Πρώην διευθυντής Χουριέτ: Να τα βρούμε για την Γαλάζια Πατρίδα, ο Μητσοτάκης καταλαβαίνει και μάζεψε τους Patriot – Σύνοψη νομοσχεδίου
Επιμέλεια: Νίκος Μιχαλόπουλος
Ο διακεκριμένος και μετριοπαθής Τούρκος δημοσιογράφος και αναλυτής Μουράτ Γετκίν έγραψε μια ενδελεχή ανάλυση σχετικά με την έντονη διπλωματική κινητικότητα της Τουρκίας απέναντι σε ΝΑΤΟ, ΕΕ και Μέση Ανατολή, συνδέοντάς την με την επανεμφάνιση της συζήτησης για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το νέο τουρκικό νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες.
Ο Γετκίν εργάστηκε επί σειρά ετών στη Hürriyet και διετέλεσε διευθυντής της αγγλόφωνης έκδοσής της, πριν αποχωρήσει και δημιουργήσει (επιδιώκοντας να γράφει πιο ελεύθερα) το προσωπικό ανεξάρτητο ενημερωτικό site “Yetkin Report”, όπου και δημοσιεύθηκε το παρακάτω άρθρο.
Το άρθρο με τίτλο «Η Τουρκία πρέπει να επιλύσει τη διαμάχη για τη Γαλάζια Πατρίδα με την Ελλάδα και να σημειώσει πρόοδο με την ΕΕ» σημειώνει μεταξύ άλλων, το πώς αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για την «Γαλάζια Πατρίδα» και τα βήματα εκδημοκρατισμού που πρέπει να γίνουν στην Τουρκία για να υπάρχει πιθανότητα να χρησιμέψει «το ΝΑΤΟ ως Δρόμος προς την ΕΕ».
Ο αρθρογράφος αναφέρεται στην σχέση Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ, θεωρεί ότι η αυξημένη σημασία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, λόγω Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής, ενισχύει τη διαπραγματευτική της ισχύ ενώ μας προσφέρει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο του τούρκικου νομοσχεδίου.
Για την πιθανή ελληνική αντίδραση ο Γετκίν αναφέρει ότι: «Η Αθήνα μπορεί να επιδιώξει είτε να μπλοκάρει εντελώς τον νόμο είτε τουλάχιστον να τον καθυστερήσει αρκετά ώστε να πιέσει την Άγκυρα να προβεί σε αναθεωρήσεις μέσω της επιρροής των ΗΠΑ και της ΕΕ.
Για τον σκοπό αυτό, η Ελλάδα μπορεί να προτιμήσει το ζήτημα της Γαλάζιας Πατρίδας να παγώσει ουσιαστικά μέχρι τις ελληνικές εκλογές του επόμενου έτους».
Ο Μουρατ Γετκίν αφιερώνει τον επίλογο του άρθρου του στον Έλληνα πρωθυπουργό αναφέροντας:
«Ο Μητσοτάκης καταλαβαίνει, αλλά…
Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται να έχει επίγνωση αυτής της πραγματικότητας. Η απόφασή του — που ελήφθη εν μέσω της διαμάχης για την «Γαλάζια Πατρίδα» — να αποσύρει δύο συστοιχίες πυραύλων Patriot από τα νησιά που είχαν γίνει το επίκεντρο της διαμάχης μπορεί να θεωρηθεί ως ένδειξη αυτής της επίγνωσης».
Αυτές τις ημέρες είχαμε και την πρώτη διεθνή ανάλυση για το αναμενόμενο τούρκικο νομοσχέδιο, από ακαδημαϊκό αναλυτή με βάση της ΗΠΑ.
