iEpikaira

1974 – 22 Ιουλίου: Τουρκική Εισβολή. Γιατί τα Φάντομ δεν έφτασαν ποτέ στην Κύπρο

52 χρόνια μετά τις δύο βάρβαρες τουρκικές εισβολές στη πατρίδα μας, τέτοιες μαύρες μέρες λέγονται, ξαναλέγονται, γράφονται διάφορα άλλα σωστά και άλλα διαστρεβλωμένα πράγμα που δυσκολεύει πλέον να ξεχωρίσει ένας την αλήθεια. ΄Οσον αφορά τα Φάντομ, ξαναδημοσιεύω το παρόν άρθρο μου που έγραψα το 2014 και το 2018 στην ομογενειακή "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" Λονδίνου. Για το γιατί τα πολύ συζητημένα ελληνικά Φάντομ δεν έφθασαν ποτέ στην Κύπρο (όπως και τα υποβρύχια). Το 2020 το αναδημοσίευσε η ιστοσελίδα www.onisilos.gr και δεύτερη αναδημοσίευση στις 26 Ιουλίου 2026. Οι σύνδεσμοι της "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ" στο τέλος.

Βασιλική μου ομορφιά

και ακριβή μου μνήμη…

που ’θελες άνθη λευτεριάς

κι όχι σκλαβιάς αγρίμι…

Σου έχτισαν μια φυλακή,

συρματόπλεκτη, σκαιή…

Κι από παράθυρο μικρό,

κρυφοκοιτάς πια τη ζωή…

Λυπημένη μου γη,

μαραμένο μου άνθος…

Γκρίζα πλέγματα γύρω

κι η σκιά σου στο βάθος…

Πόσα χρόνια σου έκλεψαν

κι η ζωή στεναγμός…

Πόσα χρόνια, μα ξέρεις…

θα ’ρθει ο λυτρωμός…

Πολιτεία του διωγμού,

του μύρου και του στεναγμού…

Αλαργινό μου χελιδόνι,

του άδικου κατατρεγμού…

Τον ήλιο σου τον καθαρό,

πλέγματα τον σκιάσαν

κι οι δρόμοι σου αδειάσαν,

ζητώντας ουρανό…

Τα σπίτια σου τα όμορφα,

ερήμωσαν και σιώπησαν…

τα γέλια των παιδιών με τη σιγή “συμφώνησαν”

αφού σκιές εχθρών παράνομα αλώνιζαν…

Τα πρόσωπά τους σκυθρωπά,

στα πλέγματα αντικριστά…

μα η ψυχή γερή στεριά,

μιλάει με τη λευτεριά…

Η συνέχεια: gaziasanthi

Ημερολογιακά τραγικός Ιούλιος και Αύγουστος 1974

Φανούλα Αργυρού

Το δίδυμο Τζέιμς Κάλαχαν και Μπουλέντ Ετζεβίτ. Αρχ. Μακάριος.

Μέρος Α΄

Φεβρουάριος 1974 – Η τουρκική κυβέρνηση απαιτεί συνταγματικά «ομόσπονδο σύστημα» για να μη θεωρηθεί ποτέ ξανά η τουρκική κοινότητα ως μειονότητα (σύμφωνα με το σχέδιο Δρος Νιχάτ Ερίμ, Νοέμβριος 1956).

2 Ιουλίου – Ο Αρχ. Μακάριος στέλνει την περίφημη επιστολή/τελεσίγραφο στον Πρόεδρο της Ελλάδας, Φαίδωνα Γκιζίκη, αγνοώντας τις έντονες προτροπές να μην το κάνει από τον πνευματικό του πατέρα, ηγούμενο Κύκκου Χρυσόστομο (και αργότερα Μακαριότατο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο Α’) και τον επιχειρηματία Γιώργο Χαραλάμπους (πεθερό του πολιτικού Γιαννάκη Μάτση)*.

10 Ιουλίου – Υπόμνημα προς Φόρεϊν Όφις από την κυπριακή Κυβέρνηση «Ανεφάρμοστη η ομοσπονδία».

Μια εβδομάδα πριν από το πραξικόπημα, ο Αρχ. Μακάριος, που γνώριζε ότι θα γινόταν πραξικόπημα, έστειλε τον Γεώργιο Τομπάζο (προϊστάμενο της ΚΥΠ και στενό του συνεργάτη) στην Τσεχοσλοβακία και έφερε όπλα για να το ανατρέψει…

15 Ιουλίου – Πραξικόπημα εναντίον Αρχ. Μακαρίου.

16 Ιουλίου – Οι βρετανικές στρατιωτικές υπηρεσίες ενημερώνουν το Φόρεϊν Όφις για προετοιμασίες, αυτές υπογραμμίζουν τη συμπαιγνία με την Τουρκία. Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι ζητούν συνάντηση με τη βρετανική Κυβέρνηση, η οποία αποδέχεται, και ενημερώνουν για τις προθέσεις τους για εισβολή. Την ίδια μέρα ο Μακάριος ζητά από τους Βρετανούς προστασία, μεταφέρεται στο Ακρωτήρι με τη συνοδεία του και αμέσως στη Μάλτα για Λονδίνο, βάσει άκρως μυστικού σχεδίου, που είχαν προνοητικά ετοιμάσει οι Βρετανοί από νωρίς…

17 Ιουλίου – Ο Μακάριος φθάνει στην Αγγλία. Βλέπει τον Πρωθυπουργό Χάρολντ Γουίλσον στο 10 Ντάουνινγκ Στριτ, στις 2.30 μ.μ. Διακατέχεται από επικίνδυνες ψευδαισθήσεις. Βασίζεται πάνω στις Βρετανία, Τουρκία και ΗΠΑ για να πείσουν την Ελλάδα να αποσύρει τους Έλληνες αξιωματικούς από την Κύπρο. Ο Γουίλσον εισηγείται ότι τα γεγονότα είχαν χαρακτηριστικά εισβολής. Ο Μακάριος συμφωνεί και υπόσχεται πως έτσι θα μιλήσει στα Ηνωμένα Έθνη: ότι η Ελλάδα έκανε εισβολή… Στις 5.45 μ.μ. βλέπει τον Υπ. Εξωτερικών Τζέιμς Κάλαχαν στο Φόρεϊν Όφις και εξηγεί ότι «δεν ήθελε να έχει στρατό. Οι Έλληνες είχαν πει ότι χρειαζόταν στρατός από φόβο τουρκικής εισβολής. Ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε μεγαλύτερος κίνδυνος από την Ελλάδα». Ο Κάλαχαν ρωτάει «κατά πόσον θα υπήρχε κατανόηση στην Κύπρο να δουλέψουμε (Βρετανοί) στενά με τους Τούρκους στην τρέχουσα κατάσταση». «Μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό γίνεται με τη δική μου συναίνεση», η απάντηση Μακαρίου.

17 Ιουλίου – Η Μόσχα κατηγορεί «κάποιους κύκλους του ΝΑΤΟ» για το πραξικόπημα και ζητά αποχώρηση όλων των Ελλήνων στρατιωτικών, όπως ο Μακάριος, η Τουρκία και η Βρετανία… (διαφωνεί ο Κίσινγκερ).

Ο Μπουλέντ Ετζεβίτ φθάνει στο Λονδίνο με την κουστωδία του και παίρνει το πράσινο φως να εισβάλει, φτάνει να μην ενοχλήσει τις Βρετανικές Βάσεις. Και οι Βρετανοί δέχονται να εμποδίσουν την Ελλάδα να στείλει βοήθεια στην Κύπρο, για να μπορέσει να εκτελεστεί το τουρκικό έγκλημα, ενώ ο Ετζεβίτ τούς ενημερώνει μέχρι πού θα τραβήξει τη γραμμή Αττίλα…

(Δύο χρόνια αργότερα ο Κάλαχαν ομολόγησε τη συμπαιγνία, συμφώνησαν με την τουρκική θέση, η συνταγματική τάξη είχε καταρρεύσει το 1964 και έπρεπε ν’ αντικατασταθεί. Και έκτοτε προσπαθούν να επιβάλουν τα δύο κράτη που απαιτούν οι Τούρκοι μέσω δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας)**.

18 Ιουλίου – Ο Μακάριος αναχωρεί για Νέα Υόρκη, 11.00 π.μ. Φθάνει στο Λονδίνο ο απεσταλμένος του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Χ. Κίσινγκερ, Τζόζεφ Σίσκο και έχει δύο συναντήσεις με τον Ετζεβίτ, ο οποίος ζητά δύο αυτόνομες προσωρινές Κυβερνήσεις… Ο Σίσκο βρίσκει τις απαιτήσεις μαξιμαλιστικές, διχοτομικές. Ο Κίσινγκερ διαφωνεί με τη απόφαση των Βρετανών (να αφήσουν να προχωρήσει η εισβολή), δεν υποστηρίζει την αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών εκείνη τη στιγμή, γιατί θα δημιουργείτο επικίνδυνη αλλαγή στο ισοζύγιο δυνάμεων (εις βάρος των Ελλήνων), θεωρεί τον Μακάριο ανδρείκελο των Τούρκων (προφανώς έχοντας ενημερωθεί για τη «συναίνεσή» του προς Κάλαχαν) και προειδοποιεί τους Βρετανούς ότι ίσως να δεσμεύονταν πέραν του δέοντος, χωρίς να υπολογίζουν τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της πολιτικής τους (την οποία, δυστυχώς, όμως, ακολούθησε εφόσον το Κυπριακό ήταν βρετανικό ζήτημα και όχι αμερικανικό και λόγω ειδικής σχέσεις ΗΠΑ/ΗΒ…).

18-19 Ιουλίου – Ο Μακάριος είδε την τουρκική αντιπροσωπία (το επεδίωξε η τελευταία κατ’ εντολήν Ετζεβίτ για να προλάβουν τον Μακάριο να μην καταφερθεί εναντίον της Τουρκίας). «Ο Μακάριος είχε πέσει στη θάλασσα και αναζητούσε σανίδα σωτηρίας. Έβλεπε την Τουρκία σαν δύναμη σωτηρίας. Έπρεπε λοιπόν να εκμεταλλευτούμε την αδυναμία του, πράγμα που έγινε», έγραψε στα απομνημονεύματά του ο Φαρούκ Αχμέτ Μπαρουτσιού, υπεύθυνος για την Κύπρο στο τουρκικό ΥΠΕΞ. «Ο Μακάριος ξεγελάστηκε. Χάρηκε πάρα πολύ από την πρωτοβουλία και παρακάλεσε την τουρκική αντιπροσωπία να διαβιβάσει στην τουρκική κυβέρνηση τα αισθήματα ευγνωμοσύνης και υποχρέωσής του» («Σημερινή», 12.7.1993, σελ. 5).

19 Ιουλίου – Το Φόρεϊν Όφις υπολογίζει ότι εντός 48 ωρών η τουρκική εισβολή θα εξασφαλίσει σημαντικά τους στόχους της. Την ίδια μέρα που ο Μακάριος μιλά στα Ηνωμένα Έθνη και κατηγορεί την Ελλάδα 7 φορές για εισβολή, κι ότι ο κίνδυνος από την Ελλάδα είναι μεγαλύτερος από αυτόν από την Τουρκία, δίνει και το λανθασμένο μήνυμα ότι τάχα κινδυνεύουν και οι Τουρκοκύπριοι, όχι μόνο οι Ελληνοκύπριοι… (Πράγμα που διαψεύδεται από τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους μέσω του Βρετανού Υπ. Αρμοστή στη Λευκωσία από τις 18 Ιουλίου).

(Ολόκληρη η ομιλία στα Ελληνικά, στο βιβλίο «7 Προεδρικά Πορτραίτα», Κώστα Ν. Χατζηκωστή).

20 Ιουλίου – Ξεκινά η πρώτη τουρκική βάρβαρη εισβολή. Την ίδια μέρα υψηλόβαθμoς του Φόρεϊν Όφις ενημερώνει την Υπ. Αρμοστεία της Αυστραλίας ότι η Βρετανία μυστικά δεν θα είχε αντίρρηση αν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κατελάμβαναν περίπου το 1/3 του νησιού πριν συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός…

Την ίδια μέρα, πρώτη μέρα της 1ης εισβολής, «Chicago Tribune» και «New York Times» έγραψαν ότι οι Τούρκοι βομβάρδισαν με «Φάντομ» Φ-4 το Ψυχιατρείο Αθαλάσσας δολοφονώντας ασθενείς***…

Καταπάτησαν τη γη μας, βίασαν 800 και πλέον αδελφές μας, έκαψαν, έσφαξαν, λεηλάτησαν και ξερίζωσαν τον μισό πληθυσμό του νησιού μας. Στις 15 Αυγούστου (δεύτερη εισβολή) βομβάρδισαν ξανά το Ψυχιατρείο Αθαλάσσας…

Αλήθεια, Μακαριότατε, ο κίνδυνος από την Ελλάδα ήταν μεγαλύτερος από αυτόν από την Τουρκία;..

