειγμα στον Οργανισμό Ισλαμικής Διάσκεψης. Πρόκειται για στρατηγικής σημασίας εταίρο και σε καμιά περίπτωση η Αίγυπτος δεν είναι εκτός του σχεδιασμού και του πλάνου μας. Ο στόχος μας είναι να υπάρξουν συνέργειες με όλες τις χώρες της περιοχής.

–Όσον αφορά το φυσικό αέριο είπατε ότι το θέλουμε να έρθει προς την Κύπρο.

-Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν και ποσότητες να πηγαίνουν προς την Αίγυπτο. Δεν αποκλείουμε σε καμιά περίπτωση και την επιλογή της Αιγύπτου.

–Όσον αφορά τον αγωγό EastMed όλοι θεωρούν ότι είναι δύσκολο να γίνει και μόνο το Ισραήλ είναι που τον συντηρεί …

-Ως Κυπριακή Δημοκρατία, και σωστά πράξαμε, έπρεπε να ωριμάσουμε πολιτικά όλες τις επιλογές. Και μια από τις επιλογές είναι και ο EastMed. Άλλες επιλογές είναι η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ. Τη μόνη επιλογή που δεν εξετάσαμε, και αυτό δεν οφείλεται σε κάποιας μορφής αλλεργία αλλά γιατί εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να εξεταστεί, είναι αυτή της Τουρκίας. Όσον υπάρχει κατοχή, κάτι τέτοιο, δηλαδή ένας αγωγός από την Κύπρο προς την Τουρκία, δεν μπορεί να εξεταστεί. Ωριμάσαμε όλες τις πιθανές επιλογές, προχωρήσαμε σε διακρατικές συμφωνίες και μετά έρχεται ο ιδιωτικός τομέας, που οι αποφάσεις του είναι καθοριστικής σημασίας. Ένα σκέλος που αφορά τον EastMed, που είναι η μεταφορά φυσικού αερίου από το Ισραήλ προς την Κύπρο με αγωγό, το συζητήσαμε και κατά τη διάρκεια της παρουσίας του κ. Νετανιάχου στην Κύπρο. Στο τέλος της ημέρας, η απόφαση που θα ληφθεί θα είναι και στη βάση των οικονομικών δεδομένων.

–Με τον ηλεκτρισμό τι γίνεται;

-Είναι κάτι που ενδιαφέρει πάρα πολύ το Ισραήλ. Αυτή τη στιγμή επικεντρωνόμαστε κατά κύριο λόγο στην πτυχή που αφορά τη σύνδεση Κύπρου και Κρήτης. Είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Κυπριακή Δημοκρατία. Είμαστε η μόνη χώρα κράτος μέλος της ΕΕ που είμαστε απομονωμένοι σε θέματα ηλεκτρισμού, ενέργειας κλπ. Βγήκαμε σε προσφορές και αναμένουμε από συγκεκριμένο οίκο αξιολόγησης, σχετική μελέτη για να πάρουμε αποφάσεις στη βάση συγκεκριμένων δεδομένων. Η γεωστρατηγική σημασία του έργου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί σε καμιά περίπτωση και για αυτό, εξάλλου, έχει περιληφθεί και ως έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος. Το συζητήσαμε εκτενώς στη διμερή συνάντηση που είχαμε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Είναι ένα έργο που και η ίδια η Ελλάδα στηρίζει.

–Ένα έργο του οποίου η χρηματοδότηση προκαλεί αντίδραση από πλευράς ΕΕ;

-Όπως προανέφερα, η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει το έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος. Περιλαμβάνεται και στο σχέδιο ανάκαμψης. Στη βάση της αξιολόγησης που θα έχουμε εντός Οκτωβρίου θα λάβουμε κι εμείς αποφάσεις ως κυβέρνηση.

–Αν η μελέτη κρίνει ότι είναι ασύμφορο το έργο τι θα γίνει;

-Αν πει ότι είναι ασύμφορο θα εξετάσουμε άλλες επιλογές που ήδη έχουμε στο μυαλό μας.

