Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου*,
Αύριο (28 Μαρτίου) συμπληρώνονται τέσσερις εβδομάδες από τον πόλεμο «επιλογής» που ξεκίνησε το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. Εκτιμάται ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε αδιέξοδο και αντιμετωπίζει ένα στρατηγικό δίλημμα. Είτε να βρει ευκαιρία να κηρύξει νίκη και να αποχωρήσει, άλλωστε τις τελευταίες ημέρες μιλάει διαρκώς για νίκη, είτε να κλιμακώσει και με επιλεκτικές χερσαίες επιχειρήσεις προκειμένου να καταβάλει το Ιράν.
Η απόρριψη του σχεδίου συμφωνίας των 15 σημείων από την Τεχεράνη και η σε εξέλιξη ανάπτυξη στην περιοχή δύο Τ/Σ Συγκροτημάτων Πεζοναυτών (11η και 31η Εκστρατευτική Μονάδα) και μέρους της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας κάνει το ενδεχόμενο χερσαίων επιχειρήσεων να είναι πλέον ορατό.
Και είναι ορατό επειδή ο Τραμπ έχει χάσει τον έλεγχο του πολέμου και διατάσσοντας χερσαίες επιχειρήσεις θεωρεί ότι έτσι θα οδηγηθεί στην νίκη με την… συνθηκολόγηση του Ιράν και την επίτευξη επιτέλους των πολεμικών στόχων που έχουν τεθεί.
Στην δημόσια συζήτηση γύρω από αυτό το θέμα υποτιμάται ευρέως η πολυπλοκότητα και το κόστος τέτοιων επιχειρήσεων. Ιδιαίτερα όταν γίνεται λόγος είτε για κατάληψη νησιωτικών σημείων-κλειδιών στα Στενά του Ορμούζ είτε του νησιού Χαργκ που βρίσκεται βαθιά μέσα στον Περσικό Κόλπο είτε ακόμα για επιθετικές ενέργειες σε βάθος της ιρανικής επικράτειας, παρατηρείται μια απλοϊκή προσέγγιση που δεν ανταποκρίνεται στη στρατιωτική πραγματικότητα.
Η εξασφάλιση των Στενών του Ορμούζ
Ο έλεγχός τους δεν εξασφαλίζεται απλώς και μόνον με την κατάληψη των μικρών νησίδων που βρίσκονται στον κεντρικό δίαυλο των Στενών. Αντιθέτως, απαιτείται συνολική στρατιωτική κυριαρχία στην περιοχή και οπωσδήποτε κατάληψη και κατοχή των απέναντι από αυτά ιρανικών ακτών. Κοντολογίς η κατάληψη των νησιών μπορεί να είναι εφικτή μέσω αμφίβιων επιχειρήσεων, όμως η διατήρησή τους αποτελεί το πραγματικό πρόβλημα. Οι αμερικανικές δυνάμεις θα είναι διαρκώς εκτεθειμένες σε συνεχή απειλή από πυραυλικά συστήματα, drones, ναυτικές δυνάμεις, όχι αυτές που είναι στον βυθό του ωκεανού όπως μας είπε ο Τραμπ αλλά ο άνω των 1000 ταχυπλόων μικρών σκαφών των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και λοιπές ασύμμετρες επιθέσεις από την ιρανική πλευρά.
Χωρίς λοιπόν πλήρη εξουδετέρωση των απειλών αυτών στην ενδοχώρα, η κατοχή καθίσταται επιχειρησιακά επισφαλής και εξαιρετικά υψηλού κόστους.
Ο έλεγχος του Νησιού Χαργκ
Το Νησί Χαργκ έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των πετρελαϊκών του υποδομών καθόσον από αυτό εξάγεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου και η κατάληψη του θα αποστερήσει το Ιρανικό Καθεστώς από το «κύριο εισόδημα» της χώρας. Ωστόσο, βρίσκεται βαθιά μέσα στον Περσικό Κόλπο σε βάθος πάνω από 1200km γεγονός που δυσχεραίνει μια επιχείρηση κατάληψης με αμφίβια επιχείρηση. Ένα πιθανό σενάριο θα περιλάμβανε χρήση βαρέων ελικοπτέρων, όπως τα CH-53, ή Αεροσκαφών κάθετης προσγείωσης απογείωση V-22 Opsrey με στόχο την ταχεία κατάληψη του αεροδρομίου του νησιού ώστε να επιτραπεί η μεταφορά ενισχύσεων. Αλλά και εδώ η διατήρησή του προϋποθέτει τα όσα αναφέρθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο.
