iEpikaira

Η Τουρκία δεν αφήνει στην άκρη τις επιδιώξεις της έναντι της Ελλάδας ούτε εν μέσω κρίσης στο Ιράν. Η Άγκυρα που έχει δείξει ότι κάνει τις κρίσεις ευκαιρία, θέτει με απειλητικό τρόπο το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών με αφορμή τη μεταφορά Patriot στην Κάρπαθο. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας μέσω «πηγών» απειλεί την Ελλάδα και αποκαλύπτει ότι το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών τέθηκε από τον Ερντογάν στον Μητσοτάκη, προφανώς στη τελευταία τους συνάντηση στην Τουρκία. Οι «πηγές» του τουρκικού υπουργείου Άμυνας λένε ότι «το θέμα αυτό εκφράστηκε και από το ανώτατο επίπεδο του κράτους μας».

Οι σχετικές απειλές συνοδεύονται και από χάρτη στον οποίο αποτυπώνονται τα τουρκικά «επιχειρήματα» για τα νησιά του Αιγαίου, για τα οποία απαιτούν την αποστρατιωτικοποίηση τους.

Τι λένε οι Τούρκοι:

«Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (MSB) προειδοποίησε! Οι δραστηριότητες της Ελλάδας παραβιάζουν το νόμο και βλάπτουν τις γειτονικές-συμμαχικές μας σχέσεις.

Πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανέφεραν τα εξής για το θέμα:

«Τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μεταβιβάστηκαν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνουν σε μη στρατιωτικό καθεστώς. Η Λήμνος (Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης) και τα νησιά Κέρπε (Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού) είναι νησιά που θα έπρεπε να έχουν μη στρατιωτικό καθεστώς. Το μη στρατιωτικό καθεστώς ρυθμίζεται ως βασική προϋπόθεση των συνθηκών.

Επομένως, η παραβίαση του μη στρατιωτικού καθεστώτος προκαλεί θεμελιώδη παραβίαση και αυτές οι προσπάθειες τετελεσμένου γεγονότος δεν έχουν νομικά ως αποτέλεσμα τη μονομερή λήξη του μη στρατιωτικού καθεστώτος. Το θέμα αυτό εκφράστηκε και από το ανώτατο επίπεδο του κράτους μας.

Οι προσπάθειες της Ελλάδας να παραβιάσει το καθεστώς των νησιών, σε αντίθεση με τις δεόντως συναφθείσες συμφωνίες, είναι και παράνομες και βλάπτουν τις σχέσεις γειτονίας-συμμαχίας μας. Είναι απαράδεκτο να συμβαίνουν τέτοιες καταστάσεις μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ενόψει των συνεχιζόμενων κρίσεων ασφαλείας στη γεωγραφία μας. «Εκφράζουμε ότι δεν αποδεχόμαστε τις προσπάθειες της Ελλάδας που δεν εξυπηρετούν τον πραγματικό σκοπό και στοχεύουν να μετατρέψουν τις κρίσεις στην περιοχή μας σε ευκαιρία και ότι έχουμε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση».

Πηγή: militaire.gr

Η Τουρκία με ανακοίνωση του ΥΠΕΞ της θέτει ζήτημα για τους Patriot που μεταφέρθηκαν στην Κάρπαθο και επαναφέρει το γνωστό θέμα της αποστρατιωτικοποίησης νησιών.

Η Αθήνα απάντησε:

«Μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους», αναφέρει η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με σημερινή δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας.

«Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923, τη Σύμβαση του Montreux του 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία μάλιστα η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος», υπογραμμίζει.

Και προσθέτει πως «οι συνθήκες αυτές δεν καταλείπουν καμία αμφιβολία για το καθεστώς των νησιών».

«Η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας επιτάσσει την αναγκαία αμυντική προπαρασκευή της χώρας», τονίζει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως «Η επικρατούσα αβεβαιότητα και ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου καλούν για σύνεση και νηφαλιότητα, όχι για ανίσχυρες τοποθετήσεις».

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, ισχυρίστηκε ότι «τις δηλώσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες κατά παράβαση του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου τις θεωρούμε μη σοβαρές, άτυχες και άκαιρες», υποστηρίζοντας: «Στο πλαίσιο της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα έχουν τεθεί σε μη στρατιωτικό καθεστώς και δεν υπάρχει κανένα αμφισβητήσιμο ζήτημα ως προς το αντικειμενικό νομικό τους καθεστώς».

«Παρά ταύτα» συμπλήρωσε ότι «δεν προκαλεί ουσιαστική έκπληξη το γεγονός ότι ορισμένοι κύκλοι, που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τις πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή μας και που με κάθε ευκαιρία προσπαθούν να δηλητηριάσουν τις διμερείς σχέσεις μας με τη σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Ελλάδα, επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα νέο τετελεσμένο».

Και σημείωσε πως «κάθε βήμα που θα κάνουν αυτοί οι κύκλοι, οι οποίοι κατηγορούν την Τουρκία για αναθεωρητισμό, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, είναι άκυρο και ανυπόστατο».

Πηγή: militaire.gr

ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

Η γεωπολιτική ταυτότητα του διεθνούς συστήματος μεταλλάσσεται και έχουμε αναφερθεί παλαιότερα στο πώς οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν στο μέλλον το Δίκαιο της Θάλασσας και τη δομή του ελληνοτουρκικού συστήματος. Ταυτοχρόνως, υποστηρίχθηκε ότι η γειτονική Τουρκία, που είναι πολύ πιο εναρμονισμένη από την Ελλάδα με τις τελευταίες εξελίξεις στη γεωπολιτική ταυτότητα του πλανήτη, κατανοεί ότι “οφείλει” να κυριαρχήσει στις κοντινές της θάλασσες (και στο Αιγαίο) αν θέλει να εκπληρώσει τις γεωπολιτικές της στοχοθετήσεις.

Το γεγονός αυτό την “αναγκάζει” να επιχειρήσει να ακρωτηριάσει την Ελλάδα, “ιμιοποιώντας” ουσιαστικά ολόκληρο το Αιγαίο και μετατρέποντάς το σε μια “υπεργκρίζα” ζώνη, με τελευταίο παράδειγμα την έκδοση NAVTEX, με διάρκεια ισχύος που φτάνει έως και τα δύο χρόνια, μέχρι το τέλος του 2027!

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα επιτύχει σίγουρα τους στόχους της. Για την ακρίβεια δεν είναι σίγουρο ούτε καν ότι θα επιχειρήσει να τους υλοποιήσει. Το “υποχρεούται” και το “οφείλει” δεν είναι αναπόφευκτες εξελίξεις. Δεν υπάρχουν νομοτελειακές καταστάσεις στη διεθνή πολιτική. Στην πραγματικότητα, η πορεία και οι επιλογές της Τουρκίας θα εξαρτηθούν σε σημαντικό βαθμό από τις επιλογές της Ελλάδας.

Οι εξελίξεις στην στρατιωτική τεχνολογία επιτρέπουν στην Ελλάδα να μετατρέψει την αρχιπελαγική δομή του Αιγαίου σε ένα αδιαπέραστο δίχτυ θανάτου για κάθε αντίπαλο. Με άλλα λόγια, η χώρα μας μπορεί να ενισχύσει αποφασιστικά τις αποτρεπτικές της ικανότητες, καθιστώντας εξαιρετικά επικίνδυνη για την Τουρκία την πολιτική του εξαναγκασμού που ακολουθεί (και όντως γίνονται βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση).

Ωστόσο, κάθε στρατιωτική αποτρεπτική πρόταση θα πρέπει να αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης υψηλής στρατηγικής που θα ωθήσει την Τουρκία προς άλλες επιλογές. Και μια παρόμοια στρατηγική θα ήταν η γνωστοποίηση προς όλες τις κατευθύνσεις πως η κυριαρχία στο Αιγαίο αποτελεί “υπαρξιακό θέμα” (existential issue) για την Ελλάδα. Δηλαδή, θέμα που αφορά την επιβιωσιμότητα (survivability) της χώρας. Και αυτό δεν είναι υπερβολή.

Η κινδυνολογική αντίρρηση

Αν η Τουρκία προχωρήσει στις στοχοθετήσεις της, τότε μεγάλο μέρος του Αιγαίου κινδυνεύει να μετατραπεί σε τουρκικό “γαλάζιο έδαφος”. Αυτή φυσικά είναι μια ανεπίτρεπτη κατάσταση για την Ελλάδα. Δεν μπορεί να δεχθεί το “γαλάζιο έδαφος” της Τουρκίας, γιατί τότε τα ελληνικά νησιά που θα εγκλωβιστούν μέσα σε αυτό, θα μεταβληθούν σε χώρο αμφισβητούμενης κυριαρχίας.

Άρα, η μόνη αποδεκτή εξέλιξη για την Ελλάδα είναι να εξελιχθεί το Αιγαίο σε μια αδιαίρετη ενιαία θαλασσοχερσαία ενότητα υπό ελληνικό έλεγχο, όπως προβλέπει και το διεθνές δίκαιο. Δεν αρκεί απλώς οι Έλληνες αξιωματούχοι να αναφέρουν, για παράδειγμα, ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια είναι «ένα αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας, που θα ασκηθεί μονομερώς, σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία»…

Η Άγκυρα «διχοτομεί» το Αρχιπέλαγος με Navtex διετούς διαρκείας (!) παραμονές της συναντήσεως Μητσοτάκη με Ερντογάν στις 12 Φεβρουαρίου για διάλογο εφ’ όλης της ύλης – Επαναφέρει και την αποστρατιωτικοποίηση – «Τεστάρουν» την Κυβέρνηση, όπως και με την αναβολή της συναντήσεως στην Νέα Υόρκη

ΓΙΑ ΠΟΛΛΟΣΤΗ φορά η Άγκυρα δοκιμάζει τις αντοχές μας. Όπως τις είχε δοκιμάσει και στο παρελθόν αναβάλλοντας την συνάντηση της Νέας Υόρκης. Ενώ προγραμματίζεται η επομένη συνάντησις Μητσοτάκη-Ερντογάν και μάλιστα γίνεται λόγος για προσδιορισμό της στις 12 Φεβρουαρίου, η Τουρκία «διχοτομεί» το Αιγαίο με νέα NAVTEX, η οποία μάλιστα έχει διετή διάρκεια. Η Αθήνα, αν και δεν φαίνεται διατεθειμένη να αναβάλει την συνάντηση, είναι προβληματισμένη. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού για την εξωτερική πολιτική κ. Σωτήριος Σέρμπος παρουσίασε μιάν ανάλυση της καταστάσεως, συμφώνως προς την οποία η Τουρκία εξασφαλίζει πλεονεκτήματα στην διεθνή σκηνή.