–Πέραν από το θέμα της Αφροδίτης με το Ισραήλ έχουμε και το θέμα των επενδύσεων στα κατεχόμενα. Το συζητήσατε καθόλου;

-Φυσικά το συζητήσαμε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Επ’ αυτού υπάρχουν δύο θέματα: Ως Κυπριακή Δημοκρατία επεξεργαζόμαστε μαζί με τη Νομική Υπηρεσία και θα ανακοινώσουμε σύντομα συγκεκριμένα νομικά μέτρα όσον αφορά την αγορά περιουσιών στις κατεχόμενες περιοχές. Και κατά δεύτερον, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός μού ζήτησε κάποιες πληροφορίες, τις οποίες θα τους δώσουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα, ώστε να μπορούν να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία τους προς Ισραηλινούς πολίτες για το παράνομο της αγοράς περιουσιών στις κατεχόμενες περιοχές.

Ολόκληρη η συνέντευξη: philenews.com

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Κλείνουν το μάτι στη Σ. Αραβία για τον άξονα με την Ινδία και οι ευλογίες των ΗΠΑ λόγω της κινέζικης «εισβολής» στην Ευρασία - H σημασία της Αλεξανδρούπολης και πώς οικοδομείται νέος άξονας και δίκτυο ασφάλειας και η σύνδεσή του με τους Άραβες και τους «εχθρούς της Δύσης»

Τον γεωπολιτικό χάρτη της ευρύτερης περιοχής προσδοκούν να αλλάξουν το επόμενο διάστημα Κύπρος και Ελλάδα, με πρωταγωνιστή το Ισραήλ, που ως η περιφερειακή δύναμη σέρνει τον χορό, επιδιώκοντας να έχει ως συμπρωταγωνιστές άλλα κράτη που διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στη γειτονιά τους και διεθνώς, όπως είναι η Ινδία και η Σαουδική Αραβία.

Όπως πληροφορούμαστε από κυβερνητικές πηγές, κατά τη διάρκεια της τελευταίας Τριμερούς, που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο την περασμένη εβδομάδα, έχουν λεχθεί τα εξής:

Δύο πυλώνες

Πρώτο: Λήψη τελικών αποφάσεων ώς το τέλος του έτους. Ήδη έχει αποφασιστεί ότι θα περάσει αγωγός από τα ισραηλινά κοιτάσματα στην Κύπρο. Αυτό θεωρείται ως το πρώτο σκέλος του EastMed. Εν συνεχεία υπάρχουν δύο επιλογές. Η πρώτη είναι ο αγωγός EastMed ως την Ελλάδα και από εκεί στην Ιταλία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η δεύτερη είναι εκείνη του LNG στην Κύπρο και η μεταφορά του μέσω πλοίων στην Αλεξανδρούπολη και προς άλλες κατευθύνσεις. Αυτή εμφανίζεται ως πιο συμφέρουσα. Όπως συναφώς πληροφορούμαστε, τα έργα θα αρχίσουν αμέσως μόλις ληφθεί η τελική απόφαση, διότι θέλουν όλοι οι εμπλεκόμενοι να αρπάξουν την ευκαιρία της πενταετίας, όπως λένε. Σε αυτές τις εξελίξεις προστίθεται ακόμη μία: Τις αρχές του επόμενου έτους προσδοκάται ότι θα προκύψει συμφωνία μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για το θέμα των ποσοστών σε τμήμα του οικοπέδου Αφροδίτη.

Η επιλογή χωρίς αγωγό προς την Ελλάδα εμφανίζεται ως «EastMed μέσω τάνκερ», ειδικώς σε μια περίοδο, κατά την οποία η Ευρώπη έχει ανάγκη την ενέργεια, λόγω της ουκρανικής κρίσης. Συν του ότι, ώς το 2030 κλείνει το πρώτο ορόσημο της πράσινης ενέργειας, οπότε εάν το έργο στην Κύπρο τελειώσει το 2026, θα έχει το διάστημα των τεσσάρων ετών για να είναι λίαν κερδοφόρο. Εν συνεχεία το ζήτημα συναρτάται κατά πόσον η ΕΕ θα περιορίσει και πόσο τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο, λόγω της μετάβασής της στην πράσινη ενέργεια. Οπότε, για την Κύπρο και το Ισραήλ υπάρχουν εκτός της Ευρώπης οι αγορές της Ασίας. Το έργο αυτό δεν επηρεάζει την επιλογή αγωγού προς Αίγυπτο.

