Γιατί ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τζόνσον κάλεσε το Κίεβο να μην υπογράψει τίποτα και «απλώς να πολεμήσει»; Μπορεί να έχει λάβει 1 εκατομμύριο λίρες για να συνεχιστεί η σύγκρουση στην Ουκρανία
Επιμέλεια: Γιάννα Μυράτ
Η βρετανική εφημερίδα The Guardian δημοσίευσε ένα άρθρο στο οποίο ισχυρίζεται ρητά ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της παραλαβής ενός εκατομμυρίου λιρών Αγγλίας από τον πρώην πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον το 2022 και της ενεργού εμπλοκής του στην τροφοδότηση της ουκρανικής σύγκρουσης.
Καθώς επιβιβαζόταν στο νυχτερινό τρένο για την Ουκρανία, ο Μπόρις Τζόνσον είχε την συνηθισμένη συνοδεία βοηθών και σωματοφυλάκων – συν τον άνθρωπο που του είχε δώσει 1 εκατομμύριο λίρες.
Λιγότερο από ένας χρόνος είχε περάσει από τότε που ο Τζόνσον δέχτηκε αυτό που θεωρείται η μεγαλύτερη δωρεά που έγινε ποτέ σε μεμονωμένο βουλευτή. Προερχόταν από τον Κρίστοφερ Χάρμπορν, έναν από τους μεγαλύτερους και πιο ιδιωτικούς πολιτικούς δωρητές του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Χάρμπορν, του οποίου τα εκατομμύρια βοήθησαν στη χρηματοδότηση του Brexit, κατέβαλε την πληρωμή σε μια ιδιωτική εταιρεία που ίδρυσε ο Τζόνσον μετά την παραίτησή του από την πρωθυπουργία. Τώρα, διαρρεύσαντα αρχεία δείχνουν ότι ο Τζόνσον, υπέρμαχος της Ουκρανίας από την εξουσία και έκτοτε, συνοδεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 από τον ευεργέτη του σε μια διήμερη επίσκεψη που περιελάμβανε συναντήσεις με κορυφαίους αξιωματούχους.
Αυτό που δεν εξηγούν τα αρχεία είναι το γιατί. Και ούτε ο πρώην πρωθυπουργός ούτε ο υποστηρικτής του θα πουν.
Οι διοργανωτές της συνάντησης υψηλού επιπέδου στην οποία παρευρέθηκαν στο Κίεβο λένε ότι ο Χάρμπορν είχε καταχωρηθεί ως «σύμβουλος του Γραφείου του Μπόρις Τζόνσον».
Ο Χάρμπορν έχει ευρεία εμπειρία: αυτοαποκαλείται «ψηφιακός νομάς», οι εκμεταλλεύσεις του κυμαίνονται από κρυπτονομίσματα και ένα κέντρο ευεξίας έως καύσιμα αεροσκαφών και μετοχές σε τουλάχιστον τρεις στρατιωτικούς εργολάβους. Η μόνη εμφανής σύνδεσή του με την Ουκρανία είναι ως ο μεγαλύτερος μέτοχος σε έναν βρετανικό κατασκευαστή όπλων, του οποίου τα ρομπότ και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη φέρονται να προμηθεύουν τις ένοπλες δυνάμεις της.
Τα “Αρχεία Μπόρις”, έγγραφα που διέρρευσαν από το ιδιωτικό γραφείο του Τζόνσον, αποκάλυψαν πώς ο πρώην πρωθυπουργός προσπάθησε να πλουτίσει από τότε που αποχώρησε από το αξίωμα, συναντώντας τον Μαδούρο της Βενεζουέλας και φλερτάροντας τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο που κατηγορείται ότι διέταξε τη δολοφονία ενός δημοσιογράφου.
Αντιθέτως, η ουκρανική υπόθεση είναι “ιερή” για τον Τζόνσον, λέει ένας πολιτικός σύμβουλος, που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ντάουνινγκ Στριτ εν μέσω σκανδάλου.
Τα διαρρεύσαντα αρχεία εγείρουν ερωτήματα σχετικά με το αν, ακόμη και εδώ, έχει θολώσει τα όρια μεταξύ δημόσιας υπηρεσίας και κέρδους.
