ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
Η στρατιωτική επίθεση στη Βενεζουέλα και η απαγωγή του προέδρου Μαδούρο προκάλεσε πολλές συζητήσεις και αντιδράσεις σε όλον τον κόσμο και φυσικά και στην Ελλάδα. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι αυτά συνέβαιναν πάντα, ότι είναι η επιβολή του ισχυρού επί του αδυνάτου (το λέει και ο Θουκυδίδης…), ότι “οι ισχυροί κάνουν ό,τι θέλουν πάντα”, ότι το διεθνές δίκαιο δεν υπήρχε έτσι και αλλιώς, άρα τίποτα δεν παραβιάστηκε και όλα τα συναφή.
Άλλοι δε μαίνονται και υβρίζουν, προσπαθώντας να επιβάλουν την άποψη ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία με την αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα δεν έχουν απολύτως καμία σχέση, επιδιώκοντας να “ξεπλύνουν” τον έναν ή τον άλλον. Όμως, η πραγματικότητα είναι μάλλον διαφορετική. Καταρχάς, το να υποστηρίζουμε ότι δεν υπάρχει και δεν υπήρξε ποτέ διεθνές δίκαιο και ότι το διεθνές σύστημα είναι αποκλειστικώς και μόνο μια άναρχη ζούγκλα, είναι σχεδόν τόσο παρανοϊκό, όσο και η αντίθετη άποψη. Ότι δηλαδή το διεθνές σύστημα λειτουργεί με αποκλειστικό κριτήριο τη διεθνή νομιμότητα.
Η πραγματικότητα είναι ότι φυσικά και υπάρχει ένα πλαίσιο διεθνών οργανισμών, κανόνων, συμφωνιών, αρχών, αξιών, αντιλήψεων και εθιμικών συμπεριφορών, που αποτελεί αυτό που γενικότερα αναφέρουμε ως διεθνές δίκαιο και διεθνή κοινωνία και αυτό το πλαίσιο επηρεάζει τη συμπεριφορά των κρατών, αλλά και επηρεάζεται από αυτήν. Αυτό το άυλο αρχιτεκτόνημα βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ζυμώσεις και αλλαγές και συνδιαμορφώνει μαζί τους τη φύση του εκάστοτε διεθνούς συστήματος. Δεν είναι πανίσχυρο, δεν είναι το κυρίαρχο, δεν είναι όμως και ανύπαρκτο.
Μεταλλάσσεται το διεθνές σύστημα…
Άποψη του γράφοντος, λοιπόν, είναι ότι η αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα, στον συγκεκριμένο γεωιστορικό χρόνο, λειτουργεί σαν καταλύτης, πυροδοτώντας μια γεωπολιτική επανάσταση, δηλαδή μια δραστική μετάλλαξη του διεθνούς συστήματος, ή έστω αποκαλύπτοντας μια δραστική μετάλλαξη, η οποία συνέβαινε και τώρα εμφανίζεται πιο ξεκάθαρα. Από μόνη της η επέμβαση αποτελεί δραματική κλιμάκωση και ποιοτική αλλαγή στην αποσάθρωση του διεθνούς δικαίου και της χρήσης στρατιωτικής ισχύος εναντίον κυβερνήσεων άλλων κρατών.
Στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου παρόμοιες καταστάσεις δεν χαρακτήριζαν την αμερικανική στρατηγική. Βέβαια, οι ΗΠΑ επανειλημμένως είχαν οργανώσει και εκτελέσει την ανατροπή ξένων κυβερνήσεων, αλλά αυτό ήταν έργο των μυστικών υπηρεσιών. Εγχώριες δυνάμεις αναλάμβαναν την ανατροπή του καθεστώτος. Από το Ιράν του Μοσαντέκ, μέχρι την Ινδονησία του Σουκάρνο και τη Χιλή του Αλιέντε, η CIA συνέβαλε στην ανατροπή κυβερνήσεων, αλλά όχι επισήμως. Οι μέθοδοι ήταν αυτές των “μαύρων” επιχειρήσεων και όχι της άμεσης στρατιωτικής επέμβασης. Οι ΗΠΑ ήταν πολύ προσεκτικές στο να μην χρησιμοποιήσουν, ωμά και ξεκάθαρα, στρατιωτική ισχύ για την ανατροπή καθεστώτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Κούβα, μετά την πτώση του καθεστώτος Μπατίστα. Ναι μεν η CIA εξέτασε πολλά σενάρια δολοφονίας του Κάστρο και ανατροπής του καθεστώτος, αλλά στρατιωτική επέμβαση δεν υπήρξε, παρόλο που αυτή θα ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση τα πρώτα χρόνια – πριν από την Κρίση των Πυραύλων και τη συμφωνία με τη Σοβιετική Ένωση για τη μη ανατροπή του Κάστρο από τις ΗΠΑ. Ακόμη και η ατυχής εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων, ναι μεν οργανώθηκε από τη CIA, αλλά διεξήχθη από Κουβανούς αντικαθεστωτικούς.
Ούτε και η επίθεση στο Ιράκ το 2003 και η ανατροπή του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν δεν είναι παρόμοια με την απαγωγή του Μαδούρο. Κι αυτό γιατί είχε προηγηθεί η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ το 1991, η οποία είχε τοποθετήσει τις ΗΠΑ σε κατάσταση σύγκρουσης με το καθεστώς Σαντάμ. Οι ΗΠΑ βρίσκονταν εν μέσω του χιμαιρικού “Πολέμου ενάντια στην Τρομοκρατία” μέρος της οποίας ήταν η εισβολή στο Ιράκ, γιατί υπήρχε η δικαιολογία της υποτιθέμενης ύπαρξης όπλων μαζικής καταστροφής.
Αποσάθρωση της διεθνούς τάξης
Αντιθέτως, η επίθεση στη Βενεζουέλα έχει το καινοφανές στοιχείο της ξεκάθαρης, άμεσης, μονομερούς και επίσημης στρατιωτικής δράσης εναντίον μιας χώρας, χωρίς καμία επίφαση διεθνούς νομιμοποίησης. Η μόνη δε “νομιμοποίηση” της απαγωγής Μαδούρο ήταν ένα ένταλμα αμερικανικού δικαστηρίου. Όταν λοιπόν αυτό το κάνει η υπερδύναμη, ο παγκόσμιος ηγέτης, ουσιαστικά περνάει το μήνυμα ότι οιοσδήποτε έχει επαρκή ισχύ, μπορεί να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για ξένο ηγέτη, με βάση όχι το διεθνές αλλά το εθνικό δίκαιο, και να τον συλλάβει χρησιμοποιώντας στρατιωτικά μέσα, εισβάλοντας στη χώρα!
Διαβάστε τη συνέχεια στο slpress.gr
.png)
