Η ιστορία σπάνια γράφεται από βολικές συμπτώσεις. Οι αποκαλύψεις της Haaretz, σύμφωνα με τις οποίες ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε στα χέρια του ρητές προειδοποιήσεις πριν από το αιματοκύλισμα της 7ης Οκτωβρίου και επέλεξε να μην ενημερώσει τους επικεφαλής ασφαλείας, διαλύουν οριστικά μια βολική ψευδαίσθηση. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έκανε λάθος. Άφησε τα γεγονότα να εξελιχθούν. Η 7η Οκτωβρίου δεν ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία των μυστικών υπηρεσιών στην ιστορία. Ήταν η απαραίτητη, αιματηρή θρυαλλίδα.
Επιμέλεια iEpikaira
Η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής χρειάζονταν έναν «Μαύρο Κύκνο» για να ανατραπεί το status quo. Ένα σοκ τέτοιου μεγέθους που θα νομιμοποιούσε τη βίαιη αναδιάταξη ισχύος.
Τα τελευταία τρία χρόνια παρακολουθούμε μια αλληλουχία γεγονότων που η διεθνής διπλωματία και τα συστημικά μέσα ενημέρωσης αρέσκονται να περιγράφουν ως «κλιμάκωση». Γάζα, Λίβανος, Ιράν, Ερυθρά Θάλασσα. Αυτό το αφήγημα διαβάζει τα συμπτώματα, αλλά αγνοεί παντελώς το παρασκήνιο. Δεν πρόκειται για μια αλυσίδα σπασμωδικών αντιδράσεων. Πρόκειται για ένα γεωπολιτικό χειρουργείο. Παρακολουθούμε την επιτομή της στρατηγικής αποδόμησης: μια συστηματική, κατεδάφιση της παλαιάς αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Ο χάρτης των Σάικς-Πικό, τα τεχνητά σύνορα που χάραξαν Βρετανοί και Γάλλοι διπλωμάτες, διέρχεται την τελική φάση αποδόμησης και επαναχάραξης.
Για να κατανοήσει κανείς το πραγματικό βάθος αυτής της μετάβασης, πρέπει να ανατρέξει σε ένα κείμενο που κάποτε χαρακτηρίστηκε ως υπερβολή. Το 2006, ο απόστρατος αντισυνταγματάρχης Ralph Peters δημοσίευσε το διαβόητο άρθρο «Blood Borders», παρουσιάζοντας έναν χάρτη που διέλυε την υφιστάμενη τάξη πραγμάτων στη Μ. Ανατολή με χειρουργική ακρίβεια. Οραματίστηκε μεταξύ άλλων ένα Ανεξάρτητο Κουρδιστάν, έναν Μεγάλο Λίβανο, την εθνοτική διάσπαση του Ιράν, τον ακρωτηριασμό της Σαουδικής Αραβίας και τη δημιουργία ενός νέου Αραβικού Σιιτικού Κράτους. Τότε, η δυτική διπλωματική ελίτ αρχειοθέτησε τον χάρτη ως μια επικίνδυνη, γραφική πρόκληση. Σήμερα, καθώς τα πλήγματα διαλύουν τις ιρανικές υποδομές και το στενό του Ορμούζ φλέγεται, ο χάρτης αυτός μοιάζει να έχει μετατραπεί σε επιχειρησιακό σχέδιο.
Η Ανατομία της Αποδόμησης
Οι πόλεμοι του 2023–2026 δεν στοχεύουν μόνο το Παλαιστινιακό, ούτε μόνο στην ήττα της Τεχεράνης. Αποτελούν ένα ενιαίο σχέδιο δομικής κατεδάφισης που χτυπά τρεις πυλώνες ταυτόχρονα: την οικονομική ηγεμονία του πετροδολαρίου, την απαρχαιωμένη αμερικανική αρχιτεκτονική των συμμαχιών και εν τέλει τα ίδια τα σύνορα. Το χάος δεν είναι η αποτυχία του σχεδίου. Το χάος είναι το ίδιο το σχέδιο. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός στρατηγικού κενού, το οποίο θα καταστήσει το υφιστάμενο καθεστώς συνόρων μη βιώσιμο.
