Τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο υπογράμμισε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μετά τη διακομματική παρέμβαση στο Κογκρέσο για τον Great Sea Interconnector.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, μεταξύ άλλων μέσω του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση καίριων ενεργειακών συνεργασιών που ενισχύουν την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και προωθούν ένα πιο ασφαλές και ευημερούν μέλλον, με ενεργειακή επάρκεια για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους εταίρους τους», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση έρχεται μετά την επιστολή διακομματικής ομάδας μελών του Κογκρέσου προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον επικεφαλής της Αναπτυξιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (DFC), με την οποία ζητούν από την κυβέρνηση Τραμπ να θέσει σε προτεραιότητα την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Οι Αμερικανοί νομοθέτες συνδέουν το έργο με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης (IMEC) και με τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.
Η δήλωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ακολουθεί τη συμφωνία που υπεγράφη στις 5 Αυγούστου για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία που έχει συσταθεί για την υλοποίηση και χρηματοδότηση του έργου.
[iEpikaira: Καταρχάς σημειώνεται ότι τελικά δεν ήταν καθόλου τυχαία η σπουδή του Κ. Μητσοτάκη λίγους μήνες πριν τις εκλογές να προωθήσει την κατασκευή του καλωδίου. Πέραν τούτου όμως η είδηση επιβεβαιώνει το βασικό επιχείρημα της ανάλυσης ΕΔΩ: η αμερικανική στρατηγική δεν φαίνεται να εγκαταλείπει τη Rimland καθώς περιορίζει τη στρατιωτική της παρουσία (αρχικά από Αφγανιστάν, τώρα από το Ιράκ και απ'ότι φαίνεται και από άλλες περιοχές της Μ. Ανατολής οσονούπω), αλλά να μεταφέρει μέρος της επιρροής της από την άμεση στρατιωτική επιστασία στη διαμόρφωση κρίσιμων δικτύων.
Η δημόσια στήριξη της Ουάσιγκτον στον Great Sea Interconnector, και μάλιστα η ευθεία σύνδεσή του από Αμερικανούς νομοθέτες με τον IMEC και τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ, δείχνει ότι οι ενεργειακές διασυνδέσεις δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως μεμονωμένα έργα υποδομής αλλά ως τμήμα μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής συνδεσιμότητας και ασφάλειας. Το ίδιο το αίτημα του Κογκρέσου για ενημέρωση σχετικά με τις γεωπολιτικές προκλήσεις της υλοποίησης του έργου είναι ενδεικτικό. Η Ουάσιγκτον αφήνει να εννοηθεί ότι το ζήτημα υπερβαίνει την οικονομική ή τεχνική διάσταση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν διαβαστεί παράλληλα με την αναβίωση του τουρκικής εμπνεύσεως Four Seas Project. Όπως στο Ιράκ η Ουάσιγκτον μειώνει το στρατιωτικό της αποτύπωμα και προωθεί αγωγούς από τον Περσικό στη Μεσόγειο, Κασπία και Εύξεινο Πόντο (διαμέσου Τουρκίας), ταυτόχρονα στην Ανατολική Μεσόγειο υποστηρίζει υποδομές που αυξάνουν τη συνδεσιμότητα, διαφοροποιούν τις διαδρομές των δικτύων και δημιουργούν νέες μορφές στρατηγικής κεντρικότητας (βαρύτητα) -το πόσο κρίσιμη θέση κατέχει δηλαδή κάποιος μέσα στα σύγχρονα δίκτυα εμπορίου, ενέργειας, τεχνολογίας, εφοδιαστικών αλυσίδων κλπ-. Με άλλα λόγια, επιβεβαιώνεται η μετάβαση που περιγράφει η ανάλυση ΕΔΩ: από την αμερικανική παρουσία πάνω στον χώρο, στην αμερικανική επιρροή πάνω στη λειτουργία του χώρου (από το “control of territory” στο “design of networks”).
