Αυξάνεται η απειλή της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο, καθώς προετοιμάζεται και για πόλεμο όπως αποκαλύπτει η αναδιοργάνωση των ενόπλων δυνάμεών της με τις 40 ταξιαρχίες ειδικών δυνάμεων.
Η Τουρκία επιδιώκει να εγκλωβίσει και να κλείσει στρατιωτικά τις πύλες του Βορείου Αιγαίου, απλώνοντας τις επίλεκτες δυνάμεις της προς το κεντρικό Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ως τη Συρία, αποκαλύπτει σε ανάλυσή του στη Σημερινή ο Δρ Διεθνών Σχέσεων, Γιάννος Χαραλαμπίδης
Πώς το Κυπριακό επηρεάζεται από τη νέα στρατηγική των ΗΠΑ ενώ η ΕΕ βρίσκεται
σε παρακμή και η Κίνα σε ακμή - Ο ρόλος της Ρωσίας και ο πλούτος του Ινδο-Ειρηνικού
Ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συζητά ήδη με τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν 5 με 6 τομείς συγκυριαρχίας στο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας και της ισότιμης κυριαρχίας, οι Αμερικανοί κοινοποιούν τους βασικούς πυλώνες της διεθνούς πολιτικής τους. Επί τη βάσει αυτών των πυλώνων επιδιώκουν να διατηρήσουν την παγκόσμια κυριαρχία τους σε ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, στο οποίο η ΕΕ βρίσκεται σε παρακμή. Εφόσον οι ΗΠΑ είναι υπερδύναμη, λογικό είναι να έχουν λόγο και σε ζητήματα όπως το Κυπριακό, που είναι άλυτα. Το ερώτημα είναι εάν έχουν πρόθεση να επέμβουν και σε ποιο βαθμό, καθώς και αν το Κυπριακό, με την τροπή που παίρνει, μπορεί ν’ αποδράσει από την ισχύ της Τουρκίας, που καθορίζει και εγκλωβίζει εν πολλοίς τη διευθέτηση στην πρακτική μιας διχοτομικής μορφής λύσης.
Οι ΗΠΑ δεν θέλουν να είναι πια ο Άτλας του παγκόσμιου συστήματος, που θα σηκώνει όλα τα βάρη και δη τα οικονομικά. Αλλά θα παραμείνουν η κυρίαρχη στον κόσμο χώρα, με έμφαση στη στήριξη της δικής της κρατικής κυριαρχίας και των συμμάχων της στη δομική λογική των εθνών - κρατών αντί των υπερεθνικών θεσμών στη βάση του δόγματος περί ενός «Εύελικτου Ρεαλισμού».
Αυτά και πολλά άλλα αναφέρει στην παγκόσμια στρατηγική των ΗΠΑ ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι συνεργάτες του. Και είναι σημαντικές οι αναφορές τους στην Κίνα και δη στον Ινδο-Ειρηνικό χώρο, καθώς και στην Ευρώπη, την οποία προσεγγίζει ρεαλιστικά προκειμένου να ισχυριστεί ότι είναι σε φθίνουσα πορεία για:
-Πολιτικούς λόγους, που είναι συναφείς με την αξιοπιστία της ηγεσίας της ΕΕ και των κρατών της.
-Οικονομικούς λόγους λόγω έλλειψης πρώτων υλών και κακών προγραμματισμών και επιλογών. Συν του κόστους που η ΕΕ επωμίζεται από τον πόλεμο της Ουκρανίας.
-Πολιτιστικούς λόγους, που σχετίζονται με το μεταναστευτικό.
-Δομικούς λόγους υπό την έννοια του θεσμικού και πολιτειακού πλαισίου της ίδιας της ΕΕ ως Πολυεθνικού Οργανισμού, αλλά και των αδυναμιών των κρατών μελών που την αποτελούν για να λάβουν είτε κατά μόνας είτε συλλογικά αποτελεσματικές αποφάσεις.
