iEpikaira

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα γκρίζες ζώνες

Διασυνδέουν την αποστρατιωτικοποίηση με 6 μίλια, υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, γκρίζες ζώνες

18.9.26

Άσκησις ψυχολογικής πιέσεως με την μετακίνηση τουρκικής ταξιαρχίας απέναντι από την Σάμο

Σκηνικό εντάσεως δημιουργεί και πάλι η Τουρκία, με κύριο άξονα τις νέες απειλές που διετύπωσε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εναντίον της Ελλάδος απαιτώντας την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου.

Διετύπωσε μάλιστα απειλή δίκην προειδοποιήσεως ότι εμμένοντας στην στρατιωτικοποίηση η Ελλάς γίνεται όργανο αυτών που θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την βυθίσουν στο χάος. Το ζήτημα δεν είναι μεμονωμένο. Η Τουρκία διασυνδέει το ζήτημα της στρατιωτικοποιήσεως με ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο (ευθέως αμφισβητεί την κυριαρχία της Ελλάδος επί συγκεκριμένων περιοχών), χωρικών υδάτων και εναερίου χώρου, καθώς και θαλασσίων ζωνών (υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ), αμφισβητώντας συλλήβδην αυτά τα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών.

Όλο αυτό το πλέγμα απαιτήσεων στηρίζεται σε μια ιδιότυπη ερμηνεία των διεθνών συμβάσεων, τις οποίες οι Τούρκοι επικαλούνται, αλλά οι οποίες ουδαμού επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς της Αγκύρας. Ο Φιντάν επιλέγει κατά διαστήματα να προβάλλει το ένα ή το άλλο θέμα, αλλά το σκεπτικό του είναι συγκεκριμένο. Αν η Ελλάς υποχωρήσει, δηλαδή δεχθεί να συζητήσει έστω ένα από τα διασυνδεδεμένα θέματα, αμέσως θα ξεδιπλωθεί όλη η «βεντάλια» των τουρκικών απαιτήσεων.

Τώρα έχει επιλεγεί το ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως. Αλλά ενώ ο Τούρκος υπουργός υποστηρίζει ότι η στρατιωτικοποίησις των νησιών συνιστά απειλή για την χώρα του, η Τουρκία είναι που προέβη σε απειλητική μετακίνηση μιάς ταξιαρχίας καταδρομών στο Σόκε, στα Μικρασιατικά παράλια, απέναντι από την Σάμο. Η συγκεκριμένη μονάδα μετακινήθηκε από το Χοζάτ της ανατολικής Τουρκίας. Μάλιστα, εμπειρογνώμονες που παρουσίασαν τα τουρκικά ΜΜΕ και συγκεκριμένα το δίκτυο Al Haber συνέδεαν την μετακίνηση αυτή με την πρόσφατη παρουσία του Έλληνος Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο. Την ίδια στιγμή, άλλα τουρκικά ΜΜΕ υποστηρίζουν ότι τόσο στα ελληνικά νησιά όσο και στην Κύπρο εγκαθίστανται Ισραηλινοί στρατιωτικοί!

Πάντως ο Χακάν Φιντάν είναι αυτός που κράτησε ψηλά τους τόνους επαναφέροντας τον τουρκικό ισχυρισμό ότι τα νησιά πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα, διατυπώνοντας απειλές κατά της Ελλάδος και απαιτώντας απόσυρση των δυνάμεων. Επιστρέφοντας από επίσημη επίσκεψη στην Συρία, ο Χακάν Φιντάν υπεστήριξε ότι η στρατιωτικοποίησις ελληνικών νησιών «αποτελεί απειλή» για την Τουρκία.

Συγκεκριμένα εδήλωσε: «Καλούμε την γείτονα και σύμμαχό μας Ελλάδα να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της που προκύπτουν από τις συνθήκες με πιο ώριμο τρόπο, σύμφωνα με το πνεύμα της συμμαχίας. Η Ελλάδα δεν πρέπει να προσθέσει άλλη μια πρόκληση στις πολυάριθμες προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουμε στην περιοχή μας. Δεν θέλουμε η Ελλάδα να γίνει εργαλείο όσων θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την βυθίσουν στο χάος. Θέλουμε να διατηρήσουμε σχέσεις καλής γειτονίας».

