iEpikaira

Κάθε φορά που η Μέση Ανατολή φλέγεται, οι ελίτ της Δύσης, απολύτως προστατευμένες στις γυάλες τους, σπεύδουν να διαβάσουν τις αναλύσεις στα ακριβά σαλόνια του Λονδίνου και της Ουάσιγκτον. Διαβάζουν, για παράδειγμα, στον βρετανικό Economist ότι η Αμερική «αποχωρεί» από την Μέση Ανατολή και ότι βιώνουμε μια απώλεια ελέγχου που δεν ήταν «προσχεδιασμένη». Ας αφήσουμε όμως τις ευγένειες: το εν λόγω περιοδικό δεν κάνει μόνο ρεπορτάζ. Λειτουργεί και ως «γεωπολιτικό πλυντήριο». Ξεπλένει τον ωμό κυνισμό της αγγλοσαξονικής διπλωματίας και τις αιματηρές φαντασιώσεις του βαθέος κράτους, σερβίροντάς τες ως δήθεν αναπόφευκτη «φυσική» εξέλιξη. Αυτό αποδομείται με προηγούμενη ανάλυσή μας η οποία μιλά για «βελούδινη κατεδάφιση» —«βελούδινη» για αυτούς που την παρουσιάζουν και «αιμαγμένη» για όσους την βιώνουν— της σημερινής Μέσης Ανατολής, κάτι που οι μανδαρίνοι των Βρυξελλών και του δυτικού κατεστημένου δεν τολμούν να παραδεχτούν. Η διαφαινόμενη απώλεια ελέγχου των ΗΠΑ αποτελεί μάλλον μέρος του σχεδίου, διότι η αμερικανική στρατηγική ενορχηστρώνει μια κυνική «βαλκανιοποίηση» της περιοχής.

The trouble with a dying world order isn’t the sheer violence of the collapse. It is the retreating superpower’s unbearable audacity to rebrand the geopolitical landmines it buried as "stepping stones to regional multipolarity."

For decades America has enjoyed hegemony over the Middle East. That is about to end.

Sep 24th 2026

America seems to be stuck in the Middle East. It has no easy way out of its war with Iran. Yet the conflict, however it ends, will in fact mark something quite different: the moment when America pulls back from the region—in the sense that it finally relinquishes its hegemony there. For the first time since the great powers dismembered the Ottoman empire a century ago, the Middle East’s overarching order will no longer be imposed from afar. Will that herald an orgy of score-settling and violence, or a new beginning?

Since the first world war, the birthplace of the world’s three great monotheistic religions has suffered misery heaped upon misery. Arabs who had fought alongside the war’s victors felt betrayed when Britain took control of Iraq, Jordan and Palestine, and France helped itself to Lebanon and Syria. Nationalist leaders, including Gamal Abdel Nasser of Egypt, later fell under the spell of ruinous Soviet-inspired economic policies. The staggering abuse of human rights by dictators such as Saddam Hussein in Iraq and Hafez al-Assad in Syria was matched only by the violent fanaticism of the jihadists nourished by their sadistic rule.

After three wars, countless covert operations and seemingly endless rounds of diplomacy, America’s attempts to impose its designs have run their course. Like Britain, France and Russia, America will still be involved. It will occasionally use military force to pursue its interests, including for counter-terrorism. But it will abandon its role as architect.

The signs of America’s looming retrenchment are unmistakable—even as President Donald Trump uses the annual meeting of the UN to threaten Iran with „annihilation” for the umpteenth time. Two stand out. Earlier this month America declined to join its ally Saudi Arabia in striking the Houthis in Yemen, who are endangering shipping in the Red Sea. Instead it held talks behind the Saudis’ backs to spare American vessels from attack. That may seem like a detail, but when a superpower does deals with an insurgent militia, everyone understands it wants to cut its commitments.

The other sign is the expectation that America will limit its presence in the Middle East. In peacetime it has 30,000-40,000 troops on 19 bases, eight of which are permanent. However, the war has exposed how vulnerable they are to drones and cheap missiles. America has therefore been obliged to depend on aircraft-carriers and its Indian Ocean base on Diego Garcia. Some experts are arguing that it should concentrate its forces in a few places, such as Israel and Jordan.

This fits a broader realignment in which, as NBC reported this month, 25,000-40,000 American troops could be pulled out of Europe, too. The Trump administration is focused on the Americas. Securocrats want to equip America for the growing rivalry with China which, as this week’s Trump-Xi summit shows, teeters between wary co-existence and outright hostility. Neither goal is advanced by Middle Eastern wars that empty America’s arsenals and suck its forces out of Asia.

And to what end? Until 2020 America was an oil importer; today it is a colossal exporter. China, by contrast, has become Gulf producers’ biggest customer, and the Suez canal carries its goods to European markets. That makes China the great external beneficiary of America’s policies. But it is unlikely to try to step in as the Middle Eastern hegemon—not when it has seen the trillions of dollars and thousands of lives America has paid for the privilege.

Instead, three of the region’s countries have the heft to begin to fill the vacuum—and none of them is Arab. The most dangerous is Iran. If the regime in Tehran collapses, it will be in no position to rebuild its malign influence across Iraq, Syria and Lebanon. If, as is likely, it survives, it will hope to extract rents by controlling the Strait of Hormuz and bullying the Gulf states that it has attacked in the war. It will also try to rebuild its militias abroad. It may well restart work on a nuclear weapon, which will surely remain a red line for America. In all this, it may receive Russian backing.

The second regional power is Turkey, which has been quietly building closer relations with Arab countries. It has become the main supporter of the new government in Syria. With Iraq, it is working on trade routes, water supplies and countering Kurdish separatists. Last month it signed a security agreement with Pakistan and Saudi Arabia. Although it has championed the Muslim Brotherhood, it is more pragmatic than ideological, seeking business for its defence industry and construction firms.

The third is Israel, the dominant military and intelligence power. After the massacres of October 7th 2023 it sees itself as a modern Sparta, seeking to destroy any capability that might threaten it. Under the Abraham accords, it has forged close ties with the United Arab Emirates, even as the prospect of a deal with the Palestinians has faded.

These three countries are unlikely to live with each other in peace. Israel and Turkey are already at loggerheads in Syria. Israel and Iran have unfinished business over the war. Iran and Turkey are ancient imperial rivals.

The losers are the Arab states. Countries such as Iraq and Syria are still struggling to emerge from the ashes of civil war. Egypt, once the natural leader of the Arab world, devotes its energy to corruption and crushing opposition at home. The Gulf monarchies have embraced a prosperity agenda that seeks to anaesthetise ideology with economic growth. That is welcome, but their business model depends on American security. The rivalries of ultra-rich Qatar, Saudi Arabia and the UAE are radiating instability—perhaps America’s parting gift could be to help them work together. 

Arabs have long yearned for a chance to recover lost glory from when they were a beacon of science and learning centuries ago. America’s retrenchment is about to give them a chance. But each departing hegemon has left a legacy of frustrated designs and unintended consequences. There remain deep hatreds and unsettled scores. The Middle East will struggle to prove the doubters wrong.

[iEpikaira: The Economist opinion is in many ways in accord with our previous analyses. The US is, as we put it, the Retreating Hegemon that leaves shatterbelts behind it. For more details, read HERE and the explainer HERE!]

