ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
Με την πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού Μνημονίου του 2019 από το Κοινοβούλιο στην Βεγγάζη, σε συνδυασμό με τις ευθείες πολεμικές απειλές που εκτοξεύονται από την Άγκυρα – ακόμα και σε περίπτωση που η χώρα μας ασκήσει στοιχειώδη θαλάσσια δικαιώματα της – η ανάγκη για out of the box προσεγγίσεις καθίστανται ζωτικής σημασίας.
Η δυναμική του θαλασσοχερσαίου χώρου δείχνει πως είναι σημαντικό να συνειδητοποιηθεί ότι χερσαία δίκτυα προβολής ισχύος στο Αιγαίο επεκτείνουν de facto τα χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια και μετατρέπουν μεγάλο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου σε χώρο άτυπης ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν στις θετικές συνέπειες που θα είχε για τις ελληνικές αμυντικές ικανότητες, η αξιοποίηση της αρχιπελαγικής δομής του Αιγαίου ως βάση έδρασης για την ανάπτυξη ενός πολυπλέγματος (grid-of-grids) αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/SD).
Η ανάπτυξη δε αυτού του πολυπλέγματος ενδέχεται να έχει πολύ σημαντικές θετικές συνέπειες και σε έναν άλλον τομέα. Αυτόν της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και τη διασφάλιση της ΑΟΖ. Σε αντίθεση δε με ό,τι γενικώς πιστεύεται, το Δίκαιο της Θάλασσας δεν είναι στατικό, αλλά εξελίσσεται και αλλάζει, αλληλεπιδρώντας με διάφορους παράγοντες. Ένας εξ αυτών είναι η διεθνής γεωγραφία της ισχύος. Η αλληλεπίδραση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη όσον αφορά στη διαμόρφωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας στις θαλάσσιες εκτάσεις γύρω από αυτήν. Αυτά ισχύουν και για το Αιγαίο και για την Ανατολική Μεσόγειο.
Αρχικά να σημειωθεί ότι το αρχικό όριο των χωρικών υδάτων στα τρία ναυτικά μίλια διαμορφώθηκε εν πολλοίς από το μέγιστο βεληνεκές του χερσαίου πυροβολικού εκείνη την εποχή. Ήταν ο λεγόμενος “κανόνας βολής του πυροβόλου” (cannon shot rule) που αποτέλεσε τη βάση, πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η νομική έννοια των χωρικών υδάτων.
Σε πολύ γενικές γραμμές, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα χωρικά ύδατα αποτελούν την προέκταση της στεριάς μέσα στη θάλασσα, διαμέσου της χερσαίας στρατιωτικής ισχύος. Με πιο απλά λόγια, τα χωρικά ύδατα είναι ο θαλάσσιος χώρος όπου, στη μονομαχία μεταξύ χερσαίας και θαλάσσιας ισχύος, η χερσαία ισχύς πλεονεκτεί.
Συνακόλουθα, ένα παρόμοιο χερσαία εδραζόμενο πολυπλέγμα προβολής ισχύος προς τη θάλασσα, μέσα σε μια αρχιπελαγική δομή, αποτελεί ένα συνδετικό στοιχείο που συνδέει όλα τα νησιά σε μια ενότητα. Επίσης, μετατρέπει τη θάλασσα ανάμεσά τους σε “φυσική” προέκταση της στεριάς και de facto επιλύει το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων δια ενός “τετελεσμένου ισχύος”. Βέβαια, αυτό απέχει από μια de jure λύση υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, αλλά διαμορφώνει μια θετική για την Ελλάδα κατάσταση στο θεμέλιο της έννοιας των χωρικών υδάτων.
Διαβάστε τη συνέχει στο slpress.gr
.png)
