Τα πολυδιαφημισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Τούρκων καταρρίπτονται πολύ εύκολα! Το συμπέρασμα ανήκει στους Ρώσους, αντιαεροπορικά των οποίων τα «τσάκισαν» στη Λιβύη! Τα συντρίμμια τους «ακτινογραφήθηκαν» από τους Ρώσους αλλά και από ερευνητές του ΟΗΕ. Τα αποτελέσματα της έρευνας τους τα αποκαλύπτει ο Τούρκος αυτοεξόριστος δημοσιογράφος Abdullah Bozkurt στην ιστοσελίδα του nordicmonitor.com.
Σύμφωνα με μια έκθεση που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας από Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Λιβύη στις 8 Μαρτίου 2021, τα οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB-2 «καταστράφηκαν εύκολα στον αέρα από το ρωσικό σύστημα αεράμυνας Pantsir S-1», το οποίο δόθηκε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αργότερα τη Ρωσία.
Το Pantsir S-1 είναι ένα μικρού έως μεσαίου βεληνεκούς αντιαεροπορικό σύστημα που κατασκευάζεται από τη Ρωσία.
Οι ερευνητές του ΟΗΕ διαπίστωσαν επίσης ότι τα τουρκικά οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη «ήταν ευάλωτα σε επίθεση εδάφους όταν βρίσκονταν στις βάσεις λειτουργίας τους στα αεροδρόμια της Τρίπολης και της Μισράτα».
Πόσα drones έχασε η Τουρκία κατά τη διάρκεια των μαχών στη Λιβύη δεν αποκαλύφθηκε ποτέ, αλλά υπήρξαν τουλάχιστον τρεις επιβεβαιωμένες καταστροφές τουρκικών drones μόνο τον Ιούνιο του 2019. Ο ΟΗΕ πιστεύει ότι περισσότερα TB2 χάθηκαν στη μάχη, ωθώντας την Τουρκία να στείλει δεκάδες άλλα d για να αντισταθμίσει τις απώλειες.
Όπως γράφει το NordicMonitor «η Τουρκία χρειάστηκε να εισαγάγει αρκετά στοιχεία στη Λιβύη για να εξουδετερώσει την απειλή Pantsir S-1 για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της, αναπτύσσοντας πυροβόλα πυροβόλα Fırtına T155 155 mm και συστήματα πυραύλων πολλαπλής εκτόξευσης T-122 Sakarya, παρέχοντας παράλληλα κάλυψη αεράμυνας από πολεμικά πλοία και αεράμυνα μικρής εμβέλειας από τα συστήματα Korkut . Αντιμέτωπες με ανώτερη δύναμη πυρός και σύγχρονες τεχνολογίες όπλων, οι δυνάμεις της ανταρτικής αντιπολίτευσης με επικεφαλής τον Χαλίφα Χάφταρ ηττήθηκαν στη δυτική Λιβύη το 2020.
Η δυναμική άλλαξε γρήγορα όταν η Ρωσία ανέπτυξε αεροσκάφη Mig-29A και Sukhoi Su-24 για να υποστηρίξει τον Χάφταρ και παρέδωσε τα συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος Pantsir S-1 στους ιδιώτες Ρώσους στρατιωτικούς εργολάβους που προσέλαβε ο Χάφταρ.
Η έκθεση του ΟΗΕ για τη Λιβύη εκπονήθηκε από τους ειδικούς Lipika Majumdar Roy Choudhury, Alia Aoun, Dina Badawy, Luis Antonio de Alburquerque Bacardit, Yassine Marjane και Adrian Wilkinson».
Τι λένε οι Ρώσοι για τα τουρκικά Bayraktar TB-2;
Οι Ρώσοι στρατιωτικοί σχεδιαστές πιστεύουν ότι μπορούν εύκολα να αντιμετωπίσουν την απειλή TB-2 σε έναν συμβατικό πόλεμο χρησιμοποιώντας τα εξελιγμένα αμυντικά τους συστήματα αντίμετρων , τα οποία αναπτύχθηκαν χρησιμοποιώντας δεδομένα που συλλέχθηκαν στη Λιβύη, τον Καύκασο και τη Συρία. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένας συνδυασμός ισχυρής άμυνας ηλεκτρονικού πολέμου, ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και αντιαεροπορικών συστημάτων θα εξουδετερώσει τις επιθέσεις με drone κατά των ρωσικών δυνάμεων ή των συμμάχων τους σε μελλοντική σύγκρουση.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar κατασκευάστηκαν από την Baykar Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Baykar), που διευθύνεται από τον γαμπρό του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ. Το δηλωμένο κεφάλαιο της εταιρείας ήταν 7 εκατομμύρια τουρκικές λίρες (523.000 $) σύμφωνα με μια κατάθεση εμπορικού μητρώου που έγινε στις 17 Ιανουαρίου 2022. Η εταιρεία έχει συνάψει σημαντικές συμβάσεις με την τουρκική κυβέρνηση καθώς και με ξένες χώρες λόγω της σημαντικής υποστήριξης που λαμβάνει από τον Πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος ασκεί πιέσεις για την πώληση UAV στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις καθώς και σε άλλες χώρες. Οι πελάτες που έχουν παραλάβει οπλισμένα UAV είναι η Ουκρανία, η Πολωνία, το Κατάρ, η Λιβύη, το Κιργιστάν, το Καζακστάν, η Αιθιοπία και το Αζερμπαϊτζάν.
Το Nordic Monitor δημοσίευσε ένα εμπιστευτικό έγγραφο το 2019 που αποκαλύπτει σοβαρά προβλήματα με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar, τα οποία τεκμηριώθηκαν από αξιωματικούς και υποβλήθηκαν στο Γραφείο του Γενικού Επιτελείου. Σύμφωνα με το έγγραφο, τα προβλήματα περιελάμβαναν αποτυχίες επικοινωνίας μεταξύ τερματικών δεδομένων εδάφους και UAV. Η έκθεση κατέστησε σαφές ότι τα επιθυμητά αποτελέσματα από τα συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar δεν μπορούσαν να επιτευχθούν λόγω συνεχών δυσλειτουργιών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είχαν επηρεάσει αρνητικά τη στρατιωτική επιτήρηση και τις επιθετικές δυνατότητες.
Η απόρρητη έκθεση συντάχθηκε από τον λοχαγό Gökhan Dülgergil, έναν αξιωματικό πληροφοριών, και υπογράφηκε από τον διοικητή της φρουράς της Μαλάτια, υποστράτηγο Avni Angun. Η έκθεση δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ και τα προβλήματα μπήκαν κάτω από το χαλί με εντολή του Προέδρου Ερντογάν. Εν τω μεταξύ, ο στρατηγός Ανγκούν πλήρωσε τεράστιο τίμημα για την τεκμηρίωση προβλημάτων με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar. Συνελήφθη το 2016 και φυλακίστηκε με ψευδείς κατηγορίες.
Η Τουρκία δέχτηκε σκληρή κριτική για τη χρήση και την πώληση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και δέχθηκε την καταδίκη από διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Καναδάς το 2020 ανέστειλε και αργότερα μπλόκαρε τις εξαγωγές στρατιωτικών όπλων προς την Τουρκία, μετά από έρευνα που διαπίστωσε ότι η καναδική τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών είχε παραδοθεί για χρήση σε σύγκρουση.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar ανησύχησαν επίσης δεκάδες αμερικανούς νομοθέτες, οι οποίοι κάλεσαν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αναστείλει τις άδειες εξαγωγής για τεχνολογία αμερικανικών UAV στην Τουρκία εν αναμονή επίσημης έρευνας για τον αποσταθεροποιητικό ρόλο των προγραμμάτων drones της Τουρκίας σε πολλά μέρη του κόσμου.
Ο πρόεδρος της Προεδρίας των Αμυντικών Βιομηχανιών, Ισμαήλ Ντεμίρ, ανακοίνωσε στο λογαριασμό του στο Twitter ότι παρέδωσε το ILGAR, το οποίο αναπτύχθηκε και ανανεώθηκε για ηλεκτρονική επίθεση, στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (TAF).
Αναφέροντας ότι πραγματοποιηθεί οι νέες παραδόσεις του ανανεωμένου ILGAR στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, ο Ντεμίρ είπε:
«Τα συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου Μάχης ILGAR, τα οποία έχουμε αναπτύξει για ηλεκτρονική επίθεση και διαθέτουν εθνική υποδομή λογισμικού και υλικού, παρέχει μεγάλο πλεονέκτημα για τις δυνάμεις ασφαλείας στον τακτικό τομέα».
Το ILGAR ‘Σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου Μάχης’, αναπτύχθηκε για την ηλεκτρονική επίθεση σε συστήματα επικοινωνίας στόχων που επικοινωνούν σε διαφορετικές ζώνες συχνοτήτων.
Το ILGAR χρησιμοποιείται για την αποτροπή και καθυστέρηση της επικοινωνίας ζωνών στόχων ή για την παροχή πλεονεκτήματος σε φιλικά στρατεύματα στον τακτικό τομέα προκαλώντας μετάδοση ψευδών πληροφοριών.
Το ILGAR, έχει εθνική υποδομή λογισμικού και υλικού που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της σύμβασης που υπογράφηκε μεταξύ της προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας- SSB και της ASELSAN, τοποθετείται εργονομικά στην πλατφόρμα τακτικών οχημάτων.
Χαρακτηριστικά του είναι η υψηλή ισχύς εξόδου, προηγμένο λογισμικό σχεδιασμού αποστολής, είναι κινητό και έχει ικανότητα αντιδραστικής ανάμειξης για αύξηση της απόδοσης ανάμειξης, το ILGAR λειτουργεί ως σημαντικός πολλαπλασιαστής δυνάμεων του ηλεκτρονικού πολέμου στο πεδίο.
Εκτός από τα συστήματα που παραδόθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, έχουν ολοκληρωθεί οι δραστηριότητες δοκιμών αποδοχής νέων συστημάτων ILGAR και αυτά τα συστήματα έχουν προστεθεί στον κατάλογο των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Έναν μήνα διάρκεια είχε η χαρά των Τούρκων για τα Bayraktar στην Ουκρανία.
Bayraktar: Δεν μπορούν να πετάξουν στο Nτονμπάς τα τουρκικά drones, αποτέλεσμα της επίθεσης που δέχονται από άγνωστο όπλο ηλεκτρονικού πολέμου.
«Η οργή του ουκρανικού UAV Bayraktar TB2 στο Ντομπάς εξαφανίστηκε σε μόλις ένα μήνα», γράφει το πρακτορείο Avia.pro.
H Ουκρανία επιβεβαίωσε επίσημα τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar TB2 στο Nτονμπάς, όμως μόλις σε ένα μήνα αποδείχθηκε ότι οι ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν.
Όπως έγινε γνωστό, τα επιθετικά drones της Τουρκίας «απλά δεν μπορούν να πετάξουν μέχρι τη γραμμή επαφής στο Ντομπάς».
Σύμφωνα με τους Ρώσους, η πτήση των τουρκικών drones διακόπτεται από τη δράση άγνωστων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.
Παρόμοια κατάσταση παρατηρείται και στη νότια Ουκρανία, όπου οι χειριστές αυτών των UAV χάνουν τον έλεγχο των drones σε ορισμένες διαδρομές πτήσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοια κατάσταση καταδεικνύεται από δημοσίως διαθέσιμους πόρους παρακολούθησης, που δείχνουν την απογείωση των drones από ένα στρατιωτικό αεροδρόμιο κοντά στο Νικολάεφ, την κίνησή τους προς την κατεύθυνση του Ντομπάς και την επακόλουθη, αρκετά γρήγορη, επιστροφή τους.
Μέχρι σήμερα, το DPR και το LPR διαθέτουν πολλά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου ικανά να καταπολεμήσουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB2 σε αποστάσεις έως και 100 χιλιομέτρων, σημειώνει το Avia.pro.
Νέο ατρακτίδιο ηλεκτρονικού πολέμου υπό ενσωμάτωση στα F-16 της USAF. H Αεροπορία των ΗΠΑ γνωστοποίησε πρόσφατα ότι ξεκίνησε σειρά δοκιμών συμβατότητας του νέου ατρακτιδίου ηλεκτρονικού πολέμου “Angry Kitten” (θυμωμένο γατί…) του τεχνολογικού ερευνητικού ινστιτούτου της Γεωργίας, με τα συστήματα του αεροσκάφους, στον ανηχοϊκό θάλαμο Benefield που βρίσκεται στην αεροπορική βάση Edwards (Κέντρο Δοκιμών της Αεροπορίας των ΗΠΑ), στην Καλιφόρνια.