(Πηγές: Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, βιβλίο «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»).

*«Μόνον ένας τρελός…», 23.12.2018

1974 – Ευθύνες Μακαρίου, Χένρι Κίσινγκερ, πλαστά έγγραφα και οι μισές αλήθειες, 26.7.2020

**Οι πραγματικές προθέσεις του Λονδίνου, 10.9.2015

***Αθαλάσσα: 43 χρόνια ντροπής, 20.7.2017

Αθαλάσσα: 48 χρόνια ντροπής, 8.8.2022

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος simerini.sigmalive.com

*Την επόμενη Κυριακή το Β’ Μέρος

Βρετανική “Evening Standard”, 20.7.1974, «Η Τουρκία εισβάλλει».

Το έγγραφο της Αυστραλίας, που φανέρωσε τη βρετανο-τουρκική συμπαιγνία να αρπάξει η Τουρκία το 1/3 του νησιού!

Όταν οι Τούρκοι βομβάρδισαν το Ψυχιατρείο Αθαλάσσας - Σουηδικό ντοκουμέντο, 17.9.2025.

Σε προκλητική ανάρτηση προχώρησε την Πέμπτη το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, με αφορμή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε για τα κατεχόμενα, κάνοντας λόγω για "θηριωδίες" από "συμμορίες Ρωμιών" στην Κύπρο.

Στην εκδήλωση παρέστη ο ηγέτης του ψευδοκράτους, Τουφάν Ερχιούρμαν, με την ανάρτηση να εντάσσεται στο πλαίσιο της πάγιας τουρκικής αφήγησης για τα γεγονότα του 1974.

"Θα συνεχίσουμε να αφηγούμαστε όλες τις αλήθειες ενάντια σε όσους προσπαθούν να σβήσουν από την ιστορία τις θηριωδίες που διέπραξαν στην Κύπρο οι τρομοκρατικές οργανώσεις EOKA και οι συμμορίες των Ρωμιών. Θα στεκόμαστε πάντα δίπλα στον Κυπριακό Τουρκικό λαό" τονίζεται μεταξύ άλλων στην προκλητική ανάρτηση στο Χ.

Η προκλητική ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας

📍 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Akdeniz’in orta yerinde dalgaların bile saygıyla sustuğu bu kutsal topraklar, sadece bir Ada değil, bir gönül memleketidir. Sadece bir yurt değil, Türk milletinin kardeşliğinin ölümsüz belgesidir. Ve bu kardeşlik; öyle bir bağdır ki hiçbir… pic.twitter.com/UNBrjBR4mi— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) January 8, 2026

"Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”

Αυτά τα ιερά χώματα, όπου ακόμη και τα κύματα στη μέση της Μεσογείου σωπαίνουν από σεβασμό, δεν είναι απλώς ένα νησί, αλλά μια πατρίδα της καρδιάς. Όχι απλώς μια χώρα, αλλά μια αθάνατη μαρτυρία της αδελφότητας του τουρκικού έθνους. Και αυτή η αδελφότητα είναι ένας δεσμός που καμία καταιγίδα δεν μπόρεσε να σπάσει, καμία δυσκολία να καταστρέψει και καμία ιστορία να σβήσει!

Η εκδήλωση "Η Τουρκία και η ‘’Τουρκικής Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου’’ Τιμούν τους Στρατιώτες τους" πραγματοποιήθηκε στο Στρατηγείο των Κυπριακών Τουρκικών Δυνάμεων Ειρήνης, με αφορμή την Εβδομάδα Εθνικού Αγώνα και Μαρτύρων, με τη συμμετοχή του Προέδρου της "ΤΔΒΚ” Τουφάν Ερχιούρμαν, των συγγενών των μαρτύρων, επισκεπτών και φοιτητών. Στο πρόγραμμα μνήμης των μαρτύρων μας αφηγήθηκαν τον αγώνα ύπαρξης του Κυπριακού Τουρκικού λαού και την υποστήριξη που πρόσφερε ο Μεχμέτσικ (ο Τούρκος στρατιώτης) στον αδελφό του.

Αυτά τα χώματα δεν κερδήθηκαν εύκολα! Κάθε σπιθαμή τους κερδήθηκε με το αίμα και τις ζωές των Τουρκοκυπρίων και των Τούρκων στρατιωτών.

Θα συνεχίσουμε να αφηγούμαστε όλες τις αλήθειες ενάντια σε όσους προσπαθούν να σβήσουν από την ιστορία τις θηριωδίες που διέπραξαν στην Κύπρο οι τρομοκρατικές οργανώσεις EOKA και οι συμμορίες των Ρωμιών. Θα στεκόμαστε πάντα δίπλα στον Τουρκοκυπριακό λαό.

Οι ψυχές των αγαπημένων μας μαρτύρων ας είναι ανάλαφρες, η θέση τους ας είναι ο παράδεισος".

Πηγή: capital.gr

Φανούλα Αργυρού

Ο Αττίλας ΙΙ ολοκλήρωσε το σχέδιο διχοτόμησης που επεξεργάστηκαν Τουρκία και Βρετανία

Από το 1956 μέχρι το 1974 στη βάση της έκθεσης Νιχάτ Ερίμ.

Το σημερινό μου κείμενο είναι μια απάντηση στην ελλιπέστατη ανακοίνωση του ΚΥΠΕ της 14ης Αυγούστου 2025, «51 χρόνια από τον Αττίλα ΙΙ: Η κορύφωση της κυπριακής τραγωδίας - 14 Αυγούστου 1974: Η δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο».

Καταλήγει: «Ο ‘‘Αττίλας ΙΙ’’ ολοκλήρωσε το σχέδιο για διχοτόμηση του νησιού, ένα σχέδιο που, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, είχε επεξεργαστεί η Τουρκία σε συνεννόηση με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών, Χένρι Κίσινγκερ».

Το σχέδιο η Τουρκία το επεξεργάστηκε με τους Βρετανούς ‘‘εγγυητές’’ Γουίλσον και Κάλαχαν σε τελική φάση στο Λονδίνο, 17 Ιουλίου 1974, και στη βάση της έκθεση ΔΡΟΣ ΝΙΧΑΤ ΕΡΙΜ 1956. Οι Βρετανοί ξεκίνησαν να το επεξεργάζονται με την Τουρκία από τον Δεκέμβριο του 1963 και το 1964 για ανασύσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δύο constituent states, με προετοιμασίες εδάφους για μια εισβολή, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΣΤΑΜΑΤΟΥΣΑΝ, αφαιρώντας εμπόδια ελληνικής βοήθειας και σχέδια υποδοχής ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ στις Βάσεις!

8 Αυγούστου 1974 – Ξεκινά η Γενεύη ΙΙ για διαπραγματεύσεις γεωγραφικού διαχωρισμού με προεδρεύοντα τον Βρετανό Τζέιμς Κάλαχαν, με βάση την απόφαση της Γενεύης Ι, όταν οι τρεις ΥΠΕΞ «εγγυητές» αναγνώρισαν την ύπαρξη στην Κύπρο δύο αυτόνομων διοικήσεων, ενόσω ο Αττίλας προέλαυνε…

9 Αυγούστου – Οι Βρετανικές Μυστικές Υπηρεσίες ενημερώνουν τον Κάλαχαν (οι Αμερικανοί είχαν πρόσβαση στην ίδια είδηση) αποκαλύπτοντας ότι οι ίδιοι γνώριζαν για το όλο σχέδιο ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΙΣΒΟΛΗ!

«…Το σχέδιο είναι σύμφωνα με ό,τι γνωρίζαμε για τα τουρκικά σχέδια πριν από την επέμβαση: Πιστεύουμε οι Τούρκοι πάντα ήλπιζαν να εξασφαλίσουν την Αμμόχωστο… για την οποία είχε μιλήσει ο Ecevit… και το εκπληκτικό είναι η δήλωση πως το σχέδιο θα εκτελεστεί ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη και όχι αργότερον της 20ής Αυγούστου…»

Την ίδια μέρα κατέφθασε στη Γενεύη από την Κύπρο και ο Βρετανός συνταγματάρχης Jerry Hunter με τους τελευταίους χάρτες οριοθέτησης της γραμμής Αττίλα (demarcation maps).

10 Αυγούστου – Η Βρετανίδα αντιπρόσωπος στα ΗΕ στη Γενεύη ενημέρωσε τον Αμερικανό παρατηρητή Arthur Hartman ότι ο Ετζεβίτ όντως τους είχε ενημερώσει σχετικά στις 17 Ιουλίου και ζήτησε να ενημερωνόταν αμέσως ο Χένρι Κίσινγκερ.

12 Αυγούστου – Ο Ραούφ Ντενκτάς πρότεινε λύση δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας και ο Τούρκος ΥΠΕΞ Γκιουνές έναν χάρτη με μολυβιές για καντόνια (τον οποίο την επομένη ζήτησε και πήρε πίσω). Αμφότερες οι προτάσεις με το 34% του εδάφους τουρκικό.

13 Αυγούστου – Ο Γλαύκος Κληρίδης έδωσε στον Ντενκτάς αντιπρόταση δεχόμενος διοικητική αυτονομία εξαιρουμένης γεωγραφικής ζώνης ή μετακίνησης πληθυσμών. Ο Κάλαχαν ετοίμαζε προσχέδια ζητώντας αποδοχή για γεωγραφικό διαχωρισμό από τον Γλαύκο Κληρίδη και τον Γεώργιο Μαύρο. Ο Κάλαχαν ζήτησε από τον Κίσινγκερ να μιλήσει του Ετζεβίτ γιατί είχε πείσει τους Μαύρο και Κληρίδη να πάνε πίσω στις πρωτεύουσές τους να διαβουλευθούν και να επιστρέψουν. Πίστευε ότι ο Κληρίδης ήταν έτοιμος να δηλώσει προκαταβολικώς πριν φύγει ότι δεχόταν τη γεωγραφική ζώνη αλλά κάτω του 34%.

Οι Τούρκοι όμως ήθελαν να ολοκληρώσουν την αρπαγή πριν ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις και το γνώριζε ο Κάλαχαν, ο οποίος έπαιξε επιτήδεια το παιχνίδι του ‘‘μεσολαβητή’’. Έτσι, «η Αϊσιέ πήγε διακοπές», διακόπτοντας τις διαπραγματεύσεις στις 2.25 το πρωί της 14ης Αυγούστου 1974.

14 Αυγούστου – Βάλντχαϊμ με Γουίλσον – 10 Downing Street. Ο Γουίλσον δεν θέλει ψήφισμα κάτω από το άρθρο 7 του ΟΗΕ, εκτός κι αν οι Τούρκοι ξεκινήσουν γενική σφαγή των Ελληνοκυπρίων, σύμφωνος ο Βάλντχαϊμ.

14 Αυγούστου - Κάλαχαν τηλεφωνικώς με Κίσινγκερ. Ερωτά ο Κίσινγκερ «τι κάνουμε τώρα» και εξηγεί ο ηθικός αυτουργός:

«Callaghan: Henry, αν μπορώ να συνοψίσω την κατάσταση με δύο λόγια, νομίζω έχει ως εξής: Οι Τούρκοι έχουν καλή υπόθεση. Κατά τη γνώμη μου αυτό τώρα μπορεί να λυθεί μόνο με τη δημιουργία μιας (ντε φάκτο τουρκικής) ζώνης. Μιας ζώνης, στην οποία θα έχουν αυτονομία σε μια ομόσπονδη δημοκρατία…. Θα έχουμε μια μεγάλη (ντε φάκτο) ανταλλαγή πληθυσμού, με τους Έλληνες να φεύγουν, και μετά απλώς θα αφήσουμε τη διπλωματία ν’ αναλάβει μέχρι να δούμε την ευκαιρία γι’ ακόμα μια φορά, αν μπορούμε να βρούμε μια ειρηνική λύση στη νήσο… Εντάξει;

Δρ Kissinger: Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου, Jim. Και η τραγωδία είναι ότι θα μπορούσε να διευθετηθεί το θέμα μέσω διπλωματίας…».

Κάλαχαν ο καβαλάρης, Κίσινγκερ το άλογο

16 Αυγούστου – Ο Κάλαχαν επανέλαβε όσα είπε στον Κίσινγκερ και στις «οδηγίες για χρήση» προς τις βρετανικές διπλωματικές αποστολές «οι Τούρκοι έχουν δίκαιο».

