iEpikaira

του Λάμπρου Τζούμη, Υποστρατήγου ε.α.

Η πληροφορία περί ψήφισης νομοσχεδίου από την Άγκυρα, με το οποίο θεωρεί ότι το μισό Αιγαίο της ανήκει, φέρνει στο μυαλό τις θριαμβολογίες μετά την υπογραφή της Διακήρυξης Φιλίας και καλής γειτονίας το 2023, αλλά και τις επιθέσεις περί «πατριωτών της φακής» εναντίον όσων ασκούσαν κριτική σε αυτή την πολιτική προσέγγισης.

Κάθε φορά που η Τουρκία παρουσιάζει ένα νέο αφήγημα για να προσδώσει νομιμοφάνεια στις παράνομες διεκδικήσεις της, διάφοροι αναλυτές, καθηγητές και δημοσιολογούντες σπεύδουν να μας εξηγήσουν ότι «δεν έχει νομική βάση», ότι «παραβιάζει το διεθνές δίκαιο» κ.λπ. Λες και η Τουρκία ενδιαφέρεται για το διεθνές δίκαιο ή λες και το διεθνές δίκαιο αποτελεί κάποιο ιερό φυλακτό που μας προστατεύει αυτομάτως από την τουρκική επιθετικότητα.

Το ζήτημα δεν είναι αν οι τουρκικές ενέργειες είναι παράνομες. Το ζήτημα είναι ότι η Τουρκία, αμέσως μετά, έρχεται επί του πεδίου και επιχειρεί να τις επιβάλει στην πράξη. Παράνομο είναι και το τουρκολιβυκό μνημόνιο• ανυπόστατο, χωρίς καμία νομική αξία, όπως θέλει να το χαρακτηρίσει ο καθένας. Στην ίδια περιοχή η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Αίγυπτο, όπου σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτό δεν εμπόδισε τη «φίλη» Τουρκία να στείλει πολεμικά πλοία στην Κάσο το 2024 και να εκδιώξει το ιταλικό σκάφος που πραγματοποιούσε έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου.

Όταν ψηφιστεί ο σχετικός νόμος από την τουρκική εθνοσυνέλευση και οι Έλληνες αλιείς κινηθούν στα 7 ν.μ. από τα ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου, ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, και βρεθούν αντιμέτωποι με σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής, τότε θα ακουστεί ξανά η γνωστή επωδός: «Δηλαδή τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο;»

Η Τουρκία εφαρμόζει εδώ και δεκαετίες μια μακρόπνοη στρατηγική με στόχο την οικειοποίηση των θαλασσίων ζωνών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, δηλαδή ουσιαστικά του μισού Αιγαίου. Δεν πρόκειται για κάποια περιστασιακή πρόκληση ή για «ρητορική εσωτερικής κατανάλωσης». Η Άγκυρα είχε θέσει για πρώτη φορά το ζήτημα αυτό ήδη από το 1974, με τη ΝΟΤΑΜ 714.

Στις 6 Αυγούστου 1974 καθόρισε μονομερώς μια γραμμή αναφοράς στο μέσον του Αιγαίου και γνωστοποίησε ότι όλα τα αεροσκάφη που θα πετούσαν ανατολικά αυτής της γραμμής όφειλαν να αναφέρονται στο κέντρο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της Κωνσταντινούπολης και να λαμβάνουν οδηγίες από αυτό. Η ενέργεια αυτή αποτελούσε ευθεία αμφισβήτηση του FIR Αθηνών και διαμόρφωνε, στην πράξη, μια οριοθετική γραμμή που συμπίπτει περίπου με τις σημερινές τουρκικές διεκδικήσεις περί «διαμοιρασμού» του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό.

Τότε, όμως, υπήρξε δυναμική αντίδραση από την Αθήνα. Με τη ΝΟΤΑΜ 1157, στις 13 Σεπτεμβρίου 1974, η Ελλάδα κήρυξε το Αιγαίο επικίνδυνη περιοχή για τη διεθνή αεροπλοΐα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στις διεθνείς αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες αναγκάστηκαν να χρησιμοποιούν εναλλακτικά και δαπανηρότερα δρομολόγια, παρακάμπτοντας τους αεροδιαδρόμους του Αιγαίου.

Αποτέλεσμα; Το 1980 η ίδια η Τουρκία ανακάλεσε μονομερώς τη ΝΟΤΑΜ 714, όταν διαπίστωσε ότι η κατάσταση έπληττε τα δικά της συμφέροντα και ιδιαίτερα τον τουρισμό της. Δηλαδή, η Άγκυρα υποχώρησε όχι επειδή «πείστηκε» από το διεθνές δίκαιο, αλλά επειδή υπήρξε κόστος. Αυτό είναι το πραγματικό μάθημα της υπόθεσης.

Ωστόσο, η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ποτέ τη στρατηγική αμφισβήτησης. Με το επιχείρημα ότι η Σύμβαση του Σικάγο δεν αφορά τα κρατικά αεροσκάφη, αρνείται διαχρονικά να υποβάλλει σχέδια πτήσης για τις εισόδους των στρατιωτικών αεροσκαφών της στο FIR Αθηνών, διαπράττοντας συστηματικά παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και επιδιώκοντας σταθερά την αποδυνάμωση του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος στο Αιγαίο.

Το 2010, επί κυβερνήσεως Γιώργου Παπανδρέου, η ελληνική πλευρά είχε φτάσει κοντά σε συμφωνία με την Τουρκία για «συνεκμετάλλευση φυσικών πόρων και συνδιαχείριση σε επίπεδο ελέγχου και άμυνας». Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε ουσιαστικά συνέχεια του Συμφώνου της Μαδρίτης του 1997, μετά την κρίση των Ιμίων, όταν ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης συνυπέγραψε με τον Ντεμιρέλ ένα πλαίσιο αρχών με το οποίο η Ελλάδα αναγνώριζε στην Τουρκία ότι διαθέτει «ζωτικά συμφέροντα» στο Αιγαίο. Ένα δώρο στρατηγικής σημασίας, το οποίο η Άγκυρα αξιοποιεί έκτοτε συστηματικά σε κάθε νέα διεκδίκησή της.

Η φωτογραφία είναι από τις βραχονησίδες Καλόγηροι στη μέση ακριβώς του Αιγαίου, πάνω στον 25ο μεσημβρινό σε απόσταση 26 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Άνδρου που η Τουρκία τις έχει εντάξει στις γκρίζες ζώνες.

Απο την σελίδα του κ. Λάμπρου Τζούμη στο fb προσπελάστηκε anixneuseis.gr

Παρά το γεγονός ότι σε πολλά ΜΜΕ και η επίσημη ελληνική θέση είναι ότι οι έρευνες θα διεξαχθούν νότια της μέσης γραμμής των θαλάσσιων ελληνολιβυκών συνόρων (κατά την άποψη της Ελλάδας και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο), να ληφθούν υπόψη τα εξής:

Η συμφωνία αυτή γίνεται σε συνέχεια της λιβυκής αντίδρασης για τις έρευνες που έχουν ανακοινωθεί από ελληνικής πλευράς σε συνεργασία με την εταιρία Chevron την οποία η Λιβύη χαρακτήρισε ότι καταπατά τα λιβυκά κυριαρχικά δικαιώματα και περισσότερο ως κίνηση αντιπερισπασμού θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

Η Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν συμφωνεί με την ελληνική θέση ότι αυτή θα πρέπει να γίνει με την αρχή της μέσης γραμμής, αλλά με την αρχή της ευθυδικίας δηλαδή με δίκαιη κρίση (κατά την άποψη της Λιβύης) για την επίτευξη «δίκαιου αποτελέσματος» και ταυτίζεται απόλυτα με τις θέσεις της Τουρκίας που προτείνει το ίδιο για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με τη χώρα μας.

Η Λιβύη, έχει κλείσει από το 1973 τον Κόλπο της Σύρτης με ευθεία γραμμή βάσης μήκους 306 ναυτικών μιλίων (κόκκινη γραμμή) κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου που η οριοθεσία τέτοιων κόλπων απαιτεί ότι το άνοιγμά τους δεν ξεπερνά τα 24 ν.μ. Αν αυτό ληφθεί υπόψη στην οριοθέτηση με τη χώρα μας μετατοπίζει βορειότερα το όριο των θαλασσίων ζωνών σε βάρος της Ελλάδας μειώνοντας την έκταση της ελληνικής ΑΟΖ.

Το 2004, η Λιβύη προχώρησε σε μια σειρά παραχωρήσεων σε πετρελαϊκή εταιρία για χερσαία και θαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε περιοχές, που ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και έφταναν σχεδόν μέχρι την Γαύδο. Το θέμα πάγωσε μετά από συνάντηση του τότε ΠτΔ Κάρολου Παπούλια με τον Μουαμάρ Καντάφι που διατηρούσε καλές σχέσεις. Οι διαπραγματεύσεις που έγιναν στη συνέχεια δεν έφεραν αποτελέσματα καθόσον οι Λίβυοι θεωρούσαν ότι τα «μικρά νησιά» που βρίσκονταν νότια της Κρήτης (Γαύδος, Γαυδοπούλα, κ.λπ) δεν είχαν δικαίωμα επήρειας σε ΑΟΖ, δηλαδή την ίδια άποψη που έχει η Τουρκία.

Συμπερασματικά και κατόπιν όσων προαναφέρθηκαν η επιλογή από τη Λιβύη της Τουρκίας ως χώρα συνεταίρο στις έρευνες δηλ. τον νταή της περιοχής, καταδεικνύει ότι η πρόθεση είναι να επεκταθούν αυτές και σε περιοχές θαλάσσιας ελληνικής δικαιοδοσίας, και όχι όπως υποστηρίζεται από ελληνικής πλευράς νότια της μέσης γραμμής των θαλάσσιων ελληνολιβυκών συνόρων, δοκιμάζοντας για μια ακόμα φορά τις αντιδράσεις της Ελλάδας.

Η Τουρκία προχώρησε στην κατάθεση χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, στην UNESCO ο οποίος αποτυπώνει όλες τις διεκδικήσεις εις βάρος της χώρας μας. Η Άγκυρα είχε δηλώσει από τον Απρίλιο ότι θα «υποβάλει Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό στην UNESCO και στα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών».

Το ελληνικό ΥΠΕΞ με ανακοίνωσή του ανέφερε ότι ο τουρκικός χάρτης δεν έχει έρεισμα στο διεθνές δίκαιο, καθώς επιχειρεί να σφετεριστεί περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας, και δεν απευθύνεται σε διεθνή οργανισμό που επιβάλλει υποχρέωση ανάρτησης σχετικών χαρτών.

Να επισημάνουμε ότι οι επαναλαμβανόμενες εις βάρος μας διεκδικήσεις της Τουρκίας πραγματοποιούνται με το «Σύμφωνο Φιλίας και Συνεργασίας» που έχουμε υπογράψει, ευρισκόμενο σε ισχύ. Επίσης η επίκληση για μια ακόμα φορά του διεθνούς δικαίου από την πλευρά μας απέναντι σε μια χώρα που το ποδοπατεί καθημερινά αποτελεί μια ψευδαίσθηση με αυτοκαταστροφικές συνέπειες.

Η Τουρκία με το χάρτη που κατέθεσε και όσα αναφέρονται στην ιστοσελίδα του τουρκικού ΥΠΕΞ :

-Επιχειρεί προσπάθεια νομιμοποίησης του ιδεολογήματος της Γαλάζιας Πατρίδας που κόβει το Αιγαίο στη μέση, και εγκλωβίζει ελληνικά νησιά μέσα σε θαλάσσιες ζώνες που κατά την άποψη της Τουρκίας της ανήκουν.

-Επικαλείται και για μια ακόμα φορά το πρωτόκολλο της Βέρνης (1976), το οποία χαρακτηρίζει ως «δεσμευτικό κείμενο», που προβλέπει ότι οι δύο χώρες επιβάλλεται να απέχουν από κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να διαταράξει τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση της διαφοράς σχετικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.Υπόψη ότι η αναφορά από την Τουρκία «σε διατάραξη των διαπραγματεύσεων» αφορά τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονταν τότε μεταξύ των δύο χωρών για προσφυγή στη Χάγη. Το πρωτόκολλο ήταν μια πολιτική προσωρινή συμφωνία και όχι διεθνή συνθήκη που έπαυσε να ισχύει από τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν με ευθύνη της Τουρκίας όταν εκείνη υπαναχώρησε από την αρχική απόφασή της για από κοινού με την Ελλάδα προσφυγή στη Χάγη.

-Επαναφέρει τη θεωρία των γκρίζων ζωνών που έχει θέσει στο «τραπέζι» μετά την κρίση των Ιμίων (νησιά, νησίδες, βραχονησίδες απροσδιορίστου κυριότητας)

-Αμφισβητεί την ύπαρξη συνόρων με την Ελλάδα στις εκβολές του Έβρου (στο Δέλτα), δηλ. επί της ουσίας ζητάει αλλαγή συνόρων. Υπόψη ότι η όριος γραμμή στην περιοχή του Έβρου ορίστηκε με βάση το πρωτόκολλο των Αθηνών του 1926, που υπογράφηκε ανάμεσα στις δυο χώρες . Η εν λόγω συμφωνία επιβεβαίωσε τη συνοριακή γραμμή όπως είχε καθοριστεί από τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923. Αναφορικά με τον Έβρο ποταμό καθορίστηκε ότι η μέση γραμμή της κοίτης του ποταμού αποτελεί την όριο γραμμή μεταξύ των δύο χωρών. Για τις εκβολές του Έβρου, το Πρωτόκολλο ορίζει ότι τα θαλάσσια σύνορα διευρύνονται κατά 3 ναυτικά μίλια από τη μέση γραμμή του κύριου καναλιού του ποταμού. Συγκεκριμένα αναφέρεται : «Από του τελευταίου τούτου σημείου (του ποταμού) η οριοθετική γραμμή καθορίζεται δια προεκτάσεως της διαμέσου γραμμής του διαύλου ναυσιπλοΐας προς κατεύθυνσιν νοτιοδυτική περίπου επί αποστάσεως 3 ναυτικών μιλίων (1 μίλλιον ισούται προς 1609,31 μ)».

[iEpikaira: Περισσότερα στο protothema.gr]

Επίθεση του Ισραήλ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Νεκροί ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Πριν μερικές μέρες έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας είχε κατηγορήσει το Ιράν ότι δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του αναφορικά με τη μη διάδοση πυρηνικών και επισήμανε ότι η Τεχεράνη διαθέτει αρκετό ουράνιο εμπλουτισμένο για να κατασκευάσει πυρηνικές βόμβες, εάν το επιλέξει.

Το στοιχείο αυτό ήταν καθοριστικό για την αντίδραση του Ισραήλ με στόχο να εξουδετερώσει αυτό που θεωρεί ως υπαρξιακή απειλή, δηλ. τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Ένα πρώτο συμπέρασμα από την επίθεση και το θάνατο δυο κορυφαίων Ιρανών πολιτικο-στρατιωτικών ηγετών είναι ότι οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες διαθέτουν ένα δίκτυο πληροφοριών που είναι σε θέση να γνωρίζουν που βρίσκεται ο καθένας από την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία εχθρικών χωρών και έχουν τη δυνατότητα να τους εξουδετερώσουν.

Το Ισραήλ είναι ένα μικρό κράτος με εννιά εκατομμύρια κατοίκους, περίπου δηλαδή όσο η Ελλάδα που κατόρθωσε να συγκροτηθεί και να επιβιώσει μέχρι σήμερα, κυριολεκτικά δια «πυρός και σιδήρου». Επί σειρά ετών αντιμετώπισε ισχυρότερους στρατιωτικά αντιπάλους, με δεδομένη βούληση να το καταστρέψουν. Παρ΄ όλα αυτά στις συγκρούσεις που ενεπλάκη κατόρθωσε να εξέλθει πάντα νικητής.

Ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες ήταν η στήριξη που παρείχαν οι ΗΠΑ στο εβραϊκό κράτος, αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Σημαντικό ρόλο στην «επιβίωση» του διαδραμάτισε η στρατιωτική στρατηγική που υιοθέτησε, για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το Ισραήλ εφάρμοσε την επιθετική στρατιωτική στρατηγική και την επιλογή του «πρώτου κτυπήματος». Εκτίμησε την πολεμική πρωτοβουλία σαν την υπέρτατη πολλαπλασιαστική δύναμη για εξισορρόπηση της αντίπαλης αριθμητικής υπεροχής.

Ο αείμνηστος φιλόσοφος Παναγιώτης Κονδύλης στο βιβλίο του «Θεωρία του Πολέμου» αναφερόμενος στην τουρκική απειλή για τη χώρα μας επισημαίνει ότι : Η ελληνική πλευρά θα πρέπει να βρει την αποφασιστικότητα να καταφέρει το πρώτο πλήγμα, αιφνιδιάζοντας τον εχθρό. Αυτό δεν το επιβάλλει κάποια «πολεμοχαρής» διάθεση, αλλά η λογική των σύγχρονων οπλικών συστημάτων. Αν η ελληνική πλευρά προτίθεται σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου να αφήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων στον εχθρό, τότε έχει κατά πάσα πιθανότητα υπογράψει μόνη της και εκ προοιμίου την καταδίκη της.

Σήμερα στην Ελλάδα η αναφορά και μόνο σε προληπτικό πρώτο πλήγμα αποτελεί αιτία να χαρακτηριστεί κάποιος πατριδοκάπηλος, πολεμοχαρής, ή εθνικιστής και το σύνηθες ερώτημα στην ακολουθούμενη κατευναστική πολιτική απέναντι στην Τουρκία είναι : «Δηλαδή τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο ;»

Την 1η Απριλίου 1955 οι Ελληνοκύπριοι ξεσηκώθηκαν για να αποτινάξουν τον βρετανικό ζυγό, με στόχο την «Ένωσιν» με τη μητέρα - πατρίδα Ελλάδα. Με αφορμή την επέτειο που ο εορτασμός της καθιερώθηκε από φέτος και στα ελληνικά σχολεία θα ήταν σκόπιμο να θυμηθούμε αρχικά κάποια σημεία από το παρελθόν και στη συνέχεια να αναφερθούμε στο σήμερα :

ΠΑΡΕΛΘΟΝ : Λίγες μέρες μετά την έναρξη του αγώνα ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ τότε Νίκος Ζαχαριάδης εκτός από την καταδίκη του κινήματος έδωσε στη δημοσιότητα τα στοιχεία του αρχηγού της ΕΟΚΑ, (Γεωργίου Γρίβα - Διγενή), της οργάνωσης που είχε αναλάβει το επιχειρησιακό σκέλος της στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τους Άγγλους αποικιοκράτες.

Γράφει συγκεκριμένα ο ίδιος ο Γρίβας, στα απομνημονεύματά του (Σελ. 50) :

«Ο Αρχηγός του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος Ζαχαριάδης εις ραδιοφωνικήν ομιλίαν του, περί τα μέσα Απριλίου 1955, εκείθεν του παραπετάσματος, μετά το σύνηθες υβρεολόγιον κατά του κινήματος μας αποκαλύπτει διά πρώτην φοράν εις τους Άγγλους την ταυτότητα του Διγενή».

Σε ομιλία του ο Ζαχαριάδης είπε μεταξύ άλλων: «Πρέπει να ξεσκεπάσουμε τους εθνοπροδότες, κάτω από όποια μάσκα κι αν παρουσιάζονται, κι έτσι να τους απομονώσουμε. Σήμερα πια που τα πασχαλιάτικα βαρελότα σκάσαν κι ο ψευτοδιγενής του Γρίβα ξεσκεπάστηκε, μπορούμε να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Πρόκειται λοιπόν για τα παρακάτω: Τον Οκτώβρη του 1954, αξιωματικός του στρατού της Αθήνας εμφανίστηκε στην Κύπρο, όπου είπε ότι θα αρχίσει αντάρτικο και ότι αυτή τη δουλειά τη διευθύνει ο γνωστός αρχιχίτης Γρίβας».

ΣΗΜΕΡΑ : Τα κόμματα της αριστεράς που έβγαλαν ανακοινώσεις για τα συνθήματα που φώναξαν οι Σπουδαστές της ΣΜΥΝ στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου και μίλησαν για «κουφιοκέφαλο εθνικισμό των κάθε λογής πατριδοκάπηλων» ενοχλήθηκαν για το «Η Κύπρος είναι ελληνική».

Είναι οι ίδιοι που συμμετέχουν σε διαδηλώσεις και κόπτονται για τα δικαιώματα των προσφύγων - μεταναστών αλλά όχι για την Κύπρο.

Είναι αυτοί που θα κάνουν αναρτήσεις για το Λαμπράκη ή τον Μπελογιάννη ως εμβληματικά θύματα της βίας, αλλά όχι για τον Τάσο Ισαάκ και το Σολωμό Σολωμού που τους δολοφόνησαν οι Τούρκοι.

Είναι οι ίδιοι που δεν αποδέχονται την έννοια του Έθνους καθώς και το : «Το ομόαιμον, το ομόγλωσον, το ομότροπον και το ομόθρησκον» για την Κύπρο, αλλά διακατέχονται από διεθνιστική αντίληψη.

Είναι αυτοί που υπέγραψαν την επαίσχυντη συμφωνία τω Πρεσπών με το επιχείρημα ότι θα εξασφαλίσουμε διπλωματικό κεφάλαιο για να το χρησιμοποιήσουμε απέναντι στην Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα θα σε χαρακτηρίσουν πολεμοκάπηλο και εθνικιστή αν μιλήσεις ότι στόχος μας θα πρέπει να είναι το ξήλωμα της τουρκικής σημαίας από τον Πενταδάκτυλο.

Τέλος : Η επικράτηση του δόγματος «Η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάδα συμπαρίσταται» μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μαδρίτης το 1997 επιτρέπει στην εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να αποστασιοποιείται από τις εθνικές της υποχρεώσεις και να δικαιολογεί την κατευναστική πολιτική απέναντι στην Τουρκία. Εκτός από την καθιέρωση του εορτασμού της 1η; Απριλίου 1955 στα σχολεία, που είναι μια θετική εξέλιξη, η Ελλάδα πρέπει να αναλάβει ουσιαστικά τις υποχρεώσεις της ως εγγυήτρια δύναμη απέναντι στον κυπριακό ελληνισμό.

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΤΖΟΥΜΗΣ*

Η Τουρκία έστειλε κορβέτα σε απόσταση 7 ναυτικών μιλίων βόρεια της Κρήτης στο ύψος του Αγίου Νικολάου, η οποία παρακολουθεί τις εργασίες που λαμβάνουν χώρα από ιταλικά ερευνητικά πλοία στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (θέση 1). Μέσω ασυρμάτου, με ηχογραφημένο μήνυμα ανέφερε ότι τα ερευνητικά σκάφη βρίσκονται σε περιοχή εκτός ελληνικής δικαιοδοσίας.

Να επισημάνουμε ότι η περιοχή δεν βρίσκεται εντός του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου αλλά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο σε περιοχή που η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα (ελληνική υφαλοκρηπίδα).

Η Τουρκία για ακόμα μια φορά μας υπενθυμίζει επί του πεδίου ότι η Ελλάδα δεν έχει θαλάσσια δικαιοδοσία στα νησιά πέραν των χωρικών υδάτων (6 ν.μ.) που η ίδια κατά παράνομο και πειρατικό τρόπο αποφάσισε.

Είναι σκόπιμο να κάνουμε μια αναδρομή στη διαχείριση των κρίσεων και αμφισβητήσεων από την πλευρά της Τουρκίας της ελληνικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας από το 1976 μέχρι σήμερα για να διαπιστώσουμε τις υποχωρήσεις που έχουν γίνει από ελληνικής πλευράς και να αντιληφθούμε ότι η μόνη γλώσσα που αντιλαμβάνεται η Άγκυρα είναι αυτή της ισχύος.

Στις κρίσεις του 1976 και 1987 όταν η Τουρκία έστειλε ερευνητικό σκάφος στο Αιγαίο σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας οι δύο χώρες έφτασαν στο χείλος της ένοπλης σύγκρουσης.

Το 1976 η κρίση επισφραγίστηκε με το πρωτόκολλο της Βέρνης σύμφωνα με το οποίο οι δύο χώρες θα απέχουν από έρευνες πέραν των χωρικών τους υδάτων μέχρι τη διευθέτηση του θέματος της υφαλοκρηπίδας και η σύρραξη αποφεύχθηκε. Πέντε δεκαετίες μετά, το θέμα παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα και η Τουρκία βγάζει από τη ναφθαλίνη ένα κείμενο δηλαδή αυτό της Βέρνης, που δεν είναι καν συμφωνία, όταν κρίνει απαραίτητο.

Το 1987 η διαχείριση της κρίσης επί του πεδίου από την ελληνική πλευρά έγινε με «δυναμικό» τρόπο, καθόσον δηλώσαμε ότι θα βυθίσουμε το τουρκικό σκάφος. Έγινε επιστράτευση, πραγματοποιήθηκαν όλες οι πολεμικές προπαρασκευές και η Ελλάδα έδειχνε ότι ήταν έτοιμη να πάει ακόμα και σε στρατιωτική σύγκρουση. Το γεγονός αυτό ανάγκασε την Τουρκία να αναδιπλωθεί και να αποσύρει το σκάφος. Να επισημάνουμε όμως το πολιτικό και διπλωματικό παράδοξο, καθόσον την επόμενη χρονιά στη συνάντηση των πρωθυπουργών Ελλάδας και Τουρκίας στο Νταβός, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα πήγε με τον αέρα της επικράτησής της στην πρόσφατη κρίση έφυγε σαφώς με δυσμενέστατη θέση, όσον αφορά τα συμφέροντά της σε σχέση με την Τουρκία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεσμεύτηκε απέναντι στον Οζάλ, ότι η Ελλάδα θα απέχει από οποιαδήποτε έρευνα στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου, αν κάνει το ίδιο και η Τουρκία, μέχρις ότου λυθεί το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. Λίγους μήνες αργότερα ο Ανδρέας Παπανδρέου θα κάνει την αυτοκριτική του με τη φράση «mea culpa» δηλ. (λάθος μου), για την ζημιογόνο για τα συμφέροντα της Ελλάδας δέσμευση.

Τον Νοέμβριο του 2008, οι Τούρκοι έστειλαν για λογαριασμό τους το μισθωμένο Νορβηγικό ερευνητικό σκάφος «Malene Ostervold» στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, στα 7 ν.μ. νότια από το Καστελόριζο, συνοδευόμενο από την τουρκική φρεγάτα «Γκεντίζ». Στην περιοχή έσπευσε η ελληνική κανονιοφόρος «Πολεμιστής», που ενημέρωσε δια του ασυρμάτου το νορβηγικό πλοίο ότι πραγματοποιεί παράνομες έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Αντί όπως να απαντήσει ο Νορβηγός Πλοίαρχος, απάντησε ο Τούρκος Κυβερνήτης της φρεγάτας, λέγοντας ότι το πλοίο είναι ερευνητικό, εφοδιασμένο με άδεια από την Τουρκία και ότι η υφαλοκρηπίδα δεν είναι ελληνική. Η ανταλλαγή μηνυμάτων δια του ασυρμάτου συνεχίστηκε για πολλές ώρες. Τελικά, μετά από διαβήματα της Αθήνας στην Άγκυρα και με εντολή του Νορβηγού Πρέσβη το ερευνητικό πλοίο αποχώρησε. Μετά την κρίση στον ιστότοπο Wikileaks διέρρευσε έγγραφο με συνομιλία ανάμεσα στον Τούρκο Αναπληρωτή Υφυπουργό Εξωτερικών Χαϊντάρ Μπερκ (Haydar Berk), που έκανε παράπονα στον Αμερικανό Επιτετραμμένο στην Άγκυρα για τον τότε Α/ΓΕΕΘΑ, Στρατηγό ε.α. Δημήτρη Γράψα επειδή τόλμησε να στείλει στα 50 μέτρα από το νορβηγικό σκάφος την Κανονιοφόρο «Πολεμιστής» και να απειλήσει με βύθιση το ερευνητικό πλοίο.

Το 2020 η Τουρκία απέστειλε το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Oruc Reis στα εννέα ναυτικά μίλια από το Καστελλόριζο και επί τρεις μήνες διεξήγαγε έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα (θέση 3). Από ελληνικής πλευράς αρχικά είχε διατυπωθεί η άποψη, ότι δεν κάνει ή δεν μπορεί να πραγματοποιήσει έρευνες, λόγω του θορύβου των παραπλεόντων σκαφών. Οι Τούρκοι καθημερινά μας βομβάρδιζαν με εικόνες από το ερευνητικό σκάφος και διατείνονταν ότι διεξάγουν έρευνες μέσα στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Ο τότε Υπουργός Επικρατείας και σημερινός ΥΠΕΞ κ. Γεραπετρίτης με δηλώσεις του ανέφερε ότι «η κόκκινη γραμμή είναι η εθνική κυριαρχία, και όταν λέμε εθνική κυριαρχία εννοούμε αυτονοήτως τα εθνικά χωρικά ύδατα, τα οποία σήμερα είναι προσδιορισμένα στα έξι ναυτικά μίλια».

Τον Ιούλιο του 2024 στην περιοχή νότια της Κάσου, ιταλικό πλοίο διεξήγαγε έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και περιοχής που έχει οριοθετηθεί για την ΑΟΖ με τη συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου (θέση 2). Η Τουρκία αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνταν σε περιοχή της δικής της υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και έστειλε στην περιοχή τέσσερα πολεμικά πλοία. Κατόπιν συνομιλιών του υπουργού Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη με τον ομόλογό του Χακάν Φιντάν η κρίση εκτονώθηκε. Στη συνέχεια η τουρκική εφημερίδα Χουριέτ επικαλούμενη πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας με πρωτοσέλιδη αναφορά, υποστήριξε ότι η κρίση εκτονώθηκε καθόσον οι ελληνικές αρχές ζήτησαν άδεια από την Άγκυρα για τις δραστηριότητες του ιταλικού πλοίου πόντισης καλωδίων. Το αίτημα για άδεια σχολιάστηκε από την τουρκική εφημερίδα ως αποδοχή από την Ελλάδα των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας που καθορίστηκαν με το τουρκολιβυκό μνημόνιο

*Αντιστράτηγος ε.α militaire.gr

Πενήντα χρόνια μιλάμε με την Τουρκία όπως κάνουμε και τώρα…Συνομιλίες γίνονταν με όλες τις κυβερνήσεις, η Τουρκία λέει τα δικά της εμείς έχουμε τις θέσεις μας και δεν έχει υπάρξει καμιά υποχώρηση…Έχουμε το διεθνές δίκαιο με το μέρος μας, δεν φοβόμαστε τον διάλογο…Το μόνο θέμα που συζητάμε με την Τουρκία είναι ΑΟΖ και Υφαλοκρηπίδα..Γιατί λοιπόν ανησυχείτε καλέ μου κύριε ;

Είναι απόψεις που διατυπώνονται από αναλυτές, think tank και από επίσημα χείλη.