Περαιτέρω συνέχισε: «Φυσικά, έχουμε πολύ σοβαρές ανησυχίες για την στρατιωτικοποίηση ορισμένων νησιών. Το γνωρίζουν αυτό και το έχουμε μεταφέρει. Η στρατιωτικοποίησις των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς, για εμάς αποτελεί απειλή. Ένα από τα ζητήματα στα οποία εστιάζουμε περισσότερο την προσοχή μας είναι στα νησιά που υπόκεινται σε διεθνείς συνθήκες ως αποστρατιωτικοποιημένα και όπου αυτό το καθεστώς θα έπρεπε αναμφισβήτητα να διατηρηθεί. Η Ελλάδα επιχειρεί να δράσει κατά παράβαση των συμβατικών της υποχρεώσεων. Δεν πρόκειται, στην πραγματικότητα, για μια νέα κατάσταση. Είναι ένα ζήτημα που συνεχίζεται από την δεκαετία του 1960 και αποτελεί μια σημαντική διάσταση των διασυνδεδεμένων προβλημάτων του Αιγαίου».

Ο κ. Φιντάν προσέθεσε ότι η Τουρκία έχει θέσει το ζήτημα τόσο μέσω διμερών διαύλων όσο και στο ΝΑΤΟ και στα Ηνωμένα Έθνη. Παρά ταύτα, καταλήγοντας υπεστήριξε ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η «θετική ατμόσφαιρα» που έχει δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, λέγοντας: «Πρέπει να συνεχίσουμε να ενισχύουμε την θετική ατμόσφαιρα και το πνεύμα που έχουμε πρόσφατα ξεκινήσει για την επίλυση αυτών των ζητημάτων».

Εδώ βεβαίως έχουμε το διττό πρόσωπο της τουρκικής υποκρισίας, η οποία είναι, στην πραγματικότητα, ο μόνος παράγων αποσταθεροποιήσεως και χάους. Στις αιτιάσεις Φιντάν απήντησε το Υπουργείο Εξωτερικών με ανακοίνωση την οποία εξέδωσε αργά χθες και στην οποία υπογραμμίζει: «Η Ελλάδα διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική κυρίαρχα και ανεξάρτητα και δεν ετεροκαθορίζεται. Ισχυρισμοί περί δήθεν εργαλειοποίησης της Ελλάδας με σκοπό την αποσταθεροποίηση της περιοχής ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Η Ελλάδα έχει αποδείξει εμπράκτως ότι εργάζεται με συνέπεια για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και σταθερότητα και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν.

Η Ελλάδα διασφαλίζει, όπως κάθε χώρα, την άμυνα και την ασφάλεια του συνόλου της επικράτειάς της. Οι επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί κατηγορηματικά στο σύνολό τους. Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται με σαφήνεια από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες. Η Ελλάδα, ως κυρίαρχο κράτος, δικαιούται πλήρως να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμά της σε νόμιμη άμυνα. Ο χαρακτηρισμός της αμυντικής θωράκισης ελληνικού εδάφους ως “απειλής” είναι όχι μόνο αστήρικτος, αλλά και οξύμωρος, όταν, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος».

Πηγή: estianews.gr

Ο Μητσοτάκης εξελίσσεται στον δεύτερο Πρωθυπουργό της μεταπολίτευσης με τόσο αρνητικό αποτύπωμα στις ισορροπίες Ελλάδας-Τουρκίας

27.8.26

Μετράει πώς συζητάς και τι παραδίδεις…

Aλέξανδρος Τάρκας

Η -ορατή δια γυμνού οφθαλμού πλέον- ραγδαία επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων επιβεβαιώνει, δυστυχώς, όσους υπογράμμιζαν τα τραγικά λάθη της «προσωπικής» διπλωματίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη έναντι της Άγκυρας, χωρίς ουσιαστική ανάμιξη της Διπλωματικής Υπηρεσίας και διακομματική ή ενδοπαραταξιακή συναίνεση.

Η πορεία επιστροφής σε φιλικές και -αμοιβαία- επωφελείς γειτονικές σχέσεις ενδεχομένως να είναι ακόμα εφικτή, αν και η εμπειρία, από το 1974 ως τις μέρες μας, δείχνει ότι ουδεμία τουρκική κυβέρνηση (στρατιωτική, κεμαλική, ισλαμίζουσα ή άλλη) είχε ποτέ τη βούληση να παραδώσει οτιδήποτε κεκτημένο ή τετελεσμένο.