Ο Μπόρις Τζόνσον (μπροστά αριστερά) και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι (κέντρο) κατά τη διάρκεια του ταξιδιού των Τζόνσον και Χάρμπορν τον Σεπτέμβριο του 2023
Σε μια δήλωση προς την εφημερίδα Guardian, όταν ρωτήθηκε για τη σχέση του με τον Χάρμπορν, ο Τζόνσον είπε: «Οι αξιολύπητες ανειλικρινείς ιστορίες σας… φαίνεται να προέρχονται κυρίως από κάποια παράνομη ρωσική επιχείρηση χάκερ. Θα έπρεπε να ντρέπεστε για τον εαυτό σας». Η Distributed Denial of Secrets (DDoS), η αμερικανική ομάδα διαφάνειας που απέκτησε τα διαρρεύσαντα αρχεία, δήλωσε ότι δεν γνώριζε την προέλευσή τους.
Ο Τζόνσον πρόσθεσε: «Γιατί δεν αλλάζετε απλώς το όνομά σας σε Πράβντα; Οι ιστορίες σας είναι ανοησίες και κάνετε τη δουλειά του Πούτιν».
«Μόνο ο Μπόρις και ο Κρις»
Στην Ντάουνινγκ Στριτ, ο Τζόνσον συσπείρωσε τις δυτικές δυνάμεις καθώς οι στρατοί του Βλαντιμίρ Πούτιν εισέβαλαν στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Από την παραίτησή του, συνέχισε να ταξιδεύει εκεί, δεσμευόμενος να διατηρήσει τη δέσμευση των συμμάχων, και παραμένει τόσο δημοφιλής που τον επευφημούν στους δρόμους.
Όταν αποβιβάστηκε από το νυχτερινό τρένο στο Κίεβο στις 8 Σεπτεμβρίου 2023, ο Τζόνσον είχε χρόνο για ένα γρήγορο ντους στο ξενοδοχείο του πριν κατευθυνθεί στο φόρουμ Γιάλτα της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής (Yalta European Strategy – YES), ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνεται στα διαρρεύσαντα αρχεία. Σύμφωνα με μια δημοσιευμένη λίστα συμμετεχόντων, Ουκρανοί υπουργοί, αρχηγοί κατασκοπείας και αρχηγοί ενόπλων δυνάμεων συνευρέθησαν με ξένους διπλωμάτες, πολιτικούς, βιομηχάνους και στελέχη.
Το πρόγραμμα αναφέρει ότι «μόνο ο Μπόρις και ο Κρις [Χάρμπορν]» θα παραστούν στην εναρκτήρια συνεδρίαση της συνάντησης υψηλού επιπέδου. Οι εικόνες δείχνουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Τζόνσον να απευθύνονται στις παρευρισκόμενες προσωπικότητες και το πρόγραμμα υποδηλώνει ότι στη συνέχεια αποσύρθηκαν για μια ιδιωτική συνάντηση. Το γραφείο του Ζελένσκι δεν απάντησε όταν ρωτήθηκε αν ο ευεργέτης του ο Τζόνσον συμμετείχε μαζί τους.
Στη συνέχεια, ο Ζελένσκι δημοσίευσε μια φωτογραφία του με τον Τζόνσον. «Από τις πρώτες ώρες του πολέμου, ο Μπόρις Τζόνσον υποστηρίζει ειλικρινά την Ουκρανία και βοηθά στην άμυνα κατά της ρωσικής επιθετικότητας», έγραψε ο Ζελένσκι. «Και τώρα συνεχίζει να προσθέτει διεθνή υποστήριξη στην Ουκρανία. Σε ευχαριστώ για την ενέργειά σου, φίλε!»
