iEpikaira

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ

Την ώρα που στην Αθήνα η δημόσια συζήτηση εξαντλείται σχεδόν αποκλειστικά στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση, η Τουρκία φαίνεται να προχωρά μεθοδικά σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό και μακροπρόθεσμο: στην οικοδόμηση ενός θεσμικού και επιχειρησιακού πλαισίου, που επιχειρεί να μετατρέψει τις πάγιες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο σε οργανωμένη κρατική πολιτική με νομικό, στρατιωτικό και διοικητικό βάθος.

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν μοιάζει. Σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η κυβέρνηση Ερντογάν προωθεί νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα ενσωματώνει βασικές αρχές της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan) στο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας. Το περιεχόμενο του σχεδίου φέρεται να αφορά ζητήματα ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδας, γκρίζων ζωνών και θαλάσσιων δικαιοδοσιών σε Αιγαίο, ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα.

Ουσιαστικά, η Άγκυρα επιχειρεί να κάνει ένα ποιοτικό βήμα: να περάσει από τη ρητορική και την πολιτική θεωρία στην εσωτερική θεσμική κατοχύρωση των διεκδικήσεών της. Να μετατρέψει δηλαδή τη «Γαλάζια Πατρίδα» από δόγμα στρατηγικής και εργαλείο εθνικιστικής κινητοποίησης σε τμήμα της κρατικής και νομικής κανονικότητας της Τουρκίας.

Για αυτό ακριβώς τώρα δοκιμάζει (και πάλι) την πρακτική εφαρμογή αυτής της λογικής στο στρατιωτικό/επιχειρησιακό πεδίο.

Το χρονολόγιο των τουρκικών κινήσεων

1 Ιουνίου – 2 Ιουλίου 2026: Η τουρκική Πολεμική Αεροπορία πραγματοποιεί την άσκηση Yildirim-2026 Seferberlik Tatbikati, άσκηση κινητοποίησης και επιστράτευσης υλικών και υπηρεσιών, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας.

2, 4 και 5 Ιουνίου 2026: Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η Τουρκία προχωρά σε NAVTEX για ασκήσεις έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο, με παράνομες δεσμεύσεις περιοχών.

4 – 14 Ιουνίου 2026: Προγραμματίζεται η μεγάλη διακλαδική άσκηση Denizkurdu-II / Θαλασσόλυκος 2, σε Μαύρη Θάλασσα, Μαρμαρά, Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με τουρκικές πηγές και ανακοινώσεις.

Αρχές – μέσα Ιουνίου 2026: Τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η πρόταση νόμου για τη Mavi Vatan / «Γαλάζια Πατρίδα» αναμένεται να οδηγηθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Η χρονική πυκνότητα αυτών των κινήσεων είναι το πραγματικό πολιτικό μήνυμα. Η Άγκυρα δεν κινείται μόνο στο επίπεδο της ρητορικής, αλλά επιχειρεί να συγχρονίσει τη νομοθετική κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας» με την επιχειρησιακή παρουσία του στόλου, της αεροπορίας και των μηχανισμών έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο.

Νόμος και… πράξη

Η κρίσιμη λεπτομέρεια δεν είναι απλώς η χρονική αλληλουχία των κινήσεων. Είναι ότι οι ασκήσεις, οι NAVTEX και οι στρατιωτικές δραστηριότητες μοιάζουν να κινούνται μέσα στη λογική τού υπό διαμόρφωση νομοθετικού πλαισίου.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν επιχειρεί μόνο να δηλώσει τι θεωρεί δικό της. Επιχειρεί να το εμφανίσει ως θεσμικά κατοχυρωμένο, επιχειρησιακά υποστηριζόμενο και διαρκώς εφαρμοζόμενο.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της τρέχουσας περιόδου. Η Άγκυρα φαίνεται να απομακρύνεται από τη λογική των μεμονωμένων κρίσεων και να περνά σε μια πιο σύνθετη στρατηγική σταδιακής εγκατάστασης των θέσεών της στο πεδίο. Οι NAVTEX, οι ασκήσεις SAR, οι δεσμεύσεις περιοχών, οι αεροναυτικές δραστηριότητες, ακόμη και η εσωτερική νομοθέτηση, δεν λειτουργούν αποσπασματικά. Συνθέτουν ένα ενιαίο πλέγμα πολιτικής, στρατιωτικής και διοικητικής πίεσης.

Η Τουρκία μοιάζει να επιδιώκει κάτι βαθύτερο από μια απλή επίδειξη ισχύος. Επιχειρεί να δημιουργήσει μια νέα εικόνα «κανονικότητας» στο Αιγαίο.

Το βασικό χαρακτηριστικό της τουρκικής στρατηγικής είναι ότι δεν εξελίσσεται αποσπασματικά. Ο νόμος, η στρατιωτική άσκηση, η NAVTEX, η δημόσια ρητορική και η διπλωματική πίεση λειτουργούν ως τμήματα μιας ενιαίας αντίληψης κρατικής ισχύος. Αυτό ακριβώς είναι που δημιουργεί αμηχανία στην ελληνική πλευρά.

Το πραγματικό πρόβλημα για την Ελλάδα δεν είναι μόνο οι ίδιες οι ασκήσεις ή οι NAVTEX. Είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα στηρίζονται στο μέλλον οι διεκδικήσεις της.

Η Άγκυρα προχωρά μεθοδικά βήμα – βήμα: Πρώτα διατυπώνεται η θεωρία. Στη συνέχεια τη μετατρέπει σε επίσημη κρατική αφήγηση. Μετά ακολουθεί η επιχειρησιακή εφαρμογή της μέσα από ασκήσεις, χάρτες, NAVTEX και παρουσία στο πεδίο. Και τελικά η θεωρία γίνεται πράξη με την ενσωμάτωσή της στην εσωτερική νομοθεσία.

Κάπως έτσι οικοδομούνται οι νέες «κανονικότητες» στις διεθνείς σχέσεις. Όχι απαραίτητα μέσα από μια θερμή κρίση ή μια ανοιχτή σύγκρουση, αλλά μέσα από αργές, επαναλαμβανόμενες και σταθερές κινήσεις που παράγουν τελικά νέο συσχετισμό πραγματικότητας. Και αυτό ακριβώς φαίνεται να επιχειρεί σήμερα η Άγκυρα στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνική ομφαλοσκόπηση

Το πρόβλημα (για την Αθήνα) είναι ότι απέναντι σε αυτή τη μεθοδική στρατηγική η ελληνική πολιτική τάξη δείχνει να στερείται αντίστοιχου βάθους σχεδιασμού. Δεν υπάρχει ορατή μακροπρόθεσμη στρατηγική απάντηση, ούτε μια δημόσια συζήτηση για το πώς αντιμετωπίζεται μια χώρα που επιχειρεί να μετατρέψει τις αμφισβητήσεις της σε εσωτερικό κρατικό δίκαιο και σε διαρκή επιχειρησιακή πρακτική.

Αντιθέτως, το ελληνικό πολιτικό σύστημα μοιάζει συχνά εγκλωβισμένο σε μια διαρκή εσωτερική αντιπαράθεση χαμηλού ορίζοντα, την ώρα που απέναντι διαμορφώνεται σταδιακά ένα νέο θεσμικό και στρατηγικό περιβάλλον.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο της περιόδου: ότι η Τουρκία δεν δείχνει πλέον να επιδιώκει μόνο στιγμές έντασης ή επεισόδια πίεσης, αλλά τη σταδιακή εγκατάσταση ενός νέου πλαισίου διεκδικήσεων που θα εμφανίζεται ως μόνιμο, θεσμοθετημένο και επιχειρησιακά υποστηριζόμενο.

Το status στο Αιγαίο, άλλωστε, δεν αλλάζει μόνο μέσα από κρίσεις. Αλλάζει και μέσα από τη σταδιακή εγκατάσταση νέων αντιλήψεων, νέων πρακτικών και νέων τετελεσμένων.

Πηγή: topontiki.gr

Δημήτρης Μηλάκας

Στα ελληνοτουρκικά η εικόνα που καλλιεργείται είναι αυτή της ηρεμίας. Οι Έλληνες αξιωματούχοι επαίρονται ότι έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν (με τους… λεπτούς διπλωματικούς τους χειρισμούς) «“ήρεμα νερά” στο Αιγαίο». Στο θαλάσσιο πεδίο, όμως, καταγράφεται κάτι διαφορετικό.

Τους τελευταίους μήνες, η παρουσία τουρκικών σκαφών στο Αιγαίο –από αλιευτικά μέχρι μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και της Ακτοφυλακής– εμφανίζεται πιο συχνή, πιο πυκνή και πιο επίμονη. Κινήσεις κοντά σε ελληνικά χωρικά ύδατα, παρατεταμένες δεσμεύσεις μεγάλων περιοχών με NAVTEX και επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα σε ευαίσθητες ζώνες συνθέτουν μια εικόνα που δεν παραπέμπει σε αποκλιμάκωση αλλά σε διαρκή πίεση χαμηλής έντασης. Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο: η ένταση δεν έχει εξαφανιστεί – έχει αλλάξει μορφή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα επιχειρεί να «οχυρωθεί» πίσω (και) από τη στρατηγική της σύμπλευση με τη Γαλλία, ενώ η Τουρκία διατηρεί και ενισχύει την παρουσία της στο πεδίο φροντίζοντας τις «ιδιαίτερες» συμμαχίες, όπως συνάγεται και από την κοινή βρετανοτουρκική δήλωση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών την περασμένη εβδομάδα.

Στο πεδίο, η ένταση δεν έχει εξαφανιστεί. Έχει μετατοπιστεί. Δεν εκδηλώνεται πια κυρίως στον αέρα, όπου η καταγραφή είναι άμεση και η αντίδραση πιο προβλέψιμη. Εκδηλώνεται στη θάλασσα – εκεί που οι κανόνες είναι πιο ρευστοί, οι αποστάσεις πιο αμφισβητήσιμες και οι κινήσεις πιο δύσκολα αποδείξιμες. Με άλλα λόγια, εκεί που μπορεί να ασκηθεί πίεση χωρίς να παραχθεί άμεσα κρίση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των αρμόδιων ελληνικών υπηρεσιών τους τελευταίους μήνες καταγράφεται σταθερή αύξηση της ναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στο Αιγαίο, όχι με όρους μετωπικής σύγκρουσης, αλλά με όρους καθημερινής φθοράς. Πολεμικά πλοία κινούνται κοντά σε ελληνικά χωρικά ύδατα, ασκήσεις δεσμεύουν περιοχές αυξημένου ενδιαφέροντος, και οι κινήσεις αυτές επαναλαμβάνονται με τέτοια συχνότητα ώστε να παράγουν μια νέα κανονικότητα.

Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου του 2026 δεν παραπέμπουν σε ακραία ελληνοτουρκική κρίση τύπου 2020, αλλά σε κάτι πιο σύνθετο: μια επιστροφή της έντασης σε σταθερή και αυξανόμενη βάση, που θυμίζει περισσότερο τη λογική της «κανονικοποιημένης πίεσης» των τελευταίων ετών παρά μια παροδική έξαρση.

Ο πίνακας δεν καταγράφει απλώς περιστατικά. Καταγράφει τάση. Και η τάση δείχνει κάτι σαφές: η ένταση δεν κλιμακώνεται απότομα, αλλά συσσωρεύεται σταδιακά. Σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η φετινή εικόνα δεν δείχνει απλώς επιστροφή της έντασης, αλλά επιτάχυνσή της.

Η μεταφορά του βάρους στη θάλασσα που επιχειρεί η Τουρκία δεν είναι τυχαία επιλογή. Είναι συνειδητή στρατηγική. Σε αντίθεση με τον εναέριο χώρο, όπου κάθε παραβίαση καταγράφεται και τεκμηριώνεται σχεδόν αυτόματα, στη θάλασσα η κατάσταση είναι διαφορετική. Υπάρχουν όρια, αλλά υπάρχουν και περιθώρια. Υπάρχουν κανόνες, αλλά και «γκρίζες ζώνες» ερμηνείας.

Μέσα σε αυτές τις «γκρίζες ζώνες» κινείται το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό δημιουργώντας μια εικόνα παρουσίας που, ακόμη και αν δεν παραβιάζει πάντα το γράμμα του δικαίου, αμφισβητεί σταθερά το πνεύμα του. Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο: η πίεση δεν ασκείται για να προκαλέσει άμεση αντίδραση. Ασκείται για να εμπεδωθεί. Και όταν μια πρακτική επαναλαμβάνεται χωρίς διακοπή, μετατρέπεται σε κανονικότητα.