Το ατρακτίδιο Η/Π Angry Kitten αξιοποιείται επιχειρησιακά ήδη από τις Μοίρες της USAF που αναλαμβάνουν το ρόλο των εχθρικών δυνάμεων (Red Forces) στα σενάρια των ασκήσεων Red Flag που πραγματοποιούνται με ευθύνη της 57ης Πτέρυγας στην αεροπορική βάση Νellis στην έρημο της Νεβάδα.
Ο ρόλος του είναι να παρεμβάλει και να παραπλανά τα συστήματα των μαχητικών που ανήκουν στις φίλιες δυνάμεις (Blue Forces) των σεναρίων. Στον οποίο έχει αποδώσει εδώ και αρκετά χρόνια άριστα, ιδίως χάρη στη δυνατότητά του να προσαρμόζει ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της απειλής (εύρος και κυματομορφή συχνότητας και ισχύ σήματος εκπομπής) τις τεχνικές παρεμβολής της!
Στόχος της USAF είναι η περαιτέρω αναβάθμιση των δυνατοτήτων του ατρακτιδίου Η/Π Angry Kitten, κυρίως μέσω της ενσωμάτωσης νέου πιο προηγμένου λογισμικού επιλογής εντολών απόκρισης σε απειλές και αντιμετώπισής (παρεμβολής) τους, καθώς και η μαζική παραγωγή του σε σαφώς μεγαλύτερους αριθμούς προκειμένου να εξοπλίσει μεγαλύτερο αριθμό μάχιμων Μοιρών της.
Το ατρακτίδιο αξιολογήθηκε και κατά τη διάρκεια της άσκησης Northern Lightning 2021 το περασμένο καλοκαίρι (Αύγουστος) από την 85η Μοίρα Δοκιμών και Αξιολογήσεων, η οποία για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησε μαχητικά F-16 που έχουν υποστεί το σύνολο των αναβαθμίσεων του πακέτου εκσυγχρονισμού F-16 Operational Flight Program (OFP) M-series 7.2+ που έχει σε εξέλιξη η Αεροπορία των ΗΠΑ.
Εκσυγχρονισμένο F-16C Block 40 (OFP 7.3) της USAF τροχοδρομεί για απογείωση κατά την άσκηση Northern Lightning τον Αύγουστο του 2021. Στον κεντρικό αναρτήρα της ατράκτου φέρει το ατρακτίδιο Η/Π Angry Kitten, πλευρικά του αεραγωγού το ατρακτίδιο IRST παθητικής στοχοποίησης αέρος LEGION και το σαφώς μικρότερων διαστάσεων HTS (HARM Targeting System), ενώ στην πτέρυγα φέρει και ατρακτίδιο καταγραφής δεδομένων ACMI που χρησιμοποιείται σχεδόν πάντα στις ασκήσεις για σκοπούς λεπτομερούς και ρεαλιστικής απενημέρωσης.
Η είδηση από μόνη της δεν θα είχε κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Άλλωστε επί της ουσίας πρόκειται για την αναβάθμιση ενός συστήματος Η/Π σε ατρακτίδιο και την διαδικασία της πλήρους πιστοποίησης της συμβατότητά του με τα ηλεκτρονικά συστήματα πτήσης και αποστολής ενός τύπου μαχητικού.
Αν την συνδέσουμε όμως με το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αμερικανικών F-16 από το Block 40 και μετά, με σκοπό να παραμείνουν αξιόμαχα για δύο ακόμη δεκαετίες με παράλληλη δομική αναβάθμιση (SLEP) προς παράταση της επιχειρησιακής τους ζωής, τότε οφείλουμε και πρέπει να την δούμε υπό τελείως διαφορετικό πρίσμα…
Γιατί σχετίζεται και με την ελληνική πραγματικότητα και επομένως αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οπωσδήποτε ακυρώνει την άποψη ότι τα 32 ελληνικά F-16C/D Block 30 είναι “τελειωμένα”. Τα οποία από πλευράς δομικής ακεραιότητας και διαμόρφωσης έχουν έρθει μέσω δύο προγραμμάτων στο παρελθόν (Falcon Up και Falcon STAR) σε επίπεδο ανώτερο από αυτό των F-16C/D Block 50!
Από δομικής πάντα άποψης… Αυτό ήταν άλλωστε και το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους στην προσπάθειά που έγινε για την πώλησή τους στην Κροατία και αλλού. Δεν έχουν επομένως καμία σχέση με τα αμερικανικά Block 25 και ακόμη και με τα Block 40 και αυτό είναι κάτι που επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι ακόμα και το US Navy είχε ενδιαφερθεί για την αγορά τους, προς αντικατάσταση των γηραιών και δομικά “τελειωμένων” F/A-18A/B/C/D των Aggressor Squadrons.
Οι εξελίξεις κατά συνέπεια στις τάξεις του μεγαλύτερου χρήστη του F-16 παγκοσμίως, της USAF, δείχνουν ότι οι Αμερικανοί βασίζονται επιχειρησιακά στο μικρό μονοκινητήριο μαχητικό και για αυτό και δεν σταματούν να το αναβαθμίζουν και να επενδύουν σε αυτό μέσω της ενσωμάτωσης νέων όπλων και συστημάτων αποστολής.
Στην Ελλάδα, λαμβάνοντας υπόψη τις επενδύσεις που έχουν γίνει στα Block 30 στο παρελθόν, σε συνδυασμό με το ότι θα έχουμε στη διάθεσή μας τα συστήματα που θα αναβαθμίσουν τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες από το πρόγραμμα F-16V, από που προκύπτει ότι έχουμε την πολυτέλεια να τα θεωρούμε “τελειωμένα”;
Πρωτοποριακό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου SCORPIUS από την ΙΑΙ-ELTA Systems. Η λέξη πρωτοποριακό χρησιμοποιείται χωρίς την παραμικρή δόση υπερβολής. Εφόσον ισχύουν όλα όσα προβάλλει η κατασκευάστρια εταιρεία σχετικά με τις δυνατότητες του σε ξηρά, αέρα και θάλασσα, το SCORPIUS σηματοδοτεί μία πραγματική επανάσταση στα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, όπως θα δούμε.
Του Στέργιου Δ. Θεοφανίδη
Τα συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου με τη μορφή που έχουν σήμερα, παρέχουν στους χρήστες τους συγκεκριμένες δυνατότητες, οι οποίες βέβαια είναι ανάλογες της ισχύος που αξιοποιούν. Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, οι δυνατότητες αυτές εστιάζονται στην καταγραφή/υποκλοπή ηλεκτρονικών εκπομπών (ELINT/SIGINT), από δίκτυα κινητής τηλεφωνίας μέχρι και ασύρματες επικοινωνίες και προηγμένα ραντάρ έρευνας και εγκλωβισμού και στην παρεμβολή τους.
Την μέσω διαφόρων τεχνικών δηλαδή αλλοίωση ή διακοπή της ορθής λειτουργίας τους και άρα της αποτελεσματικότητάς τους. Η λειτουργία παρεμβολής κατευθύνεται σε συγκεκριμένη περιοχή και όχι εναντίον συγκεκριμένων στόχων, ενώ η απόσταση που μπορεί να αδρανοποιήσει συστήματα του αντιπάλου είναι ανάλογη της ισχύος του εκπεμπόμενου σήματος που θα τα παρεμβάλει.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο τα συστήματα αυτοπροστασίας, των μαχητικών αεροσκαφών επί παραδείγματι, διαθέτουν παρεμβολείς που είναι μεν αποτελεσματικοί εναντίον απειλών στο έδαφος (ραντάρ αντιαεροπορικών συστημάτων), την επιφάνεια της θάλασσας (ραντάρ έρευνας και εγκλωβισμού πλοίων) και τον αέρα (μαχητικά ή μη αεροσκάφη), αλλά δεν μπορούν να παρεμβάλλουν σε μεγάλες αποστάσεις. Επειδή η τροφοδοσία σε ηλεκτρική ισχύ των συστημάτων Η/Π που φέρουν είναι (λόγω περιορισμών χώρου, όγκου και βάρους) σχετικά μικρή.
Το σημαντικότερο από τα πρωτοποριακά χαρακτηριστικά του νέου συστήματος Η/Π SCORPIUS είναι ότι μέσω της εκπομπής μικρού εύρους δέσμης (narrow beam) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, μπορεί να παρεμβάλει στόχους-σημείου, συγκεντρώνοντας μεγάλο απόθεμα ισχύος εναντίον τους.
Παρεμβάλει δηλαδή κατά τον κατασκευαστή όχι μόνο τα ραντάρ τους ως συστήματα στοχοποίησης, αλλά και τα συστήματα επικοινωνίας (φωνής και ανταλλαγής δεδομένων) και ναυτιλίας που φέρουν, αδρανοποιώντας τους πλήρως.
To δεύτερο πρωτοποριακό στοιχείο του συστήματος SCORPIUS είναι ότι ενώ παρεμβάλει και αδρανοποιεί στόχους – σημείου, μπορεί παράλληλα να κάνει το ίδιο και σε άλλους στόχους που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία, τα οποία απέχουν σημαντικά μεταξύ τους. Καλύπτει πολύ μεγάλες περιοχές δηλαδή με την ίδια αποτελεσματικότητα σε κάθε σημείο τους… Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της αξιοποίησης κεραίας σταθερής διάταξης (τεχνολογίας AESA).
Το τρίτο, επίσης πρωτοποριακό χαρακτηριστικό του είναι ότι μπορεί να αξιοποιηθεί ως ένα απόλυτα αξιόπιστο σύστημα εκπαίδευσης για πληρώματα μαχητικών αεροσκαφών και ελεγκτές αεράμυνας. Όπως αποκαλύπτει το σχετικό βίντεο που δημιουργήθηκε από την ΙΑΙ-ELTA Systems, το SCORPIUS μπορεί να προσομοιώσει με απόλυτη πιστότητα επίγεια ή θαλάσσια (επί μονάδων επιφανείας) ραντάρ έρευνας και εγκλωβισμού σε σενάρια εκπαίδευσης ιπταμένων μαχητικών και αντίστροφα.
Μπορεί να λειτουργήσει δηλαδή και ως προσομοιωτής εναέριων απειλών για ελεγκτές αεράμυνας, ενώ έχει τη δυνατότητα να παρέχει απεικονίσεις και πλήρη στοιχεία απενημέρωσης (debriefing)! To SCORPIUS που θα κατασκευάζεται σε τέσσερις εκδόσεις (επίγεια, θαλάσσια, εναέρια και εκπαιδευτική με το όνομα SCORPIUS-Τ), παρουσιάστηκε παράλληλα με το αερόστατο SKY DEW που θα περιπολεί στο βόρειο τμήμα του Ισραήλ, παρέχοντας επί εικοσιτετραώρου βάσεως επιτήρηση και έγκαιρη προειδοποίηση (μέσω ραντάρ και ηλεκτροοπτικών αισθητήρων), από επερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους, όπλα οριζόντιας πλεύσης (cruise), μακρού πλήγματος και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου είναι ένας τομέας στον οποίο θα μπορούσε να έχει σημαντικά επιτεύγματα και η ελληνική αμυντική βιομηχανία. Για πάρα πολλούς λόγους και κυρίως γιατί το κόστος δεν είναι υψηλό. Η τουλάχιστον δεν είναι απαγορευτικό για τις ελληνικές οικονομικές δυνατότητες.
Το ότι το Ισραήλ, μία μικρή χώρα χωρίς την οικονομική και τεχνολογική ισχύ των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων και των ΗΠΑ, το έχει επιτύχει (ακόμη και υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνει σημαντική οικονομική-στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ), είναι η μεγαλύτερη επιβεβαίωση της ελληνικής αδράνειας.
Για να μην υπενθυμίσουμε πως όταν προσφέρθηκε κάποτε “EW House” στην ΕΑΒ, παράλληλα με τέταρτης -τότε- γενιάς σύστημα αυτοπροστασίας της ισραηλινής Elisra (όχι μόνο για μαχητικά), κάποιοι για τους δικούς τους λόγους επέμειναν στο ακόμα και τότε ξεπερασμένο αναλογικό, δηλαδή μη ψηφιακό σύστημα ASPIS με αστείες έως γελοίες δικαιολογίες. Δήθεν λόγω μηδενικού ρίσκου… μόνο που φτιάχτηκε περί το 2015. Και θα επιχειρεί με… πατέντα στα F-16V.