Δεύτερο, η δημιουργία ενός γεωπολιτικού και γεωστρατηγικού τόξου που περιλαμβάνει την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ελλάδα και φτάνει ώς την ΕΕ και περιλαμβάνει:

Α) Κράτη διαφόρων εθνοτήτων και θρησκειών, που θα συνυπάρξουν εξυπηρετώντας κοινά συμφέροντα. Β) Οικονομική, εμπορική και ενεργειακή συνεργασία. Γ) Αμυντική συνεργασία στη λογική ενός υποσυστήματος ασφάλειας, το οποίο έχει την εύνοια και των ΗΠΑ, χωρίς να αποκλείεται η συμμετοχή της Ιορδανίας και της Αιγύπτου. Ο σχεδιασμός αυτός εκτιμάται ότι καλύπτει κενά των ΗΠΑ σε περιφερειακό επίπεδο και μπορεί να λειτουργήσει παράλληλα και ανταγωνιστικά με τον νέο Δρόμο του Μεταξιού από την Κίνα στην Ευρώπη, από τον θαλάσσιο και χερσαίο, ακόμη και τον εναέριο χώρο. Πάντως, εκ της φύσεώς του ένα τέτοιο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό τόξο λειτουργεί ανασχετικά σε κράτη μη φιλικά στη Δύση, που κυρίως οι ΗΠΑ θεωρούν ως απειλές, όπως είναι το Πακιστάν, πιο πίσω το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Ιράκ και η Συρία. Πάντως, το θέμα είχε συζητηθεί μεταξύ του νυν Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, όταν ήταν Υπουργός Εξωτερικών, και του Ινδού ομολόγου του. Μετά την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, η Κύπρος φιλοδοξεί να καταστεί η γέφυρα της Ινδίας με τις Βρυξέλλες. Εκτιμάται, δε, ότι θα ληφθούν περαιτέρω αποφάσεις το πρώτο τρίμηνο του 2024 σε Σύνοδο, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Ισραήλ με την παρουσία της Ινδίας.

Πώς συνδέεται η στρατηγική πυξίδα με το στρατηγικό τόξο από την Ινδία

Η Κύπρος ως γέφυρα της Ινδίας στην ΕΕ και οι σχέσεις Σ. Αραβίας - Ισραήλ

Στρατηγική πυξίδα

Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα μπορεί να υλοποιηθεί ένας τέτοιος σχεδιασμός και ποιαν αξιοπιστία μπορεί να έχει; Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η εμπλοκή Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας -εάν τελικώς καταστεί δυνατή η συμμετοχή της- καθώς και της Ινδίας προσδίδει μαζί με την Κύπρο και την Ελλάδα, ως κράτη μέλη της ΕΕ, άλλες διαστάσεις συμμαχικής αξιοπιστίας. Εκτιμάται ότι η Σ. Αραβία δεν έχει λόγους να είναι αρνητική. Ο διπλός αυτός σχεδιασμός: 1) Μειώνει τις πιθανότητες αγωγού από το Ισραήλ προς την Τουρκία, διότι εκτός των άλλων οι Ισραηλινοί έχουν ήδη συμφωνία και με την Αίγυπτο, χωρίς όμως να αποκλείεται οτιδήποτε, εφόσον υπάρχουν συμφέροντα. 2) Σε αυτόν μπορεί να προστεθεί μια συναφής πολιτική από την Κύπρο και την Ελλάδα, εφόσον ληφθεί απόφαση για την υλοποίηση της στρατηγικής πυξίδας, ώστε να είναι: Α) Παρούσα η ΕΕ και δη στην πράξη μέσω δύο δικών της κρατών μελών. Β) Παρόν το ΝΑΤΟ, που συνδέεται με την άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ, μέσω της Ελλάδας. Όσο, δε, για την Τουρκία, καμιά απαίτηση συμμετοχής δεν μπορεί να έχει στη στρατηγική πυξίδα εάν δεν προχωρήσει στην αποχώρηση των στρατευμάτων της από την Κύπρο και δεσμευτεί αφενός για πλήρη αποχώρηση και, αφετέρου, για τερματισμό του κλίματος έντασης και σεβασμό των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο μέσω του διαλόγου με την Ελλάδα.

