iEpikaira

Για τον Γερμανό καγκελάριο το πρωτεύον είναι να τα έχει καλά με την αμερικανική υπερδύναμη, αδειάζοντας χωρίς περιστροφές τους εταίρους του στην Ευρωπαϊκή Ενωση

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

«Πινόκιο» αποκάλεσε στο Facebook τον καγκελάριο Μερτς ένας Γερμανός συνταξιούχος από το Χάιλμπρον, αναφερόμενος στις πολυάριθμες υποσχέσεις του, τις οποίες δεν έχει τηρήσει.

Το Γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών όμως αντέδρασε και διαβίβασε το σχόλιο στην αστυνομία του Χάιλμπρον για ποινική έρευνα, λόγω «προσβολής πολιτικού προσώπου»

Η γερμανική αστυνομία διαβίβασε στη συνέχεια το σχόλιο στην εισαγγελία, η οποία ξεκίνησε έρευνα και κίνησε ποινική διαδικασία. Όχι μόνο για τον δύσμοιρο συνταξιούχο αλλά και άλλους 38 πολίτες για σχόλιά τους που δημοσιεύτηκαν κάτω από την ίδια ανάρτηση στο Facebook, επικρίνοντας το καγκελάριο.

Ευτυχώς, η εισαγγελία έκλεισε την υπόθεση. «Το εν λόγω σχόλιο για καγκελάριο Πινόκιο αποτελεί κριτική της εξουσίας που καλύπτεται από την ελευθερία της έκφρασης και ως εκ τούτου είναι νόμιμο», ήταν η δικαστική ετυμηγορία.

Η είδηση πάντως ​​διέσχισε τον Ατλαντικό και την έπιασε η Σάρα Ρότζερς, υφυπουργός στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ που επέκρινε έντονα τη στάση της γερμανικής αστυνομίας, τονίζοντας-και σωστά-ότι «δεν πρέπει να εφαρμόζονται οι Γερμανικοί νόμοι με αυτόν τον τρόπο».

Ο «αγαπημένος» του Τραμπ

Ο Γερμανός καγκελάριος δεν φαίνεται πάντως να θίχτηκε από τις επικρίσεις που δέχτηκε από την Αμερικανίδα υφυπουργό Εξωτερικών. Το αντίθετο μάλιστα!

Ο Μερτς ήταν μάλιστα ο πρώτος ξένος ηγέτης που επισκέφθηκε τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο μετά την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν. Εμφανίστηκε μάλιστα τόσο φιλικός απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, ώστε ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε αστειάκια με τον καγκελάριο, δίνοντάς του και χαριτωμένα «μπατσάκια» στην πλάτη και στα πόδια. Ο Τραμπ αποκάλεσε μάλιστα τον Μερτς «φίλο» του και «πολύ επιτυχημένο άνθρωπο, που κάνει φανταστική δουλειά».

Επίθεση στον… Σάντσεθ

Και ο Μερτς, ανταποδίδοντας τους επαίνους, αντί να εκφράσει-στα λόγια τουλάχιστον -την έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις του πολέμου στον Κόλπο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης, τα έβαλε με τον …Πέδρο Σάντσεθ, με τον οποίο ο Τραμπ βρίσκεται σε «εμπόλεμη» κατάσταση γιατί αντιτάχθηκε στην πολεμική επιχείρηση κατά του Ιράν: «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει δίκιο», είπε ο Μερτς. «Στο ΝΑΤΟ, όλοι προσπαθούμε να πείσουμε τη Μαδρίτη να δαπανήσει το 5% του ΑΕΠ της για την άμυνα, όπως δεσμευτήκαμε όλοι μας. Αυτό είναι απαράδεκτο», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος, αφήνοντας άναυδους τους παρευρισκόμενους Ευρωπαίους δημοσιογράφους.

Τι κι αν ο πρόεδρος Τραμπ έχει εξαπολύσει πρωτοφανή σκληρά λόγια, κατά της ισπανικής κυβέρνησης, κηρύσσοντας μάλιστα εμπορικό πόλεμο στη Μαδρίτη. Τι και αν στα μάτια του προέδρου Τραμπ αποτελεί έγκλημα εσχάτης προδοσίας, η στάση του Σάντσεθ, σε σύγκριση με την ενάρετη συμπεριφορά του Γερμανού φιλοξενούμενού του.

Αδειασμα των Ευρωπαίων εταίρων

Για τον Γερμανό καγκελάριο το πρωτεύον είναι να τα έχει καλά με την αμερικανική υπερδύναμη, αδειάζοντας χωρίς περιστροφές τους εταίρους του στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ακόμη και αν η συνέχιση του πολέμου στον Κόλπο προκαλεί ήδη σοβαρές ενεργειακές επιπτώσεις στην γερμανική «ατμομηχανή» της Ευρώπης.

Το Βερολίνο άλλωστε έχει συμμορφωθεί με τη γραμμή Τραμπ-Νετανιάχου για την αλλαγή καθεστώτος δια της βίας στο Ιράν. Παρά τις αντιδράσεις των Σοσιαλδημοκρατών κυβερνητικών εταίρων, που έχουν χαρακτηρίσει την επέμβαση στο Ιράν ως αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο.

Οσο και αν ο Μερτς ισχυρίστηκε ότι δεν υπερασπίστηκε τον Ισπανό εταίρο του επειδή «δεν ήθελε να επιδεινώσει τη συζήτηση», η στάση του έχει πυροδοτήσει μια διπλωματική θύελλα. Οδηγώντας κάποια ισπανικά μέσα ενημέρωσης να λένε ότι ο πάλαι ποτέ «Γερμανικός Ποιμενικός» έχει μετατραπεί σε σκυλάκι …κανίς» μπροστά στον Τραμπ…

Πηγή: naftemporiki.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Ο «Γερμανικός ποιμενικός» έγινε «κανίς»"

Η παγίδα της Άγκυρας

Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Με άσχημους οιωνούς και αντίθετους ανέμους μεταβαίνει μεθαύριο στην Άγκυρα ο Έλληνας πρωθυπουργός και οι Τούρκοι φρόντισαν να το υπενθυμίσουν:

Η κυβερνητική Sabah έστειλε χθες ορθά κοφτά το μήνυμα: «Η Τουρκία επιδιώκει την αλλαγή του Status Quo στο Αιγαίο και, με την έκδοση NAVTEX επ’ αόριστον, ουσιαστικά μετατρέψαμε το Αιγαίο σε ‘‘τουρκική λίμνη’’ και είπαμε ανοιχτά στην Ελλάδα: ‘‘Αν δεν συμπεριφερθείτε σωστά, θα σας αντιμετωπίσουμε με όλη μας τη δύναμη’’», γράφει με απίστευτο κυνισμό η τουρκική εφημερίδα.

Μία ημέρα νωρίτερα, το επίσημο πρακτορείο Anadolu δημοσίευσε ανάλυση του Τούρκου καθηγητή Αλτούγκ Γκιουνάλ, που «εξηγεί» ότι, με τη NAVTEX αυτή, η Άγκυρα έχει στόχο να δημιουργήσει προληπτικά μια μόνιμη de facto πίεση στην Ελλάδα. «Η στρατηγική αυτή θέτει επίσης την άλλη πλευρά σε δίλημμα μεταξύ της συνεχούς αντίρρησης ή του κόστους της σιωπής», γράφει ο Γκιουνάλ.

Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι αυτό «το δίλημμα μεταξύ συνεχούς αντίρρησης ή σιωπής» διατυπώνεται λίγο πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα.

Και ο κίνδυνος είναι δυστυχώς ορατός να επιλεγεί «η σιωπή» ως απάντηση, στο όνομα της διατήρησης των δήθεν «ήρεμων υδάτων».

Όταν όμως η Άγκυρα επιμένει κυνικά πως «θα εξεταστούν όλες οι πτυχές των σχέσεων Τουρκίας-Ελλάδας» -και όχι η μία και μόνη διαφορά της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας-, τα πράγματα καθίστανται επικίνδυνα. Ακόμη κι αν δεν συζητηθούν!

Η γραμμή Ερντογάν είναι σαφής: Να διεθνοποιήσει την προκλητική τουρκική προσέγγιση, ώστε να καταγραφεί ως τέτοια. Εν όψει και της επίσκεψης του προέδρου Τραμπ στην Τουρκία τον Ιούνιο για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ – και ενδεχομένως της στάσης που θα κάνει στην Αθήνα.

Αυτό προσπάθησε να κάνει, άλλωστε, και κατά την πρόσφατη επίσκεψη της Ευρωπαίας επιτρόπου για τη Διεύρυνση Μάρτα Κος στην Άγκυρα.

Η Τουρκία, χρόνια τώρα, στήνει μεθοδικά έναν ιστό, που προσπαθεί να εγκλωβίσει και να φινλαδοποιήσει τη χώρα μας. Να μας αναγκάζει δηλαδή να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη το πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα, πριν ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο.

Ο πρωθυπουργός καλό θα είναι να έχει κατά νου στην Άγκυρα την περίφημη συμβουλή του Μακιαβέλι: «Το λιοντάρι δεν ξέρει να προστατευθεί από παγίδες και η αλεπού δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τους λύκους. Πρέπει να είσαι, λοιπόν, αλεπού για να αναγνωρίζεις τις παγίδες και λιοντάρι για να τρομάζεις τους λύκους».

Πηγή: naftemporiki.gr

«Η Ευρώπη και η Κίνα έχουν κοινά συμφέροντα».

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Ουρά μπροστά στον κινέζο πρόεδρο Σι Τζιπίνγκ αρχίζουν να κάνουν πολλοί Δυτικοί ηγέτες: Στα μέσα Ιανουαρίου, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ συναντήθηκε με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, όπως και ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μάικλ Μάρτιν και ο Φινλανδός Πέτερι Ορπο.

Πιο πρόσφατα ο Κιρ Στάρμερ έφτασε στο Πεκίνο για μια «ιστορική επίσκεψη», την πρώτη Βρετανού πρωθυπουργού εδώ και οκτώ χρόνια. Η Βρετανία είχε έρθει στην Κίνα για να βρει «θετικούς τρόπους συνεργασίας», είπε ο Στάρμερ. Φρόντισε μάλιστα να δώσει στον Κινέζο πρόεδρο την επίσημη μπάλα του αγώνα από την πρόσφατη νίκη της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με 3-2 επί της Άρσεναλ ως δώρο. Ο Στάρμερ είναι δηλωμένος οπαδός της Άρσεναλ, ενώ ο Σι είναι γνωστό ότι υποστηρίζει τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Η χειρονομία ήταν σαφώς μια μελετημένη διπλωματική κίνηση.

Αλλά και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επισκέφθηκε το Πεκίνο τον Δεκέμβριο, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σχεδιάζει επίσημη επίσκεψη στην Κίνα στα τέλη Φεβρουρίου. Για τους Καναδούς, τους Βρετανούς , τους Γάλλους και τους Γερμανούς, οι επισκέψεις στην Κίνα δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη βελτίωση των οικονομικών σχέσεων.

Πολλοί παρατηρητές ερμηνεύουν αυτό το κύμα επισκέψεων ως μήνυμα προς την Ουάσινγκτον . Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η σκληρή ρητορική του και, κυρίως, η κίνησή του στο ζήτημα της Γροιλανδίας έχουν αυξήσει σημαντικά την νευρικότητα μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων. Σε αυτή την περίπτωση, η Κίνα αποτελεί για άλλη μια φορά έναν περιζήτητο συνομιλητή για πολλές κυβερνήσεις.

Αναζητούνται νέοι σύμμαχοι

Οι Δυτικές «Κεντρικές Δυνάμεις», σύμφωνα με την ορολογία του Καναδού πρωθυπουργού Κάρνεϊ , αναζητούν νέους συμμάχους σε όλο τον κόσμο – και με αυτόν τον τρόπο, προσεγγίζουν επίσης τον πρώην συστημικό αντίπαλό τους, την Κίνα. «Οι Κεντρικές Δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού», είπε ο Κάρνεϊ στην περίφημη ομιλία του στο Νταβός .

«Αυτό οφείλεται κυρίως σε έναν άνθρωπο: τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τιμωρεί τους συμμάχους των ΗΠΑ με τιμωρητικούς δασμούς και τρέφει φαντασιώσεις για προσάρτηση της Γροιλανδίας»,λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες και προσθέτουν: «Και έτσι οι δυσαρεστημένοι Δυτικοί σύμμαχοι αντιδρούν».

Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης δεν βλέπουν πάντως τις νέες διπλωματικές επισκέψεις της Δύσης ως πολιτικό σημείο καμπής, αλλά μάλλον ως μια αναμενόμενη εξέλιξη που «ευθυγραμμίζεται με τις τρέχουσες τάσεις».

