Η ιστορία σπάνια γράφεται από βολικές συμπτώσεις. Οι αποκαλύψεις της Haaretz, σύμφωνα με τις οποίες ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε στα χέρια του ρητές προειδοποιήσεις πριν από το αιματοκύλισμα της 7ης Οκτωβρίου και επέλεξε να μην ενημερώσει τους επικεφαλής ασφαλείας, διαλύουν οριστικά μια βολική ψευδαίσθηση. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έκανε λάθος. Άφησε τα γεγονότα να εξελιχθούν. Η 7η Οκτωβρίου δεν ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία των μυστικών υπηρεσιών στην ιστορία. Ήταν η απαραίτητη, αιματηρή θρυαλλίδα.
Επιμέλεια iEpikaira
Η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής χρειάζονταν ένα Μαύρο Κύκνο για να ανατραπεί το status quo. Ένα σοκ τέτοιου μεγέθους που θα νομιμοποιούσε τη βίαιη αναδιανομή ισχύος.
Τα τελευταία τρία χρόνια παρακολουθούμε μια αλληλουχία γεγονότων που η διεθνής διπλωματία και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης αρέσκονται να περιγράφουν ως «κλιμάκωση». Γάζα, Λίβανος, Ιράν, Ερυθρά Θάλασσα. Αυτό το αφήγημα διαβάζει τα συμπτώματα, αλλά αγνοεί παντελώς το παρασκήνιο. Δεν πρόκειται για μια αλυσίδα σπασμωδικών αντιδράσεων. Πρόκειται για ένα γεωπολιτικό χειρουργείο. Παρακολουθούμε την επιτομή της στρατηγικής αποδόμησης: μια συστηματική, κατεδάφιση της παλαιάς αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Ο χάρτης των Σάικς-Πικό, τα τεχνητά σύνορα που χάραξαν Βρετανοί και Γάλλοι διπλωμάτες, διέρχεται την τελική φάση επαναχάραξης.
Για να κατανοήσει κανείς το πραγματικό βάθος αυτής της μετάβασης, πρέπει να ανατρέξει σε ένα κείμενο που κάποτε λοιδορήθηκε ως αμερικανική υπερβολή. Το 2006, ο απόστρατος αντισυνταγματάρχης Ralph Peters δημοσίευσε το διαβόητο άρθρο «Blood Borders», παρουσιάζοντας έναν χάρτη που διέλυε την υφιστάμενη τάξη πραγμάτων με χειρουργική ακρίβεια. Οραματίστηκε μεταξύ άλλων ένα Ανεξάρτητο Κουρδιστάν, έναν Μεγάλο Λίβανο, την εθνοτική διάσπαση του Ιράν, τον ακρωτηριασμό της Σαουδικής Αραβίας και τη δημιουργία ενός νέου Αραβικού Σιιτικού Κράτους. Τότε, η δυτική διπλωματική ελίτ αρχειοθέτησε τον χάρτη ως μια επικίνδυνη, γραφική πρόκληση. Σήμερα, καθώς τα πλήγματα διαλύουν τις ιρανικές υποδομές και το στενό του Ορμούζ φλέγεται, ο χάρτης αυτός έχει μετατραπεί σε επιχειρησιακό σχέδιο.
Η Ανατομία της Αποδόμησης
Οι πόλεμοι του 2023–2026 δεν αποσκοπούν στην επίλυση του Παλαιστινιακού, ούτε απλώς στην ήττα της Τεχεράνης. Αποτελούν ένα ενιαίο σχέδιο δομικής κατεδάφισης που χτυπά τρεις πυλώνες ταυτόχρονα: την οικονομική ηγεμονία του πετροδολαρίου, την απαρχαιωμένη αμερικανική αρχιτεκτονική συμμαχιών και τα ίδια τα σύνορα. Το χάος δεν είναι η αποτυχία του σχεδίου. Το χάος είναι το ίδιο το σχέδιο. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός στρατηγικού κενού, το οποίο θα καταστήσει το υφιστάμενο καθεστώς συνόρων μη βιώσιμο.
Η αλληλουχία είναι στοχευμένη, και προγραμματισμένη. Η ισοπέδωση της Γάζας ήταν ο ακρωτηριασμός του ενός άκρου του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης», περιθωριοποιώντας οριστικά το Παλαιστινιακό. Η εισβολή στον Λίβανο και η συστηματική εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ απομόνωσε το έτερο άκρο, δημιουργώντας το εργαστήριο για έναν «αναγεννημένο» Λίβανο μακριά από τη συριακή και ιρανική επιρροή. Και τέλος, ο βομβαρδισμός του ίδιου του Ιράν —η καταστροφή του κεντρικού νευρικού του συστήματος— άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στο εσωτερικό του. Όταν ο πυρήνας ενός αυταρχικού κράτους αδυνατίζει, η περιφέρεια αυτονομείται.
Εκεί ακριβώς εντοπίζονται οι τεκτονικές αλλαγές. Η περιφέρεια του ιρανικού κράτους ξυπνά. Η ταυτόχρονη στρατιωτική κινητοποίηση των Κούρδων στα δυτικά (με τον νεοσύστατο συνασπισμό CPFIK), η αναζωπύρωση της εξέγερσης των Βελούχων στα νοτιοανατολικά και οι σπινθήρες με το Αζερμπαϊτζάν στον βορρά, δεν συνιστούν τυχαίες εμφύλιες αναταραχές. Είναι το σχέδιο διαμελισμού σε πλήρη εξέλιξη.