Ειδικώτερα εξετίμησε ότι μπορεί ο Πρόεδρος Τράμπ να ζητήσει την βοήθεια της Τουρκίας στον Καύκασο, στο πλαίσιο μιάς αντιπαραθέσεως με την Ρωσσία. Παρ’ ότι δεν φαίνεται στην παρούσα φάση να υπάρχει αντιπαράθεσις ΗΠΑ ‒ Ρωσσίας, γεγονός είναι ότι η Άγκυρα έχει εξασφαλίσει πλεονεκτήματα, καθώς αποτελεί στρατηγικό στήριγμα της αμερικανικής πολιτικής στην Μέση Ανατολή. Η Τουρκία έχει ήδη επεκτείνει την επιρροή στην Συρία, όπου οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν τους επί σειράν ετών συμμάχους τους Κούρδους, δίδοντας στον Ερντογάν πλεονεκτήματα και εφαλτήριο για περαιτέρω επέκταση στην πρόσω Ασία. Και να μην ξεχνάμε τις γνωστές δηλώσεις του πρέσβεως των ΗΠΑ στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ ομίλησε για ανασύσταση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα και την Τουρκία «τούβλα που πρέπει να ενωθούν» προκειμένου να ανοίξουν οι δίαυλοι μεταφοράς ενεργειακών πόρων από τον Καύκασο προς την Μεσόγειο. Το έργο αυτό απαιτεί την συνεργασία και της Ελλάδος.

Η NAVTEX λοιπόν, την οποία εκήρυξε η Τουρκία, εντάσσεται στην λογική του να φέρει την Ελλάδα όχι μόνον να συνεργασθεί, αλλά και να το πράξει «στριμωγμένη στην γωνία». Υπό το βάρος επιβολής υποχωρήσεων. Τούτο αποδεικνύει ότι τα νερά στο Αιγαίο μόνον ήρεμα δεν είναι. Απ’ εναντίας ταράσσονται όλο και περισσότερο. Και για τους γνωρίζοντες την τακτική των Τούρκων είναι προφανές ότι η Άγκυρα θεωρεί ότι έχει πλεονεκτήματα. Διαφορετικά δεν θα προχωρούσε.

Εδώ όμως προσπαθεί να κατοχυρώσει δικαιώματα σε περιοχές οι οποίες ανήκουν στην Ελλάδα. Δηλαδή: Πρώτον, προωθεί τις θέσεις της, ότι έχει αρμοδιότητα να εκδίδει άδειες και οδηγίες προς ναυτιλλομένους στο Αιγαίο, τουλάχιστον ανατολικώς του 25ου μεσημβρινού, τον οποίο θεωρεί όριο της περιοχής που πρέπει να τελεί υπό τον έλεγχό της. Δεύτερον, στην συγκεκριμένη NAVTEX 0880 κατονομάζονται 23 ελληνικά νησιά και συγκεκριμένα η Θάσος, ο Άγιος Ευστράτιος, τα Ψαρά, η Σαμοθράκη, η Λήμνος, η Λέσβος, η Χίος, η Ικαρία, η Σάμος, η Αστυπάλαια, η Ρόδος, η Χάλκη, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Τήλος, η Νίσυρος, η Κάλυμνος, η Λέρος, η Πάτμος, οι Λειψοί, η Σύμη, η Κως, και το σύμπλεγμα Καστελλορίζου ως τελούντα «υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποιήσεως.» Κάνει επίκληση του σχετικού άρθρου της Διασκέψεως του Λονδίνου του 1914, της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947, οι οποίες, κατά την τουρκική ανάγνωση, υπαγορεύουν ότι «δεν πρέπει να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών.»

Το ερώτημα είναι αν, υπό τις συνθήκες αυτές, η Αθήνα θα συνεχίσει την προετοιμασία της συναντήσεως Μητσοτάκη-Ερντογάν και της συγκλήσεως του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδος-Τουρκίας στην Άγκυρα. Διότι οι κινήσεις της Τουρκίας φέρνουν την Ελλάδα σε θέση αμυνομένου. Είναι λοιπόν σκόπιμο υπό τις συνθήκες αυτές να συμφωνήσουμε στην διεξαγωγή του Ανωτάτου Συμβουλίου, το οποίο μέχρι σήμερα έχει αναβληθεί, πάντα με υπαιτιότητα της Αγκύρας;

Πηγή: estianews.gr

Βασίλης Νέδος

Με δύο NAVTEX η Αγκυρα υπενθυμίζει τις βασικές θέσεις της

Mε μια νέα πρακτική έκδοσης Αγγελιών προς Ναυτιλλομένους (NAVTEX) με μεγάλη διάρκεια ισχύος, συνολικά δύο ετών (έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027), η Αγκυρα επιχειρεί να προωθήσει τις θέσεις της περί αρμοδιότητας έκδοσης αδειών στο μισό Αιγαίο, αλλά και δήθεν αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος 23 ελληνικών νησιών, μάλιστα με τρόπο ο οποίος είναι εμφανής σε όλους τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ. Η νέα αυτή πρακτική καταγράφεται ενώ τις τελευταίες εβδομάδες γίνεται μια πολύ εντατική προσπάθεια προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες που θα επιτρέψουν τη διεξαγωγή του εκκρεμούς Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) υπό τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα. Και υποδηλώνει, βέβαια, ότι παρά τη σαφή μείωση της έντασης που επικρατεί στο πεδίο τα τελευταία τρία χρόνια, η Αγκυρα εξακολουθεί να έχει σκληρή στάση στα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο, προσθέτοντας μάλιστα και νέα εργαλεία για την προώθηση των θέσεών της ενώπιον του διεθνούς παράγοντα.

Ο στόχος

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η σκόπιμα γενικού και αόριστου χαρακτήρα αναφορά, σε συνδυασμό με τον ασυνήθιστα μακρύ χρόνο (δύο έτη) ισχύος της NAVTEX, εντάσσεται σε μια νέα τακτική πολιτικής και διοικητικής αμφισβήτησης του καθεστώτος του Αιγαίου. Στόχος αυτών των μηνυμάτων είναι να εδραιωθεί η αντίληψη ότι όλη η περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού (που χωρίζει το Αιγαίο περίπου στη μέση) εντάσσεται σε τουρκική δικαιοδοσία. Επιπλέον, στην Αθήνα η συγκεκριμένη πρακτική γίνεται αντιληπτή και ως μόνιμη άσκηση πίεσης (λόγω της διετούς διάρκειας), που θα φέρει την ελληνική πλευρά σε θέση αμυνομένου. Αυτά τα έγγραφα αξιοποιούνται κατά πάγια πρακτική και από τις τουρκικές αρχές στο ΝΑΤΟ, όπου κατά καιρούς οι διαφωνίες Αθήνας και Αγκυρας οδηγούν σε διαρκείς διαβουλεύσεις εντός της Συμμαχίας.

Η Τουρκία έχει, για παράδειγμα, επανειλημμένως επιχειρήσει να επιβάλει τις θέσεις της στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τους νέους επιχειρησιακούς χάρτες του ΝΑΤΟ και πάντα η κρίση αποφεύγεται μετά από συμβιβασμούς, οι οποίοι συνήθως καταλήγουν στην καταγραφή της διακριτής τουρκικής θέσης. Είναι πρόδηλο ότι η Αγκυρα επιχειρεί, καθώς τα τελευταία χρόνια η σημασία της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ έχει αυξηθεί, να ωθήσει την Ελλάδα σε σπασμωδικές κινήσεις. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η πρακτική αυτή εκδηλώνεται και διότι στην Αγκυρα επιθυμούν να αποτελέσει παράδειγμα το οποίο θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες στην περιοχή που έχουν διαφορές με την Ελλάδα, εν προκειμένω η κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη.

Αναφορά και σε δήθεν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς 23 ελληνικών νησιών λίγο πριν από το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας

Οι δύο τελευταίες NAVTEX με αριθμό 0060/26 (του Σταθμού Σμύρνης) και 0880/25 (του Σταθμού Αττάλειας) της Τουρκικής Υδρογραφικής Υπηρεσίας αξιοποιούνται γι’ αυτόν τον σκοπό. Συγκεκριμένα, η NAVTEX υπ’ αριθμόν 0060/26 επικαλείται «κατά καιρούς» εκπομπή Αγγελιών «που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη». Εν συνεχεία τονίζεται ότι «όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας πρέπει να γίνονται σε συντονισμό με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».

Στη NAVTEX 0880/25 αναφέρονται ονομαστικά 23 νησιά (Θάσος, Αγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελλορίζου) ως «υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης». Για την υποστήριξη του συγκεκριμένου επιχειρήματος γίνεται επίκληση του σχετικού άρθρου της Διάσκεψης του Λονδίνου του 1914, της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947, οι οποίες, κατά την τουρκική ανάγνωση, υπαγορεύουν ότι «δεν πρέπει να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών». Και σε αυτή την περίπτωση γίνεται λόγος για έκδοση παράνομων NAVTEX από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες, πάντως, δεν κατονομάζονται.

Η ελληνική πλευρά έχει προφανώς απαντήσει αρμοδίως στους τουρκικούς ισχυρισμούς μέσα από τους αρμόδιους διαύλους και με έκδοση Αγγελιών, προκειμένου να γίνει σαφές και προς τους δέκτες (τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα) ότι δεν έχει επέλθει κάποια αλλαγή στο καθεστώς του Αιγαίου.

Η NAVTEX 0060/26 εκδόθηκε αρκετές ημέρες μετά την πόντιση καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης ανάμεσα σε νησιά του Κεντρικού και του Ανατολικού Αιγαίου. Υπενθυμίζεται ότι τότε η ελληνική πλευρά είχε αφήσει να διαρρεύσει ότι το πλοίο δέχθηκε παρενόχληση δι’ ασυρμάτου από τουρκική φρεγάτα. Ενώ στη συνέχεια από την Αγκυρα είχαν απαντήσει ότι ουδέποτε τουρκικό πλοίο παρενόχλησε κάποια τέτοια δραστηριότητα στο Αιγαίο, διατηρώντας, βέβαια, τις θέσεις τους σχετικά με την αρμοδιότητά τους.

Πηγή: kathimerini.com

«Η Ελλάδα θυμίζει το 1922»… Η διαπίστωση του πρέσβυ ε.τ. Γιώργου Αϋφαντή δεν είναι έωλη. «Διαβάζει» τα γεγονότα. «Η ελληνική εξωτερική πολιτική στοχεύει μόνο στο να έχουμε την ησυχία μας. Το τίμημα της ησυχίας μας θα πληρώσουμε. Όλοι γνωρίζουμε ότι κακό θα συμβεί», λέει ο κ. Αϋφαντής.

«Η ελληνική κυβέρνηση λειτουργεί ως «γλάστρα» σε όσα συμβαίνουν στην περιοχή. Από την άλλη ο Ερντογάν φροντίζει να είναι χρήσιμος. Ο Τραμπ του ζήτησε να κάμψει τις αντιδράσεις της Χαμάς για τη συμφωνία. Το έκανε. Ποια θα είναι τα ανταλλάγματα που θα πάρει. Σίγουρα ότι το Ισραήλ δεν θα πολεμήσει -όπως αφελώς πιστεύουν κάποιοι στην Ελλάδα- εναντίον της Τουρκίας στη Συρία. Και βεβαίως δεν μπορεί να μην έχει ζητήσει ανταλλάγματα για το σχέδιο της Γαλάζιας Πατρίδας», επισημαίνει.

«Ο κ. Ερντογάν μας έχει μιλήσει από το 2017 για αναθεώρηση της Λωζάνης και κάποιοι στην Ελλάδα εξακολουθούν να πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα κάνει πίσω, μόλις του κουνήσουμε τη Συνθήκη! Θα την αλλάξουν κι αυτή… Η Ελλάδα θυμίζει το 1922. Και τότε είμασταν απομονωμένοι…Και τότε μας έλεγαν να δεχτούμε όρους του Κεμάλ που δεν είχαν καν τεθεί στο τραπέζι…Όσο εμείς κάναμε εξωτερική πολιτική για να έχουμε την ησυχία μας, η Τουρκία δούλεψε και τώρα ήρθε η ώρα της συγκομιδής», λέει ο κ. Αϋφαντής.

