iEpikaira

Η τριμερής συμφωνία Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας για τον Κάθετο Διάδρομο Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας, έναν στρατηγικό σιδηροδρομικό και οδικό άξονα που θα συνδέει τις τρεις χώρες μέσω Αλεξανδρούπολης, υπεγράφη στις Βρυξέλλες.

Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Έλληνας αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο Βούλγαρος αναπληρωτής Πρωθυπουργός και Υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών Ιονουτ Κριστιάν Σεβόιου σηματοδοτώντας την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας και τη δρομολόγηση ενός έργου υψηλής γεωπολιτικής και οικονομικής σημασίας για την περιοχή.

«Το Μνημόνιο έρχεται να μετατρέψει τη γεωγραφική θέση σε ουσιαστικό στρατηγικό πλεονέκτημα και να εναρμονίσει σχεδιασμό, χρονοδιαγράμματα και χρηματοδότηση», δήλωσε ο Επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, υπογραμμίζοντας κατά την ομιλία του τον καθοριστικό ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας, στο ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών.

Όπως είπε ο κ. Τζιτζικώστας, κεντρικό ρόλο στο νέο αυτό πλαίσιο διαδραματίζει ο άξονας Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη – Βουκουρέστι, ο οποίος «θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές αρτηρίες της Ευρώπης», με κρίσιμη σημασία τόσο για τη συνδεσιμότητα όσο και για τη στρατιωτική κινητικότητα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι με την ενεργή συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της CINEA και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, προβλέπεται έως το τέλος του 2026 να έχει διαμορφωθεί πλήρες κοινό σχέδιο για έργα, άξονες και χρηματοδότηση. Παράλληλα, τόνισε πως η νέα αυτή συνεργασία θέτει τα θεμέλια για τον πιο στρατηγικό άξονα μεταφορών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, «μια πρώτη γραμμή άμυνας για την ασφάλεια, την οικονομία και την ανθεκτικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Κ. Κυρανάκης: Ενισχύει τον κρίσιμο άξονα Βορρά – Νότου

Ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, στην ομιλία του αναφέρθηκε στη σημασία του έργου που αποτελεί όπως είπε «στρατηγική δέσμευση και όχι τυπική διαδικασία, καθώς ενισχύει έναν κρίσιμο άξονα Βορρά-Νότου, σημαντικό για το εμπόριο, τη στρατηγική ασφάλεια, τις εμπορευματικές ροές και τη συνοχή της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ».

Όπως τόνισε από τις Βρυξέλλες ο κ. Κυρανάκης, «ο διάδρομος θα επανασυνδέσει ιστορικά κέντρα και λιμάνια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Σόφια, Ρούσε, Κωνστάντζα, Βουκουρέστι, αναβιώνοντας μια διαδρομή που επί αιώνες καθόριζε το εμπόριο και τις στρατηγικές μετακινήσεις από το Αιγαίο προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και αυτό θα γίνει με σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα».

Ο ίδιος αναφέρθηκε στη σημασία του έργου στη στρατιωτική κινητικότητα και τόνισε ότι η συμφωνία επιταχύνει έργα που «θα καταστήσουν τον διάδρομο αξιόπιστο, γρήγορο, ασφαλή και βιώσιμο. Παράλληλα, αποστέλλει πολιτικό μήνυμα υπέρ της επέκτασης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών προς Μολδαβία και Ουκρανία, ενισχύοντας τη γεωπολιτική ανθεκτικότητα της ΕΕ».

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην ολοκλήρωση των ελληνικών τμημάτων, λέγοντας πως «με εθνικούς πόρους και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων κονδυλίων Συνοχής και CEF (Connecting Europe Facility), προωθούμε έργα αξίας άνω του 1,3 δισεκατομμυρίου ευρώ έως το 2030 για την ολοκλήρωση των ελληνικών τμημάτων του διαδρόμου BBA (Baltic-Black Sea-Aegean Corridor), συνολικής αξίας 2,6 δισεκατομμυρίων ευρώ. Επιπλέον, απαιτείται χρηματοδότηση ύψους 700 εκατομμυρίων ευρώ για συμπληρωματικές υποδομές.

Από την πλευρά τους, ο Βούλγαρος υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος ομόλογός του, αναφέρθηκαν στη συνεργασία τους με τον Επίτροπο Μεταφορών και τον Έλληνα ομόλογό τους, σε ένα έργο που όπως είπαν στηρίζεται στη συνεργασία των κρατών μελών για επενδύσεις σε υποδομές και στρατιωτική κινητικότητα, τονίζοντας τη σημασία του συντονισμού, της διαλειτουργικότητας, της ψηφιοποίησης και της αποτελεσματικής διέλευσης συνόρων για μια πιο συνδεδεμένη και ασφαλή Ευρώπη.

Στην υπογραφή της Συμφωνίας παραβρέθηκε και ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Μάρεκ Μόρα, ο οποίος μίλησε για τη χρηματοδότηση του έργου, τον άριστο συντονισμό όπως είπε των κρατών μελών, ενώ εστίασε στη σημασία της υλοποίησης του διαδρόμου για τη στρατιωτική κινητικότητα στην ανατολική πλευρά της ΕΕ.

[iEpikaira: Το έχουμε γράψει επανειλημμένα ότι ο Κάθετος Διάδρομος ΦΑ (North Corridor) ΕΔΩ, η Καρπαθία Οδός ΕΔΩ, η σιδηροδρομική διασύνδεση και το Three Seas Initiative  (το οποίο στην πραγματικότητα είναι Four Seas, με τη συμμετοχή και της Ελλάδας), συναποτελούν επιμέρους ψηφίδες της αμερικανικής υψηλής στρατηγικής για την περιοχή μας ΕΔΩ, με αιχμή του δόρατος την Αλεξανδρούπολη ΕΔΩ!]

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ defence-point.gr

Στην ανάγκη δημιουργίας μιας Ομάδας Εργασίας για τα ζητήματα του Κάθετου Διαδρόμου, συμφώνησαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου και ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright σε συνάντηση στην Ουάσιγκτον.

Ήδη η πρώτη συνάντηση των συμμετεχουσών χωρών (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία, Ουκρανία) ορίστηκε για τις 10 Δεκεμβρίου.

Ο κ. Παπασταύρου συναντήθηκε επίσης με τον Πρόεδρο της Export-Import Bank of the United States (EXIM), κ. John Jovanovic, ο οποίος – σύμφωνα με το ΥΠΕΝ – επεσήμανε τον κομβικό ρόλο του Κάθετου ‘Αξονα στην ενεργειακή πολιτική εξαγωγών των ΗΠΑ.

Ο Πρόεδρος της EXIM περιέγραψε τη στρατηγική προτεραιότητα των ΗΠΑ στην ανθεκτικότητα της αλυσίδας τροφοδοσίας αμερικανικού LNG σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στην περιοχή μας, της οποίας βασική προϋπόθεση είναι η επέκταση των χώρων αποθήκευσης και επαναεριοποίησης του φυσικού αερίου.

Επιπλέον, συζητήθηκε το χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχει αναπτύξει η Τράπεζα και αφορά την Ευρώπη, καθώς και χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Πρόεδρος της EXIM τόνισε τον σταθερό προσανατολισμό της Τράπεζας στις κρίσιμες πρώτες ύλες, με τον Υπουργό να επισημαίνει την ανάπτυξη του γάλλιου στην Ελλάδα ως κρίσιμης ορυκτής πρώτης ύλης.

Τέλος, ο κ. Jovanovic απηύθυνε πρόσκληση στον κ. Παπασταύρου, προκειμένου να συμμετάσχει ως ομιλητής στο ετήσιο Συνέδριο της Τράπεζας που θα λάβει χώρα τον Απρίλιο του 2026.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ defence-point.gr

Δημήτρης Μηλάκας

Τι σημαίνει η συμφωνία για το αμερικανικό LNG και η πραγματική επίδραση για την Ελλάδα

Ο λεγόμενος «κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου/LNG» αφορά τον άξονα Αλεξανδρούπολη–Βουλγαρία–Ρουμανία–Ουγγαρία–(εν δυνάμει) Ουκρανία, δηλαδή τη σύνδεση του νέου (τερματικού) FSRU Αλεξανδρούπολης με τα βόρεια Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Στόχος του σχεδίου από ελληνικής σκοπιάς είναι να καταστεί η Ελλάδα κόμβος εισαγωγής και μεταφοράς LNG προς τις χώρες που εξαρτώνται παραδοσιακά από τη Ρωσία. Από αμερικανικής πλευράς ο στόχος είναι τριπλός:

-Να παγιώσει την απεξάρτηση της Ευρώπης από το Ρωσικό ΦΑ.

-Να εξασφαλίσει ταυτόχρονα άλλη μια πόρτα εισόδου αμερικανικού υγροποιημένου ΦΑ (LNG) στην Ευρώπη.

-Να αποτρέψει την μετατροπή της Τουρκίας σε απόλυτο ενεργειακό παίκτη στην περιοχή ο οποίος θα αντικαταστήσει της Ρωσία ως μονοπωλιακός προμηθευτής.

Με απλούστερα λόγια η «ενθουσιώδης» αμερικανική συμμετοχή στον «κάθετο άξονα» έχει κυρίως γεωπολιτικές παρά οικονομικές επιδιώξεις και έχει κυρίως να κάνει με την επιθυμία της να μην αφήσει ανεξέλεγκτη την Τουρκία.

Παρ όλα αυτά υπάρχουν σοβαρές τεχνικές, οικονομικές και γεωπολιτικές επιφυλάξεις που καθιστούν την τελική υλοποίηση του Κάθετου Άξονα αμφίβολη ή έστω περιορισμένης εμβέλειας.

1. Τεχνικο-οικονομική βιωσιμότητα

-Υπερκορεσμός δυναμικότητας: Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι περισσότερες χώρες της Ε.Ε. επιδόθηκαν σε μαζική κατασκευή τερματικών υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) και αγωγών. Σήμερα, η συνολική δυναμικότητα LNG στην ΕΕ υπερβαίνει τη ζήτηση κατά 30–35%. Ο «κάθετος άξονας» κινδυνεύει να είναι υποχρησιμοποιούμενος. Η Βουλγαρία ήδη εισάγει αέριο μέσω Ρεβυθούσας και Τουρκίας — δεν έχει ανάγκη δεύτερης οδού ίσης κλίμακας.

-Ελλιπής δέσμευση φορτίων: Για να αποσβεστεί το επενδυτικό κόστος, απαιτείται μακροχρόνια δέσμευση φορτίων (ship-or-pay contracts). Οι εταιρείες στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία δεν έχουν υπογράψει αντίστοιχα συμβόλαια. Ουδείς πληρώνει για υποδομή χωρίς εξασφαλισμένη χρήση.

-Διπλή τιμολόγηση και κόστος μεταφοράς: Το LNG της Αλεξανδρούπολης προέρχεται κυρίως από ΗΠΑ και Κατάρ, με υψηλότερη τιμή ανά MMBtu σε σχέση με τις ροές μέσω TurkStream. Οι καταναλωτές στη Βουλγαρία ή Ρουμανία δεν έχουν κίνητρο να πληρώνουν ακριβότερο αέριο «για λόγους ασφάλειας».

2. Πολιτικές ασάφειες

-Ασαφές πλαίσιο διακυβέρνησης: Ο διάδρομος εμπλέκει τουλάχιστον τέσσερις ρυθμιστικές αρχές (ΡΑΕ, Bulgartransgaz, Transgaz, FGSZ). Δεν υπάρχει ενιαίο operator ή μηχανισμός κατανομής δυναμικότητας. Κάθε χώρα προχωρά με διαφορετικό ρυθμό.