Οικονομική πτώση 11% και πολιτισμική εξάλειψη
Σύμφωνα με το αμερικανικό έγγραφο, η ΕΕ από το 1990 ώς σήμερα έχει χάσει 11% από τη πίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αναφέρονται επί τούτου τα εξής: «Από 25% το 1990 σε 14% σήμερα - εν μέρει λόγω εθνικών και υπερεθνικών ρυθμίσεων που υπονομεύουν τη δημιουργικότητα και την εργατικότητα». Και προστίθενται τα ακόλουθα: «Ωστόσο, αυτή η οικονομική παρακμή ωχριά μπροστά στην πραγματική, πιο απτή προοπτική της πολιτισμικής εξάλειψης. Τα μεγαλύτερα ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων υπερεθνικών οργάνων που υπονομεύουν την πολιτική ελευθερία και την κυριαρχία, μεταναστευτικές πολιτικές που μεταμορφώνουν την ήπειρο και προκαλούν εντάσεις, λογοκρισία της ελευθερίας του λόγου και καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης, καταρρέουσες γεννήσεις και απώλεια εθνικών ταυτοτήτων και αυτοπεποίθησης.
»Εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, η ήπειρος θα είναι αγνώριστη σε 20 χρόνια ή και λιγότερο. Κατά συνέπεια, είναι κάθε άλλο παρά αυτονόητο ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες θα διαθέτουν οικονομίες και στρατούς αρκετά ισχυρούς ώστε να παραμείνουν αξιόπιστοι σύμμαχοι. Πολλά από αυτά τα έθνη στηρίζουν σήμερα διπλά την υφιστάμενη πορεία τους. Θέλουμε η Ευρώπη να παραμείνει ευρωπαϊκή, ν’ ανακτήσει την πολιτισμική της αυτοπεποίθηση και να εγκαταλείψει την αποτυχημένη έμφαση στον ασφυκτικό ρυθμιστικό παρεμβατισμό».
Η σημασία της Μόσχας
Οι ΗΠΑ εκφράζουν την αντίθεσή τους με τη στάση των Ευρωπαίων στον πόλεμο της Ουκρανίας, διότι, όπως παρατηρούν, αυτό το οποίο θέλουν ως αποτέλεσμα, δηλαδή την ήττα της Ρωσίας, δεν είναι ρεαλιστικό. Η αλήθεια είναι ότι οι Αμερικανοί οικοδομούν την ομαλοποίηση των σχέσεών τους με τη Μόσχα, διότι η κύρια εξισορροπητική τους πολιτική είναι με την Κίνα, στη πρακτική ενός παγκόσμιου, ελεγχόμενου από τους ίδιους, ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα. Άρα, όπως έκλεισαν την «τρύπα» της Μέσης Ανατολής - όσο αυτή μπορεί να κλείσει - τώρα θέλουν να κλείσουν και τον πόλεμο στην Ουκρανία για να υπάρχει σταθεροποίηση στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας, Ρωσίας - Ευρώπης και Ρωσίας - ΗΠΑ- Ευρώπης. Για τις ΗΠΑ - και αυτό αναφέρεται ρητά στο στρατηγικό έγγραφο - είναι αυτοκαταστροφικό να χαθεί ο Δυτικός χαρακτήρας της Ευρώπης λόγω του μεταναστευτικού και της συνεχούς παρακμής της σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, αφού θεωρείται σημαντικός ο χώρος της Ευρασίας και της περιφέρειάς της, στην οποία ανήκει το τόξο από τα Βαλκάνια στη Μέση Ανατολή, εντός του οποίου εμπίπτουν Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ.