Την ίδια στιγμή, στο διπλωματικό επίπεδο, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της. Η συνεργασία με τη Γαλλία αποκτά βάθος, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμών όσο και σε επίπεδο στρατηγικής αντίληψης. Η παρουσία του Εμμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα αποτυπώνει αυτή τη σύγκλιση.

Παράλληλα, όμως, η Τουρκία ανοίγει τα δικά της κανάλια. Η κοινή δήλωση με το Ηνωμένο Βασίλειο για «ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας» και για «συντονισμό σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας» δείχνει ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται. Αντιθέτως, πολλαπλασιάζει τις επιλογές της.

Έτσι διαμορφώνεται μια διπλή εικόνα: από τη μία, η Ελλάδα ενισχύει τις συμμαχίες της· από την άλλη, η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της στο πεδίο.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει ενισχύσει τις συμμαχίες της. Το έχει κάνει – και μάλιστα με τρόπο ουσιαστικό. Το ερώτημα είναι αν αυτές οι συμμαχίες μεταφράζονται σε καθημερινή αποτροπή στο πεδίο.

Γιατί στο Αιγαίο, η ισχύς δεν είναι αφηρημένη έννοια. Δεν μετριέται σε ανακοινώσεις ή σε διπλωματικά κείμενα. Μετριέται σε παρουσία, συχνότητα, επιμονή. Μετριέται στο ποιος βρίσκεται εκεί – και πόσο συχνά.

Η Τουρκία έχει επιλέξει να παίξει ακριβώς σε αυτό το επίπεδο. Όχι με μια κίνηση που θα προκαλέσει κρίση, αλλά με πολλές μικρές κινήσεις που, αθροιστικά, δημιουργούν πίεση. Με μια στρατηγική που δεν επιδιώκει το επεισόδιο, αλλά τη σταδιακή μετατόπιση της πραγματικότητας.

Και αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη μορφή πίεσης για να αντιμετωπιστεί, γιατί δεν ενεργοποιεί άμεσα μηχανισμούς αντίδρασης, αλλά καθημερινά φθείρει αντοχές και υπονομεύει de facto κυριαρχικά δικαιώματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση περί «ήρεμων νερών» αποκτά σχετικό χαρακτήρα. Μπορεί να μην υπάρχουν δραματικά επεισόδια, αλλά η πίεση είναι καθημερινή και επαναλαμβανόμενη. Δεν έχουμε κρίση – έχουμε κάτι ενδιάμεσο: μια διαχειρίσιμη αλλά διαρκή ένταση. Και αυτή η διάρκεια είναι που τελικά θα διαμορφώσει τις μελλοντικές ισορροπίες…

Πηγή: topontiki.gr

Δημήτρης Μηλάκας

Υπάρχει κάτι «ακατανόητο» στην επίσκεψη – αστραπή (θα καθίσει όσες λιγότερες ώρες μπορέσει) του πρωθυπουργού στην Άγκυρα και τη συνάντησή του με τον Ερντογάν, που έχει πλέον «κλειδώσει» για τις 11 του μηνός, την Τετάρτη.

Είναι, για την κοινή λογική, ακατανόητο ένα ελληνοτουρκικό συμβούλιο κορυφής (γι’ αυτό πάει στην Άγκυρα με μια ντουζίνα υπουργούς ο Μητσοτάκης), που είχε αναβληθεί αμέτρητες φορές τα τελευταία δύο χρόνια, να επιστρέφει τελικά όχι επειδή ωρίμασαν οι συνθήκες, αλλά επειδή σταθεροποιήθηκε η ανισορροπία.

Η επικείμενη ελληνοτουρκική σύναξη κορυφής δεν είναι συνάντηση επανεκκίνησης, ούτε καν διαλόγου. Πρόκειται για συνάντηση διαχείρισης του (αλλοιωμένου) καθεστώτος του Αιγαίου. Και εδώ βρίσκεται το πρώτο κρίσιμο ερώτημα: Σε ποιο πλαίσιο θα γίνει αυτή η συνάντηση;

-Ως δύο χωρών με σαφή σύνορα, αδιαπραγμάτευτα δικαιώματα και ξεκάθαρη γραμμή διεθνούς δικαίου;

-Ή ως δύο διαχειριστών ενός «κοινού προβλήματος», που πρέπει απλώς να παραμένει εντός ορίων, χωρίς κρίσεις, χωρίς εντάσεις, χωρίς «ατυχήματα»;

Αν ισχύει το δεύτερο – και όλα δείχνουν ότι αυτό ισχύει –, τότε το παιχνίδι έχει ήδη χαθεί, επί της αρχής για την Ελλάδα. Γιατί όταν μια χώρα δεν αποφασίζει για τον χώρο της, αλλά τον (συν)διαχειρίζεται, έχει ήδη αποδεχθεί ότι δεν της ανήκει αποκλειστικά.

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της επικείμενης συνάντησης δεν είναι το περιεχόμενό της. Είναι η γλώσσα με την οποία περιγράφεται: «να διατηρηθεί το θετικό κλίμα», «να αποφευχθούν οι εντάσεις», «να συνεχιστεί ο διάλογος». Καμία αναφορά σε σύνορα. Καμία αναφορά σε κυριαρχία. Καμία αναφορά σε δικαιώματα. Μόνο αναφορές στην (πολιτική) θερμοκρασία.

Η επιτυχία, λοιπόν, δεν αποτιμάται με βάση την εξασφάλιση στο τραπέζι του διαλόγου του σεβασμού των δικαιωμάτων (κυριαρχίας) της χώρας, γιατί κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Οι ελληνικές κυβερνήσεις (και η παρούσα) μιλούν με την Τουρκία για να ακούν τις τουρκικές αμφισβητήσεις της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας με λόγια (δηλώσεις) και πράξεις (NAVTEX, παραβιάσεις – παραβάσεις εθνικού εναέριου και θαλάσσιου χώρου, γκρίζες ζώνες κ.λπ.).

Τι ακριβώς έχουν να συζητήσουν;

Με δεδομένη τη σημερινή τουρκική στάση, το ερώτημα δεν είναι τι θα βάλουν στο τραπέζι οι δύο ηγέτες. Το ερώτημα είναι τι μπορεί να μείνει εκτός τραπεζιού. Γιατί σχεδόν όλα όσα θεωρούνταν κάποτε «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής πλευράς, έχουν ήδη μετατραπεί σε τουρκικές θέσεις εργασία:

-NAVTEX διαρκείας (για πάντα) σε περιοχές ελληνικής ευθύνης. Χάρτες που εμφανίζουν τον 25ο μεσημβρινό ως άτυπη γραμμή διαχωρισμού (εξαφανίζοντας τα δικαιώματα/ύπαρξη των ελληνικών νησιών στα μικρασιατικά παράλια) του Αιγαίου.

-Επίσημες λίστες αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών.

-Ρητή αμφισβήτηση κυριαρχίας σε βραχονησίδες και νησιά, κάποια μάλιστα κατοικημένα, τα οποία έχουν παρουσιαστεί εγγράφως σε διάφορες ευκαιρίες από τις τουρκικές αρχές.

Η ατζέντα

Δεδομένων τούτων, το ποιο ακριβώς θα είναι το περιεχόμενο ενός ελληνοτουρκικού διαλόγου (που συνεχίζεται εδώ και τρεις δεκαετίες – απ’ τα Ίμια και έπειτα με συναντήσεις κορυφής ...) παραμένει αναπάντητο μέχρι τώρα.

Η ουσία του ερωτήματος, λοιπόν, δεν είναι αν η Τουρκία διεκδικεί. Αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα συζητά ως χώρα με δικαιώματα ή ως χώρα με προβλήματα προς διαχείριση. Διότι υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «συζητάμε για να οριοθετήσουμε (την υφαλοκρηπίδα που αναγνωρίζουμε ως μόνη διαφορά)» και στο «συζητάμε για να μην συγκρουστούμε».

Στην πρώτη περίπτωση, το αντικείμενο είναι η κυριαρχία. Στη δεύτερη, το αντικείμενο είναι οι (τουρκικές) απειλές και ο (ελληνικός) φόβος.

Και εδώ βρίσκεται το πιο επικίνδυνο σημείο. Όταν η συνάντηση δεν οργανώνεται γύρω από το ερώτημα «τι ανήκει σε ποιον», αλλά γύρω από το ερώτημα «πώς δεν θα συμβεί κάτι κακό», τότε το πρόβλημα έχει ήδη μετατραπεί από πολιτικό σε διοικητικό. Η συζήτηση από το πεδίο της αναζήτησης αμοιβαία επωφελών λύσεων/διευθετήσεων κατρακυλά στη διαχείριση μιας de facto κατάστασης, η οποία όσο περνά ο χρόνος γίνεται χειρότερη/δυσκολότερη για την Ελλάδα.

Το «λογιστήριο» του Αιγαίου

Υπάρχουν κρίσεις που τελειώνουν όταν πέφτουν οι τόνοι. Και υπάρχουν κρίσεις που δεν τελειώνουν ποτέ – απλώς αλλάζουν μορφή. Τα Ίμια ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Δεν ήταν απλώς ένα επεισόδιο οριακής πολεμικής αντιπαράθεσης. Ήταν η στιγμή που το Αιγαίο απέκτησε… λογιστήριο.

Τη νύχτα της 30ής προς 31η Ιανουαρίου 1996 δεν κρίθηκε απλώς ποιος θα κατεβάσει πρώτος μια σημαία. Κρίθηκε αν η Ελλάδα θα αποδεχθεί – έστω σιωπηρά – ότι στο Αιγαίο υπάρχουν περιοχές με αμφισβητούμενη κυριαρχία.

Η αμερικανική παρέμβαση με τη φράση «no ships, no troops, no flags» δεν ήταν ουδέτερη διπλωματία. Ήταν η μετατροπή ενός ζητήματος κυριαρχίας σε ζήτημα διαχείρισης κρίσης. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, η ελληνοτουρκική συζήτηση (για τις ελληνικές κυβερνήσεις) περιστρέφεται στο «πώς θα συνυπάρχουν οι διαφωνίες χωρίς να σκάσει κρίση».

Αυτό είναι το πραγματικό κληροδότημα των Ιμίων. Όχι οι τρεις νεκροί αξιωματικοί – που ξεχάστηκαν γρήγορα –, αλλά η θεσμοποίηση της αμφισημίας.

Για πρώτη φορά μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης η Τουρκία κατάφερε να εισαγάγει στο τραπέζι την έννοια των «γκρίζων ζωνών» με απλό και δηλητηριώδες αποτέλεσμα: το Αιγαίο απέκτησε «εκκρεμότητες». Και οι εκκρεμότητες, όπως και οι οφειλές, δεν εξαφανίζονται. Συσσωρεύονται…

Από εκείνη τη νύχτα και μετά, κάθε κρίση – από τις έρευνες του «Oruc Reis» στο όριο των έξι μιλίων μέχρι τις υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών πάνω από τα νησιά, από τις «αιώνιες» NAVTEX που κόβουν στη μέση το αρχιπέλαγος μέχρι τις απαιτήσεις για αφοπλισμό των ελληνικών νησιών – δεν είναι παρά μια «λογιστική εγγραφή» του παρελθόντος.

Η Τουρκία δεν έφυγε ποτέ από αυτό το «λογιστήριο». Το χρησιμοποιεί. Το ενημερώνει. Το επικαλείται. Η Ελλάδα, αντίθετα, συμπεριφέρθηκε σαν να πρόκειται για «κλειστό φάκελο». Σαν κάτι που ανήκει στο παρελθόν, ενώ στην πραγματικότητα λειτουργεί καθημερινά, στο παρόν. Τα Ίμια δεν ήταν η αρχή μιας κρίσης.

Ήταν η αρχή της δημιουργίας ενός νέου de facto καθεστώτος στην ελληνοτουρκική θαλάσσια μεθόριο.

Από τη Μαδρίτη στους επιτηρητές

Η Συμφωνία της Μαδρίτης (καλοκαίρι 1997) ανέλαβε να «εξορθολογίσει» το σοκ των Ιμίων, μετατρέποντας μια κρίση κυριαρχίας σε διαχειρίσιμο πολιτικό πλαίσιο. Δεν μιλούσε για σύνορα. Μιλούσε για «σεβασμό ζωτικών συμφερόντων και ανησυχιών».

Με μία φράση, η Ελλάδα (Σημίτης) αποδέχθηκε ότι στο Αιγαίο υπάρχουν και τουρκικά «ζωτικά συμφέροντα», δηλαδή κάτι που δεν ορίζεται, δεν μετριέται και δεν τελειώνει.