-Χρηματοδότηση και ευρωπαϊκή κόπωση: Οι Βρυξέλλες χρηματοδότησαν αρχικά μελέτες μέσω CEF Energy, αλλά πλέον προσανατολίζονται στην απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα έως το 2030–2035. Το LNG θεωρείται μεταβατικό καύσιμο — άρα οι νέες υποδομές μπορεί να χαρακτηριστούν «stranded assets» (επενδύσεις που χάνουν αξία πριν αποσβεστούν).

3. Περιφερειακές και γεωπολιτικές αντιστάσεις

Καταρχήν να πούμε πως ενώ στην Αθήνα σε πανηγυρικό κλίμα με τη συμμετοχή Αμερικανών Υπουργών υπογραφόταν η συμφωνία για τον Κάθετο Άξονα οι αμερικανοτουρκικές συνομιλίες για το ρόλο της Τουρκίας στα ενεργειακά project στην περιοχή βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Η Αγκυρα επιθυμεί ρόλο ανεξάρτητου επόπτη ως περιφερειακή (υπερ)δύναμη και η Ουάσιγκτον επιδιώκει να θέσει υπό έλεγχο στις τουρκικές φιλοδοξίες. Εν ολίγοις, λοιπόν:

-Η Άγκυρα θεωρεί τον κάθετο άξονα ανταγωνιστικό του Turkish Stream και των δικών της φιλοδοξιών να γίνει gas hub της Ανατολικής Μεσογείου. Προωθεί δικό της μοντέλο «ενεργειακής διαμεσολάβησης» που παρακάμπτει την Αλεξανδρούπολη. Πιέζει Βουλγαρία και Ουγγαρία με ευνοϊκότερες τιμές μεταφοράς μέσω δικού της δικτύου.

-Αστάθεια Ουκρανίας: Το τελευταίο τμήμα του άξονα (Ρουμανία–Ουκρανία) είναι πρακτικά ανενεργό ή επισφαλές λόγω πολέμου. Κανείς δεν δεσμεύεται μακροπρόθεσμα όσο υπάρχει ρίσκο βομβαρδισμού υποδομών.

4. Ενεργειακή μετάβαση

Η ΕΕ σχεδιάζει μείωση κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 30% ως το 2030. Ένας νέος αγωγός που θα ολοκληρωθεί μετά το 2027 κινδυνεύει να λειτουργήσει μόλις 5–8 χρόνια προτού χάσει λόγο ύπαρξης. Αυτό αντιβαίνει στη λογική βιωσιμότητας των μεγάλων ενεργειακών projects.

Παρά τα παραπάνω εμπόδια, ο «κάθετος διάδρομος LNG» προωθείται ενεργά. Γιατί; Ο στόχος είναι πολιτικο-γεωστρατηγικός, όχι ενεργειακός.

1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες

-Θέλουν να εμπεδώσουν τη στρατηγική αποσύνδεση της ΝΑ Ευρώπης από το ρωσικό αέριο και να εξάγουν LNG από δικούς τους τερματικούς (Louisiana, Texas) προς την Ε.Ε. μέσω Ελλάδας.

-Η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως ενεργειακό και στρατιωτικό “δίπολο”: FSRU + αμερικανική βάση.

-Το project έχει συμβολική αξία για την Ουάσιγκτον ως “proof of concept” ότι μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τη Μόσχα στα Βαλκάνια.

2. Η Ελλάδα

-Επιχειρεί να εδραιώσει ρόλο περιφερειακού ενεργειακού κόμβου και να κατοχυρώσει γεωπολιτικό βάρος εντός Ε.Ε.

-Όμως το ρίσκο είναι να μετατραπεί σε ενεργειακό transit country χωρίς έσοδα — δηλαδή να αναλάβει τα κόστη χωρίς αντίστοιχα οφέλη, αν ο όγκος μεταφοράς παραμείνει μικρός.

3. Η ΕΕ

-Υποστηρίζει το έργο ως εργαλείο διαφοροποίησης και ασφάλειας, αλλά όχι πλέον με προτεραιότητα. Στην πράξη, το βλέπει ως «μαξιλάρι» για 5–7 χρόνια ώσπου να αναπτυχθούν τα δίκτυα υδρογόνου.

-Άρα η γεωπολιτική λογική της Ε.Ε. είναι μεταβατική σταθεροποίηση, όχι μακρόπνοη επένδυση.

1.Καλά τα πανηγύρια αλλά ας κρατάμε και μικρό καλάθι γιατί: Οικονομική μη βιωσιμότητα (χαμηλή δέσμευση φορτίων, υψηλό κόστος).

2.Αβεβαιότητα ενεργειακής ζήτησης στην Ε.Ε.

3.Αντίδραση Τουρκίας – Εναλλακτικά δίκτυα μέσω Turk Stream.

Πηγή: topontiki.gr

Η μεγάλη διασταύρωσις

Μανώλης Κοττάκης 

ΟΛΙΓΑ παραπολιτικά πριν υπεισέλθω στην ουσία του σημερινού σημειώματος.

«Εταράχθησαν» ορισμένα συστήματα από όσα γράψαμε προχθές για τις άριστες σχέσεις του Υπουργού Άμυνας με την νέα πρέσβυ των ΗΠΑ στην Αθήνα. Δεν θα έπρεπε. Και μόνον η χρονική σειρά των γεγονότων θα έπρεπε να τα πείσει ότι εμείς κάνουμε δημοσιογραφία. Δηλαδή παρατήρηση. Και για την δημοσιογραφία αυτό που συνέβη στην Εορτή των Πεζοναυτών είναι ο ορισμός της ειδήσεως: αφικνείται νέα πρέσβυς συμμάχου χώρας στην Ελλάδα και επιλέγει να συναντήσει πρώτο-πρώτο τον Υπουργό Άμυνας πριν από την συνάντησή της με τον Πρωθυπουργό τρεις μέρες αργότερα.

Εν γνώσει της για το επίπεδο των σχέσεων των δύο ανδρών. Η είδηση αξιολογήθηκε και από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος έδωσε ενοχλημένος εντολή σε αρκετά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου να μην ανταποκριθούν στην πρόσκληση της πρέσβεως στο «Αθηνών Αρένα» την Κυριακή. Ελάχιστοι πήγαν. Πάντοτε έτσι ξεκινά άλλως τε τις σχέσεις του με τους πρέσβεις των ΗΠΑ στην Αθήνα ο κύριος Μητσοτάκης.

Ο Τζέφφρυ Πάυαττ είναι αρκετά αποκαλυπτικός στο βιβλίο που έγραψε ο πρώην διπλωμάτης Ρίτσαρντ Τζάκσον «Μακριά και Αγαπημένοι» στις αρχές του 2025 (εκδόσεις «Εστία»). Η ψυχολογία του Πρωθυπουργού είναι συγκρουσιακή. Στον Πάυαττ απέδιδε στην αρχή ότι ευνοεί τον Τσίπρα, το ίδιο πράττει φαίνεται και τώρα με τον Δένδια και την Γκιλφόυλ. Όλο αυτό πηγάζει από την αντίληψη του Πρωθυπουργού ότι ο κατώτερος ιεραρχικά πρέσβυς δεν έχει περιθώρια αυτονομίας όταν η κυβέρνηση του ιδίου τα έχει καλά με τον Πρόεδρο και τον Υπουργό Εξωτερικών. Το πρόβλημα αυτή την φορά όμως είναι ότι η πρέσβυς έχει απ’ ευθείας πρόσβαση στον Πρόεδρο και στον Υπουργό Εξωτερικών, δηλώνει «απεσταλμένη» του και παρά τα χαμόγελά της δεν φαίνεται να της αρέσουν οι «σκηνές». Τώρα, όσοι Υπουργοί σχολίαζαν υποτιμητικά την πράγματι καινοφανή για τα ειωθότα απόφαση της πρέσβεως να υποδεχθεί τους προσκεκλημένους της στον Αργυρό, καλό θα ήταν να θυμούνται ότι ο προκάτοχός της κύριος Τσούνης ήταν τακτικά στον …Ρέμο και δεν το εύρισκαν άξιο σχολιασμού.

Και τώρα από τα παραπολιτικά πάμε στα πολιτικά. Η κυρία Γκιλφόυλ αναλαμβάνει καθήκοντα σε μια συγκλονιστική περίοδο της νεώτερης ιστορίας μας αλλά και της ιστορίας του κόσμου. Αναλαμβάνει καθήκοντα επίσης σε μια εποχή που έχει υποχωρήσει δραματικά ο αντιαμερικανισμός στην πατρίδα μας, ο οποίος αντικαταστάθηκε στην περίοδο των μνημονίων από τον αντιγερμανισμό.

Σε μία από τις πρώτες δηλώσεις της η κυρία Γκιλφόυλ μας υποσχέθηκε «δεν θα σας απογοητεύσω».

Εκτιμητέο. Οι πρέσβεις όμως δεν αξιολογούνται από τα συναισθήματα αλλά από τα αποτελέσματα. Δεν πολιτεύονται άλλως τε και δεν διεκδικούν ψήφο για να ενθουσιάζουν ή να δυσαρεστούν.

Αν θέλει η κυρία Γκιλφόυλ να γνωρίζει πως θα αξιολογηθεί από τους Έλληνες, σε περίπτωση που την ενδιαφέρει η θετική τους άποψη γι’ αυτήν, ας ρίξει μια ματιά στον χάρτη. Ο πρέσβυς Πάυαττ κατέστησε την Ελλάδα γεωπολιτικό κόμβο στον πόλεμο της Ουκρανίας. Η θέση της Αλεξανδρουπόλεως ήταν στρατηγική για την επιβίωση του Κιέβου στον πόλεμο. Τώρα όμως, που με έναν τρόπο τελειώνει ο πόλεμος, χιλιάδες Έλληνες διερωτώνται «τι κερδίσαμε που γίναμε… κόμβος»; Πράγματι αγοράζουμε προνομιακά έναντι της Τουρκίας μαχητικά αεροπλάνα F35 ενισχύοντας την αμυντική βιομηχανία της συμμάχου, αλλά η σύμμαχος χώρα δεν μας έδωσε κανένα πολιτικό αντάλλαγμα για την στήριξη στον πόλεμο. Στους διπλωματικούς κύκλους των Αθηνών ακόμη συζητείται η απορία ενός πρώην πρέσβυ του Ισραήλ, ο οποίος σχολίασε κάποτε ότι «δεν μπορώ να καταλάβω εσάς τους Έλληνες, δώσατε την Αλεξανδρούπολη και δεν πήρατε τίποτε! Γιατί;».

Πράγματι αργότερα έγινε γνωστό ότι είχαμε ζητήσει να γίνει βάση των ΗΠΑ η Σκύρος σε αντάλλαγμα της Αλεξανδρουπόλεως, αλλά η απάντηση που λάβαμε αρμοδίως από τους «Δημοκρατικούς» ήταν αρνητική.

Μας δικαιολογήθηκαν ότι δεν θα «περνούσε» από το Κογκρέσσο. Η Ουκρανία ήταν η πρώτη μεγάλη ευκαιρία που χάθηκε για να γίνουν αμοιβαία επωφελείς οι σχέσεις μας. Η ενεργειακή Γιάλτα για την οποία επείγεται τώρα η Δύση και η ανακήρυξη της Ελλάδος σε ενεργειακό κόμβο είναι η δεύτερη μεγάλη ευκαιρία. Αν έχει νόημα το «δεν θα σας απογοητεύσω», εδώ θα κριθεί.