Γιατί να παραδώσει το κατεχόμενο 40% της Μεγαλονήσου αν δεν εξασφαλίσει προηγουμένως τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Σχεδίου Άναν ή μίας σύγχρονης παραλλαγής του; Γιατί να αναιρέσει τη θεωρία των γκρίζων ζωνών στο νότιο και ανατολικό Αιγαίο, αφού καταφέρνει να την εξαπλώνει στο βόρειο τμήμα του αρχιπελάγους και να την εδραιώνει στη Μεσόγειο μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου;

Όμως το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνον στην Άγκυρα, αλλά και στην Αθήνα. Γιατί η -πραγματικά- τραγική πτυχή των πρόσφατων εξελίξεων, με την ανακήρυξη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων (που απομονώνουν πλήρως το Καστελόριζο και πολιορκούν Λήμνο και Σαμοθράκη), είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν κινητοποιείται διπλωματικά στο εξωτερικό, αλλά ασχολείται κυρίως με το εσωτερικό!

Αντί να αναζητήσει -έστω την ύστατη ώρα- συνεννόηση για το εθνικό συμφέρον, δαπανά πολύτιμο χρόνο σε επιθέσεις και παραπλανητικές διαρροές κατά της αντιπολίτευσης και κατά των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.

Το κύριο επιχείρημα του σημερινού ενοίκου του Μεγάρου Μαξίμου είναι ότι οι κύριοι Καραμανλής και Σαμαράς, επίσης, συναντούσαν τον -τότε ομόλογό τους και νυν πρόεδρο- Ρ.Τ. Ερντογάν, πραγματοποιώντας διμερή διάλογο μέσω των διερευνητικών επαφών και των καλών προσωπικών σχέσεων ή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (συνεδριάσεις του 2013 και 2014). Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι αν, αλλά πώς συζητάς με την άλλη πλευρά και -το κυριότερο- τι παραδίδεις στο τέλος…

Αμφότεροι οι πρώην Πρωθυπουργοί και πρόεδροι της ΝΔ είχαν θετική συμβολή στην εξωτερική πολιτική και παρέδωσαν στους διαδόχους τους (Γ. Παπανδρέου και Αλ. Τσίπρα αντίστοιχα) μια Ελλάδα διπλωματικά ισχυρή.

Ο μεν κ. Καραμανλής, μεταξύ πολλών άλλων, εγκλώβισε την Τουρκία στον ενταξιακό διάλογο με την Ε.Ε. υπό αυστηρούς όρους που και σήμερα αποτελούν την κύρια ή και μοναδική διπλωματική ελπίδα της ελληνικής πλευράς.

Αν και ο κ. Ερντογάν υποκριτικά δηλώνει ότι η ένταξη δεν αποτελεί προτεραιότητά του, η Τουρκία ενδιαφέρεται σε μέγιστο βαθμό, ως υποψήφιο μέλος, για τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και τις γενικότερες οικονομικές σχέσεις με τις Βρυξέλλες (Μεταναστευτικό, Τελωνειακή Ένωση, αμυντική βιομηχανία κ.λπ.).

Ο δε κ. Σαμαράς, παρά την ασφυκτική πίεση των Μνημονίων, προχώρησε στις γεωφυσικές έρευνες και μελέτες βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ υπό τις απειλές της Άγκυρας, αλλά χωρίς τελικά να υπάρξει τουρκική αντίδραση επί του πεδίου.

Οι νέες βυθομετρικές έρευνες για το «καλώδιο», που ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024 και διακόπηκαν μόλις 50 ημέρες αργότερα κατόπιν παρέμβασης του Τουρκικού Ναυτικού στην Κάσο (ενώ έπρεπε να διαρκέσουν ως το Δεκέμβριο του 2025), ήταν απλώς επιβεβαιωτικές των αρχικών του 2014 και απαραίτητες λόγω της ενδιάμεσης πολυετούς αδράνειας.