Έτσι το Αιγαίο μετατράπηκε από χώρο κυριαρχίας σε χώρο διαπραγμάτευσης. Και ό,τι μπαίνει σε διαπραγμάτευση, κάποια στιγμή μπαίνει και σε «λογιστικό φύλλο»: τι πήρες, τι έδωσες, τι σου χρωστάνε, τι χρωστάς.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκαν και τα ελληνοτουρκικά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Με απλά λόγια: επισφραγίστηκε ότι το Αιγαίο έπαψε να είναι πλήρως ελληνικός επιχειρησιακός χώρος και μετατράπηκε σε ΝΑΤΟϊκό πεδίο επιτήρησης. Όχι τυπικά, αλλά λειτουργικά. Και ό,τι ελέγχεται επιχειρησιακά από τρίτους, αργά ή γρήγορα τίθεται και πολιτικά υπό αμφισβήτηση.

Από εκεί ξεκίνησε και το πραγματικό παιχνίδι των NAVTEX. Όχι ως τεχνικό εργαλείο, αλλά ως μέσο χαρτογράφησης των αμφισβητήσεων. Κάθε τουρκική NAVTEX δεν είναι απλώς ανακοίνωση άσκησης ή έρευνας. Είναι δήλωση παρουσίας: «Εδώ μπορώ να μιλάω, άρα εδώ υπάρχω».

Το ίδιο ισχύει και με την αποστρατιωτικοποίηση. Η Τουρκία δεν επιμένει γιατί περιμένει να φύγουν τα ελληνικά όπλα από τα νησιά. Επιμένει γιατί θέλει να καθιερώσει ότι το καθεστώς των νησιών είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Όχι δεδομένο, αλλά διαπραγματεύσιμο.

Ακόμα και στο ζήτημα του FIR, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από την κυριαρχία στη «διαχειριστική επάρκεια». Η πρόσφατη βλάβη στα ελληνικά συστήματα επιτήρησης, σε συνδυασμό με τις τουρκικές αμφισβητήσεις στον ελληνικό χώρο ευθύνης εναέριας κυκλοφορίας, άνοιξε μια (υπόγεια) συζήτηση για το αν η Ελλάδα μπορεί πράγματι να διαχειριστεί τόσο μεγάλο FIR.

Το τελικό εκκαθαριστικό

Αν κάτι χαρακτηρίζει τη σημερινή τουρκική στάση στο Αιγαίο δεν είναι η επιθετικότητα. Είναι η κανονικότητα. Η Άγκυρα δεν εμφανίζεται πια ως αναθεωρητική δύναμη που ζητά ανατροπές. Εμφανίζεται ως δύναμη που ζητά εφαρμογή όσων θεωρεί ότι έχουν ήδη συμφωνηθεί σιωπηρά. Σαν λογιστής που δεν ανοίγει νέα καρτέλα, αλλά υπενθυμίζει παλιές οφειλές.

Οι διαρκείς NAVTEX, οι λίστες αποστρατιωτικοποίησης, οι αναφορές σε «νησιά χωρίς διευκρινισμένη κυριαρχία», οι χάρτες με τον 25ο μεσημβρινό ως άτυπη διαχωριστική γραμμή, δεν συνιστούν κλιμάκωση. Συνιστούν υπενθύμιση.

Η σημερινή συγκυρία είναι η πρώτη από το 1996 όπου η Τουρκία βρίσκεται σε πραγματική γεωπολιτική άνοδο και η Ελλάδα σε πραγματική στρατηγική εξάρτηση. Πριν από λίγα χρόνια η Άγκυρα δοκίμαζε όρια. Σήμερα διαθέτει δική της αμυντική βιομηχανία, drones, ναυπηγικά προγράμματα, παρουσία σε πολλαπλά μέτωπα, ρόλο διαμεσολαβητή σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, και δυνατότητα να μπλοκάρει αποφάσεις σε ΝΑΤΟ και Ε.Ε.

Η Ελλάδα, αντίθετα, διαθέτει αυξανόμενο χρέος για εξοπλισμούς, πλήρη επιχειρησιακή εξάρτηση από συμμαχικά συστήματα, στρατιωτικές βάσεις υπό ξένη διοίκηση και εξωτερική πολιτική που περιορίζεται στη διαχείριση ισορροπιών.

Η διαφορά δεν είναι μόνο ισχύος. Είναι διαφορά μοντέλου. Η Τουρκία παίζει ως παραγωγός ισχύος. Η Ελλάδα ως «καταναλωτής» (χρυσοπληρωμένης και αβέβαιης) ασφάλειας.

Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το «Γραμμάτιο των Ιμίων» επανέρχεται όχι ως ανάμνηση, αλλά ως μηχανισμός είσπραξης. Η Τουρκία δεν ζητά ανατροπή καθεστώτος. Ζητά εφαρμογή καθεστώτος. Ό,τι έχει ήδη εγγραφεί από το 1996 απλώς το απαιτεί σε πιο ώριμη μορφή.

Η πικρή πραγματικότητα για την Ελλάδα είναι ότι βρίσκεται μπροστά σε μια συνάντηση κορυφής όπου δεν διαπραγματεύεται πια δικαιώματα, αλλά όρους διαχείρισης. Όχι το «αν», αλλά το «πώς».

Και όταν μια χώρα φτάνει στο σημείο να θεωρεί επιτυχία το «να μη συμβεί κάτι», έχει ήδη αποδεχθεί ότι κάτι έχει χαθεί…

[iEpikaira: Τα εύστοχα συμπεράσματα του παρόντος θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως "θεωρητική" επιβεβαίωση των όσων διαπιστώσαμε στην σύντομη ανάλυσή μας "Η Χορογραφία της «Ελεγχόμενης Κλιμάκωσης» στο Αιγαίο" ΕΔΩ! Επίσης δεν είναι καθόλου τυχαίες οι δηλώσεις Φιντάν ΕΔΩ!]

Πηγή: topontiki.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Αιγαίο υπό διαχείριση - Η παράδοξη ανισορροπία στα ελληνοτουρκικά και η εξπρές συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν"

του Δημήτρη Τσαϊλά*

Φωτογραφία: οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματοποίησαν την Δευτέρα αεροναυτική άσκηση δεσμεύοντας με NAVTEX και NOTAM περιοχές του Αιγαίου όπως διακρίνονται στον χάρτη. Η άσκηση αμφισβήτησε στο πεδίο την NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία.

Οι επανειλημμένες αμφισβητήσεις της Τουρκίας κατά της ελληνικής εξουσίας σχετικά με την έκδοση NAVTEX στο ανατολικό Αιγαίο αντιμετωπίζονται συχνά ως διαδικαστικές διαφορές ή διπλωματικά προβλήματα. Στην πραγματικότητα, τέμνονται άμεσα με τη λογική της διαχείρισης της αποτροπής και της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα, η οποία αποτελεί τη βάση του επιχειρησιακού δόγματος του Πολεμικού Ναυτικού σε ένα αμφισβητούμενο θαλάσσιο περιβάλλον.

Λίγες μέρες πριν από τις υψηλού επιπέδου ελληνοτουρκικές συνομιλίες στην Άγκυρα, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX αμφισβητώντας μια τακτική ελληνική ναυτική και αεροπορική άσκηση, «TRIAINA-2026». Το επεισόδιο ακολούθησε τις γνωστές γραμμές. Η Άγκυρα αμφισβήτησε τη δικαιοδοσία της Ελλάδας ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και αναβίωσε ισχυρισμούς σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών. Ενώ είναι επιχειρησιακά ασήμαντο, το περιστατικό προσφέρει μια αποκαλυπτική μελέτη περίπτωσης για το πώς λειτουργεί στην πράξη το δόγμα της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα υπό συνθήκες συνεχούς στρατηγικής τριβής .

Άρνηση της Θάλασσας ως Θεμέλιο της Ελληνικής Ναυτικής Στρατηγικής

Όπως έχουμε διατύπωσει, η ναυτική στρατηγική της Ελλάδας δεν βασίζεται στο μόνιμο έλεγχο της θάλασσας ή στην προβολή ισχύος. Αντίθετα, βασίζεται στην άρνηση πρόσβασης στη θάλασσα ως στρατηγική προϋπόθεση. Δηλαδή την ικανότητα να αποτραπεί ένας αντίπαλος από το να χρησιμοποιήσει ελεύθερα τη θαλάσσια περιοχή, ιδιαίτερα στην περιορισμένη και σύνθετη γεωγραφία του Αιγαίου.

Η άρνηση εισόδου στη θάλασσα στο ελληνικό πλαίσιο δεν είναι συνώνυμη με την παθητικότητα. Απαιτεί συνεχή παρουσία, ετοιμότητα και την αξιόπιστη απειλή ταχείας κλιμάκωσης. Υποβρύχια, κατανεμημένες δυνάμεις επιφανείας, πυραυλικά συστήματα με βάση τα νησιά, η αεροναυτική ολοκλήρωση και η επίμονη επιτήρηση σχηματίζουν μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική σχεδιασμένη να επιβάλλει αβεβαιότητα και κόστος σε κάθε προσπάθεια κυριαρχίας στον θαλάσσιο χώρο.

Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι αυτό το δόγμα προϋποθέτει μόνιμη αμφισβήτηση κάτω από το κατώφλι του πολέμου, όπου οι νομικές, διαδικαστικές και πληροφοριακές προκλήσεις είναι εξίσου σημαντικές με τις κινητικές δυνατότητες.

Διαφορές NAVTEX εντός πλαισίου άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα

Από την οπτική γωνία της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα, οι προκλήσεις της Τουρκίας σχετικά με τη NAVTEX δεν απειλούν άμεσα την ελληνική επιχειρησιακή ελευθερία. Ασκήσεις όπως η TRIAINA διεξάγονται ανεξάρτητα από τις τουρκικές αντιρρήσεις. Αντίθετα, ο στόχος είναι γνωστικός και πολιτικός. Να αμφισβητηθεί η νομιμότητα, να εισαχθεί ασάφεια και να υπονομευθεί η αντίληψη της αδιαμφισβήτητης ελληνικής εξουσίας.

Η απάντηση της Ελλάδας, είναι επιβεβαίωση της δικαιοδοσίας και η συνέχιση των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων που αντικατοπτρίζει την αποτροπή μέσω της άρνησης και όχι μέσω της τιμωρίας. Η Αθήνα δεν επιδιώκει να εξαναγκάσει την Τουρκία να συμμορφωθεί. Αντίθετα, αρνείται στην Άγκυρα τη δυνατότητα να αλλοιώσει τα γεγονότα στο έδαφος ή στη θάλασσα μόνο μέσω της επανάληψης.

Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται στενά με την στρατηγική αντοχή, την διατήρηση των λειτουργικών προτύπων και της νομικής συνέπειας με την πάροδο του χρόνου έως ότου οι προκλήσεις χάσουν την ανατρεπτική τους αξία.

Ασκήσεις ως μέσα αξιοπιστίας άρνησης θάλασσας

Οι τακτικές ναυτικές ασκήσεις αποτελούν ένα κρίσιμο, αλλά συχνά παραβλεπόμενο, στοιχείο της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Στο Αιγαίο, η ίδια η ετοιμότητα αποτελεί αποτρεπτικό σήμα. Ασκήσεις όπως η TRIAINA καταδεικνύουν ότι το Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να ενσωματώσει γρήγορα μονάδες επιφανείας, υποβρύχια και αεροπορικά μέσα εντός περιορισμένων υδάτων, ακριβώς η ικανότητα που απαιτείται για να αρνηθεί κανείς την ελευθερία δράσης στη θάλασσα.

Εξίσου σημαντικό είναι αυτό που δεν κάνει η Ελλάδα. Αποφεύγοντας την περιττή χρήση βίας ή την κλιμάκωση με πραγματικά πυρά κατά τη διάρκεια ευαίσθητων διπλωματικών περιόδων, η Αθήνα ενισχύει το μήνυμα ότι η στάση της άρνησης εισόδου στη θάλασσα είναι αμυντική, προβλέψιμη και σταθερή, όχι αναθεωρητική.

Αυτή η ισορροπία, η διαρκής παρουσία χωρίς προκλήσεις, είναι κεντρικής σημασίας για τη διατήρηση της σταθερότητας της αποτροπής σε ένα πολυσύχναστο θαλάσσιο περιβάλλον.

Στρατηγική της Τουρκίας: Τριβή ενάντια στην άρνηση

Η στρατηγική της Τουρκίας κατά της NAVTEX μπορεί να ερμηνευτεί ως μια προσπάθεια έμμεσης διάβρωσης της ελληνικής άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Ανίκανη να αμφισβητήσει στρατιωτικά την άρνηση της Ελλάδας χωρίς υψηλούς κινδύνους κλιμάκωσης, η Άγκυρα εφαρμόζει νομικές και διαδικαστικές τριβές, επιδιώκοντας να περιπλέξει το επιχειρησιακό περιβάλλον και να διατηρήσει ενεργές τις αμφισβητούμενες αξιώσεις.