16 Αυγούστου - Φόρεϊν Όφις - Αποφάσισε α) γεωγραφική διζωνική ομοσπονδία, όπως ήθελε ο Ντενκτάς, αλλά λιγότερο του 34% και β) Κληρίδη για την 3η φάση…

27 Αυγούστου – Ο Κάλαχαν έστειλε ομάδα αξιωματούχων στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ για συνάντηση με τον Χένρι Κίσινγκερ και εξασφάλιση ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ στο ΣΧΕΔΙΟ τους για ΔΔΟ.

1) Ο Κίσινγκερ τούς είπε ότι ενόσω εκείνοι καθοδηγούσαν τα πράγματα, άφησαν να φανεί ότι εκείνος ήταν ο κακός. 2) Οι Έλληνες ουδέποτε θα δεχθούν τη λύση τους (ΔΔΟ). Την επομένη τούς υποσχέθηκε πως θα την υποστήριζε. Ο Κίσινγκερ μέχρι σήμερα δεν διαψεύσθηκε…

Το πολυσέλιδο των πρακτικών της ιστορικής συζήτησης επιβεβαιώνει γι’ ακόμα μια φορά ποιοι διαχειρίζονταν το Κυπριακό και συνεχίζουν μέχρι σήμερα …

https://www.onisilos.gr/?p=34963 28.8.2022

https://www.onisilos.gr/?p=9991 20.7.2017

Το Φ.Ο. ήταν που από τις 20/7/74 δεχόταν να έπαιρνε η Τουρκία το 1/3 – «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ» ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ/ΤΟΥΡΚΙΑΣ, 17 Ιουλίου 1974.

Η επιβεβαίωση: Τηλεγράφημα ημερ. 21.7.1974 από την Υπάτη Αρμοστεία της Αυστραλίας στο Λονδίνο προς το Αυστραλιανό Υπ. Εξωτερικών ότι (20.7.1974), «υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις (τούς) είπε ότι η Βρετανία μυστικά δεν θα είχε αντίρρηση αν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κατελάμβαναν περίπου το 1/3 του νησιού πριν συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός (παρακαλώ προστατεύσετε)….».

Το 1976 ο Τζέιμς Κάλαχαν ομολόγησε ότι είχαν συμφωνήσει με τον Ετζεβίτ στην εισβολή γιατί το στάτους κβο της ΚΔ είχε καταρρεύσει και έπρεπε ν’ αντικατασταθεί!

Οι πραγματικές προθέσεις του Λονδίνου, 10.9.2015

Αυτά όλα τα ιστορικά γεγονότα γιατί το ΚΥΠΕ αποφεύγει να τα προβάλλει για σωστή ενημέρωση και προωθεί μετά από 51 χρόνια διαστρεβλωμένα αφηγήματα;

(Πηγές – Βρετανικά και αμερικανικά αρχεία – βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»).

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος simerini.sigmalive.com

Το προσχέδιο Κάλαχαν για γεωγραφική λύση.

Το δίδυμο ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗΣ, Τζέιμς Κάλαχαν και Μπουλέντ Ετζεβίτ.

Το έγγραφο της Αυστραλίας, που φανέρωσε τη βρετανο-τουρκική ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ν’ αρπάξει η Τουρκία το 1/3 του νησιού!

Φανούλα Αργυρού

1974: Tουρκική εισβολή με βόμβες «Ναπάλμ»…

* Το τίμημα της ψευδαίσθησης Μακαρίου…

*Όταν ο Μακάριος 19 Ιουλίου 1974 έλεγε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι θεωρούσε τον κίνδυνο από την Τουρκία μικρότερο από εκείνο από τους Έλληνες αξιωματικούς (Ελλάδα) και πως αποδείχθηκε ότι οι φόβοι του είχαν δικαιωθεί!

Οι Τούρκοι εισέβαλαν την αυγή του Σαββάτου, 20 Ιουλίου 1974. Επικέντρωσαν την επίθεσή τους στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Τουρκικές αμφίβιες δυνάμεις αποβιβάστηκαν στο Πέντε Μίλι της Κερύνειας και αλεξιπτωτιστές προσγειώνονταν στη Λευκωσία. Βομβαρδισμοί της τουρκικής αεροπορίας έσπερναν τον θάνατο και, παρόλο που είχε συμφωνηθεί εκεχειρία για τις 22 Ιουλίου, οι μάχες και οι βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν με πέραν των 110 αεροπορικών επιθέσεων των τουρκικών αεροπλάνων, χρησιμοποιώντας και τις απαγορευμένες βόμβες «Ναπάλμ», από την πρώτη μέρα της πρώτης εισβολής. Επίσης μετέφεραν όλο και περισσότερα πολεμοφόδια… (Από βρετανικές εκθέσεις που κατέγραφαν τα πάντα).

21 Ιουλίου 1974

Εκθέσεις του ΓΓ του ΟΗΕ Δρος Kurt Waldheim καταγράφουν τη χρήση βομβών «Ναπάλμ»

«In the Famagusta district… there were reports of sporadic small-arms fire throughout the distract and of National Guard artillery fire on the old city and of Turkish aircraft bombing Famagusta, with the use of napalm reported» (Source: Report of the UN Secretary-General, S/11353, 21 July 1974).

«Στην περιοχή Αμμοχώστου… υπήρχαν αναφορές σποραδικών πυροβολισμών και εκείνων του πυροβολικού της Εθνικής Φρουράς στην παλαιά πόλη και αεροπορικών βομβαρδισμών της τουρκικής αεροπορίας με τη χρήση βομβών ‘‘Ναπάλμ’’» (Πηγή: Έκθεση του ΓΓ του ΟΗΕ S/11353, 21 July 1974 - Αρχείο Ηνωμένων Εθνών).

21.07.1974: «Η τουρκική αεροπορία επιτέθηκε στο λιμάνι της Πάφου, αναφορά για χρήση ‘‘Ναπάλμ’’». (Πηγή: Έκθεση του ΓΓ του ΟΗΕ S/11353/Add.1, 21 July 1974).

22 Ιουλίου 1974

Ο Ζήνωνας Ρωσσίδης (πρέσβης τότε της Κύπρου στον ΟΗΕ) κατήγγειλε στο ίδιο το Συμβούλιο Ασφαλείας τους τουρκικούς βομβαρδισμούς με βόμβες «Ναπάλμ» εις παραβίαση των Συμβάσεων της Χάγης, και τις καταστροφικές τους συνέπειες που επηρέαζαν, έλεγε, τόσο τους Έλληνες όσο και τους Τούρκους της Κύπρου…

«39. Furthermore, there has been resort not only to such bombing but also to the use of napalm, causing untold suffering by slow burning to death… on the people of Cyprus, the victim of aggressive and inhuman attacks…this new attack with napalm bombs to destroy hospitals, to destroy public and humanitarian institutions like the prestigious Armenian Institute…

»77. Mr. ROSSIDES (Cyprus): I spoke about napalm bombing by air… is undisputed proof that there were bombings from the air by the Turkish air force against open towns, civilians, hospitals, other things, and that there were napalm bombs.

»118. Now, with reference to what I said before regarding the bombing from the air, including napalm bombing… both Greek and Turk, who have suffered from the fighting in Cyprus, from the napalm bombing and other bombing from the air… Turkish villages have also suffered from that bombing.

»119. In Cyprus napalm bombs have been used by Turkey… against a civilian population in open cities, in violation of The Hague Convention of 1907. Furthermore, the use of napalm bombs is a violation of General Assembly resolution 2932 A (XXVII) forbidding the use of…

»125. What I said was that I am interested in the protection of human rights in Cyprus, and that that applied both to Greek and to Turkish Cypriots …»

(Βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019», Πηγή: βιβλιοθήκη ΟΗΕ και βιβλίο οργανισμού ERPIC για Ζήνωνα Ρωσσίδη «Cyprus in the UN Archives January 1974-December 1974»).

Ο Μακάριος προς Τζέιμς Κάλαχαν, 17 Ιουλίου 1974: «Οι Έλληνες είχαν πει ότι ο στρατός χρειαζόταν, λόγω φόβου τουρκικής εισβολής. Ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε μεγαλύτερος κίνδυνος από την Ελλάδα».

Το επανέλαβε στην ομιλία του στις 19 Ιουλίου 1974, στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Όταν ο Έλληνας Πρέσβης στην Κύπρο (Ε. Λαγάκος) τον επισκέφθηκε, είπε, για να του μεταφέρει το μήνυμα από την κυβέρνησή του ότι η αριθμητική μείωση στην Εθνική Φρουρά ή η αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών θα εξασθενούσε την άμυνα της Κύπρου σε περίπτωση κινδύνου εκ Τουρκίας, του απάντησε: «Τούτο αποτελεί ισχυρισμό, ο οποίος αν και εμφανίζετο λογικός, δεν ήταν πειστικός καθότι γνώριζε ότι όπισθεν του ισχυρισμού τούτου κρύπτονταν άλλα συμφέροντα. Απάντησα πως όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, θεωρώ τον κίνδυνο εκ της Τουρκίας μικρότερο παρά τον κίνδυνο εκ μέρους των (Ελλήνων αξιωματικών) και αποδείχθηκε ότι οι φόβοι μου δικαιώθηκαν».

(Η ομιλία στα Ελληνικά, στο βιβλίο του Κ. Ν. Χατζηκωστή «7 Προεδρικά Πορτραίτα»).

Στην ίδια ομιλία, 19 Ιουλίου 1974, είπε ότι κινδύνευαν και οι Τ/κ, όχι μόνον οι Ε/κ, ενώ αυτό διέψευσαν τόσο ο Βρετ. ΄Υπ. Αρμοστής Όλβερ με διαβεβαίωση από Οσμάν Ορέκ (Τ/κ Υπουργό Άμυνας της ΚΔ), όσο και ο ίδιος ο Ραούφ Ντενκτάς, ότι το πραξικόπημα ήταν μεταξύ Ελλήνων. Τελικά ήταν οι τουρκικές δολοφονικές «βόμβες ‘‘Ναπάλμ’’ που επηρέασαν τόσο τους Ε/κ όσο και τους Τ/κ» (Ρωσσίδης) και όχι οι Έλληνες αξιωματικοί…

Δύο βάρβαρες τουρκικές εισβολές. Πέραν των 800 βιασμών Ελληνίδων, με ιατρική βοήθεια και από τα νοσοκομεία των Βρετανικών Βάσεων. 1.619 αγνοούμενοι. Εγκλωβισμένοι. 6.000 νεκροί, 200.000 Έλληνες εκτοπισμένοι μέχρι ΣΗΜΕΡΑ. Με την Τουρκία να ελέγχει 420.55 χιλιόμετρα της ακτογραμμής της ΚΔ και η τελευταία μόνο 316.19!

Νησιωτική χώρα χωρίς… ακτογραμμές

«Δεύτερος βιασμός 42 χρόνια μετά», 12.1.2016 Φ.Α.

Η πρώτη φορά που η Τουρκία βομβάρδισε με «Ναπάλμ» ήταν την περιοχή Τηλλυρίας το 1964, σκορπώντας τον θάνατο και την ερήμωση.

https://simerini.sigmalive.com/article/2014/4/2/oi-tourkikoi-bombardismoi-tes-tellurias/ 2.4.2014 Φ.Α.

Οι τουρκικοί βομβαρδισμοί της Τηλλυρίας

https://www.onisilos.gr/?p=10553 8.8.2017

«The Greek Ambassador in Cyprus called on me, on instructions from his Government, in order to explain to me that the decrease in the numerical strength of the National Guard or the withdrawal of the Greek officers would weaken the defence of Cyprus in case of danger from Turkey. This was an argument which, even though it appeared logical, was not convincing because I knew that behind this argument other interests were hidden. I replied that as things developed I consider the danger from Turkey of a lesser degree than the danger from them. And it was proved that my fears were justified”.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Το φωνητικό της ομιλίας.

Ένα από τα άρθρα που έγραψα για τον Ζ. Ρωσσίδη, 2/9/2018, «Ο εις και μόνος Ζήνωνας Ρωσσίδης». http://www.sigmalive.com/simerini/politics/527218/o-eis-kai-monos-zinonas-rossidis

Ο αείμνηστος Ζήνωνας Ρωσσίδης, πρέπει να λεχθεί, με κάθε ευκαιρία κατήγγελλε την Τουρκία και τα εγκλήματά της εις βάρος της πατρίδας μας.

Πηγή: simerini.sigmalive.com

Φανούλα Αργυρού

1974 – Μέρες πριν από την πρώτη βάρβαρη τουρκική εισβολή… Το ΑΚΕΛ είχε όπλα – Η Τουρκία εισβάλλει

“…Η Βρετανία έχει συνεχείς ιστορικούς δεσμούς με την Κύπρο και ομολογουμένως δίχως να μας τιμούν οι περισσότεροι. Ακόμα περισσότερο, η λύση διχοτόμησης – η γνωστή βρετανική προσέγγιση τού «διαίρει και βασίλευε» για λύση στα προβλήματα των ιθαγενών στις πρώην αποικίες – έχει το μειονέκτημα να οχυρώνει και να θεσμοθετεί εθνικούς διαχωρισμούς και να τους προικίζει με κακόβουλες εδαφικές διαστάσεις…».