Η Κίνα στο προσκήνιο

Η έμφαση, γράφει η κινεζική Global Times , δίνεται στην πολυμέρεια και τη μεγαλύτερη αυτονομία. Για πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου, αυτή η προσέγγιση αποτελεί εδώ και καιρό τον κανόνα. Ταυτόχρονα, η κινεζική εφημερίδα απορρίπτει ερμηνείες που βλέπουν αυτή την προσέγγιση ως νίκη για την Κίνα ή ως απόφαση κατά των ΗΠΑ. Τέτοιες ερμηνείες, υποστηρίζουν οι Κινέζοι , αποτελούν έκφραση ξεπερασμένης νοοτροπίας μπλοκ που αναγκάζει τα κράτη σε κομματικές επιλογές.

Σε κάθε περίπτωση, η Κίνα έρχεται στο προσκήνιο, παρόλο που είναι ένας δύσκολος εταίρος όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά, για παράδειγμα, όσον αφορά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση για την Ταϊβάν. Ο Καναδάς, ωστόσο, έχει πλέον συνάψει εμπορική συμφωνία με την Κίνα και ανοίγει ακόμη περισσότερο την αγορά του στις εισαγωγές κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Παρά τις απειλές μάλιστα του προέδρου Τραμπ για δασμούς 100% στα καναδικά προϊόντα.

«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετατραπούν από προστάτης του παγκόσμιου εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες σε εχθρό , τότε η Ευρώπη θα πρέπει απλώς να σφυρηλατήσει άλλες συνεργασίες», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες.

Παγκόσμια εμπορική τάξη χωρίς διαιτητή

Ο Αμερικανός οικονομολόγος εμπορίου Ρίτσαρντ Μπόλντουιν, καθηγητής στο IMD Business School στη Λωζάνη, το θέτει ως εξής: Είναι σαν ο Αμερικανός διαιτητής να έχει φύγει από το γήπεδο στη μέση ενός ποδοσφαιρικού αγώνα.Μπερδεμένοι παίκτες έχουν τώρα δύο επιλογές: Μπορούν να διαφωνήσουν μεταξύ τους και να εγκαταλείψουν το παιχνίδι – ή συλλογικά να βάλουν δικούς τους διαιτητές και να συνεχίσουν να παίζουν σύμφωνα με τους κανόνες. Άλλωστε, οι άλλοι στο γήπεδο πραγματικά απολαμβάνουν να παίζουν ποδόσφαιρο.

Οι Ευρωπαίοι πιθανότατα δεν θα έχουν άλλες επιλογές από το να αναζητήσουν εναλλακτικές αγορές, έναντι της Αμερικής. Ενώ οι αμερικανικοί δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ύψους 15% στα περισσότερα είδη, είναι χαμηλότεροι από εκείνους στις μεγάλες ασιατικές χώρες, τα εμπορικά στοιχεία δείχνουν ότι έχουν ήδη σημαντικό αντίκτυπο. Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2025 ήταν πάνω από 20% χαμηλότερες από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα. Αυτό σχετίζεται επίσης με την αβεβαιότητα που προκαλεί πάντα ο απρόβλεπτος Ντόναλντ Τραμπ.

Ενδεχόμενη αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών ως ηγεμονική δύναμη, δεν θα άφηνε βέβαια ανεπηρέαστη την Ευρώπη .

«Η απώλεια ενός ηγεμόνα βλάπτει ιδιαίτερα το εμπόριο των στενότερων συμμάχων του»,λέει ο Ρίτσαρντ Μπόλντουιν.

Στην πράξη, η κατάσταση είναι περίπλοκη για την Ευρώπη, κυρίως επειδή είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης της κοινής άμυνας.

«Οι ΗΠΑ είναι αναντικατάστατες για την Ευρώπη», λέει ο Γιεργκ Βούτκε, ο οποίος για πολλά χρόνια ήταν εκπρόσωπος της BASF στην Κίνα και τώρα είναι συνεργάτης στην εταιρεία συμβούλων DGA στην Ουάσινγκτον. Η Κίνα, σε κάθε περίπτωση, σίγουρα δεν είναι ο συνεργάτης που θα βοηθήσει την Ευρώπη να βγει από τη δύσκολη θέση της, προειδοποιεί ο Βούτκε. Η χώρα είναι «βαθιά μερκαντιλιστική». Θέλει να εξάγει αλλά δεν θέλει να ανοίξει τη δική της αγορά.

«Η Ευρώπη και η Κίνα έχουν κοινά συμφέροντα»

Ο Ινδός πολιτικός επιστήμονας Αμιτάβ Αχάρια, καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο στην Ουάσινγκτον , λέει ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν επωφεληθεί από την παγκοσμιοποίηση, γι’ αυτό και την καταπολεμά»…«Αλλά η Ευρώπη και η Κίνα έχουν επωφεληθεί και οι δύο από την παγκοσμιοποίηση. Έχουν ευθυγραμμισμένα συμφέροντα»

Σύμφωνα με τον καθηγητή Αχάρια, «η αμερικανική αγορά εξαφανίζεται ολοένα και περισσότερο για τις κινεζικές εταιρείες, πίσω από δασμολογικά τείχη».

Αυτό καθιστά την ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη πιο σημαντική για την Κίνα, για να παραμείνει ανοιχτή για τους εξαγωγείς της. Επομένως, η Κίνα έχει επίσης συμφέρον να κάνει παραχωρήσεις στους Ευρωπαίους σε αντάλλαγμα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν άλλωστε πλέον, μόνο το 15% του παγκόσμιου εμπορίου. Αυτό αφήνει αρκετό περιθώριο για σχετικά ελεύθερο και εύτακτο εμπόριο στον υπόλοιπο κόσμο.

Φυσικά ,αυξάνονται οι ανησυχίες στην Ευρώπη καθώς οι Κινέζοι κατακλύζουν την ΕΕ με φθηνά μεταποιημένα προϊόντα. Σύμφωνα με τον Αχάρια, τέτοια ζητήματα θα μπορούσαν να ρυθμιστούν μέσω συμφωνιών. Η πατρίδα του, η Ινδία, λέει, είναι παραδοσιακά πολύ πιο προστατευτική από την Κίνα. «Αν η ΕΕ μπορεί να συνάψει μια εμπορική συμφωνία με την Ινδία, γιατί όχι και με την Κίνα;»

Στενότεροι δεσμοί με τον κόσμο

«Είναι καιρός οι Ευρωπαίοι να σφυρηλατήσουν στενότερους δεσμούς με τον κόσμο», όπως αναφέρει ανάλυση της Deutsche Bank. Η Ευρώπη έχει στην πραγματικότητα μείνει πίσω στο παγκόσμιο εμπόριο τα τελευταία χρόνια. Μέχρι την οικονομική κρίση του 2008, ο όγκος εμπορίου της Ευρωζώνης αυξανόταν παράλληλα με το παγκόσμιο εμπόριο. Έκτοτε, το χάσμα έχει διευρυνθεί. «Ενώ ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2009, προσαρμοσμένος στον πληθωρισμό, ο όγκος εμπορίου της Ευρωζώνης παραμένει περίπου στο ίδιο επίπεδο με πριν από 17 χρόνια», σύμφωνα με την Deutsche Bank.

Ακόμη και σε μια βασική μελλοντική τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, μια ρεαλιστική προσέγγιση στην Κίνα θα μπορούσε να ωφελήσει τους Ευρωπαίους: «Στην τεχνητή νοημοσύνη, τα πιο ισχυρά μοντέλα προέρχονται σήμερα από τις ΗΠΑ και την Κίνα, με τις κινεζικές εταιρείες να βασίζονται σε λεγόμενα μοντέλα ανοιχτού κώδικα, όπου οι παράμετροι είναι δημόσια προσβάσιμες. Αυτό σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να εκτελέσει αυτά τα μοντέλα στον δικό του υπολογιστή χωρίς να ρέουν δεδομένα σε άλλες χώρες.

«Δεν πρέπει κανείς να εμπιστεύεται τυφλά τα κινεζικά μοντέλα περισσότερο από όσο εμπιστεύεται την Κίνα σε οποιοδήποτε άλλο θέμα» λέει ο Ντάνιελ Πριβιτέρα, πρόεδρος του Κέντρου Κινδύνων και Επιπτώσεων Τεχνητής Νοημοσύνης του Βερολίνου. Αλλά, «αν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξετάσουν περισσότερο τη χρήση κινεζικών μοντέλων, αυτό θα προσφέρει μια εναλλακτική λύση στους αμερικανικούς τεχνολογικούς γίγαντες και θα κάνει την Γηραιά ήπειρο λιγότερο ευάλωτη σε εκβιασμούς».

Να μειωθούν οι μονόπλευρες εξαρτήσεις

Είναι σημαντικό να μειωθούν οι μονόπλευρες εξαρτήσεις, τόσο από την Αμερική όσο και από την Κίνα. Και αν η Ευρώπη χρησιμοποιήσει τόσο αμερικανικά όσο και κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, δεν θα συνδεθεί με καμία από τις δύο πλευρές. Αυτό βοηθά σε περίπτωση νέων προσπαθειών εκβιασμού από τον Τραμπ, αλλά δίνει επίσης στην Ευρώπη μεγαλύτερη ελευθερία να αντιδράσει σε περίπτωση που η Κίνα, για παράδειγμα, εισβάλει στην Ταϊβάν.

Η κατάσταση παραμένει περίπλοκη. Δεν προκαλεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι, ενώ η Κίνα επιδεικνύει διπλωματική γοητεία, συνεχίζει να επικεντρώνεται στρατηγικά στην επέκταση των δικών της δυνατών σημείων.

Το νέο πενταετές σχέδιο της Κίνας προσανατολίζεται για άλλη μια φορά σαφώς προς αυτή την κατεύθυνση. Δίνει έμφαση σε περισσότερη τεχνολογική καινοτομία, μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα και αυξημένη ανεξαρτησία. Το άνοιγμα θα πραγματοποιηθεί κυρίως εκεί που εξυπηρετεί τα ίδια τα συμφέροντα της Κίνας.

Το ερώτημα πάντως παραμένει: Είναι όντως δυνατόν να καταφέρει η Δύση χωρίς διαιτητή; «Στις δύο προηγούμενες χρυσές εποχές της παγκοσμιοποίησης, τον 19ο αιώνα και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρχε πάντα ένας ηγεμόνας, μια κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη, που κρατούσε τα πράγματα ενωμένα και εξασφάλιζε σχετικά ελεύθερο εμπόριο», λένε Ευρωπαίοι αναλυτές και εξηγούν: Τον 19ο αιώνα, αυτή ήταν η Μεγάλη Βρετανία και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν οι ΗΠΑ. Υπενθυμίζουν μάλιστα, ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πριν από λίγο καιρό έδειξαν ανοιχτά την προθυμία τους να υιοθετήσουν μια πιο σκληρή στάση έναντι της Κίνας, μαζί με την Ουάσιγκτον. Στις ευρωπαϊκές συνόδους επίσης, στο θέμα της Αρκτικής, η Κίνα αναφέρεται συχνά ως απειλή , μαζί με τη Ρωσία.

Πηγή: naftemporiki.gr

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Σε μια νέα προκλητική κίνηση προχώρησε η Τουρκία, παραμονές, μάλιστα, της πολυαναμενόμενης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας: Εξέδωσε δύο NAVTEX για το μισό Αιγαίο με ασυνήθιστα μεγάλη διάρκεια, μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2027 – για δύο χρόνια, δηλαδή.

Η Άγκυρα επαναφέρει, μάλιστα, το σύνολο των αναθεωρητικών της αξιώσεων στο Αιγαίο με την προκλητική ρητορική περί «αποστρατιωτικοποιημένων» νησιών.

Οι επιδιώξεις της Άγκυρας δεν χωρούν παρερμηνείες. Οι πάγια παράνομες και εκτός διεθνούς Δικαίου αξιώσεις της δεν διαφοροποιούνται στο ελάχιστο.

Η τουρκική αλαζονεία, όμως, έχει φτάσει στα ύψη, έχοντας εξασφαλίσει ευήκοα ώτα στον Λευκό Οίκο.

Οι Αμερικανοί βιάζονται, άλλωστε, να επιλύσουν τις γεωπολιτικές διαφορές, για να αξιοποιήσουν τα πετρέλαια στην περιοχή.

Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, έχει προαναγγείλει μια αμερικανική παρέμβαση για μια «νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων» στην ευρύτερη περιοχή.