Από την άποψη της διαχείρισης της αποτροπής, αυτό αντικατοπτρίζει την αναγνώριση ότι η άρνηση πρόσβασης στη θάλασσα αυξάνει το κόστος της απροκάλυπτης δράσης. Συνεπώς, οι προκλήσεις NAVTEX γίνονται υποκατάστατο της φυσικής παρέμβασης, ένας τρόπος για να σηματοδοτηθεί η αντίσταση, παραμένοντας παράλληλα κάτω από το όριο κλιμάκωσης που βοηθούν στην επιβολή οι ελληνικές δυνατότητες άρνησης.

Αποτροπή, Σταθερότητα μέσω Άρνησης, Όχι Ελέγχου

Μια βασική παρατήρηση είναι ότι η σταθερότητα της αποτροπής στο Αιγαίο δεν εξαρτάται από τον συνεχή έλεγχο της θάλασσας, κάτι που θα ήταν προκλητικό και μη βιώσιμο. Αντίθετα, εξαρτάται από την κοινή αντίληψη ότι οποιαδήποτε προσπάθεια μονομερούς ελέγχου θα αμφισβητηθεί άμεσα και με απαράδεκτο κόστος.

Οι διαμάχες σχετικά με τη NAVTEX, παραδόξως, ενισχύουν αυτήν την ισορροπία. Επιτρέπουν και στις δύο πλευρές να δοκιμάσουν την αποφασιστικότητά τους, να σηματοδοτήσουν πρόθεση και να επιβεβαιώσουν τις κόκκινες γραμμές χωρίς να επιβάλουν στρατιωτική αντιπαράθεση. Οι συνεπείς, βασισμένες σε κανόνες αντιδράσεις της Ελλάδας διασφαλίζουν ότι η αμφισβήτηση παραμένει περιορισμένη εντός προβλέψιμων καναλιών.

Συμπέρασμα

Η τελευταία πρόκληση NAVTEX της Τουρκίας καταδεικνύει πώς εκτυλίσσεται ο σύγχρονος θαλάσσιος ανταγωνισμός υπό συνθήκες αποτελεσματικής άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Η διαμάχη δεν αφορούσε τη διακοπή μιας άσκησης ή την επιβολή της θαλάσσιας ασφάλειας· αφορούσε τη διαμόρφωση αντιλήψεων σε έναν αμφισβητούμενο στρατηγικό χώρο.

Για την Ελλάδα, το επεισόδιο καταδεικνύει την πρακτική αξία ενός δόγματος άρνησης θάλασσας που βασίζεται στην αντοχή, τη νομιμότητα και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Αρνούμενοι στην Τουρκία την ικανότητα να αλλάξει το ναυτικό status quo, χωρίς να επιδιώκει κλιμάκωση, η Αθήνα ενισχύει την αποτροπή διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα.

Όσο εξακολουθούν να υπάρχουν αντικρουόμενες διεκδικήσεις κυριαρχίας, τέτοια περιστατικά θα συνεχιστούν. Το μέτρο της επιτυχίας της ελληνικής ναυτικής στρατηγικής δεν είναι η εξάλειψή τους, αλλά ο περιορισμός τους σε ένα πλαίσιο όπου η άρνηση, όχι η κυριαρχία, διέπει την εύθραυστη ισορροπία του Αιγαίου.

*Απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). anixneuseis.gr

Η παγίδα της Άγκυρας

Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Με άσχημους οιωνούς και αντίθετους ανέμους μεταβαίνει μεθαύριο στην Άγκυρα ο Έλληνας πρωθυπουργός και οι Τούρκοι φρόντισαν να το υπενθυμίσουν:

Η κυβερνητική Sabah έστειλε χθες ορθά κοφτά το μήνυμα: «Η Τουρκία επιδιώκει την αλλαγή του Status Quo στο Αιγαίο και, με την έκδοση NAVTEX επ’ αόριστον, ουσιαστικά μετατρέψαμε το Αιγαίο σε ‘‘τουρκική λίμνη’’ και είπαμε ανοιχτά στην Ελλάδα: ‘‘Αν δεν συμπεριφερθείτε σωστά, θα σας αντιμετωπίσουμε με όλη μας τη δύναμη’’», γράφει με απίστευτο κυνισμό η τουρκική εφημερίδα.

Μία ημέρα νωρίτερα, το επίσημο πρακτορείο Anadolu δημοσίευσε ανάλυση του Τούρκου καθηγητή Αλτούγκ Γκιουνάλ, που «εξηγεί» ότι, με τη NAVTEX αυτή, η Άγκυρα έχει στόχο να δημιουργήσει προληπτικά μια μόνιμη de facto πίεση στην Ελλάδα. «Η στρατηγική αυτή θέτει επίσης την άλλη πλευρά σε δίλημμα μεταξύ της συνεχούς αντίρρησης ή του κόστους της σιωπής», γράφει ο Γκιουνάλ.

Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα.

Και ο κίνδυνος είναι δυστυχώς ορατός να επιλεγεί «η σιωπή» ως απάντηση, στο όνομα της διατήρησης των δήθεν «ήρεμων υδάτων».

Όταν όμως η Άγκυρα επιμένει κυνικά πως «θα εξεταστούν όλες οι πτυχές των σχέσεων Τουρκίας-Ελλάδας» -και όχι η μία και μόνη διαφορά της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας-, τα πράγματα καθίστανται επικίνδυνα. Ακόμη κι αν δεν συζητηθούν!

Η γραμμή Ερντογάν είναι σαφής: Να διεθνοποιήσει την προκλητική τουρκική προσέγγιση, ώστε να καταγραφεί ως τέτοια. Εν όψει και της επίσκεψης του προέδρου Τραμπ στην Τουρκία τον Ιούνιο για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ – και ενδεχομένως της στάσης που θα κάνει στην Αθήνα.

Αυτό προσπάθησε να κάνει, άλλωστε, και κατά την πρόσφατη επίσκεψη της Ευρωπαίας επιτρόπου για τη Διεύρυνση Μάρτα Κος στην Άγκυρα.

Η Τουρκία, χρόνια τώρα, στήνει μεθοδικά έναν ιστό, που προσπαθεί να εγκλωβίσει και να φινλαδοποιήσει τη χώρα μας. Να μας αναγκάζει δηλαδή να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη το πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα, πριν ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο.

Ο πρωθυπουργός καλό θα είναι να έχει κατά νου στην Άγκυρα την περίφημη συμβουλή του Μακιαβέλι: «Το λιοντάρι δεν ξέρει να προστατευθεί από παγίδες και η αλεπού δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τους λύκους. Πρέπει να είσαι, λοιπόν, αλεπού για να αναγνωρίζεις τις παγίδες και λιοντάρι για να τρομάζεις τους λύκους».

Πηγή: naftemporiki.gr

Οι τουρκικές Αρχές προσπάθησαν να εργαλειοποιήσουν την τραγωδία στην Χίο για να αμφισβητήσουν την δικαιοδοσία της Αθήνας στην έρευνα και την διάσωση. Ο «πόλεμος» των NOTAM και η στάση των ελληνικών Αρχών

Σε μια προσπάθεια εργαλειοποίησης της τραγωδίας στη Χίο με τους 15 νεκρούς μετανάστες, με στόχο να επιβάλλει την δικαιοδοσία της σε περιοχή που δεν έχει για να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία και να δημιουργήσει τετελεσμένα επιδόθηκε η Τουρκία.

Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις η Άγκυρα, εξέδωσε ΝΟΤΑΜ, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι είναι η αρμόδια για τον συντονισμό και τη διεξαγωγή επιχείρησης έρευνας και διάσωσης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Χίου.

Η τουρκική ΝΟΤΑΜ εκδόθηκε μετά από αυτήν των ελληνικών Αρχών και αποτέλεσε ουσιαστικά προσπάθεια ακύρωσης της ελληνικής. Η αρχική ελληνική ΝΟΤΑΜ για την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης αναγνώριζε την περιοχή δικαιοδοσίας της Αθήνας.

Η ελληνική NOTAM

A0266/26 AIRSPACE RESERVATION DUE TO PERSON IN WATER. SEARCH AND RESCUE ACTIVITIES WILL TAKE PLACE WI AREA:

005NM RADIUS CENTERED ON 3826,5N 02609,5E LIMITED WI ATHINAI FIR.

INDIVIDUAL UNITS ARE REQUESTED TO ESTABLISH COORDINATION WITH PIRAEUS JRCC BEFORE ENTERING THE AFOREMENTIONED AREA SITUATED WI ATHINAI FIR WHICH FALLS IN ITS COMPETENCE. SFC – 3000FT AMSL, 03 FEB 19:44 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 03 FEB 19:46 2026

Η τουρκική αντί- NOTAM

Η τουρκική αντι-ΝΟΤΑΜ, ξεκαθάριζε ότι: «Η Τουρκία δεν αποδέχεται τον ορισμό της περιοχής Έρευνας και Διάσωσης (SAR) με αναφορά στο FIR Αθηνών. Η περιοχή που αναφέρεται στην εν λόγω ελληνική NOTAM παραβιάζει τμήμα των τουρκικών χωρικών υδάτων και εμπίπτει εν μέρει στην τουρκική Θαλάσσια Περιοχή Ερευνας και Διάσωσης (SRR), όπως αυτή έχει δηλωθεί στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και περιλαμβάνεται στο Παγκόσμιο Σχέδιο SAR του IMO», ανέφερε η Αγκυρα, ζητώντας «όλες οι προσπάθειες/δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης εντός της τουρκικής SRR να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».

A0422/26 NAVIGATIONAL WARNING TO ALL CONCERNED:

THIS NOTAM IS ISSUED TO CLARIFY THE ‘A0266/26’ LGGG NOTAM ISSUED BY GREEK CAA.

AS REGARDS THE GREEK NOTAM ‘A0266/26’ LGGG, TURKIYE DOES NOT ACCEPT THE DEFINITION OF THE SEARCH AND RESCUE (SAR) AREA WITH REFERENCE TO ATHENS FIR. THE AREA REFERRED TO IN THE SAID GREEK NOTAM VIOLATES PART OF TURKISH TERRITORIAL WATERS AND PARTLY FALLS WITHIN TURKIYE’S MARITIME SEARCH AND RESCUE REGION (SRR) AS DECLARED TO THE IMO AND INCLUDED IN THE IMO’S GLOBAL SAR PLAN. THEREFORE, ALL SAR EFFORTS/ACTIVITIES WITHIN THE TURKISH SRR MUST BE COORDINATED WITH THE RELEVANT TURKISH AUTHORITIES. 04 FEB 04:25 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 04:35 2026.

Με αφορμή τα παραπάνω οι ελληνικές αρχές προχώρησαν στην έκδοση νέας ΝΟΤΑΜ, υπογραμμίζοντας ότι «η τουρκική ΝΟΤΑΜ A0422/26 είναι άκυρη και ανυπόστατη, καθώς αφορά δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης εντός του FIR αθηνών, όπου αποκλειστικά αρμόδια αρχή για την έκδοση ΝΟΤΑΜ είναι η Ελλάδα».

Η δεύτερη ελληνική NOTAM

A0267/26 REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026).

REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026).

NAVIGATIONAL WARNING TO ALL CONCERNED:

WITH REFERENCE TO THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) THE FOLLOWING SHOULD BE UNDERLINED:

1.- THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) IS NULL AND VOID SINCE IT REFERS TO SEARCH AND RESCUE ACTIVITIES WITHIN ATHINAI FIR WHERE THE ONLY COMPETENT AUTHORITY TO PROMULGATE NOTAMS, ACCORDING TO ICAO PROVISIONS, IS THE HELLENIC CIVIL AVIATION AUTHORITY THROUGH ITS APPROPRIATE AIS UNIT.

2.- IT SHOULD BE NOTED THAT THE SEARCH AND RESCUE REGION UNDER GREEK RESPONSIBILITY COINCIDES WITH THE ATHINAI FIR, AS DECIDED DURING THE

ISTANBUL (1950), PARIS (1952) AND GENEVA (1958) REGIONAL AIR NAVIGATION MEETINGS ACCEPTED BY THE PARTICIPANT STATES INCLUDING TURKEY AND APPROVED BY UNANIMOUS ICAO COUNCIL DECISIONS.