Ο διακεκριμένος Δρ. Ουμούντ Σοκρί δημοσίευσε ανάλυση σχετικά με τους λόγους που προχωρούν οι γείτονες σε αυτή την κίνηση, με ποιο σημαντικό από όλους την προσπάθεια της Άγκυρας
Ακολουθεί το άρθρο του Μουράτ Γετκίν μεταφρασμένο στα Ελληνικά
Η Τουρκία πρέπει να επιλύσει τη διαμάχη για τη Γαλάζια Πατρίδα με την Ελλάδα και να σημειώσει πρόοδο με την ΕΕ
από τον Μουράτ Γετκίν / 20 Μαΐου 2026,
Τις τελευταίες ημέρες, έχει παρατηρηθεί σημαντική διπλωματική δραστηριότητα στην τουρκική εξωτερική πολιτική τόσο στο δυτικό μέτωπο, δηλαδή στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και στο ανατολικό μέτωπο, η οποία διαμορφώνεται από τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και το Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, η τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά τις συναντήσεις του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο Ηνωμένο Βασίλειο τον περασμένο μήνα και στη Γερμανία νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Ο χρόνος αυτών των επαφών παρέχει επίσης ένα σημαντικό πλαίσιο, καθώς πραγματοποιήθηκαν πριν από τη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε σήμερα (20 Μαΐου) στη Σουηδία, όπου θα συζητηθεί η ατζέντα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.
Αυτές οι συνομιλίες συνδέονται αναμφίβολα με ευρύτερα ζητήματα παγκόσμιας ασφάλειας που συζητούνται αυτή τη στιγμή σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας. Μέσα σε αυτή τη «μεγάλη εικόνα», έχει επίσης αναδυθεί μια νέα συζήτηση για το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Αναζωπύρωση της συζήτησης για την Γαλάζια Πατρίδα
Η διαμάχη με την Ελλάδα σχετικά με την έννοια της «Γαλάζιας Πατρίδας» αναζωπυρώθηκε στις 12 Μαΐου, όταν ο Μουσταφά Μπασκάρα, επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Ναυτικού Δικαίου (DEHUKAM) του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, παρουσίασε δημόσια σε συνέντευξη Τύπου μια πρόταση «Νόμου για τις Περιοχές Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας». Η συμμετοχή του Çağrı Erhan, αναπληρωτή προέδρου του Προεδρικού Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής και ήδη γνωστού για τη συμμετοχή του σε αυτό το θέμα την τελευταία δεκαετία, ερμηνεύτηκε ως ένδειξη πολιτικής υποστήριξης.
Αν και το πλήρες κείμενο του σχεδίου νόμου – που φέρεται να καταρτίστηκε με τη συμβολή εμπειρογνωμόνων από το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας – δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, χάρτες και διαφωνίες σχετικά με την ιδιοκτησία διαφόρων νησιών έχουν ήδη προκαλέσει έντονη συζήτηση τόσο στην τουρκική όσο και στην ελληνική πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης.
Στην Τουρκία, η συζήτηση έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χάρη στην πρώιμη υποστήριξη του CHP. Το νομοσχέδιο αναμένεται να υποβληθεί στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας μετά τις διακοπές εννέα ημερών του Eid al-Adha.
Το ερώτημα «Γιατί τώρα;» και το Ισραήλ
Όταν φτάσαμε στην Αθήνα στις 17 Μαΐου για τις συναντήσεις του Τουρκο-Ελληνικού Φόρουμ, του οποίου είμαι μέλος, έγινε αμέσως σαφές ότι το ζήτημα της Γαλάζιας Πατρίδας κυριαρχούσε στην ημερήσια διάταξη. Τόσο οι αξιωματούχοι του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών όσο και οι συμμετέχοντες στις συζητήσεις μας τις επόμενες δύο ημέρες έθεσαν επανειλημμένα το ίδιο ερώτημα: «Γιατί τώρα;»
Ένα άλλο επαναλαμβανόμενο ερώτημα ήταν: «Δεν έπρεπε να σταματήσουμε να εκπλήσσουμε ο ένας τον άλλον;» Η Αθήνα φέρεται να ανέμενε ότι η Άγκυρα θα συμβουλευόταν την Ελλάδα πριν αποκαλύψει το νομοσχέδιο για τις Ζώνες Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας. Η απάντηση της Άγκυρας που ήταν: «Μας συμβουλευτήκατε ενώ στρατιωτικοποιούσατε τα νησιά του Αιγαίου κατά παράβαση της Συνθήκης της Λωζάνης;» ,αντιμετωπίστηκε με την απάντηση: «Αυτό είναι άλλο θέμα».