Να εξετάσουμε λοιπόν όλα τα παραπάνω. Έχουν γίνει υποχωρήσεις τις πέντε περίπου δεκαετίες που συνομιλούμε με την Τουρκία ; Πρέπει να ανησυχούμε για τη διαπραγμάτευση που είναι σε εξέλιξη ;

Υποχωρήσεις

Το 1976 η Τουρκία αποφάσισε να στείλει το ερευνητικό σκάφος «ΧΟΡΑ» στο Αιγαίο εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Οι διμερείς διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν για να αποφύγουμε τη στρατιωτική σύγκρουση κατέληξαν στο πρωτόκολλο της Βέρνης, με το οποίο συμφωνήθηκε οι δύο χώρες να απέχουν από έρευνες μέχρι την επίλυση οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας. Ουσιαστικά, από τότε και μετά σταμάτησαν οι ενέργειες για έρευνα και εκμετάλλευση τυχόν ενεργειακών κοιτασμάτων πέραν των εθνικών χωρικών υδάτων, σε μια θάλασσα που σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο είναι ελληνικής δικαιοδοσίας, γεγονός που το καθιστά υποχώρηση στην άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Η δέσμευση αυτή έγινε καθεστώς διαρκείας και το θέμα επίλυσης της υφαλοκρηπίδας παραμένει από τότε μετέωρο.

Το 1987 απέναντι στην πρόθεση της Τουρκίας να στείλει το «ΣΙΣΜΙΚ» στο Αιγαίο δείξαμε αποφασιστικότητα και δηλώσαμε ότι θα το βυθίσουμε. Η Τουρκία αναδιπλώθηκε και απέσυρε το σκάφος. Στις διαπραγματεύσεις όμως που ακολούθησαν αποδεχτήκαμε ότι δεν θα κάνουμε έρευνες στο Αιγαίο πέραν των 6 ν.μ. και επανεπιβεβαιώθηκε η δέσμευση του πρωτοκόλλου της Βέρνης.

Το 1995 η Τουρκία μας απείλησε με πόλεμο αν ασκήσουμε το νόμιμο κυριαρχικό μας δικαίωμα και επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ν,μ. Επιλέξαμε την «ακινησία» και το θέμα της επέκτασης έχει καταστεί σχεδόν ανενεργό μετά την πάροδο σχεδόν τριών δεκαετιών.

Το 1996 μετά την κατάληψη από τους Τούρκους ελληνικού εδάφους στα Ίμια η κρίση αποκλιμακώθηκε με τη φράση «Όχι πλοία, όχι στρατεύματα, όχι σημαίες» και έφερε στην επιφάνεια από πλευράς Τουρκίας τη θεωρία «γκρίζων ζωνών» και το χαρακτηρισμό ελληνικών νησιών ως απροσδιορίστου κυριότητας. Στις συζητήσεις και διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν καταλήξαμε στο «Κοινό ανακοινωθέν της Μαδρίτης» με το οποίο αναγνωρίσαμε «νόμιμα και ζωτικά συμφέροντα» της Τουρκίας στο Αιγαίο. Όποιος θεωρεί ότι δεν υπήρξε καμία υποχώρηση, για να το διαπιστώσει θα ήταν σκόπιμο να εκδηλώσει την πρόθεση επίσκεψης αύριο πρωί για κατάθεση στεφάνου στα Ίμια. Επιπροσθέτως η Τουρκία ενέταξε στα νησιά απροσδιορίστου κυριότητας και αυτά νοτίως της Κρήτης, γεγονός που οδήγησε στην «αποφυγή» επέκτασης από πλευράς μας των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. και στην περιοχή αυτή, όπως είχε ανακοινωθεί επισήμως, καθώς επίσης και στον περιορισμό των ερευνών για υδρογονάνθρακες μόνο νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου και όχι σε περιοχές που έχουμε ανακηρύξει και οριοθετήσει ΑΟΖ με την Αίγυπτο (Ν.Α. της Κρήτης)

Το 2020 όταν το Oruc Reis προέβη σε έρευνες στα 7 ν.μ. από το Καστελόριζο για να αποφύγουμε τη στρατιωτική σύγκρουση επιλέξαμε να ορίσουμε την εθνική «κόκκινη γραμμή» στα 6 ν.μ. Αυτό είχε ως συνέπεια η Τουρκία να στείλει πέντε πολεμικά πλοία στην Κάσο, όταν είπαμε ότι θα κάνουμε έρευνες πέραν των χωρικών μας υδάτων.

Αυτά σε ότι αφορά τις υποχωρήσεις στα χρόνια που συζητάμε με την Τουρκία.

Ανησυχίες - Πρέπει να ανησυχούμε για τις διαπραγματεύσεις που είναι σε εξέλιξη;

Αρχικά να υπενθυμίσουμε τα εξής : Από το 2019 μέχρι το 2022 είχαμε καθημερινά τον Ερντογάν να μας λέει : «Θα έλθουμε μέρα, νύχτα και θα σας πάρουμε τα νησιά, θα σας χτυπήσουμε με πυραύλους, Μητσοτάκης γιοκ, κ.λπ. Επίσης επί του πεδίου μόνο το 2022 είχαμε 11.258 παραβιάσεις του Εθνικού Εναερίου Χώρου. Από το Μάρτιο του 2023 ένα "ειδύλλιο" ξεδιπλώνεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, άρχισαν οι διαπραγματεύσεις, υπογράφηκε η διακήρυξη των Αθηνών, οι παραβιάσεις του Ε.Ε.Χ. μειώθηκαν κατακόρυφα.

Το ερώτημα λοιπόν είναι : Ποιος ήταν ο λόγος που αποφάσισε η Τουρκία να αλλάξει τακτική και να δεχθεί να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, ενώ έλεγε «ΓΙΟΚ» ;

Υπάρχει η άποψη ότι η Τουρκία ήθελε να δείξει «καλό» πρόσωπο για να πάρει τα F-16 από τις ΗΠΑ και να αναβαθμίσει τα ήδη υπάρχοντα.

Η άρνηση όμως των ΗΠΑ δεν είχε σχέση με την επιθετικότητα της Τουρκίας έναντι ημών και τις παραβιάσεις που ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου, αλλά όπως διαπιστώθηκε με το βέτο για είσοδο της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Από τη στιγμή που η Τουρκία προχώρησε σε άρση του βέτο οι ΗΠΑ αποδέχτηκαν την αναβάθμιση των τουρκικών F-16 και την αγορά νέων. Το ίδιο θα συμβεί και με τα F-35 αν αποφασίσει η Τουρκία να «πακετάρει» ή να απαλλαγεί από τους S-400.

Θα ήταν σκόπιμο για τις συζητήσεις που γίνονται και τη μετάλλαξη της Τουρκίας να λάβουμε υπόψη μας τα εξής :

- Στις 18 Φεβ. 2023 ο τότε Έλληνας ΥΠΕΞ κ. Δένδιας επισκέφθηκε τις πληγείσες περιοχές από μεγάλο σεισμό στην Τουρκία, συνοδευόμενος από τον τότε ομόλογό του Μ. Τσαβούσογλου. Κατά τη διάρκεια της περιοδείας Τούρκοι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Τσαβούσογλου πως βλέπει την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων και αυτός απάντησε : «Η Τουρκία είναι έτοιμή για διάλογο με την Ελλάδα αν εκπληρωθούν τα προαπαιτούμενα που είχαμε θέσει στο non paper που εδόθη στη συνάντηση που έγινε στις 16 Δεκ. 2022 στις Βρυξέλλες και μέχρι σήμερα η Αθήνα δεν έχει απαντήσει» Ο Τσαβούσογλου αναφερόταν σε συνάντηση ανάμεσα στην κ. Άννα Μαρία Μπούρα διπλωματική σύμβουλο του Έλληνα πρωθυπουργού και στον Ιμπαήμ Καλίν σύμβουλο του Τούρκου προέδρου, η οποία πραγματοποιήθηκε με την «επιδιαιτησία» του Γενς Πλέτνερ επιτετραμένου του Γερμανού καγκελάριου Όλαφ Σολτς. Η συνάντηση αυτή ΔΕΝ είχε ανακοινωθεί ΟΥΤΕ ΚΑΝΕΙΣ ΓΝΩΡΙΖΕ για το non paper και τα προαπαιτούμενα που έθεσε η Τουρκία.

- Μετά δύο μέρες από την επίσκεψη του κ. Δένδια στην Τουρκία, ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ.Μπλίνκεν πραγματοποίησε ταξίδι σε Αθήνα και Άγκυρα και συναντήθηκε με τον Τ. Ερντογάν, τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον τότε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Τσίπρα. Άξιο επισήμανσης αποτελούν οι δηλώσεις του κ. Μπλίνκεν μετά τη συνάντηση με τον τελευταίο, που κράτησε δυο μίση ώρες και δήλωσε ότι αντικείμενο της συνομιλίας ήταν οι ελληνοτουρκικές «διαφορές».

- Λίγες μέρες μετά ο τότε Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Χ. Ακάρ δήλωσε ότι για το θέμα της συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο υπάρχει «θετική» απάντηση από το συνομιλητή και η κ. Μπακογιάννη σε συνέντευξη που παραχώρησε σε τηλεοπτικό σταθμό ανέφερε ότι δεν είναι ώρα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ν.μ. νότια της Κρήτης, όπως είχε ανακοινωθεί και η συνεκμετάλλευση δεν είναι ταμπού.

Σε συνέχεια του θέματος αν πρέπει να ανησυχούμε ή όχι για την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων και κατόπιν όσων προαναφέρθηκαν να λάβουμε υπόψη και τα παρακάτω :

- Η ελληνική πλευρά ισχυρίζεται ότι συνομιλούμε μόνο για ένα θέμα δηλαδή τα οριοθέτηση ΑΟΖ - υφαλοκρηπίδας και η Τουρκία δηλώνει σε όλους του τόνους ότι συζητούνται όλες οι «διαφορές», που σημειωτέον είναι παράνομες και η ίδια έχει δημιουργήσει. Αν η Ελλάδα επιμείνει στην «κόκκινη γραμμή» της μιας διαφοράς, για να υπάρχει επιτυχής κατάληξη στη διαπραγμάτευση, θα πρέπει η Τουρκία να διαγράψει όλα όσα προαναφέρθηκαν (Γκρίζες ζώνες, Γαλάζια πατρίδα, κ.λπ). Διαφορετικά θα καταλήξουμε σε αδιέξοδο και το καθεστώς της έντασης θα επανέλθει με μεγαλύτερη κλιμάκωση από το παρελθόν.

- Η διακήρυξη των Αθηνών και οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν χωρίς η Τουρκία να αλλάξει θέση από τις διεκδικήσεις της (Απειλή πολέμου, Γαλάζια Πατρίδα που εισήγαγε ως μάθημα στα σχολεία, αποστρατικοποίηση νησιών, τουρκολιβυκό μνημόνιο, γκρίζες ζώνες, κ.λπ). Παρ΄ όλα αυτά καθημερινά στη χώρα μας «πληθαίνουν» οι φωνές, που παρουσιάζουν τα συστημικά Μ.Μ.Ε., ότι διαπραγμάτευση σημαίνει αμοιβαίες υποχωρήσεις. Όπως έχει δηλωθεί από την πλευρά μας θα κάνουμε ότι μπορούμε να υπάρχει ηρεμία ακόμα και με τον κίνδυνο χαρακτηρισμού της προσπάθειας αυτής ως μειοδοσία. Να επισημάνουμε όμως ότι οποιαδήποτε υποχώρηση από ελληνικής πλευράς αφορά ελληνική εθνική κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, ενώ από πλευράς Τουρκίας παράνομες διεκδικήσεις.

- Σχετικά με το δίκαιο που κάποιοι επικαλούνται ότι είναι με το μέρος μας και αποτελεί ιερό ευαγγέλιο που θα μας προστατεύσει και δεν πρέπει να ανησυχούμε, εκτός του ότι η Τουρκία κατ΄ επανάληψη έχει αποδείξει ότι γράφει στα παλαιά της υποδήματα το διεθνές δίκαιο θα ήταν σκόπιμο να αναλογιστούν αυτά που συνέβησαν 2.500 χρόνια πριν στο νησί των Μηλίων και το διάλογο με τους Αθηναίους. Η ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα δεν μπορούν να εξασφαλιστούν από κανόνες δικαίου ούτε από ξένες δυνάμεις.

- Υπάρχει επίσης το επιχείρημα ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε καθόσον πριν την υπογραφή οποιαδήποτε συμφωνίας με την Τουρκία θα τεθεί προς συζήτηση στη βουλή….Και η συμφωνία των Πρεσπών πήγε στη βουλή αλλά στις 25 Ιανουαρίου 2019, εγκρίθηκε με 153 ψήφους υπέρ, 146 κατά και 1 παρόντα.

Για όλους αυτούς τους λόγους ανησυχούμε !

Με την Τουρκία συζητάμε όπως δηλώνουμε μόνο το θέμα υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Να εξετάσουμε λοιπόν πόσο απέχουν οι θέσεις των δύο πλευρών για το θέμα αυτό, πόσο έχει διευρύνει τις διεκδικήσεις της η Τουρκία και πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί οποιαδήποτε λύση αν δεν υπάρξουν «υποχωρήσεις». Είναι έτοιμη η Τουρκία να προχωρήσει σε υποχωρήσεις από τις παράνομες διεκδικήσεις της που αφορούν εθνική κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας σύμφωνα με όσα θα επισημάνουμε στη συνέχεια ;

Στο χάρτη στη φωτογραφία 1 φαίνεται με την άσπρη γραμμή πως διαμορφώνεται η ελληνική ΑΟΖ αν η Ελλάδα ανακηρύξει και οριοθετήσει αυτή με τις συνορεύουσες χώρες (Αλβανία, Ιταλία, Λιβύη, Αίγυπτο, Κύπρο και Τουρκία.). Έχουμε συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία και μερικώς με την Αίγυπτο, μέχρι τον 28ο μεσημβρινό. Έχει μείνει εκτός συμφωνίας με την Αίγυπτο η περιοχή που βρίσκεται το νησιωτικό σύμπλεγμα Μεγίστης που έχει τεράστια γεωπολιτική σημασία και θα γίνει αναφορά περί αυτού στη συνέχεια.

Κάτω δεξιά στη φωτογραφία φαίνεται η ΑΟΖ της Κύπρου όπως αυτή την έχει ανακηρύξει και οριοθετήσει με το Ισραήλ την Αίγυπτο και με το Λίβανο. Η Κύπρος δεν έχει υπογράψει συμφωνία ΑΟΖ με την Τουρκία. Τα βυθοτεμάχια ή ενεργειακά οικόπεδα που βλέπουμε στην Κύπρο με αριθμούς είναι αυτά που έχει οριοθετήσει και κάποια έχει αδειοδοτήσει μετά από διαγωνισμούς στα οποία έχουν γίνει και έρευνες. Θα πρέπει να επισημάνουμε την αποφασιστικότητα και το στρατηγικό σχεδιασμό της κυπριακής Δημοκρατίας που ξεκίνησε από τα έτος 2000.

Τα βυθοτεμάχια που φαίνονται με αριθμούς νοτιοδυτικά της Ηπείρου, Πελοποννήσου και νότια Κρήτης έχουν δηλωθεί μονομερώς από την Ελλάδα με τον νόμο 4001 του 2011 (νόμος Μανιάτη), με τον οποίο καθορίστηκαν τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Επιγραμματικά κάποια στοιχεία για την ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα :

Με βάση την ισχύουσα σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, που η Ελλάδα την επικύρωσε το 1994, η παράκτια χώρα έχει το δικαίωμα να ορίσει ως ΑΟΖ, μια ζώνη πλάτους μέχρι 200 ν. μίλια από τις ακτές της, με την προϋπόθεση ότι δε θα συναντάει την ΑΟΖ της απέναντι χώρας, οπότε το όριο μπαίνει στη μέση απόσταση.

Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), γεωγραφικά ταυτίζεται με την υφαλοκρηπίδα, με τη διαφορά ότι η υφαλοκρηπίδα αφορά στην εκμετάλλευση του βυθού και του υπεδάφους, ενώ η ΑΟΖ καλύπτει όλες τις οικονομικές δραστηριότητες, που μπορούν να αναπτυχθούν στα υπερκείμενα ύδατα. Δηλαδή η ΑΟΖ, ως νομικό δικαίωμα ενός κράτους, είναι ευρύτερο της υφαλοκρηπίδας, αλλά γεωγραφικά επικαλύπτονται. Η βασική διαφορά μεταξύ υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ βρίσκεται στο γεγονός ότι το παράκτιο κράτος δεν χρειάζεται να προχωρήσει σε επίσημη διακήρυξη της υφαλοκρηπίδας του, προκειμένου να ασκήσει τα δικαιώματα που του εκχωρούνται από την Σύμβαση πάνω σε αυτήν.

Σημειώνεται ότι τα νησιά - εκτός από τους βράχους που δεν έχουν οικονομική ζωή - με βάση το ισχύον Δίκαιο της Θάλασσας, έχουν το ίδιο δικαίωμα σε ΑΟΖ όπως οι ηπειρωτικές περιοχές, Λόγω της διάταξης των ελληνικών νησιών απέναντι στα μικρασιατικά παράλια, το μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου αποτελεί ελληνική ΑΟΖ.

Η Τουρκία αναφορικά με τις θαλάσσιες ζώνες προβάλλει τα εξής επιχειρήματα :

- Υποστηρίζει ότι νησιά δεν έχουν επήρεια πέραν των 6 ν.μ. Θεωρεί ότι η εγγύτητα των ελληνικών νησιών με τα τουρκικά παράλια στο Αιγαίο αποτελεί «ειδική περίσταση» που δικαιολογεί απόκλιση από την αρχή της μέσης γραμμής που προβλέπει το διεθνές δίκαιο και προτείνει την επίλυση της διαφοράς με τη μέθοδο της «ευθιδικίας», δηλ. της δίκαιης λύσης κατά την άποψη της Τουρκίας, Αυτό σημαίνει ότι η θάλασσα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού (κόκκινη γραμμή στη φωτογραφία) θεωρεί ότι της ανήκει. Εξ΄ άλλου με το ιδεολόγημα της Γαλάζιας Πατρίδας που το έχει εισάγει ως μάθημα στα σχολεία δηλώνει ότι το μισό Αιγαίο είναι δικό της.

- Επιπροσθέτως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών (ΑΟΖ - Υφαλοκρηπίδας) που συζητάμε υπάρχει ένας πολύ μεγάλος αριθμός νησιών που η Τουρκία αμφισβητεί το καθεστώς αυτών είτε μέσω της θεωρίας των γκρίζων ζωνών, είτε ότι αυτά είναι στρατικοποιημένα. Αν δεν υπάρξει απόσυρση των παράλογων αυτών διεκδικήσεων της Τουρκίας δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε οριοθέτηση, Εκτός αν είμαστε έτοιμοι να θέσουμε στη δικαιοδοσία ενός διεθνούς δικαστηρίου παράλληλα με την επίλυση του θέματος της ΑΟΖ και το ιδιοκτησιακό καθεστώς ελληνικών νησιών.

- Αναφορικά με το νησιωτικό σύμπλεγμα «Μεγίστης» που φαίνεται με το κίτρινο βέλος στη φωτογραφία η Τουρκία προβάλει το επιχείρημα ότι το σύμπλεγμα των νησίδων-βραχονησίδων της περιοχής του Καστελόριζου, διέπεται από ειδικό καθεστώς, των αποκομμένων νήσων που επικάθονται επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Άρα, τα νησιά αυτά υποστηρίζει, δεν διαθέτουν ούτε ΑΟΖ, ούτε και έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα. Εδώ και μια δεκαετία η Τουρκία καταθέτει επιστολές στον ΟΗΕ με τις οποίες προβάλλει τις διεκδικήσεις της στην Ν.Α. Μεσόγειο και με τις οποίες επιχειρεί να οικειοποιηθεί όλη την ελληνική υφαλοκρηπίδα ανατολικά της Κρήτης, νότια του Καστελλόριζου μέχρι και την Κύπρο (Με κόκκινο χρώμα η περιοχή που η Τουρκία δηλώνει ότι είναι δική της).

- Να λάβουμε υπόψη ότι η Τουρκία έχει προχωρήσει επίσης στη σύναψη μνημονίου με τη Λιβύη για οριοθέτηση ΑΟΖ όπως φαίνεται στη φωτογραφία 2 (κόκκινο και πορτοκαλί χρώμα) αγνοώντας την ύπαρξη νησιών όπως η Κρήτη που σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ. Με πορτοκαλί χρώμα φαίνεται η περιοχή που η Τουρκία προσέφερε ως δέλεαρ στη Λιβύη που δεν θα έπαιρνε αν υπέγραφε συμφωνία με την Ελλάδα. Οι δύο κόκκινες γραμμές που φαίνονται στη φωτογραφία καθορίζουν τη συμφωνία που έγινε μεταξύ Ελλάδας- Αιγύπτου. Με μαύρο διακεκομμένο χρώμα, φαίνεται το όριο ανάμεσα στην ΑΟΖ των δύο χωρών. Όπως προαναφέρθηκε η συμφωνία αυτή αφήνει απέξω την περιοχή από τον 28ο μεσημβρινό και ανατολικότερα συμπεριλαμβανομένου του Καστελλορίζου.

Υπάρχει η άποψη ότι οι διαφορές με την Τουρκία θα μπορούσαν να επιλυθούν μέσω ενός διεθνούς δικαιοδοτικού δικαστηρίου. Να υποθέσουμε ότι η Τουρκία δεχόταν να αποσύρει όλες τις παράλογες και παράνομες διεκδικήσεις της και υπέγραφε συνυποσχετικό να πάμε σε ένα διεθνές δικαστήριο μόνο για το θέμα της ΑΟΖ. Θα υπήρχε συμφωνία και για το θέμα των χωρικών υδάτων; Η Ελλάδα θα προχωρήσει στο κλείσιμο των κόλπων με υιοθέτηση ευθείων γραμμών βάσης και θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. ή θα υπάρξει συμφωνία για επιλεκτική διαφοροποίηση ανά περιοχή ;

Θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη ότι τα διεθνή δικαστήρια λαμβάνουν αποφάσεις όχι μόνο με όρους δικαίου, αλλά και με πολιτικά κριτήρια, προκειμένου κανένα από τα διάδικα μέρη να μην θεωρηθεί ηττημένο φεύγοντας.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν προβληματισμούς και ανησυχίες για τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τις οποίες κάποιοι δηλώνουν: "Γιατί ανησυχείτε καλέ μου κύριε;"

Λ. Καμπουρίδης*, Λ. Τζούμης*

«Υπάρχει κίνδυνος πυρηνικού πολέμου αν το ΝΑΤΟ στείλει στρατό στην Ουκρανία» δήλωσε πριν λίγη ώρα ο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μία γνώριμη για τη Δύση απειλή, καθώς σε παρόμοιες δηλώσεις έχει προβεί στο παρελθόν τόσο ο ίδιος, όσο και ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Δύο αντιστράτηγοι ε.α. μιλούν στο Liberal και τον Ν. Ταμπακόπουλο, και εκτιμούν πως ο Ρώσος πρόεδρος μπλοφάρει.

Λάζαρος Καμπουρίδης, αντιστράτηγος ε.α.

«Η δήλωση του Βλαντίμιρ Πούτιν λειτουργεί αποτρεπτικά καθώς αποτελεί την τελευταία κόκκινη γραμμή για τον Ρώσο πρόεδρο. Γιατί γνωρίζει ότι σε περίπτωση που εμπλακούν δυτικές δυνάμεις θα αλλάξει η ροή του πολέμου, θα είναι πολύ αρνητικό για την εξέλιξη της κατάστασης στο επιχειρησιακό πεδίο. Οπότε με ακραία ρητορική προσπαθεί να αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Γνωρίζει καλά ο Πούτιν ότι η απειλή πυρηνικού πολέμου είναι κάτι που τρομάζει όλο τον κόσμο και θα πρέπει προκειμένου να αποφύγει την εμπλοκή στο πεδίο δυτικών δυνάμεων να χρησιμοποιήσει ακραία ρητορική, καθώς βλέπει ότι ο πόλεμος φθοράς στο ουκρανικό μέτωπο, λειτουργεί υπέρ των ρωσικών επιδιώξεων.

Γνωρίζει καλά ότι ένας πυρηνικός πόλεμος οδηγεί στην καταστροφή, ενώ στο παρελθόν υπήρξαν αντίστοιχες δηλώσεις και από τον Μεντβέντεφ. Η εκτίμησή μου είναι πως δεν θα σταλούν δυτικές δυνάμεις και αυτό φάνηκε από την αντίδραση δυτικών ηγετών στο κάλεσμα του Γάλλου προέδρου.

Στην ουσία ο Μακρόν είδε ότι έχουν μπει σε ένα τέλμα οι επιχειρήσεις, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του Πούτιν και μίλησε για αποστολή στρατιωτών στην Ουκρανία προκειμένου να αλλάξει τη ροή της επιχειρησιακής εικόνας στον πόλεμο».

Λάμπρος Τζούμης, αντιστράτηγος ε.α.

«Οι δηλώσεις Πούτιν εντάσσονται στο πλαίσιο του εξαναγκασμού και της αποτροπής προκειμένου να μην εμπλακεί άμεσα το ΝΑΤΟ στον πόλεμο με ανάπτυξη δυνάμεων. Έμμεσα ήδη έχει εμπλακεί με την αποστολή των όπλων. Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούμε τέτοιες δηλώσεις από την αρχή της εισβολής στην Ουκρανία, παρόμοιες τοποθετήσεις έγιναν από πολλούς Ρώσους αξιωματούχους.

Πρέπει να επισημάνουμε τα εξής: Στο δόγμα της Ρωσίας προβλέπεται ότι όταν τίθεται ζήτημα υπαρξιακής απειλής μπορεί να γίνει χρήση πυρηνικών όπλων. Η ίδια η Ρωσία αξιολογεί την υπαρξιακή απειλή, επομένως υπάρχει ένα θολό σημείο, κατά πόσο για τη Ρωσία η αποστολή στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία αποτελεί υπαρξιακή απειλή.

Όχι ότι κάτι τέτοιο τη νομιμοποιεί, αλλά η δική της άποψη καθορίζεται από αυτό το δόγμα. Επίσης πρέπει να αναφέρουμε ότι είναι μία από τις μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις, διαθέτει περίπου 6.000 πυρηνικές κεφαλές, οι οποίες μπορούν να εκτοξευθούν είτε από βαλλιστικούς πυραύλους, είτε από βομβαρδιστικά αεροσκάφη και υποβρύχια. Πιστεύω όμως ότι ένα τέτοιο σενάριο ξεφεύγει από τη σφαίρα της λογικής. Αν υπάρξει τέτοιο ζήτημα μπορεί να γίνει χρήση τακτικών πυρηνικών, δηλαδή κατά στρατιωτικών στόχων».

Τι δήλωσε ο Πούτιν

«Έχουμε όπλα που μπορούν να πλήξουν το έδαφός σας», είπε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, στην ετήσια ομιλία του στο ρωσικό Κοινοβούλιο την Πέμπτη (29/02), εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση στις χώρες του ΝΑΤΟ, απειλώντας ότι διακινδυνεύουν πυρηνική σύγκρουση αν στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία.

«Θα πρέπει τελικά να συνειδητοποιήσουν ότι διαθέτουμε επίσης όπλα που μπορούν να πλήξουν στόχους στο έδαφός τους. Όλα όσα σκέφτεται η Δύση, δημιουργούν την πραγματική απειλή μιας σύγκρουσης με τη χρήση πυρηνικών όπλων και, συνεπώς, την καταστροφή του πολιτισμού», είπε χαρακτηριστικά.

Η ομιλία του εκφωνήθηκε σε μέλη και των δύο σωμάτων του κοινοβουλίου, κρατικούς αξιωματούχους, στρατιωτικούς διοικητές και στρατιώτες. Ο ίδιος πρόσθεσε, ότι η Ρωσία πρέπει να ενισχύσει τη δυτική στρατιωτική της περιφέρεια μετά την ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Σημειώνεται, ότι Ηνωμένες Πολιτείες και οι βασικοί Ευρωπαίοι σύμμαχοι αυτή την εβδομάδα δήλωσαν, ότι δεν έχουν σχέδια να στείλουν χερσαία στρατεύματα στην Ουκρανία, αφού η Γαλλία άφησε να εννοηθεί το ενδεχόμενο αυτό.

Ο Πούτιν έστρεψε τα πυρά του στη συνέχεια κατά των ΗΠΑ, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι προσπαθεί να σύρει τη Ρωσία σε μια κούρσα εξοπλισμών.

Όπως είπε, το 2018 η Ρωσία κατέθεσε πρόταση για πυρηνική συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον, αλλά «την τορπίλισαν» οι ΗΠΑ.

Και υποστήριξε ότι η Αμερική ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις μόνον όταν διαβλέπει καθαρά οφέλη. Ενόψει των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, ο Πούτιν ισχυρίστηκε ότι οι Αμερικανοί πολιτικοί θέλουν να δείξουν στους ψηφοφόρους ότι «εξακολουθούν να κυβερνούν την υφήλιο».

Σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία: «Σήμερα, που η πατρίδα μας υπερασπίζεται την κυριαρχία και την ασφάλειά της και προστατεύει τις ζωές των συμπατριωτών μας στο Ντονμπάς και τη Νοβοροσία, ο αποφασιστικός ρόλος σε αυτόν τον δίκαιο αγώνα ανήκει στους πολίτες μας, στην ενότητά μας, στην αφοσίωση στην πατρίδα μας και στην ευθύνη για την τύχη της».

* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottinngham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα/παράλληλη διαπίστευση στο Μπακού την περίοδο 2013-2017. Είναι συνεργάτης του αμερικανικού Ινστιτούτου αναλύσεων, «Defense & Foreigner Affairs». Αποστρατεύθηκε τον Μάρτιο / 2022.

* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης είναι πόφοιτος της Σχολής Διοίκησης Επιτελών του Στρατού Ξηράς, της Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου και της Σχολής Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε στο ΓΕΣ και στο ΓΕΕΘΑ ως επιτελής και σε διευθυντικές θέσεις. Σε εθνικό επίπεδο, τμηματάρχης Συνδρομής στην Αντιμετώπιση Καταστροφών. Στο ΝΑΤΟ εθνικός αντιπρόσωπος της Ελλάδας στις επιτροπές Civil Emergency Planning και Senior Civil Emergency Planning Committee. Διοικητής του 286ου Τάγματος Πεζικού στη Λήμνο, του 38ου Συντάγματος Πεζικού στη Ρόδο της Ελληνικής Δύναμης Κοσσυφοπεδίου και της 88ης ΣΔΙ (Ταξιαρχίας Λήμνου). Υποδιοικητής της ΧVI Mηχανοκίνητης Mεραρχίας Πεζικού (Διδυμότειχο).

Πηγή: liberal.gr

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΤΖΟΥΜΗΣ*

Με αφορμή την αεροναυτική άσκηση που προγραμματίζεται για την επόμενη εβδομάδα από τη χώρα μας (ΤΑΜΣ Τρίαινα) στο ανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο (ανάμεσα σε Ψαρά και Χίο και περί την Κάρπαθο, όσο και προς την Ανατολική Μεσόγειο), η Τουρκία εξέδωσε τρεις διαδοχικές οδηγίες προς ναυτιλλομένους (NOTAM) στις οποίες επανήλθε στην ορολογία περί «αποστρατιωτικοποίησης».

Σ΄ αυτές γίνεται αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης, υποστηρίζοντας ότι με βάση αυτή αποστρατιωτικοποιημένα θεωρούνται και τα νησιά Άγιος Ευστράτιος, Λήμνος, Λέσβος, Χίος και Ψαρά.