Πέραν αυτών, ο κ. Μητσοτάκης έχει αυτοπαγιδευτεί στη βαριά πλάνη ότι ο διάλογος κορυφής αποτελεί αυτοσκοπό, ξεχνώντας ότι πρόκειται μόνον για ένα από τα πολλά μέσα άσκησης εξωτερικής πολιτικής και πραγματοποίησης επαφών.

Ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες και τον εθνικό σχεδιασμό, μπορεί άλλοτε να αναστέλλεται και άλλοτε να επαναλαμβάνεται. Για παράδειγμα, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διέκοψε (με εξαίρεση υπηρεσιακές συναντήσεις) το διάλογο το Νοέμβριο του 1976 και, λόγω της τουρκικής αδράνειας για το Πρακτικό της Βέρνης, δεν τον επανέλαβε παρά μόνον το Μάρτιο του 1978.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοίνωσε το μορατόριουμ με την Τουρκία το Μάρτιο του 1982, αλλά το ανέστειλε το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς και ο πραγματικός διάλογος επαναλήφθηκε στο Νταβός τον Ιανουάριο του 1988.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, αφού άκουσε το «λάθος καταλάβατε ότι θα λυθεί το Κυπριακό» από τον ομόλογό του Μεσούτ Γιλμάζ το Σεπτέμβριο του 1991, είχε μόνον μία τυπική επαφή με τον διάδοχό του, Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, το Φεβρουάριο του 1992 και αντάλλαξε υποσχέσεις διαλόγου με τον πρόεδρο Τουργκούτ Οζάλ τέσσερις μήνες αργότερα, χωρίς καμία συνέχεια.

Επομένως, δεν είναι καινοφανείς, αλλά πολύ ρεαλιστικές τόσο οι συμβουλές του κ. Καραμανλή για αλλαγή πλαισίου και μεθόδου του διαλόγου, όσο και οι εισηγήσεις του κ. Σαμαρά για προσωρινή αναστολή του μέχρι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Μάλιστα, το εκπληκτικό στοιχείο είναι ότι -διαψεύδοντας τους εαυτούς τους και διαγράφοντας τα επιχειρήματά τους κατά των δύο πρώην Πρωθυπουργών- το Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών διαρρέουν πως δεν πρόκειται να υπάρξει διάλογος Μητσοτάκη-Ερντογάν ή Γεραπετρίτη-Φιντάν, όπως αναμενόταν, με την ευκαιρία της Γ.Σ. του ΟΗΕ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Απόλυτη σύγχυση σε κρίσιμες ώρες!

Ασφαλώς, τίποτα δεν έχει κριθεί αναπότρεπτα και η «κρίση των θαλάσσιων πάρκων» (ή με όποιο άλλο όνομα και χαρακτηρισμό μείνει στην ιστορία) βρίσκεται στο αρχικό της στάδιο.

Υπάρχει λίγος χρόνος, ώστε ο κ. Μητσοτάκης και οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, και Ενέργειας-Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου (για τις πράξεις και παραλείψεις τους ο Πρωθυπουργός έχει αποκλειστική ευθύνη αφού δεν είναι εκλεγμένοι), να προβούν σε κάποιες ορθές ενέργειες διμερώς και διεθνώς.

Άλλωστε, ο κ. Μητσοτάκης, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, αντιμετωπίζει ήδη ένα μέγιστο κίνδυνο για τα προσεχή στάδια της πολιτικής καριέρας του ή για την υστεροφημία του.

Μετά την αστήρικτη και παράνομη θεωρία των γκρίζων ζωνών, που δεν κατάφερε ούτε να αποτρέψει ούτε να ανατρέψει ο Κώστας Σημίτης, ο κ. Μητσοτάκης εξελίσσεται στον δεύτερο Πρωθυπουργό της μεταπολιτευτικής περιόδου με τόσο αρνητικό αποτύπωμα στις ισορροπίες Ελλάδας-Τουρκίας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Δημοκρατία” στις 26 Αυγούστου 2026, amynanet.gr

Ελληνοτουρκικές εξελίξεις (22–28 Μαΐου): Το τουρκικό νομοσχέδιο χωρίς «γκρίζες ζώνες», παρενοχλήσεις και «ελεγχόμενη ένταση»

28.5.26

Δεν υπάρχουν «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο

6.5.26

Δημήτρης Μηλάκας

Στα ελληνοτουρκικά η εικόνα που καλλιεργείται είναι αυτή της ηρεμίας. Οι Έλληνες αξιωματούχοι επαίρονται ότι έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν (με τους… λεπτούς διπλωματικούς τους χειρισμούς) «“ήρεμα νερά” στο Αιγαίο». Στο θαλάσσιο πεδίο, όμως, καταγράφεται κάτι διαφορετικό.