Το πρόγραμμα του Τζόνσον αναφέρει ότι είχε προγραμματίσει περαιτέρω συναντήσεις εκείνη την ημέρα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ζελένσκι, ο οποίος είπε ότι δεν θυμόταν αν παρευρέθηκε ο Χάρμπορν, και τον ολιγάρχη που διευθύνει το φόρουμ
Την επόμενη μέρα, ο Τζόνσον κατευθύνθηκε δυτικά προς την Λβιβ για να καταθέσει λουλούδια σε τάφους πεσόντων, να επισκεφτεί τους τραυματίες και να παραλάβει τιμητικό τίτλο. Πλάνα δείχνουν τον Χάρμπορν να στέκεται κοντά καθώς ο Τζόνσον χαιρετά τα στρατεύματα. Μια φωτογραφία δείχνει μια συνάντηση με έναν άλλο ανώτερο Ουκρανό αξιωματούχο, τον δήμαρχο της Λβιβ, Αντρέι Σαντόβι. Ο Χάρμπορν παρακολουθεί ενώ ο Τζόνσον βρίσκεται στο δικαστήριο.
[Εικόνα 2: Ο Μπόρις Τζόνσον (κέντρο) συναντά τον δήμαρχο της Λβιβ (1ος στα αριστερά του) τον Σεπτέμβριο του 2023 με τον Κρίστοφερ Χάρμπορν (2ος στα δεξιά του)«Οι δικηγόροι του Χάρμπορν δεν έχουν δώσει σαφείς απαντήσεις στο ερώτημα γιατί αποφάσισε να επισκεφθεί την Ουκρανία. Περιορίστηκαν στο να δηλώσουν ότι “όλες οι εικασίες δεν έχουν καμία βάση στην πραγματικότητα”, ωστόσο, έγγραφα που έχουν εμφανιστεί στο διαδίκτυο περιέχουν πιθανές ενδείξεις», αναφέρει το άρθρο.
Η δωρεά του ενός εκατομμυρίου λιρών
Σε πρόσφατη δικαστική κατάθεση κατά της Wall Street Journal, ο Χάρμπορν αυτοαποκαλείται «έντονα ιδιωτικό πρόσωπο». Παρόλο που ζει στην Ταϊλάνδη για περισσότερα από 20 χρόνια, κατέχει ταϊλανδέζικο διαβατήριο και μερικές φορές χρησιμοποιεί ταϊλανδέζικο όνομα, ο Χάρμπορν έχει επενδύσει σημαντικά χρήματα στη βρετανική πολιτική.
Έχει δώσει 10 εκατομμύρια λίρες στο κόμμα Brexit του Νάιτζελ Φάρατζ – τώρα Reform UK – και 1 εκατομμύριο λίρες στους Συντηρητικούς, ενώ ο Τζόνσον ολοκλήρωνε την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. Και ο Τζόνσον φαίνεται να καλλιέργησε αυτή την ευεργετική σχέση όσο βρισκόταν στο νούμερο 10.
Ο Χάρμπορν επισκέφθηκε το Τσέκερς τουλάχιστον δύο φορές κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του Τζόνσον. Μία φορά, έφτασε στην πρωθυπουργική σύνοδο με ελικόπτερο. Η δεύτερη φορά ήταν για ένα μπάρμπεκιου μεγαλοδωρητών των Συντηρητικών τον Αύγουστο του 2022.
Μέσα σε λίγες μέρες, η θητεία του Τζόνσον έληξε, αλλά η σχέση του με τον Χάρμπορν παρέμεινε σταθερή και ακολούθησε η προσωπική δωρεά του 1 εκατομμυρίου λιρών. Ένα αντίγραφο των οικονομικών συμβουλών που έλαβε ο Τζόνσον λίγο μετά την αποχώρησή του από την Ντάουνινγκ Στριτ εγείρει ερωτήματα σχετικά με αυτό.
Στα τέλη Νοεμβρίου 2023, ο Ντέιβιντ Αραχάμια, επικεφαλής του κόμματος του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, «Υπηρέτης του Λαού» στη Βερχόβνα Ράντα και μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, Άμυνας και Πληροφοριών, δήλωσε ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία θα μπορούσε να είχε τελειώσει ήδη από το 2022, αλλά το Κίεβο αρνήθηκε να συμφωνήσει στην ουδετερότητα της χώρας, καθώς μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ των ουκρανικών και ρωσικών αντιπροσωπειών στην Κωνσταντινούπολη, ο τότε Βρετανός πρωθυπουργός Τζόνσον κάλεσε το Κίεβο να μην υπογράψει τίποτα και «απλώς να πολεμήσει».