Αναφορικά με τα νησιά του Αγίου Ευστρατίου και Ψαρών, έχω αναφερθεί με σχετικό άρθρο στο παρελθόν με τίτλο «Ημικρανία στο Αιγαίο» και συγκεκριμένα :

Για τα εν λόγω νησιά ΟΥΔΕΜΙΑ αναφορά γίνεται στη συνθήκη της Λωζάνης. Να επισημάνουμε ότι αυτά βρίσκονται πάνω στη γραμμή του 25ου μεσημβρινού στο μέσον του Αιγαίου που φτάνουν οι τουρκικές διεκδικήσεις (υφαλοκρηπίδα, έρευνα διάσωση, εύρος FIR, ιδεολόγημα γαλάζιας πατρίδας).

Το 2007 η Ελλάδα συμπεριέλαβε τη Λήµνο και τον Άγιο Ευστράτιο στη ΝΑΤΟΪΚΉ άσκηση «Τολµηρός Τοξότης». Οι Τούρκοι, διαμαρτυρήθηκαν υποστηρίζοντας ότι τα νησιά αυτά αποτελούν «αποστρατικοποιημένη ζώνη». Το ΝΑΤΟ ματαίωσε την άσκηση και το σενάριο επαναλήφθηκε με νέα ματαίωση, την επόμενη χρονιά 2008.

Τo παρασκήνιο της απόφασης του ΝΑΤΟ να ματαιώσει την άσκηση έφεραν στο φως τα διπλωματικά έγγραφα που διέρρευσαν μέσω των Wikileaks. Σε τηλεγράφημα με τίτλο «Ημικρανία στο Αιγαίο» o Αμερικάνος πρέσβης στην Αθήνα Τσαρλς Ρις σημείωσε ότι η άσκηση ματαιώθηκε μετά από διαμαρτυρία των Τούρκων για τον Άγιο Ευστράτιο, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι είναι βάσει συνθήκης αποστρατικοποιημένη ζώνη. Οι Αμερικάνοι, μετά από σχετική έρευνα, κατέληξαν στο ότι ο Άγιος Ευστράτιος δεν εντάσσεται σε αποστρατικοποιημένες ζώνες, ωστόσο αποφάσισαν να μην πάρουν θέση, ματαιώνοντας την άσκηση.

Σχετική συζήτηση επί του θέματος στο OPEN https://www.youtube.com/watch?v=YxiN0QLFUEM

Αναφορικά με τις διατάξεις που αναφέρονται στο καθεστώς των νησιών επισημαίνονται τα εξής:

Το καθεστώς των νησιών Λήμνου και Σαμοθράκης διέπεται από τη σύμβαση για τα στενά του Μοντρέ του 1936, η οποία αντικατέστησε τη σύμβαση της Λωζάννης του 1923. Η συνθήκη του Μοντρέ υπογράφηκε το 1936 από τη Βουλγαρία, Ρουμανία, Σοβιετική Ένωση, Τουρκία, Αυστραλία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία και Γιουγκοσλαβία. Είναι η συμφωνία που παραχωρεί τον έλεγχο των στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στην Τουρκία και ρυθμίζει τη στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή. Η διάρκειά της είναι 20ετής και υποκαθιστά (δηλ. καταργεί με αντικατάσταση) τη σύμβαση της Λωζάννης του 1923.

Ισχύει όμως µέχρι σήμερα, παρόλο που προβλέπεται διαδικασία τροποποίησης/αναθεώρησής της, καθόσον δεν την έχει καταγγείλει κάποιο από τα συμβαλλόμενα µέρη και συνεπώς η ισχύς της ανανεούται. Σύμφωνα με το άρθρο 1 αναφέρεται ότι: «Η Τουρκία θα δύναται να επανεξοπλίση αµέσως την ζώνην των Στενών οία καθορίζεται εν τω προοιµίω της ρηθείσης Συµβάσεως».

Εύλογες απορίες δημιουργεί γιατί η ελληνική πλευρά δεν ζήτησε να συμπεριληφθεί παρόµοια διάταξη στη συνθήκη του Μοντρέ και για τα ελληνικά νησιά (Λήµνο και Σαµοθράκη) που είχαν επίσης υπαχθεί σε καθεστώς αποστρατικοποίησης µε την υπό κατάργηση, συνθήκη της Λωζάννης για το καθεστώς των στενών.

Οι πιθανές εκδοχές για το γεγονός αυτό είναι η αδυναμία σωστής εκτίμησης από ελληνικής πλευράς συσχετισµού του επανεξοπλισµού των στενών µε αυτό των δύο ελληνικών νησιών και η ύπαρξη της «ελληνοτουρκικής φιλίας» επί της οποίας πολλά είχαν στηριχθεί.

Η θέση της ελληνικής πλευράς είναι ότι η ενέργεια να επανεξοπλίσει τη Λήµνο και τη Σαµοθράκη µετά την έναρξη ισχύος της σύµβασης είναι σύµφωνη προς τη συνθήκη του Μοντρέ διότι αυτή κατήργησε την αντίστοιχη σύµβαση της Λωζάννης, η οποία και πρoέβλεπε το καθεστώς αποστρατικοποίησης για τα δύο νησιά. Η νέα σύμβαση (Μοντρέ), δεν περιλαµβάνει διάταξη για αποστρατικοποίηση των δύο ελληνικών νησιών. Η νομιμότητα της ενέργειας επανεξοπλισµού της Λήµνου και Σαµοθράκης ενισχύεται και από:

Πρώτον: Την επιστολή που απηύθυνε ο Τούρκος πρέσβης στην Αθήνα το 1936, στον Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά. Στην επιστολή αυτή αναγνωρίζεται επίσηµα από τουρκικής πλευράς, χωρίς καµία επιφύλαξη και περιορισµό το δικαίωµα της Ελληνικής κυβέρνησης να επανεξοπλίσει τα δύο νησιά παράλληλα µε τον επανεξοπλισµό των Στενών. Συγκεκριµένα αναφέρει ότι: «είµαστε εξ’ ολοκλήρου σύµφωνοι όσον αφορά στον εξοπλισµό των νησιών Σαµοθράκης και Λήµνου, ταυτόχρονα µε τον εξοπλισµό των Στενών».

Δεύτερον: Την επίσηµη δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Rustu Aras στην τουρκική εθνοσυνέλευση, την 31η Ιουλίου 1936, κατά τη συζήτηση επικύρωσης της σύµβασης του Μοντρέ, παρουσία του Πρωθυπουργού Ισµέτ Ινονού. Η ακριβής δήλωση έχει ως εξής: «Οι διατάξεις που αναφέρονται στα νησιά Λήµνος και Σαµοθράκη, τα οποία ανήκουν στη γείτονα και φίλη Ελλάδα και που ήσαν αποστρατιωτικοποιηµένα, µε βάση τις σχετικές διατάξεις της συνθήκης της Λωζάννης καταργούνται κι’ αυτές από την συνθήκη του Μοντρέ» Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η δήλωση αποτελεί επίσημη τουρκική θέση, καθόσον έγινε από τον καθ’ ύλη αρµόδιο Υπουργό Εξωτερικών ενώπιον του κοινοβουλίου της χώρας του κατά τη διαδικασία επικύρωσης της σύµβασης.

Τρίτον: Την επίσηµη ενηµέρωση από την Ελλάδα των κυβερνήσεων της Γαλλίας, Ιταλίας και Μεγάλης Βρετανίας, ότι µετά την έναρξη ισχύος της Σύµβασης του Μοντρέ η ελληνική κυβέρνηση «προέβη σε στρατιωτική κατάληψιν των νήσων Λήµνου και Σαµοθράκης». Καµία από τις τρεις κυβερνήσεις δεν έφερε αντίρρηση ούτε εξέφρασε κάποια επιφύλαξη για τον επανεξοπλισµό των δύο νησιών.

Τέταρτον: Σύµφωνα µε την επίσηµη τουρκική θέση, που περιλαμβάνεται στην ιστοσελίδα του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών το καθεστώς αποστρατικοποίησης της Λήµνου και Σαµοθράκης προβλέπεται, από το άρθρο 12 της συνθήκης της Λωζάννης και συνεχίζει να ισχύει, διότι η σύµβαση του Μοντρέ δεν την τροποποίησε στο σηµείο αυτό, καθόσον προβλέπεται η κατάργηση της αποστρατικοποίησης µόνο για τα στενά (συμπεριλαμβανομένης της Ίµβρου και Τενέδου).

Η Τουρκία αµφισβήτησε αρχικά το νοµικό καθεστώς µε ρηµατική διακοίνωση προς την ελληνική κυβέρνηση, µε αφορµή τα γεγονότα της Κύπρου του 1967. Επανήλθε µετά το 1974 και συστηµατικά πλέον από το 1977 στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Χαρακτηριστικό των τουρκικών θέσεων είναι το θέμα που προέκυψε κατά τη διάρκεια ΝΑΤΟϊκής άσκησης το 2000 που διεξήχθη σε τουρκικό έδαφος με τη συμμετοχή ελληνικών χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων. Η Τουρκία προέβη στην τροποποίηση του αρχικού σχεδιασμού που προέβλεπε τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων αεροδιαδρόμων υπεράνω της Λήμνου και τις Σαμοθράκης από αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας.

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία ανέφερε ότι διαπιστώθηκε η «ύπαρξη στοιχείων που έχουν χαρακτήρα παραβιάσεως του καθεστώτος αποστρατικοποιήσεως των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου, σύμφωνα με τις διεθνείς συνθήκες». Η άρνηση της Τουρκίας να μεταβάλει τη στάση της και να επαναφέρει το σχεδιασμό που είχε προαποφασισθεί από τη Συμμαχία, καθώς και η κλιμάκωση της προκλητικότητας από την τουρκική πλευρά (απαγόρευση του τουρκικού εναερίου χώρου σε ελληνικά αεροσκάφη που εξορμούσαν από την Ελλάδα και αναχαίτιση τους από τουρκικά μαχητικά), επικαλούμενη λόγους ασφαλείας πτήσεων, υποχρέωσε την ελληνική πλευρά να ζητήσει από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ τη διακοπή της άσκησης. Σε όλη την διάρκεια της εμπλοκής, η Τουρκία με δηλώσεις και ανακοινώσεις εμφανιζόταν ως «νομιμόφρων» σύμμαχος, αποφασισμένη όμως να μην απεμπολήσει τα νόμιμα δικαιώματα της και κατηγορούσε την Ελλάδα ότι με τη συμπεριφορά της έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή της Συμμαχίας.

Το καθεστώς των νησιών Λέσβου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας διέπεται από τη συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και ήταν αυτή που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας. Υπογράφηκε στην Ελβετία στις 24 Ιουλίου 1923 από την Ελλάδα, την Τουρκία, τις χώρες και συμμετείχαν στην συνθήκη των Σεβρών συμπεριλαμβανομένης και της Σοβιετικής Ένωσης (που δεν συμμετείχε στην προηγούμενη συνθήκη).

Με το άρθρο 13 της εν λόγω συνθήκης επιβλήθηκαν μέτρα μερικής αποστρατιωτικοποίησης στα νησιά Λέσβος (που στο κείμενο αναφέρεται Μυτιλήνη), Χίος, Σάμος και Ικαρία. Τα μέτρα αυτά αφορούν στον περιορισμό της στρατιωτικής υποδομής των νησιών αυτών, δηλαδή την απαγόρευση εγκατάστασης ναυτικής βάσης ή την ανέγερση οχυρωματικών έργων, την απαγόρευση υπέρπτησης της ελληνικής στρατιωτικής αεροπλοΐας πάνω από την «Ανατολία» ενώ ισχύει και αντίστοιχη απαγόρευση για την τουρκική αεροπλοΐα που απαγορεύεται να πετά πάνω από τα προαναφερόμενα νησιά.

Το ίδιο άρθρο επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρεί «συνήθη» αριθμό καλουμένων για τη στρατιωτική θητεία οπλιτών, οι οποίοι δύνανται να εκπαιδεύονται επί τόπου, καθώς επίσης και δυνάμεων Χωροφυλακής και Αστυνομίας. Ο σκοπός των μέτρων αυτών φαίνεται στην πρώτη φράση του άρθρου που είναι πολύ χαρακτηριστική: «Προς εξασφάλισιν της ειρήνης». Από όσα προαναφέρθηκαν διαπιστώνεται ότι:

Είναι ασαφές το τι ακριβώς σημαίνει «συνήθης αριθμός» για τις στρατιωτικές δυνάμεις, καθώς επίσης τα αναφερόμενα για τη χωροφυλακή και την αστυνομία. Επίσης η συνθήκη αναφέρεται σε ναυτικές βάσεις όχι όμως σε αεροπορικές και δεν έχει ληφθεί υπόψη ότι η ισχύς μιας στρατιωτικής δύναμης εξαρτάται εκτός από τον αριθμητικό παράγοντα, και από άλλους συντελεστές, όπως η ποιότητα του εξοπλισμού της.

Η ασάφεια που υπάρχει στις διατάξεις όσων προαναφέρθηκαν οφείλεται ως ένα βαθμό και στο ότι ελήφθη υπόψη η ασφάλεια των ελληνικών αυτών νησιών από ενδεχόμενη τουρκική απειλή. Σύμφωνα με το άρθρο 60 της Συνθήκης της Βιέννης (1969) περί του «δικαίου των συνθηκών»: «Ουσιώδης παραβίαση ενός εκ των μερών, παρέχει το δικαίωμα ….στο ειδικά θιγόμενο μέρος λόγω της παραβιάσεως, όπως επικαλεσθεί αυτή ως λόγο αναστολής εφαρμογής της συνθήκης , στο σύνολο της ή εν μέρει στις μεταξύ αυτού και του παραβιάσαντος την συνθήκη κράτους, σχέσεις».

Όπως είναι γνωστό καθημερινά σημειώνονται παραβάσεις – παραβιάσεις του ελληνικού Εθνικού Εναέριου Χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη. Αυτές εκδηλώνονται συνήθως στο Β.Α. Αιγαίο και ιδιαίτερα πάνω από Λέσβο, Χίο, Σάμο και Ικαρία, δηλαδή στα νησιά που η συνθήκη το απαγορεύει και η Τουρκία παραβιάζει συνεχώς τις σχετικές νομικές της υποχρεώσεις.

Το καθεστώς των Δωδεκανήσων διέπεται από τη συνθήκη ειρήνης των Παρισίων του 1947. Η εκχώρηση στην Ελλάδα κατά «πλήρη κυριαρχία» έγινε με τη συνθήκη ειρήνης των Παρισίων που υπογράφηκε το 1947 και για το γεγονός αυτό ελήφθησαν υπόψη ότι τα Δωδεκάνησα ήταν ελληνικά από αρχαιοτάτων χρόνων καθώς και η σημαντική συμβολή της Ελλάδας στην τελική νίκη των συμμάχων κατά του Άξονα. Όπως είναι γνωστό τα Δωδεκάνησα ήταν κάτω από ιταλική κυριαρχία και οι Ιταλοί είχαν εγκαταστήσει εκεί σημαντικές στρατιωτικές βάσεις. Παρά το γεγονός ότι οι διατάξεις της εν λόγω συνθήκης προβλέπουν την αποστρατικοποίηση των νησιών αυτών, θα πρέπει, να ληφθούν υπόψη τα εξής:

Πρώτον: Η συνθήκη των Παρισίων βρίσκεται σε ισχύ και δεσμεύει την Ελλάδα έναντι των συμβαλλομένων κρατών, όχι όμως έναντι της Τουρκίας, καθόσον αυτή δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στη συνθήκη αυτή. Σύμφωνα με το άρθρο 34 της συνθήκης της Βιέννης για το «Δίκαιο των Συνθηκών» προβλέπεται ότι «μια συνθήκη δεν δημιουργεί υποχρεώσεις ή δικαιώματα για τρίτες χώρες».

