7day crisis monitor

48h World Events: #0

Scanning open sources...

24h Aegean Report

STATUS: STABLE
Update:
Loading...

7day Greece-Turkey: #0

SEARCHING: Crisis Events!

Μόνιμος Μηχανισμός Συνδιαχείρισης του Αιγαίου με φόρμουλα Μητσοτάκη

Μανώλης Κοττάκης 

Πρώτο βήμα για «Λωζάννη των θαλασσών» με διαπραγματευτή τον Ευάγγελο Βενιζέλο! Όρος Ερντογάν για διεθνή διαιτησία και λύση-πακέτο το 2027 για όλα τα «αλληλένδετα ζητήματα» το φιρμάνι συγκατάθεσης στο Αιγαίο

Μια ενδιαφέρουσα έκπληξη επιφύλαξε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στους προσκεκλημένους του συνεδρίου Greece Talks όταν έκλεινε την παρέμβασή του για το καλώδιο. Απαντώντας σε ερώτηση του συντονιστή μίλησε ευθέως για «ευρύτερη φόρμουλα» αλληλοενημέρωσης Ελλάδος και Τουρκίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο προκειμένου να προχωρούν απρόσκοπτα στο μέλλον τα έργα διασυνδεσιμότητας. Κοινώς, εξέδωσε δημοσίως το διάταγμα της συνδιαχείρισης του Αιγαίου! Τουρκιστί «φιρμάνι». Κάτι που, όπως θα δούμε σήμερα, ήταν το προαπαιτούμενο που του έθεσε ο Πρόεδρος Ερντογάν για λύση-πακέτο του συνόλου των ελληνοτουρκικών με προσφυγή στην Διεθνή Διαιτησία το 2027! Εξέλιξη που έγκυροι αναλυτές περιγράφουν ως «Λωζάννη των θαλασσών» με επί κεφαλής στις διαπραγματεύσεις τον Ευάγγελο Βενιζέλο.

Συγκεκριμένα ο κύριος Μητσοτάκης είπε: «Έχουμε σύνθετα ζητήματα να επιλύσουμε. Το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών είναι εξαιρετικά περίπλοκο θέμα (…) Αυτό, όμως, δεν σημαίνει, παρά τις διαφωνίες μας, ότι δεν έχουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας ή ότι δεν μπορούμε, χωρίς να κάνουμε καμία υποχώρηση ως προς τη νομική αξία των επιχειρημάτων μας, να προχωρούμε έργα διασυνδεσιμότητας, τα οποία είναι πάρα, πάρα πολύ σημαντικά, προκειμένου να μπορέσουμε να αναδείξουμε και τον ρόλο της Ελλάδας ως μιας χώρας που είναι ένας περιφερειακός κόμβος, που συνδέει την Ευρώπη με την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Διότι δεν είναι μόνο το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Είναι καλώδια τηλεπικοινωνιών, πάρα πολλά, τα οποία αυτή τη στιγμή δρομολογούνται, ένα πολύ σημαντικό η περίπτωση του EMC. Θα έλεγα ότι είναι καλό κάποια στιγμή να μπορούμε να βρούμε και μία ευρύτερη φόρμουλα, ώστε αυτές οι υποδομές διασυνδεσιμότητας να μένουν έξω από τις όποιες αντιπαραθέσεις μπορεί να υπάρχουν για σύνθετα ζητήματα, όπως τα θέματα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών».