Source: https://www.economist.com/leaders/2026/09/24/when-america-walks-away , https://www.nrc.nl/nieuws/2026/09/27/when-america-walks-away-a4937550

Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου*

Η Ελλάδα δεν έχει απέναντί της απλώς μια ρητορικά οξυμένη Τουρκία που αποφάσισε ξαφνικά να «στερέψει τα ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, ένα αφήγημα που οδήγησε τον λαό μας σε μία απατηλή μακαριότητα. Είναι αδικαιολόγητοι όσοι «αιφνιδιάζονται»! Έχουμε απέναντί μας μια χώρα που εδώ και χρόνια αναπτύσσει, με συνέπεια και συνέχεια, μια επιθετική στρατηγική με σαφείς στόχους, μέσα και εργαλεία πίεσης. Μία στρατηγική η οποία, υπό συγκεκριμένες συνθήκες θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε θερμή σύγκρουση.

Εάν αύριο υπάρξει κρίση, η Ελλάδα θα είναι προετοιμασμένη ή θα δηλώσει αιφνιδιασμένη; Το δεύτερο θα ήταν πολιτικά και στρατηγικά αδιανόητο από την στιγμή εδώ και χρόνια η ελληνική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία επαναλαμβάνει ότι η τουρκική απειλή βρίσκεται στον πυρήνα της εθνικής αμυντικής πολιτικής.

1ο Ερώτημα: Υπάρχει Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας;

Το πρώτο ερώτημα είναι θεσμικό. Υπάρχει Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας και πώς αυτή μεταφράζεται σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις ανάπτυξης, αποστολής και χρησιμοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων; Από εδώ ξεκινούν και καταλήγουν όλα. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει όπως δεν υπάρχει και Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας για να την εκπονήσει παρά το ότι ο Πρωθυπουργός πριν τις εκλογές του 2019 είχε δεσμευτεί για την συγκρότηση του.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας διαθέτει θεσμικά οργανωμένο μηχανισμό Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Εθνικού Αμυντικού Σχεδιασμού, ενώ το ΚΥΣΕΑ έχει κεντρικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων για την εθνική άμυνα, τη δομή των Ενόπλων Δυνάμεων, τα μείζονα εξοπλιστικά προγράμματα και την ανάπτυξη των δυνάμεων. Η Πολιτική Εθνικής Άμυνας ως θεσμικό κείμενο όμως πάει πίσω…16 χρόνια και ουδόλως λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες γεωπολιτικές συνθήκες και το πιο βασικό πως είναι η Τουρκία σήμερα και ότι έχει αναπτυχθεί η στρατηγική κουλτούρα «ότι ήλθε η ώρα να αποκατασταθούν τα ιστορικά και γεωγραφικά λάθη στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο»

Αυτοί οι έστω κουτσουρεμένοι θεσμοί παράγουν άραγε κάποια συγκεκριμένη στρατηγική και ποια επιχειρησιακή πραγματικότητα δημιουργείται; Και εδώ δεν αρκούν οι παρουσιάσεις, τα διαγράμματα, οι εξαγγελίες και οι εντυπωσιακοί τίτλοι.

Πολλά από αυτά που παρουσιάζονται στην «Ατζέντα 2030» του κ. Δένδια με περίσσια μεγαλοπρέπεια και αυτοθαυμασμό μπορεί να είναι φιλόδοξα αλλά δεν έχουν συνάφεια και συνοχή ίσως επειδή δεν αποτελούν προϊόντα της προβλεπομένης διαδικασίας του Εθνικού Αμυντικού Σχεδιασμού και φυσικά μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος ποιους στόχους καλύπτουν. Όμως η στρατηγική δεν κρίνεται από το όνομα που της δίνουμε. Κρίνεται από το αποτέλεσμα που παράγει στο πεδίο.

2ο Ερώτημα . Ποια Στρατιωτική Στρατηγική υλοποιείται

Ποια ακριβώς είναι η Στρατιωτική Στρατηγική της χώρας; Ποια επιχειρησιακή ετοιμότητα, ποια διαθεσιμότητα και ποια πραγματική πολεμική ικανότητα έχουν δημιουργήσει οι επιλογές των τελευταίων ετών;

Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσα σύγχρονα οπλικά συστήματα αγοράστηκαν. Πρέπει να γνωρίζουμε πόσα από αυτά είναι πλήρως επιχειρησιακά διαθέσιμα, με τι αποθέματα πυρομαχικών και δυνατότητες υποστήριξης. Τι δυνατότητα αναπλήρωσης απωλειών έχουμε και με ποια ικανότητα διοίκησης και ελέγχου. Τέλος γνωρίζουμε ποια είναι η δυνατότητα κινητοποίησης όλου του πολεμικού δυναμικού της Χώρας;

Πάντως ο πόλεμος δεν κρίνεται στην τελετή παραλαβής ενός οπλικού συστήματος, ούτε αν σε μία Φρεγάτα συνεδριάζει το Συμβούλιο Άμυνας. Κρίνεται όταν αυτό πρέπει να λειτουργήσει αποτελεσματικά, να επιβιώσει, να ανεφοδιαστεί και να πολεμήσει.

3o ερώτημα: Και εάν η Αποτροπή αποτύχει

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο κρίσιμο στρατηγικό ερώτημα. Η αποτροπή είναι αναγκαία. Αλλά η αποτροπή δεν είναι πολεμικό σχέδιο ούτε όπως λέει και ένας καλός μου φίλος «θυμιατό για να ξορκίζει το κακό»! Η αποτροπή πρέπει να στηρίζεται στην πεποίθηση του αντιπάλου (μετά από εκτίμηση) ότι, εάν επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία, το κόστος θα είναι τόσο υψηλό ώστε να μην το πράξει.

Όμως τι συμβαίνει εάν αυτή η υπόθεση αποδειχθεί λανθασμένη; Τι γίνεται εάν ο αντίπαλος εκτιμήσει ότι μπορεί να επιτύχει τους στόχους του παρά το κόστος;

Τότε η Ελλάδα πρέπει να έχει έτοιμη την απάντηση. Δεν μπορεί το στρατηγικό δόγμα να τελειώνει εκεί όπου τελειώνει η αποτροπή. Χρειάζεται σαφής και αξιόπιστη δυνατότητα αντιμετώπισης της σύγκρουσης εάν αυτή επιβληθεί.

4ο Ερώτημα : Πόσο γρήγορα μπορεί να κινητοποιηθεί η Χώρα

Πόσο χρόνο χρειάζεται η Ελλάδα για να περάσει από την ειρήνη στην πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη; Πόσες ημέρες; Ποια είναι η πραγματική κατάσταση της εφεδρείας; Πόσοι έφεδροι μπορούν να παρουσιαστούν άμεσα; Πόσοι είναι εκπαιδευμένοι; Πόσοι μπορούν να επανέλθουν σε επιχειρησιακή κατάσταση χωρίς μακρά επανεκπαίδευση; Και κυρίως: Πόσες μονάδες μπορούν πραγματικά να αναπτύξουν πλήρη επιχειρησιακή ισχύ και σε πόσο χρόνο;

Αν και η ανάγκη αναμόρφωσης της εφεδρείας έχει αναγνωριστεί, πολλά από αυτά που γίνονται προς αυτήν την κατεύθυνση είναι αποσπασματικά και κυρίως επικοινωνιακού χαρακτήρα.

5ο Ερώτημα: Αρκούν τα σύγχρονα οπλικά συστήματα αλλά και άλλα παλαιότερα χωρίς πλήρη επιχειρησιακή δυνατότητα;

Η Ελλάδα δικαίως επενδύει σε σύγχρονα πλοία, αεροσκάφη, πυραυλικά συστήματα, drones, anti-drone συστήματα και νέες τεχνολογίες. Αλλά υπάρχει μια θεμελιώδης στρατιωτική αλήθεια: Η πλατφόρμα από μόνη της δεν αποτελεί πολεμική ισχύ.