Οι συνθήκες επιδεινώνονται για τη χώρα μας, καθώς η Τουρκία αποφάσισε «αυθημερόν» να μετάσχει στο νεοϊδρυθέν Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου Τραμπ. Όπως και το Ισραήλ, άλλωστε.

Πώς θα αντιδράσει η Αθήνα μπροστά σε αυτή τη νέα δυσχερή πραγματικότητα; Η εικόνα που εξέπεμψε μέχρι τώρα η κυβέρνηση δείχνει αμηχανία.

Σε ποδοσφαιρικούς όρους, η κυβέρνηση παίζει «κατενάτσιο», ελπίζοντας ότι ο Τραμπ δεν θα ασχοληθεί με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ειδικά στο επόμενο διάστημα που θα έχει ξεκινήσει και επίσημα η προεκλογική περίοδος.

Ο πρωθυπουργός μπορεί να απέφυγε -ή να μην μπόρεσε- να πάει στο Νταβός και έτσι δεν μπήκε στη βάσανο να αποφύγει live τις πιέσεις του Τραμπ.

Τι θα γίνει, όμως, αν ο Αμερικανός πρόεδρος τον καλέσει στον Λευκό Οίκο; Όχι, φυσικά, για την επιβολή του διεθνούς Δικαίου στο Αιγαίο, αλλά για την εφαρμογή της πολιτικής Τραμπ, ότι «το μόνο όριο είναι η ηθική μου».

Η εμπειρία δείχνει ότι καθυστερημένες αντιδράσεις μπορούν να οδηγήσουν σε υποχωρήσεις. Και υποχωρήσεις δεν χωράνε στα εθνικά θέματα.

Η Ελλάδα, άλλωστε, δεν μπορεί καν να υπολογίζει στην Ευρώπη, όταν η Ε.Ε. εμφανίζεται ανήμπορη να υπερασπιστεί τον παγκόσμιο ρόλο της. Το ευρωπαϊκό «κλαδί» τρίζει επικίνδυνα, άλλωστε.

Αυτό φάνηκε και στο Νταβός. Μια ζαλισμένη Ευρώπη και ένας θριαμβευτής Τραμπ να παίρνει, τελικά, αυτό που κατά βάθος ήθελε: Αμερικανικά εδάφη ως βάσεις στη Γροιλανδία. Και η Ευρώπη «ανακουφίστηκε» που ο Τραμπ δεν πήρε όλο τον… πάγο του νησιού.

Πηγή: naftemporiki.gr

Η Μόσχα, η Ουάσιγκτον, το Πεκίνο και τελευταία, η Ευρώπη, έχουν εμπλακεί σε ένα «μεγάλο παιγνίδι» σε αυτήν την Πολική περιοχή, που για καιρό ήταν μια γεωπολιτική υποσημείωση

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Οι φιλοδοξίες του προέδρου Τραμπ για τη Γροιλανδία έχουν φέρει στο προσκήνιο την Αρκτική – μια περιοχή που βρίσκεται στην στρατηγική ατζέντα πολλών χωρών εδώ και πολύ καιρό.

Η Μόσχα, η Ουάσιγκτον, το Πεκίνο και τελευταία, η Ευρώπη, έχουν εμπλακεί σε ένα «μεγάλο παιγνίδι» σε αυτήν την Πολική περιοχή, που για καιρό ήταν μια γεωπολιτική υποσημείωση. Αλλά με το λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής και χάρη στις νέες τεχνολογίες, η περιοχή έχει γίνει πολύ πιο προσβάσιμη για τη ναυσιπλοία και κυρίως για την εκμετάλλευση των πλούσιων πόρων της.

Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία αφορούν στην πραγματικότητα έναν επαναπροσδιορισμό ολόκληρης της σχέσης μεταξύ των δύο χωρών – και στην Αρκτική.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετέχουν ήδη στην επιχείρηση «Αρκτική Αντοχή», στέλνοντας τώρα στρατιώτες στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την Στοκχόλμη μάλιστα, θα σταλούν αρκετές χιλιάδες στρατιώτες από διάφορες συμμαχικές χώρες.

Στη νέα «Αρκτική Στρατηγική» των Ηνωμένων Πολιτειών, που δημοσιεύτηκε το 2024, τονίζεται ότι η περιοχή είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Η Αρκτική ορίζεται μάλιστα ως το βόρειο μέτωπο του Ινδο-Ειρηνικού θεάτρου, ένα βασικό σημείο για την κατανόηση της επιθετικότητας της Ουάσιγκτον προς τη Γροιλανδία.

Η Αρκτική διαθέτει θαλάσσια στρατηγικά σημεία, όπως ο Βερίγγειος Πορθμός και η Θάλασσα του Μπάρεντς – τα οποία, χάρη στην κλιματική αλλαγή, καθίστανται στρατηγικά για τη ναυτική κυκλοφορία, ανοίγοντας νέες οδούς επικοινωνίας και αυξάνοντας έτσι τον διεθνή ανταγωνισμό. Σε αυτό το έγγραφο, η Ουάσιγκτον αναφέρει ότι οι δραστηριότητες της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική – και η αυξανόμενη συνεργασία τους – αλλάζει τη σταθερότητα και το συνολικό πλαίσιο ασφάλειας του ΝΑΤΟ

Ο παράγοντας Κίνας

Για τους Αμερικανούς, ο μεγαλύτερος αποσταθεροποιητικός παράγοντας στην Αρκτική είναι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Παρατηρείται ότι το Πεκίνο συμπεριλαμβάνει την Αρκτική στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του και επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή και τις δραστηριότητές του. Αν και η Κίνα δεν είναι αρκτικό έθνος, προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη συνεχιζόμενη δυναμική στην Αρκτική για να επιδιώξει μεγαλύτερη επιρροή και πρόσβαση, να αξιοποιήσει τους πόρους της και να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση του Απώτατου Βορρά.

Για παράδειγμα, το Πεκίνο προωθεί την κατασκευή υπερσύγχρονων παγοθραυστικών και, κατά τη διάρκεια των 13 ερευνητικών αποστολών στην Αρκτική που έχουν διεξαχθεί μέχρι σήμερα, τα πλοία της έχουν δοκιμάσει, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων, μη επανδρωμένα υποβρύχια drones.

Τα τελευταία χρόνια, το Πολεμικό Ναυτικό της Κίνας πραγματοποιεί ασκήσεις γύρω από την Αρκτική ζώνη, παράλληλα με το Ρωσικό Ναυτικό. Η πολιτική του Πεκίνου για την Αρκτική του 2018 υποστηρίζει ότι και τα μη αρκτικά κράτη θα πρέπει να συμβάλουν στο «κοινό μέλλον της ανθρωπότητας» της περιοχής λόγω της παγκόσμιας σημασίας της Αρκτικής. Ο «Πολικός Δρόμος του Μεταξιού» έχει χρησιμοποιηθεί για να κερδίσει έδαφος με επενδύσεις σε υποδομές και φυσικούς πόρους, όπως στη Γροιλανδία, όπου, ωστόσο, οι περισσότερες κινεζικές εταιρείες έχουν εκτοπιστεί, μεταξύ άλλων από παραχωρήσεις εξόρυξης, με τη βούληση της Δανίας.

Το λιώσιμο των πάγων

Ο σημαντικότερος λόγος για την ανανεωμένη σημασία της Αρκτικής είναι η βελτιωμένη προσβασιμότητα. Η Αρκτική βίωσε μάλιστα πέρυσι την πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με την Αμερικανική υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ) που σκιαγραφεί μια ανησυχητική εικόνα για αυτήν την περιοχή, η οποία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Με την υποχώρηση των πάγων, η ετήσια περίοδος κατά την οποία η Βόρεια Θάλασσα και το Βορειοανατολικό Πέρασμα είναι ανοικτά στη ναυσιπλοία χωρίς περιορισμούς για σχεδόν τρεις μήνες χωρίς να χρειάζεται η βοήθεια παγοθραυστικών. Η Αρκτική διαδρομή μειώνει έτσι σημαντικά τους χρόνους μεταφοράς από και προς την Ασία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ένα ταξίδι από την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού προς την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ διαρκεί 22 ημέρες. Μέσω της Αρκτικής, χρειάζονται μόνο 10 ημέρες.

Στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής

Ωστόσο, η αύξηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας φέρνει νέους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των απειλών για την ασφάλεια και την ανάγκης για ισχυρότερο εδαφικό έλεγχο, κυρίως στη Γροιλανδία. «Η ασφάλεια αυτών των ναυτιλιακών οδών απαιτεί στρατιωτική εποπτεία από τα κράτη της Αρκτικής. Αυτή η ανάγκη ενισχύεται από το γεγονός ότι, με την υποχώρηση των πάγων, ορισμένα από τα φυσικά εμπόδια που απομονώνουν τα κράτη της Αρκτικής μεταξύ τους εξαφανίζονται επίσης», αναφέρουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επίσης διευκολύνει την πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων ορυκτών της Αρκτικής. Βελτιωμένα παγοθραυστικά με προηγμένο σχεδιασμό κύτους και πιο ισχυρά συστήματα πρόωσης επιτρέπουν πλέον την πλοήγηση όλο το χρόνο σε προηγουμένως απρόσιτα νερά. Οι βελτιωμένες τεχνολογίες σεισμικής απεικόνισης και υπεράκτιων γεωτρήσεων, επιτρέπουν άλλωστε, την αποτελεσματικότερη εξόρυξη πόρων κάτω από τον καλυμμένο με πάγο, βυθό της θάλασσας.

«Μαζί με τις ευκαιρίες, αυξάνονται και τα οικονομικά κίνητρα για την εξασφάλιση αυτών των πολύτιμων πόρων, οδηγώντας σε αυξημένες εντάσεις σχετικά με τα χωρικά ύδατα και τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες. Για να μην αναφέρουμε τον ανταγωνισμό για τα αλιευτικά δικαιώματα και τα θαλάσσια σύνορα, ο οποίος θα εντείνει περαιτέρω τις γεωπολιτικές διαμάχες καθώς τα έθνη επιδιώκουν να προστατεύσουν την πρόσβασή τους σε ζωτικές πηγές τροφίμων και ευκαιρίες εισοδήματος», προσθέτουν οι ίδιες πηγές λες.

Οι δορυφόροι σε πολική τροχιά

Εκτός από τα οικονομικά της πλεονεκτήματα, η Αρκτική προσφέρει επίσης μοναδικές στρατιωτικές ευκαιρίες. Για παράδειγμα, η γεωγραφική της θέση αποτελεί πλεονέκτημα για τους δορυφόρους σε πολική τροχιά, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την παγκόσμια επικοινωνία, την επιτήρηση και τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Καθώς οι ένοπλες δυνάμεις βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε τεχνολογίες που βασίζονται σε δορυφόρους, η πρόσβαση στις υποδομές της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένων των δορυφορικών σταθμών της, καθίσταται απαραίτητο συμπλήρωμα των δυνατοτήτων επιτήρησης του διαστήματος.

Επιπλέον, η Αρκτική βρίσκεται στην ταχύτερη διαδρομή πτήσης από την Ασία προς τη Βόρεια Αμερική – που σημαίνει ότι βρίσκεται στην ταχύτερη διαδρομή για διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και στρατηγικά βομβαρδιστικά που πετούν από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη. Μπορεί επομένως να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για πιθανές απειλές.

Ωστόσο, προς το παρόν η στρατιωτική ανάπτυξη στην Αρκτική παρουσιάζει σημαντικές προκλήσεις. Το ακραίο κρύο, το μόνιμα παγωμένο έδαφος και τα καλυμμένα με πάγο νερά δημιουργούν δυσκολίες τόσο για το προσωπικό όσο και για τον εξοπλισμό. Οι στρατιώτες πρέπει να εκπαιδευτούν ώστε να αντέχουν στις παγωμένες συνθήκες, ενώ τα οχήματα, τα όπλα και τα αεροσκάφη πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να λειτουργούν αξιόπιστα σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν.

Σήμερα, υπάρχουν λίγες μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στην Αρκτική και οι επιλογές ανεφοδιασμού είναι σπάνιες. Σε αντίθεση με άλλα στρατιωτικά θέατρα, οι δυνάμεις στην Αρκτική πρέπει να λειτουργούν με υψηλό βαθμό αυτάρκειας.