Το μισό παγκόσμιο ΑΕΠ και οι οδοί
Το τόξο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία ένεκα της σημασίας που προσδίδουν οι ΗΠΑ στον «Ινδο- Ειρηνικό». Και γιατί προσδίδουν αυτήν τη σημασία; Διότι, σύμφωνα με τη δική τους στρατηγική έκθεση: «Ο Ινδο-Ειρηνικός είναι ήδη η πηγή σχεδόν του μισού παγκόσμιου ΑΕΠ με βάση την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP) και του ενός τρίτου με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ. Το μερίδιο αυτό είναι βέβαιο ότι θ’ αυξηθεί τον 21ον αιώνα. Αυτό σημαίνει ότι ο Ινδο-Ειρηνικός είναι ήδη - και θα συνεχίσει να είναι - ένα από τα κρίσιμα οικονομικά και γεωπολιτικά πεδία αντιπαράθεσης του επόμενου αιώνα. Για να ευημερήσουμε στο εσωτερικό, πρέπει να ανταγωνιστούμε με επιτυχία εκεί - και το κάνουμε». Σημαντικός είναι ο έλεγχος των θαλάσσιων οδών από τις ΗΠΑ, καθώς και η Ινδία, της οποίας η οδός προς την Ευρώπη περνά στ’ ανοικτά της Κύπρου και από εκεί προς την Ελλάδα και την υπόλοιπη Γηραιά Ήπειρο. Αποτελεί δε εναλλακτική οδό του Κινέζικου Δρόμου του Μεταξιού. Και του θαλάσσιου και του χερσαίου, στον οποίο σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει έχει η Τουρκία.
Κανόνες συμπόρευσης ΗΠΑ – ΕΕ
Ο Τραμπ κτυπά καμπανάκι στην Ευρώπη και της υποδεικνύει πώς θα σωθεί επί τη βάσει των εξής πολιτικών αξόνων:
Πρώτο: Τη συμπόρευση μαζί του στο μεταναστευτικό, που έχει ως στόχο τον περιορισμό του, αν όχι τον τερματισμό του.
Δεύτερο: Την ενίσχυση του έθνους - κράτους και της ισχύος του. Είναι πρόδηλον από την έκθεση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα στηρίζουν την Ευρώπη με πολιτικούς και πολιτικές σε αυτήν τη φιλοσοφία, συνδράμοντας στη συλλογική άμυνα με τα κράτη εκείνα που μέσα από την παρακμή θα διατηρήσουν τα επίπεδα της σοβαρότητας και της αξιοπιστίας σε επίπεδο πολιτικής και ενόπλων δυνάμεων.
Τρίτο: Τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την αποκατάσταση σχέσεων με τη Ρωσία. Διότι η Ευρασία θα πρέπει να διαδραματίσει εξισορροπητικό ρόλο στην Κίνα. Το ζήτημα δεν είναι ασφάλειας αλλά και οικονομικό, καθώς και γεωπολιτικό, αφού οι ΗΠΑ επιστρέφουν στο Δόγμα Μονρόε, δηλαδή στον πλήρη έλεγχο στο δυτικό ημισφαίριο, με άλλα λόγια στα της αμερικανικής ηπείρου, αλλά με τις πινελιές Τραμπ. Αυτό σημαίνει τον έλεγχο των οδών της εφοδιαστικής αλυσίδας και του περιορισμού της κινέζικης επιρροής, που θα δώσει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να έχουν λυμένα τα χέρια αλλού, για την παγκόσμια κυριαρχία τους, χωρίς όμως την υιοθέτηση της πολιτικής πρακτικής του σφοδρού, μέχρι πρότινος, παρεμβατισμού, που σημαίνει επιπλοκές σε σχέση με κράτη αντί ομαλής συνεργασίας.
Η Κίνα και η Καρδιά της Γης
Ο στόχος των ΗΠΑ είναι να αυξήσουν ώς το 2030 το ΑΕΠ τους από 30 τρισεκατομμύρια, που είναι σήμερα, στα 40, για να διατηρήσουν την παγκόσμια ισχύ τους έναντι της Κίνας. Μέσα σε αυτό το σκηνικό πού στέκουν Κύπρος και Ελλάδα σε σχέση με την Τουρκία, η οποία είναι πρόδηλον ότι ανήκει στους εξισορροπητικούς για τις ΗΠΑ δρώντες, τόσο σε ό,τι αφορά την ισχύ και την άμυνα όσο και στις εμπορικές οδούς και συναλλαγές. Η στρατηγική των Αμερικανών βοηθά την τουρκική πολιτική του εκκρεμούς από την Κίνα ώς τη Ρωσία και την Ευρώπη λόγω της γεωπολιτικής της θέσης πλησίον της Καρδιάς της Γης, δηλαδή της αυτοκρατορικής Ρωσίας.