Χρειάζεται όπλα και πυρομαχικά, αισθητήρες, δυνατότητες Ηλεκτρονικού Πολέμου, δικτύωση, συντήρηση και εφοδιαστική υποστήριξη, επάρκεια αποθεμάτων και πάνω απ’ όλα χρειάζεται προσωπικό μη υψηλό φρόνημα και ηθικό.

Θα επαναλάβουμε εμφατικά ότι η πραγματική αποτροπή δεν μετριέται λοιπόν από τον αριθμό των φωτογραφιών στις τελετές παραλαβής. Μετριέται από το τι έχει πειστεί ο αντίπαλος ότι μπορούμε και είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε την ώρα μηδέν.

6ο Ερώτημα: Κατά πόσο έχουμε μελετήσει τον αντίπαλο

Κανένας στρατιωτικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ακριβή γνώση του αντιπάλου. Όχι μόνο των οπλικών συστημάτων του. Αλλά της διάταξής και ετοιμότητάς του, της δυνατότητας συγκέντρωσης δυνάμεων, των δυνατοτήτων αεροπορικής και ναυτικής ισχύος, των δυνατοτήτων πυραυλικών πληγμάτων, των μη επανδρωμένων συστημάτων, του ηλεκτρονικού πολέμου, της δυνατότητας διεξαγωγής υβριδικών επιχειρήσεων και κυρίως της ταχύτητας με την οποία μπορεί να μετατρέψει μια κρίση σε στρατιωτική ενέργεια. Ούτε υπερτίμηση ούτε όμως και υποτίμηση.

Εάν ο αντίπαλος έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει την κύρια ενέργειά του σε πολύ σύντομο χρόνο, τότε η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια ενός αργού μηχανισμού κινητοποίησης. Η ταχύτητα αντίδρασης είναι πλέον τμήμα της αποτροπής.

Έβδομο Ερώτημα: Τι συμβαίνει με τον Στρατό Ξηράς

Μάλλον ένα από τα πλέον δυσάρεστα ερωτήματα. Μπορεί μια χώρα να διαθέτει ισχυρή Πολεμική Αεροπορία και σύγχρονο Πολεμικό Ναυτικό και ταυτόχρονα να αφήνει τον Στρατό Ξηράς να αντιμετωπίζει σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες;

Η απάντηση πρέπει να είναι στρατιωτική και όχι επικοινωνιακή. Οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι ένα ενιαίο σύστημα. Αεροπορική ισχύς χωρίς χερσαία ισχύ δεν αρκεί. Ναυτική ισχύς χωρίς δυνατότητα ελέγχου και προστασίας του χερσαίου χώρου δεν αρκεί. Όπως και χερσαίες δυνάμεις χωρίς αεροπορική και ναυτική κάλυψη επίσης δεν αρκούν.

Το ζήτημα συνεπώς δεν είναι ποιος Κλάδος είναι «ισχυρότερος». Το ζήτημα είναι αν το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαίο πολεμικό σύστημα. Η ισχύς των ΕΔ μιας χώρας είναι ίση με την ισχύ του «ασθενέστερου» Κλάδου και εδώ έχουμε τον Στρατό Ξηράς που θεωρούμε ότι έχει παραμεληθεί εγκληματικά, ειδικότερα το Πεζικό που είναι η ραχοκοκαλιά του Στρατού μας.

Όγδοο Ερώτημα : Που είναι τα «Lessons Learned»

Η Ουκρανία, η Ερυθρά Θάλασσα, η σύγκρουση Ισραήλ – Χαμάς, οι επιχειρήσεις με drones, η μαζική χρήση πυραύλων, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η ανάγκη διασποράς, η σημασία των αποθεμάτων και η ευπάθεια των μεγάλων και ακριβών πλατφορμών έχουν αλλάξει δραματικά τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου.

Ποια από αυτά τα διδάγματα έχουν ήδη μετατραπεί σε πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες; Διότι άλλο η διαπίστωση και άλλο η πολεμική εφαρμογή. Άλλο η παρουσίαση, άλλο η διαθεσιμότητα και φυσικά άλλο η εξαγγελία και άλλο η ετοιμότητα.

Ένατο Ερώτημα: Προσωπικό και ηθικό αυτού

Καμία στρατιωτική δύναμη δεν μπορεί να είναι πραγματικά ισχυρή εάν δεν υπάρχει το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό και αν αυτό αισθάνεται ότι υποτιμάται, ότι δεν ακούγεται ή ότι χρησιμοποιείται ως αντικείμενο διοικητικών και πολιτικών πειραματισμών. Και η παρούσα ηγεσία έχει επιφέρει πραγματική αναστάτωση και αβεβαιότητα

Το ζήτημα του προσωπικού δεν είναι απλώς μισθολογικό. Είναι ζήτημα, πειθαρχίας, αξιοκρατίας, επαγγελματικής προοπτικής, κοινωνικού κύρους, φρονήματος και ηθικού, και κυρίως εμπιστοσύνης στην ηγεσία και πίστης στην αποστολή!

Το ηθικό θα πρέπει να εξετάζεται αν ενισχύει ή αποδυναμώνει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα; Αν ενισχύει ή αποδυναμώνει το κύρος της στρατιωτικής ιεραρχίας; Αν δημιουργεί ή διαλύει την εμπιστοσύνη του στελέχους προς τον θεσμό;

Δέκατο Ερώτημα : Είμαστε καλά προετοιμασμένοι;

Ποιο είναι το πραγματικό επίπεδο στρατιωτικής προετοιμασίας της χώρας σήμερα; Όχι στο επίπεδο των εξοπλισμών, ούτε στο επίπεδο των εξαγγελιών και των παρουσιάσεων. Αλλά στο επίπεδο της πραγματικής πολεμικής ετοιμότητας.

Η Ελλάδα είχε μπροστά της επανειλημμένες ενδείξεις της τουρκικής στρατηγικής με πληθώρα προειδοποιήσεων. Αυτές οι προειδοποιήσεις έχουν μετατραπεί άραγε σε πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα και ισχύ;

Το ερώτημα είναι εάν η χώρα μετέτρεψε εγκαίρως αυτές τις προειδοποιήσεις σε επιχειρησιακή ισχύ.

«Δεν δικαιούμαστε» να αιφνιδιαστούμε

Εδώ δεν υπάρχει περιθώριο για παρερμηνείες. Εάν αύριο εκδηλωθεί σοβαρή κρίση με την Τουρκία, θα ακουστεί ασφαλώς η λέξη «αιφνιδιασμός». Αλλά πώς μπορεί να υπάρξει αιφνιδιασμός όταν επί χρόνια η τουρκική απειλή αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς της ελληνικής αμυντικής πολιτικής;

Πώς μπορεί να υπάρξει αιφνιδιασμός όταν έχουν προηγηθεί τόσες αναλύσεις, δηλώσεις, προειδοποιήσεις, εξοπλιστικά προγράμματα, αναδιοργανώσεις και διακηρύξεις περί νέου Δόγματος Αποτροπής;

Και κυρίως, πώς μπορεί μια χώρα να ζητήσει από τις Ένοπλες Δυνάμεις της να είναι έτοιμες, εάν η ίδια δεν έχει φροντίσει να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο έτοιμες είναι;

Χωρίς πανικό βλέπουμε κατάματα την αλήθεια.

Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος στην ελληνική κοινωνία. Το αντίθετο. Μια σοβαρή αμυντική πολιτική οφείλει να δημιουργεί εμπιστοσύνη. Και εμπιστοσύνη δεν δημιουργούν οι υπερφίαλες πανηγυρικές δηλώσεις. Την δημιουργεί η πραγματική ισχύς.

Εξυπακούεται ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζει ο πολίτης τα επιχειρησιακά σχέδια των Ενόπλων Δυνάμεων. Χρειάζεται όμως να γνωρίζει ότι, εάν η χώρα δοκιμαστεί, υπάρχει σχέδιο, υπάρχει ετοιμότητα, υπάρχει επάρκεια, υπάρχει διοίκηση, υπάρχει εφεδρεία, υπάρχουν αποθέματα και πρωτίστως υπάρχει η πολιτική βούληση να χρησιμοποιηθεί η εθνική ισχύς όταν αυτό καταστεί αναγκαίο.

Συνοψίζοντας τους προβληματισμούς μας

Η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την κρίση για να ανακαλύψει τις αδυναμίες της. Η κρίση δεν είναι η στιγμή για να ελέγξουμε την ετοιμότητα. Η κρίση είναι η στιγμή για να την αποδείξουμε.

Γι’ αυτό σήμερα, πριν από οποιαδήποτε κρίση, πριν από οποιοδήποτε θερμό επεισόδιο, πριν από οποιαδήποτε στρατιωτική δοκιμασία, η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει καθαρά: Ποια είναι η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας; Ποια είναι η Πολιτική Εθνικής Άμυνας και ποια η Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική.

Ποιο είναι το πραγματικό επίπεδο ετοιμότητας; Και πως γίνεται να υπάρχει ετοιμότητα σε Μονάδες του Στρατού Πρώτης Γραμμής όταν ο ίδιος ο κ. Δένδιας αποκάλυψε δημόσια το απαράδεκτα χαμηλό στελέχωσης αυτών χωρίς να έχει κάνει κάτι ουσιαστικό για να την αυξήσει;

Εάν αύριο συμβεί το χειρότερο, ποιος θα τολμήσει να πει ότι «δεν γνώριζε»; Γιατί η Ελλάδα δεν στερείται ούτε προειδοποιήσεων ούτε πληροφοριών ούτε εκτιμήσεων και αναλύσεων

Αυτό που μένει να αποδειχθεί είναι το ένα και μοναδικό πράγμα που έχει σημασία: η μετατροπή της πολιτικής βούλησης σε πραγματική, μετρήσιμη και διαθέσιμη πολεμική ισχύ. Και τότε, σε περίπτωση κρίσης, δεν θα υπάρχει χώρος ούτε για δικαιολογίες ούτε για εκ των υστέρων διαπιστώσεις.

Γιατί όποιος γνώριζε την απειλή και είχε τον χρόνο να προετοιμαστεί, δεν μπορεί εύκολα να επικαλεστεί τον αιφνιδιασμό. Ήταν προειδοποιημένος. Το ερώτημα είναι εάν ήταν πράγματι προετοιμασμένος!

ΥΓ. Πολλές από τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα και προβληματισμούς είναι γνωστές τόσο σε πολλούς από εμάς όσο δυστυχώς και στο αντίπαλο!

*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι Γεωστρατηγικός Αναλυτής. militaire.gr

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών της Αιγύπτου ταξίδεψε στο Ισραήλ μερικές ημέρες πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 για να προειδοποιήσει ότι το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς προετοιμαζόταν να προχωρήσει σε μεγάλη επιχείρηση, σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού περιοδικού The Atlantic προχθές Παρασκευή, το οποίο απέρριψε χθες Σάββατο ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, καταγγέλλοντας απόπειρα «χειραγώγησης» της κοινής γνώμης στη χώρα του, έναν μήνα προτού διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές στις οποίες διατρέχει κίνδυνο να ηττηθεί.

Ζούμε στην εποχή του απόλυτου κοιλιοκεντρισμού και της δραματικής πνευματικής ραστώνης, όπως διαπίστωνε ο αείμνηστος Σαράντος Καργάκος. Ο νεοέλληνας, εθισμένος στην ευμάρεια του δανεικού πλούτου παλαιότερων χρόνων, στην άκρατη κατανάλωση και την ρηχή επίδειξη, έχει απωλέσει το ιστορικό του αισθητήριο. «Καθεύδομεν τον νήδυμον ύπνον» του εφησυχασμού, πιστεύοντας, μέσα στην ανίατη αβελτηρία μας, πως η γεωγραφική μας ακεραιότητα και η εθνική μας ασφάλεια είναι απολύτως εγγυημένες επειδή, στο όνομα ενός θολού δυτικού προσανατολισμού, εκχωρήσαμε αυτοπροαιρέτως γη, ύδωρ και εναέριο χώρο. Έχουμε αναγάγει σε εθνικό δόγμα την επικίνδυνη ψευδαίσθηση πως οι στρατιωτικές βάσεις και οι υποδομές διευκολύνσεων—Σούδα, Αλεξανδρούπολη, Λάρισα, Στεφανοβίκειο— συνιστούν μια δήθεν άρρηκτη «ομπρέλα προστασίας». Γιατί δεν ρωτάμε τους Άραβες της Μέσης Ανατολής εάν πράττουμε ορθώς; 

The majority of the American public has seen enough. Seven months into the US-Iran war (that was initially supposed to be a limited Israeli engagement), the domestic consensus is clear: the conflict is a catastrophic failure that has fundamentally damaged American interests while bleeding its treasury and its people. The Pentagon informed Congress that the war had already cost the US $45.1 billion as of September 3.

Θα έχουμε «θερμό επεισόδιο» με την Τουρκία; Μήπως πάμε για πόλεμο; Η κοινή γνώμη ανησυχεί καθώς οι ίδιοι «κύκλοι» που κατά καιρούς θέτουν το ερώτημα «τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο», τώρα διακινούν σενάρια εμπλοκής ή και πολέμου με την Τουρκία. Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος;

Ο Αντιστράτηγος ε.α και Γεωπολιτικός Αναλυτής Κωνσταντίνος Λουκόπουλος απαντά με πολύ καθαρό τρόπο στις ανησυχίες και στα ερωτήματα. Αναλύει πειστικά τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία κινείται και στο διπλωματικό και στο στρατιωτικό πεδίο .

Ο κ. Λουκόπουλος επισημαίνει ότι θα πρέπει να απολογηθούν όσοι υποστήριξαν τη ζημιογόνο για τη χώρα Διακήρυξη των Αθηνών, η οποία πρόσφερε στην Τουρκία το απόλυτο «ξέπλυμα». Τι έχει κερδίσει η Αθήνα; Τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα.

«Δώσαμε το δικαίωμα στην Τουρκία να πιστέψει ότι μπορεί να αναπροσδιορίσει τους γεωπολιτικούς της στόχους», λέει και μιλά για το μήνυμα αποτροπής που πρέπει να εκπέμπει η χώρα μας.

«Στην Κάσο επιβλήθηκε ντε φάκτο το τρουρκολιβυκό μνημόνιο, με στρατιωτική παρουσία και η Ελλάδα ακύρωσε τη συμφωνία με την Αίγυπτο», υπενθυμίζει ο κ. Λουκόπουλος. «Η Κάσος ρίχνει τη σκιά της παντού», προσθέτει.