Η απομόνωση της περιοχής επηρεάζει επίσης τα δίκτυα επικοινωνιών, τα οποία απαιτούν μεγαλύτερη εξάρτηση από δορυφορικά συστήματα και ραδιοκύματα υψηλής συχνότητας για ασφαλή και αποτελεσματικό στρατιωτικό συντονισμό.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της κυβερνοασφάλειας: τα δίκτυα της Αρκτικής είναι ευάλωτα σε επιθέσεις και έχουν περιορισμένη πρόσβαση για έγκαιρες επισκευές και υποστήριξη. «Όλα αυτά καθιστούν την επιχείρηση στην περιοχή εξαιρετικά δαπανηρή», λένε στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες. «Τα έθνη με συμφέροντα στην Αρκτική πρέπει να σταθμίσουν την οικονομική βιωσιμότητα μιας μακροπρόθεσμης στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, εξισορροπώντας τις προτεραιότητες εθνικής ασφάλειας με το οικονομικό κόστος μιας ανάπτυξης στην περιοχή».

Οι ειδικοί εξηγούν μάλιστα ότι «οι ναυτικές επιχειρήσεις στην Αρκτική απαιτούν εξειδικευμένες στρατηγικές συντήρησης και ταχείας ανάπτυξης που λαμβάνουν υπόψη τις ξαφνικές καιρικές αλλαγές που επηρεάζουν την ορατότητα και την κινητικότητα. Τα πυρηνοκίνητα παγοθραυστικά είναι επίσης απαραίτητα τόσο για στρατιωτικές όσο και για εμπορικές δραστηριότητες. Μπορούν να διασπάσουν πάγο πάχους έως και τριών μέτρων, διπλάσιο από τα ντιζελοκίνητα σκάφη, τα οποία απαιτούν επίσης ανεφοδιασμό. Ωστόσο, η λειτουργία και η συντήρηση πυρηνοκίνητων παγοθραυστικών είναι δαπανηρή και μόνο η Ρωσία διαθέτει τέτοια σκάφη.

Η Ρωσία παγκόσμιος ηγέτης στην Αρκτική

Η Ρωσία είναι παγκόσμιος ηγέτης στην στρατιωτική ανάπτυξη της Αρκτικής. Η Μόσχα έχει ανοίξει ξανά βάσεις στην Αρκτική και έχει επεκτείνει τον Βόρειο Στόλο της, ενώ τα περιορισμένα λιμάνια βαθέων υδάτων των ανταγωνιστών της περιορίζουν τις δυνατότητες ανεφοδιασμού και υποστήριξης για το ναυτικό, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εκτεταμένες υποδομές.

Η Ρωσία ειδικότερα είναι η χώρα που κάνει τα περισσότερα για να ανακτήσει το στρατηγικό αποτύπωμα που χάθηκε με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Τα τελευταία 15 χρόνια, ο Πρόεδρος Πούτιν έχει δρομολογήσει μια σειρά μέτρων που αποσκοπούν στην αποκατάσταση της παρουσίας της Ρωσίας στην Αρκτική, ιδίως όσον αφορά τις υποδομές, την ενέργεια και τους στρατιωτικούς πόρους. Επιπλέον, η Ρωσία, μαζί με τον Καναδά, είναι η χώρα με το μεγαλύτερο τμήμα της Αρκτικής, επομένως για τη Μόσχα, από την εποχή της ΕΣΣΔ, αντιπροσώπευε ένα σύνορο όχι μόνο για άμυνα, αλλά και προς χρήση για την προβολή της δύναμής της προς τη βορειοαμερικανική ήπειρο.

Η Ευρώπη σε αναζήτηση

Η Ευρώπη έχει επίσης ανακτήσει την παρουσία της στην Αρκτική, αν και σε μικρότερο βαθμό από τις τρεις άλλες παγκόσμιες δυνάμεις: εντός του ΝΑΤΟ, η παρουσία στην Ισλανδία έχει επιστρέψει σε συνεχές επίπεδο, ειδικά όσον αφορά τα αεροπορικά μέσα για αποστολές εναέριας αστυνόμευσης και θαλάσσιας επιτήρησης. Ορισμένες σκανδιναβικές χώρες όπως η Νορβηγία, η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν αυξήσει τον ρυθμό των ασκήσεών τους στην Αρκτική.

Όπως λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες, είναι απαραίτητο, δεδομένης της επιστροφής της πολιτικής των σφαιρών επιρροής, να διατηρούνται μόνιμες, στρατιωτικοποιημένες παρουσίες και της ΕΕ στον Αρκτικό Κύκλο.

Πηγή: naftemporiki.gr

Hμερομηνίες για συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο αναζητεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης - Απειλητικός τόνος στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα Ερντογάν

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας προοιωνίζεται το 2026. Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν έδωσε άλλωστε τον τόνο στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, απειλώντας ότι η Άγκυρα «δεν θα ανεχτεί ποτέ τετελεσμένα, κλοπές ή πειρατεία στη γαλάζια πατρίδα μας».

Σαφώς, η απειλή Ερντογάν στρέφεται ενάντια στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αφορά πρωτίστως το Ισραήλ, αλλά στο «στόχαστρο» του Ερντογάν μπαίνουν Ελλάδα και Κύπρος.

Και μάλιστα σε μια περίοδο που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αναλάβει την προεδρία της Ε.Ε. για ένα εξάμηνο.

Γεωπολιτική αντιπαλότητα και νέα μέτωπα

Σε κάθε περίπτωση, το Κυπριακό και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αναμένεται να επηρεαστούν τη νέα χρονιά από την εμφάνιση μιας γεωπολιτικής αντιπαλότητας μεταξύ της Τουρκίας από τη μια πλευρά και του άξονα Ισραήλ-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από την άλλη.

Μια αντιπαράθεση που σκιάζει το γεωπολιτικό τοπίο της περιοχής που περιλαμβάνει το Λεβάντε, την Αραβική Χερσόνησο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Αφρική: Το Ισραήλ και τα Εμιράτα, επιπλέον, βλέπουν τον περιορισμό των φιλοδοξιών της Άγκυρας στη Συρία αλλά και τη Λιβύη ως έναν κοινό στόχο.

Τώρα, το Ισραήλ έχει ανοίξει το μέτωπο της Σομαλιλάνδης στο Κέρας της Αφρικής, αποδυναμώνοντας τη Σομαλία, στην οποία η Τουρκία έχει στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα.

Η αίσθηση ότι δημιουργούνται νέα μέτωπα θα εντείνει την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας για τις εξελίξεις στην άμεση γειτονιά της, μεταξύ άλλων και με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Τα ήρεμα νερά των τελευταίων τριών ετών έχει άλλωστε ταράξει η Τουρκία με τις συνεχείς, πλέον, παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, κυρίως όμως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επηρεάζονται από την ολοένα και στενότερη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και στο Ισραήλ, το οποίο αποτελεί -προς το παρόν τουλάχιστον- τον πιο ουσιαστικό περιφερειακό αντίπαλο της Τουρκίας.

Βετεράνος διπλωμάτης που έχει «φάει με το κουτάλι» τις ελληνοτουρκικές σχέσεις εδώ και δεκαετίες, λέει στη «Ν» ότι «αναμφίβολα, Ελλάδα και Ισραήλ έχουν κάθε λόγο να διατηρούν και να ενισχύουν μια στρατηγική σχέση».

Η συνεργασία με το Ισραήλ

«Η συνεργασία σε τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία, η άμυνα, η πολιτική προστασία και η καινοτομία έχει αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη και στις δύο χώρες.

Πρόκειται για μια σχέση βασισμένη στη σύγκλιση συμφερόντων και όχι σε δεσμεύσεις αμοιβαίας στρατιωτικής εμπλοκής.

Άλλο η στρατηγική σχέση, άλλο η στρατιωτική συμμαχία», λέει στη «Ν» ο πολύπειρος βετεράνος διπλωμάτης, που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του.

«Η στρατηγική σχέση αφορά συνεργασία, συντονισμό πολιτικών, κοινά έργα και αμοιβαίο όφελος. Η συμμαχία όμως προϋποθέτει κάτι πολύ βαρύ: κοινή απειλή και άρα την ύπαρξη κοινού εχθρού. Αυτή η διάκριση δεν είναι θεωρητική. Είναι βαθιά πολιτική και απολύτως πρακτική. Η συμμαχία, από τη φύση της, απαιτεί κοινή ανάγνωση απειλών και κοινή στάση απέναντι σε τρίτους. Σε μια περιοχή τόσο εύθραυστη όσο η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή μια τέτοια επιλογή δεν είναι ουδέτερη.

Δημιουργεί γραμμές αντιπαράθεσης, εγκλωβίζει χώρες σε συγκρούσεις που δεν είναι δικές τους και περιορίζει επικίνδυνα τη διπλωματική τους ευελιξία».

Η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να έχει διάρκεια, συνέπεια και θεσμικό βάθος. Δεν μπορεί να εξαρτάται από πρόσωπα ούτε από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες τρίτων χωρών.

«Η Ελλάδα, ιστορικά λειτούργησε ως δύναμη διαλόγου, σταθερότητας και γέφυρας, όχι ως μέρος στρατιωτικών αξόνων που οξύνουν τις εντάσεις», τονίζει η ίδια πηγή στη «Ν» και προσθέτει:

«Πέραν της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, η οποία πλέον τέμνεται και με την τουρκοϊσραηλινή εχθρότητα, τίθεται ένα κρίσιμο και συστηματικά αποσιωπημένο ερώτημα: πώς αντιλαμβάνονται αυτή τη λεγόμενη συμμαχία οι αραβικές χώρες, οι οποίες εξακολουθούν να θεωρούν το Ισραήλ εχθρική χώρα ή, στην καλύτερη περίπτωση, έναν αναγκαστικό και ασταθή συνομιλητή;

Πώς επηρεάζει αυτή η επιλογή τις παραδοσιακές σχέσεις της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο, σχέσεις ιστορικές, πολιτικές και οικονομικές, που οικοδομήθηκαν διαχρονικά πάνω στην ισορροπία, στον σεβασμό και στον διάλογο;».

Θα γίνει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας;

Αν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι ασαφής, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό, αλλά βαθιά στρατηγικό.

Οι διεθνείς σχέσεις δεν οικοδομούνται με συμβολισμούς, φωτογραφίες και δηλώσεις καλής θέλησης. Οικοδομούνται με καθαρή αντίληψη κινδύνων, κόστους και συνεπειών.

Πολλοί διπλωμάτες και αναλυτές διερωτώνται ποια επίδραση θα έχουν αυτές οι εξελίξεις στον ελληνοτουρκικό διάλογο.

Και οι δύο πλευρές έχουν εκκινήσει τις διαδικασίες για να λάβουν χώρα οι συναντήσεις για τη θετική ατζέντα και τον πολιτικό διάλογο, περί τα μέσα του Ιανουαρίου.

Υποτίθεται επίσης ότι αναζητούνται ημερομηνίες για τη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, το πρώτο τρίμηνο του 2026, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, όπως είχε ανακοινώσει πρόσφατα ο ίδιος ο πρωθυπουργός.

Το ερώτημα είναι βέβαια αν θα γίνει η συνάντηση ή θα πάει στις ελληνικές καλένδες. Και αν πραγματοποιηθεί τελικά, τι θα συνεισφέρει πέρα από «λόγια φιλίας», που στην πράξη θα χαθούν στον αέρα του Αιγαίου. Όπως άλλωστε και η περίφημη Διακήρυξη των Αθηνών!

Με διαδομένα μάλιστα τα εγκώμια που έπλεξε ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ στον Τούρκο ομόλογό του Ερντογάν -παρουσία μάλιστα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου- στο Μαρ-α-Λάγκο, είναι πολύ πιθανό να δούμε την αλαζονεία της Άγκυρας να απογειώνεται.

Η Κύπρος στην προεδρία ης Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στην εξίσωση μπαίνει επίσης αντικειμενικά και η ανάληψη γι’ αυτό το εξάμηνο της προεδρίας της Ε.Ε. από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ένας ρόλος που ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης αναμφίβολα θα αξιοποιήσει για την ενίσχυση του διεθνούς στάτους της Κύπρου.

Στο πλαίσιο αυτό, πάντως, ανησυχία προκαλεί και η εμπλοκή της Κύπρου σε μια λογική στρατιωτικής σύμπραξης.

Η μετατόπιση του κέντρου βάρους από τη διπλωματική επίλυση του Κυπριακού σε σχήματα αποτροπής κινδυνεύει να οδηγήσει στις καλένδες την επίλυσή του, με βάση το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.