Ο Κουρδικός Άσος και η Τουρκική Αντίφαση
Το Κουρδικό ζήτημα αποτελεί τον πιο προχωρημένο και επικίνδυνο κόμβο αυτής της στρατηγικής. Με όχημα μια ιστορικά σφυρηλατημένη εθνική συνείδηση, αδιαμφισβήτητη δημογραφική συνοχή και εδαφικό βάθος, οι Κούρδοι εμφανίζονται στο τραπέζι των σχεδιαστών ως ο ιδανικός, μακροπρόθεσμα φιλοδυτικός παίκτης. Ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, περίκλειστο και δομικά εξαρτημένο από τη Δύση, θα λειτουργούσε ως το απόλυτο ανάχωμα. Όμως εδώ αναδεικνύεται η απόλυτη γεωπολιτική αντίφαση: μια κουρδική κρατική οντότητα στα ερείπια του Ιράν και της Συρίας αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το εσωτερικό της Τουρκίας. Ναι, το σχέδιο Peters προϋποθέτει και τον ακρωτηριασμό της ανατολικής Τουρκίας...
Οι πρόσφατες αμερικανικές διαβεβαιώσεις προς την Άγκυρα, δια του πρέσβη Barrack —πως «η Δύση δεν θα επαναλάβει τα αυτοκρατορικά λάθη του Σάικς-Πικό» επιβάλλοντας τεχνητά σύνορα— δεν είναι εγγυήσεις ασφαλείας. Είναι φθηνά διπλωματικά τεχνάσματα. Το κατεστημένο στην Άγκυρα δεν τρέφει ψευδαισθήσεις. Γνωρίζει καλά πως το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να επιβιώσει από τον διαμελισμό ενός κράτους-μέλους του, αλλά ταυτόχρονα αντιλαμβάνεται ότι οι μηχανισμοί της ιστορίας έχουν ήδη τεθεί σε κίνηση.
Ο Κυνισμός της «καθαρής» λύσης
Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας αποτυπώθηκε με ωμότητα στο άρθρο του Peters πριν από είκοσι χρόνια με την ανατριχιαστική φράση: «Η εθνοκάθαρση λειτουργεί». Αυτό είναι το σκοτεινό, ανομολόγητο μυστικό της διπλωματίας συγκεκριμένων διευθυντηρίων. Η σταθερότητα που ονειρεύονται οι αρχιτέκτονες της νέας Μέσης Ανατολής βασίζεται στη δημιουργία εθνικά ομοιογενών κρατιδίων με άλλα λόγια στη «βαλκανιοποίηση». Στην παγκόσμια ιστορία, η χάραξη νέων, «φυσικών» συνόρων και η δημιουργία συμπαγών κρατών επιτεύχθηκε πάντα μέσα από τον βίαιο εκτοπισμό ή θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων. Η χάραξη των χαρτών γίνεται με το αίμα αθώων στο πεδίο, το οποίο οι ισχυροί περιγράφουν εκ των υστέρων, σε παθητική φωνή, ως «ιστορική αναγκαιότητα» ή «ανταλλαγή πληθυσμών».
Ο εργάτης στην Ταμπρίζ, ο αγρότης στο Χουζεστάν, ο Σαουδάραβας πολίτης και ο ψαράς στο Τσαμπαχάρ θα πληρώσουν το βαρύ τίμημα ενός χάρτη που σχεδιάστηκε δυο δεκαετίες πρίν και εκτελείται σήμερα με έξυπνα όπλα. Κανείς δεν θα τους ρωτήσει αν θέλουν να μετακινηθούν, και η διεθνής κοινότητα θα βαφτίσει τον εκτοπισμό των επιζώντων ως «πρόοδο».
Ο Νετανιάχου, εκμεταλλευόμενος το παράθυρο ευκαιρίας, θυσίασε την εγχώρια εικόνα της άτρωτης ασφάλειας και επέτρεψε ένα βαρύτατο τακτικό χτύπημα για να νομιμοποιήσει μια βιβλική αναδιάταξη συνόρων. Μετέτρεψε το Ισραήλ στον εργολάβο αυτού του νέου οικοδομήματος εκμεταλλευόμενος την αμερικανική πρόθεση αποχώρησης από τη Μ. Ανατολή και τον επιθανάτιο ρόγχο του πετροδολαρίου.
Όμως, όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξει απόλυτα τέτοιες τεκτονικές αλλαγές, αναπόφευκτα διαπράττουν ύβρη. Όσοι κάθονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων πρέπει να διαβάσουν τη σημερινή συγκυρία αυστηρά, προσγειωμένα και χωρίς ψευδαισθήσεις. Όταν αποδομείς την αρχιτεκτονική μιας ολόκληρης περιοχής, δεν μπορείς ποτέ να ελέγξεις πού θα καταλήξουν τα θραύσματα. Οι χάρτες θα ενημερωθούν, τα σύνορα θα αλλάξουν. Όμως η θρησκευτικοφιλετική ομοιογένεια δεν γεννά κατ' ανάγκην ειρήνη. Γεννά μικρά, εξαρτώμενα κράτη, έτοιμα για μόνιμο, χαμηλής έντασης πόλεμο, όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις θα παίζουν τον ρόλο του εμπόρου όπλων και οι τοπικοί πληθυσμοί τον ρόλο των πυρομαχικών. Η ιστορία όμως έχει τον τρόπο της να εκδικείται αργά ή γρήγορα εκείνους που επιχειρούν να την γράψουν με το αίμα των λαών.
.png)