Η φράση του αυτή («ευρύτερη φόρμουλα»), που ήχησε ως μουσική στ’ αυτιά του Προέδρου Ερντογάν στην άλλη πλευρά του Αιγαίου, στην Άγκυρα, έχει (λίαν πρόσφατη) προϊστορία. Διότι, πρώτον, αυτήν την «φόρμουλα της συνδιαχείρισης» με την γείτονα, την οποία μελετούν πολύ καιρό τώρα ιδιωτικώς οι κύριοι Βενιζέλος και Γεραπετρίτης έφθασε πολύ κοντά στο να την υπογράψει ο πρωθυπουργός μετά από εντατικές μυστικές διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν στην Γενεύη από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Απρίλιο του 2025, μετά την πρώτη μεγάλη κρίση του καλωδίου στην Κάσο. Την τελευταία στιγμή δεν υπέγραψε ο κύριος Μητσοτάκης το πρακτικό της μυστικής συμφωνίας τον Ιούνιο του 2025. Με συνέπεια, ο Πρόεδρος Ερντογάν να επαναφέρει την απαίτησή του για «συντονισμό» στην επίσημη επίσκεψη που πραγματοποίησε ο Πρωθυπουργός στην τουρκική πρωτεύουσα τον Φεβρουάριο του 2026, κατά την διάρκεια της οποίας ο Πρόεδρος Ερντογάν έθεσε έναν συγκεκριμένο όρο: Για να αχθούν οι ελληνοτουρκικές διαφορές σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο το 2027 (διεθνή διαιτησία, υπό την εποπτεία και εγγύηση της γαλλικής κυβέρνησης), πρέπει η Ελλάς να αποδεχθεί την σύσταση ενός μόνιμου Μηχανισμού Συνδιαχείρισης Κρίσεων στο Αιγαίο. Αρμοδιότητα αυτού του μηχανισμού είναι η υποχρέωση της Ελλάδος και της Τουρκίας να ενημερώνουν η μία την άλλη όταν πραγματοποιούν έργα διασυνδεσιμότητας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Κοινώς, πρόκειται για Μόνιμο Μηχανισμό Συνδιαχείρισης Κρίσεων Ελλάδος-Τουρκίας στην θάλασσα.

Ο μηχανισμός συγκυριαρχίας 
Η «Εστία» της 12ης Φεβρουαρίου 2026, την επομένη της συναντήσεως Ερντογάν-Μητσοτάκη, κυκλοφόρησε με τον εξής τίτλο: «ΚΟΙΝΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ: ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΣΤΟ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ – Στην διεθνή διαιτησία το Αιγαίο και τα αλληλένδετα ζητήματα – Προς συμφωνία Μητσοτάκη και Ερντογάν για παραπομπή όλων των εκκρεμών θεμάτων στο Διεθνές Δικαστήριο το 2027».

Εκεί επισημαίναμε τα εξής: «Μια προσεκτική ανάγνωσις των δηλώσεων Μητσοτάκη και Ερντογάν δεικνύει ότι ο συμβιβασμός είναι επί θύραις. Πρέπει να τον περιμένουμε εντός του 2027. Και δεν θα περιορισθεί στα ζητήματα οριοθετήσεως θαλασσίων ζωνών. Θα περιλάβει, όπως πολύ χαρακτηριστικά είπε ο Τούρκος Πρόεδρος, και τα “αλληλένδετα ζητήματα”, καθώς και τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, τα οποία ειδικώς συνεζητήθησαν στο “λευκό παλάτι” του νεοσουλτάνου στην Άγκυρα. Μπορεί ο Ερντογάν να μην κατονόμασε τα “αλληλένδετα ζητήματα”, αλλά όλοι αντιλαμβανόμεθα ότι εννοεί την συνεκμετάλλευση του θαλασσίου πλούτου του Αιγαίου, την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, τις “γκρίζες ζώνες” και όλα τα άλλα ζητήματα που έχει κατά καιρούς θέσει η Τουρκία.

Από το κείμενο του κοινού ανακοινωθέντος εξ άλλου τεκμαίρεται ότι ο μηχανισμός συγκυριαρχίας έχει συμφωνηθεί. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο κείμενο: “Η Τουρκία και η Ελλάδα επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για βελτίωση των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, ώστε να αποφευχθεί πιθανή κλιμάκωση και κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων”. Επιπροσθέτως, στο κοινό ανακοινωθέν αναφέρεται η συνεργασία για την πόντιση ηλεκτρικού καλωδίου, κατά τρόπον ώστε καθίσταται ξεκάθαρο ότι υπογράψαμε ό,τι ακριβώς ήθελε η Τουρκία. Αναφέρει το ανακοινωθέν: “Και οι δύο χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας –ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις Ανανεώσιμες Πηγές– με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας”.