Η αμερικανική Northrop Grumman δοκίμασε επιτυχώς τη Next Generation Electronic Warfare (NGEW) Suite για τα μαχητικά F-16 μαζί με το ραντάρ AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR) κατά τη διάρκεια της άσκησης “Northern Lightning ’21”. Τα δύο συστήματα έδρασαν άκρως επιτυχώς διασυνδεδεμένα σε ένα “σκληρό” ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με την εταιρεία, την ώρα που το ραντάρ εντόπιζε και παρακολουθούσε πολλαπλούς στόχους σε αέρα και έδαφος, το NGEW χρησιμοποιούσε προηγμένη τεχνολογία ηλεκτρονικών αντιμέτρων κατά στόχων, όταν αυτό ήταν απαραίτητο. Στην άσκηση αμφότερα τα συστήματα έπρεπε να λειτουργήσουν σε ένα ιδιαίτερα “βαρύ” και δύσκολο ηλεκτρονικό περιβάλλον.
Το NGEW είναι ένα σύστημα υπέρ – ευρέων συχνοτήτων ικανό να αντιμετωπίζει τις σύγχρονες ηλεκτρονικές απειλές. Αναμένεται να αρχίσει να τοποθετείται στα μαχητικά F-16 από το 2022. Σε συνδυασμό δε με το ραντάρ SABR APG-83 Active Electronically Scanned Array (AESA) κυριολεκτικά “ξανανιώνει” το μαχητικό καθιστώντας το θανάσιμη απειλή για κάθε αντίπαλο σε έδαφος και αέρα.
Φυσικά η ανωτέρω εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα καθώς το νέο σύστημα θα αποτελούσε αδιαπέραστη ασπίδα για τα ελληνικά F-16 Viper και σε συνδυασμό με τα νέα μαχητικά Rafale της ΠΑ θα προκαλούσαν σοβαρό πονοκέφαλο, αν όχι εγκεφαλικό στους απέναντι…
Η τουρκική εταιρεία παραγωγής αμυντικών συστημάτων Aselsan άρχισε τις παραδόσεις του νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Όπως αναφέρει η ahvalnews το σύστημα με την κωδική ονομασία SANCAK. Σύμφωνα με τον επικεφαλής των τουρκικών αμυντικών βιομηχανιών (SSB) İsmail Demir, το σύστημα θα παρέχει υπεροχή στην τουρκική πλευρά στην προσπάθεια της να θέτει εκτός μάχης συστήματα επικοινωνιών στρατηγικής σημασίας.
Το επίσημο όνομα του συστήματος της Aselsan είναι MILKAR-4A2 και πρόκειται για μια πλατφόρμα που εκπέμποντας σε υψηλές συχνότητες μπλοκάρει τις αντίπαλες επικοινωνίες. Όπως έγινε γνωστό το SANCAK έχει δημιουργηθεί με ειδίκευση στο μπλοκάρισμα ή την παρεμβολή των εχθρικών μεταδόσεων υψηλής συχνότητας (HF). Όπως ισχυρίζεται η Aselsan το σύστημα της μπορεί να μπλοκάρει επίγειους, ουράνιους και σχεδόν κατακόρυφους στόχους στην μπάντα των HF.
Όλη η πλατφόρμα είναι προσαρμοσμένη σε όχημα βάρους 10 τόννων. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές του, το σύστημα έχει ικανότητες υψηλής κινητικότητας σε δύσκολα τερέν, ενώ το SANCAK μπορεί να αναπτυχθεί και σε διαφορετικές μεταφορικές πλατφόρμες.
Όπως αναφέρει η ahval, το SANCAK αναβαθμίζει τις ικανότητες ηλεκτρονικού πολέμου του τουρκικού στρατού για παρεμβολές στις επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης. Για τον τουρκικό στρατό η δυνατότητα ανάπτυξης drones και η διεξαγωγή ηλεκτρονικού πολέμου, υπήρξε καταλυτική στην έκβαση των συγκρούσεων σε Συρία και Λιβύη.
Σε αυτά τα δύο μέτωπα επιχείρησε και το ραντάρ ηλεκτρονικού πολέμου Koral- επίσης κατασκευής της Aselsan- το οποίο σύμφωνα με την τουρκική πλευρά είχε επιτυχία στην καταστολή των εχθρικών αντιαεροπορικών συστημάτων.
Στρατιωτικοί κύκλοι της γείτονος εκτιμούν ότι η προσθήκη του MILKAR-4A2 στο οπλοστάσιο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, θα ενισχύσει την ικανότητα τους στο να προσβάλουν τα επικοινωνιακά συστήματα μεγάλης εμβέλειας των αντιπάλων δυνάμεων.
Ένας αόρατος πόλεμος διεξάγεται συνεχώς και αδιαλείπτως στον φανερό και σκοτεινό (χάκερς) κόσμο του διαδικτύου, που δεν γίνεται αντιληπτός, πλην όμως τα αποτελέσματά του είναι καθοριστικά, σε πολλούς τομείς, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η οικονομία και γενικά στις δημόσιες δομές μιας κρατικής οντότητας.
Ζούμε σήμερα στην εποχή της "δικτατορίας" των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα λεγόμενα New Media που είναι πανίσχυρα όπλα επιρροής, προπαγάνδας, επικοινωνίας, παραπλάνησης κλπ. Πρόκειται για το "Facebook, το Twitter, το Flickr, το Υoutube, το Istangram" κ.α, τα οποία έχουν ξεπεράσει τα μέχρι τώρα παντοδύναμα ΜΜΕ.
Είναι σημαντικότατα "εργαλεία" στην διάθεση των πάντων που χρησιμοποιούνται από οργανώσεις, κρατικές οντότητες, υπηρεσίες, εταιρίες, οργανισμούς και άτομα για διάχυση μηνυμάτων, προώθηση πληροφοριών, απόκτηση προσωπικών δεδομένων για πολλαπλές χρήσεις και σκοπούς. Μέσω αυτών μπορείς επίσης να ενημερώσεις, να αποκαλύψεις, να παραπλανήσεις, να αποκρύψεις, να κατευθύνεις, να προωθήσεις ιδέες, πράγματα και καταστάσεις, να προκαλέσεις κρατικές δολιοφθορές, να αποκαλύψεις στρατιωτικά μυστικά και δεδομένα και γενικά να προκληθεί τεράστια ζημιά σε εταιρίες, οργανισμούς, Ένοπλες Δυνάμεις και γενικά σε κάθε κρατική οντότητα.
Έτσι, πρόσφατα, αποκαλύφθηκε μια σοβαρή εχθρική ενέργεια κατά της Ελλάδος. Συγκεκριμένα, όπως αποκάλυψε με άρθρο του ο Ισραηλινός Πλοίαρχος ε.α. Eyal Pinko στην ισραηλινή ιστοσελίδα και αναδημοσίευσε η αξιόπιστη εφημερίδα The Jerusalem Post της 9 Σεπτεμβρίου 2020, τους τελευταίους μήνες, αποκαλύφθηκε ότι μια ιρανική ομάδα "χάκερ" επιτέθηκε σε πολλούς αξιωματικούς και δομές του Πολεμικού μας Ναυτικού.
Σχετικά με το θέμα έχει γραφτεί και στην εφημερίδα "Καθημερινή", αλλά εδώ ο Ισραηλινός πλοίαρχος προχωράει μιλώντας για πολύ μεγαλύτερης έκτασης επίθεση στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ο στόχος της επίθεσης ήταν η παραβίαση των λογαριασμών email και των κοινωνικών μέσων δικτύωσης (Facebook, Instagram κλπ) των στελεχών του Πολεμικού μας Ναυτικού.
Η επίθεση πραγματοποιήθηκε από μια πολύ γνωστή ομάδα Ιρανών "χάκερ" που ονομάζεται "Charming Kitten" ή APT-35. Μάλιστα στην εν λόγω ομάδα έχουν αποδοθεί πολλές κυβερνοεπιθέσεις (cyberattacks) εναντίον στρατιωτικών, στρατιωτικών υποδομών, επιστημόνων και πυρηνικών υποδομών των ΗΠΑ και άλλων κρατών, εξ ου και η φήμη των.
Προβληματισμοί στο υπουργείο Άμυνας
Σύμφωνα με τον Πλοίαρχο ε.α. Eyal Pinko, η ιρανική ομάδα χάκερ πέτυχε να παραβιάσει μεγάλο αριθμό προσωπικών λογαριασμών Ελλήνων Αξιωματικών και να διαρρεύσει προσωπικά στοιχεία, έγγραφα, φωτογραφίες και βίντεο, λίστες αριθμών τηλεφώνου και διευθύνσεων, στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού, αριθμούς πιστωτικών καρτών και άλλα! Η επίθεση ανακαλύφθηκε από μια ομάδα ερευνητών της IBM που παρουσίασε κάποια βίντεο, στα οποία φαίνονται οι Ιρανοί "χάκερ" να πραγματοποιούν την ηλεκτρονική επίθεση κατά στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού.
Ο Ηλεκτρονικός Πόλεμος αποτελεί μια αθέατη όψη των σύγχρονων επιχειρήσεων. Τα συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου δεν είναι χρήσιμα μόνον εν καιρώ επιχειρήσεων αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια της ειρήνης καθώς μέσω αυτών υποκλέπτονται πληροφορίες, πραγματοποιούνται παρακολουθήσεις κτλ. Τα συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου δύναται επίσης να στοχοποιούν εχθρικές θέσεις.
Στη παρακάτω ανάλυση παρατίθενται λύσεις για την αναβάθμιση των μέσων Ηλεκτρονικού Πολέμου του Ελληνικού Στρατού. Οι Σουηδοί θεωρούνται από τους πρωτοπόρους στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο από τη δεκαετία του 1970 αναπτύσσοντας έξυπνες τεχνολογίες.
Η Τουρκία έχει κάνει αξιόλογες ενέργειες στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο εντάσσοντας νέα συστήματα όπως το Koral και αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες. Αντίστοιχες κινήσεις είναι απαραίτητο να λάβουν χώρα και από ελληνικής πλευράς εντάσσοντας νέες δυνατότητες στο Όπλο των Διαβιβάσεων.
Sirius
Τα Sirius είναι μια οικογένεια καινοτόμων και δικτυωμένων παθητικών αισθητήρων, τα οποία βασίζονται σε κοινή αρχιτεκτονική, και παρέχουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Η παθητική διάσταση των αισθητήρων σημαίνει ότι οι φίλιες δυνάμεις αποκτούν γνώση της τακτικής κατάστασης που επικρατεί στο πεδίο της μάχης, χωρίς τον κίνδυνο εντοπισμού, άρα με μεγαλύτερη ασφάλεια.
To Sirius μπορεί να υιοθετηθεί ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα ή στο μέγεθος και την έκταση που επιθυμεί ο εκάστοτε πελάτης, ανάλογα με τις επιχειρησιακές του ανάγκες ή με τις ανάγκες που απορρέουν από τη γεωγραφία του. Επιγραμματικά, το Sirius είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα ELINT (Electronic Intelligence) και COMINT (Communication Intelligence).
Αισθητήρας του συστήματος Sirius.
Η ολοκληρωμένη διάσταση του Sirius επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης διαφορετικών αισθητήρων, ο καθένας τους με διαφορετικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες, αλλά όλοι μαζί ως ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο σύστημα. Υψηλή ευαισθησία των αισθητήρων, μεγάλη ακτίνα δράσης, υψηλή ακρίβεια, ευρεία κάλυψη του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του Sirius.
Η συλλογή των δεδομένων και των πληροφοριών είναι το αρχικό στάδιο. Το επόμενο στάδιο είναι η επεξεργασία τους, η οποία γίνεται μέσω ισχυρών και επιλεγμένων αλγορίθμων και αυτόματων επιλογών-διαδικασιών. Είναι μια ιδιαίτερα κρίσιμη παράμετρος, ειδικά σε περιπτώσεις λειτουργίας σε κορεσμένα περιβάλλοντα, από πλευράς πληροφοριών.
Ο λόγος της χρήσης πολλών διαφορετικών αισθητήρων είναι η κάλυψη της ανάγκης απόκτησης και πρόσβασης σε ακριβείς πληροφορίες. Οι πολλοί και διαφορετικοί αισθητήρες, σε συνδυασμό με τα συστήματα επεξεργασίας τους, καλύπτουν όλο το φάσμα των δράσεων, από τη συλλογή μέχρι την τελική πληροφορία, η οποία μπορεί να διατεθεί σε όλα τα κλιμάκια διοίκησης.
