Ποιος θα μισθώνει τα ερευνητικά και ποιος θα μιλά με την Τουρκία αν απαιτεί άδειες, οι εταιρείες ή το κράτος;
Τα πράγματα όσον αφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδος με την Κύπρο, το έργο που ονομάζεται GSI (Great Sea Interconnector), φαίνονται να κινούνται, αλλά σοβαρά ερωτήματα εξακολουθούν να πλανώνται. Χθες στο Μέγαρο Μαξίμου υπεγράφη συμφωνία συμμετοχής γαλλικής εταιρείας επενδύσεων στο έργο, αλλά δεν έχει διευκρινισθεί αν τούτο θα προχωρήσει βάσει της ελληνικής αδειοδοτήσεως των σχετικών ερευνών ή αν αυτήν την φορά θα ζητηθεί άδεια και από την Τουρκία, κάτι που θα συνιστούσε άτυπη (αλλά ισχυρή) αναγνώριση των διεκδικήσεών της στο Αιγαίο.
Εν ολίγοις η συμφωνία είναι «θολή» και μένουν ανοικτά όλα τα ερωτήματα αδειοδοτήσεων που συνδέονται με την συνεκμετάλλευση και την συγκυριαρχία που επιδιώκει η Τουρκία. Με το τριμερές σχήμα που διαμορφώνεται (ΑΔΜΗΕ – GSI – Nexans) δημιουργείται ακόμη το ερώτημα ποιος θα μισθώνει τα εμπλεκόμενα σκάφη και ποιος θα μιλά με την Τουρκία αν εμπλακεί στις αδειοδοτήσεις. Μήπως θα αφεθεί η κοινοπραξία να το πράττει και το κράτος τεχνηέντως θα αποσυρθεί;
Υπενθυμίζεται ότι, κατά την προηγουμένη φάση, το έργο είχε διακοπεί όταν η Τουρκία απέτρεψε, διά της αποστολής πολεμικών πλοίων, την εκτέλεση ερευνών για την πόντιση του καλωδίου στην περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου. Ακολούθως το έργο «πάγωσε», με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών κ. Γιώργο Γεραπετρίτη να παραδέχεται ότι «από τη στιγμή που πρόκειται να υπάρξει έρευνα και πόντιση σε θαλάσσιες περιοχές οι οποίες δεν έχουν οριοθετηθεί και υπάρχουν διεκδικήσεις εκ μέρους και της Τουρκίας, είναι προφανές ότι αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει τριβή».
Χθες πάντως στο Μέγαρο Μαξίμου υπεγράφη η ανάληψις του έργου από τον γαλλικό επενδυτικό όμιλο Μeridiam, που καθίσταται πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI). Η υπογραφή αυτή έγινε σε μια στιγμή κατά την οποία και η Τουρκία κινείται ενεργειακώς προς την Κύπρο. Προς τα Κατεχόμενα. Προ εβδομάδος περίπου, η Άγκυρα εκήρυξε NAVTEX και έβγαλε το «Ορούτς Ρείς» για υδρογραφικές έρευνες στο πλαίσιο του σχεδίου να κατασκευάσει υποθαλάσσιο αγωγό για την μεταφορά φυσικού αερίου στην Βόρειο Κύπρο. Τούτο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της για επιβολή της βουλήσεώς της στην Ανατολική Μεσόγειο και ενδέχεται να περιπλέξει πολύ τα πράγματα.
Διά της χθεσινής υπογραφής σημειοδοτείται, συμφώνως προς την ελληνική Κυβέρνηση, η εκκίνησις του έργου. Όμως δεν έχουν απαντηθεί βασικά ερωτήματα που αφορούν στην πρόθεση της Ελλάδος να αντιμετωπίσει τις τουρκικές απαιτήσεις για συγκυριαρχία στο Αιγαίο. Πράγματι, διά της υπογραφείσης συμφωνίας ρυθμίζονται οικονομικά και επιχειρηματικά ζητήματα συνδεόμενα με το έργο.