(Βρετανική εφημερίδα «Evening Standard», Λονδίνο, 15 Αυγούστου 1996).

Οι δύο σοσιαλιστές της εισβολής, James Callaghan (πέθανε 2005) και Bulent Ecevit (πέθανε 2006).

Μέρος Γ’

Στις 2 Μαρτίου 2000 δύο δημοσιογράφοι του ΡΙΚ (Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου), ο Γ. Νικολάου και Ι. Γεωργίου, αποκάλυψαν ότι, μετά από ταξίδι τους στη Μόσχα και έρευνα σε αρχεία της KGB (Μυστικές Υπηρεσίες Σοβιετικής Ένωσης 1954-1991), όπλα είχαν σταλεί στο ΑΚΕΛ τον Ιούνιο του 1974. Έφθασαν στην Κύπρο στις 13 Ιουνίου και παραδόθηκαν στις 4 Ιουλίου 1974, 100 πιστόλια και 25.000 σφαίρες. Ο οπλισμός στάλθηκε κατόπιν προσωπικής αίτησης του τότε ΓΓ του ΑΚΕΛ, Εζεκία Παπαϊωάννου, προφανώς με σκοπό την προστασία επίλεκτων στελεχών του κόμματος. Η ενέργεια αυτή δημιουργεί την υποψία ότι κάποιοι στο κόμμα γνώριζαν για τα γεγονότα που θα ακολουθούσαν τον Ιούλιο του 1974, ότι η Μόσχα σιωπηρά θα υποστήριζε το «σχέδιο», δεν θα επενέβαινε και έπαιρναν μέτρα για αυτο-προστασία…

(Σχετικό το άρθρο του μ. Λάζαρου Σκαλιστή, πρώην μέλους της KE του ΑΚΕΛ «Ο ρόλος του ΑΚΕΛ στο πραξικόπημα του 1974», ανάρτηση από Σάββα Καλεντερίδη στο Infognomon 26.8.2009 και στη «Σημερινή»).

17 Ιουλίου 1974 – Συνάντηση Μακαρίου/Harold Wilson και Μακαρίου/James Callaghan.

Γι’ αυτές βλέπε:

Ο Μ. Σιζόπουλος προσποιήθηκε ότι ο Μακάριος δεν είδε τους Βρετανούς στις 17 Ιουλίου 1974!.. Στην τηλεοπτική εκπομπή ΑΙΧΜΕΣ, 24.3.2025.

Μέρος Α΄

https://simerini.sigmalive.com/media/documents/SHMERINH_13.04.2025_15298.pdfσελ. 13 - 13.4.2025.

Το «ημερολόγιο» του Μακαρίου από Ακρωτήρι – Λονδίνο – Νέα Υόρκη, 16.7.1974 – 22.7.1974 – Μετά παρρησίας…

Μέρος Β΄

17 Ιουλίου 1974 –Το Λονδίνο δίνει το πράσινο φως στον Ecevit να εισβάλει.

Η συμπαιγνία

Ο Τούρκος Πρωθυπουργός B. Ecevit και η κουστωδία του συναντήθηκαν με τον Βρετανό Πρωθυπουργό Harold Wilson και τον Βρετανό Υπ. Εξωτερικών μετά τον Μακάριο. Ο Ecevit ζήτησε από τη Βρετανία να εισβάλουν στην Κύπρο μαζί, αλλά οι Wilson/Callaghan αρνήθηκαν γιατί η θέση του Ηνωμένου Βασιλείου ως εγγυήτριας χώρας ήταν λεπτή, είπαν. Αρνήθηκαν επίσης αίτημα του Ecevit να περάσουν τα τουρκικά στρατεύματα από τις Βρετανικές Βάσεις. Όμως, δέχθηκαν την έκκλησή του ν’ αφήσουν την Τουρκία να κάνει τη δουλειά δίχως ανάμειξη, νοουμένου ότι η Τουρκία δεν θα ενοχλούσε τις Βρετανικές Βάσεις και να εμπόδιζαν ελληνική βοήθεια να φθάσει στην Κύπρο.

18 Ιουλίου – O Μακάριος αναχώρησε από Λονδίνο για Νέα Υόρκη. Πριν από την ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον προσέγγισε η τουρκική αντιπροσωπία (με εντολή Ecevit να τον προλάβαιναν να μην καταφαινόταν εναντίον της Τουρκίας). Ευχαρίστησε την Τουρκία, ήταν ευγνώμων… («Σημερινή», 12.7.1993. Απομνημονεύματα Faruk Ahmet Barutçu «Το συγκλονιστικό παρασκήνιο της εισβολής». Ο Barutçu ήταν ο υπεύθυνος των Κυπριακών Υποθέσεων στο τουρκικό Υπ. Εξωτερικών και συμμετείχε στη συνεννόηση, 17.7.1974).

Ο James Callaghan ομολογεί

Δύο χρόνια αργότερα, ο James Callaghan ομολόγησε τη συμπαιγνία στην Επιτροπή του Κοινοβουλίου ότι συμφώνησαν στην τουρκική εισβολή για αλλαγή του στάτους κβο, η συνταγματική τάξη είχε καταρρεύσει το 1964 και έπρεπε ν’ αντικατασταθεί. Η Επιτροπή, όμως, στο πόρισμά της το 1976 κάλυψε τον Callaghan, τονίζοντας μόνο ότι «η βρετανική κυβέρνηση είχε και τις δυνάμεις και την υποχρέωση να σταματήσει την εισβολή αλλά δεν το έπραξε, για λόγους που αρνείται να εξηγήσει». Η γράφουσα βρήκε σε άλλους φακέλους την αλήθεια και την δημοσίευσε («Σημερινή», «Οι πραγματικές προθέσεις του Λονδίνου», 10 Σεπτεμβρίου 2015).

18 Ιουλίου - Οι τουρκικές απαιτήσεις προς Αμερικανούς.

Ο Ecevit εξήγησε τις απαιτήσεις του και στον Αμερικανό απεσταλμένο τού Δρος Kissinger, Joseph Sisco, στις 18.7.1974, στο Λονδίνο, αφού είχε συμφωνήσει τα πάντα με τους Βρετανούς. Του παρουσίασε κάποιες ιδέες που ταυτίζονταν με διχοτόμηση, και απαίτησε δημιουργία δύο αυτόνομων προσωρινών κυβερνήσεων, μια για κάθε κοινότητα, με τους εγγυητές της συνθήκης. Με την τουρκική κοινότητα να είχε ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα αεροδρόμια και λιμάνια ή όλα να διοικούνταν από κοινού και ζήτησε να τις παρουσιάσει στους Έλληνες ίσως συμφωνούσαν σε αμοιβαία λύση… Ο Sisco βρήκε τις απαιτήσεις Ecevit ακραίες και μαξιμαλιστικές…

Να κατορθώσουν τον στόχο εντός 48 ωρών

Έκθεση Φόρεϊν Όφις 19 Ιουλίου 1974 αποκαλύπτει ότι ο λόγος που δεν απομάκρυναν τους Βρετανούς υπηκόους (πριν από την τουρκική εισβολή) ήταν γιατί τότε οι Έλληνες θα το εκλάμβαναν ως συμπαιγνία με τους Τούρκους. Εξάλλου ήδη η απόφασή τους να μην επέμβουν σε περίπτωση τουρκικής εισβολής είχε παρθεί από το 1963 και 1972…

Υπολόγιζαν ότι μια τουρκική εισβολή μπορούσε να κατορθώσει σημαντικά τους στόχους της εντός 48 ωρών…

Το Φ.Ο. δεχόταν να έπαιρνε η Τουρκία το 1/3

Ιδού και η επιβεβαίωση. Τηλεγράφημα ημερ. 21.7.1974 από την Υπάτη Αρμοστεία της Αυστραλίας στο Λονδίνο προς το αυστραλιανό Υπ. Εξωτερικών αναφέρει ότι την προηγούμενη (20.7.1974), «υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις (τούς) είπε ότι η Βρετανία μυστικά δεν θα είχε αντίρρηση αν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κατελάμβαναν περίπου το 1/3 του νησιού πριν συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός (παρακαλώ προστατεύσετε). Η θέση αυτή θα έπρεπε να επιτευχθεί μέχρι τις 21-07 για να μην τεθούν περαιτέρω εν κινδύνω οι πιθανότητες ειρήνευσης…».

(«Πέρι Άντερσον για 17η Ιουλίου 1974 – όταν σφράγισαν τη μοίρα της Κύπρου…» https://simerini.sigmalive.com/article/2025/6/9/peri-anterson-gia-17e-iouliou-1974-otan-sphragisan-te-moira-tes-kuprou/ )

19 Ιουλίου - Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στα Ηνωμένα Έθνη συνέτεινε στο να μην αναφέρεται το ψήφισμα 353, 20/7/1974 (που έγραψαν οι Βρετανοί) σε τουρκική εισβολή. Κατηγόρησε την Ελλάδα 7 φορές για εισβολή στην Κύπρο (όπως υποσχέθηκε στον Βρετανό Πρωθυπουργό, 17.7.74), είπε πως θεωρούσε τον κίνδυνο από την Τουρκία μικρότερο από εκείνο των Ελλήνων αξιωματικών κα ότι κινδύνευαν όχι μόνο οι Ελληνοκύπριοι αλλά και οι Τουρκοκύπριοι …

Η ομιλία σε ελληνική μετάφραση στο βιβλίο του κ. Κώστα Χατζηκωστή, «7 προεδρικά πορτραίτα» και από το Αρχείο του ΟΗΕ αυτούσια στα Αγγλικά στον σύνδεσμο εδώ:

Ο Βρετ. ΄Υπ. Αρμοστής στη Λευκωσία Stephen Olver και ο Αμερικανός Joseph Sisco είχαν ήδη διαψεύσει τους ισχυρισμούς Μακαρίου. Μαρτυρία Τουρκοκύπριου Υπ. Άμυνας κ. Orek προς Βρετανούς. Tα γεγονότα στην Κύπρο δεν είχαν μέχρι τότε ενοχλήσει την τουρκική κοινότητα…

20 Ιουλίου 1974 – «Η Τουρκία εισβάλλει» -στην Κύπρο- πρωτοσέλιδο της βρετανικής «Evening Standard».

Πηγές : Βρετανικό Εθνικό Αρχείο – αναλυτικά στο βιβλίο γράφουσας «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

Την επόμενη Δευτέρα το τελευταίο Μέρος Δ΄.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος simerini.sigmalive.com

Το έγγραφο της Αυστραλίας, που φανέρωσε τη βρετανική συμπαιγνία η Τουρκία να πάρει το 1/3 του νησιού!

Φανούλα Αργυρού

Ιούλιος 1974 - Μέρες πριν από την πρώτη βάρβαρη τουρκική εισβολή…

Σύμφωνα με λεπτομερή βρετανική στρατιωτική έκθεση, το πραξικόπημα θα ελάμβανε χώραν τον Οκτώβριο. Όμως, το σχέδιο Μακαρίου να επιβάλει δραστική μείωση στην Εθνική Φρουρά τον Ιούλιο, απλώς επέσπευσε τα γεγονότα…

Μέρος Α’

Ο Γεώργιος Γρίβας πέθανε στη Λεμεσό στις 27 Ιανουαρίου 1974, έξι μήνες πριν από το πραξικόπημα. Πιστεύεται πως αν ζούσε, δεν θα επέτρεπε τα γεγονότα του 1974, παρόλο που η Οργάνωσή του δεν ελεγχόταν πλέον από τον ίδιο…

Ο Μακάριος πρέπει να φύγει – μία καταπληκτική σκιαγράφηση των γεγονότων που ακολούθησαν

Ο περίεργος Βρετανός συνταγματάρχης G. Stocker στη Βρετ. Υπάτη Αρμοστεία, στη Λευκωσία, αποχώρησε με δική του απόφαση τέλος Απριλίου 1974, αφού κατέθεσε στους ανώτερούς του την αποχαιρετιστήρια έκθεσή του για την Κύπρο. Στην οποία υποστήριξε την αποχώρηση από την Κύπρο όχι μόνο των Ελλήνων αξιωματικών αλλά και των Ελλαδιτών δασκάλων, τους οποίους θεωρούσε κακή επιρροή. Έβρισκε επικίνδυνη τη δημιουργία εφεδρικού στρατού από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και, το πιο σημαντικό, στην παράγραφο 39 σκιαγράφησε τόσο το πραξικόπημα με αντικατάσταση Μακαρίου όσο και την εισβολή, όταν μίλησε για χειρουργική επέμβαση πολύ δύσκολου χαρακτήρα. Έγραψε με τον υπότιτλο «Να τελειώνουμε με την Κύπρο» (“Wither now Cyprus”):

«...Η δυσπιστία μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων είναι βαθιά ριζωμένη. Δεν πρόκειται να εξαλειφθεί ποτέ, όμως μπορεί να ελαττωθεί σε βαθμό που να κάνει δυνατή τη συμβίωση αμφοτέρων των πλευρών σε συγκριτική αρμονία. Όμως αυτό θα χρειαστεί τρομερή πολιτική ικανότητα και κάποια κύρια χειρουργική επέμβαση, φοβάμαι πολύ δύσκολου χαρακτήρα. Ο Πρόεδρος Μακάριος πρέπει να φύγει. Ένας κατάλληλος αντικαταστάτης δεν είναι εύκολο να βρεθεί, όμως εγώ θα έβαζα τα λεφτά μου στον μόνο τίμιο και σίγουρα έμπιστο υποψήφιο, στον κ. Σεβέρη (Ζήνων), ο οποίος παραιτήθηκε από Υπουργός Υγείας με το θέμα των τριών Μητροπολιτών… Η Ένωση πρέπει να εξουδετερωθεί. Αυτό θα χρειαστεί μιαν αποφασιστική αντιμετώπιση από την Αθήνα και πρέπει να αποχωρήσουν τόσο οι Έλληνες διδάσκαλοι όσο και οι Έλληνες αξιωματικοί από την Εθνική Φρουρά...».