Τι λέει για το «τέχνασμα» της ελληνικής κυβέρνησης να «βάλει μπροστά» γαλλική εταιρεία για να «ενημερώσει» τη Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου; «Εδώ ανοίγει η πόρτα για συνδικαιοδοσία και αργότερα συνδιαχείριση του Αιγαίου», λέει.

Τι λέει για τα σενάρια «προσυνεννοημένων εμπλοκών» με την Τουρκία; «Ανησυχώ» είναι η απάντηση του.

Πηγή: militaire.gr

The trouble with being an unsinkable aircraft carrier is not that you are unsinkable. It is that everyone wants to fly their bombers off your deck while you "pay" for the fuel and security.

For decades, the Republic of Cyprus has traded in a comforting, diplomatic fiction. The narrative, carefully polished by credentialed cowards and served alongside lukewarm halloumi at European summits, is that Cyprus is a sovereign bridge between East and West—a peaceful EU sanctuary standing just outside the violent arc of the Middle East. It is a charming hagiography. It is also entirely misleading.

Το πρόβλημα με τα «οικονομικά θαύματα» της Μέσης Ανατολής δεν είναι ότι αποδεικνύονται εν τέλει εύθραυστα. Είναι ότι οικοδομήθηκαν πάνω στην αλαζονική ψευδαίσθηση πως η γεωστρατηγική, αυτή η αδυσώπητη κρεατομηχανή της ιστορίας, μπορεί να εξαγοραστεί με διπλωματικά χαμόγελα και με μια πλατινένια πιστωτική κάρτα.

The ‘Forty-Day War’ has revealed that Gulf security can no longer depend on external guarantees, but requires indigenous capabilities and multi-layered deterrence.

September 16, 2026

Zafer Muhammad Alajmi

Dr Burcu Ozcelik, 21 September 2026

Houthi gains around Bab Al-Mandeb have exposed rival visions of Gulf security, as Saudi Arabia, Israel, Turkey, Pakistan and the US weigh competing responses.

Commentary by Vali Nasr

Published September 14, 2026

Part of the Middle East Program’s Middle East Futures Project, this Commentary series will analyze the Middle East’s current period of disequilibrium, explore future scenarios for the region, and identify potential pathways forward.

Όποιος παρατηρεί, με την ελάχιστη ιστορική γνώση —απαλλαγμένος από τις νοσηρές παραισθήσεις της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής σκηνής— την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ Αθηνών και Τελ Αβίβ, διαπιστώνει ένα επαναλαμβανόμενο ιστορικό λάθος: την απεγνωσμένη αναζήτηση «προστατών». 

Προβλήματα στη λειτουργία του διεθνούς αεροδρομίου της σαουδαραβικής πρωτεύουσας

Δεξαμενή καυσίμων της σαουδαραβικής εταιρείας πετρελαίου Aramco η οποία βρίσκεται κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, έχει τυλιχτεί στις φλόγες όπως μετέδωσε δημοσιογράφος του πρακτορείου AFP, λίγη ώρα αφού αυτόπτες μάρτυρες είχαν σε διεθνή πρακτορεία ότι φλόγες και καπνός υψωνόταν από την περιοχή.

Πυροσβέστες προσπαθούν να σβήσουν την πυρκαγιά, ενώ φλόγες βγαίνουν από τη δεξαμενή πάνω στην οποία είναι ορατός ο λογότυπος της σαουδαραβικής εταιρείας.

Στο μεταξύ ο ιστότοπος FlightRadar24 αναφέρει ότι υπάρχουν “μεγάλα προβλήματα” στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Ο ιστότοπος κατατάσσει το αεροδρόμιο στο ύψιστο επίπεδο σε ό,τι αφορά τα προβλήματα στη λειτουργία του, με πτήσεις να ακυρώνονται ή να καθυστερούν.

Λίγες ώρες νωρίτερα, το βράδυ της Παρασκευής, οι κάτοικοι της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων που προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο αεροπορικής επίθεσης, ενώ λίγη ώρα αργότερα ακούστηκαν δύο ισχυρές εκρήξεις. Ήταν η πρώτη φορά που σημειώθηκαν εκρήξεις στο Ριάντ μετά την αναζωπύρωση των συγκρούσεων με τους σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη.

Τον τελευταίο καιρό η Σαουδική Αραβία γίνεται στόχος κλιμακούμενων επιθέσεων από τους φιλοϊρανούς Χούθι που ελέγχουν μεγάλο τμήμα της γειτονικής Υεμένης και πρόσφατα κατέλαβαν περιοχές στις δυτικές ακτές της χώρας, στην Ερυθρά Θάλασσα, απωθώντας τις δυνάμεις τις διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης η οποία υποστηρίζεται από έναν συνασπισμό υπό το Ριάντ.

Ωστόσο, τα πλήγματα των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας είχαν μέχρι στιγμής ως κύριο στόχο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις στον νότο ή κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας -μακριά από το Ριάντ, το οποίο δεν είχε απειληθεί από την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο.

Πηγή: dimokratia.gr

Some blueprints of hegemonic powers are not whispered in dark, smoke-filled rooms by men in tailored suits. They are published in broad daylight, in the climate-controlled cowardice of op-ed pages, for reasons that make every serious observer reach for a notebook, a headache tablet, and a map of the last century.

Ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών παρέδωσε τις απαιτήσεις του Ερντογάν σχετικά με τα ελληνικά νησιά, το Ισραήλ και την Ανατολική Μεσόγειο

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη, 

Στις 28 Αυγούστου 2026, ο Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MİT) της Τουρκίας, επισκέφθηκε την Αθήνα χωρίς προηγούμενη ανακοίνωση για να συναντηθεί με τον Έλληνα ομόλογό του, Ομότιμο Διευθυντή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (EYP), Θεμιστοκλή Ντεμίρη. Η παρουσία του Καλίν, ωστόσο, απέκτησε μεγαλύτερη σημασία όταν στη συνέχεια συναντήθηκε κατ’ ιδίαν με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, την επίσημη έδρα της ελληνικής πρωθυπουργίας.

Στη συνέχεια, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν τον σκοπό της αποστολής του Καλίν. Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Yeni Şafak ανέφερε ότι ο αρχηγός της MİT μίλησε «ανοιχτά και ξεκάθαρα» στην Αθήνα και μετέφερε τέσσερα μηνύματα: Η Τουρκία δεν θα υποχωρήσει από τις θέσεις της, δεν θα επιτρέψει στην Ελλάδα να δημιουργήσει « τετελεσμένα » στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δεν θα δεχτεί την ενίσχυση της άμυνας των ελληνικών νησιών και θεωρεί τη στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ ως «λάθος δρόμο». Αυτό ήταν ουσιαστικά ένα τουρκικό τελεσίγραφο.

Η Τουρκία φοβάται μια αρχιτεκτονική αποτροπής που θα περιόριζε την ικανότητά της να εκφοβίζει την Αθήνα, τη Λευκωσία και την Ιερουσαλήμ ξεχωριστά.

Η χρονική στιγμή της επίσκεψης ήταν επίσης σημαντική. Πραγματοποιήθηκε καθώς η Ελλάδα και το Ισραήλ προχωρούσαν σε συμφωνία για την «Αχίλλειο Ασπίδα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας. Ταυτόχρονα, η Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύει την άμυνά της με ισραηλινής κατασκευής συστήματα Barak MX, ενώ η προοπτική ενσωμάτωσης των αμυντικών ασπίδων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ έχει επανέλθει στο προσκήνιο.