Εξ άλλου ο Πρόεδρος Ερντογάν μίλησε καθαρά για εξελίξεις εντός του 2027 και ο κ. Μητσοτάκης εδήλωσε ότι συμμερίζεται την αισιοδοξία του. Όμως ομίλησε για διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, στο οποίο θα μπορούσαν να παραπεμφθούν οι διαφορές. Δεν ανεφέρθη συγκεκριμένα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αφήνοντας ανοικτό τα ενδεχόμενο παραπομπής των θεμάτων ακόμη και σε διεθνή διαιτησία, κάτι που αφήνει μεγάλη ελαστικότητα ως προς την εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και δεν απαιτεί το συνυποσχετικό που είναι απαραίτητο για να εκκινήσει διαδικασία επιλύσεως στην Χάγη.

Συγκεκριμένα ο κ. Ερντογάν ανέφερε: “Και τώρα μαζί και στη συνάντησή μας με τον κ. Πρωθυπουργό συζητήσαμε για άλλη μια φορά με σαφήνεια και ειλικρίνεια τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Εμείς, όσον αφορά αυτό το θέμα, υποστηρίζω από το παρελθόν μέχρι τώρα το εξής: Παρ’ όλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στην βάση του Δικαίου, αρκεί να υπάρχει καλή θέλησις, εποικοδομητικός διάλογος και βούλησις για λύση. Με ικανοποίηση βλέπω ότι συμφωνούμε με τον πολύτιμο φίλο μου, κ. Μητσοτάκη, ακριβώς σε αυτό το θέμα, όπως και σε όλους τους υπόλοιπους τομείς των σχέσεών μας, και πιστεύουμε στην επίλυση των αλληλένδετων ζητημάτων στο Αιγαίο”.

Από την πλευρά του, ο Έλλην Πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα του casus belli, χωρίς όμως την παραμικρή αναφορά στο θέμα της επεκτάσεως των χωρικών υδάτων της Ελλάδος στα 12 μίλια και στα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών, που είναι και τα σημεία τριβής για την Τουρκία. Εδήλωσε: “Με την τελική θέση να παραμένει σταθερή, ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί τη μόνη διαφορά, η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικώτερα το Δίκαιο της Θάλασσας. Και εύχομαι ειλικρινά, κ. Πρόεδρε, να συμμεριστώ και τη δικιά σας αισιοδοξία, ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση και γι’ αυτό και πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ότι στο ίδιο πνεύμα, με τη θετική εμπειρία η οποία έχει μεσολαβήσει, ότι είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;”».

Τα «προσωρινά μέτρα διευθέτησης» 
Το πώς θα λειτουργήσει ο Μόνιμος Μηχανισμός Συνδιαχείρισης του Αιγαίου που συμφωνήθηκε στην Άγκυρα το περιγράψαμε αναλυτικά στο φύλλο της 21ης Σεπτεμβρίου 2025, που κυκλοφόρησε με τον τίτλο «Πήγαν να “δώσουν” το Αιγαίο με “προσωρινά μέτρα διευθέτησης”»: «Η “Εστία της Κυριακής” αποκαλύπτει: Δεχθήκαμε να ενημερώνουμε και να ζητάμε άδεια από τους Τούρκους με βάση το άρθρο 74 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, για κινήσεις μας στο πεδίο όσο θα διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για την ΑΟΖ! Ιδού γιατί παρέπεμψε στο Διεθνές Δίκαιο ο Φιντάν όταν ανακοινώθηκαν οι εξορύξεις Chevron νοτίως της Κρήτης – Εφαρμογή και για το καλώδιο! – Οι δεύτερες σκέψεις Μητσοτάκη – Ντόρα: “Λάθος που μπήκε ο ΑΔΜΗΕ στο καλώδιο”».