Πηγή: naftemporiki.gr

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2026 αναμένονται αναταράξεις, πολιτικές και οικονομικές

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

«Δεν θα βαρεθούμε καθόλου, μα καθόλου, τη νέα χρονιά» προφήτευσε σε μια συνομιλία μας ένας βετεράνος πολιτικός. «Εδώ και δεκαετίες είχαμε να δούμε μια τόσο… χύμα κατάσταση», όπως είπε χαρακτηριστικά. «Πολλοί οι κόκορες στη διεθνή αλλά και την εγχώρια σκηνή, μόνο που το παγκόσμιο “κοτέτσι” λειτουργεί πλέον με σκληρούς ιδιοκτήτες, που καθορίζουν όλο και περισσότερο τις εξελίξεις στο εξωτερικό, αλλά και το εσωτερικό των περισσοτέρων χωρών».

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2026 αναμένονται αναταράξεις, πολιτικές και οικονομικές.

Στο εσωτερικό, η χώρα μας ήδη βιώνει σοβαρές αναταράξεις με την πρωτοφανή εξέγερση των αγροτών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε «ενθαρρυντική εξέλιξη» το γεγονός ότι 18 μπλόκα λένε «ναι» σε διάλογο με την κυβέρνηση, αλλά την ίδια ώρα τα υπόλοιπα σφίγγουν τον κλοιό μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.

Δυσαρέσκεια καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις και από τα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα: Μόνο το 12% βλέπει θετικά την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης κι ας ευημερούν οι μακροοικονομικοί αριθμοί. Μόλις το 15% πιστεύει ότι αντιμετωπίζονται σωστά τα ζητήματα προστασίας των θεσμών και πάταξης της διαφθοράς.

Όταν, άλλωστε, το 62,5% των μισθωτών έχει μισθό κάτω από 956 ευρώ, καθαρά, τι να πει κανείς για την ακρίβεια στα ράφια. Καινούργια κόμματα φαίνεται πως θα ξεπροβάλουν τη νέα χρονιά, καθώς η μεταπολίτευση δείχνει πως πνέει τα λοίσθια.

Οι εσωτερικές αναταράξεις επηρεάζονται πάντως σε μεγάλο βαθμό και από τις εξωτερικές.

Στον πρώτο κιόλας χρόνο της δεύτερης θητείας του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει φέρει μια μεγάλη επανάσταση, που επηρεάζει κάθε γωνιά του πλανήτη. Είναι σαν ένας κόσμος να αποσυντίθεται και ένας άλλος να βρίσκεται στη διαδικασία διαμόρφωσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες σπάνε την 80χρονη συμμαχία τους με την Ευρώπη.

Η Ατλαντική Συμμαχία εξακολουθεί βέβαια να υπάρχει στα χαρτιά, αλλά ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται ολοένα και πιο εχθρικός απέναντι στη γηραιά ήπειρο, υιοθετώντας και ενισχύοντας πολιτικές δυνάμεις που συμμερίζονται τις ιδέες του Τραμπ.

Και η άποψη ότι ο επόμενος πρόεδρος μετά τον Τραμπ θα εγκαταλείψει την πολιτική του είναι εξαιρετικά λανθασμένη. Η μεταπολεμική τάξη δεν υπάρχει πλέον. Και η Ευρώπη είναι ηττημένη.

Τώρα, η ιαχή «Ουαί τοις ηττημένοις» του Γαλάτη βασιλιά Βρέννου, που κατέλαβε και λεηλάτησε για πρώτη φορά τη Ρώμη το 390 π.Χ., αντηχεί δυσοίωνα μετά από 25 αιώνες στους Ευρωπαίους, που έχουν διαβάσει λίγη ιστορία. Αλίμονο, λοιπόν, στους ηττημένους!

Πηγή: naftemporiki.gr

Χωρίς υπερβολή, η Ευρώπη σήμερα είναι περισσότερο αντικείμενο της πολιτικής άλλων ανθρώπων, παρά ένας παράγοντας ικανός να επηρεάσει τον υπόλοιπο κόσμο

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Ο πιο ισχυρός πολιτικός της Ευρώπης δεν είναι Ευρωπαίος, αλλά Αμερικανός! Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μεγαλύτερη επιρροή στην Ευρώπη από οποιονδήποτε άλλον Ευρωπαίο ηγέτη.

Αυτή είναι η εκτίμηση της ευρωπαϊκής ιστοσελίδας Politico, στον κατάλογο που εκδίδει κάθε χρόνο με την αξιολόγηση των 28 σημαντικότερων Ευρωπαίων ηγετών. Μπορεί η αξιολόγηση να ακούγεται παράλογη, αλλά το Politico εξηγεί ότι καμία άλλη προσωπικότητα δεν έχει τόση επιρροή στην ευρωπαϊκή πολιτική όσο ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Παραδοσιακά η λίστα των 28 περιλαμβάνει μόνο Ευρωπαίους – ανθρώπους που ζουν ή εργάζονται στην ήπειρο. Αλλά αν υπήρξε ποτέ μια στιγμή για να γίνει μια εξαίρεση, αυτή είναι τώρα», εξηγεί το Politico. «Η σκιά του Τραμπ απλώνεται τόσο έντονα πάνω από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που οι αποφάσεις του – ή οι εκρήξεις του – έχουν αναδιαμορφώσει τα πάντα, από τους αμυντικούς προϋπολογισμούς μέχρι την εμπορική πολιτική και την εσωτερική πολιτική, εντός των επιμέρους χωρών.

Για την ιστορία, στη λίστα του Politico με τους 28 σημαντικότερους ηγέτες στην Ευρώπη, τρίτος είναι ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, πέμπτος ο Βλάντιμιρ Πούτιν, 14ος ο Ζελένσκι και μόλις 19ος ο Εμμανουέλ Μακρόν. Για Ελληνες φυσικά, ούτε λόγος να γίνεται!

Χωρίς υπερβολή, η Ευρώπη σήμερα είναι περισσότερο αντικείμενο της πολιτικής άλλων ανθρώπων, παρά ένας παράγοντας ικανός να επηρεάσει τον υπόλοιπο κόσμο.

Το είχε πει ο Όμηρος

Όπως έλεγε, σύμφωνα με τον Όμηρο στην Ιλιάδα, ο Αχιλλέας στον Αγαμένονα: «Δημοβόρος βασιλεύς, επεί ουτιδανοίσιν ανάσσεις»- Λαοφάγε βασιλιά, κυβερνάς «ουτιδανούς», δηλαδή, τιποτένιους!

Και απέναντι σε αδύναμους υποτακτικούς, ο «λαοφάγος βασιλιάς», δεν διστάζει να έχει έναν κώδικα, σκόπιμα απρόβλεπτο και πολλές φορές και επικίνδυνο: Κολακεύει και υποκινεί ταυτόχρονα. Καυχιέται και κοροϊδεύει. Επαίρεται και κατακεραυνώνει τους άλλους, μερικές φορές στην ίδια πρόταση. Με μια ωμή γλώσσα που κανένας παγκόσμιος ηγέτης δεν τολμά να χρησιμοποιεί…

Η προσπάθεια να περιγραφεί η σχέση της Ευρώπης με τον Ντόναλντ Τραμπ έχει γίνει μια άσκηση πλήρους διπλωματίας. Είναι εταίρος; Περιστασιακά. Είναι απειλή; Κατά καιρούς. Μια δύναμη που αναδιαμορφώνει τη σχέση με τους δικούς του όρους; Πάντα.

Αστάθεια

Οι ηγέτες της Ευρώπης καταλαβαίνουν ότι έχουν να κάνουν με έναν ασταθή εταίρο. Βλέπουν την απρόβλεπτη κατάσταση και την αυξανόμενη ασυμμετρία.

Κάθε αποσταθεροποιητική επίδειξη κυριαρχίας από τον Τραμπ, παρά τις απεγνωσμένες παραινέσεις από την Ευρώπη, ακολουθούν πράξεις ταπείνωσης από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Αλλά αυτό προκαλεί νέες τιμωρίες από τον «Λαοφάγο βασιλιά»

Οι «ουτιδανοί» θρηνούν κατ` ιδίαν και μουρμουρίζουν δημοσίως, για τη ζημιά που προκαλείται στη διατλαντική σχέση.

Αλλά το συλλογικό συμπέρασμα φαινόταν να είναι, προς το παρόν, η απορρόφηση των κραδασμών.

Ο ένας μετά τον άλλον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ελπίζουν να «πετάξουν» στην Ουάσιγκτον, με την ελπίδα πώς θα βρουν στήριξη από τον Αμερικανό πρόεδρο.

Αλλά, οι περισσότεροι «συστημικοί» ηγέτες βλέπουν με νευρικότητα τον Τραμπ να στηρίζει πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη, που άλλοι τις ονομάζουν «ακροδεξιές», άλλοι «πατριωτικές», αλλά σίγουρα «φιλο-Τραμπικές». Με βάση μάλιστα, το νέο δόγμα Τραμπ, στις εκλογές που θα διεξάγονται στο εξής στις χώρες μέλη, η προοπτική μιας αμερικανικής παρέμβασης στη ζυγαριά, έχει γίνει μια διαρκής ανησυχία για πολλούς κυβερνώντες….

Πηγή: naftemporiki.gr

Μέχρι πότε θα αναγκαζόμαστε να το αποδεχόμαστε; Με ηγέτες, καταδικασμένους να είναι «πιόνια»;

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

«Η Ευρώπη δεν είναι πιόνι, αλλά ένας κυρίαρχος παράγοντας για τα δικά της συμφέροντα και αξίες», φώναζε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς από το βήμα της Μπούντεσταγκ, απευθυνόμενος ουσιαστικά, στον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ.

«Οι ευρωπαϊκές υποθέσεις μπορούν να αποφασίζονται μόνο στην Ευρώπη…Μια συμφωνία που θα διαπραγματευτούν άλλες μεγάλες δυνάμεις χωρίς τη συγκατάθεση των Ευρωπαίων και της Ουκρανίας, δεν θα παράσχει τη βάση για μια γνήσια, διαρκή ειρήνη», ξιφούλκισε ο Γερμανός καγκελάριος.

Την ίδια ώρα, αποκαλύπτεται από διεθνή μέσα ενημέρωσης ενός «μυστικού σχεδίου», που έχει ετοιμάσει η Γερμανία για την αντιμετώπιση ενός πιθανού πολέμου εναντίον της Ρωσίας.

Tο απόρρητο έγγραφο του γερμανικού υπουργείου Άμυνας περιέχει περισσότερες από 1.200 σελίδες σχεδίων και σεναρίων υλικοτεχνικής υποστήριξης που ουσιαστικά περιγράφουν πώς το ΝΑΤΟ (και όχι η Bundeswehr) θα αναπτύξει έως και 800.000 στρατιώτες και 200.000 στρατιωτικά οχήματα σε γερμανικό έδαφος εάν η Μόσχα εξαπολύσει επίθεση σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Ο Πούτιν διαψεύδει βέβαια με κάθε τρόπο ότι η Μόσχα σχεδιάζει να επιτεθεί στην Ευρώπη. Άλλωστε, πώς μπορούν οι Ρώσοι να εισβάλουν σε άλλες χώρες , όταν δεν έχουν καταφέρει ακόμη να καταλάβουν το τελευταίο τμήμα του Ντόνετσκ;

Ουσιαστικά ο Ρώσος πρόεδρος επιμένει κυρίως ότι το Ντονμπάς και η Κριμαία πρέπει να θεωρούνται ρωσικά, διαφορετικά δεν μπορεί να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.

Εκτός διαπραγμάτευσης η Ευρώπη

Δυστυχώς, είναι μια διαπραγμάτευση στην οποία η Ευρώπη έχει παραμείνει στο περιθώριο, εκτός σκηνής. Προτείνοντας ένα σχέδιο 24 σημείων που εκπονήθηκε από τους λεγόμενους «Προθύμους», γεμάτο δηλώσεις αρχών, αλλά εντελώς αποκομμένο από την πραγματικότητα του πολέμου.

Το σχέδιο των Ευρωπαίων φαίνεται να υπονοεί ότι η Ρωσία έχει «χάσει» τον πόλεμο.

Γαλλία, Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία- οι επικεφαλής των Προθύμων- είναι σαν να παίζουν σε διαφορετικό πρωτάθλημα. Προτείνουν γενικά αποδεκτές δηλώσεις, όπως ότι τα σύνορα μιας χώρας δεν μπορούν να αλλάξουν με τη βία, αλλά δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη τη διαφορετική πραγματικότητα που προκύπτει μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου.

Ο Μακρόν κηρύσσει «εθελοντική στράτευση» των νέων, ακολουθώντας τη γερμανική γραμμή. Ουσιαστικά, όλες οι φιλοπόλεμες δηλώσεις και κινήσεις , χρησιμεύουν για να υποστηρίξουν στην κοινή γνώμη τον θηριώδη επανεξοπλισμό της Ευρώπης.