Ο πρέσβυς ε.τ. κάνει και μία πολύ σοβαρή καταγγελία -αποκάλυψη που έχει να κάνει με τη Θράκη.

Πηγή: militaire.gr

του Δημητρίου-Μερκουρίου Κόντη*

Περίληψη-Εισαγωγή

Το νέο τουρκικό αφήγημα για την αποστρατιωτικοποίηση μετατοπίζεται σταδιακά τα τελευταία 2 χρόνια από την κλασική επιχειρηματολογία περί παραβίασης της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) και της Συνθήκης των Παρισίων (1947) προς μια ρητή απαγόρευση στρατιωτικών δραστηριοτήτων στα ελληνικά χωρικά ύδατα είκοσι τριών ελληνικών νησιών του Αιγαίου. Αυτό αποτυπώνεται στη NAVTEX TURNHOS 0880/25 (Σεπτέμβριος 2025), η οποία δηλώνει ότι τα νησιά αυτά τελούν υπό «μόνιμο καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης» και ότι «δεν πρέπει να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά τους ύδατα». Η 0880/25 εκδόθηκε αμέσως μετά την αιφνιδιαστική άσκηση ετοιμότητας των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και την αρχική τουρκική NAVTEX για έρευνες του «Piri Reis».

Σε αντίθεση με τις παλαιότερες NAVTEX (π.χ. του 2020), που μιλούσαν γενικά για “violation of demilitarized status”, η νέα διατύπωση εισάγει ρητά την ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης, επιδιώκοντας έτσι τη δημιουργία εθιμικού προηγουμένου μέσω επαναλαμβανόμενων τουρκικών αναγγελιών. Με αυτόν τον τρόπο η Άγκυρα επιχειρεί να αποδομήσει τη σταθερή ελληνική θέση ότι η αποστρατιωτικοποίηση έχει ενοχικό και πρόσκαιρο χαρακτήρα, προβάλλοντας αντ’ αυτού ότι πρόκειται για διαρκές, μόνιμο καθεστώς που συνδέεται με την ασφάλεια της Τουρκίας και τις διαδοχικές αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων (1914, 1923, 1947).

Τι έλεγαν παλαιότερα οι Τούρκοι (2015–2020)

Το 2020, οι τρεις τουρκικές NAVTEX 1471/20, 1472/20, 1473/20 απαντούν σε ελληνικά μηνύματα NAVTEX κατηγορώντας την Ελλάδα ότι παραβιάζει το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς, “violation of demilitarized status”, για Χίο, Σάμο, Λήμνο, Σαμοθράκη, Ικαρία, κ.α., χωρίς όμως ρητή διατύπωση που να απαγορεύει «στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα». Επίσης, ενδεικτικά η TURNHOS 1471/20 αναφέρει “THE VIOLATION OF DEMILITARIZED STATUS OF CHIOS AND SAMOS ISLANDS SET BY THE 1923 LAUSANNE PEACE TREATY”, χωρίς ρητή μνεία για τη μονιμότητα του καθεστώτος, “permanent demilitarized status”. Παράλληλες αναφορές εκείνης της περιόδου κάνουν λόγο για μη στρατιωτικοποιημένο καθεστώς (non‑militarised status) της Λήμνου, αλλά όχι για “permanent demilitarized status” στο τυπικό κείμενο της NAVTEX.

Το νέο τουρκικό αφήγημα του 2024–2025

Η TURNHOS 0880/25 διακηρύσσει ότι είκοσι τρία ελληνικά νησιά «είναι υπό μόνιμο καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης» και καταλήγει: «Επομένως δεν πρέπει να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών», εισάγοντας ρητά την παράμετρο των χωρικών υδάτων στο κείμενο της NAVTEX. Η νέα διατύπωση συνοδεύεται από το σταθερό νομικό/συμβατικό μοτίβο των τελευταίων ετών: επίκληση της απόφασης των Έξι Δυνάμεων (1914), της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) και της Συνθήκης των Παρισίων (1947).

Γιατί έχει σημασία και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή

Η ονομαστική καταγραφή είκοσι τριών ελληνικών νησιών και η εισαγωγή της ρήτρας “no military activities… in the territorial waters” επιδιώκει να δημιουργήσει εθιμικό προηγούμενο μέσω επαναλαμβανόμενων NAVTEX, ώστε η έννοια της «αποστρατιωτικοποίησης» να ερμηνευθεί επεκτατικά, περιλαμβάνοντας και την ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη, πέρα από το χερσαίο έδαφος. Η διαφοροποίηση αυτή, σε σύγκριση με τις NAVTEX του 2020, συνιστά κλιμάκωση του αφηγήματος.

Πιθανότατα η Τουρκία ανασύρει παρωχημένες διατάξεις από τη Σύμβαση περί Στενών του 1923 – ένα ξεχωριστό κείμενο από τη γνωστή Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης. Από τη σύμβαση συνάγεται ότι το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς εκτεινόταν και στην ευρύτερη περιοχή των χωρικών υδάτων των αποστρατιωτικοποιημένων περιοχών. Στην ίδια σύμβαση, παρέχεται στην Ελλάδα το δικαίωμα διάπλου και παρουσίας του στόλου εντός των χωρικών υδάτων των αποστρατιωτικοποιημένων ελληνικών νήσων, με ρητό περιορισμό ότι τα ύδατα αυτά δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν ως βάση επιχειρήσεων κατά της Τουρκίας ούτε για συγκέντρωση ναυτικών ή στρατιωτικών δυνάμεων προς τον σκοπό αυτό.

Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη σύμβαση έχει μόνο ιστορική αξία, ενώ δεν έχει καμία νομική ισχύ σήμερα, καθώς έχει αντικατασταθεί πλήρως από τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936. Η Σύμβαση του Μοντρέ (1936) ήρε την αποστρατιωτικοποίηση της Λήμνου και της Σαμοθράκης, αλλά δεν τροποποίησε το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάννης, που αφορά στα τέσσερα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ικαρία). Σε παρελθούσες διπλωματικές αναγνώσεις, το State Department και το Foreign Office έχουν αποδεχθεί ότι οι συμβατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα της Λωζάννης (1923), περιορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 13. Τέλος, σημειώνεται ότι ήδη κατά τη Λωζάννη ο Ισμέτ Πασάς είχε επικρίνει τη διατύπωση του άρθρου αυτού, την οποία φέρεται να χαρακτήρισε «σχεδόν πλασματική» (almost illusory).

Αναφορικά με τη μονιμότητα του καθεστώτος της αποστρατιωτικοποίησης που αφορά στα ελληνικά νησιά, η πρόσφατη τουρκική NAVTEX ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις τρεις επιστολές Σινιρίογλου προς τον Γ.Γ. του ΟΗΕ. Η τουρκική επιχειρηματολογία αποσκοπεί στο να αποδομήσει πλήρως την πάγια ελληνική θέση ότι η αποστρατιωτικοποίηση έχει ενοχικό και πρόσκαιρο χαρακτήρα. Κατά την τουρκική θέση, η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου συνιστά ειδικό καθεστώς με διαρκή ισχύ, το οποίο θεμελιώνεται στη γεωγραφική εγγύτητα των ελληνικών νησιών προς τα μικρασιατικά παράλια, έχει αποφασιστεί από τις Μεγάλες Δυνάμεις προς εξυπηρέτηση της ασφάλειας της Τουρκίας και, χωρίς τη συναίνεση της τελευταίας, η Ελλάδα δεν θα είχε αποκτήσει την κυριότητα των εν λόγω νησιών.

Κατά την κρίση του «Χόρα» (Αύγουστος 1976), η Άγκυρα προσπάθησε στο παρασκήνιο των συζητήσεων στη Νέα Υόρκη να θέσει ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης, χωρίς αποτέλεσμα. Με δεδομένο ότι τα συμφωνηθέντα της Διακήρυξης των Αθηνών φαίνεται να κλονίζονται, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να προετοιμαστεί για κάθε πιθανή τουρκική ενέργεια. Αν η Τουρκία επαναφέρει το ζήτημα στο ΣΑ, απαιτείται ελληνική απάντηση με στιβαρή ιστορική και διπλωματική θεμελίωση, με αφετηρία την περίοδο 1912–1914.

Ακολουθεί η επίμαχη NAVTEX:

TURNHOS N/W : 0880/25 AEGEAN SEA – MEDITERRANEAN SEA

1.THASOS, AGIOS EFSTRATIOS, PSARA, SAMOTHRACE, LEMNOS, LESVOS, CHIOS, IKARIA, SAMOS, ASTYPALAIA, RHODES, CHALKI, KARPATHOS, KASOS, TILOS, NISIROS, KALIMNOS, LEROS, PATMOS, LIPSOS, SYMI, KOS, KASTELLORIZO ISLANDS ARE UNDER A PERMANENT DEMILITARIZED STATUS IN ACCORDANCE WITH THE DECISION OF 13TH FEBRUARY 1914 BY THE CONFERENCE OF LONDON, 1923 LAUSANNE PEACE TREATY AND 1947 PARIS PEACE TREATY. THEREFORE MILITARY ACTIVITIES SHOULD NOT BE CONDUCTED IN THE TERRITORIAL WATERS OF THESE ISLANDS.

2.HOWEVER, FROM TIME TO TIME SOME STATIONS BROADCAST NAVIGATIONAL WARNINGS THAT MILITARY ACTIVITIES WILL BE CARRIED OUT IN AREAS THAT INCLUDE THE TERRITORIAL WATERS OF THE AFOREMENTIONED ISLANDS, WHICH MAY ENDANGER THE SAFETY OF NAVIGATION IN VIOLATION OF INTERNATIONAL TREATIES.

3.CAUTION IS ADVISED AGAINST SUCH ACTIVITIES THAT CONSTITUTE A VIOLATION AND MAY ENDANGER SAFETY OF NAVIGATION.

* Ο Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης είναι υποψήφιος διδάκτορας διπλωματικής ιστορίας στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ. anixneuseis.gr

Όταν η Άγκυρα προβαίνει σε στρατιωτικές ή διπλωματικές ενέργειες, πάντα έχει έναν απώτερο στόχο και πάντα τις εντάσσει σε ένα πλαίσιο μακρόπνοου σχεδιασμού. Τόσο λοιπόν η αναγγελία εξόδου του ωκεανογραφικού «Πιρί Ρείς» όσο και οι αλλεπάλληλες Navtex που εξέδωσε ο σταθμός της Σμύρνης εξυπηρετούν σκοπιμότητες τις οποίες έχει πολύ προσεκτικά επεξεργασθεί το τουρκικό ΥΠΕΞ. Σε αντίθεση με εμάς, οι Τούρκοι δεν λειτουργούν αντιδραστικά. Κάνουν κινήσεις ώστε να διατηρούν την πρωτοβουλία και να υποχρεώνουν εμάς σε κινήσεις αντιδράσεως. Πάντα όμως έχοντας ένα σχέδιο και έναν απώτερο στόχο.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση θα σημειώσουμε ότι είναι η πρώτη φορά που περιλαμβάνεται σε Navtex κατάλογος νησιών τα οποία, κατά την Άγκυρα, «πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα». Μια τέτοια παράθεσις δεν έχει νόημα. Η Navtex είναι μια οδηγία προς ναυτιλομένους προκειμένου να αποφεύγουν ζώνες στις οποίες γίνονται στρατιωτικές ασκήσεις ή άλλες ενέργειες (έρευνες κ.λπ.) προς αποφυγήν ναυτικών ατυχημάτων. Και συνήθως οι Navtex αναφέρονται σε διεθνή ύδατα. Σπανίως σε χωρικά και πάντως σε καμμία περίπτωση στα χωρικά ύδατα άλλης χώρας. Και όμως αυτό κάνει εν προκειμένω η Τουρκία. Όχι μόνον παραθέτει τον κατάλογο 23 ελληνικών νησιών τα οποία θεωρεί αποστρατιωτικοποιημένα, αλλά και υποστηρίζει ότι απαγορεύεται η διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων στα χωρικά ύδατα των νησιών αυτών.