EPS-200 και EPS-500
To EPS-200 είναι αισθητήρας Ηλεκτρονικών Μέσων Υποστήριξης (ESM : Electronic Support Measures) και παθητικής επιτήρησης σημάτων ραντάρ. Ανήκει στην οικογένεια των παθητικών αισθητήρων Sirius για εφαρμογές στο χερσαίο πεδίο μάχης. Το EPS-200 έχει τη δυνατότητα συλλογής και αναγνώρισης όλων των εκπομπών ραντάρ, ενώ η χρήση αλγορίθμων επεξεργασίας σημάτων επιτρέπει στο σύστημα να λειτουργεί αποτελεσματικά σε κορεσμένο περιβάλλον σημάτων.
Η λειτουργία του EPS-200 είναι αυτοματοποιημένη, μέσω της χρήσης ισχυρών και αξιόπιστων αλγορίθμων για την επεξεργασία των συλλεγμένων σημάτων. Επίσης είναι απολύτως ικανό για λειτουργία εντός ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων συλλογής και επεξεργασίας πληροφοριών, όπως είναι το Sirius. Το EPS-200 μπορεί να τοποθετηθεί μόνιμα σε μια θέση στρατηγικής σημασίας ή να είναι κινητό και να αλλάζει θέση κάθε φορά, ανάλογα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Αισθητήρας του συστήματος EPS.
Επίσης η κεραία του EPS-200 μπορεί να διαμορφωθεί σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε πελάτη ενώ επιτυγχάνει υψηλής ακρίβειας εύρεση κατεύθυνσης, μέσω της συμβολομετρίας. Το EPS-200 καλύπτει τις συχνότητες 1-18 (0,5-40) GHz και σημειώνει δυναμική ακτίνα δράσης 80 dB, ενώ η ακρίβεια συχνότητας είναι της τάξεως των 100 kHz. Επίσης, μπορεί να ιχνηλατήση ταυτόχρονα 1.000 σήματα με δυνατότητα αποθήκευσης (σε βάση δεδομένων) 10.000 σημάτων.
Ο EPS-500 είναι ένας παθητικός αισθητήρας ELINT με ικανότητα εκτεταμένης καταγραφής και ανάλυσης σημάτων πέρας του ορίζοντα. Ενσωματώνει ψηφιακή τεχνολογίας και σπονδυλωτή σχεδίαση, έτσι ώστε να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις του εκάστοτε πελάτη, τόσο σε επίπεδο κεραίας όσο και σε επίπεδο δέκτη. Όπως το EPS-200 έτσι και το EPS-500 ενσωματώνει υψηλό βαθμό αυτοματισμού, μέσω της χρήσης αλγορίθμων. Επίσης μπορεί να λειτουργεί εντός ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων συλλογής και επεξεργασίας πληροφοριών, ενώ μπορεί να τοποθετηθεί μόνιμα σε μια θέση ή να είναι κινητό.
Το EPS-500 καλύπτει τις συχνότητες 0,5-18 (40) GHz και σημειώνει δυναμική ακτίνα δράσης 90 dB, ενώ η ακρίβεια συχνότητας είναι της τάξεως των 100 kHz. Επίσης, μπορεί να ιχνηλατήση ταυτόχρονα 1.000 σήματα με δυνατότητα αποθήκευσης (σε βάση δεδομένων) 10.000 σημάτων.
Το νέο τουρκικό δόγμα διεξαγωγής επιχειρήσεων το οποίο εφάρμοσαν πρίν λίγους μήνες με επιτυχία οι ΤΕΔ (Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις) στο Idlib, προξενώντας βαριές απώλειες σε έμψυχο δυναμικό και καταστροφή στρατιωτικού υλικού στον Συριακό Στρατό, είναι ένας συνδυασμός χρήσης διαφόρων οπλικών συστημάτων στο πεδίο της μάχης ,συνοδευόμενος από ανάλογες τακτικές κινήσεις στο έδαφος.
Είναι γνωστό ότι η Ρωσία στο idlib ουσιαστικά είχε επιβάλλει μία non fly zone για την τουρκική πολεμική αεροπορία, βοηθώντας τα μέγιστα στην προχώρηση του Συριακού στρατού στην εν λόγω επαρχία της Συρίας. Η Τουρκία τότε αποφάσισε να εφαρμόσει ένα νέο Δόγμα προκειμένου να αντιμετωπίσει την συριακή προέλαση. Αυτό βασιζόταν στα εξής:
α. Προώθηση συνεχώς Μονάδων μηχανοκίνητου πεζικού, τεθωρακισμένων, Ειδικών Δυνάμεων και Πυροβολικού εντός του idlib, δημιουργώντας έτσι έναν «εδαφικό υπερκορεσμό δυνάμεων».
β. Προώθηση του Koral (Land based Radar Electronic Warfare System) πλησίον των τουρκοσυριακών συνόρων για διεξαγωγή ηλεκτρονικού πολέμου.
γ. Προσβολή των συριακών δυνάμεων με πυρά πυροβολικού και πυραυλικά συστήματα εδάφους-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς αλλά και με πυραύλους αέρος- εδάφους μεγάλου βεληνεκούς και πολύ μεγάλης ακρίβειας, τους οποίους εκτόξευαν τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη (F-16) τα οποία πετούσαν εντός τουρκικού εναέριου χώρου λόγω της non fly zone που είχαν επιβάλει τα ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη.
δ. Μαζική χρήση UAV σε αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης αλλά και καταστροφής στόχων του συριακού στρατού.
Από τα παραπάνω θα σταθούμε στην προώθηση του Koral για διεξαγωγή ηλεκτρονικού πολέμου, την μαζική χρήση UAV και την διάδραση που είχε η χρησιμοποίησή τους αναφορικά με τη χρήση του τουρκικού πυροβολικού και της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας.
Το Koral (Land based Radar Electronic Warfare System) είναι «οπλικό σύστημα διεξαγωγής ηλεκτρονικού πολέμου». Κατασκευάστρια εταιρεία Asselsan, Βεληνεκές 150 χιλιόμετρα, λειτουργεί σε θερμοκρασίες από -30 έως 50 βαθμούς κελσίου και υγρασία έως 95%.
Αποτελείται από 2 οχήματα 8χ8. Το ένα φέρει το Electronic Radar Support (ES) και το άλλο το Multi Radar Electronic Attack (EA). Ουσιαστικά μιλάμε για ένα ηλεκτρονικό σύστημα άμυνας και επίθεσης ταυτόχρονα. Σχεδιάστηκε για να εντοπίζει-ανιχνεύει, αναλύει αυτόματα, δημιουργώντας τράπεζα πληροφοριών και να μπλοκάρει-παρεμβάλει άμεσα τα σήματα των εχθρικών ραντάρ εδάφους-αέρος-θαλάσσης.
Η χρήση του Koral είχε τα ακόλουθα αποτελέσματα:
(1) Στο Idlib ο Συριακός στρατός είχε παραλάβει το Almar-Antey IL271 Aistynok ραντάρ αντιπυροβολικού το οποίο λειτουργεί στην Χ-Band μεταξύ 8.5-10.68 GHZ. Αυτό το φάσμα συχνοτήτων ήταν εντός των δυνατοτήτων παρεμβολής του Koral και έτσι οι τούρκοι κατάφεραν να το παρεμβάλουν. Αποτέλεσμα το συριακό πυροβολικό να αδυνατεί να εντοπίσει με το παραπάνω ραντάρ τις θέσεις του τουρκικού πυροβολικού και να βάλλει εναντίον του βολές αντιπυροβολικού.
(2) Πραγματοποίησε εντοπισμό και παρεμβολές στα συριακά ραντάρ παρεμποδίζοντας την ανίχνευση και τον εντοπισμό των τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών, τα οποία εκτόξευαν ανενόχλητα τους πυραύλους αέρος-εδάφους εναντίον συριακών στόχων.
(3) Εντοπισμό και παρεμβολή σε σήματα wi-fi, Bluetooth,ασύρματα τηλέφωνα. Το Koral έχει επιπλέον τη δυνατότητα εντοπισμού και παρεμβολής καλύπτοντας στην S band φάσμα μεταξύ 2.3 GHZ έως 2.5 GHZ και μεταξύ 2.7 GHZ έως 3.7 GHZ και στην Ka band φάσμα μεταξύ 33.4 GHZ έως 36 GHZ.
Σημειωτέον ότι η S band καλύπτει φάσμα συχνοτήτων μεταξύ 2-4 GHZ.Το συμβατικό όριο μεταξύ UHF και SHF είναι τα 3 GHZ. Η μπάντα S χρησιμοποιείται από ραντάρ ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, ραντάρ καιρού, ραντάρ πλοίων, δορυφορικές επικοινωνίες. Επιπλέον η S band εμπεριέχει την ISM band μεταξύ 2.4-2,483 GHZ που χρησιμοποιείται ευρέως στα wi-fi Bluetooth,ασύρματα τηλέφωνα, γι αυτό και το Koral όπως προανέφερα μπορεί να τα εντοπίσει και να τα παρεμβάλει.Τέλος η Ka band καλύπτει φάσμα μεταξύ 26.5 -40 GHZ , ενώ εντός αυτού του φάσματος εκπέμπουν τα ραντάρ των μαχητικών αεροσκαφών.
Οι τούρκοι χρησιμοποίησαν μαζικά UAV κατά των συριακών δυνάμεων στο Idlib Σημειωτέον ότι το ΑΝΚΑ-S έχει τη δυνατότητα συλλογής πληροφοριών επικοινωνιών και ηλεκτρονικών πληροφοριών (COMINT-ELINT), καλύπτοντας τουλάχιστον μπάντα συχνοτήτων από 30 MGHZ έως 3 GHZ. Έτσι εντοπίζουν την ακριβή θέση μετάδοσης επικοινωνιών , οπότε παρακολουθώντας και αναλύοντας τες βρίσκουν και προσβάλλουν τη θέση των εχθρικών δυνάμεων με πυρά είτε από μαχητικά αεροσκάφη, πυροβολικό, UAV.
Τέλος με το νέο τουρκικό δόγμα αποφεύγεται η στενή εμπλοκή στο πεδίο της μάχης των τούρκων στρατιωτών. Ως εμπροσθοφυλακή οι ΤΕΔ χρησιμοποιούν τους τζιχατζιστές , επικουρούμενους από επαγγελματικό προσωπικό το οποίο ανήκει στις τουρκικές Ειδικές Δυνάμεις και στη ΜΙΤ. Επιπλέον τα χτυπήματα που επιχειρούνται στον εχθρό είναι ακριβείας, από απόσταση και εξειδικευμένα αφού στοχοποιούν και παραλύουν τα ηλεκτρονικά μέσα του αντιπάλου αποδιοργανώνοντας την άμυνά του.
Η Τουρκία δοκίμασε με επιτυχία το νέο δόγμα της και θα πρέπει να μελετηθεί και αναλυθεί σε βάθος προκειμένου να εξαχθούν επιπλέον χρήσιμα συμπεράσματα. Επίσης θα πρέπει να τύχει ενδελεχούς μελέτης και προσαρμογής τυχόν εφαρμογής αλλά και αντιμετώπισης του στα ελληνικά δεδομένα. Ουσιαστικά το νέο τουρκικό δόγμα θα πρέπει να το εξετάζουμε ως μέρος του δόγματος Multi domain operations το οποίο εφαρμόζει η Τουρκία Τέλος θα πρέπει η χώρα μας να αποκτήσει το ταχύτερο δυνατόν anti-drones συστήματα καθώς και ηλεκτρονικά συστήματα αντιαντιμέτρων τακτικών αλλά και στρατηγικών τα οποία και να εντάξει σε Μονάδες –Σχηματισμούς αλλά και σε μείζονες Σχηματισμούς.
Τον Ιούνιο του 2019 Αμερικανοί Πεζοναύτες συμμετείχαν στην άσκηση «Valhalla», η οποία πραγματοποιήθηκε στη Νορβηγία. Ένα από τα αντικείμενα της άσκησης ήταν η συνδυασμένη δράση ομάδων ελεύθερων σκοπευτών και ηλεκτρονικού πολέμου. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα η συνδυασμένη δράση των δύο ομάδων, όχι μόνο δεν επιβαρύνει τη δράση των ελεύθερων σκοπευτών, αλλά αντίθετα την ενισχύει. Στόχος της άσκησης ήταν η αξιολόγηση της πρακτικής των Αμερικανών Πεζοναυτών να ενσωματώνουν ομάδες υποστήριξης EWST (Electronic Warfare Support team) σε ομάδες μάχης, όταν η επικράτηση στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα είναι αναγκαία και απαραίτητη. Στη διάρκεια της άσκησης η ομάδα ηλεκτρονικού πολέμου βοήθησε την ομάδα των ελεύθερων σκοπευτών στην ανίχνευση στόχων.