Τους τελευταίους μήνες, η παρουσία τουρκικών σκαφών στο Αιγαίο –από αλιευτικά μέχρι μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και της Ακτοφυλακής– εμφανίζεται πιο συχνή, πιο πυκνή και πιο επίμονη. Κινήσεις κοντά σε ελληνικά χωρικά ύδατα, παρατεταμένες δεσμεύσεις μεγάλων περιοχών με NAVTEX και επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα σε ευαίσθητες ζώνες συνθέτουν μια εικόνα που δεν παραπέμπει σε αποκλιμάκωση αλλά σε διαρκή πίεση χαμηλής έντασης. Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο: η ένταση δεν έχει εξαφανιστεί – έχει αλλάξει μορφή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα επιχειρεί να «οχυρωθεί» πίσω (και) από τη στρατηγική της σύμπλευση με τη Γαλλία, ενώ η Τουρκία διατηρεί και ενισχύει την παρουσία της στο πεδίο φροντίζοντας τις «ιδιαίτερες» συμμαχίες, όπως συνάγεται και από την κοινή βρετανοτουρκική δήλωση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών την περασμένη εβδομάδα.

Στο πεδίο, η ένταση δεν έχει εξαφανιστεί. Έχει μετατοπιστεί. Δεν εκδηλώνεται πια κυρίως στον αέρα, όπου η καταγραφή είναι άμεση και η αντίδραση πιο προβλέψιμη. Εκδηλώνεται στη θάλασσα – εκεί που οι κανόνες είναι πιο ρευστοί, οι αποστάσεις πιο αμφισβητήσιμες και οι κινήσεις πιο δύσκολα αποδείξιμες. Με άλλα λόγια, εκεί που μπορεί να ασκηθεί πίεση χωρίς να παραχθεί άμεσα κρίση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των αρμόδιων ελληνικών υπηρεσιών τους τελευταίους μήνες καταγράφεται σταθερή αύξηση της ναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στο Αιγαίο, όχι με όρους μετωπικής σύγκρουσης, αλλά με όρους καθημερινής φθοράς. Πολεμικά πλοία κινούνται κοντά σε ελληνικά χωρικά ύδατα, ασκήσεις δεσμεύουν περιοχές αυξημένου ενδιαφέροντος, και οι κινήσεις αυτές επαναλαμβάνονται με τέτοια συχνότητα ώστε να παράγουν μια νέα κανονικότητα.

Μηνιαία Τουρκική Δραστηριότητα (Θάλασσα) – A΄ Τρίμηνο 2026

Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου του 2026 δεν παραπέμπουν σε ακραία ελληνοτουρκική κρίση τύπου 2020, αλλά σε κάτι πιο σύνθετο: μια επιστροφή της έντασης σε σταθερή και αυξανόμενη βάση, που θυμίζει περισσότερο τη λογική της «κανονικοποιημένης πίεσης» των τελευταίων ετών παρά μια παροδική έξαρση.

Ο πίνακας δεν καταγράφει απλώς περιστατικά. Καταγράφει τάση. Και η τάση δείχνει κάτι σαφές: η ένταση δεν κλιμακώνεται απότομα, αλλά συσσωρεύεται σταδιακά. Σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η φετινή εικόνα δεν δείχνει απλώς επιστροφή της έντασης, αλλά επιτάχυνσή της.

Το παιχνίδι των «γκρίζων ζωνών»

Η μεταφορά του βάρους στη θάλασσα που επιχειρεί η Τουρκία δεν είναι τυχαία επιλογή. Είναι συνειδητή στρατηγική. Σε αντίθεση με τον εναέριο χώρο, όπου κάθε παραβίαση καταγράφεται και τεκμηριώνεται σχεδόν αυτόματα, στη θάλασσα η κατάσταση είναι διαφορετική. Υπάρχουν όρια, αλλά υπάρχουν και περιθώρια. Υπάρχουν κανόνες, αλλά και «γκρίζες ζώνες» ερμηνείας.