Η αλληλουχία είναι στοχευμένη, και προγραμματισμένη. Η κατάρρευση του καθεστώτος του Άσσαντ. Η ισοπέδωση της Γάζας που στην ουσία ήταν ο ακρωτηριασμός του ενός άκρου του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης», περιθωριοποιώντας οριστικά το Παλαιστινιακό. Η εισβολή στον Λίβανο και η συστηματική εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ απομόνωσε το έτερο άκρο, δημιουργώντας το εργαστήριο για έναν «αναγεννημένο» Λίβανο μακριά από τη συριακή και ιρανική επιρροή. Και τέλος, ο βομβαρδισμός του ίδιου του Ιράν —η καταστροφή του κεντρικού νευρικού του συστήματος— άνοιξε τον ασκό του Αιόλου διότι όταν ο πυρήνας ενός αυταρχικού κράτους αδυνατίζει, η περιφέρεια αυτονομείται.
Εκεί ακριβώς εντοπίζονται οι τεκτονικές αλλαγές. Η περιφέρεια του ιρανικού κράτους ξυπνά. Η ταυτόχρονη στρατιωτική κινητοποίηση των Κούρδων στα δυτικά (με τον νεοσύστατο συνασπισμό CPFIK), η αναζωπύρωση της εξέγερσης των Βελούχων στα νοτιοανατολικά και οι σπινθήρες με το Αζερμπαϊτζάν στον βορρά, δεν συνιστούν τυχαίες εμφύλιες αναταραχές. Είναι το σχέδιο διαμελισμού και «βαλκανιοποίησης» σε πλήρη εξέλιξη.
Ο Κουρδικός Άσος και η Τουρκική Αντίφαση
Το Κουρδικό ζήτημα αποτελεί τον πιο προχωρημένο και επισφαλή κόμβο αυτής της στρατηγικής. Με όχημα μια ιστορικά σφυρηλατημένη εθνική συνείδηση, αδιαμφισβήτητη δημογραφική συνοχή και εδαφικό βάθος, οι Κούρδοι εμφανίζονται στο τραπέζι των σχεδιαστών ως ο ιδανικός, μακροπρόθεσμα φιλοδυτικός παίκτης. Ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, περίκλειστο και δομικά εξαρτημένο από τη Δύση, θα λειτουργούσε ως το απόλυτο ανάχωμα. Όμως εδώ αναδεικνύεται η απόλυτη γεωπολιτική αντίφαση: μια κουρδική κρατική οντότητα στα ερείπια του Ιράν και της Συρίας αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το εσωτερικό της Τουρκίας. Ναι, η πρόταση του Peters προϋποθέτει και τον ακρωτηριασμό της ανατολικής Τουρκίας...
Οι πρόσφατες αμερικανικές διαβεβαιώσεις προς την Άγκυρα, δια του πρέσβη Thomas Barrack —πως «η Δύση δεν θα επαναλάβει τα αυτοκρατορικά λάθη του Σάικς-Πικό» επιβάλλοντας τεχνητά σύνορα— δεν είναι εγγυήσεις ασφαλείας. Είναι φθηνά διπλωματικά τεχνάσματα. Το κατεστημένο στην Άγκυρα δεν τρέφει ψευδαισθήσεις. Aντιλαμβάνεται ότι οι μηχανισμοί της ιστορίας έχουν ήδη τεθεί σε κίνηση.