Τέσσερα είναι τα θέματα που μας «καίνε» ως Έθνος:

– Σε τι τιμή θα πωλούν οι ΗΠΑ το φυσικό αέριο στην χώρα που θεωρούν «γεωπολιτικό κόμβο» για την Ευρώπη και τα Βαλκάνια και διοργανώνουν μεθαύριο στην Αθήνα διεθνές φόρουμ γι’ αυτό; Ακριβά ή με έκπτωση;

– Ποια η θέση των ΗΠΑ στο μείζον ζήτημα εθνικής ασφαλείας που θα προκύψει αν η Τουρκία σε αντάλλαγμα της στάση της στην Μέση Ανατολή απαιτήσει δικαιώματα και θαλάσσια λεωφόρο δικής της ιδιοκτησίας στην καρδιά του Αιγαίου, δυτικά των νησιών μας και του 25ου μεσημβρινού;

– Ποια η θέση των ΗΠΑ αν η Άγκυρα εμμένουσα στο περίφημο τουρκολιβυκό μνημόνιο θελήσει να καταστεί το ολιγώτερο συγκυρίαρχος με την Ελλάδα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο;

Μάρκος Μυρσινιάδης

Αποκωδικοποιώντας το νέο δόγμα των ΗΠΑ: Πώς η έλευση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ συνδέεται με την επανενεργοποίηση της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.

Λίγα χρόνια μετά τη σταδιακή αναπροσαρμογή της αμερικανικής παρουσίας στα ενεργειακά δίκτυα της Ανατολικής Μεσογείου, το λεγόμενο «Σχέδιο Τραμπ» επανέρχεται στο προσκήνιο. Πρόκειται για το πολιτικο-ενεργειακό πλαίσιο που διαμορφώθηκε ήδη κατά την προηγούμενη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ και προέβλεπε την ανάδειξη της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ σε βασικούς πυλώνες της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή. [iEpikaira: Το ίδιο επιχείρημα θα ακούσετε αντεστραμμένα για την γείτονα σε τουρκικά φιλοδυτικά Μέσα. Είναι ακριβώς η ίδια ρητορική που χρησιμοποιήθηκε για να προωθηθεί ο EastMed, ο οποίος γνωρίζουμε πώς κατέληξε... Περισσότερα και ΕΔΩ!]

Στόχος του πλαισίου αυτού ήταν αφενός η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης μέσω της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού και της μείωσης της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια. Η πολιτική αυτή εκφράστηκε μέσα από την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την υποστήριξη της πρωτοβουλίας «3+1» με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, καθώς και μέσω του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act (2019), που θεσμοθέτησε τον ρόλο των τριών χωρών ως εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.

Αν και η Ουάσιγκτον τα τελευταία χρόνια έχει αναπροσαρμόσει τη συμμετοχή της σε ορισμένα ενεργειακά έργα — όπως η αποστασιοποίησή της από τον αγωγό EastMed — η στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και του άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ παραμένει ουσιαστική για τα αμερικανικά συμφέροντα, τόσο σε ενεργειακό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.

Η τοποθέτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ως πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα αποτελεί, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, την πιο καθαρή ένδειξη επανενεργοποίησης αυτής της στρατηγικής. [iEpikaira: Επιβεβαίωση των όσων αναφέρθηκαν ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ!] Η επιλογή της δεν είναι απλώς συμβολική. Ανήκει στο στενό περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, γνωρίζει τα δίκτυα εξουσίας του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και έχει αναλάβει να επιβλέψει τη νέα αμερικανική προσέγγιση στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της Μεσογείου. [iEpikaira: Δεν είναι καθόλου "νέα" η αμερικανική προσέγγιση, και όπως σχολιάσαμε ΕΔΩ, "η πολιτική των ΗΠΑ για την Αν. Μεσόγειο δεν έχει αλλάξει από το επιτελείο Τραμπ. Παραμένει ίδια με του προκατόχου του Μπάιντεν. Περισσότερα ΕΔΩ!"]

Όπως αναφέρουν ανώτερες πηγές, το σχέδιο προβλέπει τρεις παράλληλους άξονες:

-Επαναβεβαίωση της συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ,

-Ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών LNG και ηλεκτρικής διασύνδεσης,

-Περιορισμό της τουρκικής γεωοικονομικής παρουσίας μέσω εναλλακτικών δικτύων εξαγωγής ενέργειας.

Η Αθήνα ως νέα ενεργειακή πύλη

Η σύνοδος P-TEC, που πραγματοποιείται στις 6-7 Νοεμβρίου στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, δεν είναι απλώς ένα τεχνικό συνέδριο. Για τα επιτελεία των ΗΠΑ, της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών θεσμών συνιστά κομβικό σημείο διαμόρφωσης του νέου ενεργειακού τοπίου της Ευρώπης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για τη δημιουργία νέου κοινοπρακτικού σχήματος [iEpikaira: Σας θυμίζει κάτι η ορολογία "κοινοπρακτικό σχήμα"; Μήπως σχετίζεται με την "ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ"; Περισσότερα ΕΔΩ και ΕΔΩ!], με αντικείμενο τη μετατροπή της Ελλάδας σε κύρια πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σχέδιο εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αντικαταστήσει σταδιακά τις ρωσικές προμήθειες και να αναδιατάξει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης.

Πηγή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημειώνει ότι «η χώρα περνά από το στάδιο της διέλευσης στο στάδιο της ρύθμισης», καθώς τα νέα έργα προβλέπουν υποδομές αποθήκευσης, επαναεριοποίησης και μεταφοράς LNG που θα καθιστούν την Ελλάδα ρυθμιστή της περιφερειακής αγοράς.

Η παρουσία τριών κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων στην Αθήνα —του Κρις Ράιτ (Υπουργείο Ενέργειας), του Νταγκ Μπέργκαμ (Υπουργείο Εσωτερικών) και του Μάικλ Ρίγκα (Υφυπουργείο Εξωτερικών)— αποδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον αναβαθμίζει το ελληνικό χαρτί. [iEpikaira: Περισσότερα ΕΔΩ!]

Το παρασκήνιο των εκατοντάδων εκατομμυρίων

Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις περί «πράσινης μετάβασης» και «ενεργειακής δημοκρατίας», διαμορφώνεται εκτεταμένο παρασκήνιο συμφωνιών. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι διαπραγματεύσεις για το νέο κοινοπρακτικό πλαίσιο περιλαμβάνουν αμερικανικά και ευρωπαϊκά funds, με εκτιμώμενο οικονομικό αντικείμενο εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. [iEpikaira: Ένα "παραμύθι" όπως ο EastMed, χρειάζεται και λίγο σασπένς εκατομμυρίων για να γίνει πιο εύπεπτο.]

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι υπογραφές δεν θα γίνουν δημόσια, αλλά θα αποτυπωθούν σε παράλληλα μνημόνια συνεργασίας με χρονικό ορίζοντα μέσα στα επόμενα χρόνια. [iEpikaira: Με άλλα λόγια... αν το δείτε, γράψτε μας.] Η Ελλάδα στοχεύει να ενισχύσει τον ρόλο της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, αλλά και να δημιουργήσει νέα υποδομή στη Νότια Πελοπόννησο, ικανή να υποστηρίξει τη μεταφορά ενέργειας προς την Ιταλία. Ορισμένοι διπλωμάτες μιλούν για «ενεργειακό Ελσίνκι», δηλαδή για τη μετατροπή της Αθήνας σε τόπο όπου θα χαράσσονται οι όροι της ενεργειακής ισορροπίας της Ευρώπης.

Η τουρκική ανησυχία και η ρητορική του αποκλεισμού

Η αναβαθμισμένη θέση της Ελλάδας και η παρουσία της Γκίλφοϊλ έχουν προκαλέσει οξύτατες αντιδράσεις στην Άγκυρα. Ο τουρκικός Τύπος κάνει λόγο για «αναβίωση ενός αμερικανοϊσραηλινού σχεδίου αποκλεισμού της Τουρκίας». Η εφημερίδα Αϊντινλίκ υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται για τη δημιουργία μιας «νέας συμμαχίας» στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα λειτουργήσει ως αντίβαρο στην τουρκική επιρροή. Παράλληλα, κάνει αναφορά στον Μάσαντ Μπούλος, συμπέθερο του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να επιχειρεί τη σύγκληση τετραμερούς διάσκεψης με Τουρκία, Ελλάδα, Αίγυπτο και Λιβύη, με στόχο την αναθεώρηση της συμφωνίας Άγκυρας – Τρίπολης του 2019. [iEpikaira: Πώς μιλάμε για "αποκλεισμό" της Τουρκίας ενώ ο Κ. Μητσοτάκης προτείνει  συνδιάσκεψη;]

Η Σοζτζού, από την πλευρά της, αναφέρει πως οι ΗΠΑ επιχειρούν να ενεργοποιήσουν το σχήμα «3+1», με αιχμή την κατασκευή αγωγού LNG που παρακάμπτει πλήρως την Τουρκία, δημιουργώντας έναν ενεργειακό διάδρομο από το Ισραήλ προς την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας.

Το μήνυμα της Ουάσιγκτον και οι αντιδράσεις Ερντογάν

Σε άρθρο γνώμης της Μιλιέτ με τίτλο «Το σκάκι με τις ΗΠΑ συνεχίζεται», αναφέρεται ότι η Ουάσιγκτον αναμένεται να πιέσει την Άγκυρα σε δύο κατευθύνσεις — το Ισραήλ και τη Λιβύη — με αντάλλαγμα τη συμμετοχή της Τουρκίας σε περιφερειακά σχήματα. Ο συντάκτης του άρθρου επικαλείται δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα, Τζέφρι Μπάρακ, ο οποίος, μιλώντας στο Manama Dialogue στο Μπαχρέιν, σημείωσε ότι «Τουρκία και Ισραήλ δεν θα οδηγηθούν σε σύγκρουση» και πως η «ευθυγράμμιση από την Κασπία ως τη Μεσόγειο» βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Τούρκοι σχολιαστές, πάντως, εκτιμούν ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν πρόκειται να συνεργαστεί με το Τελ Αβίβ, όσο παραμένει στην εξουσία η κυβέρνηση Νετανιάχου, ενώ χαρακτηρίζουν τις κινήσεις των ΗΠΑ ως «πολιτική διπλού ταμπλό».

Η πρόταση για τον αγωγό Ισραήλ – Κύπρου και οι αντιδράσεις

Έντονη ανησυχία προκαλεί στην Άγκυρα και η πρόταση της Energean για τη δημιουργία αγωγού φυσικού αερίου Ισραήλ – Κύπρου, η οποία παρουσιάστηκε ως μέρος του σχεδίου «3+1». Σύμφωνα με τα Oda TV, CGTN Turk και Ensondakika, το έργο θεωρείται παράκαμψη της Τουρκίας και απειλή για τον ρόλο της στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια. [iEpikaira: Εδώ γελά με και πάλι, γιατί από το 2023 γράφαμε "Μήπως ο προτεινόμενος ισραηλοκυπριακός αγωγός φυσικού αερίου είναι ένα ακόμη πυροτέχνημα όπως ο EastMed;" Περισσότερα ΕΔΩ! Διότι έχουμε ξεκαθαρίσει πολλάκις ότι "Όλα τα εξαγγελθέντα [και μη υλοποιημένα] έργα στην Αν. Μεσόγειο έχουν ένα κοινό σκοπό - Τον διαμοιρασμό των θαλασσίων ζωνών!". Περισσότερα ΕΔΩ!]