Μέσα σε αυτές τις «γκρίζες ζώνες» κινείται το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό δημιουργώντας μια εικόνα παρουσίας που, ακόμη και αν δεν παραβιάζει πάντα το γράμμα του δικαίου, αμφισβητεί σταθερά το πνεύμα του. Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο: η πίεση δεν ασκείται για να προκαλέσει άμεση αντίδραση. Ασκείται για να εμπεδωθεί. Και όταν μια πρακτική επαναλαμβάνεται χωρίς διακοπή, μετατρέπεται σε κανονικότητα.

Συμμαχίες και πραγματικότητα

Την ίδια στιγμή, στο διπλωματικό επίπεδο, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της. Η συνεργασία με τη Γαλλία αποκτά βάθος, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμών όσο και σε επίπεδο στρατηγικής αντίληψης. Η παρουσία του Εμμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα αποτυπώνει αυτή τη σύγκλιση.

Παράλληλα, όμως, η Τουρκία ανοίγει τα δικά της κανάλια. Η κοινή δήλωση με το Ηνωμένο Βασίλειο για «ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας» και για «συντονισμό σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας» δείχνει ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται. Αντιθέτως, πολλαπλασιάζει τις επιλογές της.

Έτσι διαμορφώνεται μια διπλή εικόνα: από τη μία, η Ελλάδα ενισχύει τις συμμαχίες της· από την άλλη, η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της στο πεδίο.

Η ισχύς δεν δηλώνεται – ασκείται

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει ενισχύσει τις συμμαχίες της. Το έχει κάνει – και μάλιστα με τρόπο ουσιαστικό. Το ερώτημα είναι αν αυτές οι συμμαχίες μεταφράζονται σε καθημερινή αποτροπή στο πεδίο.

Γιατί στο Αιγαίο, η ισχύς δεν είναι αφηρημένη έννοια. Δεν μετριέται σε ανακοινώσεις ή σε διπλωματικά κείμενα. Μετριέται σε παρουσία, συχνότητα, επιμονή. Μετριέται στο ποιος βρίσκεται εκεί – και πόσο συχνά.

Η Τουρκία έχει επιλέξει να παίξει ακριβώς σε αυτό το επίπεδο. Όχι με μια κίνηση που θα προκαλέσει κρίση, αλλά με πολλές μικρές κινήσεις που, αθροιστικά, δημιουργούν πίεση. Με μια στρατηγική που δεν επιδιώκει το επεισόδιο, αλλά τη σταδιακή μετατόπιση της πραγματικότητας.

Και αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη μορφή πίεσης για να αντιμετωπιστεί, γιατί δεν ενεργοποιεί άμεσα μηχανισμούς αντίδρασης, αλλά καθημερινά φθείρει αντοχές και υπονομεύει de facto κυριαρχικά δικαιώματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση περί «ήρεμων νερών» αποκτά σχετικό χαρακτήρα. Μπορεί να μην υπάρχουν δραματικά επεισόδια, αλλά η πίεση είναι καθημερινή και επαναλαμβανόμενη. Δεν έχουμε κρίση – έχουμε κάτι ενδιάμεσο: μια διαχειρίσιμη αλλά διαρκή ένταση. Και αυτή η διάρκεια είναι που τελικά θα διαμορφώσει τις μελλοντικές ισορροπίες…

Πηγή: topontiki.gr

Ασκήσεις ισορροπίας στο Αιγαίο: Η Αθήνα, η Άγκυρα και ο απρόβλεπτος παράγοντας Τραμπ

26.1.26

Ροζάκης: Αυτά είχαμε συμφωνήσει με την Τουρκία επί Σημίτη!

29.10.25

Η φόρμουλα που επεξεργάζεται το ΥΠΕΞ σχετικά με τη διάσκεψη για την Αν. Μεσόγειο: Η «αόρατη γραμμή» Αθήνας - Άγκυρας - Ουάσιγκτον!