Στο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ εκείνη της ημέρας γράφαμε: «Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ερωτήθηκε, στην διάρκεια της συνέντευξης που παραχώρησε στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1, τι εννοεί ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών όταν ομιλεί περί “συντονισμού” των δύο χωρών για όλα τα ανοικτά θέματα στο Αιγαίο και την Μεσόγειο. Ο κύριος Πρωθυπουργός υπεκρίθη ότι δεν γνωρίζει τι κρύβεται πίσω από αυτήν την αθώα λέξη και παρέστησε τον ανήξερο.

Συγκεκριμένα, έγινε ο ακόλουθος διάλογος: Νίκος Χατζηνικολάου: Άκουσα, βέβαια, τον Φιντάν να ζητά συντονισμό Ελλάδας-Τουρκίας στο θέμα αυτό. Τον ακούσατε. Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ δεν ξέρω σε τι αναφέρεται ο Τούρκος υπουργός, αν αναφέρεται σε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών. Θα συναντήσω τον Πρόεδρο Ερντογάν για όγδοη φορά, νομίζω.

Τι ακριβώς σημαίνει “συντονισμός” 
Η «Εστία της Κυριακής» συνεχίζοντας τα ρεπορτάζ της για το τι διημείφθη στις πέντε μυστικές συναντήσεις των αντιπροσωπειών των δύο χωρών στην Γενεύη μεταξύ του Νοεμβρίου του 2024 και του Απριλίου του 2025 αποκαλύπτει σήμερα τι σημαίνει “συντονισμός”: Πρόκειται για έναν μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων με την μορφή “προσωρινών πρακτικών μέτρων” που προβλέπει η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, ο οποίος, αν συμφωνηθεί τελικώς, θα υποχρεώνει τα δύο μέρη να ενημερώνουν το ένα το άλλο για κάθε κίνηση στην οποία προβαίνουν στο πεδίο εν όσω διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Σε πλείστες όσες περιπτώσεις θα δεσμεύονται να ζητούν και άδεια από το άλλο μέρος. Πρόκειται δηλαδή για την νομοθέτηση της συγκυριαρχίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο με την μορφή “ασφαλιστικών μέτρων” μέχρι την κυρία δίκη! Ελληνιστί: τετελεσμένα!

Στην ουσία λοιπόν, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών όταν ομιλεί για “συντονισμό” ζητά από την ελληνική Κυβέρνηση να ενημερώνει ή και να ζητά άδεια όταν πρόκειται να ποντίσει καλώδιο ανοικτά της Κάσου ή της Καρπάθου, όπου υπάρχει επικάλυψη του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου με την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία! Να ενημερώνει την Τουρκία ή και να ζητά άδεια όταν πρόκειται να ασκήσει κυριαρχικό της δικαίωμα νοτίως της Κρήτης με τις εξορύξεις υδρογονανθράκων από την Chevron.

Κορυφαίος πολιτικός παράγων, ο οποίος έχει άριστη γνώση για το τι διημείφθη στις μυστικές συναντήσεις τεχνοκρατών στην Γενεύη, τις οποίες ουδέποτε διέψευσαν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, και στον οποίο θέσαμε υπ’ όψιν τις πληροφορίες που δημοσιεύσαμε, μας αποκάλυψε αναλυτικά πάνω σε ποια άρθρα της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας υπήρξε κατ’ αρχήν σύγκλιση μεταξύ των κυρίων Γεραπετρίτη και Φιντάν. Είναι τα άρθρα 55, 59, 74 και 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Τι προβλέπουν τα άκρως ενδιαφέροντα άρθρα Το άρθρο 55, με τίτλο “Ειδικό Νομικό Καθεστώς Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης”, ορίζει ότι “ως Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της χωρικής θάλασσας περιοχή, υπαγόμενη στο ειδικό νομικό καθεστώς που καθιερώνεται στο παρόν μέρος, δυνάμει του οποίου τα δικαιώματα και οι δικαιοδοσίες του παράκτιου κράτους και τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των άλλων κρατών διέπονται από τις σχετικές διατάξεις της παρούσας Σύμβασης”.