Η Άγκυρα αντιδρά, καταγγέλλοντας πως η συμφωνία «αγνοεί τα δικαιώματα του ψευδοκράτους», ενώ Τούρκοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κίνηση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε νέα περίοδο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η νέα γεωπολιτική σκακιέρα

Τα τουρκικά μέσα συγκλίνουν στο ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επαναχαράξει τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, ενισχύοντας τη συνεργασία Αθηνών, Λευκωσίας και Ιερουσαλήμ και περιορίζοντας τον ρόλο της Άγκυρας. Το σχέδιο, σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, εντάσσεται στη στρατηγική των ΗΠΑ για μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία, με την Κύπρο και το Ισραήλ να αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Αν επιβεβαιωθούν τα σενάρια, ο νέος αγωγός θα συνδέει τα ισραηλινά κοιτάσματα με τη Λευκωσία και μέσω Ελλάδας με την ευρωπαϊκή αγορά, γεγονός που, όπως επισημαίνουν τουρκικοί αναλυτές, ανατρέπει τις ισορροπίες και εντείνει την αίσθηση αποκλεισμού της Τουρκίας από τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Η γραμμή Μπάρακ και η διπλωματία των ισορροπιών

Σε αυτό το περιβάλλον έντασης, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τόμας Μπάρακ, επιχειρεί να διατηρήσει χαμηλούς τόνους. Με δηλώσεις του σε τουρκικά μέσα, σημείωσε ότι «ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν επιδιώκει νεοοθωμανική επέκταση» και ότι «η Ουάσιγκτον κατανοεί τις τουρκικές ανησυχίες στην περιοχή».

Οι τοποθετήσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν άμεσα από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης για να επιτεθούν στον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια, ο οποίος έχει κατηγορήσει κατ’ επανάληψη την Άγκυρα για «επεκτατισμό». Καλά πληροφορημένες πηγές στην Αθήνα σχολιάζουν ότι «η στάση του Μπάρακ δημιουργεί θολό σήμα» και «επιτρέπει στην Τουρκία να ερμηνεύει επιλεκτικά τη στάση των ΗΠΑ». Παρά ταύτα, η αμερικανική διπλωματία φαίνεται να ακολουθεί τη γνωστή τακτική των δύο βημάτων: στήριξη προς την Ελλάδα και την Κύπρο σε επίπεδο υποδομών και ασφάλειας, συνδυασμένη με πολιτικές «γέφυρες» προς την Άγκυρα για τη διατήρηση της συνοχής του ΝΑΤΟ.

Το Κυπριακό και το παρασκήνιο της Λιβύης

Στο περιθώριο της ενεργειακής κινητικότητας, η επανεκκίνηση του Κυπριακού αποκτά νέα διάσταση. Η πρόσφατη συνάντηση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Σαρμ Ελ Σέιχ επιβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον επιστρέφει ως ενεργός παίκτης στο ζήτημα. [iEpikaira: Επιβεβαίωση των όσων αναφέρθηκαν ΕΔΩ!]

Πληροφορίες και δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει πρωτοβουλία για σταδιακή αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, με αντάλλαγμα ενισχυμένη συμμετοχή της Άγκυρας σε ενεργειακές συμφωνίες στην Ανατολική Μεσόγειο. [iEpikaira: Όπως ήδη σχολιάστηκε ΕΔΩ, "η δήλωση του Ερντογάν ΕΔΩ εξέπεμψε ξεκάθαρη αδυναμία και αμηχανία, μετά από πολύ καιρό και αυτό σημαίνει ότι σίγουρα δέχεται αμερικανικές πιέσεις. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η όποια λύση θα ευνοεί ανοικτά την ΚΔ. Οι πιέσεις μάλλον στοχεύουν στο να ξεχάσει η Άγκυρα την λύση των δυο κρατών... Η παρασκηνιακή -διαχρονικά φιλοτουρκική- στάση των Βρετανών θα παίξει επίσης ρόλο.] Η εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν στα κατεχόμενα, ο οποίος δηλώνει πρόθυμος να επαναφέρει τις συνομιλίες, θεωρείται από δυτικούς αναλυτές παράθυρο ευκαιρίας. Το αμερικανικό επιτελείο αντιλαμβάνεται την Κύπρο ως ενεργειακό κόμβο και σταθεροποιητικό παράγοντα, και επιδιώκει να συνδέσει την επανένωση με το ενεργειακό πλέγμα Ελλάδας–Ισραήλ.

Παράλληλα, στη Λιβύη, σύμφωνα με τουρκικά ρεπορτάζ, ο Μάσαντ Μπούλος επιχειρεί να συνεννοηθεί με την Τρίπολη και το Κάιρο για νέα τετραμερή [iEpikaira: Η πενταμερή έγινε τετραμερή;] διάσκεψη με αντικείμενο την αναθεώρηση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η πρωτοβουλία αυτή, αν προχωρήσει, θα ανατρέψει το θεμέλιο της τουρκικής παρουσίας στη Μεσόγειο και θα ανοίξει τον δρόμο για νέα διευθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Η νέα σκακιέρα

Οι κινήσεις της Ουάσιγκτον, η παρουσία της Γκίλφοϊλ στην Αθήνα, το παρασκήνιο του P-TEC και οι ενεργειακές συμφωνίες που προωθούνται επαναφέρουν την Ανατολική Μεσόγειο στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής. Το «Σχέδιο Τραμπ» φαίνεται να αποκτά νέα επιχειρησιακή διάσταση, καθώς συνδυάζει ενέργεια, ασφάλεια και διπλωματική πίεση. [iEpikaira: Περισσότερα ΕΔΩ!] Η Ελλάδα βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της εξίσωσης, φιλοδοξώντας να μετατραπεί σε μόνιμο ενεργειακό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης, με επενδύσεις που θα καθορίσουν τις ροές LNG και ηλεκτρικής ενέργειας της επόμενης δεκαετίας.

Η Τουρκία, από την πλευρά της, βλέπει να συγκροτείται γύρω της ένα δίκτυο συνεργασιών που περιορίζει τα περιθώρια επιρροής της, και αντιδρά με ρητορική περί «περικύκλωσης» και «ενεργειακού αποκλεισμού». Διπλωματικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η ελληνική και η αμερικανική πλευρά κινούνται μεθοδικά, αποφεύγοντας τις δημόσιες αναφορές αλλά προχωρώντας σε πράξεις που αναδιατάσσουν τον χάρτη. Αν οι σχεδιασμοί αυτοί επιβεβαιωθούν, η Αθήνα θα αποτελέσει τον νέο άξονα της αμερικανικής στρατηγικής στη Μεσόγειο — και το «Σχέδιο Τραμπ», ένα εργαλείο πολιτικής και οικονομικής επιστροφής σε μια περιοχή κομβικής σημασίας για τα αμερικανικά συμφέροντα. [iEpikaira: Εάν κρατηθήκατε... τώρα μπορείτε να γελάσετε ελεύθερα!]

Πηγή: ethnos.gr

Χάρτης του FMES για την γραμμή του νέου Ψυχρού Πολέμου. Ξεκινά από τον Βερίγγειο Πορθμό, φθάνει στις Βαλτικές χώρες, κατεβαίνει στην Αλεξανδρούπολη και διατρέχει τα Ελληνοτουρκικά σύνορα.

του Παντελή Σαββίδη

Το κείμενο που ακολουθεί αποτέλεσε την ομιλία του Παντελή Σαββίδη στο συνέδριο “Στρατηγικές και επιδραστικότητα σε τομείς της ελληνικής διπλωματίας. Ο ρόλος της Κρήτης. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης στη 1 και στις 2 Νοεμβρίου στο Κολυμπάρη Χανίων.

Έρχομαι από τη Θεσσαλονίκη, από την απέναντι πλευρά της Ελλάδας, μιας πόλης που πριν λίγες ημέρες γιόρτασε την 113η επέτειο της απελευθέρωσής της χάρη στην επιμονή ενός μεγάλου Κρητικού και Έλληνα, του Ελευθέριου Βενιζέλου.

Ο Βενιζέλος υπήρξε ο μοναδικός μεγάλος Έλληνας πολιτικός του νεοελληνικού ή νεοελλαδικού κράτους. Ο Καποδίστριας, στον οποίο συχνά αναφερόμαστε υπήρξε μεγάλη ελληνική προσωπικότητα που αν κυβερνούσε η πορεία του κράτους μπορεί να μην ήταν σαν την σημερινή αλλά δεν είχε την τύχη να κυβερνήσει. Έτσι, σήμερα μια ιστορία 200 και πλέον χρόνων έχει να επιδείξει έναν, μόνο, μεγάλο πολιτικό άνδρα.

Ο Βενιζέλος είχε μια οικουμενική αντίληψη για τον ελληνισμό αντίληψη που, δυστυχώς, δεν είναι κυρίαρχη στο σημερινό ελληνικό κράτος το οποίο έχει περιοριστεί στην ιδεολογία της μικράς αλλά εντίμου Ελλάδος. Μικρά παραμένει, το εντίμου είναι προς συζήτηση.

Κάνω αυτήν την εισαγωγή διότι η Κρήτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τόπου με οικουμενικά χαρακτηριστικά και με πολυπολιτισμικές εμπειρίες.

Ίσως ο Μπρωντέλ την Κρήτη είχε στο νου του όταν μετατόπιζε το βάρος της ιστορικής ερμηνείας από τα γεγονότα και τα πρόσωπα προς τις δομές του χώρου, του χρόνου και της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Η «Μεσόγειος» του δεν είναι απλώς ένας γεωγραφικός χώρος· είναι ένα σύστημα πολιτισμών, οικονομικών δικτύων και οικολογικών ρυθμών, όπου η ανθρώπινη δράση εγγράφεται πάνω σε σταθερές διάρκειες.

Η Κρήτη, μέσα σε αυτό το σχήμα, είναι εμβληματικός κόμβος αυτού του μεσογειακού κόσμου — ένα νησί στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, που συμμετέχει σε όλα τα επίπεδα του Braudelικού χρόνου.

-στη γεωγραφική σταθερά του θαλασσινού χώρου,

-στη μακρά διάρκεια των εμπορικών και πολιτισμικών ροών,

-και στη βραχεία διάρκεια των συγκρούσεων ανάμεσα σε αυτοκρατορίες (Βενετία, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Ισπανία).

Η Κρήτη, ως ορεινό και ημιορεινό νησί, ενσαρκώνει την έννοια της ανθεκτικής γεωγραφίας που ο Braudel περιγράφει:

-Ένα νησί που επιβάλλει οικονομία αυτάρκειας σε μεγάλο βαθμό, με περιορισμένους πόρους αλλά στρατηγική θέση.

-Ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι μαθαίνουν να «συμβιώνουν» με τη φύση, όπως ολόκληρη η Μεσόγειος — με έλλειψη νερού, σκληρή γη, περιοδικούς ανέμους και σεισμική δραστηριότητα.

-Μια κοινωνία προσανατολισμένη στη ναυσιπλοΐα και στο εμπόριο ως αντιστάθμισμα στη φτωχή ενδοχώρα.

Η γεωγραφική της θέση επέβαλε τη διαρκή παρουσία εξωτερικών δυνάμεων — Μινωική, Βυζαντινή, Αραβική, Βενετική, Οθωμανική — όμως μέσα από αυτές τις αλλαγές η Κρήτη παρέμεινε σταθερός κρίκος στο δίκτυο της Μεσογείου. Αυτή η “σταθερότητα μέσα στην αλλαγή” είναι η ουσία της Braudelικής γεωγραφίας.

Η οικονομική ζωή της Κρήτης είναι διττή: από τη μία πλευρά, το νησί εντάσσεται πλήρως στο σύστημα του καπιταλισμού των θαλασσίων πόλεων, και από την άλλη, διατηρεί προνεωτερικά χαρακτηριστικά στην ύπαιθρο — κοινότητες, αγροτική αυτάρκεια, περιορισμένη νομισματική κυκλοφορία.