Η Αθήνα πιστεύει επίσης ότι οι λεπτομέρειες που εμφανίζονται στον Τύπο, ειδικά στο Bloomberg, διέρρευσαν από την τουρκική κυβέρνηση. Οι Έλληνες αξιωματούχοι φαίνεται να μην επιθυμούν να αναγνωρίσουν την αυξανόμενη κίνηση κατά μήκος των πολιτικών τομέων στην περιοχή.
Μεταξύ αυτών των εξελίξεων είναι η διευρυνόμενη συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ , συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής της ελληνικής Κύπρου, σε μια εποχή που το Ισραήλ κατηγορείται ότι επιχειρεί να σβήσει τους Παλαιστίνιους από τον χάρτη.
Τούρκοι αξιωματούχοι, εν τω μεταξύ, προσπαθούν να εξηγήσουν στους ψηφοφόρους του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης ότι «η κυβέρνηση δεν κάθεται άπραγη», ενώ επιμένουν ότι αυτές οι κινήσεις «δεν στρέφονται κατά της Τουρκίας».
Παρανοήσεις και Πραγματικότητες
Ο ισραηλινός παράγοντας σίγουρα δεν είναι το πρωταρχικό ζήτημα. Το πιο θεμελιώδες σημείο είναι ότι η Τουρκία εξακολουθεί να μην διαθέτει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που να ορίζει τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της, παρά τις πολυάριθμες εξελίξεις από το 1982.
Ο νομικός ακαδημαϊκός Γιουτζέλ Ατσέρ, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία του σχεδίου νόμου και είναι ο ίδιος μέλος του Τουρκο-Ελληνικού Φόρουμ, είναι μεταξύ εκείνων που γνωρίζουν το πλήρες κείμενο.
Σύμφωνα με τον Ατσέρ:
• Ούτε ο τίτλος ούτε το κείμενο του νομοσχεδίου περιέχουν τη φράση «Γαλάζια Πατρίδα».
• Το νομοσχέδιο δεν περιέχει χάρτες.
• Οι «γκρίζες ζώνες», που σημαίνει αμφισβητούμενες περιοχές κυριαρχίας, δεν περιλαμβάνονται. Η πρόταση δεν αφορά διεκδικήσεις κυριαρχίας, αλλά χρησιμεύει ως νόμος-πλαίσιο.
• Αναφορές όπως «152 νησιά» ή παρόμοιες αριθμητικές διεκδικήσεις δεν εμφανίζονται στο προσχέδιο. Αυτό δεν είναι έγγραφο που ορίζει περιοχές κυριαρχίας.
• Οι Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του σχεδίου νόμου.
• Στην πραγματικότητα, η πρόταση δεν εισάγει τίποτα θεμελιωδώς νέο, αλλά αντίθετα επιδιώκει να κωδικοποιήσει και να επισημοποιήσει την υπάρχουσα κατάσταση.
Μια άλλη ανησυχία στην Αθήνα είναι ότι το νομοσχέδιο θα παραχωρούσε στον Πρόεδρο πρόσθετες εξουσίες σε θέματα που σχετίζονται με το ναυτικό δίκαιο. Ωστόσο, βάσει του ισχύοντος Συντάγματος, όλες οι εκτελεστικές εξουσίες ανήκουν ήδη στον Πρόεδρο.
Η χρονική συγκυρία και το ΝΑΤΟ
Η Αθήνα μπορεί να επιδιώξει είτε να μπλοκάρει εντελώς τον νόμο είτε τουλάχιστον να τον καθυστερήσει αρκετά ώστε να πιέσει την Άγκυρα να προβεί σε αναθεωρήσεις μέσω της επιρροής των ΗΠΑ και της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η Ελλάδα μπορεί να προτιμήσει το ζήτημα της Γαλάζιας Πατρίδας να παγώσει ουσιαστικά μέχρι τις ελληνικές εκλογές του επόμενου έτους.