Τουρκική ενεργειακή διπλωματία και χρονοδιαγράμματα

Ο Ταγίπ Ερντογάν, πάντως, συνεχίζει την πολιτική τού «εκκρεμούς», μια με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ και μια με τη Ρωσία. Και συμβαίνει αυτό διότι συμπεριφέρεται ως ηγέτης υπερδύναμης. Τις προάλλες είχε επαφές με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και είναι πρόδηλον ότι θέλει να καταστεί η ενεργειακή έξοδος της Μόσχας από τον αποκλεισμό, που υπάρχει ως αποτέλεσα του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως δήλωσε ο Τούρκος Πρόεδρος: «Με τις επενδύσεις μας θα μετατρέψουμε τη χώρα μας σε σημαντική βάση φυσικού αερίου. Πλησιάζουμε στον στόχο μας να κάνουμε την Τουρκία το κέντρο της περιοχής και αργότερα της παγκόσμιας ενέργειας… Με τις συμφωνίες στον τομέα του φυσικού αερίου μετατρέπουμε τη χώρα μας σε ενεργειακή βάση». Και επί τούτων πρόσθεσε: «Με τις επιτυχίες στην ενεργειακή διπλωματία αποδείξαμε ότι στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να γίνει κανένα βήμα χωρίς την Τουρκία». Στη βάση αυτή της πολιτικής έχει ανακοινώσει ότι προγραμματίζει την εγκατάσταση άλλου ενός πυρηνικού σταθμού, μετά από εκείνον στο Άκιουγιου, στη Μαύρη Θάλασσα και δη στη Σινώπη. Ταυτοχρόνως δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, ο αγωγός EastMed, πέραν του οικονομικού τομέα, μάλλον μπαίνει στο ράφι, λόγω των τουρκικών απειλών που είναι συναφείς με τα ζητήματα των ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας που έχει ανοικτά η Άγκυρα με την Κύπρο και την Ελλάδα, οι οποίες δεν θέλουν να έρθουν σε αντιπαράθεση με την Τουρκία για να μη χαλάσει το κλίμα που πάει να δημιουργηθεί.

Επειδή περί Ελλάδας ο λόγος, μετά τη συνάντηση Γεραπετρίτη - Φιντάν την περασμένη Τρίτη, οι σχέσεις της με την Τουρκία μπαίνουν στα βαθιά νερά του διαλόγου με σωσίβιο την πολιτική βούληση των ΗΠΑ περί της συνοχής του ΝΑΤΟ. Ο οδικός χάρτης των Ελλαδοτουρκικών είναι συναφής με το χρονοδιάγραμμα, το οποίο ετέθη στις σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Ελλάδα και Τουρκία θα έχουν: Α) Το επόμενο ραντεβού στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν θα συναντηθούν ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο των εργασιών του ΟΗΕ. Β) Στις 17 Οκτωβρίου, όταν θα διεξαχθεί συνάντηση σε πολιτικό και τεχνοκρατικό επίπεδο, που θα περιλάβει προτάσεις για ΜΟΕ και την προετοιμασία για το Ανώτατο Συμβούλιο των δύο χωρών, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη περί τον Δεκέμβριο, μετά από επτά χρόνια.