Οι γεωπολιτικές περιπλοκές, οι «τριβές» στις οποίες έχει αναφερθεί ο κ. Γεραπετρίτης, εξακολουθούν να υφίστανται.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η Κυβέρνησις έχει λάβει την απόφαση να υπερασπισθεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος, τα οποία εκτείνονται πέρα από τα έξι μίλια των χωρικών μας υδάτων, επί των οποίων ασκείται κυριαρχία. Ως γνωστόν, αυτά τα κυριαρχικά δικαιώματα τα αρνείται η Τουρκία, η οποία υποστηρίζει ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα και κατ’ επέκτασιν ούτε ΑΟΖ και ζητεί (μεταξύ πολλών ακόμη απαιτήσεων) τον θαλάσσιο έλεγχο ακόμη και μεταξύ των ελληνικών νησιών. Τι θα πράξει η Ελλάς στην περίπτωση κατά την οποία θα έλθει η Τουρκία να παρεμποδίσει και πάλι την πόντιση του καλωδίου; Θα απαντήσει δυναμικά;
Θα υποχωρήσει, όπως έπραξε κατά το παρελθόν; Θα επιλέξει εναλλακτικές διαδρομές επιμηκύνοντας το καλώδιο ώστε να περάσει από σημεία που δεν προκαλούν «τριβές» με την Τουρκία; Ή μήπως εκ των προτέρων θα ζητηθεί η άδεια της Τουρκίας; Κάτι που θα σημάνει υποχώρηση από τις πάγιες θέσεις της Ελλάδος στα ζητήματα της θαλασσίας δικαιοδοσίας. Αυτά όλα θα διαφανούν μόνον όταν οι εργασίες αρχίσουν και ειλικρινώς ευχόμεθα η Κυβέρνησις να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να υπερασπισθεί τα δίκαια της Ελλάδος. Αλλά ενώ η συμμετοχή του ομίλου Μeridiam συνιστά κίνηση που δείχνει εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα, την ίδια στιγμή η ετέρα γαλλική εταιρεία που εμπλέκεται, η κατασκευάστρια του καλωδίου Nexans, έχει εκφράσει τις επιφυλάξεις της.
Εμμέσως, αλλά με πολύ μεγάλη σαφήνεια, η εταιρεία έχει στείλει προς την Αθήνα το μήνυμα ότι ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος του έργου. Ναί μεν το αναφέρει ως έργο υψηλής προτεραιότητος, αλλά κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του πρώτου εξαμήνου του 2026 δεν το περιέλαβε στις οικονομικές προβλέψεις του έργου. Ταυτοχρόνως άφησε αβεβαιότητα να πλανάται. Στην σχετική ενημέρωση προς τους μετόχους μεταξύ άλλων ανεφέρετο: «Όταν ανεβλήθη ο GSI, η ομάδα μας εκινήθη ευέλικτα προσεγγίζοντας πελάτες για να αξιοποιήσει την διαθέσιμη δυναμικότητα. Αν ο GSI δεν προχωρήσει αρκετά γρήγορα και βρούμε άλλη συμφωνία, τότε θα την προχωρήσουμε πρώτη».
Εν πάση περιπτώσει, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσεως Ελλάδος – Κύπρου αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων παγκοσμίως, πρωτοπορώντας στην πόντιση καλωδίων σε βάθος έως 3.000 μ. και χρησιμοποιώντας καινοτόμο τεχνολογία σταθμών μετατροπής (High Voltage Direct Current). Ο προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ. Η αρχική μεταφορική του ικανότης θα είναι 1.000 MW, με δυνατότητα αναβαθμίσεως στα 2.000 MW. Θα διασυνδέει την Κρήτη με την Κύπρο, μέσω υποβρυχίου καλωδίου 900 χιλιομέτρων. Πρόκειται για πρόγραμμα που βρίσκεται πολύ ψηλά στην ενεργειακή ατζέντα της ΕΕ, καθώς έχει συμπεριληφθεί στις οκτώ «Ενεργειακές Λεωφόρους» υψηλής προτεραιότητος για την Κομμισσιόν, ενώ χρηματοδοτείται με 657 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μέσω του Connecting Europe Facility (CEF).
Πηγή: estianews.gr
.png)