Και εδώ χρειάζεται μια πιο διεισδυτική ανάγνωση της είδησης, ιδιαίτερα απέναντι στην αυτόματη ελληνική ερμηνεία ότι η αμερικανική στήριξη σημαίνει πως η Ουάσιγκτον θα αναλάβει την «αστυνόμευση» του GSI απέναντι στην Τουρκία. Κάτι τέτοιο εννοείται ότι δεν προκύπτει από τη δήλωση. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μιλά για ενεργειακή ασφάλεια, περιφερειακή συνεργασία και στρατηγικές ενεργειακές συνεργασίες. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι οι Αμερικανοί νομοθέτες δεν αντιμετωπίζουν τον GSI ως ένα αποκλειστικά ελληνοκυπριακό έργο, αλλά τον τοποθετούν μέσα σε ένα μεγαλύτερο γεωοικονομικό πλέγμα που συνδέεται με τον IMEC και την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή.
Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία δεν είναι ο «αντίπαλος» δρών σε αυτή την αμερικανική εξίσωση. Αντιθέτως, είναι ο δρών που η Ουάσιγκτον μάλλον θα επιδιώξει να εντάξει στο ευρύτερο δίκτυο IMEC με τον ένα ή τον άλλο τρόπο -ακόμη κι αν δεν συμμετέχει στο συγκεκριμένο καλώδιο-. Για την αμερικανική στρατηγική, ένας περιφερειακός παίκτης που συμμετέχει σε μια αρχιτεκτονική διασυνδεδεμένων υποδομών που αποκτά συμφέρον από τη λειτουργία της, είναι ασφαλώς χρησιμότερος από έναν παίκτη που παραμένει εκτός και διαθέτει δυνατότητα παρεμπόδισης.
Και εδώ ακριβώς συναντάται η είδηση με την «Παγίδα του Spykman», το στρατηγικό παράδοξο κατά το οποίο μια ηγεμονική δύναμη εγκλωβίζεται στο δυσανάλογα υψηλό κόστος ασφάλειας και συντήρησης των παγκόσμιων δικτύων (εμπορίου, ενέργειας, τεχνολογίας) που η ίδια δημιούργησε ή ελέγχει.
Το ζήτημα δεν είναι εάν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να έχουν επιρροή στη Rimland, αλλά με ποιον τρόπο θα την ασκούν και ποιοι θα συμμετέχουν στην νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η αμερικανική στρατηγική είναι πρόδηλο ότι φεύγει από την λογική της άμεσης στρατιωτικής επιστασίας του χώρου και κινείται προς την εκ του μακρόθεν στρατηγική επιστασία των ροών.
Το ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι «ποιος θα προστατεύει τον GSI από την Τουρκία;», αλλά, ποιος σχεδιάζει το δίκτυο στο οποίο θα αποτελεί εξάρτημα το καλώδιο, ποιος καθορίζει τους όρους συμμετοχής και, τελικά, εάν η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ θα είναι οι κύριοι αποδέκτες της νέας συνδεσιμότητας ή απλοί κόμβοι μιας αρχιτεκτονικής στην οποία η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να εντάξει και την Τουρκία;
Η αντιπαλότητα βέβαια Ισραήλ-Τουρκίας, που στην πραγματικότητα είναι μεταξύ Ερντογάν-Νετανιάχου, μπορεί να σημαίνει ότι δεν είναι εξασφαλισμένη η συμμετοχή της Τουρκίας στο καλώδιο. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν θα συμμετέχει στο ευρύτερο δίκτυο IMEC του οποίου το καλώδιο αποτελεί μόνο ένα σκέλος -όπως επιβεβαιώνουν οι Αμερικανοί νομοθέτες- ή ότι δεν θα απαιτήσει ο IMEC να παρακάμψει την Ελλάδα και να συνδεθεί με την Ιταλία. Η Τουρκία ούτως ή άλλως είναι καίριος κόμβος στο Four Seas Project. Καθίσταται σαφές, επομένως, πως ο Ελληνισμός θα δεχθεί εκ νέου πιέσεις και δεν είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια πλευρά θα κληθεί να κάνει νέες υποχωρήσεις.]
.png)