Ο Έλληνας Πρέσβης Λαγάκος και η πρόσκληση που ο Μακάριος απέρριψε

Στις 2 Ιουλίου 1974, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος έστειλε την περίφημη επιστολή/τελεσίγραφο προς τον Πρόεδρος της Ελλάδος, Φαίδωνα Γκιζίκη, ζητώντας την αποχώρηση όλων των Ελλήνων αξιωματικών από την Εθνική Φρουρά. Υπενθυμίζεται ότι αυτός ήταν βρετανικός στόχος - βλέπε τηλεγράφημα προς Λονδίνο, ημερ. 4 Δεκεμβρίου 1967, από τη Βρετ. Υπ. Αρμοστεία στη Λευκωσία,* όπως και την έκθεση Stocker.

Ο Έλληνας πρέσβης στην Κύπρο Ευστάθιος Λαγάκος επιβεβαίωσε στον Βρετανό ΄Υπ. Αρμοστή, Stephen Olver, στις 10 Ιουλίου 1974, ότι είχε φέρει πρόσκληση στον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο από την ελληνική Κυβέρνηση να επισκεφθεί την Αθήνα για συζήτηση της κατάστασης, δίχως προϋποθέσεις. Ο Αρχιεπίσκοπος είχε απαντήσει πως θα ήταν έτοιμος να πάει στην Αθήνα, όμως μόνο μετά που η ελληνική Κυβέρνηση θα δεχόταν όλες τις απαιτήσεις του σε σχέση με την Εθνική Φρουρά. Το πιο κάτω απόσπασμα απ’ όσα λέχθηκαν μεταξύ Λαγάκου και Olver (έκθεση Olver προς Λονδίνο, 11 Ιουλίου 1974):

«...Ο Αρχιεπίσκοπος (είπε ο Λαγάκος) πήρε μέτρα που θα αδυνατούσαν την Εθνική Φρουρά και την άμυνα της Κύπρου δίχως να ενοχλεί αυτό την ΕΟΚΑ Β’ και δίχως διαβούλευση με την ελληνική Κυβέρνηση. Επέλεξε να δημοσιεύσει την επιστολή προς Γκιζίκη δύο μέρες μετά την παράδοσή της. Είχε, ζητώντας απαράδεκτες προϋποθέσεις, αποτελεσματικά εξουδετερώσει μια πρόσκληση για συζήτηση των θεμάτων με την ελληνική Κυβέρνηση, ενώ η κανονική διαδικασία σίγουρα ήταν να έπαιρνε τις αποδείξεις του στην Αθήνα, να κτυπούσε το χέρι του στο τραπέζι και να απειλούσε με τα μέτρα αυτά αν δεν έβρισκε ανταπόκριση. Αντιθέτως, επέλεξε, μέσω δημοσιότητας, να εκθέσει αμφότερες τις πλευρές έτσι, κάνοντας οποιονδήποτε συμβιβασμό ουσιαστικά αδύνατον...».

Ο κ. Λαγάκος είπε ότι η επιστολή προς Πρόεδρο Γκιζίκη γράφτηκε και στάλθηκε δίχως καμία διαβούλευση με το Υπουργικό Συμβούλιο. Αυτή ήταν μια άκρως προσωπική πολιτική, για την οποία ο Μακάριος βασιζόταν αποκλειστικά σχεδόν πάνω σε μια κλίκα στενών συμβούλων. Τους Χριστοδούλου, Τομπάζο, Λυσσαρίδη, που ήταν όλοι κομμουνιστές ή πρώην κομμουνιστές. Ο Λαγάκος είχε λόγο να πιστεύει ότι ο Αρχιεπίσκοπος βασιζόταν πολύ στις διαβεβαιώσεις που του είχαν δώσει οι Ρώσοι, οι οποίοι του είχαν εγγυηθεί ότι, σε περίπτωση ταραχών στην Κύπρο, «δεν θα επιτραπεί σε κανένα τρίτο μέρος να επέμβει...» (Ο πρέσβης Λαγάκος πέθανε στις 4 Μαρτίου 2004, σε ηλικία 82 ετών).

Στο συνοδευτικό του σημείωμα ο Stephen Olver έγραψε πως ήταν ατυχές που ο Μακάριος απέρριψε τόσο γρήγορα την πρόσκληση της ελληνικής Κυβέρνησης, παρόλο που ο Λαγάκος το είχε συζητήσει σε έκταση μαζί του, τονίζοντας ότι δεν είχε τίποτα να φοβηθεί, μάλλον θα κέρδιζε. Δεν εισακούστηκε. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, απαντώντας σε δημοσιογραφικούς ψιθύρους περί προσκλήσεως, το απέκλεισε πως «δεν υπήρχε θέμα επίσκεψης στην Αθήνα του Προέδρου Μακαρίου».

«Ανεφάρμοστη η Ομοσπονδία»

- Στις 10 Ιουλίου 1974 ο ΄Υπ. Αρμοστής της Κύπρου στο Λονδίνο, Κώστας Ασσιώτης, με οδηγίες της Κυβέρνησης Μακαρίου, παρέδωσε στον κ. A. G. Goodison, υψηλόβαθμο στο Φόρεϊν Όφις (και παίκτη - κλειδί στην υπόθεση της Κύπρου) υπόμνημα με τίτλο «Ανεφάρμοστη η Ομοσπονδία». Ο Ασσιώτης τού είπε ότι οι ενδοκοινοτικές συνομιλίες δεν είχαν φέρει ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Όμως η κυπριακή Κυβέρνηση απέρριπτε την «ομοσπονδία» και τον «συνεταιρισμό» - δεν μπορούσε να υπάρξει συνεταιρισμός μεταξύ κοινοτήτων τέτοιων διαφορετικών αναλογιών...

Ο Τομπάζος στην Τσεχοσλοβακία μια εβδομάδα πριν από το πραξικόπημα έφερε όπλα

Σε συνέντευξή του στη «Σημερινή», στις 15 Ιουλίου 1999, ο πρώην προϊστάμενος της ΚΥΠ (Κυπριακής Υπηρεσίας Πληροφοριών) και στενός συνεργάτης του Μακαρίου, Γεώργιος Τομπάζος, αποκάλυψε ότι ο Αρχ. Μακάριος γνώριζε ότι θα γινόταν το πραξικόπημα και, στην προσπάθειά του να το αποτρέψει, έφερε μια μόνο εβδομάδα πριν από τις 15 Ιουλίου 1974, όπλα από την Τσεχοσλοβακία, μέρος των οποίων δόθηκε στο Εφεδρικό Σώμα. Και ότι ο ίδιος (Τομπάζος) ήταν που πήγε στην Τσεχοσλοβακία και τα έφερε… («Αποκαλύψεις του πρώην αρχηγού της ΚΥΠ» στον δημοσιογράφο Κορνήλιο Χατζηκώστα).

15 Ιουλίου πραξικόπημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου

Σύμφωνα με λεπτομερή βρετανική στρατιωτική έκθεση, που ολοκληρώθηκε το 1975 για το πραξικόπημα και την εισβολή, το πραξικόπημα θα ελάμβανε χώραν τον Οκτώβριο. Όμως, το σχέδιο Μακαρίου να επιβάλει δραστική μείωση στην Εθνική Φρουρά τον Ιούλιο, απλώς επέσπευσε τα γεγονότα…

* Πηγές «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019» από το Βρετανικό Εθνικό Αρχείο.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Η «χειρουργική εισήγηση» Stocker «Ο Μακάριος πρέπει να φύγει»… από την έκθεσή του.

Πηγή:ν simerini.sigmalive.com

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΜΕ

ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΑΙΤΗΜΑ ΟΠΩΣ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΦΑΚΕΛΟΥ ΚΥΠΡΟΥ (2011) ΩΣ ΑΝΑΞΙΟΠΙΣΤΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΖΗΤΗΣΕΙ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΤΕ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ κ. Μ. ΣΙΖΟΠΟΥΛΟΥ.

Οι ερευνητές αρχειακών πηγών και συγγραφείς Λεωνίδας Λεωνίδου και Φανούλα Αργυρού, μετά τις μακροχρόνιες έρευνες, ανακαλύψεις και αποκαλύψεις τους ότι το Πόρισμα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τον Φάκελο της Κύπρου με πρόεδρο τον κ. Μαρίνο Σιζόπουλο, που εγκρίθηκε από την ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων στις 17 Μαρτίου 2011, περιέχει πλαστά και χαλκευμένα έγγραφα, ανακρίβειες και διαστρεβλώσεις της ιστορικής αλήθειας με εσκεμμένες παραλείψεις και επιλεκτική χρήση εγγράφων, με επιστολή τους ημερομηνίας 13 Μαΐου 2025, προς την Πρόεδρο της Βουλής, κ. Αννίτα Δημητρίου, ζητούν όπως η Βουλή αποσύρει το εν λόγω Πόρισμα, ως αναξιόπιστο, ελλειπές και μεροληπτικό και ως εκ τούτου προσβλητικό για το κύρος του Σώματος και του Κυπριακού Κράτους και όπως καλέσει τον πρόεδρο της Επιτροπής Φακέλου να δώσει εξηγήσεις για παραποίηση της ιστορικής αλήθειας.

Επίσης ζητούν από την Πρόεδρο της Βουλής όπως καλέσει τον τότε πρόεδρο της Επιτροπής κ. Μαρίνο Σιζόπουλο να απαντήσει στα νέα ερωτήματα σχετικά με την κακή διαχείριση της έρευνας για τον «Φάκελο Κύπρου» και γιατί επέτρεψε σε τέτοια έκταση και μέγεθος παραχάραξη της Ιστορικής αλήθειας για το υπό εξέταση ζήτημα, παραπλανώντας συνάμα την πλειοψηφία των βουλευτών και των πολιτών.

Οι δύο ερευνητές υποβάλλουν επίσημη καταγγελία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και ζητούν την έναρξη έρευνας από τα αρμόδια όργανα της Βουλής και του Κράτους, ως προς:

α) την αναξιοπιστία του Πορίσματος της Επιτροπής Φακέλου Κύπρου,

β) την εσκεμμένη χρήση πλαστών εγγράφων, παράλειψη σοβαρότατων εγγράφων και την απόδοση εγγράφων σε άλλα πρόσωπα εκτός των συγγραφέων τους.

γ) την αμέλεια του Προέδρου της Επιτροπής να αποταθεί προς τις επίσημες Διευθύνσεις Εθνικών Αρχείων των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, του ΝΑΤΟ και άλλων εμπλεκομένων χωρών ώστε να εξακριβώσει την αυθεντικότητα των εγγράφων τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για στήριξη του Πορίσματος και τα οποία απεδείχθησαν πλαστά.

δ) τη ψευδή δήλωση του Προέδρου της Επιτροπής ότι είχε άγνοια κρισίμων εγγράφων τα οποία ο ίδιος παρέλαβε. ε) την αμφισβήτηση από τον κ. Σιζόπουλο του αναμφισβήτητου γεγονότος των κρισίμων για την τουρκική εισβολή συναντήσεων του Μακαρίου με τους Ουίλσον και Κάλαχαν στο Λονδίνο στις 17 Ιουλίου 1974.