Επιχειρήσεις σε βάθος στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν
Η ιδέα μιας κάθετης εφόδου σε πυρηνικές εγκαταστάσεις όπως αυτές στη Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντόου συχνά παρουσιάζεται ως εφικτή. Ωστόσο, μια απλή μελέτη του γεωγραφικού χάρτη αποκαλύπτει τις τεράστιες αποστάσεις και τις δυσκολίες πρόσβασης. Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι βαθιά εντός της ιρανικής επικράτειας, καλά προστατευμένες και πιθανότατα διασπαρμένες. Η υπόθεση ότι κρίσιμα υλικά, όπως τα 440 kg εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60%, θα βρίσκονται συγκεντρωμένα και εύκολα προσβάσιμα, δεν ανταποκρίνεται στις πρακτικές στρατηγικής απόκρυψης και διασποράς που εφαρμόζουν τέτοια κράτη.
Το κρίσιμο ερώτημα : και μετά τι;
Η διατήρηση του ελέγχου ενός τόσο απομονωμένου και εκτεθειμένου στόχου θα απαιτούσε συνεχή αεροναυτική υποστήριξη, ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα και διαρκή ανατροφοδότηση δυνάμεων. Το κόστος και ο κίνδυνος μιας τέτοιας επιχείρησης θα ήταν εξαιρετικά υψηλό.
Σε αντίθεση με ορισμένες επιφανειακές αναλύσεις, η συντριπτική πλειονότητα των διακεκριμένων Αμερικανών Στρατιωτικών ε.α. αλλά και στρατιωτικών αναλυτών στις ΗΠΑ αντιμετωπίζει αυτά τα σενάρια με μεγάλη επιφύλαξη. Η εμπειρία από προηγούμενες συγκρούσεις έχει δείξει ότι το πιο δύσκολο μέρος δεν είναι η αρχική κατάληψη, αλλά η διατήρηση της κατοχής. Η ανάγκη για μακροχρόνια δέσμευση δυνάμεων, η πιθανότητα κλιμάκωσης και το πολιτικό κόστος καθιστούν τέτοιες επιχειρήσεις εξαιρετικά ριψοκίνδυνες και φυσικά δεν μπορεί να είναι το… τελειωτικό κτύπημα όπως διατείνονται κάποιοι κύκλοι. Και εδώ δεν μιλάμε καθόλου για τις οικονομικές επιπτώσεις.
Συμπερασματικά οφείλουμε να επισημάνουμε ότι μία χερσαία επιχείρηση υψηλής εντάσεως σε μία τέτοια περιοχή με μία τέτοια συγκεκριμένη γεωγραφία και με ένα Ιράν που βλέπουμε πως έχει δομήσει την ανθεκτικότητα και την αντίσταση του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «εκδρομή» με κάποιους κινδύνους. Ένα τέτοιο εγχείρημα είναι πολλαπλάσια πιο απαιτητικό από προηγούμενες συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή και φυσικά ο πόλεμος δεν είναι καζίνο, να ποντάρεις. Ίσως και για αυτό ο Πρόεδρος Τραμπ έδωσε χθες βράδυ νέα 10ημερη διορία είτε για να δώσει χώρο και χρόνο σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων (αν είναι τελικά σοβαρή μία τέτοια προσπάθεια) είτε για να προετοιμαστεί καλύτερα η χερσαία επιχείρηση.
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται βαθιά κατανόηση της γεωγραφίας, της στρατηγικής και των επιχειρησιακών περιορισμών. Η δημόσια συζήτηση οφείλει να βασίζεται σε τεκμηριωμένη γνώση και όχι σε απλουστευτικές εκτιμήσεις. Διότι στον πόλεμο το οποίο είναι «το βασίλειο της αβεβαιότητας» το τίμημα των λανθασμένων υπολογισμών είναι πάντα βαρύ και η «λεγόμενη παγίδα κλιμάκωσης» είναι πλέον πιθανή για την Ουάσιγκτον καθόσον η κατάληψη εδαφών όσο κρισίμων και αν είναι δεν αποτελεί εγγύηση ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί!
*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι Γεωστρατηγικός Αναλυτής. anixneuseis.gr
.png)