Δεύτερον: Η επιβολή του καθεστώτος αποστρατικοποίησης στα Δωδεκάνησα είναι αποτέλεσμα αντιπαράθεσης μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και ΗΠΑ, έγινε μετά από παρέμβαση της Σοβιετικής Ένωσης και απηχεί τις πολιτικές σκοπιμότητες εκείνης της χρονικής περιόδου, δηλ. της στρατηγικής σημασίας των Δωδεκανήσων και της κατάστασης που επικρατούσε τότε στο εσωτερικό της Ελλάδας.

Στις έντονες πιέσεις της Μόσχας για αποστρατικοποίηση των νησιών της Δωδεκανήσου ο τότε Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρσαλ είχε επισημάνει ότι η χώρα μας «έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, για να υπερασπισθεί τα σύνορα της». Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι τα καθεστώτα αποστρατικοποίησης έχασαν το λόγο ύπαρξής τους με τη δημιουργία των συνασπισμών του ΝΑΤΟ και του συμφώνου της Βαρσοβίας, ως ασύμβατα με τη συμμετοχή χωρών σε στρατιωτικούς συνασπισμούς.

*Αντιστράτηγος ε.α militaire.gr

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΤΖΟΥΜΗΣ*

Κάθε μέρα ακούμε ειδήσεις για την υλοποίηση ενός τεράστιου εξοπλιστικού προγράμματος της Τουρκίας που το μεγαλύτερο μέρος του υλοποιείται από την εγχώρια αμυντική της βιομηχανία (Φρεγάτες, Μη Επανδρωμένα Σκάφη Θαλάσσης, Υποβρύχια, κ.λπ). Στο άκουσμα των ειδήσεων αυτών, παρά τη διακήρυξη των Αθηνών και τις θριαμβολογίες μετά την υπογραφή της, εμφανίζονται αρκετοί «πεφτοσυννεφάκηδες» (πολιτικοί, δημοσιογράφοι, κ.λπ) που εκφράζουν την ανησυχία και την έκπληξή τους.

Ακόμα και ο ΣΥΡΙΖΑ από το περιβόητο «Να μειώσουμε τους εξοπλισμούς και θα το ρισκάρουμε με την Τουρκία» του Γ. Μπαλάφα το 2012, αντιλήφθηκε τον κίνδυνο και μίλησε στη συνέχεια για την ανάγκη ενίσχυσης των ελληνικών Ε.Δ.

Σε ημερίδα που είχε πραγματοποιήσει το Πάντειο Πανεπιστήμιο τον Ιαν. 2018 είχα αναφερθεί στο εξοπλιστικό πρόγραμμα της Τουρκίας και είχα επισημάνει ότι σε καμιά περίπτωση τα αναφερόμενα δεν είχαν σκοπό να δημιουργήσουν φοβικά σύνδρομα, αλλά προβληματισμό, σχετικά με την ισορροπία ισχύος που διαμορφώνεται ανάμεσα στη χώρα μας και την Τουρκία. Σε πολλά προγράμματα που έχουν ανακοινωθεί η Άγκυρα για λόγους προβολής ισχύος υπερβάλλει αλλά όμως όσο επικίνδυνο είναι να υπερεκτιμάται η Τουρκία άλλο τόσο είναι και να υποτιμάται. Σημεία της ομιλίας παρατίθενται στη συνέχεια. (Τα στοιχεία για το πρόγραμμα της Τουρκίας τα είχα συλλέξει με τη βοήθεια του αγαπητού φίλου δημοσιογράφου κ. Γιάννη Θεοδωράτου και από το διαδίκτυο) :

Η Τουρκία ξοδεύει δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο για τους εξοπλισμούς με ποσοστό πάνω από 60% να γίνονται στην εγχώρια αγορά και να βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 600 εξοπλιστικά προγράμματα. Επιγραμματικά κάποια από αυτά:

– Κατασκευή πυραύλων SOM (φωτο από την παρουσίαση) αέρος-εδάφους-θαλάσσης, δηλαδή πολλών χρήσεων, που θα φέρονται επί αεροσκαφών. Υπάρχουν ήδη τρεις διαφορετικές εκδόσεις αυτού του πυραύλου, με βεληνεκές από 180 και μέχρι 800 χιλιόμετρα. Διαθέτει δυνατότητα δορυφορικού εντοπισμού του στόχου και παράλληλα προχωρεί το πρόγραμμα παραγωγής των ίδιων πυραύλων με βεληνεκές 2.500 χιλιόμετρα. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος θα μπορούν τα αεροσκάφη να βάλλουν εναντίον αναγνωρισθέντων στόχων με μεγάλη ακρίβεια και χωρίς να εισέρχονται στο βεληνεκές της εχθρικής αεράμυνας, με δυνατότητα πλήγματος με ακρίβεια μέχρι 10 m.

– Βαλλιστικός πύραυλος Yildirim . Ο πύραυλος αρχικά μπορούσε να πλήξει στόχους σε απόσταση από 150-600 χλμ και τελευταία κατάφεραν να αυξήσουν το βεληνεκές στα 900 km. Γίνονται προσπάθειες για αύξηση του βεληνεκούς στα 2.500 km.

– Πρόγραμμα κατασκευής ρουκετών μεγάλης εμβέλειας Kasirga οι οποίες εκτοξεύονται από τετραπλό εκτοξευτή και μπορούν να πλήξουν στόχους σε απόσταση 120+ km με πιθανότητα κυκλικού σφάλματος 1000 μέτρα.

– Πρόγραμμα οβιδοβόλων 155 χιλ. Firtina και η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε το 2014. Χρησιμοποιούνται ήδη στις επιχειρήσεις στη Συρία.

– Το άρμα μάχης ALTAY είναι σχεδόν έτοιμο για μαζική παραγωγή.

– Σύστημα αντιαρματικών πυραύλων UMTAS, που φέρονται πάνω σε επιθετικά ελικόπτερα. Υπάρχει ήδη πρόγραμμα κατασκευής σε συνεργασία με την Ιταλία 51 επιθετικών ελικοπτέρων. Το 2011 έγιναν τα πρώτα τεστ στα ελικόπτερα αυτά.

– Πρόγραμμα παραγωγής πολεμικών πλοίων, τα ονομαζόμενα Milgem. Έχουν γίνει προσπάθειες για να μειωθεί το ακουστικό, μαγνητικό και υπέρυθρο ίχνος καθώς και το ίχνος στα ραντάρ. Ήδη έχουν παραδοθεί 2 φρεγάτες, στον τουρκικό στόλο ενώ συνεχίζεται η ναυπήγηση και άλλων σε ναυπηγεία της Τουρκίας.

– Προχωρά το πρόγραμμα ναυπήγησης υποβρυχίων τύπου 214, όμοια με τα ελληνικά, σε συνεργασία με γερμανικές εταιρίες σε τουρκικά ναυπηγεία και στον εκσυγχρονισμό των Υποβρυχίων 209.

– Το Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους (δηλ. 2018) παραδόθηκε στην τουρκική πολεμική αεροπορία το κινητό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου CORAL. Έχει εμβέλεια τουλάχιστον 100 km, με δυνατότητα παρεμβολών και παρακολούθησης των επικοινωνιών και των πτήσεων της ελληνικής πολεμικής αλλά και πολιτικής αεροπορίας.

– Η πρώτη πειραματική δοκιμαστική πτήση μη επανδρωμένων «ειδικών» αεροσκαφών κατασκοπείας που έχουν δυνατότητα να πετάξουν σε ύψος μέχρι 23 χιλιάδες μέτρα, επί 18 συνεχείς ώρες, έγινε το 2010. Η τακτική που έχει αρχίσει να εφαρμόζεται από την Τουρκία σε ότι αφορά τις παραβιάσεις – παραβάσεις του εθνικού εναερίου χώρου είναι ότι γίνεται με uavs. Η αναχαίτιση από την πλευρά μας γίνεται με μαχητικά. Εκτός από την οικονομική ανισορροπία που υπάρχει δημιουργούνται ερωτηματικά όπως :

Τι θα γίνεται στις περιπτώσεις που τα τουρκικά drones συνεχίζουν απτόητα την πορεία τους; Θα αποχωρούν τα δικά μας, θα παραμένουν στην περιοχή μέχρι εξαντλήσεως των καυσίμων και αντικατάσταση τους από άλλα ελληνικά αεροσκάφη; Μια λύση θα ήταν η κατάρριψη αλλά η ενέργεια αυτή εκτός από το γεγονός ότι θα οδηγούσε σε κλιμάκωση εκτιμάται ότι πολύ δύσκολα να γίνει αποδεκτή από την πολιτική ηγεσία που διαχρονικά έχει καταδειχτεί ότι εφαρμόζει κατευναστικές πολιτικές απέναντι στην Τουρκία. Η αντιμετώπιση με μέσα ηλεκτρονικού πολέμου θα ήταν ιδανική λύση.

Δυστυχώς η χώρα μας δεν ανήκει στα κράτη που έχουν την τεχνολογική επάρκεια να προκαλέσουν παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης των τουρκικών drones. Τα σύγχρονα UAVs έχουν όχι μόνο κρυπτογραφημένα δεδομένα αλλά ενσωματώνουν και ειδικές κεραίες λήψης σήματος GPS με ενισχυμένες anti-jamming δυνατότητες. Σχεδιάζεται και προχωρά επίσης η κατασκευή τακτικών μη επανδρωμένων επιθετικών αεροχημάτων. H ιδιαιτερότητα που υπάρχει σ΄ αυτά είναι ότι λόγω του μικρού μεγέθους υπάρχει δυνατότητα εκτόξευσης εκτός από το έδαφος και από μεταγωγικά αεροσκάφη. Τα πρώτα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα (ΜΕΑ) της Τουρκίας άρχισαν να παραδίδονται στη Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων και στη Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων από τον Νοέμβριο του 2017. Το εθνικό ΜΕΑ καμικάζι Kargu χρησιμοποιήθηκε πολύ συχνά στις επιχειρήσεις στη Συρία.

– Επιχειρείται η ανάπτυξη δικτυακών ολοκληρωτικών συστημάτων με στόχο την επίτευξη του ενοποιημένου ψηφιακού πεδίου μάχης. Με τον όρο αυτό, εννοούμε την εφαρμογή της σύγχρονης τεχνολογίας για την απόκτηση, την ανταλλαγή και την εκμετάλλευση ψηφιακών πληροφοριών, στο σύνολο των απαιτήσεων του πεδίου των επιχειρήσεων και στις τέσσερις διαστάσεις του (ξηρά, θάλασσα, αέρα και διάστημα). Με τον τρόπο αυτό παρέχεται στους μαχητές όλων των κλάδων και όλων των επιπέδων, ένα δίκτυο ψηφιακών πληροφοριών, το οποίο υποστηρίζει οπλικά συστήματα, για τον έλεγχο και συγκέντρωση πυρός στο πεδίο της μάχης, το συντονισμό των κινήσεων και ελιγμών ενώ ταυτόχρονα προάγει ουσιαστικά τη λειτουργία του κύκλου των διαδικασιών λήψης αποφάσεων.

Όλα αυτά είναι μέρος ενός συνολικού εξοπλιστικού προγράμματος που εκτελείται στην Τουρκία. Στον αντίποδα η αμυντική βιομηχανία στην Ελλάδα βρίσκεται υπό κατάρρευση, οι κρατικές εταιρίες είναι υπερχρεωμένες και οι ιδιωτικές που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό κατάφεραν να επιβιώσουν τα χρόνια της κρίσης λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και δεξιοτήτων τους. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ήταν το πρώτο Υπουργείο το οποίο υπέστη δραματικές περικοπές αφενός στα λειτουργικά έξοδα των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και αφετέρου στα εξοπλιστικά προγράμματα

Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί μια ισορροπία ισχύος με αποκατάσταση, εντός του πλαισίου των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού για την άμυνα. Να επισημάνουμε, για ιστορικούς λόγους, ότι ούτε με τη χρεωκοπία του 1893 ούτε μ΄ εκείνη του 1932 μειώθηκαν οι αμυντικές δαπάνες. Αντίθετα αυξήθηκαν και είχαμε το έπος των Βαλκανικών Πολέμων και του 1940-41. Θα πρέπει με αφορμή το θέμα αυτό να αναλογισθούν όλοι τις καταστροφικές συνέπειες του λαϊκισμού και της «μίζας» που βιώσαμε τις περασμένες δεκαετίες στη χώρα μας και κυρίως αυτοί που εφάρμοσαν αυτές τις τακτικές. Τέλος να υπάρξει προβληματισμός σχετικά με δηλώσεις Ελλήνων αξιωματούχων αναφορικά με την απαίτηση ακόμα περισσότερων περικοπών στο εξοπλιστικό πρόγραμμα της Ελλάδας και «θα το ρισκάρουμε με την Τουρκία», ότι αυτές είναι ανυπόστατες και επικίνδυνες.

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΤΖΟΥΜΗΣ*

Σχετικά με τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και τις “μεγαλοστομίες” περί φινλανδικού μοντέλου που φέρνει ριζικές αλλαγές στις Ε.Δ. έχω αναφερθεί με σχετικό άρθρο…Στρατιωτική θητεία, «φινλανδικό» μοντέλο και «φινλανδοποίηση»

Ίσως οι συνάδελφοι του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας αλλά και κάποιοι συνάδελφοι του Στρατού Ξηράς των Ειδικών Δυνάμεων που έχουν στις Μονάδες τους υψηλή στελέχωση (επάνδρωση) δεν έχουν νιώσει την αγωνία που έχει ένας αξιωματικός Πεζικού, Τεθωρακισμένων, κ.λπ, να μπορέσει μετά την πρωινή αναφορά Μονάδος και αφού ικανοποιηθούν όλες οι ανάγκες ασφαλείας (σκοπιές, περίπολα) και οι λειτουργικές ανάγκες (καθαριότητες, μαγειρεία, κ.λπ) να συγκροτήσει ένα τμήμα ικανό για να διεξάγει εκπαίδευση.

Η εκπαίδευση χαρακτηρίζεται από συμβατισμούς και οι ασκούμενοι Διοικητές τμημάτων δοκιμάζονται σε συνθήκες που απέχουν πολύ από αυτές που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν σε συνθήκες μάχης. Για να διεξαχθεί μια άσκηση Λόχου ή Ίλης με πλήρη σύνθεση απαιτείται να επιστρατευτεί το προσωπικό όλων των Μονάδων μιας Ταξιαρχίας.

Το πρόβλημα της χαμηλής στελέχωσης κυρίως στο Στρατό Ξηράς, οφείλεται:

– Στη χαμηλή απόδοση των κλάσεων οπλιτών θητείας, λόγω του δημογραφικού προβλήματος.

– Στις αναβολές-εξαιρέσεις στράτευσης (λόγοι υγείας, ανυποταξίες, κ.λπ) .

– Στη μικρή διάρκεια θητείας.

– Στην ικανοποίηση μεγάλου αριθμού κοινωνικών αιτημάτων που άλλες φορές είναι επιβεβλημένα και άλλες φορές γίνονται για εξυπηρέτηση μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων.

Τι από αυτά μπορεί να αλλάξει ; !

Στόχος μας αναφορικά με τους οπλίτες θητείας δεν πρέπει να είναι η εκμάθηση ξένων γλωσσών ή παροχή πτυχίων αλλά η απόκτηση όλων των απαιτούμενων γνώσεων ώστε, να καταστούν μαχητές ικανοί να επιβιώσουν στο πεδίο της μάχης, να γνωρίζουν άριστα την ειδικότητά τους, να μάθουν να ενεργούν για την εκτέλεση της αποστολής της Μονάδας τους και να αποκτήσουν στρατιωτικό πνεύμα, προκειμένου να αποδοθούν εκπαιδευμένοι στις τάξεις της εφεδρείας.