Τον ρόλο των αντιπάλων είχαν Νορβηγοί και Αμερικανοί στρατιώτης της δύναμης MRF-E (Marine Rotational Force-Europe), που σταθμεύει στη Νορβηγία από το 2017. Πριν τη διεξαγωγή της άσκησης και την εφαρμογή, στην πράξη, αυτής της τακτικής υπήρχε προβληματισμός αν και κατά πόσο η επιβάρυνση της ομάδας ελεύθερων σκοπευτών με επιπλέον προσωπικό θα δυσκόλευε την κίνηση της και τελικά θα επηρέαζε την αποτελεσματικότητα της. Ωστόσο, στην άσκηση η συνδυασμένη ομάδα δεν εντοπίστηκε από τον εχθρό. Στην άσκηση «Valhala» η ομάδα EWST συνόδευσε την ομάδα ελεύθερων σκοπευτών καθώς αυτή διείσδυε στις γραμμές μιας μεγαλύτερης εχθρικής δύναμης με αποστολή την αναγνώρισης και την προσβολή στόχων υψηλής αξίας και σημασίας. Η ομάδα EWST εντόπισε και κατέγραψε τις επικοινωνίες του εχθρού.
Αντιμέτωπη με μια νέα απειλή βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς η Τουρκία φαίνεται ότι στον Έβρο δοκίμασε τα νέα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου τα οποία έχει επιστρατεύσει ήδη στη Συρία και της προσέφεραν ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των δυνάμεων του Άσαντ στις πρόσφατες επιχειρήσεις στο Ιντλίμπ.
Πριν από μερικές εβδομάδες και όταν η απόπειρα προσβολής των ελληνικών συνόρων ήταν στην κορύφωσή της είχε αποκαλυφθεί (από την «Καθημερινή») ότι η Τουρκία είχε εφαρμόσει τακτικές ηλεκτρονικού πολέμου με παρεμβολές που νεκρώνουν τη λειτουργία κινητών τηλεφώνων και άλλων συσκευών επικοινωνίας στον Έβρο. Στόχος της επιχείρησης αυτής ήταν να αποκοπεί η επικοινωνία μεταξύ των Ελλήνων αστυνομικών που περιπολούν στον Έβρο, οι οποίοι, όπως επισήμανε στο δημοσίευμά της η εφημερίδα, είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν τα κινητά τους και συγκεκριμένες εφαρμογές, καθώς ο εξοπλισμός των ασυρμάτων που διαθέτουν είναι πεπαλαιωμένος.
Δεν ήταν όμως μόνον ο Έβρος. Ο τουρκικός στρατός σε μια ακόμη επιχείρηση ηλεκτρονικού πολέμου την περασμένη εβδομάδα «χάκαρε» τις ραδιοσυχνότητες των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων και μέσα από αυτές απηύθυνε προειδοποιητικά μηνύματα, καλώντας να αποχωρήσουν από τη ζώνη αποκλιμάκωσης που έχει συμφωνηθεί.
«Οι στρατιωτικοί ηγέτες σας θέτουν τη ζωή σας σε κίνδυνο και σας οδηγούν στον θάνατο δίνοντας διαταγές να βομβαρδίσετε τη ζώνη αποκλιμάκωσης…» ανέφερε το μήνυμα που μεταδόθηκε σε μια προσπάθεια να πληγεί το ηθικό των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων, αλλά και να προκαλέσει σύγχυση στις δυνάμεις του Άσαντ που συνεχίζουν να πολιορκούν περιοχές οι οποίες κατέχονται είτε από τους Τούρκους είτε από τους προσκείμενους στην Άγκυρα αντάρτες.
Υποκλοπές και παρεμβολές
Μετά την αποστολή και την περιπολία πάνω από τον Έβρο, όσο διαρκούσε η κρίση, οπλισμένου τουρκικού UAV που έχει δυνατότητες και συλλογής πληροφοριών και παρεμβολών, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν σοβαρό προβληματισμό, καθώς η δυνατότητα της Τουρκίας να νεκρώνει κεραίες κινητής τηλεφωνίας σε μια κρίσιμη περιοχή, να υποκλέπτει τηλεφωνικές επικοινωνίες και να τυφλώνει ραντάρ σε μεγάλη ακτίνα, με τουρκικής κατασκευής υψηλής τεχνολογίας σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου (Electronic Warfare-EW), συνιστούν σοβαρή απειλή εθνικής ασφάλειας.
Η σημασία τέτοιου είδους όπλων είναι αυτονόητη, και σε συμβατικές μικρές επιχειρήσεις όπως αυτή στον Έβρο αλλά κυρίως σε μεγαλύτερης κλίμακας στρατιωτικές αντιπαραθέσεις και η Τουρκία είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει στην πράξη τους τελευταίους μήνες αυτό το οπλοστάσιό της στη Συρία.
Η Τουρκία έχει αναπτύξει στις τελευταίες δύο επιχειρήσεις της στη Συρία τόσο το σύστημα Koral της τουρκικής εταιρείας Aselsan όσο και τα UAV’s Anka-S της εταιρείας Turkish Aerospace Industries. Ο ίδιος ο εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας Φ. Αλτούν επιβεβαίωσε ότι στην επιχείρηση «Peace Spring» στη Βόρεια Συρία έπαιξε κρίσιμο ρόλο το σύστημα Koral.
Τα τουρκικά συστήματα τύφλωσαν τα συριακά ραντάρ παραλύοντας έτσι και το σύστημα επικοινωνιών των δυνάμεων του καθεστώτος Άσαντ που δεν διέθεταν δίκτυο επικοινωνίας μέσω οπτικών ινών και σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές μόλις απενεργοποιήθηκε η αντιαεροπορική άμυνα από τα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου τότε ακόμη και τα μεγάλα τεθωρακισμένα ήταν ευάλωτα ακόμη και σε πολύ ελαφρότερα οπλικά συστήματα.
Το Koral
Το σύστημα υποκλοπών και παρεμβολών Koral χρησιμοποιήθηκε ήδη από το 2018 στις επιχειρήσεις του Αφρίν κατά των Κούρδων, αλλά και για την καταγραφή των ηλεκτρονικών εκπομπών των ρωσικών και συριακών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με ανοιχτές πηγές, το σύστημα υποκλοπών και παρεμβολών Koral αποτελείται από τέσσερα οχήματα-συστήματα ηλεκτρονικής υποστήριξης και ένα σύστημα ηλεκτρονικής επίθεσης. Το Koral αποτελείται από το υποσύστημα μέτρων ηλεκτρονικής υποστήριξης ραντάρ (Radar Electronic Support) Koral ED και το υποσύστημα ηλεκτρονικής επίθεσης/παρεμβολών ραντάρ (Radar Electronic Attack) Koral ET.
Το σύστημα Koral μπορεί να εκτελεί εξελιγμένες αποστολές, όπως εντοπισμό, αναχαίτιση, ανάλυση, ταξινόμηση και προσδιορισμό της κατεύθυνσης πολλαπλών τύπων σημάτων ραντάρ, συμπεριλαμβανομένων πολύπλοκων σημάτων. Χρησιμοποιείται επίσης για να μπλοκάρει, να παραπλανήσει και να παραλύσει εχθρικά συστήματα ραντάρ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η βασική αποστολή του συστήματος είναι η παρεμβολή σε ναυτικά ραντάρ και σε συστήματα ραντάρ ελέγχου πυρός αντιαεροπορικών πυραύλων από την ακτή, ραντάρ αεροσκαφών, ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης τοποθετημένων σε αεροσκάφη, χερσαίων ραντάρ αεράμυνας και ελέγχου πυρός αντιαεροπορικών συστημάτων.
«Μάτι» και «αυτί» στον ουρανό
Και βεβαίως στην Συρία ήταν πολύ σημαντική η συμβολή και από τα UAV’s Anka-S και Bayraktar TB2. Τα Anka-S είχαν σημαντικό ρόλο και εναντίον των δυνάμεων των Κούρδων, καθώς, σύμφωνα με τουρκικές πηγές, οι επικοινωνίες των δυνάμεων του YPG γίνονται μέσω ραδιοασυρμάτων, αλλά και μέσω κινητών τηλεφώνων. Τα Anka-S μπορούν να συλλέγουν πληροφορίες επικοινωνιών (Communication Intelligence COMINT) και ηλεκτρονικών συστημάτων (Electronic Intelligence ELINT) καλύπτοντας συχνότητες από 30 megahertz ώς 3 gigahertz waveband. Ετσι το τουρκικό UAV είχε δυνατότητα να «πιάνει» όλα τα μηνύματα μεταξύ των δυνάμεων της YPG. Τα Anka-S έχουν δυνατότητα συνεχούς πτήσης για 18 ώρες με ταχύτητα 217 χιλιομέτρων και σε ύψος 35.000 ft.
Σύμφωνα με τουρκικές πηγές, στην περιορισμένης διάρκειας σύγκρουση με τη Συρία οι τουρκικές δυνάμεις κατόρθωσαν να καταστρέψουν σχεδόν 100 άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα, καθώς και τρία αντιαεροπορικά συστήματα. Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας μάλιστα έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από πλήγμα των τουρκικών UAV’s σε ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα Pantsir S1, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί από τη συριακή πλευρά.
Αυτή η επιτυχία οφειλόταν κυρίως στα UAV’s, είτε με τις πληροφορίες που συγκέντρωναν διευκολύνοντας τα τουρκικά F16 να πλήξουν στόχους από μακριά χωρίς να χρειασθούν να εισέλθουν στον συριακό εναέριο χώρο, είτε με πλήγματα από τα δικά τους όπλα, κυρίως το σύστημα μικρών πυραύλων ΜΑΜ, με τους οποίους είναι οπλισμένα τα Bayraktar.
Από την πλευρά της η Δαμασκός υποστήριξε ότι κατόρθωσε να καταρρίψει 6 τουρκικά UAV’s, κάτι που δείχνει προφανώς ότι έχουν ακόμη σοβαρά προβλήματα ασφαλείας, αλλά πάντως στο πεδίο προσφέρουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε εκείνον που τα διαθέτει.
Ζωτικής σημασίας
Η τακτική και συστηματική πλέον χρήση συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, αλλά και των UAV’s, όλα τουρκικής κατασκευής, όχι μόνο σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και σε υβριδικές επιχειρήσεις, θέτουν σοβαρές προκλήσεις για την Αθήνα, καθώς είναι ζωτικής σημασίας η προμήθεια από τη διεθνή αγορά αλλά και η ανάπτυξη εγχώριας τεχνολογίας για την προσθήκη στο ελληνικό οπλοστάσιο συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και UAV’s.
Διαφήμιση και παραγγελίες
Δεν είναι τυχαίο ότι η Τουρκία τόσο στη Συρία όσο και στη Λιβύη δοκιμάζει όλα τα εξελιγμένα τουρκικής κατασκευής UAV’s και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, προσδοκώντας ότι η «διαφήμισή» τους θα προσελκύσει αγοραστές.
Ήδη από το 2018 έχουν δοθεί παραγγελίες για 12 Bayraktar TB2 από την Ουκρανία και 6 από το Κατάρ, ενώ η Τυνησία αγόρασε 6 Anka-S, αξίας 240 εκατ. ευρώ.
Πηγή: Νίκος Μελέτης, Αναδημοσίευση από τον Φιλελεύθερο του Σαββάτου 18 Απριλίουliberal.gr
Σε κάθε κρίση, κατά την οποία κινητοποιούνται οι Ένοπλες Δυνάμεις, εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα τόσο ως προς τα καθ’ ημάς όσο και για τον εχθρό. Αυτό είναι ένα από τα κέρδη, υπό μία όμως προϋπόθεση: να λαμβάνονται άμεσα διορθωτικά μέτρα.
Δεν αρκεί να διαπιστώνεις ότι αναδείχθηκε μία αδυναμία σε οποιοδήποτε επίπεδο αλλά θα πρέπει και να την καλύπτεις το συντομότερο δυνατό. Διαφορετικά αποδεικνύεσαι ανεύθυνος και τραγικά ανεπαρκής.
Οι Τούρκοι πραγματοποιούν επιχειρήσεις Ηλεκτρονικού Πολέμου από την πρώτη ημέρα που εκδηλώθηκε η κρίση στον Έβρο. Το ίδιο πράττουν και οι ελληνικές δυνάμεις. Ωστόσο, έφθασε στα διάφορα μέσα η “είδηση” ότι οι Τούρκοι εκδηλώνουν κατά καιρούς ηλεκτρονικές “επιθέσεις”, με παρεμβολές που εξουδετερώνουν τις ασύρματες επικοινωνίες της Ελληνικής Αστυνομίας αλλά και του στρατιωτικού προσωπικού. Η αναφορά δε, σε εξουδετέρωση των επικοινωνιών που βασίζονται στο δίκτυο της κινητής τηλεφωνίας, δεν πρέπει να προκαλεί καμμία εντύπωση. Οι επιχειρήσεις Ηλεκτρονικού Πολέμου είναι και παθητικής φύσεως, μέσω παρακολουθήσεως των ασύρματων επικοινωνιών όσο και της κινητής τηλεφωνίας.