THIS IS ALSO REGISTERED AND HAS BEEN CIRCULATED WITHIN IMO (SAR.8/CIRC.1/CORR.3, ANNEX 2) AND IS CONSISTENT WITH IMO AND ICAO RECOMMENDATIONS ON THE ALIGNMENT OF SEARCH AND RESCUE BOUNDARIES WITH THE CORRESPONDING FIR.

FURTHERMORE THE JRCC PIRAEUS IS THE ONLY COMPETENT AUTHORITY THAT COORDINATES EFFECTIVELY AND EFFICIENTLY ALL SAR OPERATIONS WITHIN THE ENTIRE GREEK SAR REGION.

END PART 1 OF 2. 04 FEB 07:52 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 08:02 2026

3.- FINALLY, THE AREA AS DESCRIBED IN REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026), LIES WITHIN GREEK TERRITORY, GREEK TERRITORIAL WATERS AND GREEK NATIONAL AIRSPACE, WHERE GREECE EXERCISES SOVEREIGNTY ACCORDING TO INTERNATIONAL LAW. AS IN THE PAST, TURKISH AUTHORITIES’ MISINTERPRETATION AND DISTORTION OF THE LETTER AND SPIRIT OF INTERNATIONAL DOCUMENTS, CONCERNING SEARCH AND RESCUE RESPONSIBILITIES, ARE REJECTED BY GREECE, AS THEY MAY LEAD TO SERIOUS INSTITUTIONAL AND PRACTICAL COMPLICATIONS IN THE CONDUCT OF SEARCH AND RESCUE OPERATIONS.

MOREOVER IT IS REITERATED THAT GREECE EFFECTIVELY PROVIDES SEARCH AND RESCUE SERVICES WITHIN THE SEARCH AND RESCUE REGION UNDER ITS

RESPONSIBILITY, SINCE ITS CREATION.

FOR ALL THESE REASONS, THE REF (B) TURKISH NOTAM A0422/26 (040435 EUECYIYN FEB 2026) IS NULL AND VOID AND IS HEREBY REJECTED.

THE REF (A) GREEK NOTAM A0266/26 (031945 EUECYIYN FEB 2026) IS THE ONLY VALID AND EFFECTIVE WITHIN ATHINAI FIR AND NO FURTHER EXPLANATION WILL BE GIVEN.

END PART 2 OF 2. 04 FEB 07:52 2026 UNTIL 06 FEB 19:40 2026. CREATED: 04 FEB 08:02 2026.

Πηγή: tovima.gr

Οι πιθανοί στόχοι των ΗΠΑ, οι προετοιμασίες της Τεχεράνης και η αγωνία της Τουρκίας

Ενώ τα σενάρια για επικείμενο χτύπημα των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχουν χτυπήσει κόκκινο, η γεωγραφική θέση της Κύπρου αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο ενός ευρύτερου επιχειρησιακού πλαισίου, που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τον Κόλπο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ΜΚΔ, η έκδοση συγκεκριμένων NOTAM και η παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένης στρατιωτικής ετοιμότητας, με καθοριστική ημερομηνία την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου.

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης αποτελεί η NOTAM N0026/26 και A0113/26, η οποία προβλέπει πραγματικά πυρά (live fire) από την επιφάνεια έως τα 17.000 πόδια σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, εντός του FIR Κύπρου. Η συγκεκριμένη NOTAM τίθεται σε ισχύ την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, στις 06:00 (UTC).

Η χρονική σύμπτωση θεωρείται κρίσιμη, καθώς την ίδια ακριβώς ημέρα και ώρα ενεργοποιείται αντίστοιχη ιρανική NOTAM στον Περσικό Κόλπο (B0051/26), η οποία αφορά περιορισμούς λόγω στρατιωτικής δραστηριότητας. Αναλυτές κάνουν λόγο για σκόπιμο και όχι τυχαίο συγχρονισμό, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ταυτόχρονο «κλείσιμο» κρίσιμων θαλάσσιων και εναέριων διαδρόμων τόσο στη Μεσόγειο όσο και στον Κόλπο.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός εξαιρετικά «φορτωμένου» εναέριου χώρου, όπου αναμένεται έντονη δραστηριότητα πολεμικών αεροσκαφών, πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας, καθιστώντας αναγκαίο τον αυστηρό συντονισμό με τις Πολιτικές Αεροπορίες Κύπρου-Ισραήλ για την αποφυγή ατυχημάτων.

Τα αντιτορπιλικά ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο

Παράλληλα, στην περιοχή που καλύπτεται από την NOTAM καταγράφεται η παρουσία των αμερικανικών αντιτορπιλικών USS Roosevelt (DDG-80) και USS Bulkeley (DDG-84). Τα πλοία αυτά, εξοπλισμένα με το σύστημα μάχης Aegis, θεωρούνται κομβικά τόσο για επιθετικές όσο και για αμυντικές αποστολές.

Σύμφωνα με αναλυτές, η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ιδανικό σημείο εκτόξευσης πυραύλων Tomahawk, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη πλήγματος κατά θέσεων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Παράλληλα, τα ίδια πλοία μπορούν να λειτουργήσουν ως δεύτερη γραμμή αντιπυραυλικής άμυνας για το Ισραήλ, αναχαιτίζοντας ενδεχόμενους ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, μετά τα συστήματα που βρίσκονται σε Ιορδανία και Κουβέιτ.

Η «D-Day» και η τράπεζα στόχων

Το συνολικό πλαίσιο που διαμορφώνεται, οδηγεί πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι η Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, αποκτά χαρακτήρα ημέρας επιχειρήσεων (D-Day). Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι βρισκόμαστε ενώπιον ενός συντονισμένου σχεδίου πολλαπλών μετώπων, με τη Μεσόγειο ν’ ανοίγει ως «δυτικό μέτωπο» και τον Κόλπο ως «νότιο», σε μιαν από τις πιο τεταμένες φάσεις της περιφερειακής κρίσης των τελευταίων ετών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε στενό συντονισμό με το Ισραήλ και συμμάχους τους, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και χώρες του Κόλπου, έχουν καταρτίσει εκτεταμένη «τράπεζα στόχων» για ενδεχόμενα πλήγματα κατά του Ιράν, έπειτα από εντατικοποίηση της συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκε η συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών, με τον επικεφαλής τής Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών του Ισραήλ να μεταβαίνει στις ΗΠΑ, ενώ αντίστοιχες αποστολές έφθασαν και από αραβικές χώρες της περιοχής. Παρά τις δημόσιες επιφυλάξεις ορισμένων κρατών για στρατιωτική δράση, πηγές αναφέρουν ότι η επιχειρησιακή συνεργασία συνεχίζεται στο παρασκήνιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνή ΜΜΕ, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν τόσο στη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας ενός πιθανού στρατιωτικού πλήγματος όσο και στα επόμενα βήματα, με στόχο τον περιορισμό της ικανότητας του Ιράν ν’ αντιδράσει και την περαιτέρω αποδυνάμωση του καθεστώτος, ακόμη και σε βαθμό αποσταθεροποίησης.

Τεχεράνη - Η καρδιά της εξουσίας

Στο επίκεντρο των σεναρίων πλήγματος βρίσκεται η Τεχεράνη, όπου συγκεντρώνεται ο βασικός μηχανισμός πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος του καθεστώτος. Στους κρίσιμους στόχους περιλαμβάνονται το γραφείο και η κατοικία του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, τα Υπουργεία Άμυνας και Πληροφοριών, καθώς και το Κοινό Επιτελείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στα αρχηγεία Thar-Allah και Basij, που θεωρούνται κεντρικά εργαλεία εσωτερικής ασφάλειας και καταστολής, καθώς και στο αρχηγείο Khatam al-Anbiya, τον οικονομικό και κατασκευαστικό βραχίονα των Φρουρών.

Συμβολικοί στόχοι υψηλής αξίας

Πέραν των καθαρά επιχειρησιακών εγκαταστάσεων, στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και σημεία έντονου πολιτικού και ιδεολογικού συμβολισμού. Το μαυσωλείο του Ρουχολάχ Χομεϊνί, ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, εκτός Τεχεράνης, θεωρείται στόχος με κυρίως ψυχολογικό και πολιτικό αντίκτυπο, καθώς πλήγμα σε τέτοιο σημείο θα έστελνε μήνυμα άμεσης αμφισβήτησης της νομιμοποίησης του καθεστώτος.

Ενεργειακή υποδομή: Οικονομική «αχίλλειος πτέρνα»

Κρίσιμος πυλώνας των πιθανών στόχων είναι το δίκτυο διυλιστηρίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν τα διυλιστήρια Abadan, Isfahan, Bandar Abbas, Tehran και Shazand Arak, καθώς και το Persian Gulf Star Refinery, το οποίο καλύπτει σημαντικό ποσοστό της εγχώριας κατανάλωσης καυσίμων. Η στόχευση τέτοιων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να πλήξει άμεσα την οικονομία, τα δημόσια έσοδα και τη δυνατότητα του κράτους να στηρίξει τον στρατό και τους μηχανισμούς ασφαλείας.

Λιμάνια και κόμβοι εξαγωγών

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στους θαλάσσιους κόμβους του Ιράν, οι οποίοι αποτελούν βασικές πύλες εξαγωγής πετρελαίου και εμπορευμάτων. Ο τερματικός σταθμός Kharg, τα λιμάνια Imam Khomeini και Mahshahr, το στρατηγικό λιμάνι Shahid Rajaee και το Chabahar, το μοναδικό ωκεάνιο λιμάνι της χώρας, συγκαταλέγονται στα πιο ευαίσθητα σημεία. Παράλληλα, η ειδική ενεργειακή ζώνη Pars και το κοίτασμα South Pars στον Περσικό Κόλπο θεωρούνται νευραλγικά για τις εξαγωγές φυσικού αερίου.

Στρατηγική στόχευση και ευρύτερη εικόνα

Η συνολική λογική πίσω από την επιλογή αυτών των στόχων δεν περιορίζεται σε στρατιωτικό πλήγμα, αλλά αποσκοπεί στη συνολική αποδυνάμωση του καθεστώτος. Πλήγματα σε κέντρα εξουσίας, ενέργειας και εμπορίου θα μπορούσαν να περιορίσουν δραστικά τα οικονομικά περιθώρια της Τεχεράνης, να πλήξουν την επιχειρησιακή ικανότητα των Φρουρών της Επανάστασης και να εντείνουν τις εσωτερικές πιέσεις σε μια περίοδο κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας.

Το Ιράν διέψευσε πάντως κάθε ενδεχόμενο άμεσων επαφών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας να δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αυτήν τη στιγμή ούτε προγραμματισμένες συναντήσεις, ούτε σχεδιαζόμενες επικοινωνίες με Αμερικανούς αξιωματούχους. Όπως τόνισε, οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαλόγου δεν έχουν ακόμη ωριμάσει.

Απαντώντας σε ερωτήματα για πιθανή προσέγγιση με την Ουάσιγκτον, ο Ιρανός ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη θα εξέταζε συνομιλίες μόνο εφόσον υπάρξουν σαφείς και αξιόπιστοι λόγοι που θα μπορούσαν ν’ ανοίξουν τον δρόμο για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι προετοιμάσίες της Τεχεράνης

Το Ιράν κλιμακώνει τη στρατιωτική του δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας ν’ αποτρέψει ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική δράση. Σύμφωνα με ιρανικά και Δυτικά δημοσιεύματα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχει αναπτύξει εκατοντάδες ταχύπλοα και πυραυλοφόρα σκάφη σε κοντινή απόσταση από το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη γνωστή ασύμμετρη ναυτική στρατηγική της Τεχεράνης και εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον. Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχοποίησης αμερικανικών ναυτικών μέσων και παρεμπόδισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, σε περίπτωση κλιμάκωσης.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι επίκειται κοινή ναυτική άσκηση του Ιράν με Κίνα και Ρωσία στη Θάλασσα του Ομάν και τον Ινδικό Ωκεανό, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από Μόσχα και Πεκίνο.

Την ίδια ώρα, αμερικανικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ιράν προχωρεί σε ανακατασκευή και ενίσχυση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, μεταφέροντάς τες σε βαθύτερα υπόγεια, ώστε να μειώσει την ευπάθειά τους σε διατρητικά όπλα υψηλής ισχύος. Οι κινήσεις αυτές, σε συνδυασμό με έργα θωράκισης εγκαταστάσεων που συνδέονται ιστορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης στρατιωτικών πυρηνικών δυνατοτήτων.

Τέλος, το Ιράν εντείνει και τη συνεργασία του με την Κίνα στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, επιδιώκοντας τεχνογνωσία για τον έλεγχο και την καταστολή πιθανών κοινωνικών αναταραχών.