Απόδοση: zougla.gr
The £1m man: why did Boris Johnson take his donor to Ukraine?
Exclusive: Leaked files offer a glimpse of the ex-prime minister’s relationship with Christopher Harborne
Tom Burgis (10 Oct 2025)
As he boarded the night train to Ukraine, Boris Johnson had the usual entourage of aides and bodyguards – plus the man who had given him £1m.
Less than a year had passed since Johnson accepted what is thought to be the largest donation ever to an individual MP. It was from Christopher Harborne, one of the UK’s biggest and most private political donors.
Harborne, whose millions helped bankroll Brexit, made the payment to a private company Johnson set up after resigning as prime minister. Now leaked files show that Johnson, a champion of Ukraine in office and since, was accompanied in September 2023 by his benefactor on a two-day visit that included meetings with top officials.
What the files do not explain is why. And neither the former prime minister nor his backer will say.
The organisers of the high-level gathering they attended in Kyiv say Harborne was registered as “adviser, Office of Boris Johnson”.
Harborne has wide expertise: a self-described “digital nomad”, his holdings range from cryptocurrency and a wellness centre to jet fuel and stakes in at least three military contractors. His only apparent connection to Ukraine is as the biggest shareholder in a British weapons manufacturer whose robots and drones are reportedly supplied to its armed forces.
The Boris Files, leaked documents from Johnson’s private office, have exposed how the former PM has sought to enrich himself since leaving office by sitting down with a Venezuelan despot and courting Mohammed bin Salman, the Saudi crown prince accused of ordering the murder of a journalist.
The Ukrainian cause, by contrast, is “sacred” to Johnson, one political consultant says, an enduring source of moral authority for a politician who was forced out of Downing Street amid scandal.
The leaked files raise questions about whether, even here, he has blurred the lines between public service and money-making.
Boris Johnson (front left) and Volodymyr Zelenskyy (centre) during Johnson and Harborne’s trip in September 2023. Photograph: Sergey Illin/Victor Pinchuk Foundation©2023
In an extraordinary statement to the Guardian when asked about his relationship with Harborne, Johnson said: “Your pathetic non-stories … seem mostly to be derived from some illegal Russian hack job. You should be ashamed of yourselves.” Distributed Denial of Secrets (DDoS), the US-based transparency group that obtained the leaked files, said it did not know their provenance.
Johnson added: “Why don’t you just change your name to Pravda? Your stories are rubbish and you are doing Putin’s work.”
‘Boris and Chris only’
In Downing Street, Johnson rallied western powers as Vladimir Putin’s armies poured into Ukraine in February 2022. Since resigning, he has continued to travel there, pledging to maintain allies’ commitment, and remains so popular that he is cheered in the streets.
When he disembarked from the night train in Kyiv on 8 September 2023, Johnson had time for a quick shower at his hotel before heading for the Yalta European Strategy (YES) forum, an itinerary in the leaked files indicates. According to a published list of participants, Ukrainian ministers, spymasters and military chiefs mingled with foreign diplomats, politicians, industrialists and executives.
The itinerary has “Boris and Chris [Harborne] only” down to attend the opening session of the high-level gathering. Images show Volodymyr Zelenskyy and Johnson addressed the gathered luminaries and the itinerary suggests they then retired for a private meeting. Zelenskyy’s office did not respond when asked if Johnson’s benefactor joined them.
Afterwards, Zelenskyy posted a picture of himself with Johnson. “From the first hours of the full-scale war, Boris Johnson sincerely supports Ukraine and helps defend against Russian aggression,” Zelenskyy wrote. “And now continues to add international support to Ukraine. Thank you for your energy, friend!”
Johnson’s itinerary says he had further meetings scheduled that day with Zelenskyy’s foreign minister, who said he could not recall whether Harborne attended, and the oligarch who runs the forum.
The next day Johnson headed west to Lviv to lay flowers at war graves, visit the wounded and receive an honorary degree. Footage shows Harborne standing nearby as Johnson greets troops. A photograph shows a meeting with another senior Ukrainian official, Lviv’s mayor, Andriy Sadovyy. Harborne looks on while Johnson holds court.