Η εμπειρία αυτή, προσφέρει μια καλή εικόνα του προβλήματος που μπορεί να αντιμετωπισθεί, ασφαλώς σε ευρύτερη κλίμακα, στις επικοινωνίες, από τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο που θα ασκήσει ο εχθρός. Επί της ουσίας πάντως, δεν πρέπει να προκαλεί καμμία εντύπωση το μέχρι σήμερα αποτέλεσμα. Αρκεί να αναλογιστούμε. Υπάρχει άλλη αστυνομία στην Ευρώπη, που χρησιμοποιεί ασύρματες επικοινωνίες αναλογικού αντί για ψηφιακού σήματος; Ο καθένας μπορεί να ακροάται τις επικοινωνίες της ΕΛΑΣ και φυσικά, να τις νεκρώνει.
Σε στρατιωτικό επίπεδο καθαρά, ας αναλογιστούμε πότε έγινε τελευταία φορά προμήθεια υλικού Επικοινωνιών και υλικού Ηλεκτρονικού Πολέμου, καθώς και που βρίσκονται τα προγράμματα που είχαν δρομολογηθεί στο πρόσφατο παρελθόν. Κατά μια ειρωνεία της τύχης, στις αρχές Μαρτίου ανακοινώθηκε η αθώωση όλων των εμπλεκομένων στην περίπτωση της προμηθείας Μέσων Ηλεκτρονικού Πολέμου από την εταιρεία SONAK. Μιλάμε για σύμβαση που ανατέθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2001 ύψους 84.935.798,38 ευρώ, με αντικείμενο την προμήθεια 18 συστημάτων παρεμβολέων τύπου ERIS επί τεθωρακισμένων Μ113Α1 και 11 κέντρων ακροάσεως τύπου ESTIA εντός κλωβών S280, επί φορτηγών οχημάτων Steyr 680M3, για την ικανοποίηση των επιχειρησιακών αναγκών του ΓΕΣ. Δεκαεννέα έτη μετά, όχι μόνο ο Ελληνικός Στρατός δεν έχει παραλάβει τίποτα αλλά το ελληνικό Δημόσιο έχει καταβάλει και κάπου 43 εκατ. ευρώ στην SONAK!
Υποτίθεται ότι αυτά τα συστήματα θα έπρεπε να έχουν τεθεί σε υπηρεσία από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, αντιπροσωπεύοντας κορυφαία δείγματα, τουλάχιστον εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι η μελέτη που είχε συντάξει εκείνη την εποχή η Διεύθυνση Διαβιβάσεων του ΓΕΣ ήταν εντυπωσιακή και πρωτοποριακή. Οι προδιαγραφές ήταν κορυφαίες και μπορούσαν να ικανοποιηθούν μόνο από 3-4 κολοσσούς σε όλο τον κόσμο. Το ελληνικό Δημόσιο όμως ανέθεσε την σύμβαση σε μία ελληνική εταιρεία που δεν είχε παρουσιάσει κάποια άλλα αξιόλογα δείγματα στον τομέα, υποσχόταν όμως ότι μπορούσε να φτιάξει τα πάντα.
Δύο σημεία αξίζει να συγκρατήσουμε από την υπόθεση της SONAK, υπό το φως της πρόσφατης εμπειρίας στον Έβρο.
Το πρώτο έχει να κάνει με την εμπλοκή της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας (ΕΑΒΙ), που όμως πρέπει να υπάρχει σαφής αντίληψη ότι δίχως έξωθεν βοήθεια, δεν μπορεί να παρουσιάσει προϊόντα τεχνολογίας αιχμής τα οποία παράγουν μόνο μετρημένοι στα δάκτυλα του ενός χεριού κατασκευαστές. Η Τουρκία έχει παρουσιάσει εντυπωσιακά δείγματα συστημάτων Ηλεκτρονικού Πολέμου, τα οποία, μπορεί να φέρουν την υπογραφή μιας εγχώριας εταιρείας κατασκευής ηλεκτρονικών συστημάτων, είναι σαφές όμως ότι έχει προηγηθεί σύναψη συμβάσεως για την εξαγορά τεχνολογίας από το εξωτερικό. Όλα τα συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου που παρουσίασαν από την δεκαετία του 1990 οι Τούρκοι, αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με γερμανικές εταιρείες που ειδικεύονται στον χώρο και ανέλαβαν γενναία συμβόλαια προκειμένου να παραχωρήσουν τεχνολογία ώστε οι τουρκικές εταιρείες να “αναπτύξουν” σχετικά προϊόντα. Τα KORAL, REDET II και MILKAR 3A3, είναι συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου που αναπτύχθηκαν με τεχνολογία που πώλησε στο πλαίσιο συμβάσεων η γερμανική Airbus, πρώην EADS, παρόλο που αυτό δεν “διαφημίζεται” από αμφότερα τα μέρη, για προφανείς λόγους.
Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να προσεχθεί, είναι ότι οι σχετικές προμήθειες δεν είναι της τάξεως των εκατοντάδων εκατομμυρίων ή του δισεκατομμυρίου ευρώ. Ενδεικτικώς, για την ανάπτυξη πρωτοτύπου των τουρκικών Συστημάτων Ραντάρ Ηλεκτρονικής Υποστήριξης & Ηλεκτρονικής Επίθεσης (REDET), ανατέθηκε σύμβαση ύψους 26 εκατ. $ στην Aselsan το 2002 και αφορούσε δύο Ραντάρ Ηλεκτρονικής Υποστήριξης και ένα Ραντάρ Ηλεκτρονικής Επίθεσης επί φορτηγού οχήματος 6×6. Συνεπώς, ακόμη και στην περίοδο των ισχνών αγελάδων, η Ελλάδα θα μπορούσε να επενδύσει περιορισμένους πόρους προς απόκτηση συστημάτων Επικοινωνιών ή και Ηλεκτρονικού Πολέμου, που αντιπροσωπεύουν χαρακτηριστικότατες περιπτώσεις “πολλαπλασιαστών ισχύος”.
Έχοντας κολλήσει για μια 20ετία με την υπόθεση SONAK αλλά και με την 2η Φάση του συστήματος επικοινωνιών ΕΡΜΗΣ ΙΙ, είναι καιρός να λύσει κάποιος τον γόρδιο δεσμό, αναλαμβάνοντας στοχευμένες, υπολογισμένες και επικαιροποιημένες πρωτοβουλίες. Η συγκυρία μπορεί να μην ευνοεί, λόγω γενικότερων περικοπών που θα προκύψουν λόγω της ζημιάς που επιφέρει η πανδημία του κορονοϊού. Αλλά η Τουρκία συνεχώς υπενθυμίζει ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να “σβήσουμε” και εντελώς το οικοδόμημα που λέγεται Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Δεν δικαιολογείται εφησυχασμός στις Επικοινωνίες και τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο.
Η είδηση της παρεμβολής και διακοπής των επικοινωνιών των ελληνικών ομάδων περιπόλων των Σωμάτων Ασφαλείας στον Έβρο την περασμένη Τετάρτη (18/03/2020) δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητη όχι μόνο σε όλους τους ενασχολούμενους με την άμυνα, αλλά κυρίως από την πολιτική και τη στρατιωτική ηγεσία. Η τελευταία φυσικά γνωρίζει τις αδυναμίες μας σε αυτό τον τομέα…
Γράφει ο Στέργιος Δ. Θεοφανίδης
Το γεγονός ότι οι Τούρκοι μπλόκαραν τις επικοινωνίες μας στον Έβρο, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, είμαστε σίγουροι ότι ήταν κάτι αναμενόμενο από τις ηγεσίες των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων. Εν προκειμένω του Ελληνικού Στρατού.
Όπως θα διαβάσετε σε άλλο αφιέρωμα μας, προσεχώς, το οποίο βασίζεται σε ρωσικές αναφορές σχετικές με τη δράση και τις πραγματικές επιτυχίες των τουρκικών UAV στις μάχες της επαρχίας Ιντλίμπ στη Συρία, αποδίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην ικανότητα των Τούρκων να εντοπίζουν επικοινωνίες (COMINT-COMunnications INTelligence) και να τις παρεμβάλλουν, όπως στην δυνατότητά τους να παρεμβάλλουν και εκπομπές ραντάρ.
Αν στη Συρία, μία χώρα υπό συνθήκες πολέμου όλων των ειδών (συμβατικού, υβριδικού και ανορθόδοξου) εδώ και μία δεκαετία σχεδόν, η οποία από κυβερνητικής πλευράς είχε να αντιμετωπίσει εκτός από τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό, πολυάριθμες ομάδες αντιφρονούντων και τον τουρκικό στρατό μέσω των δυνάμεων των τζιχαντιστών, οι μονάδες που κινήθηκαν προς ανακατάληψη της πόλης Σαρακίμπ αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν κινητά τηλέφωνα για να επικοινωνούν, κάτι τέτοιο απλά δεν είναι επιτρεπτό στην Ελλάδα…
Η οποία ναι μεν αντιμετώπισε έναν πρωτόγνωρο και καταστροφικό οικονομικό πόλεμο από την πλευρά των συμμάχων και εταίρων της και από τις δύο όχθες του Ατλαντικού, τα τελευταία δέκα χρόνια, αλλά δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δικαιολογηθεί όπως ή Συρία. Κρατάμε μία μόνο επιφύλαξη στην περίπτωση του Έβρου… Η ελληνική πλευρά έχοντας αντίμετρα στη διάθεσή της, δεν τα αξιοποίησε για να μην αποκαλύψει τις δυνατότητές της στους Τούρκους.
Τα στελέχη (και όχι μόνο) του Ελληνικού Στρατού γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι οι τηλεφωνικές επικοινωνίες παρακολουθούνται στην περιοχή του Έβρου και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου. Από εκεί και πέρα όμως έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας.
Τι εννοούμε με αυτό; Ότι δεν μπορούμε και δεν πρέπει επ’ ουδενί να βασιζόμαστε σε προμήθειες από το εξωτερικό για να καλύψουμε το κομμάτι των ασφαλών επικοινωνιών και των ηλεκτρονικών αντιμέτρων (ECM) και αντί-αντιμέτρων (ECCM/Electronic Counter-Counter Measures).
Δεν είναι δυνατόν εν έτει 2020 να αναζητούμε λύσεις τέτοιου είδους για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας σε επίπεδο ομάδων μάχης – κρούσης, τη στιγμή που οι τεχνολογίες έχουν εξελιχθεί σε βαθμό που καθιστούν την ανάπτυξη και κατασκευή μικρής ακτίνας συστημάτων ασφαλών επικοινωνιών, εξαιρετικά οικονομικά… Το κόστος ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ δεν είναι ανασταλτικός παράγοντας για την Ελλάδα. Γιατί είναι χαμηλό εκ των πραγμάτων…
Ο υπογράφων δεν είναι ειδικός σε ζητήματα και συστήματα Ηλεκτρονικού Πολέμου. Όμως αυτό είναι ευρύτατα γνωστό. Από το γεγονός και μόνο ότι δεκάδες κατασκευαστές ανά τον κόσμο, αξιοποιούν απάρτια του εμπορίου (πλακέτες ή οτιδήποτε άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί…) για να δημιουργήσουν αποτελεσματικά συστήματα που καλύπτουν ευρύτατη γκάμα επιχειρησιακών αναγκών.
Όσο για το αναγκαίο τεχνικό και επιστημονικό δυναμικό, ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΕ ΑΦΘΟΝΙΑ και ψάχνει για δουλειά… Όσοι και αν έχουν φύγει στο εξωτερικό προς αναζήτηση ενός καλύτερου εργασιακού μέλλοντος, εξακολουθούμε να έχουμε και να “παράγουμε” λαμπρούς τεχνικούς και επιστήμονες.
Χωρίς την παραμικρή δόση υπερβολής, συστήματα ασφαλών επικοινωνιών επιπέδου Τάγματος, Λόχου και Διμοιρίας, όπως και συστήματα παρεμβολής (ECM) και αποτροπής παρεμβολών (ECCM) μπορούν να αναπτύξουν πολλά από τις Πολυτεχνικές Σχολές (ΕΜΠ) που λειτουργούν ανά την Ελλάδα. Το μόνο που χρειάζεται, και δεν είναι λίγο, πέρα από τις προδιαγραφές και την χρηματοδότηση φυσικά, είναι η περιφρούρηση… Εξηγούμαστε.