Διαρροή κεφαλαίων και οι Φρουροί Επανάστασης

Παράλληλα με τη στρατιωτική προετοιμασία, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει εντείνει τις έρευνες για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, δισεκατομμύρια δολάρια έχουν μεταφερθεί το τελευταίο διάστημα από το Ιράν σε ξένους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων κεφαλαίων ανώτερων στελεχών του καθεστώτος και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Στόχος είναι το πάγωμα, η κατάσχεση και η δήμευση αυτών των κεφαλαίων.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια διαδραματίζει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης τρομοκρατική οργάνωση, γεγονός που παρέχει στις ευρωπαϊκές Αρχές τη νομική βάση για δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, συλλήψεις και περιορισμό δραστηριοτήτων προσώπων και οργανισμών που συνδέονται με αυτούς. Εκτιμάται ότι οι επιχειρηματικές δομές που ελέγχονται από τους Φρουρούς αντιστοιχούν σε περίπου ένα τρίτο της ιρανικής οικονομίας.

Σε ρόλο μεσολαβητή η ανήσυχη Τουρκία

Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη ν’ αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτιμώντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα κανάλια επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εξέφρασε την Παρασκευή την κατηγορηματική αντίθεση της Άγκυρας σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρές και αρνητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι το Ισραήλ επιχειρεί να ενθαρρύνει στρατιωτική δράση κατά της Τεχεράνης και κάλεσε την αμερικανική διοίκηση να επιδείξει «κοινή λογική» και ν’ αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Παράλληλα, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης επιστροφής στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι η επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, η διπλωματία παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός για την αποφυγή μιας ευρύτερης σύγκρουσης, εκφράζοντας παράλληλα συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορούν να βρεθούν λύσεις.

Πηγή: simerini.sigmalive.com

ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΗΣ

Η ακόμα και για τα δικά της δεδομένα εξωφρενική κίνηση της Τουρκίας να εκδώσει NAVTEX με αόριστη διάρκεια, δηλαδή να μπλοκάρει το μισό Αιγαίο για… πάντα, είναι μία υπενθύμιση ότι μερικά πράγματα δεν αλλάζουν και αν αυτό γίνει δεν είναι προς το καλύτερο.

Η Τουρκία συνηθίζει πριν από διμερείς συναντήσεις, ιδίως υψηλού επιπέδου, όπως το προγραμματιζόμενο Ανώτατο Συμβούλιο Κυβερνητικής Συνεργασίας, να «υπενθυμίζει» το σύνολο της αναθεωρητικής ατζέντας της ώστε να προκαταλαμβάνει τις συζητήσεις και να στέλνει το μήνυμα ότι θα γίνουν στο πλαίσιο που αυτή καθορίζει. Ποντάρει στο ότι η Ελλάδα δεν θα αντιδράσει για να μη δυναμιτίσει το κλίμα και έτσι την εμφανίζει ότι έμμεσα «συμβιβάζεται» με τις τουρκικές εξαλλοσύνες όχι επί της ουσίας αλλά ως «ανεκτή προκλητικότητα», εφόσον δεν ακυρώνει την επίσκεψη.

Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές το υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει αντιδράσει επίσημα παρά μόνο με διαρροές. Προφανώς στο πνεύμα των «ήρεμων νερών». Πέρα από τις NAVTEX η Τουρκία έβγαλε ανακοινώσεις για όλο το πλέγμα των διεκδικήσεών της ώστε να μην ερμηνευθεί το επικείμενο Συμβούλιο ως βήμα μετριασμού της στάσης της.

Σημειωτέον ότι οι τουρκικές NAVTEX διχοτομούν το Αιγαίο ακριβώς στον 25ο μεσημβρινό, εκεί δηλαδή που οριοθετεί τις αξιώσεις της. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να αδρανοποιήσει κάθε νόμιμη δραστηριότητα της Ελλάδας στο Αιγαίο, καθώς γνωρίζει ότι σχεδιάζονται αρκετές. Επιδιώκει επανάληψη της Κάσου. Το επόμενο διάστημα τόσο ο ΟΤΕ όσο και ο ΑΔΜΗΕ προγραμματίζουν ποντίσεις καλωδίων, οπτικών ινών ο πρώτος και ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών ο δεύτερος. Η Άγκυρα απαιτεί από την Αθήνα να ζητήσει άδεια για όλα αυτά τα έργα…

Η κυβέρνηση προκειμένου να απαλλαγεί από το πολιτικό κόστος που προκαλεί το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και καλυπτόμενη πίσω από τα προβλήματα που όντως δημιουργεί στο έργο η κυπριακή διαπλοκή έχει μεταθέσει το έργο στις ελληνικές καλένδες με το πρόσχημα -κοινή ελλαδοκυπριακή συναινέσει- μιας νέας μελέτης. Κάτι που βολεύει και την Αθήνα και τη Λευκωσία προκειμένου η πρώτη να αποφύγει τη γεωπολιτική ένταση και η δεύτερη να διαχειριστεί την τοπική διαπλοκή.

Αλλά όταν υποχωρείς σε απειλές, τις βρίσκεις μπροστά σου με χειρότερο τρόπο. Τώρα θα πρέπει να διαχειριστεί τις απαιτήσεις της Τουρκίας για την… ηλεκτρική διασύνδεση των ελληνικών νησιών και την πόντιση οπτικής ίνας εντός της ελληνικής επικράτειας. Οπότε, εκτός και αν θεωρεί ότι αντέχει δεύτερη «Κάσο» και μάλιστα διπλή, θα πρέπει να απαντήσει στις τουρκικές προκλήσεις.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή, parapolitika.gr

Δημήτρης Μηλάκας

Υπάρχει κάτι βαθιά παράδοξο στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν που έχει ήδη «κλειδώσει» για τα μέσα Φεβρουαρίου.

Όχι ως γεγονός, αλλά ως πολιτικό σύμπτωμα. Με δεδομένη την σημερινή τουρκική στάση – NAVTEX διαρκείας, χάρτες με τον 25ο μεσημβρινό, λίστες αποστρατιωτικοποίησης, ρητή αμφισβήτηση κυριαρχίας σε νησιά και βραχονησίδες – το ερώτημα δεν είναι τι θα συζητήσουν οι δύο ηγέτες. Το ερώτημα είναι σε ποιο πλαίσιο θα συζητήσουν.

Ως δύο χώρες με σαφή σύνορα και αδιαπραγμάτευτα δικαιώματα; Ή ως δύο διαχειριστές ενός “κοινού προβλήματος” που πρέπει απλώς να μην ξεφύγει από τον έλεγχο;

Αν ισχύει το δεύτερο, τότε το παιχνίδι έχει ήδη χαθεί για την Ελλάδα στο επίπεδο της αρχής. Γιατί όταν δεν αποφασίζεις για τον χώρο σου, αλλά τον “διαχειρίζεσαι”, έχεις ήδη αποδεχθεί ότι δεν σου ανήκει αποκλειστικά.

Και αυτό ακριβώς είναι το κληροδότημα των Ιμίων.

Το «λογιστήριο» του Αιγαίου

Υπάρχουν κρίσεις που τελειώνουν όταν πέφτουν οι τόνοι. Και υπάρχουν κρίσεις που δεν τελειώνουν ποτέ – απλώς μετατρέπονται σε καθεστώς. Τα Ίμια ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Δεν ήταν απλώς ένα επεισόδιο οριακής πολεμικής αντιπαράθεσης. Ήταν η στιγμή που το Αιγαίο απέκτησε λογιστήριο: καταγράφηκαν κέρδη, απώλειες, “εκκρεμότητες”, δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Η αμερικανική παρέμβαση του 1996 («no ships, no troops, no flags») δεν ήταν ουδέτερη. Μετέτρεψε ένα ζήτημα κυριαρχίας σε ζήτημα διαχείρισης κρίσης. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, το πρόβλημα δεν ήταν ποιος έχει δίκιο, αλλά ποιος προκαλεί λιγότερο. Κι αυτό είναι η ουσία της φράσης:

το Αιγαίο έπαψε να είναι χώρος απόφασης και έγινε χώρος διαχείρισης.

Δηλαδή δεν συζητάμε πια “σε ποιον ανήκει τι”, αλλά “πώς θα συνυπάρχουν οι διαφωνίες χωρίς να σκάσει κρίση”. Δεν επιβεβαιώνεται η κυριαρχία, απλώς δεν αμφισβητείται πολύ. Δεν κλείνουν ζητήματα, απλώς κρατιούνται ανοιχτά με χαμηλή ένταση.

Το γκρίζο στη Μαδρίτη

Το 1997, στη Μαδρίτη (συμφωνία αμερικανικής έμπνευσης που δέχτηκε η κυβέρνηση της «ισχυρής Ελλάδας» του Σημίτη), η Ελλάδα αποδέχθηκε επισήμως ότι στο Αιγαίο υπάρχουν τουρκικά “ζωτικά συμφέροντα και ανησυχίες”. Όχι δικαιώματα. Όχι σύνορα. Συμφέροντα. Δηλαδή κάτι που δεν τελειώνει ποτέ.

Έτσι το Αιγαίο μετατράπηκε από χώρο κυριαρχίας σε χώρο διαπραγμάτευσης. Και ό,τι μπαίνει σε διαπραγμάτευση, κάποια στιγμή μπαίνει και σε «λογιστικό φύλλο»: τι πήρες, τι έδωσες, τι χρωστάς.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκαν και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης του ΝΑΤΟ και η ανάθεση της επιχειρησιακής εποπτείας στο στρατηγείο της Νάπολης. Όχι τυπικά, αλλά λειτουργικά, το Αιγαίο έπαψε να είναι αποκλειστικά ελληνικός επιχειρησιακός χώρος. Και ό,τι ελέγχεται επιχειρησιακά από τρίτους, αργά ή γρήγορα τίθεται και πολιτικά υπό αμφισβήτηση. Η Τουρκία το κατάλαβε. Η Ελλάδα προσποιήθηκε ότι δεν το είδε.

Παρενθετικά εδώ θα πρέπει να κρατήσουμε την πρόσφατη βλάβη στα συστήματα επιτήρησης του ελληνικού FIR δεδομένων των τουρκικών αμφισβητήσεων στον ελληνικό χώρο ευθύνης εναέριας κυκλοφορίας και μιας «υπόγειας» συζήτησης που αναγνωρίζει την τουρκική λογική περί ελληνικής αδυναμίας να διαχειριστεί το τόσο μεγάλο εύρος του ελληνικού FIR, άρα λογικό θα ήταν ο επανασχεδιασμός του…

Η Τουρκία παράγει – H Ελλάδα αγοράζει

Η σημερινή διαφορά Ελλάδας – Τουρκίας δεν είναι μόνο ισχύος. Είναι διαφορά μοντέλου. Η Άγκυρα παίζει ως παραγωγός ισχύος. Η Αθήνα ως καταναλωτής ασφάλειας.

Η Τουρκία επενδύει σε δική της αμυντική βιομηχανία, drones, πλοία, γεωπολιτική αφήγηση (“Γαλάζια Πατρίδα”). Παρεμβαίνει σε Συρία, Λιβύη, Ουκρανία, διαπραγματεύεται με όλους, συγκρούεται με όλους, αλλά κανείς δεν την αγνοεί.

Η Ελλάδα, αντίθετα, δανείζεται για να αγοράσει όπλα που εντάσσονται σε ΝΑΤΟϊκούς σχεδιασμούς, για να προστατευθεί από μια χώρα που είναι σύμμαχος στο ίδιο ΝΑΤΟ. Δηλαδή πληρώνει για να συμμετέχει σε έναν μηχανισμό που της ζητά αυτοσυγκράτηση απέναντι σε αυτόν που την απειλεί.

Η Τουρκία χρησιμοποιεί το ΝΑΤΟ ως εργαλείο.

Η Ελλάδα χρησιμοποιείται από το ΝΑΤΟ «εργαλειακά»

Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο: η Ελλάδα ξοδεύει περισσότερα για την άμυνά της από σχεδόν οποιαδήποτε χώρα στην Ευρώπη, αλλά δεν αποκτά αντίστοιχη αυτονομία. Γιατί τα χρήματα δεν επενδύονται σε στρατηγική ικανότητα, αλλά σε συμμόρφωση.

Το τελικό « εκκαθαριστικό»

Σήμερα η Τουρκία δεν εμφανίζεται ως αναθεωρητική δύναμη. Εμφανίζεται ως δύναμη που ζητά εφαρμογή όσων θεωρεί ότι έχουν ήδη συμφωνηθεί σιωπηρά. Σαν λογιστής που δεν ανοίγει νέα καρτέλα, αλλά υπενθυμίζει παλιές οφειλές.

