
ΑΥΡΕΝΤΖΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ
Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, στο Σενζέν της Κίνας, πρόκειται να συναντηθούν οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων: O Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Πούτιν. Η συνάντηση πραγματοποιείται ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση στον Περσικό παραμένει σε εύθραυστη ύφεση και κορυφώνεται ο ανταγωνισμός ΗΠΑ και Κίνας στην τεχνολογία, στο εμπόριο και στη στρατιωτική ισχύ.
Ορισμένοι έσπευσαν να χαρακτηρίσουν τη συνάντηση ως μια νέα Γιάλτα, υπονοώντας ότι οι τρεις ηγέτες θα μοιράσουν τον κόσμο σε ζώνες επιρροής. Μια τέτοια εκτίμηση είναι πρόωρη. Σε αντίθεση με το 1945, σήμερα δεν βρισκόμαστε στο τέλος μιας μεγάλης αναμέτρησης, αλλά στην αρχή της. Αυτό που συντελείται είναι η μετάβαση από την αμερικανοκεντρική διεθνή τάξη σε ένα περισσότερο ανταγωνιστικό πολυπολικό σύστημα, του οποίου οι κανόνες δεν έχουν ακόμη καθοριστεί.
Το βασικό ζητούμενο, επομένως, είναι αν οι τρεις δυνάμεις μπορούν να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο ισορροπίας, εγκαθιδρύοντας συναλλακτικές σχέσεις, ή αν θα εισέλθουν σε μια παρατεταμένη περίοδο σκληρού ανταγωνισμού.
Η ατζέντα των μεγάλων δυνάμεων
Οι ΗΠΑ έχουν θέσει ως προτεραιότητες τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών και το Ιράν, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο. Η Κίνα δεν έχει δημοσιοποιήσει συγκεκριμένη ατζέντα, αν και ο Σι αναφέρθηκε πρόσφατα στην Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντας την επανένωσή της με την Κίνα αναπόφευκτη ιστορική εξέλιξη. Η Ρωσία, από την πλευρά της, χαρακτήρισε τη συνάντηση ιστορική.
Είναι σαφές ότι οι συζητήσεις δύσκολα θα περιοριστούν στα επισήμως ανακοινωθέντα. Η Ουκρανία, η Ταϊβάν, η τεχνητή νοημοσύνη και η παγκόσμια οικονομία αποτελούν αλληλοσυνδεόμενα πεδία ανταγωνισμού. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο κατά πόσον οι τρεις ηγέτες θα επιχειρήσουν μια ευρύτερη διαπραγμάτευση, στην οποία κάθε πλευρά θα επιδιώξει οφέλη σε ορισμένα πεδία, προσφέροντας ανταλλάγματα σε άλλα.
Η οικονομική βάση της ανακατανομής ισχύος
Η μεταβολή των διεθνών συσχετισμών έχει πρωτίστως οικονομικές αιτίες. Η παγκοσμιοποίηση συνοδεύτηκε από τεράστια μεταφορά παραγωγικής δραστηριότητας από τη Δύση προς την Ασία, ιδιαίτερα την Κίνα. Η διαδικασία αυτή ωφέλησε τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, αλλά παράλληλα υπονόμευσε την παραγωγική βάση των ΗΠΑ. Η απώλεια εισοδημάτων και αγοραστικής δύναμης αναπληρώθηκε εν μέρει με δανεισμό. Το αμερικανικό ομοσπονδιακό χρέος έχει ήδη υπερβεί τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι ετήσιοι τόκοι εξυπηρέτησής του προσεγγίζουν το ένα τρισεκατομμύριο.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Το δημόσιο χρέος της Κίνας έχει φτάσει περίπου στο 104% του ΑΕΠ, της Ιαπωνίας στο 200%, της Ιταλίας στο 138% και της Γαλλίας στο 118,5%. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται έτσι σε μια εύθραυστη ισορροπία, καθώς μια νέα ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει πληθωρισμό, άνοδο των επιτοκίων και σοβαρή κρίση χρέους. Αυτό εξηγεί γιατί οι μεγάλες δυνάμεις, παρά τον ανταγωνισμό τους, έχουν ισχυρά κίνητρα να αποφύγουν την πλήρη ανατροπή των διεθνών ισορροπιών.
Διαβάστε τη συνέχεια στο slpress.gr
.png)