Στα ίχνη του Δόγματος
Εάν εξετάσει κάποιος τον IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor), δηλαδή τον δρόμο της Ινδίας στην Ευρώπη, θ’ αντιληφθεί ότι βρίσκεται στα ίχνη του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, περιλαμβανομένου του Ισραήλ, του οποίου την αναβάθμιση επιδιώκουν οι ΗΠΑ, αλλά και τις περαιτέρω συνθήκες σταθερότητας στις σχέσεις του με την Τουρκία και τα Αραβικά Κράτη. Κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό να συμβεί στις σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ εάν αλλάξει η Άγκυρα πολιτική, εξέλιξη δύσκολη ενόσω στην εξουσία βρίσκεται ο Ταγίπ Ερντογάν. Πιο πιθανό είναι το σενάριο μιας «ψυχρής συνύπαρξης» υπό την υψηλή εποπτεία των ΗΠΑ.
ΗΠΑ, Ισραήλ και Βρετανία
Το Κυπριακό είναι ένα ανοικτό ζήτημα, το οποίο, εφόσον δεν έχει ενεργό «ηφαιστιογενή χαρακτήρα», δεν δημιουργεί άμεση απειλή για τα συμφέροντα των Αμερικανών. «Θα επεμβαίνουμε - γράφει το στρατηγικό τους κείμενο - εκεί όπου απειλούνται τα συμφέροντά μας». Ως εκ τούτου, θα ήταν δυνατό να γίνει αποδεκτή από μέρους τους η υφιστάμενη de facto κατάσταση για να μη δυσαρεστήσουν την Τουρκία και την Ελλάδα, που αποτελούν ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους, ή κάποιον από τους δύο ή ακόμη και το Ισραήλ, το οποίο δεν θα ήθελε να δει την Κύπρο να πέφτει στον πλήρη έλεγχο της Τουρκίας μέσω μιας ομοσπονδιακής ή συνομοσπονδιακής λύσης. Γιατί; Διότι ο ζωτικός χώρος από την Κύπρο ώς την Κρήτη θεωρείται ισραηλινός πνεύμονας λόγω έλλειψης στρατηγικού βάθους και ένεκα αύξησης της τουρκικής απειλής μέσω Κύπρου. Ως προς την απειλή μέσω Κύπρου, το ίδιο ισχύει και για την Τουρκία κατ’ αντίστροφο τρόπο, εξ ου και οι φωνές εναντίον της συνεργασίας Κύπρου - Ισραήλ. Η Άγκυρα θεωρεί την Κύπρο ως αναπόσπαστο τμήμα της ασφάλειάς της και δη στο πλαίσιο της Γαλάζιας Πατρίδας. Ως εκ τούτου, όποια σχέση ενισχύει το Ισραήλ μέσω Κύπρου αποδυναμώνει την Τουρκία εάν αυτή η σχέση εκλαμβάνεται ως απειλή. Το τόξο Κύπρου - Ελλάδας από τη Θράκη στην Κύπρο είναι προέκταση της όποιας άμυνας και ασφάλειας εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, στην περιφέρεια και στο τόξο της Ευρασίας, που σχετίζεται με τους ευρύτερους σχεδιασμούς των ΗΠΑ προς τον Ινδικό μέσω του ΙΜEC και άλλως πως. Στο σκηνικό βρίσκεται και η Βρετανία, που ενεργεί ιστορικά στο Κυπριακό σε διπλωματικό επίπεδο και διαθέτει Βάσεις διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην περιοχή. Είναι δε, κατά παράδοση, η αρχιτέκτονας μιας διχοτομικής μορφής λύσης και υποστηρίκτρια της Τουρκίας.
