Ο πρόεδρος και το Πεντάγωνο δεν μιλούν με ειλικρίνεια για όσα έχουν συμβεί έπειτα από περισσότερες από 20 εβδομάδες εχθροπραξιών.
Του Τομ Νίκολς
22 Ιουλίου 2026
Εδώ και σχεδόν πέντε μήνες, ο Ντόναλντ Τραμπ και το υπουργικό του συμβούλιο παραπλανούν τον αμερικανικό λαό σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Όταν ο πρόεδρος κάνει δηλώσεις για τον πόλεμο, αυτές είναι γεμάτες ευσεβείς πόθους, υπερβολές και απροκάλυπτα ψεύδη. Μόνο μία φορά αφιέρωσε ολόκληρο διάγγελμα στο θέμα: μια ασυνάρτητη ομιλία σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, πριν από σχεδόν τέσσερις μήνες, η οποία είχε ελάχιστο ουσιαστικό περιεχόμενο.
Στο σημείο όπου βρισκόμαστε σήμερα, έπειτα από περισσότερες από 20 εβδομάδες εχθροπραξιών, με τουλάχιστον 18 Αμερικανούς νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών δεν γνωρίζουν —και δεν μπορούν να γνωρίζουν— πλήρως τι συμβαίνει, ποια πρόοδο σημειώνουν οι αμερικανικές δυνάμεις ή ποιοι είναι οι στόχοι του προέδρου.
Αυτή η αδιαφάνεια φαίνεται να είναι σκόπιμη. Ο πρόεδρος και οι στενοί συνεργάτες του δείχνουν απρόθυμοι να παραδεχθούν ότι ξεκίνησαν —και τώρα χάνουν— έναν πόλεμο εναντίον ενός από τους πιο αποφασισμένους εχθρούς των Ηνωμένων Πολιτειών. Πιθανότατα θεωρούν ότι η συσκότιση της πραγματικότητας θα προκαλέσει μικρότερη ζημιά από την παραδοχή αυτής της οδυνηρής αλήθειας.
Ορισμένες από τις δηλώσεις τους, ασφαλώς, αποτελούν απλώς λάθη. Άλλες είναι προσπάθειες επικοινωνιακής διαχείρισης. Κάποιες είναι υπερβολές. Πολλές, όμως, είναι ξεκάθαρα ψέματα, τα οποία ο Τραμπ και οι διορισμένοι αξιωματούχοι του διοχετεύουν στη δημόσια συζήτηση, φαινομενικά χωρίς τον παραμικρό δισταγμό.
Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πόσες φορές ο Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος τελείωσε ή πλησιάζει στο τέλος του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δήλωσή του στη USA Today, στις 17 Απριλίου, ότι η μάχη για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ «τελείωσε — είναι μια μεγάλη νίκη». Σύμφωνα με μία καταμέτρηση, έχει διακηρύξει τουλάχιστον 30 φορές ότι επίκειται η νίκη.
Εδώ και μήνες επιμένει ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν τελειώσει και δεν διαθέτουν πλέον τίποτε. Το ίδιο έκανε και κατά την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, όταν δήλωσε:
«Αποδεκατίσαμε ολόκληρη τη μοχθηρή αυτοκρατορία τους».
Μόνο κατά τον πρώτο μήνα του πολέμου έκανε τουλάχιστον έξι παρόμοιες δηλώσεις.
Έχει υποστηρίξει ότι το πυρηνικό υλικό του Ιράν πρέπει να παραδοθεί. Στη συνέχεια δήλωσε ότι το ίδιο υλικό είναι άχρηστο και μπορεί να παραμείνει εκεί όπου βρίσκεται. Τώρα επανήλθε στον ισχυρισμό ότι ο τερματισμός του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος αποτελεί τον σημαντικότερο στόχο του πολέμου.
Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί μοιάζουν με ντόμινο που στήθηκαν για να πέσουν το ένα μετά το άλλο, εξαιτίας του σοβαρότερου λάθους που έκανε ο Τραμπ όταν επέλεξε να προχωρήσει σε πόλεμο: πόνταρε σε μια γρήγορη αλλαγή καθεστώτος σε μια τρομοκρατική δικτατορία και δεν διέθετε κανένα εναλλακτικό σχέδιο για την περίπτωση που αυτό το εξαιρετικά αβέβαιο στοίχημα αποτύγχανε.
Ίσως ο Τραμπ, έπειτα από τις συνομιλίες του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, πίστεψε στα αισιόδοξα σενάρια περί ταχείας κατάρρευσης του καθεστώτος, τα οποία προέβαλαν ο Νετανιάχου και άλλοι. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ είχε προειδοποιήσει τον πρόεδρο ότι του πουλούσαν «παραμύθια».