Η επιρροή της Άγκυρας σε αυτό το θέμα φαίνεται να είναι η επερχόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Με την υποστήριξη του CHP ήδη να υπάρχει, η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώξει να ψηφίσει τη νομοθεσία με ισχυρή κοινοβουλευτική υποστήριξη πριν από τη σύνοδο κορυφής, ακολουθώντας τη λογική της τουρκικής παροιμίας: «Χτύπα το σίδερο όσο είναι ζεστό». Από την οπτική γωνία της Άγκυρας, αυτή φαίνεται να είναι μια ορθολογική πορεία δράσης.
Όσον αφορά το ΝΑΤΟ, η πολιτική ενεργητικής ουδετερότητας της Τουρκίας, αρχικά στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και αργότερα στην αντιπαράθεση ΗΠΑ/Ισραήλ-Ιράν, φαίνεται να έχει ενισχύσει τον ολοένα και πιο «ευρωπαϊκό» προσανατολισμό του ΝΑΤΟ, παρά τις προσπάθειες του άξονα Γαλλίας-Ελλάδας να τον περιορίσει. Εάν ζητήματα όπως η Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα και η αμυντική βιομηχανία παραμείνουν ψηλά στην ατζέντα του ΝΑΤΟ, η θέση της Τουρκίας θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο ισχυρή.
Το ΝΑΤΟ ως Δρόμος προς την ΕΕ;
Αν ο Ερντογάν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία για να ξεπεράσει αυτές τις διαμάχες και να επιδιώξει στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αν αυτό είναι κάτι περισσότερο από ένας τακτικός ελιγμός, θα αποτελούσε μια ορθή στρατηγική. Ωστόσο, αυτός ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων ή στρατιωτικοβιομηχανικής ισχύος. Δύο βήματα εκδημοκρατισμού που θα συμβάλουν επίσης στην εσωτερική ειρήνη της Τουρκίας είναι απαραίτητα:
• Εξεύρεση πολιτικής λύσης στο κουρδικό ζήτημα υπό την αιγίδα του Κοινοβουλίου μέσω του αφοπλισμού του ΡΚΚ, διασφαλίζοντας την επιτυχία της διαδικασίας «Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία».
• Εφαρμογή των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, παράλληλα με τη δικαστική μεταρρύθμιση που θα έβαζε τέλος στις αντιλήψεις ότι η δικαστική εξουσία χρησιμοποιείται εναντίον της αντιπολίτευσης.
Εάν η συζήτηση για τη Γαλάζια Πατρίδα ενισχύσει τελικά την πολιτική διατήρησης «ήρεμων νερών» με την Ελλάδα, τότε παρά τις σημερινές σκληρές ανταλλαγές αντιπαραθέσεων, θα μπορούσε να ωφελήσει και τις δύο χώρες μακροπρόθεσμα.
Ο Μητσοτάκης καταλαβαίνει, αλλά…
Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται να έχει επίγνωση αυτής της πραγματικότητας. Η απόφασή του — που ελήφθη εν μέσω της διαμάχης για την «Γαλάζια Πατρίδα» — να αποσύρει δύο συστοιχίες πυραύλων Patriot από τα νησιά που είχαν γίνει το επίκεντρο της διαμάχης μπορεί να θεωρηθεί ως ένδειξη αυτής της επίγνωσης.
Ωστόσο, η ελληνική εσωτερική πολιτική παραμένει σε μεγάλο βαθμό βασισμένη στην αφήγηση μιας «απειλής από την Τουρκία», η οποία εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για πραγματικά πιο ήρεμες σχέσεις.
Ένα τελευταίο σημείο θα πρέπει να προστεθεί: από ό,τι μπορώ να παρατηρήσω, η ελληνική κοινωνία δεν υποστηρίζει την πολιτική συμμαχίας της κυβέρνησής του με το Ισραήλ. Η κοινή γνώμη συμπαθεί τον παλαιστινιακό λαό που δέχεται επίθεση. Οι επιθετικές πολιτικές της ισραηλινής κυβέρνησης κινδυνεύουν να δηλητηριάσουν όχι μόνο τις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία, αλλά ενδεχομένως και τις ευρύτερες περιφερειακές σχέσεις της μακροπρόθεσμα.
Πηγή: militaire.gr
.png)