27.10.25

Έρχεται η πενταμερή διάσκεψη: Το κορόιδο, ο συναλλακτικός ρεαλισμός και οι εκλογές

23.10.25

Η τουρκική πρόκληση σε Λήμνο και Καστελλόριζο

2.8.25

Μία περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και η περιοχή του συμπλέγματος του Καστελλορίζου είναι τα επίμαχα σημεία στον χάρτη με τον οποίο η Τουρκία απαντά στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα. Το ενδεχόμενο για πιο επιθετικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και οι εκτιμήσεις στην Αθήνα

Μανώλης Κωστίδης

Ο αποκλεισμός της περιοχής γύρω από το Καστελλόριζο και η χωροθέτηση «προστατευόμενης ζώνης» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης είναι η απάντηση της Τουρκίας στα θαλάσσια πάρκα που είχε κηρύξει η Ελλάδα στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο στις 21 Ιουλίου.

Στον χάρτη που έδωσε στη δημοσιότητα το Σάββατο το Εθνικό Κέντρο Έρευνας για το Δίκαιο της Θάλασσας (DEHUKAM) του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, δεν περιλαμβάνονται πάντως βραχονησίδες στο Αιγαίο, που η Τουρκία θεωρεί ότι είναι αμφισβητούμενης κυριαρχίας («γκρίζες ζώνες»). Το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο είχε περιλάβει τέτοιες νησίδες (Κίναρος, Λέβιθα και άλλες). Πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν στην «Κ» ότι θα ακολουθήσουν και άλλα θαλάσσια πάρκα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποτυπωθούν σε μελλοντικό χάρτη και οι πιο επιθετικές διεκδικήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο.

Ο χάρτης που δόθηκε στη δημοσιότητα από την Αγκυρα.

Σύμφωνα με τον χάρτη, το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο εκτείνεται εκτός των χωρικών υδάτων, δυτικά της Ιμβρου και της Τενέδου, μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου. Στην Ανατολική Μεσόγειο, το θαλάσσιο πάρκο παρακάμπτει το Καστελλόριζο, καθώς εκτείνεται από τα βορειοανατολικά της Ρόδου έως και τα ανοιχτά του Κόλπου της Αττάλειας.

Πάνω: Το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο εκτείνεται εκτός των χωρικών υδάτων, δυτικά της Ιμβρου και της Τενέδου, μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου. Κάτω: Στην Ανατολική Μεσόγειο, το θαλάσσιο πάρκο παρακάμπτει το Καστελλόριζο, καθώς εκτείνεται από τα βορειοανατολικά της Ρόδου έως και τα ανοιχτά του Κόλπου της Αττάλειας.

Πολιτικοί αναλυτές στην Τουρκία σημειώνουν ότι η Αγκυρα επιχειρεί να απαντήσει στην Αθήνα «με προσεκτικό και συγκρατημένο τρόπο», αποφεύγοντας τα περίπλοκα ζητήματα του Αιγαίου, και χωρίς πρόθεση πρόκλησης περαιτέρω έντασης. Ωστόσο, διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να αφήσει αναπάντητα τα βήματα της ελληνικής κυβέρνησης.

«Αντίμετρα» κατά της Ελλάδας

Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται τα τουρκικά ΜΜΕ, τα νέα θαλάσσια πάρκα καταχωρήθηκαν στον χάρτη που υπεβλήθη στη Διακυβερνητική Επιτροπή Ωκεανογραφίας (IOC) του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO).

Οπως τονίζεται, θα προστατεύεται το θαλάσσιο οικοσύστημα και θα λαμβάνονται περιβαλλοντικά μέτρα, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «τα θαλάσσια πάρκα δεν θα επηρεάσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα ύδατα». Παράλληλα, αναφέρεται ότι η Αγκυρα στοχεύει στην αύξηση του αριθμού αυτών των περιοχών.

Οι πηγές επισημαίνουν ακόμη ότι «η Τουρκία συνεχίζει να καλεί την Ελλάδα να πράξει το ίδιο και ότι, παράλληλα, παρακολουθεί τις εξελίξεις και λαμβάνει αντίμετρα, τονίζοντας ότι η Αγκυρα τηρεί τη στάση της για την επίλυση των προβλημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο, τη δικαιοσύνη και την καλή γειτονία, στο πλαίσιο της «Δήλωσης της Αθήνας για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία» που υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 από τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσότακη».

