Η Αγορά ακολουθεί τους κανόνες του ρεαλισμού και όχι τους ευσεβείς πόθους των κυβερνήσεων, όταν εκπονούν ερήμην αυτής σχέδια πολιτικής ή γεωπολιτικής. Αυτό αποδεικνύεται με την περίπτωση του «Καθέτου Διαδρόμου» παροχής φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, που, υποτίθεται, θα καθιστούσε την Ελλάδα ενεργειακό σταυροδρόμι και κόμβο διακινήσεως αμερικανικού LNG. Για τρίτη φορά εντός διμήνου, ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε για την μίσθωση υπηρεσιών δικτύων για την μεταφορά αμερικανικού LNG από την Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη προς βορράν κηρύχθηκε άγονος. Οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα δίκτυα αγωγών δεν ενδιεφέρθησαν. Το έργο της μεταφοράς εκρίθη οικονομικώς ασύμφορο. Και τούτο δεικνύει ότι οι μεγαλοστομίες όσον αφορά στην ειδική σχέση και την ενεργειακή συνεργασία της Ελλάδος με τις ΗΠΑ ήσαν κενές περιεχομένου. Ακόμη αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει πρόθεσις, από πλευράς ΗΠΑ, να επενδύσουν στην σχέση με την Ελλάδα και στην λειτουργία του «Καθέτου Διαδρόμου».
Ενός σχεδίου προς το οποίο και η Ευρώπη διαφωνούσε. Όταν υπάρχουν πολιτικοί λόγοι για την ολοκλήρωση ενός έργου, οι ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις πρέπει να είναι έτοιμες να επωμισθούν και το κόστος το οποίο η αγορά θεωρεί ασύμφορο. Και εν προκειμένω αποδεικνύεται τοις πράγμασι πως οι ΗΠΑ δεν είναι πρόθυμες να διαθέσουν ούτε ένα δολλάριο. Να σημειωθεί ότι αυτή θα ήταν η μόνη επένδυσις την οποία θα χρειαζόταν να κάνουν, καθώς οι σταθμοί υποδοχής LNG στην Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη είχαν ολοκληρωθεί εδώ και χρόνια. Μάλιστα η επέκτασις του σταθμού της Ρεβυθούσας, που ολοκληρώθηκε το 2013, ήταν που είχε βαρύνει καθοριστικώς προκειμένου να επιλεγεί η Ελλάς, έναντι της Κροατίας, από τις ΗΠΑ ως η χώρα με την οποία θα συνεργασθούν ενεργειακώς. Έκτοτε όμως τα σχέδια και οι προτεραιότητες άλλαξαν, αντιστοίχως δε και τα επενδυτικά σχέδια. Αποτέλεσμα είναι ο «Κάθετος Διάδρομος» να εξελίσσεται σε «φιάσκο». Στο δεύτερο ναυάγιο της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδος μετά την αποτυχία του αγωγού EastMed.