στ) την υπεξαίρεση και υποκλοπή από τον πρόεδρο της Επιτροπής κ. Σιζόπουλο εγγράφων (σύμφωνα με δικές του δηλώσεις σε τηλεοπτικές εκπομπές) τα οποία έγγραφα περιήλθαν σε γνώση και κατοχή του ένεκα της θέσης του ως προέδρου της Επιτροπής Φακέλου.

ζ) τη χρήση από τον πρόεδρο της Επιτροπής εγγράφων του Φακέλου, στα οποία δεν επιτρέπεται πρόσβαση σε άλλους ερευνητές, για προσωπικό του συμφέρον, με τη συγγραφή βιβλίου. Το συγκεκριμένο βιβλίο του με τίτλο «ΚΥΠΡΟΣ 1955-1974 ΠΟΡΕΙΑ ΜΙΑΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ» έχει ως υπότιτλο «Ντοκουμέντα από τον Φάκελο της Κύπρου».

Καταγγέλλουν ότι ο κ. Σιζόπουλος εκδίδοντας το εν λόγω βιβλίο του και υποσχόμενος ότι θα ακολουθήσουν και άλλα τέτοια, από γνώση και χρήση εγγράφων και μαρτυριών του «Φακέλου Κύπρου», έχει ενεργήσει κατά παράβαση του Κώδικα Αρχών και Κανόνων Δεοντολογίας της Βουλής α) του άρθρου 2 Μέρους 1 του Κώδικα σχετικά με «ιδιωτικό συμφέρον» και β) του άρθρου 8 του Μέρους ΙΙ του Κώδικα σύμφωνα με το οποίο «ο Βουλευτής δεν χρησιμοποιεί πληροφορίες ή έγγραφα εμπιστευτικής φύσεως τα οποία περιέρχονται σε γνώση ή στην κατοχή του, στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων του, προς εξυπηρέτηση προσωπικού ή ιδιωτικού συμφέροντος ή/και τρίτου προσώπου...»

η) Καλούν τη Βουλή όπως ζητήσει από τον κ. Σιζόπουλο να επιστρέψει τα κλαπέντα έγγραφα. θ) Καλούν τη Βουλή όπως παραχωρήσει πρόσβαση σε ερευνητές και ακαδημαϊκούς στο συλλεγμένο αρχειακό υλικό του 1974, ώστε να αποκαλυφθεί πλήρως η αλήθεια για τα γεγονότα του τραγικού εκείνου έτους.

Α. ΠΛΑΣΤΑ – ΧΑΛΚΕΥΜΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

Οι δύο ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα συμπεράσματα του Πορίσματος βασίζονται εσκεμμένα σε πλαστά και χαλκευμένα έγγραφα τα οποία παραθέτουν. Τα κυριότερα είναι τα εξής:

1. Το λεγόμενο Μνημόνιο Παναγιωτάκου (25.2.1975) για την δήθεν συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας για ανατροπή του Μακαρίου αποδεδειγμένο από τον Άρειο Πάγο ως πλαστό.

2. Έγγραφο δήθεν από Κίσσινγκερ, ημερομηνίας 4 Ιουνίου 1974, προς την υπηρεσία CAZ Μέσης Ανατολής για παραπλάνηση για την δήθεν άμεση εμπλοκή του Κίσσινγκερ στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου αποδεδειγμένο πλαστό!

3. Έγγραφο δήθεν του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Γιόζεφ Λουνς προς τον Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για παραπλάνηση για την δήθεν άμεση εμπλοκή του Λουνς και των ΗΠΑ στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την Τουρκική εισβολή του 1974 αποδεδειγμένο πλαστό!

4. Έγγραφο του Ανδρέα Ποταμιάνου προς Στρατηγό Γρίβα (χωρίς ημερομηνία περί Νοέμβριο 1973) αποδόθηκε ψευδώς ως έγγραφο Ιωαννίδη προς Γρίβα για παραπλάνηση για την δήθεν συνεργασία Ιωαννίδη με Γρίβα.

Β. ΣΟΒΑΡΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ

Στο εν λόγω Πόρισμα οι δύο ερευνητές σημειώνουν σοβαρές παραλείψεις σημαντικών και καθοριστικών για τις τότε εξελίξεις και τα γεγονότα του Ιουλίου και Αυγούστου 1974 οι κυριότερες από τις οποίες έχουν ως εξής:

1. Αντικειμενική έρευνα της εκκλησιαστικής κρίσης και το σχίσμα στην Εκκλησία.

2. Οι διώξεις αντιφρονούντων δημοσιογράφων και ενωτικών, του ηγέτη και των μελών της αντιπολίτευσης, οι πολιτικές δολοφονίες, η ανατίναξη της πτήσης CY284 και οι παράνομες ενέργειες του παρακράτους.

3. Η έκθεση του προέδρου της Διεθνούς Επιτροπής Νομικών Τζέφρι Γκάρρετ τον Νοέμβριο 1973 για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο.

4. Οι καθοριστικές για την εισβολή συσκέψεις της 17ης Ιουλίου 1974 στο Λονδίνο μεταξύ Μακαρίου και Βρετανού πρωθυπουργού Ουίλσον, Μακαρίου και Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Κάλλαχαν, Ετζεβίτ με Ουίλσον και Κάλλαχαν και επαφές Κάλλαχαν με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Κίσσινγκερ.

5. Ο ρόλος της Σοβιετικής Ένωσης από 15 Ιουλίου έως 17 Αυγούστου 1974 και η συγκατάθεση της Μόσχας στην Τουρκική εισβολή.

6. Οι αντιδράσεις του ΝΑΤΟ ενάντια στο πραξικόπημα και η αναγνώριση του Μακαρίου ως του νομίμου προέδρου αμέσως μετά το πραξικόπημα.

7. Ο Αττίλας ΙΙ - η δεύτερη εισβολή των Τούρκων από 14 – 17 Αυγούστου.

Γ. ΑΝΑΚΡΙΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ

Οι δύο ερευνητές μεταξύ της πληθώρας ανακριβειών, διαστρεβλώσεων και υποθετικών συμπερασμάτων του Πορίσματος σημειώνουν τα εξής:

1963 – Δήθεν υποστήριξη του Προέδρου των ΗΠΑ Τζον Κέννετι για τροποποίηση 13 σημείων από τον Μακάριο.

1966 – Δήθεν μη ενημέρωση Μακαρίου για τις συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας.

1966 – Δήθεν ότι δεν υπάρχουν πληροφορίες για τη προσφορά της βάσης της Δεκέλειας και τις επαφές Wilson με τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο.

1967 – Δήθεν ανάμιξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην κρίση της Κοφίνου.

1967 – Δήθεν ότι η Τουρκία δεν ζήτησε να αποσυρθεί η Ελληνική Μεραρχία 1967 – Δήθεν ότι ο Μακάριος δεν επιθυμούσε τη αποχώρηση της Μεραρχίας.

1968 – Προεδρικές Εκλογές. Προσπάθεια δικαιολογίας της στάσης του Μακαρίου εναντίον της αντιπολίτευσης το 1968 για τη μετέπειτα στάση της αντιπολίτευσης το 1971.

1968 – Ανακρίβειες ως προς την Εκκλησιαστική κρίση. Το Πόρισμα διατείνεται ότι οι τρεις Μητροπολίτες υποστήριζαν τη χούντα γνωρίζοντας τα δήθεν σχέδιά της για διχοτόμηση.

1971 – Ανακρίβειες ως προς τη μυστική αναχώρηση του Στρατηγού Γρίβα για Κύπρο, για το πλοιάριο που τον μετέφερε, τον τόπο αναχώρισής του, ποιοι τη γνώριζαν και την ανυπόστατη υπόθεση ότι «την προετοιμασία της αναχώρησής του (Γρίβα) από την Αθήνα, είναι απίθανο η χούντα (τουλάχιστον η ομάδα Δ.Ιωαννίδη) να αγνοούσε». Η Επιτροπή καταλήγει με υποθέσεις (χρήση λέξεων, όπως φαίνεται και είναι απίθανο) σε ατεκμηρίωτα συμπεράσματα ότι δήθεν η μυστική διαφυγή του Γρίβα από την Αθήνα το 1971 ήταν σε γνώση του Δ.Ιωαννίδη.

1974. Στη συνάντηση της 19ης Ιουλίου μεταξύ Πρωθυπουργού Ανδρουτσόπουλου και Σίσκο, Τάσκα και Έλσγουορθ, ενώ αναφέρεται το αίτημα της Άγκυρας για την παραχώρηση στους Τουρκοκυπρίους διεξόδου προς τη θάλασσα, εντούτοις παραλείπεται ότι η Ελληνική Κυβέρνηση απέρριψε ασυζητητί την πρόταση.

Σύμφωνα με τους Λ.Λεωνίδου και Φ.Αργυρού, τα ανωτέρω καθώς και η πληθώρα άλλων ανακριβειών, διαστρεβλώσεων και παραλείψεων καθιστούν το ως άνω Πόρισμα αναξιόπιστο και ως εκ τούτου προσβλητικό για το κύρος και την αμεροληψία της Βουλής και εφόσον δεν αποσύρεται διακυβεύεται και το κύρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τέλος οι δύο ερευνητές, υπογραμμίζοντας τις ευθύνες έναντι του λαού της Κύπρου, ιδιαίτερα των νέων και της Ιστορίας, ζητούν όπως η Πρόεδρος της Βουλής κ. Αννίτα Δημητρίου, μετά τις σοβαρές τους καταγγελίες αρχίσει τις αρμόδιες διαδικασίες όπως η Βουλή:

1) Αποσύρει άμεσα το εν λόγω Πόρισμα ως αναξιόπιστο και προσβλητικό για το κύρος της Βουλής.

2) Καλέσει τον κ. Σιζόπουλο να απαντήσει ενώπιον της Βουλής στα εξής ερωτήματα: α) Γιατί ως πρόεδρος της Επιτροπής Φακέλου αμέλησε να προβεί στη διερεύνηση της αυθεντικότητας των εγγράφων των οποίων έγινε κατά κόρο χρήση στο Πόρισμα; β) Γιατί, όπως ο ίδιος απεκάλυψε, υπέκλεψε έγγαφα τα οποία ως εκ της θέσεώς του ως προέδρου της Επιτροπής απέκτησε; γ) Γιατί ενώ είχε στην κατοχή του σημαντικά έγγραφα (π.χ. πρακτικά συνάντησης Ουίλσον με Μακάριο και Κάλλαχαν με Μακάριο της 17ης Ιουλίου και την κατάθεση Κώστα Περέου) τα απέκρυψε και αρνήθηκε ότι τα είδε ποτέ; δ) Γιατί παραποίησε τον αποστολέα επιστολής από Ποταμιάνο (άνευ ημερομηνίας περί Νοέμβριο 1973) προς Γρίβα ως επιστολή Ιωαννίδη προς Γρίβα; ε) Γιατί ο κ. Σιζόπουλος εκμεταλλευόμενος τη θέση του χρησιμοποίησε έγγραφα του Φακέλου Κύπρου για τη συγγραφή βιβλίου προς προσωπικό όφελος, ενώ αποκλείεται η πρόσβαση στα έγγραφα αυτά σε άλλους ερευνητές;

3) Καλέσει τον κ. Σιζόπουλο να επιστρέψει τα κλαπέντα έγγραφα.

4) Παραχωρήσει πρόσβαση σε ερευνητές και ακαδημαϊκούς στο συλλεγμένο αρχειακό υλικό του 1974, ώστε να αποκαλυφθεί πλήρως η αλήθεια για τα γεγονότα του τραγικού εκείνου έτους.

Λευκωσία και Αθήνα γνώριζαν με σχέδια εισβολής από το 1973! 

γράφει η Φανούλα Αργυρού*

Στα 58 δελτία της ΚΥΠ που δημοσιοποιήθηκαν στις 6.11.2024 δεν υπάρχουν δελτία μεταξύ των ημερομηνιών 19-23 Ιουλίου 1974. Δόθηκε η εξής δικαιολογία από τον καθηγητή του ΕΚΠΑ κ. Ευάνθη Χατζηβασιλείου:

«Tα Δελτία Πληροφοριών διακόπτονται για κάποιες ημέρες, από τις 19 Ιουλίου (ώρα 8.00 το πρωί) έως τις 23 Ιουλίου (ώρα 7.00 το πρωί). Και αυτό επίσης δεν θα πρέπει να προξενήσει κάποια μεγάλη έκπληξη. Την ώρα που θα έπρεπε να συνταχθεί το Δελτίο της 20ής Ιουλίου – δηλαδή, κανονικά, αμέσως μετά τις 8 το πρωί –, η τουρκική εισβολή είχε ήδη εκδηλωθεί και επομένως οι πληροφορίες που θα περιείχε είχαν χάσει την επικαιρότητά τους. Αντίστοιχα, τις επόμενες ημέρες, οι στρατιωτικές υπηρεσίες ενημερώνονταν από τις μονάδες που είχαν εμπλακεί στις μάχες, παρά από την ΚΥΠ. Ο τόνος των Δελτίων στις 23–25 Ιουλίου δίνει την εντύπωση κάποιας σύγχυσης, κάτι που επίσης είναι πιθανότατα εξηγήσιμο μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων εκείνων των ημερών αλλά και, πάνω από όλα, λόγω της επιτυχίας της τουρκικής εισβολής. Η σύνταξη των Δελτίων αποκαθίσταται πλήρως σε ομαλή ροή μετά τις 26 Ιουλίου, οπότε αυτά γίνονται πολύ πιο λεπτομερή και έχουν σημαντικά μεγαλύτερη έκταση».