Η Κρήτη λειτουργεί ως τόπος επικάλυψης εποχών — αρχαϊκή στα βουνά, καπιταλιστική στα λιμάνια.

Η Κρήτη γίνεται ένα εργαστήριο μεσογειακής συνύπαρξης, όπου συγκρούονται αλλά και συντίθενται βενετικά, ελληνικά, αραβικά και ανατολικά στοιχεία.

Η Κρήτη, στρατηγικά τοποθετημένη, λειτουργεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο της χριστιανικής Ευρώπης — αλλά και ως εμπορική γέφυρα με την Ανατολή. Ο Braudel δείχνει πώς η Μεσόγειος δεν είναι απλώς πεδίο πολέμων, αλλά ένα σύστημα ισορροπίας όπου οι ανταγωνισμοί δημιουργούν παράλληλα σχέσεις εξάρτησης και συμβίωσης.

Η Κρήτη υπέκυψε στρατιωτικά με την πολιορκία και την πτώση του Χάνδακα (1669), αλλά παρέμεινε δομικά μεσογειακή:

Η οθωμανική διοίκηση ενσωμάτωσε τους ίδιους οικονομικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς που είχε αφήσει η Βενετία, διατηρώντας τη νησιωτική οικονομία και τα τοπικά δίκτυα. Η «μακρά διάρκεια» υπερίσχυσε της πολιτικής αλλαγής.

Στο πολιτισμικό επίπεδο, η Κρήτη συνθέτει ευρωπαϊκά και ανατολικά στοιχεία.

Η Κρήτη είναι ένα νησί που αλλάζει αφέντες αλλά όχι προσανατολισμό· που διατηρεί τον μεσογειακό του χαρακτήρα ανεξάρτητα από πολιτικές μεταβολές.

Με λίγα λόγια η Κρήτη είναι:

-μικρή, αλλά στρατηγική,

-πλούσια σε ιστορική μνήμη, αλλά σταθερή στις φυσικές και κοινωνικές της δομές,

-ένα νησί που ενώνει Ανατολή και Δύση, Βορρά και Νότο.

είναι το είδος του τόπου όπου η ιστορία συναντά τη γεωγραφία, και ο άνθρωπος, αντί να κυριαρχεί στο περιβάλλον του, μαθαίνει να συμβιώνει μαζί του.

Αυτή είναι, λοιπόν, η Κρήτη κατά την μπρωντελική ανάγνωση που ταιριάζει στην δική μου γεωπολιτική προσέγγιση.

Γι αυτήν την Κρήτη θα σας μιλήσω.

Προηγουμένως, ορισμένες διευκρινήσεις.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο μεγάλης γεωπολιτικής ρευστότητας. Σημερινές συνεργασίες και συμμαχίες μπορεί να καταρρεύσουν αύριο.

Η Δύση παρουσιάζει φαινόμενα παρακμής σε αντίθεση με ανατολικές δυνάμεις, κυρίως, Κίνας και Ρωσίας και ο αγώνας για την ηγεμονία είναι αδυσώπητος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες που περνούν μια δική τους εσωτερική κρίση δίνουν εικόνα αδυναμίας να διασφαλίσουν τον ηγεμονικό τους ρόλο τον οποίο αμφισβητεί σε όλους τους τομείς-πλην του στρατιωτικού προς το παρόν- η Κίνα. Ο Μεσογειακός χώρος που μας ενδιαφέρει στην σημερινή μας συνάντηση, αποτελεί πεδίο ενδιαφέροντος και των ΗΠΑ και της Κίνας και της Ρωσίας.

Το ενδιαφέρον για τον χώρο δεν είναι, μόνο ως θαλάσσιας οδού. Η Μεσόγειος ενώνει τρείς ηπείρους και τα γεωστρατηγικά και γεωοικονομικά συμφέροντα είναι πολλά. Μπορεί με το λιώσιμο των πάγων να ανοίγει και άλλη θαλάσσια οδός-συντομότερη για την Κίνα και τη Ρωσία προς την Ευρώπη (ο αρκτικός κύκλος τον οποίο πριν μερικές ημέρες διέσχισε εμπορικό πλοίο κινεζικών συμφερόντων) αλλά αλίμονο, η Μεσόγειος δεν είναι μια απλή θαλάσσια οδός.

Οπότε ο ανταγωνισμός ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας στον χώρο αυτό πρέπει να θεωρείται δεδομένος.

Στα κενά που επιτρέπουν οι τρείς αυτές δυνάμεις κινούνται και περιφερειακοί παίκτες οι οποίοι μας ενδιαφέρουν και μας αφορούν. Κυρίως, η Τουρκία και το Ισραήλ.

Η Ελλάδα είναι ενταγμένη πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά στο δυτικό σύστημα το οποίο κυριαρχείται από τις ΗΠΑ. Αυτή η σταθερά δεν μπορεί να αλλάξει.

Οπότε η γεωπολιτική μας ανάλυση έχει ως βάση την Ελλάδα και τα συμφέροντά της μέσα στο δυτικό σύστημα.

Και επειδή το φαινόμενο δεν είναι γραμμικό το ζήτημα είναι να δούμε πως παίζεται το παιχνίδι από τους πρωταγωνιστές και πως η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει τα συμφέροντά της.

Στη γεωπολιτική αυτή ανάλυση η Κρήτη διαδραματίζει από κάθε άποψη πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η Κρήτη στο Μεσογειακό Τόξο: ο αμερικανικός άξονας εξισορρόπησης απέναντι σε Τουρκία και Κίνα

Η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται σε φάση επιθετικής αναδιάταξης. Η Ουάσιγκτον, συνειδητοποιώντας ότι το κέντρο βάρους της παγκόσμιας ισχύος μετατοπίζεται από τη Δυτική Ευρώπη προς την Ευρασία, επιδιώκει να οικοδομήσει ένα μεσογειακό τόξο σταθερότητας που να αποτρέπει τη σύγκλιση τουρκικών, ρωσικών και κινεζικών επιρροών.

Η Ελλάδα, και ιδιαίτερα η Κρήτη, έχουν αναδειχθεί σε προκεχωρημένο φυλάκιο αυτής της στρατηγικής.

1.Από τον «Αναχωρητισμό» στη γεωγραφία της ισχύος

Η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν και η μερική αναδίπλωση στη Μέση Ανατολή δημιούργησαν ένα γεωπολιτικό κενό που έσπευσαν να εκμεταλλευτούν η Κίνα, η Ρωσία και περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία. Η Ουάσιγκτον, αντιλαμβανόμενη ότι η «περιφέρεια» της Ευρώπης (Ανατολική Μεσόγειος – Ερυθρά Θάλασσα – Ινδικός Ωκεανός) γίνεται νέα ζώνη σύγκρουσης, επανέρχεται μέσω θαλάσσιων διαδρόμων και συμμαχιών. Αυτή είναι η ουσία του λεγόμενου «Μεσογειακού Τόξου»: ένα πλέγμα ενεργειακών, στρατιωτικών και πολιτικών συνεργασιών που συνδέουν την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.

2.Η Ελλάδα ως γέφυρα και προπύργιο

Η αμερικανική στρατηγική βλέπει την Ελλάδα όχι μόνο ως σύμμαχο, αλλά ως κεντρικό κόμβο ελέγχου των θαλάσσιων ροών ανάμεσα στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική.

Η ενίσχυση της Σούδας, οι νέες εγκαταστάσεις σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα και Στεφανοβίκειο, και η αμερικανική παρουσία σε ελληνικά λιμάνια συνθέτουν ένα στρατηγικό «τετράπλευρο» που επιτρέπει στις ΗΠΑ:

-να εποπτεύουν τον θαλάσσιο διάδρομο Μαύρη Θάλασσα – Ανατολική Μεσόγειος,

-να λειτουργούν ως εγγυητής για τις ισραηλινές και κυπριακές ενεργειακές υποδομές,

-και να ελέγχουν την προσέγγιση της Κίνας προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια (Πειραιάς, Τεργέστη, Βενετία).

Η Ελλάδα, παράλληλα, ενισχύει τον ρόλο της ως ενεργειακός δίαυλος. Ο EastMed, ο Great Sea Interconnector και οι υποθαλάσσιες συνδέσεις με την Αίγυπτο και το Ισραήλ αποτελούν τμήμα αυτής της «θαλάσσιας γραμμής» που σταθεροποιεί την περιοχή υπό δυτική αιγίδα.

Αξιοσημείωτη είναι και η ιδέα του IMEC

Χωρίς να επεκταθώ περισσότερο διότι ο χρόνος δεν το επιτρέπει, οι Αμερικανοί έχουν σύρει την γραμμή του νέου ψυχρού πολέμου. Από τον Βερίγγειο Πορθμό στις Βαλτικές χώρες, από εκεί στην Αλεξανδρούπολη και από την Αλεξανδρούπολη δια των ελληνοτουρκικών συνόρων προς νότο, ως το Σουέζ.

Η γραμμή αυτή διεμβολίζεται και αμφισβητείται, οικονομικά κυρίως, πάντως, προς ώρας όχι στρατιωτικά. Και από την Κίνα και από την Ρωσία και από την Τουρκία. Είναι οι τρείς δυνάμεις με τις οποίες η Ελλάδα πρέπει να ρυθμίσει τις σχέσεις της ενταγμένη στο αμερικανικό μεσογειακό τόξο.

3.Η Κρήτη ως γεωπολιτικός πολλαπλασιαστής

Η Κρήτη είναι το θεμέλιο του αμερικανικού στρατηγικού σχεδίου.

Η Ναυτική Βάση της Σούδας αποτελεί:

-το μόνο βαθύ λιμάνι του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο που μπορεί να φιλοξενήσει αεροπλανοφόρα και πυρηνοκίνητα υποβρύχια,

-κόμβο ανεφοδιασμού για επιχειρήσεις στη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα,

-και, κυρίως, σημείο ελέγχου του διαδρόμου Σουέζ-Κρήτη-Αδριατική, δηλαδή της «καρδιάς» του νέου μεσογειακού τόξου.

Η Κρήτη λειτουργεί πλέον ως A2/AD zone (ζώνη άρνησης πρόσβασης) για οποιαδήποτε δύναμη επιχειρεί να διεισδύσει από τον Νότο προς τη Μεσόγειο. Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις επανειλημμένα έχουν αξιοποιήσει τις υποδομές της, είτε για επιτήρηση ιρανικών ή ρωσικών κινήσεων, είτε για ανεφοδιασμό επιχειρήσεων στη Συρία και στη Λιβύη.

Η γεωγραφική της θέση — στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων — της δίνει αξία πολλαπλάσια από το μέγεθός της: ελέγχει ταυτόχρονα τα Βαλκάνια, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι ΗΠΑ επενδύουν στη δημιουργία «συμπληρωματικών εγκαταστάσεων» στην Κρήτη (UAV bases, logistics centers, intelligence nodes), συνδέοντας τη Σούδα με τη Λάρισα και το Στεφανοβίκειο σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό πλέγμα.

Με τη νέα Αμυντική Συμφωνία ΗΠΑ-Ελλάδας (MDCA 2021, επέκταση 2022) οι Αμερικανοί απέκτησαν δικαίωμα μόνιμης πρόσβασης σε τέσσερις ελληνικές τοποθεσίες:

-Σούδα (Κρήτη) – θαλάσσιο και αεροπορικό hub,

-Αλεξανδρούπολη – logistics για Μαύρη Θάλασσα & Βαλκάνια,

-Λάρισα – UAV / ISR operations center,

-Στεφανοβίκειο – ελικόπτερα και τακτικές δυνάμεις Army Aviation. Μετά τις πλημμύρες ό,τι υπήρχε στο Στεφανοβίκειο μεταφέρθηκε στην Λάρισα.