NAVTEX διαρκείας, λίστες αποστρατιωτικοποίησης, “νησιά χωρίς διευκρινισμένη κυριαρχία”, δεν είναι κλιμάκωση. Είναι υπενθύμιση.

Το “Γραμμάτιο των Ιμίων” δεν ζητά πια σημαίες. Ζητά διαδικασίες. Δεν ζητά επεισόδια. Ζητά μηχανισμούς.

Και αυτό είναι πιο επικίνδυνο από μια κρίση. Γιατί οι κρίσεις τελειώνουν. Αλλά τα τετελεσμένα μένουν….

Η πικρή πραγματικότητα για την Ελλάδα είναι ότι βρίσκεται μπροστά σε μια συνάντηση κορυφής (Μητσοτάκης – Ερντογάν μέσα Φλεβάρη) όπου δεν διαπραγματεύεται πια δικαιώματα, αλλά όρους διαχείρισης. Όχι το “αν”, αλλά το “πώς”. Όχι την κυριαρχία, αλλά την ηρεμία.

Και όταν μια χώρα φτάνει στο σημείο να θεωρεί επιτυχία το “να μη συμβεί κάτι”, έχει ήδη αποδεχθεί ότι κάτι έχει χαθεί.

Πηγή: topontiki.gr

Ζητούν να τους… ρωτάμε για τις έρευνες που κάνουμε στο Αρχιπέλαγος και την Μεσόγειο – Πικρή δικαίωσις της «Εστίας», η οποία απεκάλυψε τις μυστικές διαπραγματεύσεις της Γενεύης και τον συντονισμό Αθηνών και Αγκύρας για τον μηχανισμό διαχειρίσεως κρίσεων που ισοδυναμεί με συνδιοίκηση.

H «Eστία» είχε προειδοποιήσει από τον περασμένο Σεπτέμβριο για την επικίνδυνη ατραπό που ακολουθείται ως προς την διαχείριση των ελληνο-τουρκικών και είχε εκφράσει φόβους ότι τα πράγματα οδηγούνται σε συγκυριαρχία της ελληνικής θαλάσσης. Και ενώ κάποιοι στην Αθήνα εξακολουθούν να μας αμφισβητούν, εξακολουθούν ενδεχομένως να τρέφουν ψευδαισθήσεις για «ήρεμα νερά», η Τουρκία δεν τηρεί ούτε τα προσχήματα. Ήδη χθες εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Αμύνης ανεκοίνωσε ότι οι Navtex που κλείνουν το Αιγαίο και που αρχικώς ήσαν διετούς διαρκείας τώρα παρατείνονται επ’ αόριστον, ενώ η Άγκυρα απαιτεί να ερωτάται για κάθε ενέργεια που θα γίνεται στο Αρχιπέλαγος. Έρευνες, καλώδια, διασυνδέσεις και κάθε άλλη δραστηριότητα.

Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Αμύνης εδήλωσε: «Στο Αιγαίο όλες οι έρευνες που θα διενεργούνται πρέπει να συντονίζονται με εμάς. Οι αγγελίες ναυτιλίας (Navtex), οι οποίες έχουν την φύση τεχνικών αντιρρήσεων σχετικώς με τις δραστηριότητες της Ελλάδος στο Αιγαίο Πέλαγος που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δημοσιεύονται επ’ αόριστον, όχι για περίοδο δύο ετών, όπως ισχυρίζεται ο ελληνικός Τύπος. Με τις Navtex που εκδίδουμε, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ασφάλεια της ναυσιπλοίας, τονίζουμε ότι οι ναυτικές αναγγελίες που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των θαλασσίων περιοχών δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με την χώρα μας. Υπογραμμίζουμε ότι η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοίας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς (GASA) αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες.

Οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργούς, στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας, τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της».

Υπενθυμίζουμε ότι η «Εστία» είχε αξιόπιστες πληροφορίες, τις οποίες εδημοσίευσε στο φύλλο της 21ης Σεπτεμβρίου και συμφώνως προς τις οποίες η Άγκυρα επιδιώκει την συγκυριαρχία στο Αιγαίο, μέσω της εφαρμογής ενός μηχανισμού διαχειρίσεως κρίσεων με την μορφή «προσωρινών πρακτικών μέτρων». Ο μηχανισμός αυτός, που προβλέπει η Σύμβασις για το Δίκαιο της Θαλάσσης, θα υποχρεώνει τα δύο μέρη να ενημερώνουν το ένα το άλλο για κάθε κίνηση στην οποία προβαίνουν στο πεδίο εν όσω διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Σε πλείστες όσες περιπτώσεις θα δεσμεύονται να ζητούν και άδεια από το άλλο μέρος. Πρόκειται δηλαδή για την νομοθέτηση της συγκυριαρχίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο με την μορφή «ασφαλιστικών μέτρων».

Οι δηλώσεις του εκπροσώπου του τουρκικού Υπουργείου Αμύνης συνιστούν μιάν ακόμη πικρή δικαίωση για την «Εστία», η οποία εγκαίρως είχε επισημάνει τα ύπουλα σχέδια της Τουρκίας, ενώ οι πλείστοι ομιλούσαν για «ήρεμα νερά». Αποδεικνύεται για μιάν ακόμη φορά ότι η Τουρκία δεν έχει υποχωρήσει ούτε βήμα από τις πάγιες θέσεις της και πιέζει για μια «συνολική λύση» σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Παραλλήλως, εξακολουθεί να εγείρει ζήτημα αναγνωρίσεως τουρκικής μειονότητος στην Θράκη με την συνακόλουθη δημιουργία τουρκικών συλλόγων. Υπενθυμίζεται ότι, σε δηλώσεις του στις αρχές του 2026 και στα τέλη του 2025, ο Χακάν Φιντάν υπεστήριξε ότι τα ζητήματα της «τουρκικής», όπως την απεκάλεσε, μειονότητος στην Δυτική Θράκη θα πρέπει να εξετάζονται ως μέρος του συνολικού πακέτου των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.

...Το τουρκικό ΥΠΕΞ επανήλθε με ανακοίνωση για την «Ημέρα Εθνικής Αντιστάσεως και Κοινωνικής Αλληλεγγύης των Τούρκων της Δυτικής Θράκης». Σε αυτήν, αφού κάνει λόγο για «τουρκική μειονότητα», τονίζει ότι «συνεχίζουμε να διεκδικούμε τα δικαιώματα των συμπατριωτών μας βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των συνθηκών και θα τα υπερασπιζόμαστε πάντα».

Αναφέρει συγκεκριμένα: «Στις 29 Ιανουαρίου, Ημέρα Εθνικής Αντιστάσεως και Κοινωνικής Αλληλεγγύης των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, η οποία συμβολίζει την πορεία που σηματοδότησε την αναγνώριση της εθνικής ταυτότητος της Τουρκικής Μειονότητος της Δυτικής Θράκης, τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι συνεχίζουμε να διεκδικούμε τα δικαιώματα των συμπατριωτών μας βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των συνθηκών και ότι θα τα υπερασπιζόμαστε πάντα».

[iEpikaira: Περισσότερα ΕΔΩ!]

Πηγή: estianews.gr

Του Κώστα Ράπτη

Η ουσιαστική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ακανθώδη θέματα "σκληρής" κρατικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων, αναβάλλεται... επ' αόριστον. Αφού η Άγκυρα καθιστά σαφές ότι η "συνεργασία" την οποία διεκδικεί από την ελληνική πλευρά έχει χαρακτηριστικά συνθηκολόγησης.

Με δρομολογημένη, κατά πληροφορίες, για τις 16 Φεβρουαρίου τη νέα συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν (την πρώτη μετά τον Μάιο του 2024) για τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, η Τουρκία προχώρησε σε μια νέα, αρκούντως ευφάνταστη, προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων στο Αιγαίο, εκδίδοντας δύο ναυτικές οδηγίες, οι οποίες, όπως αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, μετατρέπονται από διετείς σε επ' αόριστον ισχύουσες και αποτελούν απάντηση σε "παράνομες δραστηριότητες της Ελλάδας".

"Οι ναυτικές αναγγελίες που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας", σημείωσε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, δίνοντας το στίγμα της ουσιαστικής διεκδίκησης συγκυριαρχίας και του γενικευμένου "γκριζαρίσματος" των δικαιοδοσιών στα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, που χωρίζει νοητά το Αιγαίο στο μέσον. Επιπλέον, υποστήριξε ότι "η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες".

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ακόμα ότι "οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργές, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας, τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της".

Υπενθυμίζεται ότι η NAVTEX υπ’ αριθμόν 0060/26 αναφέρεται σε "κατά καιρούς" έκδοση NAVTEX (προφανώς από ελληνικής πλευράς) "που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη". Παράλληλα, στη NAVTEX υπ’ αριθμόν 0880/25 αναφέρονται ονομαστικά 23 νησιά (Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελλορίζου) ως νησιά τα οποία τελούν "υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης".

Τα συμφραζόμενα είναι διδακτικά. Η εντατικοποίηση της αμυντικής συνεργασίας της Ελλάδας με το Ισραήλ και τη Γαλλία (πρβ. και την άφιξη την εβδομάδα αυτή της αρμόδιας Γαλλίδας υπουργού), καθώς και οι δηλώσεις από ελληνικής κυβερνητικής πλευράς για μελλοντική επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, δημιουργούν στην Άγκυρα την επιτακτική αναγκαιότητα για απαντητικές κινήσεις. Από την άλλη πλευρά, η πρόσφατη θερμή τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ - Ερντογάν και οι ευρύτερες εξελίξεις σε Συρία και Ιράν τονώνουν την αυτοπεποίθηση των ιθυνόντων της γείτονος.

Η αντίδραση Δένδια

"Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και νομίζω ότι το ξέρει πολύ καλά και η γειτονική χώρα", δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μιλώντας χθες στο Alpha Radio. "Είναι βέβαιο", πρόσθεσε, "ότι αυτό δεν βοηθάει τη σχέση με την Ελλάδα, αλλά πάντως δεν είμαστε καθόλου διατεθειμένοι να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά οποιαδήποτε ενέργεια που μας δεσμεύει να αντιδράσουμε με έναν τρόπο που θα επέτρεπε στην Τουρκία να θεωρήσει ότι αυτή η NAVTEX πράγματι επιβάλλεται στην πράξη".

Ο υπουργός Άμυνας, απαντώντας σε ερώτηση για το εάν η Τουρκία κάνει ένα βήμα παραπάνω σε σχέση με τις διεκδικήσεις της με την ανακοίνωση για τις επ’ αόριστον NAVTEX, σχολίασε ότι "η κίνηση αυτή είναι παντελώς εκτός πλαισίου" και ότι "δεν είμαστε συνηθισμένοι σε κάτι τέτοιο". "Τι να πει κανείς;", πρόσθεσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις του για να μην πυροδοτήσει το κλίμα.

Εκτιμήσεις Συρίγου

Στην εκτίμηση πως οι Τούρκοι επιδιώκουν να μη γίνει η συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν προχώρησε ο βουλευτής Ν.Δ. και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ.

"Η Τουρκία θα πάει μια λύση-πακέτο στον πρωθυπουργό, θα του παραθέσει μια σειρά δηλαδή από προβλήματα, και θα του πει "έλα να τα λύσουμε”. Επίσης, πιστεύω θα συζητήσει μαζί του για την τοποθέτηση ισραηλινών όπλων στα νησιά του Aνατολικού Αιγαίου, πράγμα που έχει ενοχλήσει την Τουρκία. Οπότε εκεί πάνε τα περί αποστρατιωτικοποίησης", υπογράμμισε, για να προσθέσει: "Υπάρχει, όμως, μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα. Το να παρουσιάζεις όλα αυτά τα πράγματα παραμονές της συναντήσεως είναι σαν να φλερτάρεις με την ιδέα να μη γίνει η συνάντηση. Το να μη γίνει η συνάντηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις –δεν πρόκειται να καταρρεύσουν δηλαδή–, αλλά είναι η εικόνα που θέλεις να περνάς προς τη διεθνή κοινή γνώμη. Νομίζω ότι ο πραγματικός στόχος της Τουρκίας είναι να περάσει μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι αδιάλλακτη και δεν θέλει να συζητά τα θέματα".

Χαμηλές προσδοκίες στο Ανώτατο Συμβούλιο

Σε αυτό το φόντο θα πρέπει να ερμηνευθεί και η πληροφορία που μετέδωσε η ΕΡΤ, επικαλούμενη ανώτατη διπλωματική πηγή, ότι παρά ταύτα οριστικοποιήθηκε η διεξαγωγή του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας στην Άγκυρα.