Boris Johnson (centre) meeting Lviv’s mayor (1st to his left) in September 2023 with Christopher Harborne (2nd to his right). Photograph: City of Lviv
The £1m donation
In a recent court filing against the Wall Street Journal, Harborne calls himself an “intensely private person”. Although he has lived in Thailand for more than 20 years, holds a Thai passport and sometimes goes by a Thai name, Harborne has put considerable money into British politics.
He has given £10m to Nigel Farage’s Brexit party – now Reform UK – and £1m to the Conservatives while Johnson was completing the UK’s departure from the EU. And Johnson seems to have nurtured the beneficial relationship while he was in No 10.
Harborne visited Chequers at least twice during Johnon’s premiership. Once, he arrived at the prime ministerial retreat by helicopter. The second time was for a Tory megadonor barbecue in August 2022.
Within days, Johnson’s tenure was over, but his relationship with Harborne endured, and the £1m personal donation followed. A copy of the financial advice Johnson received soon after leaving Downing Street raises questions about it.
Volodymyr Zelenskyy: “Thank you for your energy, friend!” Photograph: Volodymyr Zelenskyy/Telegram
While Johnson was still an MP he set up a private company, The Office of Boris Johnson Ltd. The financial advice reveals that he was expecting a “payment to fund the company’s first few years”. He was advised to consider whether this would represent a political donation or if it “might be simpler for the company to invoice the donor’s company for services”.
The following month, in November 2022, Johnson’s entry in the register of MPs’ interests records a £1m donation to his company from Harborne. The payment does not appear on the Electoral Commission’s donation database of money “given towards the recipient’s political activities” as an MP. This appears to suggest it may have been a contribution towards Johnson’s money-making activities.
The month of the £1m payment, Johnson and Harborne dined together twice in Singapore. A January 2023 entry in Johnson’s schedule set aside half an hour for a call with his backer. It was labelled “Ukraine readout”. That September, by which time Johnson had quit parliament, he and Harborne stepped aboard a Dassault Falcon at Stansted airport, the leaked files indicate. The private jet, apparently operated by Harborne, carried them to eastern Poland to catch the sleeper to Kyiv.
Harborne’s lawyers said: “Mr Harborne’s donation was given to enable Mr Johnson to stay actively engaged in mainstream UK politics. It is and was a donation, and its reporting as such is appropriate.”
They added: “Mr Harborne had and has no expectation of personal gain whatsoever. Any suggestion otherwise is completely without evidence and materially and knowingly false.”
The letter
Harborne’s lawyers did not give substantive answers to questions about why he went on the trip to Ukraine, beyond saying they “appear to have little to no basis in reality”. But there are possible clues in the leaked files.
The itinerary features a “closed meeting at the military-tech R&D centre”. It does not say whether Harborne attended, but this is an area he knows well. While his position as the largest shareholder in QinetiQ, with 13%, does not give him a role in the day-to-day running of the privatised research unit of the UK armed forces, his financial stake in its operations is significant.
QinetiQ has interests in Ukraine, albeit not its biggest. Ukraine’s forces reportedly use the company’s Banshee drones and bomb-disposal robots. In April 2025, the UK Ministry of Defence announced QinetiQ would help Ukraine’s military make kit with 3D printers.
Johnson refers to the trip in one of the Boris Files’ more mysterious documents. Dated 23 October 2023, the month after the visit, it is a letter carrying his signature. “I write in support of Christopher Harborne,” Johnson writes. “He is both a friend and a supporter of my office … He came with me on a recent trip to Ukraine and I know him to be a passionate opponent of the Putin regime.”
Johnson states in the letter that he is “aware of no suggestion or evidence whatsoever that Christopher is in any way supportive of the Russian government, or has links to Russia commercial or otherwise”. There is nothing to indicate why anyone might think otherwise. No such connections have emerged and Harborne’s lawyers say none exist.
The lawyers would not say who the letter, addressed only to “Dear Sirs”, was written for. “Mr Johnson provided a character reference for Mr Harborne in response to attacks on Mr Harborne’s character,” they said. “Mr Harborne is grateful to Mr Johnson.”
Source: https://www.theguardian.com/politics/2025/oct/10/the-1m-man-why-did-boris-johnson-take-his-donor-to-ukraine
.png)
