Τσιλιόπουλος Ευθύμιος
Η συζήτηση για την κεντρική θέση που κατέχουν τα αεροπλανοφόρα στη δομή των μεγάλων ωκεάνιων στόλων συνεχίζεται αμείωτη πάνω από 70 χρόνια από την ενηλικίωσή του κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι αμφισβητήσεις εστιάζονται στο ότι όπλα κατά της πρόσβασης/άρνησης περιοχής (A2/AD), όπως υποβρύχια, πύραυλοι και σμήνη drones στο μέλλον, θα εκθρονίσουν τον “βασιλιά των κυμάτων”.
Μεγάλο μέρος της συζήτησης επικεντρώνεται στο πόσο επικίνδυνες είναι αυτές οι απειλές για τα αεροπλανοφόρα. Υπάρχει βάση σε αυτά τα επιχειρήματα, αλλά δεν έχουν δοκιμαστεί στην πράξη. Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα δεν έχουν διεξαχθεί ναυμαχίες με τη συμμετοχή αεροπλανοφόρων. Επομένως, η βιβλιογραφία για τους “δολοφόνους αεροπλανοφόρων” βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εικασίες.
Η συζήτηση άρχισε στα τέλη της δεκαετίας του 1940, όταν η αμερικανική Αεροπορία, στο γνωστό καυγά με το Ναυτικό για τον ρόλο, την σπουδαιότητα, αλλά βασικά τα κονδύλια, υποστήριζε ότι στις τότε συνθήκες (πολλαπλασιασμός των πυρηνικών όπλων) τα καθιστούσε έναν πανάκριβο στόχο, όπου με μια κίνηση θα μπορούσε να προκληθεί ανεπανόρθωτη ήττα και απώλεια γοήτρου.
Ασχέτως του πόσο αποτελεσματικές μπορεί να είναι οι επιθέσεις κατά αεροπλανοφόρων, είναι σαφές ότι και μόνη η απειλή μειώνει την αποτελεσματικότητα του “βασιλιά των κυμάτων”. Σε μια σύγκρουση υψηλής έντασης, το αεροπλανοφόρο θα κινηθεί με μεγαλύτερη εγκράτεια, λόγω της απειλής. Η αποτελεσματικότητα των “δολοφόνων αεροπλανοφόρων” δεν είναι επιχειρησιακά αποδεδειγμένη, αλλά δημιουργεί αβεβαιότητα και διστακτικότητα στο ναύαρχο.
Η συμβολική αξία και το τεράστιο κόστος κάνει τους ηγέτες πιο διστακτικούς για τολμηρή χρήση ενός όπλου που σχεδιάστηκε σαν κατ’ εξοχήν επιθετικό. Τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα στοιχίζουν 6 δισ. δολάρια χωρίς να υπολογίζονται τα αεροσκάφη, τα πυρομαχικά και οι ζωές των πληρωμάτων. Τα δύο αεροπλανοφόρα της Ινδίας και τα ιαπωνικά “σκάφη ανθυποβρυχιακού πολέμου” (όπως αποκαλούνται κατ’ ευφημισμό λόγω συνταγματικών επιταγών) επίσης αξίζουν πολλά δισ. δολάρια το καθένα.
Ο φόβος της απώλειας
Μια πρόσφατη μελέτη ανέφερε ότι «το μεγάλο μέγεθος του αεροπλανοφόρου καθιστά τον συμβολισμό του για τον ιδιοκτήτη του σχεδόν φαλλικό». Το αμερικανικό Nimitz έχει εκτόπισμα περίπου 100.000 τόνων, ενώ μικρότερα αεροπλανοφόρα, όπως αυτά της Ινδίας είναι 40.000 τόνων. Αυτό εγείρει το ερώτημα πως θα χρησιμοποιηθούν επιχειρησιακά σε μια πιθανή σύρραξη.
.png)