Οι Ευρωπαίοι δεν εξετάζουν καν την πιθανότητα μιας πιθανής συμφωνίας για τη ειρήνη. Μιας συμφωνίας που θα λαμβάνει υπόψη την ισορροπία δυνάμεων επί του εδάφους και τον πολυπολικό χάρτη του κόσμου. Αντίθετα, κάνουν ό,τι μπορούν για να την σαμποτάρουν

Θέλουν να αμνηστεύσουν τον Ζελένσκι

Για παράδειγμα, οι Βρυξέλλες να επιμένουν στο σχέδιό τους για τη χορήγηση «αμνηστίας» στη διεφθαρμένη κλίκα του Κιέβου, γύρω από τον Ζελένσκι.

Την ώρα που ακόμη και η φον ντερ Λάιεν, από την ιδιωτικότητα του «παλατιού» της στις Βρυξέλλες, γνωρίζει ότι το να βάλει στο τραπέζι τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ που χρειάζονται για να διατηρηθεί μια εντελώς χρεοκοπημένη στρατιωτικά, πολιτικά, οικονομικά και ηθικά Ουκρανική ηγεσία για άλλα δύο χρόνια, θα ανεβάσει στα ύψη την δυσαρέσκεια μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών και των επιχειρήσεων, που παλεύουν με τις υψηλές τιμές ενέργειας λόγω σε μεγάλο βαθμό των ρωσοφοβικών επιλογών που έχουν εγκριθεί από την ΕΕ. Με λίγα λόγια, σε αυτό το «άδειο κουτί» που είναι η Ευρώπη , οι ηγέτες της ζουν με το σύνθημα «όπου υπάρχει πόλεμος, υπάρχει ελπίδα ».

Ο μεγάλος Αλμπέρ Καμύ έγραψε ότι «θα μπορούσε κανείς να ζήσει μέσα σε ένα κούφιο δέντρο, αν ήθελε». Αλλά μακροπρόθεσμα, μπορεί κανείς να βαρεθεί κιόλας. Ο πολεμοχαρής, νέος «ευρωπαϊσμός», είναι το κούφιο δέντρο. Μέχρι πότε θα αναγκαζόμαστε να το αποδεχόμαστε; Με ηγέτες, καταδικασμένους να είναι «πιόνια»;

Πηγή: naftemporiki.gr

«Δεν πρέπει να δίνουμε την εντύπωση ότι το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να αμυνθεί. Μπορεί. Έχει σημαντικό αποτρεπτικό δυναμικό. Συμβατικό, αλλά φυσικά και πυρηνικό», διαβεβαίωσε ο υπουργός ‘Αμυνας Μπόρις Πιστόριους, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το εάν η Ρωσία θα μπορούσε να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ πολύ νωρίτερα από ό,τι υπολογίζεται.

«Η ερώτηση είναι θεωρητική. Οι ειδικοί του στρατού και οι Μυστικές Υπηρεσίες μπορούν να υπολογίσουν στο περίπου το πότε η Ρωσία θα έχει έτοιμες τις στρατιωτικές της δυνάμεις και θα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει επίθεση σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, στην Ανατολική Ευρώπη. Έχουμε πει πως αυτό θα μπορούσε να γίνει από το 2029 και πέρα. Τώρα, υπάρχουν άλλοι που λένε πως αυτό θα ήταν δυνατόν το 2028 και κάποιοι άλλοι, στρατιωτικοί ιστορικοί, πιστεύουν πως είχαμε το τελευταίο καλοκαίρι σε ειρήνη. Δεν πρέπει να δίνουμε την εντύπωση πως το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να αμυνθεί. Μπορεί. Έχουμε ένα ισχυρό αποτρεπτικό δυναμικό. Και συμβατικό, αλλά φυσικά και πυρηνικό. Ανεξάρτητα από αυτό, έχουμε ετοιμοπόλεμες στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά ναι, πρέπει να γίνουμε ακόμη καλύτεροι», δήλωσε ο κ. Πιστόριους σε συνέντευξη που παραχώρησε στην κυριακάτικη Frankfurter Allgemeine Zeitung και, αναφερόμενος ειδικά στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις, τόνισε: «Βρίσκονται σε σημαντικά καλύτερη κατάσταση από ό,τι υπονοούν μερικές φορές τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης. Πάνω απ’ όλα, είναι πολύ καλύτερα τοποθετημένες από ό,τι ήταν πριν από λίγα χρόνια. Είμαστε σε καλό δρόμο, επιταχύνουμε. Για παράδειγμα, έχουμε συνάψει πολύ περισσότερες συμβάσεις για οπλικά συστήματα από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια».

Στην ίδια συνέντευξη, ο υπουργός ‘Αμυνας κάνει λόγο για «ιμπεριαλιστικές φαντασιώσεις» του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν. «Για αυτόν, η ελευθερία μας, η πολιτική μας τάξη, όπως εμείς την ξέρουμε, δεν έχει καμιά σημασία. Στην απειλή αυτή, πρέπει να μπορούμε να απαντήσουμε γρήγορα και αποφασιστικά, ενισχύοντας την αμυντική μας ικανότητα. Και εδώ έχουμε πολλά ακόμη να κάνουμε», ανέφερε, ενώ επανέλαβε την αντίθεσή του στην άμεση επαναφορά της γενικής υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. «Πού θα στεγάζονταν οι 350.000 νέοι άνδρες ενός δεδομένου έτους; Ποιος θα τους εκπαίδευε; Η επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας όπως την γνωρίζαμε στο παρελθόν απλώς αποκλείεται αυτή τη στιγμή. Βασιζόμαστε σκόπιμα στην εθελοντική υπηρεσία. Θέλουμε όσους έχουν κίνητρο και είναι κατάλληλοι. Μακροπρόθεσμα, θα επωφεληθούμε πολύ περισσότερο από αυτό – ακόμα και όταν μιλάμε για υπηρεσία στις εφεδρείες – παρά αν αναγκάσουμε τους νέους να υπηρετήσουν», υποστήριξε.

Και ο Μακρόν απειλεί…

Την πρόθεση της Γαλλίας «να θέσει τη βιομηχανική και τεχνολογική αριστεία της στην υπηρεσία της Ουκρανίας και συνεπώς ολόκληρης της Ευρώπης» εξέφρασε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε από κοινού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ο οποίος τον επισκέφτηκε στο Παρίσι. Ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι η Ρωσία δεν θα πρέπει να υπολογίζει σε «ευρωπαϊκή κόπωση» στο ουκρανικό ζήτημα, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα του θα εξακολουθήσει να ενισχύει την Ουκρανία, όχι μόνο στο στρατιωτικό, αλλά και στο οικονομικό πολιτικό και ανθρωπιστικό επίπεδο. Μία Ουκρανία πιο δυνατή, δημοκρατική και ενταγμένη στην Ευρωπαϊκή Ενωση δυναμώνει την Ευρώπη, είπε επίσης ο Μακρόν, ο οποίος ερωτηθείς αν η Γαλλία θα εξακολουθήσει να κινείται στην ίδια γραμμή όταν ο ίδιος αποχωρήσει το 2027 από την προεδρία της Δημοκρατίας, εξέφρασε την ελπίδα ο πόλεμος της Ρωσίας κατά τις Ουκρανίας να έχει λήξει ως τότε. Σε ό,τι αφορά τις ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης της Ουκρανίας για την κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών της, ο Εμάνουελ Μακρόν δεν υπήρξε ιδιαίτερα σαφής λέγοντας ότι θα εξευρεθούν σταδιακά και στο πλαίσιο της ανάπτυξης των αμυντικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Σημείωσε ωστόσο πως από τη στιγμή που κινητοποιούνται ευρωπαϊκά κεφάλαια υπέρ της Ουκρανίας η Ευρώπη θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκριθεί, υποκαθιστώντας στο μέτρο του δυνατού τις ΗΠΑ.

Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε επίσης ότι θα συνεχιστούν οι ενέργειες κατά του εμπορικού στόλου-φάντασμα της Ρωσίας, μέσω του οποίου χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό ο πόλεμος της Μόσχας κατά της Ουκρανίας, ενώ χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις κατά ρωσικών εταιρειών πετρελαίου εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία της Γαλλίας με τη χώρα του για τα Rafale ιστορική και εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Ουκρανία δεν είναι μόνη της σε ό,τι αφορά την άμυνά της.

Πηγή: militaire.gr

Oleg Petrasiuκ/Ukraine Armed Forces via Reuters

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ζητά ταχεία επίτευξη συμφωνίας για τη χρηματοδότηση του τεράστιου ελλείμματος του προϋπολογισμού της Ουκρανίας ,που ανέρχεται σε 135 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2027

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Η Ουκρανία ξεμένει από χρήματα, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητάει από τους 27 να βάλουν βαθιά «το χέρι στην τσέπη», αλλά οι διαφωνίες είναι πολλές.

Με επιστολή της στα κράτη μέλη, η φον ντερ Λάιεν ζητά ταχεία επίτευξη συμφωνίας για τη χρηματοδότηση του τεράστιου ελλείμματος του προϋπολογισμού της Ουκρανίας ,που ανέρχεται σε 135 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2027.

Η Κομισιόν καλεί μάλιστα τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών να κλείσουν το θέμα στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.

Στο έγγραφο, η φον ντερ Λάιεν επισημαίνει τις «ιδιαίτερα οξείες» οικονομικές ανάγκες που θα έχει η Ουκρανία το 2026 και το 2027: 83,4 δισεκατομμύρια ευρώ για τον στρατό και 55,2 δισεκατομμύρια ευρώ για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την εξάλειψη του ελλείμματος του προϋπολογισμού.

«Η πρόβλεψη βασίζεται σε εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των αρχών του Κιέβου και υποθέτει ότι ο πόλεμος με τη Ρωσία θα έχει τελειώσει πλήρως μέχρι το τέλος του 2026, αν και αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Μια εκεχειρία, που θεωρείται προϋπόθεση για μια ειρηνευτική συμφωνία, δεν φαίνεται ακόμη ορατή», σημειώνουν πάντως Ευρωπαίοι διπλωμάτες.

Η πρόταση κάνει λόγο για έναν «ελάχιστο ετήσιο στόχο 45 δισεκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο, για το 2026 και το 2027. Συνολικά, 90 δισεκατομμύρια ευρώ

Τρεις επιλογές

Η φον ντερ Λάιεν προτείνει τρεις νέες επιλογές για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, που όμως βάζουν την Ευρώπη μεταξύ «Σκύλλας και Χάρυβδης»:

-Τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ να δοθούν με τη μορφή διμερών συνεισφορών από τα κράτη μέλη. Η βοήθεια θα καταβληθεί ως μη επιστρεπτέα επιχορήγηση και θα προσμετρηθεί στον εθνικό προϋπολογισμό κάθε κράτους μέλους.

-Είτε ως κοινό χρέος, με τις πληρωμές των τόκων να πρέπει να καλυφθούν από εθνικές εγγυήσεις ή από τον κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ.

-Η τρίτη επιλογή είναι να «αξιοποιηθούν» τα ρωσικά «παγωμένα» κεφάλαια ύψους 140 δισ. ευρώ της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, η πλειονότητα των οποίων τηρείται στο Euroclear, ένα βελγικό κεντρικό αποθετήριο τίτλων στις Βρυξέλλες. Το ποσό αυτό θα δοθεί ως δάνειο στο Κίεβο, το οποίο θα αποπληρωθεί μόνο εάν η Μόσχα συμφωνήσει να αποζημιώσει την Ουκρανία για τις πολεμικές καταστροφές.

Δημοσιονομικό βάρος ή εμπλοκή με τη Μόσχα

Ευρωπαίοι διπλωμάτες τονίζουν στη Ναυτεμπορική ότι οι δύο πρώτες επιλογές θα αύξαναν το δημοσιονομικό βάρος, καθώς η οικονομική βοήθεια θα προερχόταν είτε από άμεση συνεισφορά από κάθε κράτος μέλος είτε από νέα κεφάλαια που θα έπρεπε να αντληθούν από τις αγορές.

Την τρίτη επιλογή της «αξιοποίησης» των ρωσικών κεφαλαίων υποστηρίζουν η Γερμανία, η Γαλλία και πολλά κράτη μέλη της ΕΕ της Ανατολικής Ευρώπης , καθώς αποφεύγεται η δημοσιονομική επιβάρυνση στα κράτη μέλη.

Το Βέλγιο, ωστόσο, απορρίπτει κατηγορηματικά το σχέδιο καθώς φοβάται αντίποινα από τη Μόσχα και πιθανή ζημία στη φήμη της Euroclear σε περίπτωση εφαρμογής του μοντέλου.