Το ερώτημα και η αυτοχειρία

Το νέο ερώτημα που εγείρεται έχει ως εξής: Πώς θα προχωρήσει ένας τέτοιος διάλογος όταν Ελλάδα και Τουρκία ισχυρίζονται ότι παραμένουν πιστές στις κόκκινες γραμμές; Το ίδιο συμβαίνει και με το Κυπριακό. Πώς θα υπάρξει αποτέλεσμα στις προσπάθειες του Προέδρου, όταν η τουρκική πλευρά επιμένει στα δύο κράτη με ισότιμη κυριαρχία; Βεβαίως, υπάρχει και κάτι άλλο που λέει ο Ερντογάν. Ότι, δηλαδή, στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου θα πρέπει να παίξει και η Τουρκία στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Επί τούτου είναι που η Κυβέρνηση θα πρέπει να ξεκαθαρίσει στους εν δυνάμει και υφιστάμενους συμμάχους μας, καθώς και στους εταίρους μας στην ΕΕ, ότι η Τουρκία μπορεί να συμμετάσχει όταν αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία για να καθοριστεί μεταξύ των δύο κρατών υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου, εφόσον γίνουν σεβαστά όσα το Πρωτόκολλο 10 και η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 καθορίζουν.

Οι θέσεις αυτές είναι δημοκρατικές και θέτουν την Τουρκία ενώπιον διλημμάτων, επί των οποίων οφείλει να δώσει απαντήσεις. Αλλιώς, είναι εκτεθειμένη και διευκολύνεται σε διεθνές, και δη ευρωπαϊκό επίπεδο, ο όποιος γεωπολιτικός σχεδιασμός μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Βεβαίως, ουκ ολίγες φορές έχουμε γίνει αυτόχειρες…

Ο χάρτης αποτυπώνει το γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό τόξο που μπορεί να δημιουργηθεί από την Ινδία  ως την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας, με κινητήριο μοχλό το Ισραήλ και την προσδοκία για συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας. Στόχος είναι η συνεργασία σε εμπόριο, οικονομία και θέματα ασφάλειας. Ένας τέτοιος σχεδιασμός μπορεί να λειτουργεί παράλληλα με τον σύγχρονο Δρόμο του Μεταξιού από την Κίνα στην Ευρώπη είτε χερσαία είτε μέσω θαλάσσης, εννοείται και από αέρος. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το πρώτο τρίμηνο του 2024, στο Ισραήλ, με τη συμμετοχή της Ινδίας.

Ο χάρτης αποτυπώνει τα δρομολόγια των αγωγών από το Ισραήλ προς Κύπρο και προς Τουρκία, καθώς και τους αγωγούς μέσω Τουρκίας από το Αζερμπαϊτζάν και Ρωσία. Ώς το τέλος του έτους θα ληφθούν, όπως ελέχθη στην Τριμερή της περασμένης βδομάδας, οι αποφάσεις για τον αγωγό από το Ισραήλ στην Κύπρο. Και μετά υπάρχουν δύο επιλογές. Η μία είναι ο αγωγός EastMed και ο άλλος είναι το LNG και η μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Αλεξανδρούπολη και αλλού με τάνκερ. Με κίτρινο χρώμα απεικονίζεται ο αγωγός μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας EuroAfrica και με πράσινο ο EuroAsia, ενώ με μαύρο χρώμα καταγράφεται η πορεία του EastMed. Με κίτρινο στρογγυλό χρώμα είναι τα δυο τερματικά της Αιγύπτου, δηλαδή του Ιντκού και της Νταμιέτα. Με κόκκινο και άσπρο διακεκομμένο χρώμα είναι το ίχνος του νοητού αγωγού από την ΑΟΖ του Ισραήλ στο Τσεϊχάν, όπου καταλήγει και αγωγός από το Μπακού. Επίσης στον χάρτη παρουσιάζεται ο TANAP, που ενώνει το Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία και μέσω του TAP καταλήγει στην Ευρώπη. Άλλοι δύο αγωγοί είναι ο «Blue Stream» και «Turkish Stream» από τη Ρωσία.

[iEpikaira: Από το 2019 το iEpikaira έχει αναφερθεί ΕΔΩ στο ενδεχόμενο ο EastMed να αντικατασταθεί από τάνκερ μεταφοράς LNG και απ' ότι φαίνεται αυτός είναι ο επικρατέστερος σχεδιασμός... Περισσότερα και ΕΔΩ!]

Πηγή: simerini.sigmalive.com