Το άρθρο 59, με τίτλο “Βάση για την επίλυση των διαφορών σε περίπτωση που η Σύμβαση δεν παρέχει δικαιώματα ούτε δικαιοδοσίες στο εσωτερικό της Οικονομικής Ζώνης”, ορίζει ότι “εφ’ όσον προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων ανάμεσα στο παράκτιο κράτος και άλλο κράτος ή κράτη, η διαφορά αυτή θα πρέπει να διευθετείται με βάση την αρχή της ευθιδικίας και υπό το φως όλων των πραγματικών περιστατικών λαμβάνοντας υπ’ όψιν την αντίστοιχη σπουδαιότητα των συμφερόντων των μερών και την διεθνή κοινότητα στο σύνολό της”.

Το άρθρο 74, που φέρει τον τίτλο “Οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ κρατών με έναντι ή προσκείμενες ακτές”, ορίζει ότι, πρώτον, “αυτή πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με βάση το Διεθνές Δίκαιο όπως ορίζεται στο άρθρο 38 του Καταστατικού Χάρτη του Διεθνούς Δικαστηρίου με σκοπό την επίτευξη δίκαιης λύσης” και, δεύτερον (προσοχή εδώ!), “εκκρεμούσης της συμφωνίας που προβλέπεται στην παράγραφο 1, τα ενδιαφερόμενα μέρη, σε πνεύμα κατανόησης και συνεργασίας, καταβάλλουν κάθε προσπάθεια ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΩΝ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΕΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ και κατά την διάρκεια της ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗΣ ΑΥΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ για να μην θέσουν σε κίνδυνο ή να μην παρεμποδίσουν την επίτευξη της οριστικής συμφωνίας”. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, “οι διευθετήσεις δεν επηρεάζουν την τελική οριοθέτηση”.

Η παραπομπή στο άρθρο 38 του Καταστατικού Χάρτη του Διεθνούς Δικαστηρίου εξυπηρετεί την Τουρκία, καθώς η οριοθέτηση της ΑΟΖ δεν θα γίνει μόνο με την Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και με “β. Το διεθνές εθιμικό Δίκαιο ως απόδειξη γενικής πρακτικής που γίνεται δεκτή ως κανόνας Δικαίου γ. Τις γενικές αρχές του Δικαίου που αναγνωρίζονται από τα πολιτικά έθνη δ. Τα διδάγματα αναγνωρισμένων δημοσιολόγων διαφόρων εθνών ως βοηθητικά για τον καθορισμό κανόνων Δικαίου”.

Το άρθρο 79, με τίτλο “Υποβρύχια καλώδια και αγωγοί στην υφαλοκρηπίδα”, ορίζει στην παράγραφο 2 ότι “το παράκτιο κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει την τοποθέτηση ή την συντήρηση αυτών των καλωδίων ή αγωγών” και στην παράγραφο 3 ότι “η χάραξη της πορείας για την τοποθέτηση αυτών των σωληναγωγών πάνω στην υφαλοκρηπίδα υπόκειται ΣΤΗΝ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ του παράκτιου κράτους”. Πάνω σε αυτήν την βάση συμφώνησαν οι δύο αντιπροσωπείες να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις!»

ΔΕΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΜΕ ΑΛΛΟ! Η ΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΙΝΩΣΗ ΗΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΝΤΟΓΑΝ! ΔΩΣΑΜΕ ΤΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΣ ΜΕ «ΑΥΤΟΦΩΡΑΚΙΑ» ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΜΑΚΡΟΝ!

Πηγή: estianews.gr
×
×
Kρίσιμα γεγονότα 7 ημερών