Η Τουρκία φοβάται μια αρχιτεκτονική αποτροπής που θα περιόριζε την ικανότητά της να εκφοβίζει την Αθήνα, τη Λευκωσία και την Ιερουσαλήμ ξεχωριστά. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προέτρεψε την Ελλάδα να μην αναπτύξει νέα οπλικά συστήματα στα νησιά, προσθέτοντας ότι η ιστορία είναι «ένας πολύ καλός οδηγός για όσους αντλούν μαθήματα από αυτήν». Ο Μητσοτάκης απάντησε ότι η Ελλάδα δεν δέχεται οδηγίες για το πώς να υπερασπιστεί την εθνική της κυριαρχία.

Ενώ ο Καλίν μιλούσε στην Αθήνα για μια «προσέγγιση καλή τη πίστει», η Τουρκία συνέχισε να προετοιμάζεται για την πιθανότητα μιας μεγάλης σύγκρουσης. Το σχέδιό της να δημιουργήσει 40 ταξιαρχίες κομάντο σχηματίζει ένα στρατιωτικό τόξο που εκτείνεται από την Ανατολική Θράκη και τις ακτές της Ανατολίας έως την κατεχόμενη Κύπρο. Εν τω μεταξύ, η κατασκευή καταφυγίων και υποδομών πολιτικής άμυνας σε όλες τις 81 τουρκικές επαρχίες δείχνει ότι η Άγκυρα δεν θεωρεί τον πόλεμο ως μια αφηρημένη πιθανότητα.

Στον αέρα, ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Akıncı πραγματοποίησε αποστολή πάνω από την περιοχή του παράνομου θαλάσσιου πάρκου της Τουρκίας στο βόρειο Αιγαίο, ανάμεσα στα ελληνικά νησιά Σαμοθράκη και Λήμνο. Νοτιότερα, το ερευνητικό σκάφος TÜBİTAK Marmara εμφανίστηκε κοντά στο Καστελόριζο, στην περιοχή του δεύτερου παράνομου θαλάσσιου πάρκου της Τουρκίας, το οποίο επιδιώκει να περικυκλώσει το ελληνικό νησί και να υπονομεύσει τα θαλάσσια δικαιώματά του.

Η Διασύνδεση της Μεγάλης Θάλασσας θα μπορούσε να γίνει το επόμενο σημείο ανάφλεξης . Μετά τη συμφωνία με τη γαλλική Meridiam, η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει επί τόπου ότι η οριοθετημένη αποκλειστική οικονομική ζώνη με την Αίγυπτο δεν υπάρχει μόνο στους χάρτες.

Το περιστατικό της Κάσου το 2024 κατέδειξε τι συμβαίνει όταν η αποφασιστικότητα δίνει τη θέση της στον φόβο της κλιμάκωσης. Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει —καθυστερημένα και υπό εκλογική πίεση— ότι ο κατευνασμός δεν έχει αλλάξει την Τουρκία. Απλώς έχει δώσει στην Άγκυρα χρόνο, χώρο και την πεποίθηση ότι οι τακτικές πίεσης που εφαρμόζει λειτουργούν.

Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει —καθυστερημένα και υπό εκλογική πίεση— ότι ο κατευνασμός δεν έχει αλλάξει την Τουρκία.

Οι πρόσφατες αναφορές του πρωθυπουργού στην επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας νότια της Κρήτης, μαζί με τη θέση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η επέκτασή τους στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο ελληνικό δικαίωμα, υποδηλώνουν μια μετατόπιση στη δημόσια ρητορική. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η δράση θα συναντήσει τη ρητορική.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποφασίσουν τι είδους περιφερειακή τάξη υποστηρίζουν: αυτήν που χτίζουν η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ στα θεμέλια του διεθνούς δικαίου και της αμοιβαίας ασφάλειας ή αυτήν που η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλει μέσω απειλών, παράνομων χαρτών και στρατιωτικών τετελεσμένων γεγονότων .

Η προσπάθεια του Αμερικανού πρέσβη και επιχειρηματία Τομ Μπαράκ να παρουσιάσει τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Golden Global Yatırım Bankası —μιας τράπεζας που διευκόλυνε συναλλαγές που συνδέονταν με το Ιράν και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης— ως μια ενέργεια που δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως στοχοποίηση της Τουρκίας, στέλνει λάθος μήνυμα στους γνήσιους συμμάχους της Ουάσιγκτον.

Η Ελλάδα πλήρωσε ένα τίμημα για τις υποχωρήσεις της: την Κύπρο το 1974, τα Ίμια το 1996 και την απώλεια αρκετών πιλότων εν ώρα καθήκοντος. Αυτός ο κύκλος πρέπει να τελειώσει. Η ειρήνη δεν διασφαλίζεται αφήνοντας τα νησιά ανυπεράσπιστα ή ζητώντας την άδεια της Τουρκίας για την άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων. Διασφαλίζεται μέσω της ισχύος, των συμμαχιών και της αποφασιστικότητας.

Πηγή: Middle East Forum απόδοση geopolitico.gr

Από τα βουνά του Τούντζελι στα Σώκια του Αϊδινίου - Γιατί η νέα έδρα της απέναντι από τη Σάμο έχει στρατηγική βαρύτητα - Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τη συγκεκριμένη υπόθεση

Με τίτλους που κινούνται από το «η κίνηση που τρόμαξε την Ελλάδα» μέχρι το «η Σάμος στο μικροσκόπιο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων», τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις τελευταίες ώρες τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Χοζάτ του Τούντζελι, στην ανατολική Τουρκία, στα Σώκια του Αϊδινίου, λίγα χιλιόμετρα από τις ακτές απέναντι από τη Σάμο.

Η Sözcü έφτασε μάλιστα να συνδέσει ευθέως την κίνηση με τις πρόσφατες ελληνοτουρκικές αντιπαραθέσεις, ενώ η Yeni Asır υποστήριξε ότι περίπου 2.004 επαγγελματίες καταδρομείς έχουν πλέον εγκατασταθεί στην περιοχή. Πέρα όμως από τις γνωστές υπερβολές εσωτερικής κατανάλωσης που συνοδεύουν συχνά τέτοιου τύπου δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο, η μεταφορά μιας ολόκληρης ταξιαρχίας καταδρομών από την ανατολική Τουρκία στα παράλια του Αιγαίου έχει πραγματική στρατηγική βαρύτητα και αξίζει να εξεταστεί ανεξάρτητα από τη ρητορική που τη συνοδεύει.

Από το Τούντζελι στα παράλια του Αιγαίου

Η σημασία της συγκεκριμένης κίνησης γίνεται σαφέστερη όταν εξεταστεί η ίδια η ταυτότητα της 51ης. Δεν πρόκειται για έναν νέο σχηματισμό που δημιουργήθηκε ειδικά για το Αιγαίο ούτε για μία μονάδα που μέχρι σήμερα είχε ως κύρια αποστολή αμφίβιες επιχειρήσεις. Πρόκειται για στρατιωτικό σχηματισμό με ιστορία δεκαετιών στην ανατολική Τουρκία και επιχειρησιακό υπόβαθρο που διαμορφώθηκε σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.

Η ιστορική της έδρα βρισκόταν στο Χοζάτ, στην επαρχία Τούντζελι, μία από τις πλέον ορεινές περιοχές της Τουρκίας και για δεκαετίες έναν από τους βασικούς χώρους επιχειρήσεων των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας εναντίον του PKK. Η μονάδα εμφανιζόταν παλαιότερα ως 51η Ταξιαρχία Πεζικού Εσωτερικής Ασφάλειας. Σταδιακά μετασχηματίστηκε και ήδη από το 2018 καταγραφόταν επισήμως ως 51η Ταξιαρχία Καταδρομών. Η αλλαγή δεν είναι απλώς ονοματολογική. Αντανακλά τον προσανατολισμό προς ελαφρύτερες, περισσότερο ευέλικτες δυνάμεις, εκπαιδευμένες για ανάπτυξη και επιχειρήσεις σε απαιτητικό έδαφος.