Συγκεκριμένα, στην Navtex αναφέρεται ότι «οι Νήσοι Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελλόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατικοποιήσεως σύμφωνα με την απόφαση της Διασκέψεως του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, την Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923 και την Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Επομένως, δεν επιτρέπεται να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών».

Δεν έχουμε δηλαδή απλώς μιάν επιμονή της Τουρκίας στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως των νησιών, αλλά και μιάν ευθεία παρέμβασή της σε περιοχές (χωρικά ύδατα) στα οποία η Ελλάς ασκεί κυριαρχία.

Δεν έχει απλώς κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτό είναι το ζήτημα που θα έπρεπε να απασχολεί την ελληνική Κυβέρνηση. Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας με αυτήν την Navtex έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο. Και βεβαίως ορθώς πράττει η ελληνική Κυβέρνησις που διατηρεί ηπίους τόνους, θέλουμε όμως να ελπίζουμε ότι, πίσω από τις κλειστές πόρτες του ΚΥΣΕΑ, το ζήτημα απησχόλησε πολύ σοβαρά τον Πρωθυπουργό και τους αρμοδίους υπουργούς.

Η κλιμάκωσις των περιστατικών άρχισε με την αναγγελία εξόδου του ωκεανογραφικού «Πιρί Ρείς» στο Αιγαίο, οπότε εξεδόθη και η σχετική Navtex. Τούτο σημαίνει ότι δυνητικώς θα μπορούσαν να παραβιασθούν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος. Ακολούθησε μια ελληνική anti-Navtex και εν συνεχεία μια φαινομενικώς μη συνδεομένη άσκησις ετοιμότητος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε όλο το μήκος των χερσαίων και θαλασσίων συνόρων. Αν και η ενέργεια αυτή είναι ορθή, δεικνύει ότι η Ελλάς παραμένει εγκλωβισμένη στην λογική των κινήσεων αντιδράσεως προς τις ενέργειες της Τουρκία, η οποία διατηρεί την πρωτοβουλία κινήσεων.

Να θυμίσουμε ότι ζήτημα αποστρατιωτικοποιήσεως των νησιών είχε θέσει και πάλι η Τουρκία τον Νοέμβριο του 2024 και τον Δεκέμβριο του 2022. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις με αποφάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της χώρας η Τουρκία έθετε το ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως ως προϋπόθεση για την διατήρηση της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά του Αιγαίου. Ήθελε μάλιστα να περιλάβει και τα ζητήματα αυτά στο «πακέτο θεμάτων» του ελληνο-τουρκικού διαλόγου ή των διευθετήσεων στα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα.

Είναι πολύ πιθανόν, εν όψει νέων συζητήσεων για τέτοιες διαπραγματεύσεις, να προετοιμάζει η Τουρκία το έδαφος προκειμένου να θέσει εν νέου ζητήματα αποστρατιωτικοποιήσεως και κυριαρχίας.

Πηγή: estianews.gr

Η Τουρκία εξέδωσε σήμερα νέα NAVTEX από τον σταθμό της Σμύρνης, στην οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνονται αναφορές που ουσιαστικά αμφισβητούν τη Συνθήκη της Λωζάνης και επαναφέρουν τις αβάσιμες ισχυρισμούς της περί καθεστώτος «αποστρατιωτικοποίησης». Η κίνηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τις μακροχρόνιες αναθεωρητικές προθέσεις της Άγκυρας.

Η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε σε χρονικό πλαίσιο που συμπίπτει με την έναρξη άσκησης ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ξεκίνησε από τα ξημερώματα.

Συγκεκριμένα η NAVTEX αναφέρει:

«TURNHOS N/W: 0880/25

ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ

Οι Νήσοι Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελλόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατικοποίησης σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947. Επομένως, δεν επιτρέπεται να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών.

Παρ' όλα αυτά, κατά καιρούς, ορισμένοι σταθμοί μεταδίδουν ναυτιλιακές προειδοποιήσεις που αναφέρουν ότι στρατιωτικές δραστηριότητες θα διεξαχθούν σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των προαναφερόμενων νησιών, κάτι που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και να παραβιάσει διεθνείς συνθήκες.

Συνιστάται προσοχή απέναντι σε τέτοιες δραστηριότητες, καθώς αποτελούν παραβίαση και ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας».

TURNHOS N/W : 0880/25

AEGEAN SEA – MEDITERRANEAN SEA

1. THASOS, AGIOS EFSTRATIOS, PSARA, SAMOTHRACE, LEMNOS, LESVOS, CHIOS, IKARIA, SAMOS, ASTYPALAIA, RHODES, CHALKI, KARPATHOS, KASOS, TILOS, NISIROS, KALIMNOS, LEROS, PATMOS, LIPSOS, SYMI, KOS, KASTELLORIZO ISLANDS ARE UNDER A PERMANENT DEMILITARIZED STATUS IN ACCORDANCE WITH THE DECISION OF 13TH FEBRUARY 1914 BY THE CONFERENCE OF LONDON, 1923 LAUSANNE PEACE TREATY AND 1947 PARIS PEACE TREATY. THEREFORE MILITARY ACTIVITIES SHOULD NOT BE CONDUCTED IN THE TERRITORIAL WATERS OF THESE ISLANDS.

2. HOWEVER, FROM TIME TO TIME SOME STATIONS BROADCAST NAVIGATIONAL WARNINGS THAT MILITARY ACTIVITIES WILL BE CARRIED OUT IN AREAS THAT INCLUDE THE TERRITORIAL WATERS OF THE AFOREMENTIONED ISLANDS, WHICH MAY ENDANGER THE SAFETY OF NAVIGATION IN VIOLATION OF INTERNATIONAL TREATIES.

3. CAUTION IS ADVISED AGAINST SUCH ACTIVITIES THAT CONSTITUTE A VIOLATION AND MAY ENDANGER SAFETY OF NAVIGATION.

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία εξέδωσε προ ημερών NAVTEX για θαλάσσιες έρευνες του ωκεανογραφικού σκάφους «Piri Reis» σε περιοχές του Αιγαίου.

Σύμφωνα με την τουρκική ανακοίνωση, το πλοίο θα πραγματοποιεί έρευνες από σήμερα και για δέκα ημέρες σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη ζώνη: δυτικά της Λέσβου, νότια της Χίου και έως τη νησίδα Καλόγερος, ανάμεσα σε Χίο και Άνδρο.

Αν και η Άγκυρα μιλά για «επιστημονική αποστολή» σε διεθνή ύδατα η περιοχή εμπίπτει εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ενώ τμήμα της δραστηριότητας αφορά και ελληνικά χωρικά ύδατα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η προσέγγιση του «Piri Reis» στη νησίδα Καλόγερος, η οποία εντάσσεται σε μόνιμο πεδίο βολής των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, γεγονός που προσδίδει στη συγκεκριμένη τουρκική κίνηση πρόσθετη στρατιωτική και πολιτική βαρύτητα.

Η Αθήνα αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX (154/25) μέσω του Σταθμού Λήμνου. Η πορεία του «Piri Reis» παρακολουθείται στενά από τις ελληνικές αρχές.

Πηγή: liberal.gr

Τα χερσαία σύνορα και η απόλυτη κυριαρχία της Τουρκικής Δημοκρατίας καταγράφηκαν με τη Συνθήκη της Λωζάνης. Του Τζεμ Γκιουρντενίζ – Υποναύαρχου ε.α.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις της έλλειψης ναυτικού στη συγκυρία κατά την υπογραφή της συνθήκης ειρήνης αντικατοπτρίστηκαν εκεί στη Λωζάνη.

Ας πούμε εξαρχής ότι η κυριαρχία των νησιών που συνδέονται γεωπολιτικά με την Τουρκία, τα οποία βρίσκονται ανατολικά των 25 μοιρών ανατολικού γεωγραφικού μήκους στο Αιγαίο, θα είχε παραχωρηθεί στην Τουρκία εάν είχαμε ισχυρό ναυτικό.

Ομοίως, εάν είχαμε ισχυρό ναυτικό, η πλήρης κυριαρχία των Τουρκικών Στενών θα είχε παραχωρηθεί ξανά στην Τουρκία με τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Δεν θα χρειαζόταν να περιμένουμε 13 χρόνια. Στις 20 Ιουλίου 1936, με τη Σύμβαση του Μοντρέ σχετεικά με τα Στενά, ανακτήσαμε την άνευ όρων κυριαρχία μας στη στρατηγική μας περιοχή των Στενών. Τριάντα οκτώ χρόνια αργότερα, την ίδια ημέρα, 20 Ιουλίου 1973, καταλάβαμε την ακτογραμμή στην Κερύνεια στην Κύπρο, τερματίζοντας τον νότιο περίβολο της χερσονήσου της Ανατολίας και διασφαλίζοντας τη γεωπολιτική μας θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μπορούμε να πούμε ότι με τη Συνθήκη της Λωζάνης στις 24 Ιουλίου το 1923, σφραγίσαμε τα σύνορα της πατρίδας μας και εδραιώσαμε την τουρκική κυριαρχία σε αυτά τα εδάφη.

Η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ

Από την άλλη πλευρά, η έννοια της υφαλοκρηπίδας δεν υπήρχε το 1923. Αυτή η έννοια πρωτοεμφανίστηκε με τη Διακήρυξη Τρούμαν το 1945 και απέκτησε νομικό ορισμό με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1958.

Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), από την άλλη πλευρά, εννοιολογήθηκε μόνο με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982.

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε καθολικό πρότυπο σχετικά με τα χωρικά ύδατα. Η γενική πρακτική κυμαινόταν μεταξύ 3 και 6 μιλίων.

Παρά τις εξελίξεις αυτές, το γεγονός ότι τα χωρικά ύδατα παρέμειναν στα 3 μίλια ήταν ένα πλεονέκτημα, καθώς η περιοχή της ανοιχτής θάλασσας ήταν 26% μεγαλύτερη από ό,τι σήμερα.

Ωστόσο, αυτό το πλεονέκτημα χάθηκε όταν η Ελλάδα επέκτεινε τα χωρικά της ύδατα στα 6 μίλια το 1936 και η Τουρκία το 1964.

Η περιοχή της ανοιχτής θάλασσας μειώθηκε από 75% σε 49%. Σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εποχής, η συνθήκη επικεντρώθηκε στη διευκρίνιση των χερσαίων ορίων και της κυριαρχίας των μεγάλων νησιών.