Παρ’ όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι κατά την πρώτη νύχτα του πολέμου ο Τραμπ παρέθεσε ένα συνονθύλευμα δικαιολογιών, κατέστησε τουλάχιστον σαφές ότι πρόθεσή του ήταν η ανατροπή του καθεστώτος.
Μέσα σε λίγες ημέρες, όμως, έγινε φανερό ότι η αλλαγή καθεστώτος δεν επρόκειτο να συμβεί. Αδυνατώντας να αντιμετωπίσει την αποτυχία, ο Τραμπ κατέφυγε σε υπεκφυγές.
Ο πόλεμος υποτίθεται ότι θα τελείωνε μέσα σε λίγες εβδομάδες —ίσως σε έναν μήνα ή λίγο περισσότερο. Όταν αυτό το χρονοδιάγραμμα κατέρρευσε, ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του άρχισαν να προβάλλουν διαδοχικά διαφορετικούς λόγους για την παραμονή των ΗΠΑ στον πόλεμο. Η αλλαγή καθεστώτος, όμως, η οποία είχε παρουσιαστεί ως τόσο σημαντικός στόχος κατά τις πρώτες ώρες της σύγκρουσης, δεν συγκαταλεγόταν πλέον σε αυτούς.
Τελικά, ο Τραμπ ισχυρίστηκε, ανειλικρινώς, ότι ποτέ δεν είχε τέτοια πρόθεση. Έχει δηλώσει επίσης ότι οι αμερικανικές ενέργειες προκάλεσαν έτσι κι αλλιώς αλλαγή καθεστώτος, επειδή σκοτώθηκαν κορυφαίοι Ιρανοί ηγέτες.
«Είχαμε αλλαγή καθεστώτος», δήλωσε στα τέλη Μαρτίου.
Αυτό υποδηλώνει είτε ότι δεν γνωρίζει τι σημαίνει «αλλαγή καθεστώτος» είτε ότι γνωρίζει και προσπαθούσε να διασώσει το κύρος του.
Στη συνέχεια, πρόσθεσε ακόμη περισσότερα ψεύδη. Ο πόλεμος εξελισσόταν εξαιρετικά, διαβεβαίωναν ο πρόεδρος και ο αυτοδιορισμένος «υπουργός Πολέμου».
«Πλήρης και ολοκληρωτική νίκη. Εκατό τοις εκατό», δήλωσε ο Τραμπ στις 8 Απριλίου στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP. «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία».
Την ίδια ημέρα, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ χαρακτήρισε την Επιχείρηση Epic Fury:
«Μια ιστορική και συντριπτική νίκη στο πεδίο της μάχης — μια στρατιωτική Νίκη με κεφαλαίο Ν».
Υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν είχε καταστεί «ανίκανο να διεξαγάγει πολεμικές επιχειρήσεις για πολλά χρόνια».
Οι συγκεκριμένες δηλώσεις ήταν προφανώς παράλογες. Κατά τις πρώτες ενημερώσεις στο Πεντάγωνο, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν —ο οποίος είναι αναγκασμένος να κινείται στον κόσμο των πραγματικών γεγονότων και αριθμών— ήταν πολύ πιο συγκρατημένος στις τοποθετήσεις του. Περιοριζόταν κυρίως στην παράθεση γεγονότων και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Μία από τις αγαπημένες λέξεις του προέδρου είναι η λέξη «εξαλείφθηκε». Είναι ένας όρος που έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί είναι καταφανώς ψευδείς και, σχεδόν σίγουρα, ήταν εξαρχής εν γνώσει του ψευδείς. Οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν υποβαθμίστηκαν, αλλά δεν εξαλείφθηκαν. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η συγκεκριμένη διατύπωση επέστρεψε για να στοιχειώσει τον Τραμπ.
Τις τελευταίες ημέρες έγινε ευρέως γνωστό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα απόσπασμα με την παρουσιάστρια του Fox Business Μαρία Μπαρτιρόμο. Σε αυτό, η Μπαρτιρόμο διατυπώνει την εύλογη απορία που θα μπορούσε να έχει οποιοσδήποτε έχει ακούσει τον Τραμπ να μιλά για τον πόλεμο:
«Δεν καταλαβαίνω πώς είναι δυνατόν το Ιράν να διαθέτει τις ικανότητες να πολεμά με αυτόν τον τρόπο και να συνεχίζει να επιχειρεί να αντεπιτεθεί».
Πρόσθεσε ότι απορούσε:
«Επειδή οι ΗΠΑ έχουν εξαλείψει τις στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν και ο πρόεδρος συνεχίζει να το επαναλαμβάνει».
Η παρατήρηση της Μπαρτιρόμο επιδέχεται μόνο τρεις πιθανές απαντήσεις.