Οι εγγυήσεις της φον ντερ Λάιεν

Η κυβέρνηση του Βελγίου έχει απαιτήσει το υψηλότερο επίπεδο νομικής ασφάλειας και πλήρη κατανομή των βαρών για να αμυνθεί έναντι των ρωσικών πιθανών αντιποίνων σε περίπτωση που η Μόσχα καταθέσει αγωγή.

Η φον ντερ Λάιεν αναγνωρίζει μάλιστα στην επιστολή της στους 27 τους κινδύνους και προειδοποιεί για «πιθανές επιπτώσεις». Τονίζει πάντως ότι «έχουν θεσπιστεί δικλείδες ασφαλείας για την ελαχιστοποίηση αυτών των κινδύνων, όπως η απαγόρευση εκτέλεσης διαιτητικών αποφάσεων που σχετίζονται με τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία εντός της Ένωσης»

Μένει να φανεί πάντως αν η φον ντερ Λάιεν θα κατορθώσει να κάμψει την αντίσταση των Βέλγων…

Πηγή: naftemporiki.gr

Η Ουκρανία συγκλονίζεται από το σκάνδαλο διαφθοράς στον τομέα της ενέργειας.

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Το Παρίσι, με στόχο την εξασφάλιση συστημάτων αεράμυνας από τον πρόεδρο Μακρόν, επισκέπτεται σήμερα, μετά την Αθήνα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ο Ουκρανός πρόεδρος, ο οποίος τον περασμένο μήνα υπέγραψε επιστολή πρόθεσης για την απόκτηση 100 έως 150 σουηδικών μαχητικών αεροσκαφών Gripen, θέλει να δει από κοντά το γαλλικό μαχητικό Rafale και τον οπλισμό του, καθώς και συστήματα drone και το σύστημα αεράμυνας SAMP-T επόμενης γενιάς, η παράδοση του οποίου από τη Γαλλία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2027.

Οι δύο ηγέτες θα συμμετάσχουν σε ένα γαλλο-ουκρανικό φόρουμ για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Μέγαρο των Ηλυσίων σήμερα το απόγευμα.

Σύμφωνα με το Μέγαρο των Ηλυσίων, στόχος είναι η «δημιουργία επαφής» και η «ενίσχυση της συνεργασίας με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σε αυτό το οικοσύστημα, είτε βιομηχανικά είτε χρηματοοικονομικά».

Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα επισκεφθούν επίσης το Μον Βαλεριέν όπου βρίσκεται η έδρα της «πολυεθνικής δύναμης Ουκρανίας», την οποία το Παρίσι και το Λονδίνο προετοιμάζουν να αναπτύξουν στο πλαίσιο συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και των «εγγυήσεων ασφαλείας» που θα παρασχεθούν στο Κίεβο.

Το αρχηγείο αυτό έχει ιδρυθεί από τον λεγόμενο «συνασπισμό των προθύμων», είναι «λειτουργικό» και «ήδη» ικανό να «αναπτύξει μια δύναμη την επόμενη μέρα από την κατάπαυση του πυρός», υποστηρίζουν γαλλικές πηγές.

Ωστόσο, η εφαρμογή του σχεδίου εξακολουθεί να εξαρτάται από μια εξαιρετικά απίθανη παύση των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.

Φορτίο σκανδάλων

Αυτή η ένατη επίσκεψη του Ουκρανού ηγέτη στη Γαλλία από την έναρξη της εισβολής στη χώρα του από τη Ρωσία τον Φεβρουάριο του 2022, όμως σε μια εποχή που η Ουκρανία συγκλονίζεται από το σκάνδαλο διαφθοράς στον τομέα της ενέργειας. Ενα σκάνδαλο που αγγίζει ήδη τους πιο στενούς συνεργάτες του Ζελένσκι και που οδήγησε στην παραίτηση δύο υπουργών.

Σύμφωνα μάλιστα με τον πρώην πρωθυπουργό της Ουκρανίας, Νικολάι Αζάροφ, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν ήδη έναν αντικαταστάτη του Ζελένσκι για να ηγηθεί της χώρες.

«Τα πράγματα φαίνεται να πηγαίνουν άσχημα για τον Ζελένσκι, καθώς η έρευνα για διαφθορά προχωρά με ταχείς ρυθμούς και εμπλέκει μερικούς από τους πιο πιστούς υποστηρικτές του, με αποτέλεσμα οι Ηνωμένες Πολιτείες, φαίνονται έτοιμες να αντικαταστήσουν τον νυν πρόεδρο, ο οποίος προσκολλάται απεγνωσμένα στην καρέκλα του για περισσότερο από ένα χρόνο μετά το τέλος της επίσημης θητείας του», σύμφωνα με τον Νικολάι Αζάροφ.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας λέει ότι η ίδια η έρευνα για διαφθορά αποτελεί σαφή απόδειξη ότι οι ΗΠΑ επεκτείνουν την επιρροή τους στην ουκρανική πολιτική σκηνή επειδή ,διαφορετικά η Αρχή Καταπολέμησης της Διαφθοράς του Κιέβου (NABU) «δεν θα είχε ποτέ την ευκαιρία να ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο» στρέφοντας την προσοχή σε πρόσωπα που αλλού θα θεωρούνταν ανέγγιχτα από έρευνες αυτού του είδους».

Καλούνται Ουκρανοί πολιτικοί στην Ουάσιγκτον

Ο Αζάροφ ισχυρίζεται επίσης ότι γνωρίζει με βεβαιότητα ότι «τους τελευταίους έξι μήνες, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει στην Ουάσιγκτον «ορισμένους πολιτικούς από το Κίεβο» προκειμένου – όπως εξηγεί – να «σχηματίσει γνώμη γι’ αυτούς» για να βρει έναν πιθανό αντικαταστάτη που θα καθαιρέσει τον Ζελένσκι και να τον αντικαταστήσει μια προσωπικότητα που ενδεχομένως θα μπορεί να συνομιλήσει και με τη Ρωσία για να ωθήσει τις διαπραγματεύσεις» .

Ένα σχέδιο – παραδέχεται ο πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας – που κάθε άλλο παρά απλό είναι, επειδή στο τρέχον πολιτικό σκηνικό στο Κίεβο «δεν υπάρχει δύναμη» που να μπορεί να αντικαταστήσει τον Ζελένσκι και να επιδιώξει το καλό ολόκληρης της χώρας εν μέσω του περίπλοκου πολέμου κατά της Ρωσίας: «οι πιθανοί διάδοχοι, στην πραγματικότητα, «έχουν φυλακιστεί, σκοτωθεί ή αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τη χώρα».

Τώρα όμως ο Ζελένσκι πρέπει να ανησυχεί όχι μόνο για το πεδίο της μάχης, αλλά και για την έρευνα για διαφθορά που αφορά την παρέα του. Εδώ και καιρό φημολογούνταν ότι υποστηρίχθηκε από ολιγάρχες που εκπροσωπούσαν συγκεκριμένα συμφέροντα, αλλά η έρευνα για την ενεργειακή εταιρεία Energoatom έχει στοχεύσει άτομα που συνδέονται με τον πρόεδρο.

«Η μόνη επιλογή του Ζελένσκι είναι να κάνει ενδελεχή κάθαρση, αλλά δεν θα είναι εύκολο, ειδικά επειδή αυτό θα σήμαινε την απαλλαγή από τους ανθρώπους που τον υποστήριζαν», τονίζουν Ευρωπαίοι αναλυτές. «Η θέση του, προσθέτουν,γίνεται ολοένα και πιο εύθραυστη, παρόλο που θα μπορούσε να προσπαθήσει να μετατρέψει την κατάσταση προς όφελός του. Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, ωστόσο, δύσκολα θα αντικατασταθεί».

Στόχος των Ρώσων η Οδησσός

Αποδυναμωμένος εσωτερικά, ο Ζελένσκι πρέπει να αντιμετωπίσει και τη ρωσική προέλαση. Η Μόσχα στοχεύει την Οδησσό για να αποκλείσει την πρόσβαση της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, υποτάσσοντάς την περαιτέρω στον ρωσικό έλεγχο. Η υπεράσπιση αυτών των συνόρων θα μπορούσε να γίνει η τελευταία ευκαιρία του Κιέβου να πει ότι δεν έχει παραδοθεί στους Ρώσους.

Το χειρότερο για την Ουκρανία αυτή τη στιγμή πάντως είναι ότι συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές συνεχίζονται. Δεδομένης της έντασης αυτών των επιθέσεων, το ερώτημα είναι για πόσο καιρό μπορεί να αντισταθεί η Ουκρανία;

«Αυτός είναι ο τέταρτος χειμώνας που οι Ρώσοι προσπαθούν να αφήσουν τους Ουκρανούς στο τσουχτερό κρύο, σχεδιάζοντας να ξεκινήσουν μια μεγάλη εκστρατεία μετά τον Φεβρουάριο.

Το Κρεμλίνο θέλει να ασφαλίσει όλα τα κατεχόμενα εδάφη και ίσως να προχωρήσει ακόμη περισσότερο προς την Οδησσό. Είναι η πιο σημαντική πόλη μετά το Κίεβο. Η κατάκτησή της θα σήμαινε ότι η Ουκρανία θα στερούνταν την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα και θα την καθιστούσε πιο εξαρτημένη από τον ρωσικό έλεγχο.

Πηγή: naftemporiki.gr

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναζητούν ενεργά έναν αντικαταστάτη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και φιλοξενούν διάφορους πολιτικούς του καθεστώτος του Κιέβου στην Ουάσιγκτον για τον σκοπό αυτό, δήλωσε σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας Μίκολα Αζάροφ.

«Γνωρίζω ότι οι Αμερικανοί συνομιλούν ενεργά, συναντώνται και προσκαλούν ορισμένους πολιτικούς από το καθεστώς του Κιέβου στην Ουάσινγκτον τους τελευταίους έξι μήνες, πιθανώς διαμορφώνοντας τη γνώμη τους γι’ αυτούς και, απ’ όσο καταλαβαίνω, διαμορφώνοντας ένα άτομο που θα μπορούσε να αντικαταστήσει (τον Ζελένσκι)» – δήλωσε ο Αζάροφ στο TASS.

Ο Αζάροφ, ο οποίος ήταν πρωθυπουργός της Ουκρανίας από το 2010 έως το 2014, δήλωσε ότι το σκάνδαλο διαφθοράς που ξέσπασε στην Ουκρανία γύρω από τον στενό κύκλο συνεργατών του Ζελένσκι επιβεβαιώνει μόνο ότι οι ΗΠΑ αναζητούν τον αντικαταστάτη του.

– Αν δεν το έκαναν αυτό, τότε το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας δεν θα είχε την ευκαιρία να ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο – εκτίμησε ο Αζάροφ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τι θα συμβεί μετά την παραίτηση του Ζελένσκι.

– Αν όλοι σέβονται το σύνταγμα, τότε αν παραιτηθεί, ο πρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου, ο νυν (Ρουσλάν) Στεφάντσουκ, θα γίνει υπηρεσιακός πρόεδρος. Αλλά είναι επίσης ένα άτομο σαν τον Ζελένσκι, και τίποτα καλό δεν θα συμβεί εκεί. Αλλά θα είναι υποχρεωμένος να προκηρύξει εκλογές εντός δύο μηνών. Αυτό λέει το σύνταγμα. Είναι δύσκολο για μένα να πω τι θα συμβεί στην πραγματικότητα, επειδή η κατάσταση δεν ρυθμίζεται από το σύνταγμα, αλλά από τους Αμερικανούς και τους Βρετανούς – είπε ο Αζάροφ.

Novosti.rs

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ – Echedoros.blog

Ο Άχμεντ αλ-Σαράα πέρασε το χθες το κατώφλι του Λευκού Οίκου- Oι δολοφονίες αθώων ανθρώπων από τους τζιχαντιστές που ελέγχουν τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας, δυστυχώς συνεχίζουν να ματώνουν τη χώρα

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Πριν από ένα χρόνο, ήταν επικηρυγμένος τρομοκράτης της Αλ Κάιντα στη βόρεια Συρία. To FBI προσέφερε 10 εκατομμύρια δολάρια για οποιαδήποτε πληροφορία που θα οδηγούσε στη σύλληψή του.

Αλλά πλέον είναι ο πρώτος Σύρος πρόεδρος που πέρασε το κατώφλι του Λευκού Οίκου, με κοστούμι και γραβάτα. Με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να τον υποδέχεται μόνο με επαίνους. Αποκαλώντας τον μάλιστα, «πολύ ισχυρό ηγέτη», που θα μπορούσε να ξαναστήσει τη Συρία στα πόδια της.