ΥΠΕΞ: «Απαράδεκτη, μονομερής και παράνομη ενέργεια»

Για «απαράδεκτη, μονομερή και παράνομη ενέργεια» που, όπως σημειώνει, «δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα έναντι των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων» κάνει λόγο το υπουργείο Εξωτερικών για την ανακοίνωση της Αγκυρας. «Η εξαγγελία δείχνει πλήρη έλλειψη σεβασμού στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας», αναφέρει, τονίζοντας πως «αντανακλαστικές ενέργειες κενές περιεχομένου θέτουν σε διακύβευση τις σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών».

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Μετά την πρωτοβουλία της Ελλάδας για την καθιέρωση Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας, η Τουρκία ανακοίνωσε σήμερα τον καθορισμό δύο θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών και σε διεθνή ύδατα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η εξαγγελία «θαλάσσιων πάρκων» σε μη οριοθετημένες περιοχές εκτός τουρκικών χωρικών υδάτων συνιστά απαράδεκτη, μονομερή και παράνομη ενέργεια που δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα έναντι των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και δείχνει πλήρη έλλειψη σεβασμού στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Η ελληνική κυβέρνηση ενεργεί διαρκώς και με συνέπεια για την προστασία των δικαιωμάτων της πατρίδας μας και της βιωσιμότητας των θαλασσών μας και υπενθυμίζει πως αντανακλαστικές ενέργειες κενές περιεχομένου θέτουν σε διακύβευση τις σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών».

Πέρα από τα χωρικά

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στην Αθήνα, η βασική διαφορά των τουρκικών πάρκων στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε σύγκριση με εκείνα που ανακοίνωσε η Ελλάδα, είναι ότι εκτείνονται και πέρα από τα χωρικά ύδατα της χώρας.

Οπως είναι γνωστό, η Αθήνα περιορίστηκε στην οριοθέτηση των δύο θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στις Κυκλάδες σε περιοχές που δεν ξεπερνούν την ανακηρυγμένη αιγιαλίτιδα ζώνη της χώρας. Η τουρκική χωροθέτηση δεν περιλαμβάνει νησίδες – αμφισβητούμενες ή μη – και έχει αποτυπωθεί πάνω σε έναν χάρτη ο οποίος περιλαμβάνει τις πάγιες αντιλήψεις της Αγκυρας, όπως για παράδειγμα ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία και πως τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν κάποια άλλη θαλάσσια ζώνη πέρα από τα 6 ναυτικά μίλια χωρικών υδάτων.

Τα θαλάσσια πάρκα που κήρυξε η Ελλάδα στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο.

Επιπλέον άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι ακριβώς επειδή τα θαλάσσια πάρκα της Τουρκίας εκτείνονται στα διεθνή ύδατα, σε κάποιες περιοχές επικαλύπτουν και πεδία ασκήσεων του Τουρκικού Ναυτικού. Η Αθήνα προφανώς απορρίπτει τις βασικές παραδοχές επί των οποίων έχει βασιστεί αυτή η οριοθέτηση σχετικά με την επήρεια των νησιών του Αιγαίου και, βεβαίως, του συμπλέγματος του Καστελόριζου.

Επιμένουν στη θεωρία

Παρ’ ότι ο χάρτης δεν περιλαμβάνει βραχονησίδες ελληνικής κυριαρχίας, πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών επιμένουν να χαρακτηρίζουν «δημιουργία τετελεσμένων» εκ μέρους της Ελλάδας τη χωροθέτηση της 21 Ιουλίου. «Είναι γνωστό ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχτεί τα μονομερή βήματα της Ελλάδας και τη δημιουργία τετελεσμένων στο Αιγαίο. Οι προσπάθειες της Ελλάδας για τη δημιουργία τετελεσμένων, ιδίως σε γεωγραφικούς σχηματισμούς (γκρίζες ζώνες) που αποτελούνται από νησιά, νησίδες και βραχονησίδες που δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες, δεν έχουν νομικές συνέπειες. Αυτές οι πρωτοβουλίες δεν επηρεάζουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Τουρκίας», έλεγαν οι ίδιες πηγές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αριθμός των προστατευόμενων περιοχών αναμένεται να αυξηθεί σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες γύρω από την Τουρκία, «χωρίς να παρεμποδίζονται οι δραστηριότητες των σχετικών οικονομικών τομέων», όπως σημειώνουν τουρκικές πηγές.

Πηγή: kathimerini.gr

Φόρμα επικοινωνίας