Σκληρός ρεαλισμός και αλχημείες
Αυτές είναι εξισώσεις για δύσκολους λύτες και συναφείς με τη λύση και τη μορφή στο Κυπριακό. Και ας δοθεί προσοχή επί τούτου: Αναφέρει στην έκθεση της στρατηγικής του ο Τραμπ ότι, για την επίλυση διαφορών χρησιμοποιεί ανορθόδοξες μεθόδους, που λαμβάνουν υπόψη τη σημαντικότητα των συμφερόντων των ΗΠΑ και πώς αυτά θα εξυπηρετηθούν καλύτερα. Εάν ασχοληθεί μαζί μας είναι πιθανό να μην εξετάσει τον δείκτη διχοτομικού χαρακτήρα μιας ομοσπονδίας ή τη δημοκρατικότητα της λύσης. Θα τραβήξει γραμμή και θα μας θέσει κάτω από τον έλεγχο της Τουρκίας, διασφαλίζοντας είτε με τον έναν είτε με τον άλλο τρόπο τα συμφέροντα του Ισραήλ. Και αν συμβεί αυτό, θα συμβεί διότι δεν φροντίζουμε την αυτοδύναμη άμυνά μας και την αξιόπιστη συμμαχία με την Ελλάδα, που προσφέρουν ενίσχυση ασφάλειας και κρατικής κυριαρχίας. Αυτές οι έννοιες και μεταβλητές εκτιμώνται από τον Τραμπ και γενικά απ’ όσους ελέγχουν το διεθνές σύστημα. Εάν ο αδύνατος δεν επιδιώκει την ενίσχυσή του, αφήνεται στη μοίρα του. Προσοχή, Πρόεδρε, στις αλχημείες της ομοσπονδίας και της συγκυριαρχίας. Διότι ο ευέλικτος εξευμενισμός υποτάσσεται στον ευέλικτο αμερικανικό ρεαλισμό, πόσω μάλλον στον σκληρό ρεαλισμό της Τουρκίας, που δεν έχει ίχνος ιδεαλισμού.
Οι πίνακες αυτοί στηρίζονται στη θεωρία και πρακτική του κλασικού Ρεαλισμού. Πρόκειται για ποιοτικό και όχι ποσοτικό μοντέλο μεταβλητών. Οι κλίμακες δεν είναι ποσοτικού αλλά ποιοτικού χαρακτήρα.
Με βάση το αρχικό μοντέλο, ένα νέο προκύπτει, το οποίο προσφέρει, με βάση τον ρεαλισμό και τους κανόνες ισχύος και γεωπολιτικής, τις μεταβλητές εκείνες που θα πρέπει να βελτιώσει η Κύπρος για να μην είναι η λύση εγκλωβισμένη στη γραμμή της τουρκικής ισχύος.
Σημείωση: Η τεχνολογική μεθοδολογία βασίζεται στη χρήση της γλώσσας προγραμματισμού Python για τη συστηματική επεξεργασία και οπτικοποίηση γεωπολιτικών δεδομένων. Οι ποιοτικές αξιολογήσεις ισχύος μετατράπηκαν σε αριθμητικές τιμές (0–10) και οργανώθηκαν σε μήτρες δεδομένων (arrays). Για τη γραφική αναπαράσταση χρησιμοποιήθηκε η βιβλιοθήκη matplotlib, η οποία επιτρέπει την παραγωγή διαγραμμάτων τύπου bar chart με ακρίβεια και αναπαραγωγιμότητα. Η μέθοδος εξασφαλίζει αντικειμενική παρουσίαση, εύκολη σύγκριση δρώντων και δυνατότητα επέκτασης σε πιο σύνθετα μοντέλα ανάλυσης ισχύος.
Ο χάρτης αποτυπώνει την παγκόσμια πολιτική των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο, όπου επαναφέρουν με πινελιές Τραμπ το Δόγμα Μονρόε, αλλά και στο ανατολικό, όπου κεντρική ανταγωνιστική δύναμη είναι η Κίνα. Ως εκ τούτου, οι Αμερικανοί με διάφορες αντισταθμιστικές κινήσεις επιδιώκουν τη χαλιναγώγησή της.