Άνευ αντικειμένου ήσαν λοιπόν οι ανακοινώσεις του υπουργού Ενεργείας Σταύρου Παπασταύρου, τα χαμόγελα με την πρέσβυ των ΗΠΑ Κίμπερλυ Γκίλφοϋλ και οι εξαγγελίες για την αξιοποίηση της Ελευσίνας στο πλαίσιο των σχεδίων διακινήσεως αμερικανικού LNG. Ο υπουργός Ενεργείας είναι κατόπιν τούτου ανεπανόρθωτα εκτεθειμένος. Φαίνεται ότι, για τις ΗΠΑ, ο κύριος στόχος ήταν να πείσουν την ελληνική Κυβέρνηση ότι ενδιαφέρονται για τον «Κάθετο Διάδρομο» προκειμένου να την οδηγήσουν σε αναθεώρηση της συμφωνίας με τους Κινέζους για το λιμάνι του Πειραιώς. Δεν μπορεί να μην εγνώριζαν οι Αμερικανοί ότι εν τέλει ούτε η Ουκρανία ενδιαφερόταν για το LNG που θα μεταφερόταν διά του «Καθέτου Διαδρόμου». Το Κίεβο αναζήτησε στην αγορά αέριο με χαμηλότερη τιμή, οπότε περιορίσθηκε να εισάγει μόνο τις συμβολαιοποιημένες ποσότητες που έχει κλείσει μέσω Πολωνίας, Ουγγαρίας και Σλοβακίας. Όλως παραδόξως μάλιστα, κατά την τρέχουσα περίοδο εξάγει φυσικό αέριο (από το αποθηκευμένο που έχει) προς τις γειτονικές της χώρες, όπου οι τιμές είναι αυξημένες λόγω υψηλής ζητήσεως για θέρμανση, αλλά και λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητος των τελευταίων εβδομάδων. Παραλλήλως, η ζήτησις στην ίδια την Ουκρανία έχει μειωθεί, παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς οι ρωσσικές επιθέσεις έχουν θέσει εκτός λειτουργίας ένα μεγάλο μέρος της δυναμικότητος των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Δεν είναι όμως μόνον η Ουκρανία που δεν αγοράζει LNG. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία στρέφονται στον TAP, αποφεύγοντας την διαδρομή που περιλαμβάνει τον σταθμό της Αλεξανδρουπόλεως, παρά την γεωπολιτική στήριξη που αυτός απολαμβάνει, αλλά που περιορίζεται σε επίπεδο δηλώσεων. Η αγορά, όπως πάντα, κινείται με όρους κόστους και προβλεψιμότητος, όχι με βάση τις πολιτικές εξαγγελίες. Τα υψηλά τέλη διελεύσεως, σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων, μετατρέπουν τον «Κάθετο Διάδρομο» σε ένα έργο πολιτικού συμβολισμού, χωρίς πραγματικό οικονομικό αντίκρισμα. Η επαναλαμβανόμενη αποτυχία των δημοπρασιών δείχνει ότι ο «Κάθετος Διάδρομος» δεν «υπονομεύεται» από την αγορά. Απλώς έχει εγκαταλειφθεί από αυτήν.
Την ίδια στιγμή, και ενώ η ΕΕ ενέκρινε την απαγόρευση εισαγωγών ρωσσικού φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2027, η απόφασις αμφισβητείται πρώτα από την Σλοβακία και εν συνεχεία από την Ουγγαρία (που ούτως ή άλλως είχαν καταψηφίσει την απόφαση). Ήδη ο Πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο (να θυμίσουμε ότι προσφάτως είχε γίνει απόπειρα κατά της ζωής του) ανεκοίνωσε ότι η χώρα του προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της απαγορεύσεως, με την Ουγγαρία να έχει δηλώσει ότι θα ακολουθήσει. Το τοπίο έχει διαφοροποιηθεί δραστικά. Οι δρόμοι της ενέργειας αναθεωρούνται και η Ελλάς επιδεικνύει μια δυσκαμψία, με το Υπουργείο Ενεργείας να αδυνατεί να προσαρμοσθεί στις αλλαγές που είναι ήδη σε εξέλιξη. Ακόμη και τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς αδυνατεί να ακολουθήσει, καθώς δίδει προτεραιότητα στην επικοινωνιακή διάσταση των πραγμάτων, αναζητώντας ευκαιρίες για πομπώδεις ανακοινώσεις, έστω και αν αυτές στερούνται περιεχομένου. Χαρακτηριστική περίπτωσις είναι η εξαγγελία, προ ολίγων ημερών, από τον υπουργό Ενεργείας Σταύρο Παπασταύρου ηλεκτρικής διασυνδέσεως με την Σαουδική Αραβία, κάτι που ήδη προεκάλεσε αντιδράσεις στις Βρυξέλλες και φέρνει την χώρα μας σε πολύ δύσκολη θέση. Η εξαγγελία αυτή πολύ πιθανόν να οδηγήσει σε τρίτο ναυάγιο την ενεργειακή πολιτική της χώρας.
Πηγή: estianews.gr
.png)