Αυτά τα τέσσερα σημεία είναι διασυνδεδεμένα επιχειρησιακά, με την Κρήτη να λειτουργεί ως «νότιο άκρο» του δικτύου και την Αλεξανδρούπολη ως «βόρειο άκρο». Όταν π.χ. αμερικανικά UAV πετούν από τη Λάρισα ή τη Σούδα, τα δεδομένα τους διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο στο NATO Intelligence Fusion Center στη Μ. Βρετανία.

Ουσιαστικά μιλάμε για ένα ενιαίο ψηφιακό πεδίο μάχης που καλύπτει την Ανατολική Μεσόγειο.

Σούδα: η αναντικατάστατη Αμερικανική βάση

Δικτύωση πληροφοριών – “Intelligence nodes”

Η Κρήτη έχει αναδειχθεί σε σημείο «διασταύρωσης πληροφοριών» (communication relay και intelligence sharing) ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ελλάδα.

-NSA & ΕΥΠ συνεργάζονται σε κοινές ακροάσεις θαλάσσιων επικοινωνιών από σταθμούς στη Σούδα και στη Γαύδο.

-IDF & US Navy συμμετέχουν σε κοινά προγράμματα Ηλεκτρονικού Πολέμου (ELINT) και αντι-drone τεχνολογιών.

-Η Κρήτη χρησιμοποιείται ως ενδιάμεσος κόμβος μεταφοράς δεδομένων για δορυφόρους SIGINT που επιτηρούν τη Μέση Ανατολή και τη Λιβύη.

Έτσι η Σούδα και οι συμπληρωματικές εγκαταστάσεις γύρω της (Καστέλι, Ακρωτήρι, Τυμπάκι) συνδέονται με το ευρύτερο νατοϊκό δίκτυο παρακολούθησης του Aegean ISR Grid.

Συνολικά

Η Κρήτη είναι σήμερα ένα πολύ-στρωματικό στρατηγικό hub:

-επιχειρησιακό (πλοία, UAV, ανεφοδιασμός),

-πληροφοριακό (παρακολούθηση / SIGINT),

-και υποστηρικτικό (logistics & ανθρώπινο δυναμικό).

4.Η Τουρκία ως απρόβλεπτος παράγοντας

Η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται πως η Τουρκία δεν είναι πια ο αξιόπιστος σύμμαχος του Ψυχρού Πολέμου. Η πολιτική «στρατηγικής αυτονομίας» του Ερντογάν, η αγορά ρωσικών S-400, οι επαφές με τη Μόσχα και το Πεκίνο, και η φιλοδοξία για ηγεμονία στη Μεσόγειο («Γαλάζια Πατρίδα») τη φέρνουν σε τροχιά σύγκρουσης με τη Δύση. Γι’ αυτό και οι ΗΠΑ, χωρίς να εγκαταλείπουν πλήρως την Τουρκία, επενδύουν σε εναλλακτικούς άξονες — Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο, Ινδία.

Η Κρήτη, σε αυτό το πλαίσιο, είναι το αντίβαρο στην τουρκική Αττάλεια και το Ακσάζ: ελέγχει τις ναυτικές προσβάσεις τουρκικών δυνάμεων και «δέχεται» τα δυτικά logistics που θα χρειάζονταν σε περίπτωση κρίσης. Η Τουρκία βλέπει αυτό το πλέγμα ως περικύκλωση — και δεν έχει άδικο. Το Μεσογειακό Τόξο είναι ουσιαστικά το αντι-Mavi Vatan δόγμα των ΗΠΑ.

5.Η Κίνα και το «μεσογειακό παιχνίδι»

Η Κίνα έχει διεισδύσει ήσυχα στη Μεσόγειο μέσω επενδύσεων (COSCO στον Πειραιά, λιμάνια Αλγερίας, Ιταλίας και Αιγύπτου). Για τις ΗΠΑ, ο έλεγχος της Κρήτης είναι το ανάχωμα στη μετατροπή της Μεσογείου σε κινεζικό θαλάσσιο διάδρομο του BRI. Από τη Σούδα, οι Αμερικανοί επιτηρούν κινήσεις στον Πειραιά και τη Διώρυγα του Σουέζ — δύο κρίσιμους κρίκους της Belt and Road. Η παρουσία τους στην Κρήτη λειτουργεί έτσι και ως μήνυμα προς το Πεκίνο: ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού σταματά εδώ.

6.Η «Αμερικανική Μεσόγειος» του 21ου αιώνα

Η Ουάσιγκτον δεν βλέπει τη Μεσόγειο ως περιφέρεια, αλλά ως δοκιμαστικό πεδίο της νέας θαλάσσιας γεωπολιτικής.

Στην καρδιά αυτού του σχεδίου βρίσκεται ένα τρίγωνο σταθερότητας: Κρήτη – Κύπρος – Ισραήλ.

Κάθε πλευρά του τριγώνου υπηρετεί διαφορετικό σκοπό:

-Η Κρήτη: στρατιωτικός και επιχειρησιακός κόμβος του ΝΑΤΟ.

-Η Κύπρος: παρατηρητήριο και υποδομή για τη Μέση Ανατολή.

-Το Ισραήλ: τεχνολογικός και ενεργειακός πυλώνας.

Η ενοποίησή τους δημιουργεί ένα αμερικανικό «ανάχωμα» που εκτείνεται μέχρι την Ινδία, μέσω των συμμαχιών I2U2 και του Ινδο-Μεσογειακού Διαδρόμου. Η Κρήτη είναι το δυτικό άκρο αυτής της γραμμής — το σημείο όπου η Ασία συναντά τη Δύση και όπου δοκιμάζεται το αν ο αμερικανικός ηγεμονισμός μπορεί να μετατραπεί σε πολυεπίπεδη συνεργασία.

7.Συμπέρασμα

Η αμερικανική γεωπολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι πλέον «παρουσία»· είναι ανασύνθεση.

Η Κρήτη, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σημείο, συμπυκνώνει την έννοια του θαλάσσιου ελέγχου: κυριαρχία μέσω θέσης, επιρροής και συνδυασμένων συμμαχιών.

Για την Ελλάδα, αυτό είναι διπλό στοίχημα:

-αφενός, προσφέρει τη δυνατότητα να καθιερωθεί ως πυλώνας σταθερότητας και αξιόπιστος εταίρος των ΗΠΑ·

-αφετέρου, εγκυμονεί τον κίνδυνο να μετατραπεί σε προκεχωρημένο μέτωπο ενός νέου Ψυχρού Πολέμου.

Η Κρήτη είναι, εν τέλει, ο καθρέφτης της αμερικανικής στρατηγικής στον 21ο αιώνα: όποιος ελέγχει την Κρήτη, ελέγχει την πρόσβαση της Ασίας στη Μεσόγειο — και επομένως, το μέλλον της παγκόσμιας ισορροπίας. Αυτό το πλεονέκτημα η Αθήνα δεν μπόρεσε μέχρι στιγμής να αξιοποιήσει αποτελεσματικά. Δίνει αλλά δεν ζητάει. Η Κρήτη, η Κύπρος και η Θεσσαλονίκη για την επαφή με τα Βαλκάνια είναι οι τρείς γεωγραφικοί πόλοι που θα μπορούσε να αξιοποιήσει αποτελεσματικά η Ελλάδα. Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να τα έχει καταφέρει. Ας ελπίσουμε ότι θα αντιληφθεί την αξία τους.

Πηγή: anixneuseis.gr

Πιέρρος Ι. Τζανετάκος

Οι γεωενεργειακές επιδιώξεις Αθήνας και Ουάσιγκτον, η σημασία του άξονα Ελλάδα - Κύπρος - Ισραήλ και η «ανέφικτη» απεξάρτηση της Τουρκίας από το ρωσικό αέριο

«Κάθε ενεργειακό έργο, είτε πρόκειται για αγωγούς, σταθμούς επαναεροποίησης LNG ή καλώδια διασύνδεσης, εμπεριέχει διακριτές γεωστρατηγικές διαστάσεις και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις διακρατικές ισορροπίες στην περιοχή που αναπτύσσεται». Βασισμένη σε αυτή τη ρήση παλαιών διπλωματών η Αθήνα επιχειρεί να αναβαθμίσει το γεωπολιτικό αποτύπωμά της στην Ανατολική Μεσόγειο διά της συμμετοχής της σε μια σειρά από εγχειρήματα που αφορούν τόσο τον τομέα του φυσικού αερίου όσο και αυτόν της πράσινης ενέργειας.

Στην κατεύθυνση αυτή η ελληνική πρωτεύουσα αναδεικνύει κατά κύριο λόγο το αυξημένο αμερικανικό ενδιαφέρον για έρευνες στις πιθανές πλουτοπαραγωγικές πηγές στη λεκάνη δυτικά, νοτίως και ανατολικά της Κρήτης, εκπεφρασμένο πλέον εμπράκτως από την Exxon Mobil και τη Chevron, τις δύο μεγαλύτερες παγκοσμίως πετρελαϊκές εταιρείες.

Σε αντίστοιχο πλαίσιο συμπεριλαμβάνονται η ενίσχυση της εσωτερικής κατανάλωσης αλλά και η προοπτική δυναμικής έναρξης εξαγωγών αμερικανικού LNG από τον κάθετο διάδρομο προς την Κεντρική Ευρώπη, με την Αθήνα να εκφράζει την αισιοδοξία της ότι η διευρυμένη ενεργειακή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα φέρει τις δύο πλευρές εγγύτερα και σε πολιτικό επίπεδο, λειτουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο υπέρ της θωράκισης των συμφερόντων της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κόμβος LNG

«Η Ελλάδα είναι αυτοτελής αγορά κατανάλωσης LNG αλλά και δυνάμει πύλη εισόδου αμερικανικής ενέργειας προς την ηπειρωτική Ευρώπη» εξηγούν στο «Βήμα» πηγές από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επισημαίνοντας μάλιστα ότι απώτερη προοπτική είναι η ενεργοποίηση του κάθετου διαδρόμου προς Βορρά, με τελικό σταθμό την Ουκρανία, ώστε η Αθήνα να συμβάλει δραστικά στη διαδικασία απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο.

Πράγματι, ήδη πριν από τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022 οι ποσότητες εισροών υγροποιημένου αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ελλάδα ήταν αυξημένες, φθάνοντας μάλιστα εν μέσω του πρώτου οκταμήνου του 2025 να καταλαμβάνουν μερίδιο κοντά στο 40% της συνολικής αγοράς, με τη χώρα να είναι η 15η σε κατανάλωση αμερικανικού LNG παγκοσμίως.

Βεβαίως, δεν ισχύει το ίδιο με τις εκροές από την Ελλάδα μέσω του κάθετου διαδρόμου προς την Ευρώπη, καθώς το κόστος του αμερικανικού σε σχέση, για παράδειγμα, με το ρωσικό αέριο είναι πολλαπλάσιο, σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνοντας ακόμα και σε ποσοστό άνω του 100%, με αποτέλεσμα όσες προσπάθειες έχουν γίνει προς πώληση σε χώρες της Ένωσης να πέφτουν στο κενό.

Οι προοπτικές ενεργοποίησης του κάθετου διαδρόμου μέσω του σταθμού επαναεροποίησης της Αλεξανδρούπολης (FSRU) θα βρεθούν στο επίκεντρο του συνεδρίου που διοργανώνουν από κοινού Αθήνα και Ουάσιγκτον (σε επίπεδο υπουργείων Ενέργειας) στην ελληνική πρωτεύουσα στις 5-7 Νοεμβρίου με τη συμμετοχή 20 κρατών της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και των Βαλκανίων, εξαιρουμένης της Τουρκίας.