Η πρώτη είναι ότι ο πρόεδρος πραγματικά δεν έχει ιδέα για το τι λέει. Αυτό θα ήταν εξαιρετικά ανησυχητικό υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, αλλά ιδιαιτέρως σε περίοδο πολέμου.
Η δεύτερη πιθανότητα είναι ότι ο Χέγκσεθ και άλλοι σύμβουλοί του τού αποκρύπτουν την αλήθεια. Κάτι τέτοιο θα συνιστούσε κρίση στις σχέσεις μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας πρωτοφανούς σοβαρότητας.
Η τρίτη πιθανότητα είναι ότι ο Τραμπ ψεύδεται.
Τώρα που η κακώς διαπραγματευμένη κατάπαυση του πυρός κατέρρευσε οριστικά, ο Τραμπ επέστρεψε σε έναν από τους πιο αμήχανους και εξωφρενικούς ισχυρισμούς του: ότι οι Ιρανοί επιθυμούν πραγματικά μια συμφωνία.
Το έχει επαναλάβει πολλές φορές. Τον προηγούμενο μήνα, το CNN υπολόγισε ότι είχε δηλώσει σχεδόν 40 φορές πως βρισκόταν κοντά στην επίτευξη συμφωνίας.
Και, σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ιρανοί δεν επιθυμούν απλώς μια συμφωνία: ικετεύουν γι’ αυτήν. Βρίσκονται σε απελπιστική ανάγκη για μια συμφωνία.
Η Τεχεράνη φαίνεται να απολαμβάνει να διαψεύδει δημοσίως τον Τραμπ ως προς αυτό. Ορισμένες φορές, οι Ιρανοί μοιάζουν να εξαπολύουν επιθέσεις στην περιοχή μόνο και μόνο για να αποδείξουν ότι ο Τραμπ κάνει λάθος. Χθες, το Ιράν ισχυρίστηκε ότι έπληξε στο Μπαχρέιν ένα κέντρο δεδομένων που ανήκει στην Amazon.
Το Πεντάγωνο, ο θεσμός που θα έπρεπε να εξηγεί στο κοινό τις λεπτομέρειες του πολέμου, έχει ως επί το πλείστον σιωπήσει. Ο Χέγκσεθ δημοσιεύει ευχαρίστως αποσπάσματα στα οποία εκτελεί με κωμικά κακή τεχνική έλξεις σε μονόζυγο. Ούτε εκείνος, όμως, ούτε ο Κέιν έχουν πραγματοποιήσει ενημέρωση για τον πόλεμο από τις 5 Μαΐου.
Έπειτα από μήνες πολέμου, οι Αμερικανοί δεν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα ούτε πόσοι ένστολοι άνδρες και γυναίκες έχουν τραυματιστεί ούτε πόσο σοβαροί είναι οι τραυματισμοί τους.
Αυτό το κενό ενημέρωσης στην έδρα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων αποτελεί δραματική απόκλιση από όσα συνέβαιναν σε προηγούμενες συγκρούσεις. Τότε, δημοσιογράφοι συνόδευαν αμερικανικές στρατιωτικές μονάδες, το Πεντάγωνο πραγματοποιούσε τακτικές —και σε πολλές περιπτώσεις καθημερινές— ενημερώσεις για τις επιχειρήσεις και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας απαντούσε σε πραγματικές ερωτήσεις πραγματικών δημοσιογράφων.
Σήμερα, οι δημοσιογράφοι έχουν εκδιωχθεί από το Πεντάγωνο. Παράλληλα, οι υποτακτικοί του Λευκού Οίκου επιτίθενται στους δημοσιογράφους, τους χαρακτηρίζουν με προσβλητικές εκφράσεις και τους κατηγορούν ότι εξαπολύουν κακόπιστες επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Ο δημοσιογράφος της Washington Post Νταν Λαμόθ, για παράδειγμα, ζήτησε πρόσφατα απαντήσεις από το υπουργείο Άμυνας σχετικά με δημοσίευμα των New York Times. Το δημοσίευμα αποκάλυπτε ότι το Πεντάγωνο καθυστερούσε να ενημερώσει μια διαδικτυακή βάση δεδομένων με τα ονόματα όσων είχαν σκοτωθεί ή τραυματιστεί στον πόλεμο του Ιράν.
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Σον Πάρνελ έγραψε στην πλατφόρμα Χ ότι οι «κομματικοί κονδυλοφόροι» των Times προσπαθούσαν «απεγνωσμένα να συκοφαντήσουν τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις».
Ένας άλλος εκπρόσωπος, ο Τζόελ Βαλντές, επιτέθηκε στον Λαμόθ μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, χαρακτηρίζοντάς τον «δυσαρεστημένο κονδυλοφόρο της Washington Post».
Το παράπτωμα του Λαμόθ, όπως φαίνεται, ήταν ότι επιβεβαίωσε πως το δημοσίευμα των Times ήταν πράγματι ακριβές.
Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος του CNN Μπράιαν Στέλτερ:
«Ο Χέγκσεθ δεν έχει εξηγήσει τη στρατιωτική στρατηγική πίσω από την επανάληψη των αεροπορικών επιδρομών. Το υπουργείο του δεν έχει αποκαλύψει τις συνθήκες που οδήγησαν στους πρόσφατους θανάτους Αμερικανών στρατιωτικών. Όλα αυτά αποτελούν ενδείξεις μιας ευρύτερης προσπάθειας ελέγχου των πληροφοριών, περιορισμού της πρόσβασης και αποφυγής δύσκολων ερωτημάτων σχετικά με τον πόλεμο».
Αυτό δεν αποτελεί απλώς έλλειψη διαφάνειας. Το Πεντάγωνο αφαιρεί από τους δημοσιογράφους τη δυνατότητα να υποβάλλουν ερωτήσεις σε πραγματικούς ανθρώπους και τους παραπέμπει σε μια διαδικτυακή πηγή, η οποία λειτουργεί η ίδια ως εμπόδιο στην έγκαιρη εξασφάλιση έγκυρων και ακριβών πληροφοριών.
Και η παραπλάνηση συνεχίζεται.
Όταν ο Χέγκσεθ και ο Κέιν εμφανίστηκαν χθες ενώπιον της Επιτροπής Πιστώσεων της Γερουσίας, ο γερουσιαστής Τζον Όσοφ παρέθεσε λεπτομερώς τις ίδιες τις δηλώσεις του Χέγκσεθ σχετικά με τη νίκη και τη βεβαιότητα ότι το Ιράν θα παραδινόταν. Στη συνέχεια τον ρώτησε εάν εξακολουθούσε να τις υποστηρίζει.
Στην ουσία, ο Όσοφ ρωτούσε τον Χέγκσεθ εάν έλεγε ψέματα τότε ή εάν λέει ψέματα τώρα.
Ο Χέγκσεθ αντέδρασε αμυντικά, προσπαθώντας να μιλά πάνω από τον Όσοφ. Απάντησε μόνο με τυποποιημένες υπεκφυγές σχετικά με το μεγαλείο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και τη διαβεβαίωση ότι το Ιράν δεν θα αποκτούσε ποτέ πυρηνικό όπλο.
Αρνήθηκε να δώσει οποιαδήποτε άλλη απάντηση. Ολοκλήρωσε την απογευματινή κατάθεσή του χάνοντας την ψυχραιμία του, όταν ο γερουσιαστής Γκάρι Πίτερς τον χαρακτήρισε αποτυχημένο.
Ο Τραμπ και ο Χέγκσεθ προσπαθούν να εμφανίζονται ατρόμητοι, προειδοποιώντας το Ιράν ότι θα πληρώσει για τον θάνατο περισσότερων Αμερικανών.
«Κάθε φορά που το Ιράν σκοτώνει έναν Αμερικανό στρατιώτη», έγραψε τη Δευτέρα ο Τραμπ στο Truth Social, «θα πληρώνει για αυτή τη δολοφονία πολλές φορές περισσότερο!».
Σήμερα το πρωί, ο Τραμπ έγραψε ότι για κάθε πλοίο που δέχεται επίθεση στα Στενά:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβαρδίζουν και θα καταστρέφουν ΜΙΑ ΓΕΦΥΡΑ Ή ΕΝΑΝ ΣΤΑΘΜΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται δίπλα ή μέσα στην πρωτεύουσα, την Τεχεράνη».
Πέρα από το γεγονός ότι αυτή η απειλή ενδέχεται να αφορά τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται ότι αρχίζουν να εξαντλούν τα πυρομαχικά τους.
Τη Δευτέρα, η Washington Post ανέφερε ότι Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος γνωρίζει τις εσωτερικές συζητήσεις της κυβέρνησης και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, προειδοποίησε:
«Δεν διαθέτουμε αρκετά πυρομαχικά για να συνεχίσουμε με ασφάλεια τις επιχειρήσεις και δεν νομίζω ότι ο Λευκός Οίκος το γνωρίζει».
Άλλοι, όμως —συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων στο Πεντάγωνο και στις υπηρεσίες πληροφοριών— πρέπει να γνωρίζουν την αλήθεια. Και αν ο Λευκός Οίκος δεν γνώριζε αυτές τις ανησυχίες χθες, τις γνωρίζει πλέον.
Ο Τραμπ, ο Χέγκσεθ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης γνωρίζουν επίσης πολλές ακόμη αλήθειες. Θα πρέπει να αρχίσουν να τις μοιράζονται με τον αμερικανικό λαό.
Πηγή: The Atlantic απόδοση anixneuseis.gr
.png)