Επειδή η κατανομή των πόρων του θαλάσσιου βυθού ή οι περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας δεν ήταν ακόμη στην ημερήσια διάταξη, τα ζητήματα αυτά δεν εξετάστηκαν στις διαπραγματεύσεις.

Ομοίως, το 1923, η έννοια των ακατοίκητων νησιών/νησιών/βράχων δεν υπήρχε στο διεθνές δίκαιο.

Η διάκριση μεταξύ νησιών, νησίδων και βραχονησίδων, η οποία έχει αποκτήσει γεωπολιτική σημασία με την ανάπτυξη του ναυτικού δικαίου και του ενεργειακού ανταγωνισμού σήμερα, και το κατά πόσον αυτές οι περιοχές θα δημιουργούσαν θαλάσσια δικαιοδοσία, διευκρινίστηκε για πρώτη φορά με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας αναπτύχθηκε ως απάντηση στις νομικές και γεωπολιτικές συζητήσεις που προέκυψαν στις γύρω θάλασσες μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Η ουσία της Γαλάζιας Πατρίδας είναι ένα ναυτικό μανιφέστο της Συνθήκης των Σεβρών και του «Εθνικού Συμφώνου» των θαλασσών.

Αυτό το όραμα στοχεύει στον μετασχηματισμό των θαλάσσιων δικαιοδοσιών, των ενεργειακών πόρων, των οδών μεταφοράς και της στρατιωτικής ισχύος σε ένα ολοκληρωμένο εθνικό δόγμα.

Το δόγμα στοχεύει να καταστήσει την Τουρκία έναν αποτελεσματικό και αποτρεπτικό παράγοντα σε μια τεράστια γεωγραφία που εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα.

Στη στρατιωτική διάσταση, δίνει έμφαση στην ανάπτυξη δομών δυνάμεων και ικανοτήτων για προβολή ισχύος, έλεγχο της θάλασσας, προστασία των θαλάσσιων μεταφορών, άρνηση πρόσβασης και κράτηση περιοχής.

Στη διάσταση της Γαλάζιας Οικονομίας, στοχεύει στην ανάπτυξη θεμελιωδών τομέων θαλάσσιας ισχύος όπως η αλιεία, η ναυπηγική βιομηχανία, οι λιμενικές δραστηριότητες και ο θαλάσσιος τουρισμός, καθώς και σεισμική και επιστημονική έρευνα προσανατολισμένη στα αποτελέσματα στις γύρω θάλασσες, ιδίως στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Επιπλέον, η διαδικασία τουρκικού θαλάσσιου μετασχηματισμού, η οποία αποτελεί τον πυρήνα του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας, έχει αποκτήσει γεωπολιτική ακεραιότητα με τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία κατάργησε τις συνθηκολογίες και αποκατέστησε τα δικαιώματα καμποτάζ στην Τουρκία, και τη Σύμβαση του Μοντρέ, η οποία αποκατέστησε την πλήρη κυριαρχία επί των Στενών.

Στον πυρήνα των σημερινών κρίσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται η αντίθεση της Τουρκίας στην ώθηση που της ασκεί ο χάρτης της Σεβίλλης της ΕΕ στην ήπειρο, και το δόγμα της για αυτήν την αντίθεση.

Η Γαλάζια Πατρίδα αντιπροσωπεύει την «προληπτική» στάση και τη στρατηγική επέκτασης του χώρου της Τουρκίας σε πολύπλευρες κρίσεις όπως η απειλή των 12 μιλίων από την Ελλάδα, η στρατιωτικοποίηση των νησιών, η κυριαρχία των αμφισβητούμενων νησιών, νησίδων και υφάλων, και η ανακήρυξη AOZ.

Η Ζωτική Τριλογία

Η Γαλάζια Πατρίδα, η Λωζάνη και το Μοντρέ αποτελούν μια τριλογία γεωπολιτικής νομιμότητας, η καθεμία υποστηριζόμενη από την άλλη. Είναι ζωτικής σημασίας. Η Λωζάνη εξασφάλισε την πολιτική ανεξαρτησία της Τουρκίας και συμβόλισε την αναγέννησή της από άποψη διεθνούς δικαίου. Έθεσε επίσης τις βάσεις για την αποκατάσταση των ναυτικών μας δικαιωμάτων και, μέσω των συνθηκολογιών που κατάργησε, των δικαιωμάτων καμποτάζ μας.

Το Μοντρέ, εγγυώμενο την πλήρη κυριαρχία επί των Στενών, διασφαλίζει την αδιάλειπτη συνέχιση της κυριαρχίας μας σε όλες τις ναυτικές μας δικαιοδοσίες, λειτουργώντας ως στρατηγική γέφυρα.

Εν ολίγοις, η πρώτη φάση της ακεραιότητας της Γαλάζιας Πατρίδας καθιερώθηκε με τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης και η δεύτερη φάση με τη Σύμβαση του Μοντρέ σχετικά με τα Τουρκικά Στενά.

Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας μετατρέπει αυτά τα νομικά επιτεύγματα σε μια ενεργή θαλάσσια στρατηγική, που αντιπροσωπεύει την ενεργό προστασία των ναυτικών μας συμφερόντων και την επιδίωξη επιρροής και ισορροπίας.

Φέρνει τα νομικά και στρατηγικά θεμέλια που θεσπίστηκαν από τη Συνθήκη της Λωζάνης και τη Σύμβαση του Μοντρέ στη σύγχρονη γεωπολιτική σκηνή.

Η Γαλάζια Πατρίδα όχι μόνο επιδιώκει νομικά οφέλη, αλλά ενσαρκώνει και την αποφασιστικότητα να υπερασπιστεί αυτά τα οφέλη με de facto ισχύ και τεχνολογικές δυνατότητες.

Μαθήματα για Σήμερα

Τι είπε ο Ατατούρκ: «Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης ήταν η αποτροπή μιας μεγάλης δολοφονικής συνωμοσίας εναντίον του τουρκικού έθνους, μιας συνωμοσίας που προετοιμαζόταν εδώ και αιώνες και θεωρούνταν ότι ολοκληρώθηκε με τη Συνθήκη των Σεβρών».

Συμπληρώματα της Λωζάνης είναι το Μοντρέ και η Γαλάζια Πατρίδα. Σήμερα, γίνονται επιθέσεις και στα τρία. Ας σας υπενθυμίσουμε ότι, σύμφωνα με τα λόγια του Ατατούρκ, υπάρχουν πολλά εσωτερικά προδοτικά στοιχεία, καθώς και εξωτερικά στοιχεία, που θέλουν να συνεχίσουν τη μεγάλη απόπειρα δολοφονίας.

Η Συρία, την οποία έχουμε μετατρέψει σε βάλτο με τα ίδια μας τα χέρια, έχει γίνει στρατηγικό πεδίο ελιγμών για το Ισραήλ, τόσο στον εναέριο χώρο του, όσο και στο χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον του.

Από τον Νοέμβριο του 2020, η Άγκυρα δεν έχει πραγματοποιήσει σεισμικές και γεωτρητικές δραστηριότητες στη Γαλάζια Πατρίδα στην Ανατολική Μεσόγειο λόγω των πιέσεων των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Η Ελλάδα, προκαλώντας τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο Πέλαγος, προχωρά προς τον στόχο της επέκτασης της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της σε αμφισβητούμενα νησιά, νησίδες και υφάλους.

Συνεχίζει κάθε είδους προκλήσεις που δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ.

Ενώ το ΡΚΚ δίνει την εντύπωση ότι καταθέτει τα όπλα του στην Τουρκία, το συριακό παρακλάδι του, το YPG/PYD, συνεχίζει να χρησιμεύει ως ένοπλη δύναμη για τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, και έμμεσα για το Ισραήλ.

Το Ισραήλ, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ προσπαθούν να δημιουργήσουν μια περιοχή στη Συρία παρόμοια με ένα αυτόνομο Κουρδιστάν στο Ιράκ.

Εν τω μεταξύ, ο αλαζονικός Πρέσβης των ΗΠΑ στήνει παγίδα για την Τουρκία δοξάζοντας το Οθωμανικό Έθνος και το σύστημα της Ούμμα, και ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση ανταποκρίνονται σε αυτή την αλαζονεία.

Για να παρατείνει τη θητεία του στην εξουσία και να έρθει στην εξουσία, η αντιπολίτευση δεν διστάζει να υποκλιθεί στη συλλογική Δύση, να προσελκύσει το 15% του πληθυσμού μας στο πλευρό της, να θέσει σε κίνδυνο τους υπόλοιπους και να θέσει σε κίνδυνο τη γεωπολιτική μας ακεραιότητα.

Ωστόσο, στο εσωτερικό, το δίδυμο πνεύμα αυτού που προκάλεσε τον πόλεμο της Σαγγαρίας πριν από 104 χρόνια αυξάνεται εκθετικά.

Ο λόγος της συντριπτικής πλειοψηφίας είναι σαφής και κατηγορηματικός: η τουρκικότητα είναι μια υπερέχουσα ταυτότητα. Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο όρος «έθνος» αντιπροσώπευε την Ούμμα, όχι ένα πραγματικό έθνος.

Αν και οι Τούρκοι ίδρυσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το Οθωμανικό Παλάτι ταπείνωσε και αποξένωσε τους Τούρκους από την εξουσία για αιώνες.

Ακόμα και μεταξύ των συζύγων των σουλτάνων, υπήρχαν ελάχιστες γυναίκες τουρκικής καταγωγής.

Η άρχουσα τάξη, η οποία δεν είχε καμία σχέση με την τουρκικότητα, και οι ουλεμάδες, ήταν «Etrak-ı bi iğrak» (ένα είδος διανοίας).

Υποτίμησε τους Τούρκους ως «μόνο αγρότες ή στρατιώτες». Ωστόσο, αυτοί ήταν που έσωσαν την πατρίδα από τις στάχτες της καταρρακωμένης και κατεχόμενης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η μοίρα των Τούρκων άλλαξε κατεύθυνση με τη Δημοκρατία. Η Ούμμα έγινε έθνος, οι υπήκοοι έγιναν πολίτες και οι υπηρέτες έγιναν πολίτες.

Ανεξάρτητα από την εθνική καταγωγή ή την πίστη, ένας Τούρκος είναι συνδεδεμένος με τη Δημοκρατία με τον δεσμό της ιθαγένειας.

Όσο η Τουρκική Δημοκρατία υπάρχει για πάντα, το όνομα του Έθνους θα είναι τουρκικό. Θα παραμείνει τουρκικό. Ας υπενθυμίσουμε σε όσους έχουν άλλα όνειρα. Κατά τις δύσκολες μέρες της ανεξαρτησίας, υπήρχε ένας Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, και σήμερα υπάρχουν εκατομμύρια άλλοι.

Ούτε η αμερικανική MAGA ούτε οι συνταγές του βρετανικού χρηματοοικονομικού κεφαλαίου των παγκοσμιοποιητών θα λειτουργήσουν σε αυτά τα εδάφη.

Το τουρκικό έθνος δεν θα εγκρίνει καμία πρωτοβουλία που βγαίνει έξω από τα θεμέλιά του, τη βούληση του λαού και τις δημοκρατικές του επιλογές, αλλά το πιο σημαντικό, που αντιβαίνει στην κληρονομιά του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.

Δεν θα δώσει ποτέ πίστη στις πραγματικές συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί.

Η Δημοκρατία είναι ένας μακρύς δρόμος. Αυτός ο δρόμος ξεκίνησε με έναν μεγάλο πόλεμο και νίκη.

