Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗΣ*
Κατά την άφιξη του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Προεδρικό Μέγαρο στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 Ιουλίου 2026, η οθωμανική στρατιωτική μπάντα «Μεχτέρ» φέρεται να ερμήνευσε το γνωστό εμβατήριο «Ceddin Deden». Η επιλογή του συγκεκριμένου εμβατηρίου έτυχε εκτενούς κάλυψης στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με ορισμένα από αυτά να την παρουσιάζουν ως ένα εξαιρετικά συμβολικό στοιχείο της επίσημης υποδοχής του Έλληνα πρωθυπουργού.
Το «Ceddin Deden» είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο εμβατήριο στην οθωμανική στρατιωτική μουσική παράδοση. Συνδέεται άρρηκτα με τη «Μεχτέρ», τη στρατιωτική μπάντα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και υμνεί την κληρονομιά των προγόνων, την ανδρεία του τουρκικού έθνους και τη δόξα των τουρκικών στρατών. Οι στίχοι του περιλαμβάνουν φράσεις όπως «Αγάπα το έθνος σου με πάθος» και «Σύντριψε τον εχθρό της πατρίδας», προσδίδοντας στο κομμάτι έναν αδιαμφισβήτητα στρατιωτικό και εθνικιστικό τόνο.
Αν και το συγκεκριμένο εμβατήριο δεν αναφέρεται ρητά στην Ελλάδα ή στον ελληνικό λαό, συνδέεται στενά με την οθωμανική στρατιωτική δύναμη, τις αυτοκρατορικές κατακτήσεις και μια ιστορική εποχή που, για τους Έλληνες, συνδέεται με αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας.
Μέσα σε ένα τόσο ευαίσθητο διμερές πλαίσιο, η χρήση αυτού του συγκεκριμένου συμβόλου αναμενόταν ευρέως ότι θα προκαλούσε αντιδράσεις και ερμηνεύτηκε από πολλούς ως φέρουσα ιστορικούς συνειρμούς.
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι αποδίδει μεγάλη σημασία στην «ήπια δύναμη» (soft power) και στη χρήση πολιτιστικών και ιστορικών συμβόλων ως μέσων δημόσιας διπλωματίας. Η προώθηση της οθωμανικής κληρονομιάς μέσω κρατικών τελετών, μουσικών συνόλων όπως το Μεχτέρ, ιστορικών αναπαραστάσεων και προσεκτικά σκηνοθετημένων συμβολικών χειρονομιών έχει καταστεί σταθερό χαρακτηριστικό της πολιτιστικής στρατηγικής της χώρας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε τέτοια επιλογή αποτελεί επίσημη πρόκληση. Υποδηλώνει, ωστόσο, ότι τα σύμβολα αυτά επιλέγονται σκόπιμα και είναι απίθανο να είναι τυχαία.
Σε κάθε περίπτωση, το περιστατικό αυτό μας υπενθυμίζει ότι στις διεθνείς σχέσεις οι επίσημες δηλώσεις αποτελούν μόνο ένα μέρος του μηνύματος που θέλει να προβάλλει η κάθε πλευρά. Επιπρόσθετα όμως και δεν θα πρέπει να το ξεχνάμε αυτό, η μουσική, οι τελετουργικές παραδόσεις και οι ιστορικές αναφορές μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως φορείς πολιτικής επικοινωνίας, ιδίως όταν αφορούν 2 χώρες με σχέσεις πολύπλοκες και ιστορικά ευαίσθητες, όπως η Ελλάδα και η Τουρκία.
* Συνταγματάρχης ε.α militaire.gr
.png)