Βασικό ζητούμενο είναι η μείωση της τιμής του αμερικανικού LNG έτσι ώστε ακόμα και πριν από την οριστική διακοπή της παροχής του ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη (στο τέλος του 2027) να διεκδικηθεί αξιόλογο μερίδιο αγοράς.

Το σύνθημα προς τους Αμερικανούς είναι «ρίξτε τις τιμές για να έχετε περισσότερους πελάτες». Για την υλοποίηση, βεβαίως, του εγχειρήματος θα απαιτηθεί ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών, αλλά και η συμπερίληψη πλωτών μέσων FSRU, τα οποία σύμφωνα με πληροφορίες είναι ήδη διαθέσιμα.

Στην Αθήνα εκτιμούν ότι εάν επιτευχθεί ο στόχος, και ένα μεγάλο ποσοστό φυσικού αερίου που καταναλώνει η Ευρώπη περνά από ελληνικό έδαφος, θα ενισχυθούν κατά κόρον τόσο η οικονομική όσο και, κυρίως, η γεωπολιτική θέση της χώρας, ενώ ταυτοχρόνως θα προωθηθούν έτι περαιτέρω οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Ο Τραμπ και η Τουρκία

Έμπειρος διπλωμάτης επισημαίνει στο «Βήμα» ότι η αμερικανική παρουσία στα ενεργειακά εγχειρήματα επί ελληνικής επικράτειας «θα λειτουργήσει ως σκέπη των συμφερόντων της Αθήνας στην ευρύτερη περιοχή», ενώ κυβερνητικό στέλεχος υπενθυμίζει ότι η Ουάσιγκτον δίνει τα τελευταία χρόνια ειδικό βάρος στην Αλεξανδρούπολη και ως διαμετακομιστικό κόμβο, επίσης με τελικό προορισμό την Ουκρανία. «Δεν θα χρησιμοποιούσα τον όρο “σκέπη”» λέει στο «Βήμα» ανώτερη διπλωματική πηγή, προσθέτοντας όμως ότι «το αμερικανικό ενδιαφέρον είναι πραγματικό. Η ενέργεια είναι ο μοχλός, αλλά η σχέση μας με το Ισραήλ είναι η εγγύηση τόσο για την εμβέλειά μας στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις».

Στο σκεπτικό αυτό πρέπει να προστεθούν και τα λεγόμενα της ορκισθείσας, πλέον, πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ κατά την ακρόασή της το περασμένο καλοκαίρι στην αρμόδια επιτροπή, όπου και ανέδειξε τόσο τη σημασία του σχήματος 3+1 (Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών) όσο και τη στήριξη της αμερικανικής διοίκησης στα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου.

Επιπλέον, η συζήτηση περί μεγέθυνσης της προσόδου αμερικανικών εταιρειών παγκόσμιου βεληνεκούς, ειδικά σε ευρωπαϊκό έδαφος, εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως μαγνήτης ενδιαφέροντος του αμερικανού προέδρου για όσα συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή, με τον Λευκό Οίκο πάντως να κρατά ακόμη κλειστά τα χαρτιά του για τα τεκταινόμενα της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο άξονας Ελλάδας – Τουρκίας παραδοσιακά προσλαμβάνεται από την Ουάσιγκτον ως μια δεύτερη, αλλά ισχυρή γραμμή άμυνας τόσο έναντι της ρωσικής επιθετικότητας όσο και σε σχέση με την ταραγμένη Μέση Ανατολή, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επικεντρώνεται πάντως όχι στις γεωπολιτικές αλλά, κυρίως, στις επιχειρηματικές (business) διαστάσεις που υποκρύπτονται στις διμερείς σχέσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές στέκονται και στην αντίστιξη όσων συμβαίνουν στους τομείς της ενέργειας Ελλάδας – Τουρκίας, και δη σε αυτούς του φυσικού αερίου, επισημαίνοντας ότι την ώρα που η Αθήνα επιχειρεί να επεκτείνει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ο Τραμπ απαιτεί από την Αγκυρα να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, ως προϋπόθεση μάλιστα για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων έναντι της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, μεταξύ των οποίων και τα F-35. [iEpikaira: Τί έκανε η Αμερική για να μειώσουν την τουρκική εξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές ροές; Περισσότερα ΕΔΩ!]

«Δεν υπάρχει περίπτωση στο ορατό μέλλον οι Τούρκοι να αποκοπούν από το ρωσικό αέριο, θα δημιουργηθεί τεράστια αναστάτωση στην οικονομία τους» λένε στο «Βήμα» οι ίδιες πηγές, ενώ και οι πρώτες επίσημες αντιδράσεις από κυβερνητικά στελέχη στην Τουρκία υποδεικνύουν ότι η ενεργειακή απεξάρτηση από τη Μόσχα είναι σχεδόν ανέφικτη.

Chevron και καλώδια

Η παρουσία της Chevron στα τεμάχια «Κρήτη-1» και «Κρήτη-2» ερμηνεύθηκε κατά ριπάς από την ελληνική κυβέρνηση ως επιβεβαίωση, έστω έμμεση, των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων σε περιοχή μέρος της οποίας αμφισβητείται από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ακόμα και αν στην ελληνική πρωτεύουσα αντιλαμβάνονται ότι οι ιδιωτικές εταιρείες δεν αναγνωρίζουν κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, είναι βέβαιοι ότι η Τουρκία θα διστάσει να αντιδράσει επί του πεδίου στρεφόμενη έναντι μιας αμερικανικής εταιρείας, όπως για παράδειγμα έκανε στην κυπριακή ΑΟΖ με τη γαλλική Total και την ιταλική ENI. Αρα η Αθήνα πιστεύει ότι διά της συνέργειας με τη Chevron ενισχύει συνολικότερα τη γεωπολιτική θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το παραπάνω βεβαίως δεν ισχύει στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με την Αγκυρα να έχει επιβάλει, τουλάχιστον προσώρας, τη δική της λογική, στη βάση της οποίας «κανένα ενεργειακό εγχείρημα δεν θα γίνει στην περιοχή χωρίς την άδεια ή τη συμμετοχή της Τουρκίας».

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, την επόμενη περίοδο η Αθήνα θα επικεντρωθεί και στην ηλεκτρική διασύνδεση με την Αίγυπτο, ένα έργο μέρος του οποίου διέρχεται από την ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ, προκειμένου να αποδείξει ότι είναι σε θέση να δρα, άρα και να προβάλλει τη σημαία της, χωρίς απαραιτήτως την αμερικανική υποστήριξη.

Πηγή: tovima.gr

Νίκος Ταμπακόπουλος

Ενέργεια, άμυνα, logistics, λιμάνια και τεχνολογία. Αυτά τα ζητήματα βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο της πρώτης γυναίκας πρέσβη των ΗΠΑ στη χώρα μας. Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την άφιξη της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Αθήνα μετά και την επίσημη ορκωμοσία της στο υπουργείο Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον. Η ίδια, όπως φάνηκε από τις συναντήσεις που είχε με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Ενέργειας στη Νέα Υόρκη, είναι καλά ενημερωμένη για τα ελληνικά ζητήματα και η ατζέντα της είναι διευρυμένη.

Για τις ΗΠΑ η ενέργεια αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Επομένως, η ανάδειξη της Ελλάδας ως κρίσιμου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και ως πύλη εισόδου αμερικανικού LNG εντάσσεται στον σχεδιασμό, στηρίζοντας τον κάθετο και νότιο διάδρομο. Για το Νότιο Διάδρομο (μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας, Ελλάδας, Αλβανίας και Ιταλίας) που έχει στόχο τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο, γίνονται συζητήσεις για σύνδεσή του με νέες πηγές αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (Ισραήλ, Αίγυπτος) και για αύξηση της δυναμικότητάς του ετησίως.

Εκτός από τον στρατηγικό ρόλο της Ρεβυθούσας, ακόμα μεγαλύτερο αμερικανικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Κάθετος Διάδρομος. Πρόκειται για έναν στρατηγικής σημασία διάδρομο μεταφοράς ενέργειας και εμπορίου που συνδέει την Ελλάδα με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης διασχίζοντας τα Βαλκάνια από νότο προς βορρά.

Στόχος είναι η δημιουργία μιας κάθετης διαδρομής μεταφοράς ενέργειας (FSRU Αλεξανδρούπολης) και εμπορίου που συνδέει το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

Εκτός βέβαια από εμπορεύματα και ενέργεια, εξυπηρετείται και η μεταφορά στρατιωτικού υλικού του ΝΑΤΟ, ενώ το γεγονός ότι παρακάμπτονται τα Στενά του Βοσπόρου χαρακτηρίζεται ως κρίσιμο χαρακτηριστικό για την ασφάλεια των δυτικών συμφερόντων.

Λιμάνια – Logistics

Έντονο είναι το ενδιαφέρον για τα λιμάνια και τις εγκαταστάσεις logistics. Όπως άλλωστε, αποτυπώνει, και πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters, η Cosco βρίσκεται στο στόχαστρο της διοίκησης Τραμπ, καθώς θέλει να αποδυναμώσει το παγκόσμιο δίκτυο λιμένων της Κίνας και να φέρει περισσότερους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς υπό δυτικό έλεγχο.

Το υπουργείο Άμυνας πρόσθεσε την κρατική COSCO στον μαύρο κατάλογο εταιρειών με συνδέσεις με τον κινεζικό στρατό. Ενώ ο χαρακτηρισμός δεν συνεπάγεται άμεσες απαγορεύσεις σε αμερικανικές εταιρείες να κάνουν επιχειρήσεις με αυτές που περιλαμβάνονται στη λίστα, μπορεί να λειτουργήσει ως σήμα ότι εξετάζονται περαιτέρω ενέργειες.

Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως πρόσφατα η Βουλή ψήφισε το Νόμο 5202/2025 που ευθυγραμμίζεται με τον Κανονισμό της ΕΕ 2019/452. Στην ουσία μέσω του νόμου αυτού ελέγχονται άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα υπό το πρίσμα ανησυχιών εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης.

Ο νόμος αυτός παρέχει ένα πλαίσιο για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των επενδύσεων στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των νέων επενδύσεων (greenfield) και των συγχωνεύσεων και εξαγορών, και ορίζει τα κριτήρια, τις διαδικασίες και τις αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο αυτών των επενδύσεων.

Από την άλλη η Cosco ανέλαβε το λιμάνι του Πειραιά σε χρόνο που αναζητούνταν ιδιώτης επενδυτής και το αμερικανικό ενδιαφέρον δεν εκδηλώθηκε εκείνη τη στιγμή, καθώς ήταν άλλες οι προτεραιότητες. Το ίδιο συμβαίνει και στον ΟΛΘ που τρέχει και εκεί σύμβαση.

Όμως περιφερειακά λιμάνια (π.χ. Αλεξανδρούπολη, Βόλος) μπορούν να υποστηρίξουν τον Κάθετο Διάδρομο συμβάλλοντας στη μεταφορά εμπορευμάτων και να αναβαθμιστούν σημαντικά, ενώ παράλληλα μεγάλα έργα logistics σε Αττική και Βόρεια Ελλάδα συμβαδίζουν με τις αμερικανικές επιδιώξεις. Και αυτό γιατί ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου και των υποδομών παρουσιάζει μια σημαντική ευκαιρία για μεταφορές εμπορευμάτων από την Ελλάδα στην Ανατολική και από εκεί σε όλη την Ευρώπη.