Διαφωνώ με αυτή τη δικαιολογία. Μια υπηρεσία πληροφορίων δεν διακόπτει τις εργασίες της. Ακριβώς και επειδή ξεκίνησε η τουρκική εισβολή, όφειλε να κάνει το πάν δυνατό να εξασφαλίζει πληροφορίες όπως έκαναν και ξένες υπηρεσίες και να καταγράφει λεπτό προς λεπτό τα γεγονότα. Και δεν πιστεύω ότι δεν υπήρξαν τέτοια δελτία.

Ποιας «επιτυχίας της τουρκικής εισβολής»; Οι Βρετανοί που έδωσαν πρώτοι το πράσινο φως στον Ετσεβίτ να προχωρήσει με την εισβολή, υπολόγιζαν ότι σε 48 ώρες θα κατόρθωνε το σχέδιό του να αρπάξει ότι ήθελε και είχε συμφωνήσει μαζί τους στις 17 Ιουλίου 1974. Γ΄αυτό και αποφάσισαν να μην μαζέψουν όλους τους υπηκόους των στις βάσεις για να μην τους κατηγορήσουμε ότι είχαν συνωμοτήσει με την Τουρκία! Που όντως έτσι ήταν. Αλλά έπεσαν έξω, παρόλη τη προδοσία οι δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας αντιστάθηκαν όσο δεν περίμεναν οι ηθικοί αυτουργοί…

Τα δελτία της ΚΥΠ αναφέρουν ότι γνώριζαν για τις τουρκικές προετοιμασίες για εισβολή. Και ποιος δεν γνώριζε άραγε όχι μόνο ημέρες αλλά μήνες πριν; Τα βρετανικά ΜΜΕ το διατυμπάνιζαν ανοικτά, και στις 19 Ιουλίου μας έδειξαν στη τηλεόραση στο Λονδίνο με αναπαράσταση τα τουρκικά πλοία που έφθαναν στη Κερύνεια…

Μα είναι ηλίου φαεινότερο ότι ήξεραν για τις προετοιμασίες εισβολής των Τούρκων και δεν έκαναν τίποτα. ΄Όχι μόνο η ΚΥΠ ήξερε αλλά και η ίδια η κυπριακή κυβέρνηση Μακαρίου και η χουντική κυβέρνηση των Αθηνών γνώριζαν λεπτομερώς και τουρκικά σχέδια εισβολής! Και εξηγώ:

Φωτογραφίες της τουρκικής εισβολής (μεταξύ άλλων) που δημοσίευσε το Sigmalive 20.7.2017

Συνταγματάρχης G. Stocker

To 1972 στην βρετανική Υπ. Αρμοστεία στη Λευκωσία ανέλαβε ως Σύμβουλος επί Αμυντικών Θεμάτων ο Συνταγματάρχης G. Stocker ο οποίος προέβη σε μια περίεργη ενέργεια ενημερώνοντας το ΓΕΕΦ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς) στη Λευκωσία ότι η Τουρκία προτίθετο να εισβάλει στο νησί.

Στις 27 Μαρτίου 1973 έδωσε λεπτομερέστατες πληροφορίες για το τουρκικό σχέδιο εισβολής το οποίο μεταβιβάστηκε στον Αρχηγό Ενόπλων Δυνάμεων στην Αθήνα από τον Αρχηγό του ΓΕΕΦ στη Λευκωσία Στρατηγό Χαραλαμπόπουλο.

Στις 30 Ιουλίου 1973 ο Stocker επανήλθε στο ΓΕΕΦ και έδωσε φωτοτυπία Σχεδίου Εισβολής των Τούρκων που εξασφάλισε από τον συνάδελφό του στην Άγκυρα. Στις 5 Αυγούστου 1973 ο Αρχηγός του ΓΕΕΦ στην Λευκωσία ενημέρωσε το υπ. Εσωτερικών και Άμυνας της Κύπρου. Ο Stocker ζήτησε η επαφή του να κρατηθεί μυστική. Στα συμπεράσματά του ο Stocker τόνισε ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν επρόκειτο να επέμβουν προς παρεμπόδιση ενός τοιούτου σχεδίου. Με την ενημέρωση Stocker είναι πλέον αντιληπτό ότι τόσο η χουντική κυβέρνηση των Αθηνών όσο και η κυβέρνηση Μακαρίου, , ήταν ενήμερες των τουρκικών προθέσεων με τρομερή λεπτομέρεια.

Στις 28 Αυγούστου 1973 και ο Αμερικανός Στρατιωτικός Ακόλουθος της πρεσβείας στη Λευκωσία Συντ. Whitley, συναντήθηκε με τον Διοικητή της ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου – βάση των Συμφωνιών του 1960) για να πει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν τους βοηθούσε, δεν αποκήρυττε το Γρίβα και τους οπαδούς του όπως της ζητήθηκε, η Αμερική υποστήριζε μια ανεξάρτητη Κύπρο και ότι οι ενωτικοί Κύπριοι έπρεπε να άλλαζαν το πιστεύω τους αλλιώς θα υπέφεραν.

(Βιβλίο Χρ. Βενιαμίν ( «Τα Δύσκολα Χρόνια αναμνήσεις μιας ζωής». Μεταξύ 1968-1974 διετέλεσε μόνιμος Γενικός Διευθυντής του Υπ. Εξωτερικών της ΚΔ).

Σχέδιο Αφροδίτη 3 – Μετά από τις πληροφορίες Stocker προς ΓΕΕΦ, βρίσκουμε ότι ετοιμάστηκε το Σχέδιο Αφροδίτη 3 για αντιμετώπιση τουρκικής εισβολής. Αναφορά από το βιβλίο «Πολεμικό Ημερολόγιο 1974 – 286 ΜΤΠ (Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού» από σελ. 554.)

«Το Σχέδιο εκδόθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1973 και κοινοποιήθηκε προς άπαντα τα επιτελεία και ανώτερες Τακτικές διοικήσεις και Μονάδες της Εθνικής Φρουράς. Εγκρίθηκε από το Γενικό Επιτελάρχη του ΓΕΕΦ ταξίαρχο Παύλο Παπαδάκη , κουμπάρο του Ιωαννίδη…Το σχέδιο προέβλεπε τις αποστολές κάθε μονάδας της Εθνικής Φρουράς καθώς και την αποστολή Δυνάμεων Ναυτικού και Αεροπορίας της Ελλάδας σε περίπτωση επεμβάσεως της Τουρκίας…

Σχέδιο Βέλος – Πληροφορίες προσθέτουν ότι το Σχέδιο Βέλος που ήταν μέρος του ΣΑΚ Αφροδίτη, που θα εφαρμοζόταν σε περίπτωση απόβασης δυτικά της Κερύνειας, κάλυπτε τις πληροφορίες που έδωσε ο Συνταγματάρχης Stocker…»

(Οι πληροφορίες στη συγγραφέα από τον πρόεδρο του Συνδέσμου 286 κ. Χρ. Τουφεξή, ότι πρώτη φορά δημοσιεύθηκαν αυτά τα στοιχεία, στο βιβλίο «Πολεμικό Ημερολόγιο 1974 – 286 ΜΤΠ» (Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού.)

Από το βιβλίο της γράφουσας «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019» Λεμεσός.

Τα 50χρονα είναι για να κλαίμε κύριοι της ΕΥΠ…

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 24/11/2024 onisilos.gr

Το καλοκαίρι του 1974, το ΠΝ διέθετε σαφέστατη ποιοτική υπεροχή με 4 υπερσύγχρονα υποβρύχια Τύπου 209/1100 και 4 πυραυλακάτους τύπου Combattante II, εξοπλισμένες με κατευθυνόμενα βλήματα ΜΜ38 Exocet.

Iστορικά ντοκουμένα που επιβεβαιώνουν την εκτίμηση ότι η τουρκική απόβαση στην Κύπρο θα μπορούσε να είχε αποτύχει, αν η Αθήνα είχε αποφασίσει να εμπλακεί διά των υποβρυχίων της, παρουσιάζει η κυπριακή εφημερίδα Πολίτης. Ειδικότερα, η υπηρεσιακή αναφορά με διαβάθμιση «Άκρως Απόρρητο-Ειδικού Χειρισμού» του Πλωτάρχη Βασίλειου Γαβριήλ, Κυβερνήτη του υποβρυχίου ΓΛΑΥΚΟΣ (S110), ρίχνει φως σε αθέατες πτυχές της δράσης των μέσων της Διοίκησης Υποβρυχίων και αποκαλύπτει την ανεπάρκεια της τότε χουντικής στρατιωτικής ηγεσίας.

Στις 19 Ιουλίου του 1974 και ώρα 15:07 απέπλευσαν από το Ναύσταθμο Σαλαμίνας τα υποβρύχια ΓΛΑΥΚΟΣ (S110), ΝΗΡΕΑΣ (S111) και ΤΡΙΤΩΝ (S112) κατόπιν διαταγής του Αρχηγείου Ναυτικού προς τον Διοικητή Στόλου Αντιναύαρχο Πολυζώη Καλογερόπουλο και τον Διοικητή Στολίσκου Υποβρυχίων (ΣΥΒ) Πλοίαρχο Ανδρέα Βαφειάδη. Τα εν λόγω υποβρύχια διατάχθηκαν να πλεύσουν στην περιοχή της Ρόδου, με το πρόσχημα εκτέλεσης εθνικής άσκησης και «… να αναφέρουν εντοπισμούς μονάδων Β΄ κράτους (Τουρκία) ως και παντός ετέρου πολεμικού πλοίου».

Πριν όμως από τον απόπλου, περί ώρα 13:00 κλήθηκαν οι Κυβερνήτες ΓΛΑΥΚΟΥ (Πλωτάρχης Β. Γαβριήλ) και ΝΗΡΕΑ (Πλωτάρχης Ι. Παναγιωτόπουλος) στο Αρχηγείο Στόλου για να ενημερωθούν για Σχέδιο που υπήρχε και αφορούσε στην αντιμετώπιση τουρκικής επιθέσεως στην Κύπρο. Σε αυτό περιλαμβάνονταν όλες οι κινήσεις και των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και γενικά το σχέδιο ενέργειας για την αποτροπή των εκτιμώμενων τούρκικων επιδιώξεων.

Η ενημέρωση έγινε βιαστικά και γι’ αυτό ζήτησαν αντίγραφο που όμως δεν τους δόθηκε λόγω υψηλής διαβαθμίσεως. Υπενθυμίζεται ότι ο απόπλους της τουρκικής αποβατικής δύναμης από τη Μερσίνα ξεκίνησε στις 12:55 (τοπική ώρα) και ολοκληρώθηκε στις 14:00 της 19ης Ιουλίου 1974 με δύναμη αποτελούμενη από τα αντιτορπιλικά M. F. ÇAKMAK (D351), ADATEPE (D353), KOCATEPE (D354), TINAZTEPE (D355), İÇEL (D344), το αντιτορπιλικό συνοδείας BERK (D358), τα περιπολικά DEMIRHISAR (P112) και ΑKHISAR (P114) και τα αρματαγωγά ERTUĞRUL (L401), BAYRAKTAR (L403), SANCAKTAR (L404) μαζί με 12 LCM, 11 LCU και 12 LCT.

Στις 13:50, η Διοίκηση Υποβρυχίων γνωστοποίησε στο ΝΑΤΟ (συνεπώς και στην Τουρκία) τον επικείμενο απόπλου 5 συνολικά υποβρυχίων από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Ο Πλωτάρχης Βασίλης Γαβριήλ επισημαίνει στα συμπεράσματά: «Ανεξαρτήτως υποχρεώσεως της ΣΥΒ ως προς την έκδοση SUBNOTE (DY541) τούτο δεν έπρεπε να εκδοθεί, διότι ούτως καθίστατο γνωστόν εις τους Τούρκους η περίπου θέσις των υποβρυχίων».