Η σκέψη να οδηγηθούμε σε αμιγώς επαγγελματικό στρατό (την ακούω και από συναδέλφους) έχει το θετικό στοιχείο ότι εξελιγμένα και σύγχρονα οπλικά συστήματα θα υπηρετούνται από προσωπικό με εξειδικευμένες γνώσεις, άρα καλύτερα αποτελέσματα. Από την άλλη στα αρνητικά να συνυπολογίσουμε ότι ένας βασικός πυλώνας της πολεμικής μας προπαρασκευής είναι η εφεδρεία. Αμιγώς επαγγελματικός στρατός σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει εκπαίδευση για οπλίτες θητείας, άρα δεν θα υφίσταται εφεδρεία. Στα αρνητικά να συνυπολογιστεί και το κόστος, καθόσον το να συντηρείς έναν αμιγώς επαγγελματικό στρατό είναι ιδιαίτερα δαπανηρό.

Ένα από τα θετικά που θα μπορούσε κάποιος να αναγνωρίσει στο νέο μοντέλο που εξετάζεται είναι η σκέψη για εθελοντική ή υποχρεωτική στράτευση των γυναικών σε ορισμένες ειδικότητες, στο πλαίσιο της ισότητας και της ισονομίας, αφού λάβουμε υπόψη μας το σημαντικό ρόλο της μητρότητας για τις γυναίκες.

*Αντιστράτηγος ε.α. militaire.gr

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΤΖΟΥΜΗΣ*

Αλλαγές στη στρατιωτική θητεία ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθούν ο ΥΕΘΑ κ. Δένδιας. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του προσανατολιζόμαστε στην υιοθέτηση του «φινλανδικού» μοντέλου, καθόσον όπως ανέφερε η Φινλανδία είναι μια χώρα με παρόμοια χαρακτηριστικά με τα δικά μας.

Θεωρώ ότι σε συμβολικό επίπεδο η επιλογή του εν λόγω μοντέλου την παρούσα περίοδο του ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι ατυχής και ο κ. ΥΕΘΑ πρέπει να το επανεξετάσει. Παραπέμπει συνειρμικά στον όρο «φινλανδοποίηση», που περιγράφει την κατάσταση στην οποία περιήλθε η Φινλανδία μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Ο υποτιμητικός αυτός όρος της διεθνούς πολιτικής αναφέρεται στη στάση της Φινλανδίας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και τη συστηματική αποφυγή κάθε αφορμής που θα ήταν αντίθετη με τις επιταγές των Σοβιετικών υπό τον φόβο πιθανής σύρραξης.

Η κάθε χώρα καθορίζει το μοντέλο της στρατιωτικής της θητείας με βάση, την οργανωτική δομή τα κοινωνικά και δημογραφικά δεδομένα, τις γεωπολιτικές της επιδιώξεις και την εχθρική απειλή που έχει να αντιμετωπίσει.

Κάποια ενδιαφέροντα σημεία από αυτά που είδαν το φως της δημοσιότητας στα Μ.Μ.Ε. για το “φινλανδικό μοντέλο” :

– Η στρατιωτική θητεία στη Φιλανδία είναι 6-12 µήνες, ενώ παρέχεται και η δυνατότητα online εκπαίδευσης παράλληλα µε την εκπαίδευση στα στρατόπεδα.

– Φιλοδοξία του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άµυνας είναι το νέο µοντέλο της στρατιωτικής θητείας να παρέχει τη δυνατότητα διαμόρφωσης ενός ακαδημαϊκού προφίλ από τους στρατεύσιμους, το οποίο θα περιλαμβάνει γραµµατικές γνώσεις, δεξιότητες, εργασιακή εµπειρία και επιδιώξεις οι οποίες θα παραµετροποιούνται µε βάση τις απαιτήσεις των ειδικοτήτων – µια διαδικασία που θα είναι µερικώς αυτοµατοποιηµένη, ενώ θα δίνεται έµφαση σε ειδικότητες που εµφανίζουν µεγάλη ζήτηση, ειδικά στους τεχνικούς κλάδους, ενώ εξετάζεται και η εκµάθηση ξένων γλωσσών κ.ά.

Στην ιστοσελίδα του Γενικού Επιτελείου Στρατού www.army.gr αναγράφεται : «Ο γενικός σκοπός της εκπαίδευσης των οπλιτών θητείας, είναι η απόκτηση όλων των απαιτούμενων γνώσεων ώστε, να καταστούν μαχητές ικανοί να επιβιώσουν στο πεδίο της μάχης, να γνωρίζουν άριστα την ειδικότητά τους, να μάθουν να ενεργούν για την εκτέλεση της αποστολής της Μονάδας τους και να αποκτήσουν στρατιωτικό πνεύμα, προκειμένου να αποδοθούν εκπαιδευμένοι στις τάξεις της εφεδρείας»

Εάν σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές πληροφορίες ισχύουν οι προαναφερόμενες επιδιώξεις του ΥΠΕΘΑ δεν συνάδουν με αυτές του ΓΕΣ και δεν είναι εφικτές αν συνυπολογιστούν η μικρή διάρκεια θητείας και οι αυξημένες λειτουργικές ανάγκες των Μονάδων. Ο μικρός χρόνος διάρκειας της θητείας των οπλιτών και η ανάθεση σ΄ αυτούς πολλαπλών καθηκόντων, έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ανεκπαίδευτης εφεδρείας που αποτελεί βασικό πυλώνα της πολεμικής μας προπαρασκευής. Αυτό πρέπει να το λαμβάνουν υπόψη και όσοι κατά καιρούς προτείνουν προσλήψεις επαγγελματιών και μείωση διάρκειας της στρατιωτικής θητείας.

Το ερώτημα που δημιουργείται είναι για ποιο λόγο θα έπρεπε να υιοθετήσουμε το φιλανδικό και όχι κάποιο άλλο μοντέλο στρατιωτικής θητείας π.χ, το ισραηλινό;

Το Ισραήλ είναι μια χώρα με παρόμοια χαρακτηριστικά με τα δικά μας, σε πληθυσμό. Ένα μικρό κράτος με περίπου οχτώ εκατομμύρια κατοίκους που επί σειρά ετών αντιμετώπισε ισχυρότερους στρατιωτικά αντιπάλους, με δεδομένη βούληση να το καταστρέψουν. Παρ΄ όλα αυτά στις συγκρούσεις που ενεπλάκη κατόρθωσε να εξέλθει πάντα νικητής και βασικός λόγος ήταν υιοθέτηση της επιθετικής στρατιωτικής στρατηγικής και η επιλογή του «Πρώτου Πλήγματος». Στην Ελλάδα η αναφορά και μόνο σε προληπτικό πρώτο πλήγμα αποτελεί αιτία να χαρακτηριστεί κάποιος πατριδοκάπηλος ή εθνικιστής,

Στο Ισραήλ, η θητεία είναι υποχρεωτική για άνδρες και γυναίκες όταν συμπληρώσουν το 18ο έτος τα ηλικίας τους. Για τους άνδρες διαρκεί τρία χρόνια, ενώ για τις γυναίκες η νομοθεσία προβλέπει δύο έτη στρατιωτικής θητείας. Εκτός από την επίπονη και απαιτητική εκπαίδευση ο χρόνος διάρκειας της στρατιωτικής θητείας επιτρέπει οι στρατιώτες να μαθαίνουν νέες δεξιότητες και συμπεριφορές που κανένα πανεπιστήμιο δεν θα μπορούσε να προσφέρει. Το αποτέλεσμα είναι η απόκτηση «στρατιωτικού κεφαλαίου», που οι οπλίτες θητείας αποκτούν στον στρατό και στη συνέχεια χρησιμοποιούνται στον πολιτικό τομέα.

Η διάρκεια της θητείας πρέπει να καθορίζεται σε σχέση με τις υπηρεσιακές – επιχειρησιακές ανάγκες και σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να εντάσσεται σε οποιεσδήποτε μικροπολιτικές σκοπιμότητες όπως συμβαίνει συνήθως στη χώρα μας. Ποιος είναι όμως έτοιμος για την υιοθέτηση του ισραηλινού μοντέλου στη στρατιωτική θητεία και την ανάληψη του πολιτικού κόστους για μια απόφαση που θα προέβλεπε τα δεδομένα όπως στο Ισραήλ ;

*Αντιστράτηγος ε.α. militaire.gr

O Επίτιμος Α.Γ.Ε.Ν. Ναύαρχος ε.α. Κοσμάς Χρηστίδης και ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης κονιορτοποίησαν τις ψευδαισθήσεις με τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση τροφοδοτεί την ελληνική κοινή γνώμη στο θέμα των ελληνοτουρκικών! Μιλώντας στη Σχολή Γονέων – Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης στο Συνεδριακό Κέντρο Κατερίνης με θέμα «Ελληνοτουρκικές σχέσεις» είπαν μεγάλες αλήθειες.

Ο Ναύαρχος ε.α. Κοσμάς Χρηστίδης επεσήμανε:Όσο η υποχωρητικότητα θα αμείβεται με συμμαχικούς επαίνους, οι ψευδαισθήσεις θα αβγατίζουν και η παράλυση θα γίνεται ακόμα ηδονικότερη.

Το σημερινό δίλημμα είναι αντικειμενικά τρομακτικό και ψυχολογικά αφόρητο για την Ελλάδα: Ειρήνη σημαίνει Υποχώρηση και Πόλεμος σημαίνει Συντριβή.

Σήμερα, η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας αυτοπαγιδεύεται από τις φοβίες των ηγετών της.

Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης τόνισε:Η Τουρκία επιθυμεί μέτρα συγκυριαρχίας ενώ η Ελλάδα υιοθετεί μέτρα αποφυγής εντάσεων.

Η μόνη γλώσσα που καταλαβαίνει η Τουρκία είναι η γλώσσα της ισχύος και όχι η διπλωματική.

Υπάρχουν τρείς τρόποι επίλυσης διακρατικών διαφορών: Η διαιτησία, Η διπλωματία, Ο πόλεμος.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο ακρότατο όριο της περιοχής μεταξύ πολέμου και Ειρήνης.

Στην εισήγησή του ο Λάμπρος Τζούμης μίλησε για τις

« Ελληνοτουρκικές διαφορές εκατό χρόνια από τη συνθήκη της Λωζάνης και οι στόχοι της Τουρκίας»:

«Η Τουρκία μόλις γιόρτασε 100 χρόνια ύπαρξης ως σύγχρονο κράτος. Δημιουργήθηκε το 1923 με την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης η ποία διευθέτησε διάφορα ζητήματα που καθορίζουν μέχρι και σήμερα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η πρώτη μεγάλη κρίση το 1974 με την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο. Από τότε βρεθήκαμε στα πρόθυρα πολέμου με τη γείτονα χώρα όχι λίγες φορές. Οι περίοδοι κρίσεις διαδέχονται τις περιόδους ηρεμίας και αντίστροφα. Από το 2016 όμως και μετά παρατηρούμε κατακόρυφη κλιμάκωση της κρίσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το 2022 έχουμε 11.500 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου μας με 670 το 2012. Από τον Μάρτιο του 2023 και μετά παρατηρούμε μια πρωτοφανή ηρεμία.

Η Τουρκία θέτει ως προαπαιτούμενα του ελληνοτουρκικού διαλόγου τις αξιώσεις της και προσδοκά την ικανοποίηση τους από την Ελλάδα. Η Τουρκία επιθυμεί μέτρα συγκυριαρχίας ενώ η Ελλάδα υιοθετεί μέτρα αποφυγής εντάσεων.

Τα 20 χρόνια διακυβέρνησης Ερντογάν, με το αρχηγοκεντρικό καθεστώς που επέβαλε, ανέδειξαν την Τουρκία μια ισχυρή αυταρχική αν και αμφιταλαντευόμενη περιφερειακή δύναμη και εκκολαπτόμενη πυρηνική με αυξανόμενη παγκόσμια επιρροή παρά τις πολλαπλές εσωτερικές της παθογένειές και ελλείματα. Καλλιεργούνται ψευδαισθήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο που η Ελλάδα οφείλει να απορρίψει:

– Στον 21ο αιώνα δεν γίνονται πόλεμοι

– Η εθνική ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας εξασφαλίζονται από τις ξένες δυνάμεις μέσω των συμμαχικών οργανισμών που αυτή ανήκει.

Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου χωρίς τη συνοδεία ισχύος δεν μπορεί να αποτρέψει μια αναθεωρητική δύναμη. Η μόνη γλώσσα που καταλαβαίνει η Τουρκία είναι η γλώσσα της ισχύος και όχι η διπλωματική. Ο Ερντογάν διακατέχεται από έναν πρωτοφανή μεγαλοϊδεατισμό και έχει θέσει ως χρονολογίες ορόσημα στην επίτευξή αυτού το 2023 (100 χρόνια από την ίδρυση του κράτους) το 2053 (600 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης) το 2071 (1000 χρόνια από την ήττα του Ρωμανού Διογένη στη μάχη του Ματζικερτ που ουσιαστικά αποτελεί την αρχή της κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας). Επιθυμεί διακαώς την αντικατάσταση του Κεμάλ στο τούρκικο υποσυνείδητο από τον ίδιο.

Ενστερνίζεται πλήρως τη θεωρία Νταβούτογλου το 2031 η Τουρκία θα αριθμεί 150 εκατομμύρια κατοίκους περίπου και χρειάζεται ζωτικό χώρο και όχι απαραίτητα χερσαίο αλλά και θαλάσσιο (Δόγμα Γαλάζια πατρίδα).

Για να το πραγματοποιήσει αυξάνει ραγδαία τα εγχώρια εξοπλιστικά προγράμματα (από το 66 το 2002 σε 638 το 2022). Το εξοπλιστικό πρόγραμμα της Ελλάδας στο τέλος της δεκαετίας με την ολοκλήρωση του δημιουργεί μια ανισορροπία ισχύος υπέρ μας. Η διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στις δύο χώρες επικεντρώνεται κυρίως στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας που από την πλευρά της Ελλάδας είναι και το μοναδικό θέμα συζήτησης καθώς αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας για την εκμετάλλευση εδάφους και υπεδάφους. Με τη συνθήκη του 1982 ανακηρύχτηκε η ΑΟΖ της Ελλάδας που γεωγραφικά είναι ίδια με την υφαλοκρηπίδα. Το 2011 καθορίστηκαν και τα εξωτερικά όριά της. Νησί- κλειδί για την οριοθέτηση το νησί Στρογγύλη.

Η Τουρκία από 1964 ερίζει για το Καστελόριζο. Αγνοεί τη Ρόδο, Κάρπαθο, Κρήτη και Καστελόριζο στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και τα διεκδικεί μέσω των κατεχόμενων στη Κύπρο. Θέλει να θέσει το Καστελόριζο στο καθεστώς αποκομμένων διαμφισβητούμενων νησιών και να το διεκδικήσει. Αλλά το Καστελόριζο δεν είναι απομονωμένο αφού αποτελεί συνέχεια των Δωδεκανήσων και είναι κατοικημένο από αιώνες με ελληνικό πληθυσμό.

Το θέμα των χωρικών υδάτων: η Ελλάδα ασκεί πλήρη κυριαρχία (το 1993 στα 3 ναυτικά μίλια-το 1936 στα 6 ναυτικά μίλια και δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια)

Από το 1995 η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αιτία πολέμου από την πλευρά της Τουρκίας. Ο εθνικός εναέριος χώρος της Ελλάδας εκτείνεται στα 10 μίλια γεγονός που αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία. Τα δύο μεγέθη (χωρικά ύδατα και εναέριος χώρος) πρέπει να είναι ταυτόσημα. Δε γίνεται η επέκταση λόγω φοβικού συνδρόμου της Ελλάδας. Σ αυτή τη διαφορά 4 μιλίων γίνονται οι παραβιάσεις. Αλλά η Τουρκία πραγματοποιεί και υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά που τα κατατάσσει στις γκρίζες ζώνες δηλαδή σε ένα καθεστώς ακαθόριστης κυριότητας.

Το Κυπριακό ζήτημα εξαιτίας της τούρκικης αδιαλλαξίας και της διεθνούς ανεκτικότητας δεν επιλύεται εδώ και σχεδόν 50 χρόνια. Τελευταία ανακύπτει και το θέμα της Δυτικής Θράκης με την μεγάλη γεωστρατηγική σημασία που έχει για την Ελλάδα.