Μόνο ο λαός θα αποφασίσει για το μέλλον αυτού του δρόμου.

Ζήτω η Λωζάνη, ζήτω ο Ατατούρκ, ζήτω το Μοντρέ, ζήτω η Γαλάζια Πατρίδα, ζήτω το Αύριο, ζήτω η Δημοκρατία. Πόσο ευτυχισμένος είναι αυτός που λέει ότι είμαι Τούρκος.

Τζεμ Γκιουρντενίζ – Deniz Bulten

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ – Echedoros.blog

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

Άρθρο του Ιορδάνη Β. Παπαδόπουλου* στο δημοτικό περιοδικό “ΔΗΜΟΡΑΜΑ” τεύχος Μαίου – Ιουνίου 1998 – σελ. 45,46,47,48,49,50.

Πριν αναφερθούμε στο κύριο θέμα μας, κρίνουμε σκόπιμο να ορίσουμε τις έννοιες που χρησιμοποιούμε στην προμετωπίδα. (Επισημαίνω, «προς άρσιν πάσης παρεξηγήσεως» πως οι ορισμοί ισχύουν μόνο για τα περιορισμένα πλαίσια αυτού του άρθρου).

Φάρασα: Είναι (ήταν πριν την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε τη Μικρασιατική καταστροφή του 22) μια “πλειάδα” χωριών στα υψίπεδα του Αντίταυρου, στη Βόρεια Καππαδοκία. Το κεφαλοχώρι ήταν ο Βαρασός, που είχε στις αρχές τον 20ον αι, αιώνα από 400 οικογένειες. Στην ανταλλαγή μετρήθηκαν από το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ) συνολικά 204 οικογένειες με 583 ψυχές. Ήσαν όλοι ελληνόφωνοι Χριστιανοί (Ρωμιοί). Από το Βαρασό άποικοι ξεκίνησαν και σχημάτισαν τα χωριά Κάρσαντι, στα Νότια προς την πλευρά των Αδάνων, σε απόσταση 2-3 ημέρες, και το Aφσάρι Β-ΒΑ σε απόσταση 1-2 ημέρες (ανάλογα με τον καιρό και την εποχή του έτους) με τον αραμπά. Από το Αφσάρι εποικίστηκαν η Κίσκα (αρχαία Κισκισσός), ο Σαττής και το Τσουχουρ-γιουρτ. Κοντά στο Βαρασό ήταν και το Ξουρδζάϊδι το οποίο “σκόρπισε” τα τέλη του 19°” αι. Μερικές οικογένειες εγκαταστάθηκαν στο Βαρασό και μερικές στо Κάρσαντι. Συνεπώς τα Φάρασα περιλαμβάνουν το Bαρασο, το Κάρσαντι, το Αφσάρι, την Κίσκα, τον Σαττή, το Τσουχούρ- γιουρτ και το Ξουρδζάϊδι. Μετά την ανταλλαγή από τα Φάρασα μετρήθηκαν στην Ελλάδα συνολικά 502 οικογένειες με 1848 ψυχές (ΚΜΣ).

Έξοδος

Rum (από το λατ. Roma). Rum (Ρουμ) αποκαλούσαν πρώτα οι Άραβες και κατόπιν οι Τούρκοι τη Ρωμανία, τις χώρες που βρίσκονταν εκτός της Οθωμανικής κυριαρχίας και της Αραβίας. Rumi (Ρουμί): ο καταγόμενος από περιοχές εκτός της Αραβικής πατρίδας. (Rum: Osmanli devleti ve Arabistan harici yerler. Romali. Rumi: Rumelindeni olan. Arap memleketinden baska yerlerden olan. Anadolulu olan. Λεξ. Abdullah Yegin).

Μεταξύ τους οι Μουσουλμάνοι (Άραβες, Τούρκοι και οι παραφυάδες τους) στην πολεμική argol, όταν αναφέρονταν στο Rum έλεγαν Dar al harb (χώρα πολέμου). Αυτό δείχνει και τα “φιλάνθρωπα” αισθήματα προς τους Ρωμιούς. ‘Οταν κατελήφθη το Βυζάντιο, Rum ή Rumi οι Μουσουλμάνοι αποκαλούσαν τον ελληνοχριστιανό υπήκοο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στα εδάφη της Μ. Ασίας.

Rum-eli (χώρα των Ρωμιών) αποκαλούσαν αρχική την Βυζαντινή Αυτοκρατορία και αργότερα τις Ευρωπαϊκές περιοχές του Οθωμανικού Κράτους. Στους ύστερους χρόνους της τουρκικής κυριαρχίας (και μετά το 1821), Ρούμελη καλείται ειδικότερα η περιοχή της Στερεός Ελλάδος. Οι κάτοικοι της Ρούμελης καλούνται, επί το ελληνικότερον, Ρουμελιώτες.

Rum, Nahiyesi (επαρχία Δήμου Ρωμιών). Nahiye: είναι η περιφέρεια του Δήμου. Το Ρουμ Ναχιεσί ήταν μια περιοχή της Καππαδοκίας στα υψίπεδα του Αντίταυρον (κοιλάδεςκαι οροπέδια σε υψόμετρο 1300-1700 μ.) σε απόσταση 50-70χιλ. Ν-ΝΑ της Καισάρειας. Έδρα του Δήμου ήταν η Κίσκα (αρχαία Κισκισσός) και περιελάμβανε τις Φαρασιώτικες κοινότητες Αφσάρι, Σαττή, Τσουχούρ γιουρτ και ακόμη τα χριστιανικά χωριά Μπεσκαρδας, Xoστσάς, Ταστσί, Γκιονρουμζέ. Στην Κίσκα υπάγονταν και καμιά δεκαριά τουρκικές κοινότητες. Συνολικά ο Δήμος Κίσκα περιελάμβανε 18-20 Κοινότητες . Προϊστάμενος του Δήμου ήταν ο Μουδούρ στον οποίο υπάγονταν οι Μεχιάρ (Πρόεδροι των Κοινοτήτων). Ο ελληνικός πληθυσμός τον Ρουμ Ναχιεσί, που έδωσε το όνομά του σιη Περιφέρεια, αριθμούσε περίπου 1500 οικογένειες στις αρχές τον αιώνα. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, το ΚΜΣ εντόπισε 751 οικογένειες που αριθμούσαν 3019 ψυχές. Οι κάτοικοι των ελληνόφωνων και τουρκόφωνων ελληνικών χωριών ήσαν στο σύνολό τους Έλληνες. Μόνο στο Βαρασό υπήρχαν 4-5 οικογένειες Τούρκων (φύλακες),στη Κίσκα 20 οικογένειες (κυρίως διοικητικοί υπάλληλοι του Δήμου) και στο Xoστσά, 3-4 οικογένειες Τούρκοι (κυρίως φύλακες για να τους προστατεύουν από τους τσέτες-αντάρτες ληστές).

Rum-luk: [=Ελλαδικόν] σημαίνει τόπος των Ρωμιών, δηλαδή μια περιοχή μέσα στα όρια του τουρκικού Κράτους, όπου κατοικούν Ρωμιοί (Έλληνες). Στη Μακεδονία, Ρουμλούκι καλείται όλος ο κάμπος των Γιαννιτσών, η “πεδιάς της Καμπανίας” που περιορίζεται από τα Πιέρια, το Βέρμιο, το Πάϊκο, τους πρόποδες τον Χορτιάτη και τον Θερμαϊκό κόλπο. Μέγιστο μήκος Δ-Α, 70χιλ. και μέγιστο πλάτος Β-Ν, 55χιλ. (Εγκ. Ελευθερουδάκη). Διαρρέεται από τούς ποταμούς Αλιάκμονα, Λουδία, Αξιό και Γαλλικό. Περίπου στο κέντρο της περιοχής βρίσκεται το ΠΛΑΤΥ Ημαθίας (τ. Νομού Θεσσαλονίκης). Εδώ, στο Ρουμλούκι εγκαταστάθηκαν οι περισσότεροι πρόσφυγες από τα χωριά των Φαράσων που ξεκίνησαν από το Ρουμ Ναχιεσί της Καππαδοκίας. Το Ρουμλούκι πήρε το όνομα, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, από τους κατοίκους της περιοχής που ήταν στο σύνολο τους “Ρωμιοί”, ελληνόφωνοι Χριστιανοί, σε αντιδιαστολή προς τους κατοίκους των γειτονικών περιοχών της Θεσσαλονίκης (πολυεθνική πόλη με την πολυπληθέστερη κοινότητα των Εβραίων), των Γιαννιτσών με τα χωριά του Πάικου και των περιοχών του Βερμίου (αναφερόμαστε στην περίοδο της τουρκοκρατίας).

Yunanistan (από το Yunan=Ιωνία) έλεγαν την Ηπειρωτική Ελλάδα.

Yunanli: ο Ελλαδίτης έλληνας, σε αντιδιαστολή προς τον Rumi που ήταν ο Έλληνας κάτοικος της Μ.Ασίας. Τη Στερεά Ελλάδα την έλεγαν Eski Yunanislan (Παλαιά Ελλάδα) και τους κατοίκους της Eski уunanli (Παλιοελλαδίτες!).

Καππαδοκία: εκτεταμένη χώρα της Μ. Ασίας μεταξύ τον Άλυος, του Ταύρου, του Ευφράτου και του Ευξείνου ΙΙόντου. Είναι η υψηλοτέρα χώρα της Μ. Ασίας με υψόμετρο πολλαχού άνω των 2300 μέτρων≫ (Εγκ. Μορφωτικής Εταιρίας).

Μακεδονία: ≪Χώρα της χερσονήσου του Αίμου, οριζόμενη εκ Νότου υπό του Αιγαίου πέλαγους και της Θεσσαλίας και εκτεινόμενη προς Α μεν μέχρι της Ροδόπης και της πεδιάδας του Νέστου μέχρι των εκβολών αυτού, προς В δε μέχρι των κοιλάδων των διαρρεομένων υπό του κάτω Στρυμόνος και του Αξιού και προς Δ μέχρι των Αλβανίδων Άλπεων (Εγκ. Ελενθερουδάκη). Πρώτος ο Ηρόδοτος χρησιμοποιεί το όνομα Μακεδονία ή Μακεδονία ή Μακεδονίου γη. Η λέξη ετυμολογείται από το μακεδνός ή μακεδανός, που σημαίνει μακρός, ψηλός. Το Μακεδνόν είναι, κατά τον Ηρόδοτο, γένος δωρικών. Λέγονται και Μακέται οι Μακεδόνες.