Μια μονάδα με πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία

Το επιχειρησιακό της παρελθόν δεν περιορίζεται σε ασκήσεις. Τον Δεκέμβριο του 2017, για παράδειγμα, η 51η είχε την ευθύνη διοίκησης της επιχείρησης «Şehit Jandarma Yüzbaşı Fuat Oğuzcan-2 Operasyonu» - «Επιχείρηση Πεσόντος Λοχαγού Χωροφυλακής Φουάτ Ογούζτζαν-2», στην περιοχή Χοζάτ-Τανζί Ντερεσί του Τούντζελι. Υπό τη διοίκησή της επιχειρούσαν δυνάμεις της Χωροφυλακής του Τούντζελι, τάγμα καταδρομών της Χωροφυλακής από το Ελαζίγ και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων. Αυτό δίνει και το ακριβέστερο περίγραμμα των δυνατοτήτων της.

Η 51η έχει αναπτυχθεί μέσα σε ένα επιχειρησιακό περιβάλλον που απαιτεί κινητικότητα, δράση μικρών και μεσαίων σχηματισμών σε δύσβατο έδαφος, αναζήτηση και εκκαθάριση περιοχών, επιχειρήσεις ημέρα και νύχτα και συνεργασία με άλλες επίλεκτες μονάδες. Η Sözcü υποστηρίζει στο σημερινό της δημοσίευμα ότι η μονάδα είχε συμμετοχή και στην τουρκική επιχείρηση «Zeytin Dalı Harekâtı» – «Κλάδος Ελαίας» στο Αφρίν της Συρίας το 2018, παρουσιάζοντάς την ως έναν από τους έμπειρους σχηματισμούς των τουρκικών χερσαίων δυνάμεων. Η συγκεκριμένη αναφορά προέρχεται από το τουρκικό δημοσίευμα και δεν συνοδεύτηκε στη σημερινή ενημέρωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας από αναλυτικό επιχειρησιακό ιστορικό της μονάδας.

Αυτό που χρειάζεται παράλληλα να διαχωριστεί είναι η έννοια «καταδρομείς» από την έννοια «πεζοναύτες». Η 51η δεν είναι, με βάση τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία, αμφίβια ταξιαρχία. Οι τουρκικές αμφίβιες δυνάμεις αποτελούν διαφορετικό επιχειρησιακό σκέλος και σημαντικό μέρος τους βρίσκεται στη Φώκαια, βόρεια της Σμύρνης . Η μεταφορά της 51ης στα Σώκια δεν σημαίνει επομένως ότι η Τουρκία εγκαθιστά αυτομάτως μία νέα δύναμη αμφίβιας επίθεσης απέναντι από τη Σάμο. Σημαίνει όμως ότι μεταφέρει στα παράλια του Αιγαίου έναν σχηματισμό χερσαίων δυνάμεων με εμπειρία πραγματικών επιχειρήσεων, δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης και προσωπικό προσανατολισμένο σε επιχειρήσεις υψηλής κινητικότητας.

Η ταξιαρχία από την οποία πέρασε ο Χουλουσί Ακάρ

Η 51η έχει και μία ιδιαίτερη θέση στην πρόσφατη ιστορία της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας. Ο Χουλουσί Ακάρ, μετέπειτα αρχηγός του τουρκικού Γενικού Επιτελείου και υπουργός Άμυνας, ανέλαβε μετά την προαγωγή του σε ταξίαρχο το 1998 τη διοίκηση της τότε 51ης Ταξιαρχίας Πεζικού Εσωτερικής Ασφάλειας στο Χοζάτ και παρέμεινε στη θέση έως το 2000. Όταν επέστρεψε στο Χοζάτ τον Μάρτιο του 2018 ως αρχηγός ΓΕΕΘΑ, η μονάδα εμφανιζόταν πλέον ως 51η Ταξιαρχία Καταδρομών. Το Anadolu σημείωνε τότε ότι ήταν γνωστή στην Τουρκία και ως «Kut-ül Amare Fatihi» - «Νικήτρια της Κουτ αλ-Αμάρα», ονομασία με αναφορά στην οθωμανική νίκη εναντίον των βρετανικών δυνάμεων στην Κουτ της Μεσοποταμίας κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σύνδεση με τον Ακάρ ασφαλώς δεν προσδίδει από μόνη της μεγαλύτερη επιχειρησιακή ισχύ στη σημερινή μονάδα. Δείχνει όμως ότι η 51η δεν αποτελεί περιφερειακό ή νεοσύστατο σχηματισμό, αλλά μονάδα με μακρά συνέχεια μέσα στις τουρκικές χερσαίες δυνάμεις.

Τι λέει επισήμως η Άγκυρα;

Ένα κρίσιμο στοιχείο προέκυψε σήμερα από το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η Άγκυρα επιβεβαίωσε επισήμως τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στα Σώκια και διευκρίνισε ότι η αλλαγή της έδρας της μονάδας είχε εγκριθεί ήδη από τον Ιούνιο του 2026, «σύμφωνα με τις ανάγκες αποστολής και επιχειρήσεων των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων».

Η συγκεκριμένη διευκρίνιση είναι σημαντική, διότι βάζει ένα όριο στις ερμηνείες που εμφανίζονται σε μερίδα του τουρκικού Τύπου. Η απόφαση δεν ελήφθη τις τελευταίες ημέρες ως άμεση απάντηση στην επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο ή σε κάποια συγκεκριμένη ελληνική κίνηση. Η διαδικασία είχε ήδη δρομολογηθεί από τον Ιούνιο και η νέα παρουσία της 51ης στα Σώκια ήταν ορατή δημόσια από τα τέλη Αυγούστου. Άλλο όμως η ημερομηνία λήψης της απόφασης και άλλο η στρατηγική σημασία της επιλογής του νέου σημείου εγκατάστασης.

Γιατί τα Σώκια έχουν σημασία;

Η μεταφορά μιας ταξιαρχίας από το ορεινό Τούντζελι στη δυτική Τουρκία συνιστά ουσιαστική μεταβολή στη γεωγραφική κατανομή των τουρκικών χερσαίων δυνάμεων. Τα Σώκια βρίσκονται στην επαρχία Αϊδινίου, στην ευρύτερη ζώνη των μικρασιατικών παραλίων απέναντι από τη Σάμο και κοντά στον άξονα Κουσάντασι - χερσόνησος Ντιλέκ. Η νέα έδρα τοποθετεί επομένως μία έμπειρη ταξιαρχία καταδρομών σε εντελώς διαφορετικό στρατηγικό περιβάλλον από εκείνο στο οποίο επιχειρούσε επί δεκαετίες.

Σύμφωνα με πηγές από το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η Αθήνα παρακολουθεί στενά τη συγκεκριμένη υπόθεση και αξιολογεί τόσο τη μεταφορά της μονάδας όσο και τα δεδομένα που αφορούν τη νέα διάταξή της. Οι ίδιες πηγές δεν αποδίδουν σε αυτή τη φάση στη μετακίνηση χαρακτηριστικά που να δικαιολογούν δραματοποιημένες ερμηνείες, ωστόσο το γεγονός ότι πρόκειται για ολόκληρο σχηματισμό επιπέδου ταξιαρχίας και όχι για περιορισμένη μετακίνηση προσωπικού είναι στοιχείο που εξετάζεται προσεκτικά.