Ο λόγος φυσικά, για τον Άχμεντ αλ-Σαράα -τον πρώην τζιχαντιστή, αλλά πρώτο αρχηγό κράτους της Συρίας που γίνεται δεκτός στον Λευκό Οίκο από την ανεξαρτησία της χώρας το 1946. Μια εκπληκτική μεταμόρφωση – και κυρίως μια διόρθωση πορείας 180 μοιρών, για τις ΗΠΑ.

Παρούσα η Τουρκία

Στη συνάντηση Τραμπ-αλ Σαράα, κλήθηκε μάλιστα να μετάσχει και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν ως «προστάτης» της νέας συριακής ηγεσίας.

Η Άγκυρα αναδείχθηκε άλλωστε ως ο στενότερος περιφερειακός σύμμαχος της Δαμασκού μετά την πτώση του καθεστώτος Ασαντ, τον περασμένο Δεκέμβριο. Έκτοτε, η Τουρκία εργάζεται για να ενισχύσει το παγκόσμιο προφίλ του αλ Σαράα, ώστε να μπορέσει να εδραιώσει την εξουσία στη Δαμασκό. Ταυτόχρονα, η Τουρκία ενισχύσει την επιρροή της στον νότιο γείτονά της. Και κυρίως προσπαθεί να υπονομεύσει και να περιορίσει, όσο μπορεί, την επιρροή των Κούρδων της Συρίας.

Αναμφίβολα, από την πλευρά του,ο Αμερικανός πρόεδρος προσπαθεί να ανοικοδομήσει τις σχέσεις με τη Συρία μετά την 50ετή διακυβέρνηση της δυναστείας Άσαντ. Εν τω μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να δημιουργήσουν στρατιωτική βάση κοντά στη Δαμασκό, με πρωταρχικό στόχο την παρακολούθηση των εξελίξεων μεταξύ Συρίας και Ισραήλ.

Οι ΗΠΑ μεσολαβούν επίσης μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, που παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στις αυξανόμενες σχέσεις Άγκυρας-Δαμασκού.

Όπως αποκαλύφθηκε επίσης μετά τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, η Συρία έχει επίσης ενταχθεί στον υπό την ηγεσία των ΗΠΑ συνασπισμό για την καταπολέμηση του τρομοκρατικού «Ισλαμικού Κράτους»

Η βία κυριαρχεί

Μόνο που η βία, οι δολοφονίες αθώων ανθρώπων από τους τζιχαντιστές που ελέγχουν τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας, δυστυχώς συνεχίζουν να ματώνουν τη Συρία.

Δεν περνάει μέρα χωρίς ειδήσεις για επιθέσεις εναντίον Χριστιανών, των Δρούζων και των Κούρδων. Για απαγωγές, ιδίως γυναικών Αλαουιτών, της θρησκευτικής μειονότητας στην οποία ανήκει ο φυγάς πρώην αρχηγός του κράτους, Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Σχεδόν 11 μήνες μετά την κατάληψη της εξουσίας στη Δαμασκό από τους τζιχαντιστές με τη βοήθεια της, η Συρία εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο μάχης και ένα μέρος όπου η ασφάλεια λείπει εντελώς.

Περασμένα ξεχασμένα

Οι τζιχαντιστές συνεχίζουν τα λεγόμενα αντίποινα εναντίον των μειονοτήτων στη χώρα. Αθώοι άνθρωποι καταλήγουν στη φυλακή επειδή οι «ένοπλες δυνάμεις» τους εκβιάζουν και τους ζητούν να επιστρέψουν χρηματικά ποσά που υποτίθεται ότι οφείλονται σε προηγούμενα χρέη, λέει ο σεβασμιότατος Ζακ Μουράντ, αρχιεπίσκοπος της πόλης Χομς.

«Οι κάτοικοι δεν μπορούν καν να απευθυνθούν στην αστυνομία, στον στρατό, για βοήθεια, γιατί βασιλεύει η διαφθορά. Τίποτα δεν έχει αλλάξει και συνεχώς εκπλήσσομαι επειδή δεν ξέρω πραγματικά πώς επιβιώνουν οι άνθρωποι», λέει ο αρχιεπίσκοπος του Χομς. Αλλά το γεωπολιτικό «πλυντήριο» να είναι καλά για τους τζιχαντιστές. Περασμένα ξεχασμένα τα εγκλήματά τους…

Πηγή: naftemporiki.gr

Ένοπλες ομάδες πραγματοποιούν δολοφονίες, απαγωγές και καταστρέφουν συστηματικά πολιτικές υποδομές, όπως σχολεία, κλινικές και χώρους λατρείας

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Ο αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, διέταξε το υπουργείο Άμυνας να προετοιμαστεί για μια πιθανή ένοπλη επέμβαση στη Νιγηρία, κατηγορώντας την κυβέρνηση στην πρωτεύουσα Αμπούτζα ότι δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει τους Χριστιανούς από τις φρικαλεότητες που διαπράττονται από ισλαμικές ομάδες.

Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγσεθ, απάντησε αμέσως στην ανάρτηση του προέδρου με ένα «Ναι, κύριε» στο Χ, επαναλαμβάνοντας: «Το υπουργείο Πολέμου προετοιμάζεται για δράση. Είτε η νιγηριανή κυβέρνηση θα προστατεύσει τους Χριστιανούς, είτε θα εξαλείψουμε τους ισλαμιστές τρομοκράτες που διαπράττουν αυτές τις φρικτές θηριωδίες».

Απαντώντας στις δηλώσεις του Τραμπ, ο νιγηριανός πρόεδρος, Μπόλα Αχμέντ Τινούμπου, υποστήριξε ότι το να αποκαλείται η χώρα του θρησκευτικά μισαλλόδοξη «δεν αντικατοπτρίζει την εθνική μας πραγματικότητα» και ότι η θρησκευτική ελευθερία «υπήρξε βασική αρχή της συλλογικής μας ταυτότητας και θα παραμείνει πάντα έτσι».

Είναι αναμφισβήτητο, ωστόσο, ότι οι Χριστιανοί είναι θύματα διωγμών στη Νιγηρία. Σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Εταιρείας για τις Πολιτικές Ελευθερίες και το Κράτος Δικαίου, τουλάχιστον 52.250 Χριστιανοί έχουν σκοτωθεί στη Νιγηρία τα τελευταία 14 χρόνια. Απλά και μόνο επειδή ήταν Χριστιανοί. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η βία έχει εξαπλωθεί νότια, στην κεντρική ζώνη της χώρας, όπου εξτρεμιστές ισλαμιστές κτηνοτρόφοι σκοτώνουν Χριστιανούς για να κλέψουν τη γη τους.

Μέχρι πριν από τρία χρόνια, πάντως, η Νιγηρία ήταν μεταξύ των χωρών που βρίσκονται στην κορυφή της ζοφερής κατάταξης των διωγμών. Τώρα, σύμφωνα με διάφορες ενώσεις που ασχολούνται με τους διωγμούς των Χριστιανών, κατατάσσεται πίσω από τη Βόρεια Κορέα, τη Σομαλία, τη Σιέρα Λεόνε, το Πακιστάν και τη Συρία.

Σφαγές και μουσουλμάνων κατοίκων

Η κατάσταση ασφαλείας στη Νιγηρία γίνεται ολοένα και πιο επισφαλής και οι αιτίες της ξεπερνούν κατά πολύ τη τζιχαντιστική βία της τρομοκρατικής οργάνωσης Μπόκο Χαράμ. Το τελευταίο διάστημα, η Μπόκο Χαράμ έχει ενταχθεί σε μια άλλη εξτρεμιστική ομάδα που δραστηριοποιείται στην περιοχή, το Ισλαμικό Κράτος Δυτικής Αφρικής (ISWAP).

Οι σφαγές γίνονται πάντως για έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων, όχι μόνο θρησκευτικών: Στον βορρά, όπου οι κάτοικοι είναι στην πλειονότητά τους μουσουλμάνοι, η επιδείνωση της ασφάλειας συνεχίζεται εδώ και χρόνια. Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο νέος πρόεδρος, Μπόλα Τινούμπου, στα μέσα του 2023, έχουν σφαγιαστεί περίπου 10.000 μουσουλμάνοι Νιγηριανοί, έχουν γίνει εκατοντάδες απαγωγές και κάπου τρία εκατομμύρια κάτοικοι έχουν εκτοπιστεί.

Οι μουσουλμανικές περιοχές Μπενούε και Πλατό, στο κεντρικό-βόρειο τμήμα της Νιγηρίας, είναι από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο. Ένοπλες ομάδες πραγματοποιούν δολοφονίες, απαγωγές και καταστρέφουν συστηματικά πολιτικές υποδομές, όπως σχολεία, κλινικές και χώρους λατρείας.

Εθνική τραγωδία

Υπό το φως της συνεχιζόμενης βίας στη χώρα, ο καθολικος επίσκοπος Μάθιου Χασάν Κούκα μίλησε για μια «εθνική τραγωδία». Τα όρια μεταξύ εγκλήματος και θρησκευτικού διωγμού γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα. Η βία δεν επηρεάζει πλέον μόνο τους Χριστιανούς. Πολλοί μετριοπαθείς Μουσουλμάνοι υφίστανται επίσης πολιτική βία. Εξτρεμιστικές ομάδες όπως η Μπόκο Χαράμ και άλλες τζιχαντιστικές πολιτοφυλακές έχουν «καταστρέψει κοινότητες, έχουν εκτοπίσει χιλιάδες και έχουν καταστρέψει τα μέσα διαβίωσης», αφήνοντας περιοχές της βόρειας και κεντρικής Νιγηρίας, έρημες, δήλωσε ο επίσκοπος.

«Οι Χριστιανοί δεν αισθάνονται αποκλεισμένοι υπό αυτήν την κυβέρνηση, που δείχνει συμπόνια επισκεπτόμενη τα θύματα και υποστηρίζοντας τις πληγείσες κοινότητες», λέει ο καθολικός ιεράρχης.

Κινεζική επιρροή

Από γεωπολιτική άποψη, οι απειλές της Ουάσιγκτον έρχονται πάντως σε μια εποχή αυξανόμενης κινεζικής επιρροής στη Νιγηρία. Και η προειδοποίηση Τραμπ θα μπορούε να είναι μια κίνηση για την ανάκτηση κάποιας επιρροής στην αφρικανική χώρα.

Η αναβάθμιση των σινο-νιγηριανών σχέσεων σε μια «ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρική σχέση», η έναρξη μιας διακυβερνητικής επιτροπής και η υπόσχεση συνεργασίας για τον Παγκόσμιο Νότο έχουν πρόσφατα ενισχύσει τον ρόλο του Πεκίνου ως προνομιούχου συμμάχου της Νιγηρίας, σε άμεσο ανταγωνισμό με την Ουάσιγκτον.

Ο παράγων πετρέλαιο

Η παραγωγή πετρελαίου της Νιγηρίας γνωρίζει, επίσης, πρωτοφανή αύξηση. Στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο, αυτή η ανανεωμένη ανταγωνιστικότητα του νιγηριανού πετρελαίου τείνει να αναδιαμορφώσει τις θαλάσσιες διαδρομές, σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση της εταιρείας Intermodal.

«Η νιγηριανή πετρελαϊκή βιομηχανία βιώνει επί του παρόντος μια σπάνια αναζωπύρωση της δραστηριότητας», αναφέρει η εταιρεία με έδρα τη Βαρκελώνη.

Η παραγωγή πετρελαίου στη Νιγηρία ανήλθε κατά μέσο όρο σε 1,71 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Ιούλιο, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 10% σε ένα χρόνο. Επιπλέον, η Intermodal σημειώνει ότι αυξάνεται η δραστηριότητα στις πλατφόρμες γεώτρησης. Το 2021 λειτουργούσαν οκτώ πλατφόρμες και σήμερα είναι 46. Αυτή η ανάκαμψη επιτρέπει στη Νιγηρία να πλησιάσει τον στόχο του για το 2025, που είναι 2,06 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Η Ινδία νέος πελάτης

Ήδη, η Ινδία, στρέφεται για πετρέλαιο στη Νιγηρία, μετά τις απειλές του προέδρου Τραμπ να διακόψει τις εισαγωγές από τη Ρωσία.

Οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Νιγηρία προς την Ινδία υπερδιπλασιάστηκαν σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμοί. Η ποσόστωση του ΟΠΕΚ για τη Νιγηρία περιορίζει την παραγωγή σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα. Η νιγηριανή κυβέρνηση αγνοεί αυτό το όριο και, σε ακραίες περιπτώσεις, θα μπορούσε ακόμη και να αποχωρήσει από τον ΟΠΕΚ.

Πηγή: naftemporiki.gr