.jpg)
Tης ΣΤΕΛΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
Η Κίνα έχει εντείνει τις τελευταίες εβδομάδες μια σειρά από ναυτικές και παραστρατιωτικές κινήσεις στον δυτικό Ειρηνικό, τις οποίες αναλυτές περιγράφουν ως μέρος μιάς μακροχρονίου στρατηγικής «σαλαμοποιήσεως» – δηλαδή της σταδιακής αποσπάσεως ελέγχου σε αμφισβητούμενες θαλασσίες περιοχές μέσα από μικρά, σχεδόν αόρατα βήματα, που δεν φθάνουν το όριο μιάς ανοικτής συγκρούσεως.
Σε διάστημα ολίγων εβδομάδων, κινεζικά σκάφη έχουν πραγματοποιήσει «επιχειρήσεις επιβολής νόμου» σε αποστάσεις μεγαλύτερες από ποτέ από τις ακτές της χώρας, έχουν χαρτογραφήσει τον βυθό σε ευαισθήτους περιοχές και έχουν διεξαγάγει «επιστημονικές έρευνες» εντός αμφισβητουμένων λιμνοθαλασσών που ευρίσκονται εκατοντάδες μίλια από την ηπειρωτική Κίνα.
Συμφώνως με αναλυτές, οι κινήσεις αυτές δεν είναι τυχαίες, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική επεκτάσεως της κινεζικής παρουσίας πέραν της αποκαλουμένης «Πρώτης Νησιωτικής Αλυσίδος», μιάς γεωστρατηγικής γραμμής που εκτείνεται από την Ιαπωνία έως τις Φιλιππίνες και θεωρείται κρίσιμο όριο επιρροής μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών στον Ειρηνικό.
Για πρώτη φορά, σκάφη της κινεζικής Υπηρεσίας Θαλασσίας Ασφαλείας (MSA), μιάς πολιτικής υπηρεσίας με αρμοδιότητες επιβολής νόμου στην θάλασσα, διέσχισαν τον Δίαυλο Μπάσι ανάμεσα στις Φιλιππίνες και την Ταιβάν και ήρχισαν επιχειρήσεις χαρτογραφήσεως ανατολικώς της Ταιβάν. Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για την πρώτη καταγεγραμμένη παρουσία τέτοιων κινεζικών σκαφών ανατολικώς της Πρώτης Νησιωτικής Αλυσίδος.
«Η Κίνα ουσιαστικώς δηλώνει ότι έχει δικαιοδοσία και στην άλλη πλευρά της Πρώτης Νησιωτικής Αλυσίδος» ανέφερε στο CNBC ο Ραίη Πάουελ από το Πανεπιστήμιο Stanford, περιγράφοντας την κίνηση ως ιδιαιτέρως σημαντική για τη γεωστρατηγική ισορροπία στην περιοχή. Η κινεζική πλευρά, μέσω κρατικών μέσων ενημερώσεως, επαρουσίασε τις επιχειρήσεις αυτές ως «νόμιμο άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων», υποστηρίζοντας ότι αποτελούν απάντηση σε ξένες αμφισβητήσεις της κινεζικής παρουσίας στην περιοχή.
Η Ταιβάν παραμένει ο κεντρικός άξονας της κινεζικής στρατηγικής. Το Πεκίνο θεωρεί το νησί αποσχισθέν έδαφος και έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι επιδιώκει την «επανένωση», χωρίς να αποκλείει την χρήση βίας. Οι πρόσφατοι κινήσεις των κινεζικών σκαφών ερμηνεύονται από αναλυτές ως προσπάθεια δημιουργίας μιάς «κανονικότητος επιτηρήσεως» γύρω από την Ταιβάν, όπου η κινεζική παρουσία εμφανίζεται ως διοικητική και όχι στρατιωτική απειλή.
Η χρήσις πολιτικών σκαφών, όπως αυτά της MSA, θεωρείται ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς επιτρέπει στο Πεκίνο να λειτουργεί σε μια «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και πολέμου. Τα σκάφη αυτά εκτελούν καθήκοντα επιβολής κανονισμών, περιβαλλοντικού ελέγχου και ναυτικής αστυνομεύσεως, αποφεύγοντας την στρατιωτική κλιμάκωση. Ωστόσο, συμφώνως με τον Πάουελ, αυτή η στρατηγική ενδέχεται να έχει πιο μακροπρόθεσμο στόχο: την σταδιακή μετατροπή των θαλασσίων ζωνών γύρω από την Ταιβάν σε περιοχές κινεζικής «κανονιστικής δικαιοδοσίας».