Η Συνθήκη της Λωζάνης

Κατά τη Συνθήκη ανταλλαγής πληθυσμών, ανάμεσα την Τουρκία και στην Ελλάδα, ο διαχωρισμός έγινε με βάση το θρήσκευμα. Αμέσως το πρώτο άρθρο αυτής ορίζει πως η ανταλλαγή είναι υποχρεωτική. Δεν μπορούν να έλθουν πίσω και να εγκατασταθούν οι ανταλλάξιμοι χωρίς την άδεια της Τουρκίας (οι Έλληνες της Μ. Ασίας) ή της Ελλάδας (όσοι Μουσουλμάνοι έφυγαν από την Ελλάδα) αντίστοιχα (βλ. Βίκα Γκιζέλη Κοινωνική ένταξη προσφύγων, Δελτίο ΚΜΣ, τόμος 9*, σελ. 65): ≪Από της 1ης Μαΐου 1923 θέλει διενεργηθή η υποχρεωτική ανταλλαγή των Τούρκων υπηκόων ελληνικού ορθοδόξου θρησκεύματος των εγκατεστημένων επί τουρκικών εδαφών και των Ελλήνων υπηκόων μουσουλμανικού θρησκεύματος, των εγκατεστημένων επί ελληνικών εδαφών. Τα πρόσωπα ταύτα δεν θα δύνανται να έλθωσιν ίνα εγκατασιαθώσιν εκ νέου εν Τουρκία ή αντιστοίχως εν Ελλάδι, άνευ αδείας της τουρκικής Κυβερνήσεως ή αντιστοίχως της ελληνικής Κυβερνήσεως (άρθρ. 1 της Συνθήκης Λωζάνης 30-1 -1923).

Ενώ, με τη σύμβαση του Neuilly (27-11-1919), η ανταλλαγή των μειονοτήτων ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία ήταν εκούσια. (βλ. σχετική εργασία Έλσας Κοντογιώργη, στο Δελτίο ΚΜΣ, τόμος 9ος σελ. 46). Με το ≪Πρωτόκολλο≫ που υπογράφηκε ανάμεσα στην κοινωνία των Εθνών (ΚΊΈ) και στην Ελληνική Κυβέρνηση (29 Σεπ. 1923) ιδρύθηκε ένας Αυτόνομος Οργανισμός, η”Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ, με πρόεδρο τον С. Β. Eddy), που ανέλαβε το έργο της εγκατάστασης των ανταλλαξίμων. Η ΕΑΠ έριξε το βάρος κυρίως στην Αγροτική αποκατάσταση που ήταν πιο εύκολη και εθνικώς συμφέρουσα <στις περιοχές τις οποίες εγκατέλειψαν οι Μουσουλμάνοι. Μέχρι τη διάλυσή της, η ΕΑΠ (31-12-1930) απεκατέστησε σ’ όλη τη χώρα 560.136 πρόσφυγες και από αυτούς 427.301 (111.811 οικογ.) στη Μακεδονία. Χτίστηκαν περίπου και 45.000 κατοικίες. (Σε όλη την Πελοπόννησο εγκαταστάθηκαν συνολικά 1.002 οικογένειες, 3.820 άτομα).

“Η εγκατάσιασις γίνεται καθ ‘ομάδας, συνοικιζομένας εντός του παραχωρουμένου κτήματος […] Εκάστη ομάς αποτελείται εκ δέκα τουλάχιστον οικογενειών[…]” (άρθρ. 3 Ν.Δ. της 6ης Ιουλ. 1923). “Κατά την εγκατάσιασιν πρέπει να γίνει προσπάθεια , ώστε να εγκαθίστανται εις τον αυτόν οικισμόν οι εκ της αυτής Κοινότητος προερχόμενοι πρόσφυγες, όπως συνεχισθεί ο παλαιός κοινοτικός βίος” (Πορίσματα Εταιρείας Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών για το προσφυγικό Ζήτημα.

Α. Μπακάλμπασης: Το προσφυγικό Ζήτημα, 1923. Δελτίο ΚΜΣ, τόμος 9ος σελ. 26, σημ. 23). Έτσι εξηγείται και η ομαδική εγκατάσταση των προσφύγων στον ελλαδικό χώρο.

Οι Φαρασιώτες στην Ελλάδα

ΑΦΣΑΡΙΩΤΙΣΣΑ ΠΟΥ ΓΝΕΘΕΙ (Πλατύ, 1938)

ΑΛΩΝΙΣΜΑ ΦΑΚΗΣ ΑΠΟ ΑΦΣΑΡΙΩΤΗ (ΠΛΑΤΥ, 1938)

Στο Πλατύ συγκεντρώθηκε η πλειονότητα των καταγομένων από τα χωριά των Φαράσων, χάρις στις φιλότιμες προσπάθειες του Βαγγέλ Τσαούς. Εδώ έγιναν χωριστές γειτονιές -μαχαλάδες: οι Καρσαντιλούδες, οι Βαρασώτες, οι Κισκελούδες, οι Αφσαρώτες, οι Τσουχουρλούδες, οι Σαττηλούδες κλπ. Εδώ (στο Πλατύ) έμειναν σχεδόν όλοι οι Καρσαντιλούδες και οι περισσότεροι από τους Κισκελούδες και Αφσαρώτες. Οι Τσουχουρλούδες εγκαταστάθηκαν στο Βαθύλακκο Κοζάνης [Σχόλιο iEpikaira: O Βαθύλακκος πριν την ανταλλαγή λεγόταν "Κετσιλέρ" και μετά την ανταλλαγή μετονομάστηκε αφού έγινε μετάφραση από το Φαρασσιώτικο "Τσοχούρ" που σημαίνει βαθύς λάκκος] και λίγες οικογένειες στο Πλατύ, οι Τασισιλούδες στα Πετρανά της Κοζάνης (πρώην Τζιτζιλέρ) και μερικοί στο Ν. Μυλότοπο Γιαννιτσών, οι Κιουρουμτζελίδες σκόρπισαν στη Βουτυρίτσα και στο Κοκκινοχώρι Κοζάνης, στην Αγροσυκέα (πρώην Κούρπες) και στο Ν. Μυλότοπο Γιαννιτσών. Μερικές οικογένειες Σατιλούδες έμειναν στο Πλατύ, άλλες σκόρπησαν στα Πετρανά, στο Μυλότοπο, στην Αγροσυκέα Γιαννιτσών, στο Δοξαρά (πρώην Μπούρα) και στη Μερσίνα Γρεβενών. [Πληροφορίες: Αιδ. Пαπα Θεόδωρος Χαντζίδης (Πλατύ), Βασ. Παπαδόπουλος (Πετρανά), Σάββας Εβρενιάδης (Βαθύλακκος), Βύρων Θωμαϊδης (Ν. Μυλότοπος), Αλέξης Ιορδανίδης (Αγροσυκέα)].

Οι Καρσαντιλούδες, που προέρχονταν από τα πεδινά της Κιλικίας, προσαρμόστηκαν πιο γρήγορα και χωρίς μεγάλες απώλειες στο καινούργιο περιβάλλον του Ρουμλουκιού. Με κάποιες δυσκολίες προσαρμόστηκαν και οι Αφσαρότες, οι Κισκελούδες και Τσουχουρλούδες καθώς και οι λίγες οικογένειες Σατιλούδες. Αυτοί που ≪αποδεκατίστικαν καιά τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης στο Πλατύ (1924-1925) ήταν οι Βαρασιώιες. Είχαν τη μεγαλύτερη διασπορά καιά την εγκατάσταση στην Ελλάδα. Επειδή ήταν ορεσίβιοι, δεν άντεχαν το Θερμό καμπίσιο κλίμα και τούς θέρισε πρώτους η ελονοσία. Γι' αυτό και εγκατέλειψαν το Πλατύ. Μία συμπαγής μάζα (30-40 περίπου οικ., 150 άτομα) έμειναν στο Μοσχάτο, στα Γλυκά Νερά Αττικής. Στα χωριά της Αν. Μακεδονίας: Πολυγέφυρα Δράμας (τουρκ. Τσατάχ), τον Πευκόλοφο (Ζεμπίλ), σια Θερμιά (Ιλιτζέ) της Δράμας, στη Ζαρκαδιά (Κίεβα), Πεύκο (Κόνιτσα Δράμας), Αβγό (Τομάλι), Τρίγωνο (Πεχάνι) και στο Παρανέστι Δράμας εγκαταστάθηκαν περίπου 130 οικογένειες Βαρασιωτών. Μερικοί από αυτούς σφαγιάσθηκαν από τούς Βουλγάρους ή κάηκαν ζωντανοί (9 οικογένειες Φαρασιωτών στην ΙΙολυγέφυρα κάηκαν μέσα στο Σχολείο από τους Βουλγάρους στην κατοχή). Αυτοί που επέζησαν, σκόρπισαν κατά τον εμφύλιο πόλεμο. Ειδικά στα Νέα Φάρασα (Λετσάνι) στα Βουλγαρικά σύνορα υπήρχαν 40 οικογένειες Βαρασιωτών. Κανένας δεν έμεινε, σκόρπισαν σε άλλα χωριά της Δράμας και αρκετοί επανήλθαν στο Πλατύ. Μερικές οικογένειες έμειναν στην Κέρκυρα, όπου αποβιβάστηκαν κατά την ανταλλαγή, μερικοί πήγαν στην Κόνιτσα [όπως η οικογένεια του Αρσένιου Εζνεπίδη, νυν Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου] και στη Ν. Αρτάκη Εύβοιας.

Ο εποικισμός στο Πλατύ

Τον αποικισμό των Φαρασιωιών στο Ρουμλούκι περιγράφει παραστατικά και με γλαφυρότητα, ο αιδ. Παπα Θόδωρος Χαντζίδης, Λειτουργός του Υψίστου, για πολλά χρόνια εφημέριος από Πλατύ. Με περιβάλλει με την αγάπη του και έχει τον αμέριστο σεβασμό μου. Τον ευχαριστώ θερμά και από τη θέση αυτή για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου έδωσε κατά καιρούς: ≪… το έτος 1924 άρχισε η ανταλλαγή: 1.500.000 περίπου Έλληνες έφυγαν από την Τουρκία προς την Ελλάδα και 400.000 Τούρκοι προς την Τουρκία. Μέσα σ’ αυτόν τον πληθυσμό, ανήκουμε και εμείς οι πρόσφυγες που ήλθαμε στην Ελλάδα από τα χωριά της Καισάρειας Φάρασα, Κίσκα, Αφσάρ, Σατί, Τσουχούρ και απ' το Κάρσαντι των Αδάνων της Κιλικίας, από το οποίο κατάγομαι εγώ.

Όλοι είχαμε την ίδια γλώσσα, ίδια ήθη και έθιμα, και τις ίδιες συνήθειες και όταν φτάσαμε στην Ελλάδα, την Μητέρας μας Πατρίδα σκορπίσαμε , στα διάφορα διαμερίσματα της χώρας , άλλοι έμειναν στην Αθήνα και στον Πειραιά, άλλοι στην Κέρκυρα, οι περισσότεροι όμως εγκαταστάθηκαν στην Ανατολική και Δυτική Μακεδονία, κατ’ αρχάς.

Κατόπιν όμως ο Ευάγγελος Παπασάββας, ο Φαρασιώτης που κοινώς το έλεγαν ≪Βαγγέλ Τσαούς≫ με τις ενέργειες και προσπάθειες του, κατόρθωσε όλους αυτούς να τους συγκεντρώσει και να ιδρύσουν τον συνοικισμό του Πλατέος και να κατοικήσουν μέσα σε παραπήγματα ξύλινα, κοινώς παράγγες […] κατ’αρχήν ο συνοικισμός ονομάσθη “Συνοικισμός Φαράσων” που όπως θυμάμαι είχε αναρτηθεί και μια μεγάλη ταμπέλα, ονομάσθη δε Φάρασα διότι ο μεγαλύτερος πληθυσμός που κατοίκησαν αποτελούνταν από Φαρασιώτες, γι’ αυτό και δόθηκε το όνομα Φάρασα.