Οι Ισραηλινοί που μπήκαν στην ίδια διαδικασία πριν από 40 τουλάχιστον χρόνια, απομόνωσαν όσα προγράμματα είχαν σε εξέλιξη ως επτασφράγιστα μυστικά. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η ύπαρξή τους αποκαλύπτονταν όταν πλέον η διαδικασία παραγωγής των νέων συστημάτων βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη και οι εταιρείες που τα παρήγαγαν αναζητούσαν εξαγωγικούς πελάτες, κατόπιν αδειοδότησης φυσικά από την εκάστοτε ισραηλινή κυβέρνηση.
Γνώριζαν από προγενέστερες εμπειρίες και πηγές το πόσο απίστευτα “διαβρωτική” για αυτά τα προγράμματα ήταν η δράση των ξένων κυβερνήσεων και των ανταγωνιστικών εταιρειών του εξωτερικού που προσέφεραν τέτοιου είδους συστήματα. Σε τιμές ασύγκριτα υψηλότερες και, το χειρότερο, χωρίς πραγματική πρόσβαση τόσο στην υποστήριξή τους, όσο και στις δυνατότητες μελλοντικής τους τροποποίησης και αναβάθμισης.
Γνώριζαν με άλλα λόγια πόσο καταστροφική είναι η βιομηχανική, και όχι μόνο, κατασκοπεία. Ας μην κρυβόμαστε λοιπόν πίσω από το δάκτυλό μας. Αυτή είναι η πραγματική “Αχίλλειος πτέρνα” μας. Όχι το ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε και να κατασκευάσουμε μαζικά και οικονομικά τέτοιου είδους συστήματα.
Το λεγόμενο «υπουργικό συμβούλιο» του ψευδοκράτους όρισε το αεροδρόμιο του Λευκόνοικου στην κατεχόμενη Κύπρο ως βάση για τουρκικά drones ώστε αυτά να απογειώνονται και να συνοδεύουν πλωτά γεωτρύπανα που διενεργούν έρευνες υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο, μετέδωσε χθες το ιδιωτικό πρακτορείο ειδήσεων Demiroren.
Τηλεκατευθυνόμενα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAVs), και άοπλα και οπλισμένα, θα ξεκινήσουν να απογειώνονται από το αεροδρόμιο του κατεχόμενου Λευκόνοικου από τη Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το πρακτορείο.
Εἰχε προηγηθεί το αίτημα της Τουρκικής Αεροπορίας για την βάση αυτή το οποίο ικανοποιήθηκε εντός 24 ωρών.Η τουρκική εφημερίδα Hurriyet αναφέρει πως στόχος της Άγκυρας είναι η αποτελεσματικότερη επιτήρηση της ανατολικής Μεσογείου και η συνεχόμενη καταγραφή των εξελίξεων στην περιοχή.
Μια ομάδα ειδικών από την Άγκυρα θεώρησε κατάλληλη επιλογή το αεροδρόμιο για τον σκοπό αυτό.
Επιπλέον επενδύσεις θα γίνουν επίσης στο λεγόμενο αεροδρόμιο, δήλωσε ο «πρωθυπουργός» του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους, ο Ερσί Τατάρ, έπειτα από την απόφαση του λεγόμενου «υπουργικού συμβουλίου» του ψευδοκράτους.
«Η προστασία των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων είναι βασική προτεραιότητα», είπε ο Τατάρ, σύμφωνα με το Demiroren.
Σημειώνεται πως χθες (13/12), δημοσίευμα της Kibris Postasi ανέφερε πως η δημιουργία της η εν λόγω βάσης έγινε, στην βάση του "κατεπείγοντος.
Πάντως, σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων ο λεγόμενος ο "υπουργός έργων και μεταφορών" των κατεχομένων, Τόλγκα Ατακάν, δήλωσε στο κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για τον "προϋπολογισμό" του λεγόμενου "υπουργείου" ότι η "αρχή πολιτικής αεροπορίας" θα ελέγχει τις πτήσεις των μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε συνεργασία με το παράνομο αεροδρόμιο στην Τύμπου και τις μονάδες εναέριου ελέγχου.
Ανέφερε πως η "σύμβαση" για το παράνομο αεροδρόμιο Λευκονοίκου "που βρίσκεται ήδη σε ισχύ προβλέπει την παραχώρηση άδειας στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις στην Κύπρο και στις ένοπλες δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν το αεροδρόμιο όταν θέλουν".
Υποστήριξε, επίσης, πως "οι δραστηριότητες για τους υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο και η συμφωνία μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ για μη επανδρωμένα αεροσκάφη επηρέασε τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης"
Νέα αποσταθεροποιητική ενέργεια η δημιουργία βάσης για τουρκικά drones
Ως ακόμα μια αποσταθεροποιητική ενέργεια της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου χαρακτηρίζει η κυπριακή κυβέρνηση την εξαγγελθείσα λειτουργία βάσης στο παράνομο αεροδρόμιο στο κατεχόμενο Λευκόνοικο για τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Κληθείς να σχολιάσει την ανακοίνωση στα κατεχόμενα πως η "κυβέρνηση" του ψευδοκράτους ενέκρινε τη χρήση του παράνομου αεροδρομίου ως βάσης για τα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κυριάκος Κούσιος, δήλωσε στο ΚΥΠΕ πως αυτή "είναι προφανώς ακόμα μια αποσταθεροποιητική ενέργεια της Τουρκίας στην περιοχή, η οποία ήδη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα σταθερότητας".
"Είναι βέβαιο ότι δεν συμβάλλει με κανένα τρόπο στη δυνατότητα για να απαμβλύνουμε την ήδη τεταμένη κατάσταση και είναι και μια απόδειξη ότι η Τουρκία όχι μόνο παρεμβαίνει στις κατεχόμενες περιοχές μας αλλά στην ουσία καθορίζει η ίδια τι γίνεται στα κατεχόμενα", πρόσθεσε.
"Πρόκειται για άλλη μια ενέργεια που επιβαρύνει την ήδη τεταμένη κατάσταση στην περιοχή και δεν βοηθά στην αποκλιμάκωση", είπε ο κ. Κούσιος.
Ερωτηθείς αν η Κυπριακή Δημοκρατία θα καταγγείλει διεθνώς τη νέα αυτή τουρκική ενέργεια, ο κ, Κούσιος είπε πως «αυτό θα το μελετήσουμε γιατί είναι μια νέα εξέλιξη. Θα συζητηθεί το θέμα με τον Υπουργό Εξωτερικών και θα ληφθούν αποφάσεις», ανέφερε.
[iEpikaira: Το σενάριο αεροναυτικού αποκλεισμού της Κύπρου στην φάση υλοποίησης ΕΔΩ!; Μην εκπλαγείτε καθόλου εάν δείτε και όπλα ηλεκτρονικού πολέμου ΕΔΩ να εγκαθίστανται στα κατεχόμενα... Όσον αφορά στην ιστορία των drones περισσότερα ΕΔΩ.]
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΚΥΠΕ, sigmalive.com δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Από Δευτέρα θα απογειώνονται τα τουρκικά drones στον κατεχόμενο Λευκόνοικο"
Τον τελευταίο καιρό είναι πολλές οι φωνές που μιλάνε για πιθανή ελληνοτουρκική διένεξη εξ αφορμής της διαμάχης σχετικά με την ανακήρυξη ΑΟΖ. Μήπως όμως υπάρχει άλλος τρόπος που θα εξασφαλίσει στην Τουρκία τις διεκδικήσεις της χωρίς να προβεί σε εχθροπραξίες; Μπορεί ο ναυτικός αποκλεισμός νήσων και βραχονησίδων να παγιοποιήσει νέα γκριζαρίσματα οδηγώντας στην απώλεια εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο; Κινδυνεύει η Κύπρος από ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
Ο ναυτικός αποκλεισμός αποτέλεσε από αρχαιοτάτων χρόνων ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό και ισχυρό εργαλείο πολιτικών και εδαφικών διεκδικήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό του Πελοποννησιακού πόλεμου (424 π.Χ.) στη Σφακτηρία η οποία έγινε θέατρο αιματηρού αγώνα ανάμεσα στους Σπαρτιάτες και στους Αθηναίους. Ο Ευρυμέδοντας με 20 αθηναϊκές τριήρεις εφάρμοσε ναυτικό αποκλεισμό, ενώ ο Δημοσθένης επιτέθηκε στους αποκλεισμένους και καταπονημένους Σπαρτιάτες τους οποίους αποδεκάτισε.
Ένα άλλο ιστορικό παράδειγμα έλαβε χώρα στην Αθήνα τη διετία 1849 - 1850, και είχε σχέση με την «υπόθεση Πατσίφικο». Στις 3 Ιανουαρίου 1850 ο Άγγλος πρεσβευτής Ουάιζ ανακοίνωσε στον τότε Έλληνα ΥΠΕΞ Ανδρέα Λόντο, ότι σε περίπτωση που το ελληνικό κράτος δεν ικανοποιούσε την οικονομική αποζημίωση την οποία απαίτησε ο Δαυίδ Πατσίφικο για τις καταστροφές που υπέστη η οικία του από τον εξαγριωμένο ελληνικό λαό, τότε ο ναύαρχος Πάρκερ θα προέβαινε σε εχθροπραξίες έναντι της Ελλάδας. Εν συνεχεία οι Άγγλοι εφάρμοσαν εμπορικό αποκλεισμό για τρεις ολόκληρους μήνες των λιμανιών του Πειραιά, Πατρών, Σύρου, Ύδρας, Ναυπλίου, Χαλκίδας, Κορίνθου καθώς και την κατάληψη ελληνικών εμπορικών πλοίων με την κατάσχεση εισαγόμενων εμπορευμάτων ανυπολόγιστης αξίας.
Υπάρχουν πλείστα άλλα παραδείγματα ναυτικού αποκλεισμού ακόμη και στην νεότερη ιστορία, αλλά δεν θα επεκταθούμε περαιτέρω.
Είναι δυνατόν να φέρει εις πέρας μια τέτοια επιχείρηση η Τουρκία σήμερα;
Η απάντηση είναι ότι ήδη το έχουν πράξει, και μάλιστα έχουν τη δυνατότητα να προβούν σε ναυτικό αποκλεισμό όχι μόνο μικρών, αλλά και μεγάλων νήσων. Μια πρόβα τζενεράλε πραγματοποιήθηκε το 1996 στα Ίμια όπου η ελληνική πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε κατώτερη των περιστάσεων και πρόβαλε εικόνα ηττημένου με την υποχωρητικότητά της, επιτρέποντας το γκριζάρισμα ελληνικών χωρικών υδάτων, που επιβεβαιώθηκε εκ νέου στην επέτειο των Ιμίων το 2018. O τότε ΥΠΑΜ Π.Καμμένος κατά την «κατάθεση στεφάνου» ανήμερα της μαύρης επετείου, μετέβη στην περιοχή με μια κανονιοφόρο ως πρόβατο επί σφαγή, ενόσω τα Ίμια τελούσαν υπό συντονισμένο αεροναυτικό αποκλεισμό. Το αποτέλεσμα ήταν να μην του επιτραπεί να προσεγγίσει και να αναγκαστεί να κάνει την «κατάθεση στεφάνου»-τραγέλαφο αρκετά μίλια μακριά. Εδώ βλέπουμε ότι με την αναίμακτη χρήση του ναυτικού αποκλεισμού η Τουρκία, πέτυχε τα μέγιστα, ενώ η αναίρεση της διαμορφωθείσας κατάστασης, απαιτεί κάτι πολύ πιο δραστικό από τις αναιμικές εξωτερικές πολιτικές τύπου «διαβήματος-διαμαρτυρίας» στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, οι οποίες ως επί το πλείστον είναι ανερμάτιστες, για να μην πούμε επιβαρυντικές, διότι οδηγούμαστε σε ανυποληψία αναζητώντας συνεχώς διεθνείς προστάτες.