"Η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας κρίνεται απολύτως αναγκαία, προκειμένου να αποφεύγονται κρίσεις και να διασφαλίζεται η ηρεμία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις", τόνισε η ίδια πηγή και πρόσθεσε: "Μπορεί κανείς εύκολα να φανταστεί πώς θα ήταν τα πράγματα εάν, μέσα σε αυτό το περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είχαν διαρραγεί". Αν και "δεν έχει επιτευχθεί σύγκλιση στα θεμελιώδη ζητήματα", έχει καταστεί εφικτό "να αποφευχθούν σοβαρές εντάσεις και να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο ζητήματα που στο παρελθόν οδηγούσαν σε κρίσεις".

Αναφορικά με τις προσδοκίες της ελληνικής πλευράς, η ανώτατη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι "δεν υπάρχουν ακόμη οι συνθήκες για το μεγάλο βήμα". Χαρακτήρισε δε την τουρκική NAVTEX "παντελώς ανυπόστατη", επισημαίνοντας ότι εργαλειοποιείται ένας μηχανισμός που προβλέπεται αποκλειστικά για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Όπως διευκρίνισε, το ζήτημα θα τεθεί από την ελληνική πλευρά στις συνομιλίες στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Τέλος, η ίδια πηγή εκτίμησε ότι πρόκειται για προσπάθεια της Τουρκίας να χρησιμοποιήσει τη NAVTEX ως έμμεση απειλή και να διαμορφώσει μαξιμαλιστική θέση χωρίς νομικά ερείσματα, κάτι που, όπως σημείωσε, "το αντιλαμβάνεται και η ίδια η Άγκυρα".

Πηγή: capital.gr

Νίκος Μελέτης

Οι θέσεις της Τουρκίας σε ό,τι αφορά τον κατάλογο των διεκδικήσεών της έναντι της Ελλάδας είναι καθαρές, σαφείς και παγιωμένες, διατυπώνονται και προβάλλονται μάλιστα με κάθε τρόπο και με κάθε ευκαιρία.

Τον τελευταίο χρόνο μάλιστα η Άγκυρα είχε την δυνατότητα, με αφορμή τόσο τον ΘΧΣ, τα Θαλάσσια Πάρκα, τη χάραξη και παραχώρηση οικοπέδων για έρευνες αλλά και για άλλες δραστηριότητες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, να επικαιροποιήσει όλη τη βεντάλια των διεκδικήσεών της: γκρίζες ζώνες, casus belli, αποστρατικοποίηση, ζώνες ευθύνης για SAR και έκδοση NAVTEX, αλλά και αμφισβήτηση ακόμη και της εμφανούς δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με πρόσχημα έρευνες που δεν αφορούν φυσικά τον βυθό αλλά την πόντιση καλωδίων. Με το επιχείρημα ότι δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και συνεπώς η υφαλοκρηπίδα, ακόμη και μέχρι το μέσο του Αιγαίου (καθώς η Τουρκία υιοθετεί την αυθαίρετη αντίληψη ότι η μέση γραμμή είναι μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών, αγνοώντας τα νησιά), είναι τουρκική…

Αυτό είναι ένα πλαίσιο που δεν έχει αλλάξει, ούτε υπάρχει κανένα μήνυμα ή ένδειξη ότι πρόκειται να αλλάξει. Εξάλλου, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν έχει επιτευχθεί και πρόοδος στις συνομιλίες των δύο χωρών.

Πολλές από αυτές τις διεκδικήσεις είτε περί αποστρατικοποιημένων νησιών, είτε για τον εναέριο χώρο των 10 ν.μ., για ασκήσεις ή έρευνες διατυπώνονται και μέσω των διαδικασιών έκδοσης NAVTEX και NOTAM, και αυτό γίνεται είτε για να αμφισβητηθεί συγκεκριμένη δραστηριότητα της ελληνικής πλευράς με αναφορά σε συγκεκριμένο χρόνο και περιοχή, είτε ως διακηρυκτική προβολή πολιτικών θέσεων κάτι που εκφεύγει του πλαισίου και αποτελεί καταχρηστική παρέμβαση σε μια διεθνή διαδικασία που εστιάζεται αποκλειστικά στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας...

Όμως, πρακτικά, η Τουρκία εκδίδει και διακηρυκτικές NAVTEX, στις οποίες δηλώνει τη θέση της είτε για την αποστρατικοποίηση είτε για την υφαλοκρηπίδα είτε για τον εναέριο χώρο ή για την περιοχή ευθύνης έκδοσης NAVTEX, οι οποίες δεν έχουν ούτε αναφορά σε συγκεκριμένη ελληνική αναγγελία ούτε σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Αυτές οι αναγγελίες εκδίδονται από το Γραφείο Ναυσιπλοΐας, Υδρογραφίας και Ωκεανογραφίας της Τουρκίας (shodb.gov.tr), χωρίς ημερομηνία λήξης όπου αρκετές επικαιροποιούνται και ανανεώνονται ως έχουν κάθε εβδομάδα με συγκεντρωτική λίστα αναγγελιών για μεγάλα διαστήματα και αναμεταδίδονται επίσης από τη Γενική Διεύθυνση Παράκτιας Ασφάλειας του Υπουργείου Μεταφορών, η οποία μάλιστα, σε ορισμένες που έχουν πιο μόνιμη μορφή και δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα αλλά και την τοποθέτηση φάρων, έργα βελτίωσης και εκβάθυνσης κ.λπ., ορίζει διάρκεια μέχρι και δέκα έτη.

Η Έκδοση των δυο επίμαχων NAVTEX N/W 0880/25 και 060/26 από την αρμόδια Αρχή (Seyir, Hidrografi ve Osinografi Dairesi Baskanligi-shodb.gon.tr) πράγματι δεν έχει ημερομηνία λήξης ούτε συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής καθώς έχουν γενικό διακηρυκτικό χαρακτήρα.

Οι ίδιες NAVTEX στην ιστοσελίδα της Γενικής Διεύθυνσης Παράκτιας Ασφάλειας εμφανίζονται με διάρκεια μέχρι το 2027, όμως στην ίδια λίστα είναι και άλλες NAVTEX που βρίσκονταν εκεί από το 2017 και το 2018 και άλλη από το 2020, με διάρκεια μέχρι το 2030 και αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ οι περισσότερες εξ αυτών ανανεώνονται κάθε εβδομάδα με το συνολικό δελτίο εκπομπών Αναγγελιών. Και το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας ήρθε την Πέμπτη να λύσει τις «παρεξηγήσεις» με προκλητικό τρόπο, τονίζοντας ότι οι NAVTEX αυτές ισχύουν «επ' αόριστο και όχι απλώς για μια διετία.»...

Ο τρόπος με τον οποίο η Τουρκία επιχειρεί να προβάλλει τις θέσεις της με την κατάχρηση του συστήματος έκδοσης NAVTEX και NOTAM είναι γνωστός και προφανώς αυτή η ανταλλαγή αναγγελιών επιβαρύνει το κλίμα και δυσκολεύει τη συνεργασία ακόμη και για εξαιρετικά δύσκολες και λεπτές αποστολές, όπως η Έρευνα και Διάσωση.

Μόλις την Τετάρτη, η Τουρκία, με αφορμή την έκδοση NAVTEX από τον Σταθμό του Ηρακλείου (044/26) για την πραγματοποίηση αεροναυτικής άσκησης στο Καρπάθιο Πέλαγος, εξέδωσε δική της NAVTEX (0113/26), με την οποία δηλώνει ότι η ελληνική NAVTEX καλύπτει περιοχή της τουρκικής αρμοδιότητας για έκδοση αναγγελιών και, για τον λόγο αυτό, επανεξέδωσε την ελληνική αναγγελία από τον Σταθμό της Αττάλειας.

Η δημοσίευση των δύο NAVTEX που αφορούν γενική διακήρυξη θέσεων και όχι συγκεκριμένη περιοχή και δραστηριότητα, με ημερομηνία λήξης το 2027, πρακτικά δεν συνιστά αλλαγή της τουρκικής πολιτικής στο Αιγαίο, απλώς επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία συνεχίζει να χρησιμοποιεί μια διαδικασία και έναν μηχανισμό που αφορά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας για να προβάλει καταχρηστικά τις παράνομες διεκδικήσεις της εις βάρος της χώρας μας.

Γιατί ανεξαρτήτως της διάρκειας που έστω και τυπικά δίνεται σε μια NAVTEX η οποία ανανεώνεται διαρκώς, η θέση και η διεκδίκηση η οποία διατυπώνεται μέσω αυτής, δυστυχώς δεν εχει «ημερομηνία λήξης». Διαφορετικά θα ήταν όλοι ευτυχείς αναμένοντας να λήξουν οι δυο NAVTEX και οι διεκδικήσεις που διατυπώνονται σε αυτές, έστω το 2027…

Παραθέτουμε και μερικές από τις άλλες τουρκικές NAVTEX που στη Γενική Διεύθυνση Παράκτιας Ασφάλειας της Τουρκίας που αφορούν την Ελλαδα και την Κύπρο έχουν …μεγάλη διάρκεια και έχουν ισχύ από το 2018 και το 2020 με λήξη το …2030:

(31.08.2018 31 .12.2030)

NAVTEX N/W NR.0857/18

EASTERN MEDITERRANEAN SEA

1.Τα μηνύματα navtex που εκδίδονται στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και τη Μεσόγειο από τουρκικούς σταθμούς navtex είναι νόμιμα και συμμορφώνονται με το διεθνές δίκαιο. Οι τουρκικοί σταθμοί navtex θα συνεχίσουν να εκπέμπουν μηνύματα navtex στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, για την ασφάλεια των ναυτικών.

2.Αξίζει να αναφερθεί ότι η «Κύπρος» που αναφέρεται στην προαγγελία Λάρνακας αρ. το 285/18 δεν είναι το αρχικό κράτος εταιρικής σχέσης που ιδρύθηκε το 1960. Ως εκ τούτου, η Τουρκία δηλώνει ότι ο όρος «Κύπρος» δεν ισοδυναμεί με οποιαδήποτε μορφή αναγνώρισης της ελληνοκυπριακής διοίκησης ούτε θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Τουρκίας που απορρέουν από τη συνθήκη εγγυήσεως και τη συνθήκη εγκαθίδρυσης του 1960.

(18.11.2024 16:09:00 31.12.2030 20:59:00)

NAVTEX-N/W NR : 1094/24

MEDITERRANEAN SEA

1. Η «Κύπρος» που αναφέρεται στις προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας που εξέδωσε ο σταθμός navtex Λάρνακας δεν είναι το αρχικό εταιρικό κράτος που ιδρύθηκε το 1960.

2. Ως εκ τούτου, η Τουρκία δηλώνει ότι ο όρος «Κύπρος» δεν ισοδυναμεί με οποιαδήποτε μορφή αναγνώρισης της ελληνοκυπριακής διοίκησης ούτε θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Τουρκίας που απορρέουν από τη συνθήκη εγγυήσεως και τη συνθήκη εγκαθιδρύσεως του 1960.

3. Οι προσπάθειες νομιμοποίησης παράνομων διεκδικήσεων της ελληνοκυπριακής διοίκησης μέσω του σταθμού navtex Λάρνακας είναι άκυρες και ούτε έγιναν ούτε θα γίνουν αποδεκτές από την Τουρκια.

4. Οι προειδοποιήσεις πλοήγησης που εκδίδονται από τον σταθμό navtex της Αττάλειας είναι έγκυρες και ισχύουν. Ο σταθμός navtex της Αττάλειας θα συνεχίσει να εκπέμπει μηνύματα navtex για την ασφάλεια των ναυτικών.

(7.04.2020 11:47:00 31.12.2030 17:47:00)

NAVTEX Ν/W: 0580/20

ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ-ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ

Ειδοποίηση προς όλους τους ναυτιλομένους. Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα θέσει σε κίνδυνο τις ζωές των ναυτιλομένων στο Αιγαίο με πρακτικές αντίθετες προς τους διεθνείς νόμους. Ως εκ τούτου, η navtex nr 20051/20 εξακολουθεί να είναι αποτελεσματική και έγκυρη. Το Τουρκικό Ναυτικό και Ακτοφυλακή είναι έτοιμα να προστατεύσουν τη ζωή στη θάλασσα, να προστατεύσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και να αποτρέψουν κάθε παράνομη δραστηριότητα της Ελληνικής Ακτοφυλακής στη θάλασσα. Οι σταθμοί navtex της Σμύρνης και της Αττάλειας θα συνεχίσουν την δημοσίευση μηνυμάτων navtex για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Συνιστάται προσοχή.

Πηγή: liberal.gr