Το κλίμα του τόπου ήταν πολύ ανθυγιεινό διότι πέριξ του συνοικισμού υπήρχε το έλος της λίμνης Γιαννιτσών με κουνούπια πολλά και κλίμα πεδινό και ελώδες και επειδή οι περισσότεροι κάτοικοι των χωριών αυτών προέρχονταν από ορεινά γι' αυτό οι περισσότεροι προσβλήθηκαν από ελονοσία και πέθαναν πολλοί και από την ελονοσία και από άλλες αιτίες, τη δυστυχία και την έλλειψη υγιεινής κατοικίας.

Γι’ αυτό και οι Φαρασιώτες, το έτος 1925, μάλωσαν με τον συγχωριανό τους Παπασάββα διότι τους έφερε σε έναν τόπο ελώδη και ανθυγιεινό και έφυγαν ομαδικώς, εξαιρέσει λίγων οικογενειών που έμειναν εδώ και οι άλλοι έφυγαν και εγκαταστάθηκαν στα ορεινά χωριά της Δράμας. Και έτσι οι υπόλοιποι […] κατάργησαν την ονομασία Φάρασα και άφησαν την ονομασία Πλατύ […]. Το έτος 1928, άρχισε η αποξήρανση του βάλτου με την εταιρία Φαουντέσιον που είχε έδρα κοντά στο Πλατύ στον ποταμό Λουδία ή Καράησμακ και τέλειωσε το έργο το 1933 και δεκάδες χιλιάδες στρέμματα αγρών αποδόθηκαν στην καλλιέργεια και είναι σήμερα τα καλύτερα χωράφια. […] Μετά την αποξήρανση της λίμνης το κλίμα βελτιώθηκε, η ελονοσία εξέλειπε και η ζωή έγινε πιο ευχάριστη. Κατά το έτος 1926 τα σπίτια τα έκτισε το Κράτος (Επιτροπή Εποικισμού), αποπερατώθηκαν και έτσι οι κάτοικοι στεγάστηκαν σε κάπως πιο υγιεινές κατοικίες.

Το έτος 1932 το Πλατύ απεσπάσθη από την Κοινότητα Γιδά (σημ. Δήμος Αλεξάνδρειας) και έγινε Κοινότητα [Σιδηροδρομικού][Σταθμού] Πλατέος και είναι σήμερα ένα από τα πλέον προνομιακά χωριά του Νομού Ημαθίας με αρκετές ανθούσες βιομηχανίες (Σακχάρεως, Ζωοτροφών, Γάλακτος, Ελαιουργία, αποθήκες ΚΥΔΕΠ, δύο Διαλογητήρια φρούτων, το ένα της Ένωσης Συνεταιρισμών Αλεξανδρείας και το άλλο ιδιωτικό) και με πληθυσμό της τελευταίας απογραφής του έτους 1981 πλέον των 2.000 κατοίκων.

Αυτή είναι η ιστορία της ιδρύσεως της Κοινότητος Πλατέος που περιέγραψα κατά τον μήνα Μάιο του έτους 1988, εγώ, ο Ιερεύς Θεόδωρος Χαντζίδης για να γνωρίζουν το ιστορικό τον τόπον γεννήσεώς τους όλες οι γενεές που θα γεννηθούν στο Πλατύ. Μάιο 6, 1988≫.

Ο Ευάγγελος Παπασάββας ή Βαγγέλ Tσαούς, υπήρξε ο ιστορικός ηγέτης των Φαρασιωτών (που ήλθαν από Bαρασό, Αφσάρι, Κίσκα, Σαττή, Τσουχούρι, Καρσαντί). Ο Βαγγέλ Τσαούς κόπιασε πολύ για τη συγκέντρωση και εγκατάσταση των Φαρασιωτών σто Πλατύ.

Σημείωση: Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο είναι παρμένες από το εξαιρετικό φωτογραφικό λεύκωμα “ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ: Φωτογραφίες από το αρχείο του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών”, με πρόλογο του κ. Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη και κείμενα – επιμέλεια του κ. Γιώργου Α. Γιαννακόπουλου (έκδοση ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη και Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, Αθήνα 1992.

*Ο κ. Ιορδάνης Β. Παπαδόπουλος είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός. Σπούδασε μαθηματικά στο Α.Π.Θ. Νομικά, πολιτικές και οικονομικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Παιδαγωγικά στο Δ.ΜΕ και Διοίκηση Επιχειρήσεων στην ΑΣΟΕΕ. emvolos.gr

[iEpikaira: Όποιος είχε την ευλογία να παρακολουθήσει την σειρά "Άγιος Παΐσιος: Από τα Φάρασσα στον Ουρανό"... ας βγάλει τα συμπεράσματά του... για την επιλογή του τίτλου που επιλέξαμε.]

Αποφασισμένη να θέσει στο τραπέζι των συζητήσεων επιπλέον 4 θέματα εκτός από αυτό της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ εμφανίζεται η Τουρκία, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα Μέσων Ενημέρωσης της γείτονος, ενόψει της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα και τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Το Ανώτατο Στρατηγικό Συμβούλιο Ελλάδας – Τουρκίας αναμένεται να συνέλθει στην Άγκυρα τις επόμενες εβδομάδες, με τον Ρ. Ταγίπ Ερντογάν να υποδέχεται τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Τα τουρκικά ΜΜΕ, με δημοσιεύματά τους, ήδη έχουν αρχίσει να κάνουν εκτενείς αναφορές στην επικείμενη επίσκεψη, παραθέτοντας τα ζητήματα που πρόκειται αυτή τη φορά να θέσει στην ατζέντα των συζητήσεων η Τουρκία.

Μπορεί η Ελλάδα, διά στόματος Έλληνα Πρωθυπουργού, να επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους ότι η μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει με την Τουρκία είναι αυτή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ωστόσο δεν έχει τις ίδιες προθέσεις ο Τούρκος Πρόεδρος.

Ενδεικτικό είναι το δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής Yeni Şafak, η οποία αναφέρει ότι «οι διπλωματικές σχέσεις με την Ελλάδα αποκτούν άλλη μια ευκαιρία για την επίλυση χρόνιων προβλημάτων στο Αιγαίο που χρονολογούνται εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια. Οι συνομιλίες για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, οι οποίες άρχισαν στα τέλη του 2000, αναζωπυρώθηκαν μετά την καταστροφή από τον σεισμό του 2023. Τα βήματα αυτά οδήγησαν στη Διακήρυξη των Αθηνών της 7ης Δεκεμβρίου 2023, που υπογράφηκε από τους ηγέτες, και οι συναντήσεις για τα ΜΟΕ επιταχύνθηκαν».

Στο δημοσίευμά της, η εφημερίδα επισημαίνει ότι «στο πλαίσιο των σχέσεων καλής γειτονίας και της αρχής «win-win», η Τουρκία αναζητά επίσης λύσεις και σε άλλα προβλήματα με τη γείτονα Ελλάδα, ιδίως με την “τουρκική” μειονότητα “του Αιγαίου” και της ‘Δυτικής Θράκης’. Στο παρελθόν, η πολιτική και στρατιωτική διπλωματία είχε χρησιμοποιηθεί και πάλι για την επίλυση των προβλημάτων που μερικές φορές έφεραν τις δύο χώρες στα πρόθυρα του πολέμου. Η Τουρκία συνεχίζει να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της στο Αιγαίο. Ενώ παραμένουν επίκαιρες οι εκ νέου εξοπλιστικές προσπάθειες της Ελλάδας και το άνοιγμα της χώρας ως βάσης για χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, και ιδιαίτερα της Αλεξανδρούπολης, κάτι το οποίο συνιστά απειλή για την Τουρκία, οι διπλωματικοί δίαυλοι για την επίλυση των προβλημάτων άρχισαν να λειτουργούν και πάλι με πρωτοβουλίες της Τουρκίας».

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και τις αντιπροσωπείες των δύο χωρών, η συνάντησή των οποίων πρόκειται να γίνει εντός Ιανουαρίου, αυτή τη φορά στην Τουρκία.

Ωστόσο, η εφημερίδα αναφέρει τα 5 ζητήματα που η Τουρκία θα επιχειρήσει να βάλει στο τραπέζι των συζητήσεων. Παρατίθενται, αυτολεξεί όπως δημοσιεύθηκαν:

1.Ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων και της υφαλοκρηπίδας και της οριοθέτησής τους. Η αύξηση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα άλλαζε δυσανάλογα την ισορροπία των συμφερόντων στο Αιγαίο σε βάρος της Τουρκίας. Ένα άλλο θεμελιώδες ζήτημα που σχετίζεται με τη θαλάσσια δικαιοδοσία στο Αιγαίο είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας.

2.Ένα άλλο ζήτημα του Αιγαίου είναι το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 και άλλα σχετικά διεθνή έγγραφα.

3.Ένα άλλο θεμελιώδες πρόβλημα στο Αιγαίο αφορά το νομικό καθεστώς ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών (βράχων όπως τα Ίμια).

4.Η τέταρτη κατηγορία προβλημάτων του Αιγαίου είναι ο ισχυρισμός της Ελλάδας ότι ο εθνικός της εναέριος χώρος έχει εύρος 10 ναυτικά μίλια, σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο, και η κατάχρηση της αρμοδιότητάς της για την περιοχή πληροφοριών πτήσης (FIR).

5.Η πέμπτη κατηγορία προβλημάτων του Αιγαίου αφορά στις δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης (SAR).

Και αυτά είναι μόνο η αρχή για την Τουρκία, η οποία στο πλαίσιο της ερμηνείας που η ίδια δίνει στη συνθήκη της Λωζάννης, περιλαμβάνει και το ζήτημα των Ελλήνων Μουσουλμάνων, ιδιαίτερα στην Θράκη, που επιμένει να τους αποκαλεί τουρκική μειονότητα ενώ προχωρά ένα βήμα παρακάτω εγείροντας ζήτημα τουρκικής μειονότητας και σε νησιά του Αιγαίου και δη των Δωδεκανήσων, με ιδιαίτερη έμφαση την Ρόδο και την Κω, όπου όπως ισχυρίζεται «κατοικούν 6.000 Τούρκοι».

Παράλληλα, στην επίσης φιλοκυβερνητική εφημερίδα – ευρασιατικού προσανατολισμού, Aydınlık, εγείρονται ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο, κυρίως σε ό, τι αφορά τον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, που είναι στα 10 μίλια. Η Τουρκία αξιώνει ότι θα πρέπει να πάει στα 6 ναυτικά μίλια, όπως είναι τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας ενώ απειλεί με πόλεμο «Casus Beli» σε περίπτωση που η χώρα μας αποφασίσει να ασκήσει το διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμά της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12νμ. Κάτι που η Τουρκία ήδη έχει κάνει στην Μαύρη Θάλασσα.

Σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί ότι η Τουρκία έκανε ποδαρικό στο 2025 με μία παραβίαση του Εθνικού Εναέριου Χώρου, στις 2 Ιανουαρίου, με ένα Αεροσκάφος Ναυτικής Συνεργασίας ATR-72, το οποίο πραγματοποίησε πτήση στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, στην ευρύτερη περιοχή νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου, που θεωρεί ότι έχει δικαιοδοσία βάσει του ανυπόστατου και παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ, το εν λόγω αεροσκάφος προχώρησε σε 3 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας του FIR Αθηνών και μία παραβίαση του Εθνικού Εναέριου Χώρου, με την Πολεμική Αεροπορία να προχωρά στην αναχαίτισή του.

Πηγή: enikos.gr