Είναι πασίδηλο ότι η Τουρκία φλερτάρει με την στρατηγική εφαρμογή του ναυτικού αποκλεισμού πράγμα που έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα αλλά και εσχάτως με την άσκηση «Θαλασσόλυκος» (15/05/2017) κατά την οποία διέσπειραν σκάφη επιφανείας σε όλο το Αιγαίο με στόχο να μετρήσουν τις αντιδράσεις του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Απέδειξαν ότι έχουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες για να κάνουν εμφανή την παρουσία τους σχεδόν ταυτόχρονα σε πολλά κομβικά σημεία του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, η άσκηση επικεντρώθηκε στον αποκλεισμό μικρότερων νήσων - βραχονησίδων που βρίσκονται σε στρατηγικής σημασίας σημεία. Σημεία τα οποία όμως τους εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη δυνατή διεύρυνση της ΑΟΖ τους με το μικρότερο κόστος, αποφεύγοντας τη δύναμη πυρός που είναι συγκεντρωμένη στα μεγαλύτερα ελληνικά νησιά και περιορίζοντας έτσι και τις πιθανές απώλειες από τα ελληνικά αντίποινα, αλλά και τη γενικότερη κλιμάκωση των εχθροπραξιών.
Σενάριο ναυτικού αποκλεισμού επιχειρήθηκε και σε άσκηση που έλαβε χώρα το Μάιο του 2014, με την αποστολή φρεγάτας ταυτοχρόνως με τορπιλάκατους οι οποίες κινήθηκαν με μεγάλη ταχύτητα για να αποκλείσουν την πρόσβαση στην περιοχή ενδιαφέροντος. Και αν πάμε και ακόμη πιο πίσω, από την δεκαετία του ’80 και εντεύθεν, η διακλαδική αεροναυτική άσκηση ΕΦΕΣ, κάθε χρόνο δουλεύει με παραλλαγές το επιχειρησιακό σχέδιο κατάληψης νήσων - βραχονησίδων αφού προηγηθεί αεροναυτικός αποκλεισμός της ευρύτερης ζώνης.
Σε τί κλίμακα μπορεί να εφαρμοστεί ο ναυτικός αποκλεισμός;
Η ίδια τακτική δύναται να εφαρμοστεί και σε μεγαλύτερα νησιά, όπως προαναφέρθηκε, με την επίδραση στο ηθικό των ενόπλων δυνάμεων και πολύ περισσότερο των κατοίκων, να παίζει καταλυτικό ρόλο. Σε αυτό το σημείο οφείλει να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει το ναυτικό αποκλεισμό ακόμη και της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ), αποκόπτοντας τις κεντρικές αρτηρίες ανεφοδιασμού αγαθών και πετρελαίου, τα λιμάνια από θαλάσσης, και ενδεχομένως τα αεροδρόμια από αέρος, με την «ανέξοδη» συνδρομή των UAV -τα οποία ήδη δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στον Κυπριακό Εναέριο Χώρο- σε συνδυασμό με τα εξελιγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου τουρκικής κατασκευής που διαθέτουν στη φαρέτρα τους. Πρόβες παρόμοιων σεναρίων ήδη λαμβάνουν χώρα εδώ και καιρό με την έκδοση μαζικών NAVTEX που δεσμεύουν μεγάλες θαλάσσιες περιοχές εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Το ίδιο εφαρμόζεται και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα στην περιοχή μεταξύ Ρόδου - Κύπρου και όχι μόνο. Ας μην ξεχνάμε ότι στις 12 Απριλίου 2017, με casus belli κατά της ΚΔ, απώθησε η Τουρκία τις εταιρίες ENI και TOTAL από το Οικόπεδο 6 της κυπριακής ΑΟΖ με τη θρασύτατη παρουσία πολεμικών πλοίων στα νότια της Κύπρου.
Η διεθνής αντίδραση
Είναι πιθανό κανείς να αναρωτηθεί με ποιο τρόπο θα αντιδράσει η διεθνής κοινότητα και ειδικότερα η Αμερική. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι:
1. Όσον αφορά στην ΕΕ, από την έως τώρα στάση τους, είναι πρόδηλο ότι τίποτε το ουσιώδες δεν μπορούμε να περιμένουμε.
2. Η Ρωσία ήδη δείχνει μια σιωπηρή ανοχή προκειμένου να επιτύχει τη στροφή της Τουρκίας προς την Ευρασία και την απομάκρυνσή της από τη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας.
3. Το Ισραήλ βρίσκεται σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια, ενώ τους τελευταίους μήνες τηρεί σιγήν ιχθύος για τις τριμερείς συμφωνίες Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ σχετικά με τον EastMed και όχι μόνο, γεγονός που ενδέχεται να σηματοδοτεί την αλλαγή πλεύσης του.
4. Το ΝΑΤΟ, δια στόματος του ΓΓ Γενς Στόλτενμπεργκ, έχει επανειλημμένως ξεκαθαρίσει ότι οι «ελληνοτουρκικές διαφορές» είναι διμερή ζητήματα και δεν αφορούν τη συμμαχία.
5. Η Αμερική κατ’ αρχάς δείχνει φανερή απροθυμία δια του προέδρου της Ντ. Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στον Ρ.Τ.Ερντογάν. Επιπλέον, κατά την επίσκεψη του ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο στην Ελλάδα στις 5 Οκτωβρίου 2019, έγινε μια βαρυσήμαντη δήλωση. Διευκρινίστηκε ότι οι ΗΠΑ θα παρέμβουν μόνο στην περίπτωση όπου η Τουρκία προβεί σε αποβατικές ενέργειες σε ελληνικές νήσους. Πολλοί τότε έσπευσαν να μιλήσουν ανοικτά για αλλαγή στάσης των ΗΠΑ στα ελληνοτουρκικά, αλλά διαβάζοντας πίσω από τα λόγια του Αμερικανού ΥΠΕΞ είναι κατανοητό ότι δεν αναφέρεται στο σενάριο του ναυτικού αποκλεισμού, αλλά σε «αποβατική ενέργεια» και ο νοών νοείτω.
6. Η ελληνική πολιτική ηγεσία με το προηγούμενο των Ιμίων αποδείχθηκε άτολμη και υποχωρητική, ενώ συνεχίζει να δίνει τα λάθος μηνύματα σε έναν αναθεωρητικό εχθρό με μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις.
Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τα προαναφερθέντα, εύλογα προκύπτει το συμπέρασμα ότι η πιθανότητα η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) να λάβει έγκαιρη βοήθεια σε ενδεχόμενο αεροναυτικό αποκλεισμό, δεν είναι καλή. Παρά ταύτα, εξ όσων γνωρίζουμε -και ελπίζουμε να σφάλουμε-, τα επιχειρησιακά σχέδια της Εθνικής Φρουράς επικεντρώνονται σε αποτροπή του αεροναυτικού αποκλεισμού με τη συνδρομή των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.
Σενάριο αποκλεισμού της ΚΔ
Αν θέλουμε να το πάμε και ένα βήμα παρά πέρα, φοβούμεθα ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η ελληνική πολιτική ηγεσία σε πρώτη φάση θα αυξήσει το επίπεδο ετοιμότητας των ενόπλων δυνάμεών «παρακολουθώντας στενά» την κατάσταση, παρότι οι ένοπλες δυνάμεις θα εκλιπαρούν για εμπλοκή όπως άλλωστε έπραξαν και στα Ίμια. Στη συνέχεια θα επιδοθεί σε έναν άκαρπο αγώνα με τις συνήθεις βερμπαλιστικές ρητορικές καταδίκες και διαβήματα περί μη εφαρμογής του «Διεθνούς Δικαίου» (υπενθυμίζουμε ότι η Τουρκία δεν έχει κυρώσει ούτε τη Διεθνή Συνθήκη για την Υφαλοκρηπίδα του 1958 ούτε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, οι οποίες ορίζουν την υφαλοκρηπίδα και τους τρόπους οριοθέτησής της). Ταυτόχρονα τα συστημικά ΜΜΕ και οι πολιτικοί υπέρμαχοι της «ελληνοτουρκικής φιλίας» θα βομβαρδίζουν κυριολεκτικά την κοινή γνώμη με την κινδυνολογία τους -κάτι που άλλωστε ήδη συμβαίνει-, προβάλλοντας ως λύση την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας προκειμένου να αποφευχθεί ένοπλη διένεξη. Ακόμη και στην περίπτωση όπου η πολιτική ηγεσία αποφασίσει τελικά να αναλάβει δράση, ο χρόνος αντίδρασης είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, πράγμα που σημαίνει ότι, όταν και αν κληθούν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις να επέμβουν στην ΚΔ, θα έρθουν αντιμέτωπες με τετελεσμένα που θα απαιτούν πιο αποφασιστικά αντίμετρα και ενδεχομένως μια ευρύτερης κλίμακας σύγκρουση.
Φανταστείτε λοιπόν υπό αυτό το πρίσμα, το κλίμα που θα δημιουργηθεί μετά από μια ολιγοήμερη ομηρία, με τη συνεπακόλουθη έλλειψη σε είδη πρώτης ανάγκης, τροφή και καύσιμα, ειδικά εάν επιχειρηθεί σε περίοδο χειμώνα. Με αυτόν τον «ανέξοδο» τρόπο, και δίχως να πέσει σφαίρα, η ΚΔ θα αναγκαστεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το πιστόλι στον κρόταφο. Αντίστοιχο αποτέλεσμα θα έχει ένας πιθανός ναυτικός αποκλεισμός σε κατοικημένο ελληνικό νησί, αν και οι χρόνοι αντίδρασης και τα αντανακλαστικά της πολιτικής ηγεσίας θεωρούμε ότι θα είναι αμεσότερα.
Υπάρχει λοιπόν ελπίδα για την Κύπρο;
Ασφαλώς και υπάρχει, αλλά όσο άχαρο και αν ακούγεται, η ΚΔ χρειάζεται σχέδια αποτροπής που να βασίζονται στις δυνάμεις της, διότι η Ελλάδα -ειδικά εν μέσω κρίσης, με τη συνακόλουθη ακραία μείωση των αμυντικών δαπανών- αναλώνεται σε πασιφιστικές πολιτικές κατευνασμού που ενισχύουν τις ορέξεις του νεοσουλτάνου. Είναι δηλαδή υψίστης σημασίας η Εθνική Φρουρά να αναπτύξει σχέδια αποτροπής από μόνη της. Χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες, θα αρκεστούμε στο να αναφέρουμε ότι αμυντικές λύσεις υπάρχουν και έχουν κατά καιρούς προταθεί από ειδικούς, όπως για παράδειγμα από τον αξιότιμο καθηγητή γεωπολιτικής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων και έγκριτο αναλυτή Δρ. Κων/νο Γρίβα σε άρθρο του στο περιοδικό «Επίκαιρα» (τεύχος 408, 3/8/2019). Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία και πρώην προϊστάμενος της ΚΥΠ, Αντρέας Πενταράς στην συνέντευξη που έδωσε στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του ΣΙΓΜΑ Κύπρου προτείνει και άλλες αμυντικές μεθόδους.
Εν κατακλείδι
Ο ναυτικός αποκλεισμός είναι το όπλο της Τουρκίας που εύκολα μπορεί να εξαπολύσει, σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, αρκετό για να επιτύχουν τις διεκδικήσεις τους. Διεκδικήσεις που έντεχνα, εδώ και χρόνια έχουν διαμηνύσει προς πάσα κατεύθυνση. Δεδομένης της ελληνικής αδράνειας, έχει ήδη ανοίξει η όρεξή τους για να κινηθούν εκτός της κυπριακής ΑΟΖ και προς δυσμάς, ενώ στην Ελλάδα ακόμη γίνεται συζήτηση για το αν και πώς πρέπει ή δεν πρέπει να γίνει η οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ για να μην «παροξυνθούν» οι γείτονες. Είναι πασιφανές ότι, η Τουρκία βρίσκει πεδίο δράσης με τις παράνομες διεκδικήσεις της επειδή ακριβώς η Ελλάδα ακόμη δεν βρήκε το σθένος να προχωρήσει στην ανακήρυξη ΑΟΖ και την οριοθέτησή της με την ΚΔ και την Αίγυπτο. Ταυτόχρονα όμως με την οριοθέτηση, επιβάλλεται να προειδοποιήσει και να ξεκαθαρίσει ότι οιανδήποτε παραβίαση της ΑΟΖ, θα δεχτεί συντριπτικό στρατιωτικό πλήγμα. Η δε ΚΔ από την μεριά της, οφείλει να πιέσει για την ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας - Κύπρου και ταυτόχρονα να εξοπλιστεί με τα κατάλληλα αμυντικά μέσα που προαναφέρθηκαν.
Λύσεις υπάρχουν! Μπορεί να αντιμετωπιστεί ο ενεργειακός Αττίλας, τον οποίο εν πολλοίς επιτρέψαμε με την υποχωρητικότητά μας. Για την πολιτική βούληση και εμβρίθεια όμως διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας, και ευχόμαστε να διαψευσθούμε...
[iEpikaira: Περισσότερες απαντήσεις-λύσεις από τον καθηγητή Κ. Γρίβα ΕΔΩ!]