Η έννοια του «salami slicing» περιγράφει ακριβώς αυτήν την διαδικασία: μικρές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις που κάθε μία ξεχωριστά δεν προκαλεί αντίδραση, αλλά στο σύνολό τους αλλάζουν σταδιακώς το status quo. Στην πράξη, αυτό σημαίνει περιπολίες, χαρτογραφήσεις, παρουσία ερευνητικών σκαφών και περιοδικές παρενοχλήσεις εμπορικών πλοίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κινεζικά σκάφη έχουν εκπέμψει προειδοποιήσεις σε πλοία που κατευθύνονται προς την Ταιβάν, συμφώνως με τις τοπικές Αρχές. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η επιβολή ελέγχου στην ναυσιπλοία, με την Κίνα να επιχειρεί να κατευθύνει ή να εμποδίζει πλοία, πριν φθάσουν στην Ταιβάν, δημιουργώντας μια de facto θαλασσία «ζώνη ελέγχου».
Οι κινήσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνον στο σκέλος της Ταιβάν. Στο ευρύτερο πλαίσιο, Κίνα, Ιαπωνία και Φιλιππίνες εμπλέκονται σε μια σειρά από αλληλοεπικαλυπτόμενες θαλασσίες διεκδικήσεις. Η πρόσφατος δραστηριότης της Κίνας κοντά στο Σκάρμπορο Σολ, ένα αμφισβητούμενο νησιωτικό σύμπλεγμα εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των Φιλιππίνων, έχει προκαλέσει εντόνους αντιδράσεις στην Μανίλα. Οι Φιλιππίνες και δυτικοί σύμμαχοι έχουν καταγγείλει την κινεζική παρουσία ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ το Πεκίνο επιμένει ότι πρόκειται για ιστορικά δικαιώματα. Παραλλήλως, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαικές χώρες έχουν εκφράσει ανησυχία για την «σταδιακή αποσταθεροποίηση» της περιοχής και την απειλή στην ελευθερία της ναυσιπλοίας.
Η διάστασις της «ηπίας ισχύος»
Ένα κρίσιμο στοιχείο της κινεζικής στρατηγικής είναι ότι δεν βασίζεται αποκλειστικώς στην στρατιωτική ισχύ. Αντιθέτως, συνδυάζει πολιτικά, νομικά και τεχνολογικά εργαλεία, δημιουργώντας ένα πλέγμα ελέγχου που είναι δύσκολο να αντιμετωπισθεί με παραδοσιακά μέσα αποτροπής. Η χαρτογράφησις του βυθού, επί παραδείγματι, δεν έχει μόνον επιστημονική σημασία. Συμφώνως με στρατιωτικούς αναλυτές, μπορεί να αξιοποιηθεί για την βελτίωση επιχειρήσεων υποβρυχίων και την κατανόηση κρισίμων θαλασσίων υποδομών, όπως υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους παρακολουθούν στενώς τις εξελίξεις, θεωρώντας ότι η Ταιβάν αποτελεί κρίσιμο σημείο ισορροπίας στον Ινδο-Ειρηνικό. Η Ουάσιγκτων έχει ενισχύσει την στρατιωτική συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, όπως η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες, ενώ παρέχει τεχνολογική και επιχειρησιακή υποστήριξη για την επιτήρηση των θαλασσίων περιοχών. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η στρατηγική της Κίνας βασίζεται ακριβώς στο να αποφεύγει τα όρια που θα προκαλούσαν άμεσο στρατιωτική αντίδραση.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν η διεθνής κοινότης δύναται να αντιδράσει αποτελεσματικώς σε μια στρατηγική που εξελίσσεται αργώς, σταδιακώς και κάτω από το όριο της πολεμικής συγκρούσεως. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι μια ξαφνική κρίσις, αλλά η σταδιακή μεταβολή της πραγματικότητος στο πεδίο ‒ μέχρι του σημείου όπου οι αλλαγές θα έχουν παγιωθεί χωρίς να έχει υπάρξει ποτέ ένα αποφασιστικό σημείο αντιδράσεως.
[iEpikaira: Σας θυμίζουν κάτι οι τακτικές της Κίνας;]
Πηγή: estianews.gr
.png)