Η Ναυτική Αγγελία Κίνησης Υποβρυχίων (Subnote) της 19ης Ιουλίου 1974, με την οποία γνωστοποιείται στο ΝΑΤΟ ο απόπλους των υποβρυχίων ΓΛΑΥΚΟΣ (S110), ΝΗΡΕΥΣ (S111), ΤΡΙΤΩΝ (S112), ΠΡΩΤΕΥΣ (S113) και ΚΑΤΣΩΝΗΣ (S115) από το Ναύσταθμο Σαλαμίνας.

Σύμφωνα με μαρτυρία του τηλεγραφητή του Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ, Χαράλαμπου Γιακουβάκη, το βράδυ της παραμονής της εισβολής και ενώ τα τρία υποβρύχια βρισκόντουσαν στις Κυκλάδες με πορεία προς περιοχή της Ρόδου, ο Κυβερνήτης τον διέταξε να βγει και να σβήσει τον διακριτικό αριθμό («S110»). Το Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ ήταν φορτωμένο με 13 συνολικά τορπίλες (6 SST-4, 4 Μk37 mod2 και 3 Μk37 mod3).

Στις 16:10 της 20ης Ιουλίου 1974 και ενώ βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη ο ΑΤΤΙΛΑΣ-1, τα υποβρύχια διατάχθηκαν με σήμα από το Αρχηγείο Ναυτικού (ΑΝ 4572, ΗΩΠ 201518 Ιουλίου 74) όπως «… πλεύσατε εν καταδύσει το ταχύτερον δυνατόν υπό πολεμικάς συνθήκας και εγκαταστήσατε πολεμικάς περιπολίας εις κάτωθι τομείς: Α. – Τρίτων …., Β. – Γλαύκος ……. μεταξύ μεσημβρινών 32ο 30΄Α – 33ο 30΄Α και από ακτάς Κύπρου έως ακτάς Τουρκίας. Γ. – Νηρεύς μεταξύ μεσημβρινών 33ο 30΄Α-34ο 30΄Α και από ακτάς Κύπρου έως ακτάς Τουρκίας. Δ.- Πρωτεύς…..» και συγκεκριμένα το Υ/Β ΤΡΙΤΩΝ στην περιοχή της Ρόδου, το Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ βορείως της Κερύνειας, το Υ/Β ΝΗΡΕΥΣ βορειοανατολικά της Κερύνειας και το Υ/Β ΠΡΩΤΕΥΣ στις προσβάσεις κόλπου Σμύρνης και Ελλησπόντου.

Ο Πλωτάρχης Βασίλης Γαβριήλ αναφέρει στην απόρρητη έκθεσή του ότι την 21η Ιουλίου ενώ έπλεε προς την Κύπρο έκανε εκτίμηση της κατάστασης που θα αντιμετώπιζε: «Υπελόγισα ότι αι τουρκικαί δυνάμεις αι οποίαι θα μοι απησχόλουν θα ήσαν, κατά εν τη μετακίνησην (TRANSIT) του Υποβρυχίου περίπου 4 υποβρύχια και εγγύς της Κύπρου περίπου 10 αντιτορπιλλικά, εξαιρουμένων βεβαίως των τουρκικών μεταγωγικών ως και των πλοίων επιφανείας και υποβρυχίων εταίρων κρατών».

Και συνεχίζει: «Ως εκ τούτου έπλευσα νοτιώτερον και εσκόπευα όπως εκτελέσω προσγείωσιν εις Κάβον Αρναούτη της Κύπρου και εν συνεχεία πλέων εγγύς των ακτών μέχρις του τομέως περιπολίας θα επιτιθέμην εναντίον παντός τουρκικού αντιτορπιλλικού και μεγάλου μεταγωγικού. Αντικειμενικός μου σκοπός κυρίως ήτο όπως διέλθω εκ του λιμένος της Κυρηνείας ένθα και θα έβαλον τας τορπίλλας εναντίον παντός στόχου ευρισκομένου εκεί και ανεξαρτήτως εθνικότητος.

Όσον αφορά τα τουρκικά αντιτορπιλλικά τα οποία τυχόν θα συναντούσα κατά το TRANSIT, είχα αποφασίσει να τους επιτεθώ εφόσον διήρχοντο εις απόστασιν μικροτέρα των 10.000 υάρδων και υφίστατο πιθανότης εντοπισμού μου, δεδομένου ότι επίστευσα πως εφ’ όσον εντοπιζόμην υπό τουρκικού αντιτορπιλλικού θα μοι επιτίθετο. Εις τον τομέα περιπολίας μου και ανεξαρτήτως της λήψεως διαταγής ενάρξεως ΠΥΡ είχον αποφασίσει όπως επιτίθεμαι εναντίον οιασδήποτε εθνικότητος πλοίου, κατά προτεραιότητα αντιτορπιλλικών, καθόσον η αναγνώρισης της εθνικότητος ενός στόχου, ιδίως εν νυκτί, αποτελεί ουτοπία».

Σύμφωνα ωστόσο με νεότερες αποκαλυπτικές πληροφορίες, στην περιοχή είχαν αναπτυχθεί από τις 13-14 Ιουλίου μόνο δύο τουρκικά υποβρύχια, τo CERBE (S341) σε περιοχή 40 μιλίων δυτικά της Πάφου και νοτίως Κόλπου Αττάλειας και το Ι. İNÖNÜ (S346) ανατολικά της Κύπρου, όπου παρέμειναν σε κατάδυση για συνολικά 21 ημέρες.

Η πρώτη σελίδα της απόρρητης έκθεσης του Πλωτάρχη Βασίλειου Γαβριήλ, Κυβερνήτη του Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ (S110), σύμφωνα με την οποία το υποβρύχιο είχε συμμετάσχει στην ΝΑΤΟική άσκηση DALE FALCON από 7 έως 13 Ιουνίου 1974, κατά την οποία «εβελτιώθη τα μέγιστα το επίπεδον εκπαιδεύσεως του πληρώματος».

Στις 21 Ιουλίου 1974 και ώρα 21:30 και ενώ τα Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ και ΝΗΡΕΥΣ έπλεαν σε απόσταση 88 και 122 ναυτικών μιλίων αντίστοιχα δυτικά της Κύπρου (140 και 164 ναυτικά μίλια αντίστοιχα από την Κερήνεια) έλαβαν νέο σήμα (ΑΝ 4658, ΗΩΠ 211300 Ιουλίου 74) και διατάχθηκαν να επιστρέψουν στην περιοχή Ρόδου όπου θα αναλάμβαναν περιπολίες σε συγκεκριμένους τομείς, συγκεκριμένα στην περιοχή νοτιοανατολικά Ρόδου-Καρπάθου και δυτικά της Καρπάθου, αντίστοιχα. Υπενθυμίζεται ότι τα υποβρύχια πάντα περιπολούν σε καθορισμένους με ακρίβεια γεωγραφικούς τομείς, οι οποίοι πρέπει να είναι γνωστοί στα φίλια μέσα για αποφυγή παρεμβολών έως και ατυχούς εμπλοκής σε μάχη.

Στις 22 Ιουλίου στις 19:30 οι κυβερνήτες των Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ και ΝΗΡΕΥΣ έλαβαν νέο σήμα (ΑΝ 4724, ΗΩΠ 221500 Ιουλίου 1974) από το Αρχηγείο που διέτασσε: «… άμα λήψει πλεύσατε υπό πολεμικάς συνθήκας εν καταδύσει το ταχύτερον δυνατόν και εγκαταστήσατε πολεμικάς περιπολίας εις τομείς ….. 2…… 3. Αποφύγατε εντοπισμόν και εμπλοκήν. 4. Μέτρα αμύνης ως εν πολέμω. 5. Επίθεσις κατά Τουρκικών ναυτικών δυνάμεων με προτεραιότητα κατά σειράν αντιτορπιλικά-μεταγωγικά θα διαταχθή δια νεωτέρας πλην περιπτώσεως ανωτέρω παραγράφου 4… ».

Την επόμενη ημέρα 23 Ιουλίου, τα υποβρύχια ΓΛΑΥΚΟΣ και ΝΗΡΕΥΣ βρίσκονταν 45 ναυτικά μίλια δυτικά της Κύπρου, όταν στις 19:30 έλαβαν ξανά σήμα ανάκλησης (ΑΝ 4775, ΗΩΠ 231400 Ιουλίου 74): «… άμα λήψει πλεύσατε εν καταδύσει υπό πολεμικές συνθήκες και αναλάβατε περιπολίας ως ακολούθως:…. 2. Κατά τον πλουν και εντός του τομέως περιπολίας αποφύγετε εντοπισμόν και εμπλοκήν. 3…» ενώ ακολούθησε και δεύτερο σήμα (ΑΝ 4782) που ενημέρωνε για κατάπαυση εχθροπραξιών. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Κυβερνήτης του ΓΛΑΥΚΟΣ, σοβαρά προβληματισμός από τις παλινωδίες του Αρχηγείου Ναυτικού καθυστέρησε επί 6 ώρες να απαντήσει, καθώς προβληματιζόταν για το τι έπρεπε να πράξει. Όταν υπήρξε η ενημέρωση ότι επετεύχθη εκεχειρία και τερματίστηκαν οι πολεμικές επιχειρήσεις, επέστρεψε και πάλι στη Ρόδο καθώς υπήρχαν πληροφορίες για ενδεχόμενο χτύπημα των Τούρκων σε ελληνικό νησί.

To Y/B ΓΛΑΥΚΟΣ ανακλήθηκε για δεύτερη φορά ενώ βρισκόταν 45 ναυτικά μίλια δυτικά της Κύπρου.

Ο Πλωτάρχης Γαβριήλ στην απόρρητη έκθεσή του δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρανόησης για το πώς θα μπορούσε να αλλάξει η μοίρα της Κύπρου, αν δεν διέκοπτε η Αθήνα την επιχείρηση των υποβρυχίων στην Κύπρο: «Κατά τη μετακίνησην του Υποβρυχίου προς Κύπρον, ήμουν πεπεισμένος ότι εφ’ όσον δεν διεκόπτετο ο πλους και ανελάμβανα δράσιν ομού μετά του υποβρυχίου ‘Νηρεύς’, αι απώλειαι τα οποιας θα επιφέραμεν εις τον εχθρόν θα ήσαν τόσαι ώστε να ηναγκάζετο να ματαιώσει την αποβίβασιν».

Συνολικά, την περίοδο αυτή, ο ΓΛΑΥΚΟΣ διάνυσε 1.217 ναυτικά μίλια, ευρισκόμενος 170 ώρες και 28 λεπτά σε κατάδυση και ο ΝΗΡΕΥΣ διάνυσε 1.320 ναυτικά μίλια ευρισκόμενος 217 ώρες σε κατάδυση.

Στις 14 Αυγούστου και ώρα 05:00 και ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ο ΑΤΤΙΛΑΣ-2, τα Υ/Β ΤΡΙΤΩΝ και ΠΡΩΤΕΥΣ διατάχθηκαν να πλεύσουν προς την Κύπρο, όμως στις 21:50 και ενώ βρισκόταν 100 ναυτικά μίλια από την Κυρήνεια, έλαβαν νέο σήμα (ΑΝ5931) να επιστρέψουν και πάλι πίσω. Ήταν η τρίτη φορά που η Αθήνα δίσταζε να εμπλακεί σε επιχειρήσεις στην Κύπρο με τα προηγμένα υποβρύχια. Οι πολεμικές περιπολίες που εκτελέστηκαν την περίοδο από τον Αύγουστο έως και τον Οκτώβριο του 1974 από τα μέσα της Διοίκησης Υποβρυχίων παραμένουν απόρρητες καθώς οι σχετικές σελίδες από τα ημερολόγια και τα αρχεία έχουν αφαιρεθεί.

Μια ακόμα άγνωστη πτυχή εκείνης της δραματικής περιόδου ήταν η σχέση του Πλωτάρχη Βασίλειου Γαβριήλ με τον Κυβερνήτη του αρματαγωγού ΛΕΣΒΟΣ Πλωτάρχη Ελευθέριο Χανδρινό, ο οποίος ήταν παντρεμένος με την αδελφή του, Αμαλία. Όταν ο Κυβερνήτης του Υ/Β ΓΛΑΥΚΟΣ έμαθε πως ο Χανδρινός βομβάρδισε τον τουρκικό θύλακα στον Μούτταλο της Πάφου, είπε στο πλήρωμά του: «Ελπίζω να του κόψει να κατευθυνθεί προς την Αίγυπτο για να γλυτώσει». Πράγματι, ο Χανδρινός κινήθηκε προς την Αίγυπτο και μπήκε μέσα σε σχηματισμό του 6ου Αμερικανικού Στόλου.

Πηγή: e-Amyna προσπελάστηκε tideon.org