Το Τουρκικό προξενείο που υπάρχει εκεί λειτουργεί ως παράλληλο κράτος εγείροντας την αξίωση της Τουρκίας να έχει τη δυνατότητα επέμβασης σε μέρη που ζούν μουσουλμάνοι όπως στην Κύπρο.

Υπάρχουν τρείς τρόποι επίλυσης διακρατικών διαφορών:Η διαιτησία

Η διπλωματία

Ο πόλεμος

Με την απειλή του πολέμου η Τουρκία εφαρμόζει μια στρατηγική εξαναγκασμού για να εξωθήσει την Ελλάδα σε έναν επώδυνο συμβιβασμό. Αυτή είναι η επιδίωξη της γιατί ούτε η ίδια επιθυμεί πόλεμο. Η απάντηση της Ελλάδας σε όλες αυτές τις προκλήσεις αποτελείται από δύο συνιστώσες:Προβολή των δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας μας

Πρόθεση του επίσημου κράτους να χρησιμοποιήσει τις Ένοπλες Δυνάμεις. Το μήνυμα στη γείτονα χώρα πρέπει να είναι αυστηρό και αποτρεπτικό (αν επιχειρήσεις, δεν θα διστάσω)

Οφείλουμε να καλλιεργήσουμε μια κουλτούρα εθνικής ασφάλειας.

Μία είναι η ΛΥΣΗ: Ισχυρή ΑΠΟΤΡΟΠΗ!

Στη συνέχεια της εκδήλωσης το λόγο πήρε ο Κοσμάς Χρηστίδης προσεγγίζοντας με την σειρά του το θέμα: «Η Ελληνική-Τουρκική πολιτική από 1974 μέχρι σήμερα – Αξία της ΑΟΖ»:

«Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η σταθερή κλιμάκωση της τουρκικής πίεσης στο Αιγαίο, δημιουργούσε ένα νέο πρόβλημα ασφάλειας για την Ελλάδα. Οι Κυβερνήσεις αναδιοργάνωσαν την άμυνα της χώρας, ανανεώσαν το στρατιωτικό υλικό, ίδρυσαν πολεμικές βιομηχανίες με αρρωστημένη βιομηχανική κουλτούρα. Θεωρητικά, αποκατέστησαν την ισορροπία στρατιωτικών δυνάμεων στο Αιγαίο.

Τα βασικά επεισόδια της περιόδου αυτής είναι πολλά και πυκνά και εμφανίζονται σχεδόν ανά δεκαετία. Επιγραμματικά:1974, Η Αποχώρηση, από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ σχεδόν ταυτόχρονα με την Μεταπολίτευση. Η χώρα επέστρεψε στο ΝΑΤΟ, χωρίς ποτέ να βρεί το Status Quo Ante, δηλαδή τα δεδομένα του 1974 σε θέματα που αφορούν στα όρια της επιχειρησιακής ευθύνης, τη δομή διοίκησης και τη δομή δυνάμεων που τα αντιμετωπίζουμε διαρκώς μέχρι και σήμερα.

1976 «SISMIK I» παράνομες έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, που μας οδήγησαν στο Πρωτόκολλο της Βέρνης.

1987 Η κρίση με το Πίρι Ρέις που μας οδήγησε στο Νταβός και μετά στις συμφωνίες της Βουλιαγμένης και στο εθνικά ζημιογόνο Μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ 9

1996 H κρίση των Ιµίων που φαίνεται να ήταν και το σημείο καμπής για την αλλαγή της Ελληνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία. Απεδείχθη ότι η Αθήνα δεν διέθετε μια στρατηγική που μπορούσε να διαχειριστεί τέτοιου είδους κρίσεις, χωρίς να τις κλιμακώσει και να οδηγηθεί σε γενικό πόλεμο µε την Άγκυρα.

Το ερώτημα είναι: Σήμερα την έχει;1996-1999 Συμφωνία Μαδρίτης και Συμφωνία Ελσίνκι Η Ελλάδα αναγνώρισε ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα κάθε χώρας στο Αιγαίο, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία της, καθώς και Συνοριακές διαφορές και όχι μιας μόνο διαφοράς της οριοθέτησης της ΑΟΖ/ Υφαλοκρηπίδας. Μάλιστα με την αναφορά των «συναφών θεμάτων» είναι προφανές ότι άνοιγε ο δρόμος για την προβολή στο τραπέζι και θεμάτων όπως το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων ή ακόμη και των «γκρίζων ζωνών».

2020 Ελληνοτουρκική Κρίση στο Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο με τον Στόλο σε πλήρη ανάπτυξη, που περατώθηκε με την επακούμβηση της Φ/Γ ΛΗΜΝΟΥ επί της Φ/Γ Τουργκούτ Ρείς.

Σήμερα, έχουμε νέες δοκιμασίες και αναγκαστικά διασταυρωνόμαστε με την κρίση στις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία με τα πολεμικά γεγονότα στην Ουκρανία, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και στην Παλαιστίνη γνωρίζοντας τον σκοτεινό ρόλο της Τουρκίας σε αυτές της περιοχές.

Η περίοδος αυτή περιλαμβάνει και για την Ελλάδα ένα βαρύ κατάλογο ανοιχτών εθνικών θεμάτων με την Τουρκία που αναζωπυρώνονται, όπως:

Χωρικά ύδατα, οριοθέτηση της ΑΟΖ/ Υφαλοκρηπίδας, λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», αμφισβήτηση εθνικού εναέριου χώρου μεταξύ 6 και 10 ν.μ., τριβές ως προς τις περιοχές ευθύνης έρευνας και διάσωσης (SAR), το ζήτημα των ορίων της επιχειρησιακής ευθύνης των δυο χωρών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, δεσμεύσεις περιοχών για πεδία βολής και διεξαγωγή ασκήσεων, αβλαβείς διελεύσεις και πλόες διέλευσης σε στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας, τουρκικοί ισχυρισμοί για την αποστρατικοποίηση νησιών Αιγαίου, αεροναυτικά ΜΟΕ κλπ.

Σήμερα η Τουρκία, θέτει θέμα αναθεώρησης χερσαίων περιοχών. Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση της ρητορείας του κ. Ερντογάν ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά ότι για την Τουρκία, η θεμελιώδης διαφορά μεταξύ Σεβρών και Λωζάνης είναι ότι στη Συνθήκη των Σεβρών έχουμε πρόβλεψη περί Κουρδικού κράτους, ενώ στη Συνθήκη της Λωζάνης δεν έχουμε.

Ο μεγαλύτερος, ίσως, παράγων που επηρεάζει την εξωτερική πολιτική και την άμυνα κάθε χώρας, όσο κι αν αρνούμεθα να το συνειδητοποιήσουμε πολλές φορές, είναι η ενότητα και η ποιότητα της δημοκρατίας.

Όταν μιλάμε για ποιότητα δημοκρατίας μιλάμε οπωσδήποτε για ενάρετους ηγέτες, για το κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα, για τους θεσμούς, για τον ρόλο της αντιπολίτευσης, τον ρόλο των ΜΜΕ, τον Ελληνισμό της διασποράς, τον φιλελληνισμό, τον πατριωτισμό κ.λ.π.

Σε ότι αφορά τον πατριωτισμό, υπάρχει μια κλίμακα συμπεριφοράς που ξεκινάει από τον ρητορικό πατριωτισμό, περνά στον δημαγωγικό για να καταλήξει στον πραγματικό ή στην πατριδοκαπηλία. Κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό κριτήριο, για να αρχίσουμε λίγο να αναστοχαζόμαστε, είναι η πατριωτική τελειότητα, δηλαδή, η διάθεση προσφοράς και η ετοιμότητα της κοινωνίας στην άμυνα της χώρας, καθώς και η ανάληψη κινδύνου για τις ΕΔ.

Η Τουρκία είναι ο γεωπολιτικός αντίπαλος της Ελλάδας που εξακολουθεί να έχει αναθεωρητικές βλέψεις στο Αιγαίο, που κατέχει παράνομα ένα μέρος της Κύπρου και που, παρά τις δυσκολίες της, εξελίσσεται σε τοπική υπερδύναμη. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι Έλληνες καλούνται να βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση και το ελληνικό κράτος πρέπει να επενδύσει στην άμυνα για ανάσχεση και αποτροπή της Τουρκίας. Η ελληνική στρατηγική θα πρέπει να βασίζεται κυρίως σε μία αξιόπιστη στρατιωτική δύναμη και σε ένα δίκτυο συµµαχιών που θα βοηθάει στην εξισορρόπηση της στρατιωτικής και γεωπολιτικής υπεροχής της Τουρκίας. Η Αθήνα πρέπει να εμφανίζεται αποφασισμένη να απαντήσει µε ολική κλιμάκωση σε οποιαδήποτε επίθεση (ακόμα και περιορισμένης έκτασης) κατά των ελληνικών θέσεων στην Κύπρο και στο Αιγαίο. Σε περίπτωση που η στρατηγική της αποτροπής αποτύχει του σκοπού της να διατηρηθεί η ειρήνη, και είναι σίγουρο ότι επίκειται τουρκική επίθεση, η Ελλάδα δεν θα πρέπει να παραμελεί το στρατηγικό πλεονέκτημα του πρώτου χτυπήματος. Η Ελλάδα δεν θα πρέπει να διαπραγματεύεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα µε κανένα και πριν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων µε την Τουρκία, επιβάλλεται να εξασφαλίσει την ισορροπία ισχύος. Το µόνο θέμα που θα μπορούσε η Αθήνα να συζητήσει µε την Άγκυρα, είναι αυτό της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο με προσφυγή στο Διεθνές δικαστήριο της Χάγης. Όλες οι υπόλοιπες τουρκικές αξιώσεις θεωρούνται ανεδαφικές, αφού έχουν επιλυθεί από διεθνείς συνθήκες που κατοχυρώνουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Είναι απλοϊκή και επικίνδυνη ψευδαίσθηση να πιστεύει κανείς πως η προσφυγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μονόδρομο για την επίλυση κάθε είδους προβλημάτων της χώρας μας. Θεωρείται ουτοπία να περιμένει κανείς ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις επεκτατικές της τάσεις για να ενταχθεί στη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σήμερα, η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας αυτοπαγιδεύεται από τις φοβίες των ηγετών της στο δίλλημα εάν πρέπει να εγκαταλείψει την λογική της καθαρά γεωπολιτικής θεώρησης και να υιοθετήσει τη λογική της γεωοικονομίας, δηλαδή των ΑΟΖ και των υδρογοναθράκων, εκφράζοντάς το ψευδο-δίλλημα με την ερώτηση «τι θέλετε πόλεμο ή ειρήνη», ή σκλαβωμένη ελευθερία?

Διεθνές Δικαστήριο

Η Αθήνα είναι πιο πρόθυμη να εξασφαλίσει έναν ρόλο του ICJ (ΔΔΧ), επειδή πιστεύει ότι έχει την ισχυρότερη θέση στο διεθνές δίκαιο για πολλά από τα ζητήματα του Αιγαίου.

Η Τουρκία πιστεύει ότι σύμφωνα με την απόφαση του ICJ (1976) τα μέρη πρέπει να καταβάλουν πλήρη προσπάθεια για την επίλυση της διαφοράς διμερώς, αλλά δεν εξαντλήθηκε η προσπάθεια καλής πίστης από ελληνική πλευρά.

Επειδή το ICJ δεν θα εξετάσει τις υποθέσεις εκτός εάν αμφότερα τα μέρη συμφωνήσουν και δεν έχει εξουσία εκτέλεσης, υπάρχει μικρή προοπτική για δικαστική επίλυση των διαφορών στο Αιγαίο.

Γενικός Γραμματέας Ηνωμένων Εθνών

Τα Ηνωμένα Έθνη δεν έχουν λογική σχέση με τα ζητήματα του Αιγαίου (σε αντίθεση με την Κύπρο) και κανένα μέρος δεν έχει δείξει ενδιαφέρον για συμμετοχή του ΟΗΕ σε θέματα Αιγαίου.

ΝΑΤΟ

Τα μέλη του ΝΑΤΟ θεωρούν τις διενέξεις του Αιγαίου ως διμερή ζητήματα τα οποία δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν και στο παρελθόν απέφυγαν προσεκτικά να εμπλακούν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενθαρρύνει και τις δύο πλευρές να διαπραγματευτούν για όλο το φάσμα των ζητημάτων που αμφισβητούνται και είναι προετοιμασμένοι να διαδραματίσουν έναν διαδικαστικό «καλό γραφείο» όταν τους ζητηθεί, αλλά όχι ουσιαστικό.

Η προσπάθεια Ελληνικής διπλωματίας «κατευνασμού» απέτυχε.

Τα διαβήματα διαμαρτυρίας δεν αποτρέπουν τις τουρκικές επεκτατικές πιέσεις.

Έχουμε ως σημαία μας (ρητορικά) το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν το ασπαζόμαστε, δεν το αξιοποιούμε, δεν το διεκδικούμε. Ουσιαστικά, Είμαστε το μόνον παράκτιο «Θαλασσινό» κράτος, από τα 149 παράκτια κράτη του πλανήτη, που έχει τις μικρότερες θαλάσσιες ζώνες παγκοσμίως!!

Συνήθως επιτακτικά, τίθεται το 20 ψευδο-δίλλημα (για καλλιέργεια φόβου):

Με πολιτική ή στρατιωτική διπλωματία (απο-στρατικοποίηση) θα λύσουμε το θέμα;

Θέλουμε ρύθμιση εκκρεμοτήτων στο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο με θερμό επεισόδιο ή με διάλογο εφ’ όλης της ύλης;

Η απάντηση είναι πάρα πολύ απλή, συνθέτει και τα δύο και συνοψίζεται σε μία (μόνο) λέξη: Αποτροπή!!! Και, αποτροπή δεν σημαίνει, μόνον, στρατιωτική ισχύ (ΠΟΙΟΤΙΚΗ).

O όρος αποτροπή μιας απειλής υποδηλώνει ότι σκοπός είναι να ΜΗΝ υπάρξει πόλεμος.

Ταυτόχρονα, όμως, ΚΑΙ να εφαρμοστούν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου και στην ελληνική επικράτεια.

Aφ’ ότου το Ελληνικό Έθνος συνέπεσε με το κράτος (1923), ΔΕΝ έχει ζωτικούς ιστορικούς και πολιτικούς στόχους έξω από τα σύνορά του. Όσο η υποχωρητικότητα θα αμείβεται με συμμαχικούς επαίνους, οι ψευδαισθήσεις θα αβγατίζουν και η παράλυση θα γίνεται ακόμα ηδονικότερη. Οι Έλληνες συνηθίζουν σιγά-σιγά να το ονομάζουν «πολιτισμένη συμπεριφορά», «υπέρβαση του εθνικισμού» και «εξευρωπαϊσμός».

Το σημερινό δίλημμα είναι αντικειμενικά τρομακτικό και ψυχολογικά αφόρητο για την Ελλάδα:

Ειρήνη σημαίνει Υποχώρηση και Πόλεμος σημαίνει Συντριβή.

Όποιος έχει εντρυφήσει στις μαύρες συνέπειες της μικρασιατικής εκστρατείας διαπιστώνει ευχερώς ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε δίκιο όταν ισχυρίστηκε: «η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 ήταν χειρότερη και από την Άλωση του 1453, διότι με την Άλωση κατακτήθηκαν οι Ελληνικοί πληθυσμοί στα εδάφη τους, ενώ με την Καταστροφή του ’22 εκριζώθηκαν για πάντα από αυτά»

Οποιαδήποτε λύση ΠΡΕΠΕΙ να δοθεί με Δημοκρατικές διαδικασίες και να περάσει από την έγκριση του υπερήφανου Ελληνικού Λαού».

Πηγή: militaire.gr