Σε ό,τι αφορά τα λιμάνια, ας μην ξεχνάμε τη συμφωνία της BlackRock να αγοράσει λιμάνια της CK Hutchison του Χονγκ Κονγκ σε 23 χώρες, χωρίς να αποκλείεται και η υποστήριξη ιδιωτικών αμερικανικών ή δυτικών εταιρειών να αγοράσουν μη δυτικές μετοχές σε λιμάνια που βρίσκονται στα χέρια διαφορετικών συμφερόντων.

Ο… ψηφιακός διάδρομος

Εκτός όμως από τον ενεργειακό και εμπορικό διάδρομο, η μεγάλη εικόνα δείχνει κυριαρχία των ΗΠΑ και στην τεχνολογία. Ειδικότερα η χώρα μας μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου data στην Ευρώπη και να αποτελέσει γέφυρα μεταφοράς και αποθήκευσης δεδομένων από την Ασία στη Γηραιά Ήπειρο.

Οι επενδύσεις άλλωστε που έχουν ανακοινώσει αμερικανικοί πολυεθνικοί «κολοσσοί» στην κατασκευή data centers (Microsoft) και στην έρευνα και καινοτομία (hub Pfizer) μόνο τυχαίες δεν είναι και στόχος της νέας διοίκησης είναι να φέρει ακόμα περισσότερες εταιρείες να επενδύσουν προκειμένου να ενισχύσει το τεχνολογικό οικοσύστημα στη χώρα μας. Άλλωστε η ίδια η οικονομία των ΗΠΑ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία και την AI.

Αμυντικός εκσυγχρονισμός

Η Ελλάδα αποτελεί στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ και έχει εξελιχθεί σε πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Ευρώπη. Βρισκόμαστε σταθερά μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες δαπάνες και στο πλαίσιο της δέσμευσης της Συμμαχίας στη Χάγη, αναμένεται να αυξήσουμε τις δαπάνες μας.

Ο περαιτέρω εκσυγχρονισμός της ελληνικής άμυνας και το προτεινόμενο κοινό έργο για τη συμπαραγωγή φρεγατών βρίσκονται ψηλά στην αμερικανική ατζέντα, ενώ η χώρα μας μπορεί να αξιοποιήσει αμυντική τεχνολογία αιχμής από τις ΗΠΑ.

Ας μην ξεχνάμε πως ήδη η Ελλάδα έχει εκσυγχρονίσει την άμυνά της, με την απόκτηση προηγμένων ελικοπτέρων Apache, τα F-35, των ναυτικών σκαφών και των Black Hawk. Η ενίσχυση των αμυντικών δεσμών και συνεργειών μεταξύ Ελλάδας – ΗΠΑ φαίνεται πως θα απασχολήσει την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Σε κάθε περίπτωση η νέα πρέσβης αναμένεται να προωθήσει τα συμφέροντα αμερικανικών εταιρειών για επενδύσεις και επέκταση ευκαιριών στην άμυνα, την ενέργεια, τη ναυτιλία, τις υποδομές και την Τεχνολογία, ενώ πιθανότατα θα επιδιώξει και τη διευκόλυνση ελληνικών επενδύσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ναυτιλία, η ενέργεια και τα ναυπηγεία είναι τρεις τομείς που η Ελλάδα θα μπορούσε να παίξει ρόλο στις ΗΠΑ. Και αυτό γιατί ο Λευκός Οίκος επιθυμεί να ενισχύσει τη ναυπηγική βιομηχανία και τον αμερικανικό στόλο.

Άλλωστε μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός πως η Onex ενδιαφέρεται για εξαγορά ναυπηγείου στις ΗΠΑ (πληροφορίες αναφέρουν πως έχει ήδη βολιδοσκοπήσει τέσσερα ναυπηγεία στην ανατολική πλευρά των ΗΠΑ), ενώ στον τομέα της ενέργειας η Cenergy κατασκευάζει εργοστάσιο υποβρύχιων καλωδίων στο Μέριλαντ. Άλλωστε οι εφοπλιστές που κυριαρχούν στην εμπορική ναυτιλία ήδη συνάπτουν σημαντικά συμβόλαια με αμερικανικές ενεργειακές και όχι μόνο εταιρείες.

[iEpikaira: Αυτές είναι οι εκπεφρασμένες προθέσεις της Γκίλφοϊλ, υπάρχουν όμως και άλλες που συνάγονται από ακριτομυθίες συμβούλων του Τραμπ και του ευρύτερου κύκλου της ΕΔΩ και ΕΔΩ και ΕΔΩ!]

Πηγή: liberal.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Οι 4+1 προτεραιότητες της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ"

Επί τάπητος οι σχεδιασμοί και οι προοπτικές συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Μεγάλα σχέδια για τη συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδας στους τομείς της ενέργειας και των ναυπηγήσεων έχουν οι Αμερικανοί, όπως τονίζει ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, σε αποκλειστική συνέντευξή του στη «Ν».

Ο κ. Μπέργκαμ κάνει λόγο, μάλιστα, για μια «εξαιρετική συνεργασία» μεταξύ της Chevron και της Hellenic Energy, που θα συμβάλει ακόμη περισσότερο στην ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στο ερώτημα, μάλιστα, αν η διοίκηση Τραμπ είναι έτοιμη να υποστηρίξει -αν χρειαστεί- το εξορυκτικό και ερευνητικό έργο των αμερικανικών εταιρειών στη Μεσόγειο, υπενθυμίζει με νόημα ότι πέταξαν αμερικανικά F-35 στην πρόσφατη ορκωμοσία του προέδρου της Γουιάνας, που βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τη Βενεζουέλα για έρευνες σε διαφιλονικούμενες θαλάσσιες ζώνες.

Ο κ. Μπέργκαμ αναφέρεται, επίσης, στον στρατηγικό ρόλο της Αλεξανδρούπολης για τη μεταφορά αμερικανικού LNG στα Βαλκάνια και την κεντρική Ευρώπη. Σημειώνει ακόμη ότι στις επαφές του στην Αθήνα αναδείχθηκε ο τεράστιος ρόλος της ελληνικής ναυτιλίας και των ναυπηγεί-ων Ελευσίνας, κάνοντας λόγο για πρόσθετες κεφαλαιουχικές επενδύσεις για πλωτές δεξαμενές, για μερικά από τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αλλά και τα μεγαλύτερα σκάφη μεταφοράς LNG.

Η συνέντευξη του Αμερικανού υπουργού Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, στη «Ναυτεμπορική» ΕΔΩ!

«Η πολιτική βία δεν έχει θέση στη δημοκρατία μας και η ελευθερία του λόγου πρέπει να προστατεύεται με κάθε κόστος», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός

Στον απόηχο της από κοινού προσφοράς που κατέθεσε ο αμερικανικός κολοσσός Chevron με την Helleniq Energy, στον διαγωνισμό για τέσσερα υπεράκτια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ, πραγματοποίησε την επίσκεψή του στην Ελλάδα. Τον ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο υποδέχτηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Καταρχάς, θα ήθελα να σας καλωσορίσω στην Αθήνα. Η παρουσία σας σήμερα εδώ συμπίπτει με την επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου. Είναι, ασφαλώς, μια ημέρα έντονα φορτισμένη συναισθηματικά. Θα ήθελα να ξεκινήσω εκφράζοντας τον αποτροπιασμό και τη θλίψη μου για την ειδεχθή δολοφονία του Τσάρλι Κερκ», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Η πολιτική βία δεν έχει θέση στη δημοκρατία μας και η ελευθερία του λόγου πρέπει να προστατεύεται με κάθε κόστος», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο επίσημο ενδιαφέρον της Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων στα ελληνικά ύδατα: «Έρχεστε, όμως, σε μια πολύ ενδιαφέρουσα στιγμή. Πιστεύω ότι είναι μια ευκαιρία να επαναβεβαιώσουμε τη στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών μας, αλλά και να επικεντρωθούμε ιδιαίτερα στην ενέργεια και την ενεργειακή συνεργασία. Θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσα σύμπτωση ότι έρχεστε μια μέρα αφότου η Chevron εκδήλωσε επίσημα το ενδιαφέρον της να ξεκινήσει ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή νότια της Κρήτης, επιβεβαιώνοντας έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελληνικής Δημοκρατίας στην περιοχή αυτή. Μας χαροποιεί επίσης ιδιαίτερα ότι μπορούμε να μιλάμε για τον περιφερειακό ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας για την ευρύτερη περιοχή. Είμαστε πλέον μια χώρα που εξάγει φυσικό αέριο. Είμαστε ένας μεγάλος κόμβος εισαγωγής και εξαγωγής φυσικού αερίου στην περιοχή. Εξάγουμε ηλεκτρική ενέργεια, εξάγουμε πετρελαιοειδή, και αυτό μας καθιστά έναν πολύ ισχυρό "παίκτη" στην Ανατολική Μεσόγειο. Προσβλέπουμε στην περαιτέρω ενίσχυση αυτής της εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας, προς όφελος, πιστεύω, και των δύο λαών μας. Επομένως, σας καλωσορίζω και πάλι στην Ελλάδα».

Ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ ευχαρίστησε τον Έλληνα πρωθυπουργό εκ μέρους του Ντόναλτ Τραμπ και της αμερικανικής κυβέρνησης. «Συμμεριζόμαστε τις στοχεύσεις σας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο. Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις που έχουμε σήμερα μπορούν να αναπτυχθούν και να επεκταθούν, ιδίως στον τομέα της ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ορισμένους στόχους που συνδέονται με την ενέργεια, και ένας από αυτούς είναι η ενεργειακή επάρκεια, η πώληση ενέργειας στους φίλους και τους συμμάχους μας, ώστε να μην χρειάζεται να αγοράζουν από τους αντιπάλους μας. Ο διάδρομος Βορρά - Νότου, ο ρόλος της Ελλάδας, με τη μακρά ιστορία της στη ναυτιλία, την πρόσβαση στη θάλασσα, με το σύστημα αγωγών που εκτείνεται βόρεια από εδώ, υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και της Ελλάδας στην ενεργειακή ασφάλεια για την Ανατολική Ευρώπη και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Είμαστε ενθουσιασμένοι για τις ευκαιρίες που υπάρχουν εκεί. Φυσικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απόλυτα δεσμευμένες στο να αντικαταστήσουν το ρωσικό αέριο με αμερικανικό αέριο. Κυριολεκτικά, εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύονται στη χώρα μας τόσο για την παραγωγή όσο και για την εξαγωγή LNG. Αυτό αντιπροσωπεύει μία από τις πολλές ευκαιρίες για συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών μας», υπογράμμισε.

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια της συνάντησης επιβεβαιώθηκε το άριστο επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ενώ συζητήθηκε η ενίσχυση της συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα.

Ο πρωθυπουργός τόνισε τον στρατηγικό χαρακτήρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και της αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας - ΗΠΑ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, με τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει και τις υποδομές που αναπτύσσει, μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε εξαγωγέα ενέργειας και σε πάροχο ενεργειακής ασφάλειας σε ολόκληρη την περιοχή.

Ο πρωθυπουργός τόνισε τη στρατηγική σημασία των διασυνδέσεων, ηλεκτρικών και ψηφιακών, και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα έργα Great Sea Interconnector και GREGY Interconnector. Ενημέρωσε ακόμα τον κ. Μπέργκαμ για τη σημασία ενός άξονα που θα συνδέει την Αλεξανδρούπολη με την Οδησσό, σε συνέχεια πρότασης που είχε διατυπώσει κατά την επίσκεψή του στην Οδησσό τον Ιούνιο. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκε επίσης ο ρόλος της ελληνικής ναυτιλίας στη μεταφορά LNG.

Πηγή: ethnos.gr