Η ελληνική πλευρά έχει άλλωστε λόγους να αντιμετωπίζει διαφορετικά την παρουσία μιας τέτοιας μονάδας από μια συνηθισμένη μεταστάθμευση. Η ευρύτερη μικρασιατική ακτή διαθέτει ήδη σημαντικό αριθμό τουρκικών στρατιωτικών σχηματισμών, ενώ νοτιότερα και βορειότερα βρίσκονται μονάδες με διαφορετικές αποστολές και δυνατότητες. Η προσθήκη της 51ης ενισχύει σε κάθε περίπτωση το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ετοιμότητας στη δυτική Τουρκία.

Οι 2.000 καταδρομείς και τι πραγματικά γνωρίζουμε

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στον αριθμό των ανδρών. Η Yeni Asır γράφει συγκεκριμένα για 2.004 επαγγελματίες καταδρομείς, ενώ η Sözcü χρησιμοποιεί τον αριθμό των περίπου 2.000. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δεν έχει ανακοινώσει επίσημο αριθμό προσωπικού που μεταφέρθηκε στα Σώκια.

Ο αριθμός των 2.000 είναι απολύτως συμβατός με την τάξη μεγέθους μιας ταξιαρχίας, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως επιβεβαιωμένος αριθμός της τουρκικής κυβέρνησης.

Η εικόνα που προκύπτει είναι επομένως πιο σύνθετη από τους τίτλους περί «2.000 κομάντο απέναντι από τη Σάμο». Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία που να επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η 51η δημιουργήθηκε ή μεταφέρθηκε ειδικά με αποστολή εναντίον ελληνικών νησιών. Δεν υπάρχουν επίσης επίσημα δεδομένα που να τη μετατρέπουν ξαφνικά σε αμφίβιο σχηματισμό.

Υπάρχει όμως ένα αδιαμφισβήτητο δεδομένο: η Τουρκία πήρε μία ταξιαρχία καταδρομών με δεκαετίες επιχειρησιακής συνέχειας στην ανατολική χώρα και τη μετέφερε στη δυτική ακτή του Αιγαίου, απέναντι από τη Σάμο. Η απόφαση είχε ληφθεί μήνες πριν από τη σημερινή δημοσιότητα και αυτό αποδυναμώνει τις εύκολες αφηγήσεις περί «άμεσης απάντησης» στην Αθήνα. Δεν μειώνει όμως τη στρατιωτική σημασία της. Γιατί το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν οι τίτλοι στον τουρκικό τύπο επιχειρούν να δημιουργήσουν εντυπώσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας. Αυτό είναι σχεδόν αναμενόμενο. Το ουσιαστικό είναι ότι ένας έμπειρος σχηματισμός καταδρομών άλλαξε γεωγραφικό προσανατολισμό και βρίσκεται πλέον ενταγμένος στη στρατιωτική διάταξη της δυτικής Τουρκίας, σε έναν από τους πλέον ευαίσθητους χώρους του Αιγαίου.

Πηγή: protothema.gr

Τελευταία πέφτουμε συχνά από τα σύννεφα, διαπιστώνοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν θα συνεχίσει να παίζει εσαεί τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα. Η άρνηση των ΗΠΑ να χτυπήσουν τους Χούθι, παρά το επίμονο αίτημα του Πρίγκιπα MbS, αποτελεί ένα σκληρό, αλλά εξαιρετικά χρήσιμο μάθημα ρεαλισμού. Στη νέα πραγματικότητα, οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται βάσει των παλαιών συμμαχιών ή τις ευχές όσων ζουν στη γυάλα τους, αλλά με το ψυχρό ζύγι του εθνικού συμφέροντος και των διαθέσιμων πόρων.

Γιατί, λοιπόν, η Ουάσιγκτον είπε «όχι» στο Ριάντ;

Πρώτον, διότι η αμερικανική διπλωματία αρχίζει πλέον να ιεραρχεί αυστηρά τις απειλές. Όπως εύστοχα παρατηρεί η αναλύτρια April Longley Alley (ανώτερος συνεργάτης στο Washington Institute), το επιτελείο Τραμπ έχει «ανοιχτούς λογαριασμούς με το Ιράν και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και δεν επιθυμεί να ανοίξει ένα νέο μέτωπο, ειδικά πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές». Από την πλευρά τους, οι ίδιοι οι Χούθι, επιδεικνύοντας οξυδέρκεια που συχνά υποτιμούν οι «μεγάλοι» της Δύσης, φροντίζουν να κρατούν τις ΗΠΑ εκτός της εξίσωσης —χωρίς να τεστάρουν την υπομονή τους—, ώστε «να επικεντρώσουν την ενέργειά τους στη Σαουδική Αραβία και τους Υεμενίτες εταίρους της».   

Τον συγκεκριμένο κυνικό πραγματισμό εξέφρασε ωμά και ο Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας πως οι Χούθι επιτρέπουν στα περισσότερα πλοία να περνούν από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ότι «υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ικανοποιημένοι, και θα το τακτοποιήσουμε», φωτογραφίζοντας ξεκάθαρα τη Σαουδική Αραβία.

Υπάρχει, όμως, και η αμείλικτη επιχειρησιακή πραγματικότητα. Μπορεί ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης να απέρριψε πρόσφατα τις ανησυχίες περί εξάντλησης πόρων, υποστηρίζοντας ότι ο αμερικανικός στρατός «έχει αρκετά και περισσότερα από αρκετά πυρομαχικά και αποθέματα για να εκπληρώσει όλους τους στρατηγικούς στόχους του αρχιστράτηγου, και με το παραπάνω». Ωστόσο, η αλήθεια όλοι γνωρίζουν ότι είναι διαφορετική...

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του πρακτορείου Reuters, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, μια απευθείας σύγκρουση με τους Χούθι θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους. Θα μπορούσε, παράλληλα, να αποστραγγίσει ή να ανακατευθύνει τις αμερικανικές δυνατότητες συλλογής πληροφοριών, λόγω της ανάγκης να εντοπιστούν οι νέες θέσεις των Χούθι, οι οποίες έχουν αλλάξει από πέρυσι. Το κυριότερο; Οι ίδιοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η αναχαίτιση των πυραύλων και των drones των ανταρτών θα μπορούσε να εξαντλήσει τα ήδη χαμηλά αποθέματα πυρομαχικών και αναχαιτιστικών βλημάτων.

Η εποχή όπου ένα τηλεφώνημα αρκούσε για να απλώσει η Αμερική την ασπίδα της έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Η Ουάσιγκτον μετράει πλέον τα πυρομαχικά της ένα-ένα, την ώρα που ένα κύμα αντιδράσεων στο εσωτερικό της δεν συγχωρεί άσκοπες στρατιωτικές περιπέτειες που επιβαρύνουν τον μέσο φορολογούμενο.

Το δίδαγμα για όλους είναι αμείλικτο: Όποιος θέλει ασφάλεια στον 21ο αιώνα, καλό είναι να πάψει να ελπίζει σε υπερατλαντικούς σωτήρες. Πρέπει να είναι έτοιμος να ματώσει ο ίδιος και, κυρίως, να βάλει το χέρι βαθιά στην τσέπη. Η γεωστρατηγική ενηλικίωση δεν είναι πλέον επιλογή, είναι μονόδρομος...