Ο Κυνισμός της «καθαρής» λύσης
Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας αποτυπώθηκε με ωμότητα στο άρθρο του Peters πριν από είκοσι χρόνια με την ανατριχιαστική φράση: «Η εθνοκάθαρση λειτουργεί». Αυτό είναι το σκοτεινό, ανομολόγητο μυστικό της διπλωματίας συγκεκριμένων διευθυντηρίων. Η σταθερότητα που ονειρεύονται οι αρχιτέκτονες της νέας Μέσης Ανατολής βασίζεται στη δημιουργία εθνικά ομοιογενών κρατιδίων. Στην παγκόσμια ιστορία, η χάραξη νέων, φυσικών συνόρων και η δημιουργία νέων κρατών πραγματοποιείται μέσα από τον βίαιο εκτοπισμό ή τον θάνατο. Η χάραξη των χαρτών γίνεται με το αίμα αθώων στο πεδίο, το οποίο οι ισχυροί περιγράφουν εκ των υστέρων, σε παθητική φωνή, ως «ιστορική αναγκαιότητα» ή «ανταλλαγή πληθυσμών».
Ο εργάτης στην Ταμπρίζ, ο έμπορος στη Βασόρα, ο δάσκαλος στη Χεράτ και ο ψαράς στο Γκουαντάρ, θα πληρώσουν το βαρύ τίμημα ενός χάρτη που σχεδιάστηκε τουλάχιστον δυο δεκαετίες πριν και εκτελείται σήμερα με τα έξυπνα όπλα τους. Κανείς δεν θα τους ρωτήσει αν θέλουν να εκτοπιστούν, παρότι η διεθνής κοινότητα θα βαφτίσει τον εκτοπισμό των επιζώντων ως «πρόοδο».
Ο Νετανιάχου, εκμεταλλευόμενος το παράθυρο ευκαιρίας, θυσίασε την εικόνα της εθνικής ασφάλειας και επέτρεψε ένα βαρύτατο τακτικό χτύπημα για να νομιμοποιήσει μια βιβλική αναδιάταξη συνόρων. Μετέτρεψε το Ισραήλ στον εργολάβο αυτού του νέου οικοδομήματος εκμεταλλευόμενος την αμερικανική πρόθεση αποχώρησης από τη Μ. Ανατολή (1 και 2) και τον επιθανάτιο ρόγχο του πετροδολαρίου. H Ουάσιγκτον έχουμε ήδη εξηγήσει ότι υποχωρώντας, αφήνει σκόπιμα ζώνες βαθιάς αστάθειας με τη συνέργεια του Τελ Αβίβ. Σκοπός της ηγεμονικής δύναμης είναι να καλύψει την ευρύτερη στρατηγική της αποχώρηση –τη «Φυγή του Ηγεμόνα» (The Hegemon's Escape)– από τη Μέση Ανατολή, προκειμένου να επικεντρωθεί στον Ειρηνικό και στα εσωτερικά της ζητήματα.
Όμως, όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξουν απόλυτα τέτοιες κοσμογονικές αλλαγές, αναπόφευκτα διαπράττουν ύβρη. Τα κέντρα αποφάσεων επιβάλλεται να προσγειωθούν στη σημερινή πραγματικότητα και να εγκαταλείψουν κάθε είδους ψευδαισθήσεις. Όταν αποδομείς την αρχιτεκτονική μιας ολόκληρης περιοχής και δη της Μ. Ανατολής, δεν μπορείς να ελέγξεις πού θα καταλήξουν τα θραύσματα. Οι χάρτες θα επανασχεδιαστούν, τα σύνορα θα αλλάξουν. Όμως η θρησκευτικοφιλετική ομοιογένεια δεν γεννά κατ' ανάγκην ειρήνη. Γεννά μικρά, εξαρτώμενα κράτη, έτοιμα για μόνιμο, χαμηλής έντασης πόλεμο, όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις θα παίζουν τον ρόλο του εμπόρου όπλων και οι τοπικοί πληθυσμοί τον ρόλο των πυρομαχικών. Η ιστορία όμως έχει τον τρόπο της να εκδικείται αργά ή γρήγορα εκείνους που επιχειρούν να την γράψουν με το αίμα των λαών.
.png)