Ο χάρτης αποτυπώνει το μεγάλο παιχνίδι στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου, κατά τις ΗΠΑ, βρίσκεται το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Εδώ είναι πρόδηλος ο εξισορροπητικός χαρακτήρας της Τουρκίας και των τουρκογενών κρατών (βλ. χρώμα τυρκουάζ), της Ιαπωνίας και της Ινδίας, της οποίας ο IMEC φτάνει μέχρι την Ευρώπη ακολουθώντας στην Ανατολική Μεσόγειο το στίγμα του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, που η γεωπολιτική πραγματικότητα επιβάλλει ότι κακώς είναι παγωμένο. Γίνεται επίσης αντιληπτό από τη διάταξη του 5ου, 7ου και 6ου στόλου, πως οι ΗΠΑ ελέγχουν τις θαλάσσιες εμπορικές και άλλες οδούς, έχοντας εγκλωβισμένη στρατηγικά την Κίνα με τη συνδρομή της Ιαπωνίας και της Ταϊβάν. Όσο δε για την Ευρώπη, εάν η κατάσταση συνεχιστεί, οι Αμερικανοί τής δίνουν 20 χρόνια προτού χάσει τον Δυτικό της χαρακτήρα.
Απούσα η Ελλάδα, ευθύνες Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη
Κλέβει ΑΟΖ, απειλεί και επιδίδεται σε υβριδικό πόλεμο μέσω Λιβύης, Συρίας και κατεχομένων
Καταπίνει τις ΑΟΖ της Κύπρου και της Κρήτης η Τουρκία, χρησιμοποιώντας τη στρατηγική του υβριδικού πολέμου, μέσω του μεταναστευτικού, σε τρία μέτωπα: Του Αιγαίου, των κατεχομένων της Κύπρου και της Λιβύης, όπου οι Βάσεις της αποτελούν νέο κάστρο εκτός των τουρκικών συνόρων, την ίδια στιγμή που η Συρία εξελίσσεται σε πρώτης τάξεως προτεκτοράτο και σε επέκταση των συνόρων τής Τουρκίας με το Ισραήλ.
Κύπρος, ΝΑΤΟ και τουρκικός στρατός
Η Γαλάζια Πατρίδα ξεπερνά τα προκαθορισμένα της σύνορα, μέσω των τουρκικών συμμαχιών και η ανατολική Μεσόγειος -και όχι μόνο- τίθεται υπό τουρκική κηδεμονία, που δεν απειλεί μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και το Ισραήλ, δημιουργώντας συνθήκες κοινής άμυνας. Κυρίως, δε, η Κύπρος, χωρίς να είναι το Ισραήλ, το τελευταίο ανάχωμα στις επεκτατικές μουσουλμανικές τάσεις, θα βρεθεί εντελώς περικυκλωμένη και αποκομμένη από την Ελλάδα, διότι:
Α) Η Αθήνα δεν έχει στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο, ως θα όφειλε, λόγω της κατοχής, της ηθικής και των συνθηκών εγγύησης, που της προσδίδουν ένα τέτοιο νομικό δικαίωμα προστασίας των Ελλήνων του νησιού και της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Άλλωστε, η ελληνική στρατιωτική παρουσία θα ήταν εργαλείο αποτροπής και πλήρους αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, καθώς και του τερματισμού της τουρκικής κηδεμονίας στην Ανατολική Μεσόγειο, που έχει αντίκτυπο και στο Αιγαίο και στη Λιβύη ως το Ιόνιο και την Αλβανία, όπου διαθέτει επίσης η Άγκυρα Βάσεις. Τι φοβόταν πάντα η Τουρκία και γιατί διενήργησε, μεταξύ άλλων, εισβολή; Φοβόταν ελληνική στρατιωτική παρουσία στο μαλακό της υπογάστριο. Η παρουσία ελληνικού στρατού στην Κύπρο και η απόσυρσή του, μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της ταυτόχρονης απόσυρσης του τουρκικού και της δημιουργίας συμμαχικών σχέσεων ασφάλειας με τη λύση του Κυπριακού, μέσω της ένταξής μας στο ΝΑΤΟ, εφόσον, ούτως ή άλλως, ανήκoυμε σιωπηρώς στη Συμμαχία, λόγω της συμμετοχής των τριών εγγυητριών δυνάμεων. Η Κύπρος ανήκει στο ΝΑΤΟ. Παρότι αυτό συμβαίνει, στην πράξη δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε και ως εκ τούτου όλα τα οφέλη καταλήγουν στην Τουρκία, που διαθέτει κατοχικό στρατό, καθώς και στη Βρετανία, που έχει Βάσεις στο νησί. Ζημιωμένο από αυτήν τη σχέση είναι το νόμιμο κράτος. Δηλαδή, η Κυπριακή Δημοκρατία. Προβαλλόταν δε το επιχείρημα ότι δεν θα ήταν ορθή η επιλογή του ΝΑΤΟ, λόγω των σχέσεών μας με τη Ρωσία, τις οποίες όμως χαλάσαμε για το χατίρι της Ουκρανίας και των εταίρων. Υπάρχει, όμως, άλλο ένα ερώτημα: Γιατί η Τουρκία αντιδρά στην ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ; Διότι δεν μας θέλει στα πόδια της, αφού μπορούν ν’ αλλάζουν οι μεταξύ μας σχέσεις και μπαίνει φρένο στην αναθεωρητική της πολιτική. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι το ΝΑΤΟ είναι φύλακας άγγελος της Ελλάδας, για παράδειγμα. Αλλά, εάν δεν ήταν η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ, θα είχε ή όχι κάποιο από τα ελληνικά νησιά, και δη το Καστελόριζο, την τύχη της Κύπρου; Θα είχε ήδη προκληθεί ή όχι κρίση ή ακόμη και πόλεμος στο Αιγαίο; Η συμμετοχή σε μια συμμαχία είναι ένα πράγμα και η διπλωματία και η ισχύς που διαθέτεις, καθώς και η πολιτική που ακολουθείς, είναι άλλο. Για το γεγονός ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» έφερε πάγωμα κυριαρχικών και ειδικών κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στη θάλασσα δεν μπορεί κάποιος να δαιμονοποιεί τις ΗΠΑ ή την Ευρώπη μόνο, αλλά οφείλει να δεχτεί ότι είναι το αποτέλεσμα της εξευμενιστικής πολιτικής των Αθηνών, που τροφοδοτεί την τουρκική επιθετικότητα. Το ίδιο και το αυτό συμβαίνει με το Κυπριακό. Αντί της αποτροπής και της πρόκλησης κόστους στην Τουρκία, υιοθετείται η πολιτική του «καλού παιδιού», που οδηγεί από την τουρκική πολιτική της ομοσπονδίας στη νέα αξίωση της Άγκυρας, αυτή δηλαδή των δύο κρατών και της ισότιμης κυριαρχίας.
Κλείνει και η πύλη της Καρπάθου
Β) Η Τουρκία αποκόπτει τις ανατολικές πύλες του Αιγαίου στο ύψος της Κρήτης, της Καρπάθου και της Ρόδου, κυρίως με τη στρατιωτική της Βάση στο Ακσάζ και τη διάταξη των δυνάμεών της, αμφισβητώντας, ταυτοχρόνως, ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν ΑΟΖ. Έτσι αποκόπτει τον δίαυλο Ελλάδας - Κύπρου, και ταυτοχρόνως αποκτά ως σύμμαχό της τη Λιβύη, η οποία όχι μόνο υπέγραψε το μνημόνιο με την Τουρκία, αλλά διεκδικεί και την ΑΟΖ της Κρήτης, την οποία κράτα εγκλωβισμένη. Όπως και τη Ρόδο και την Κάρπαθο. Συν του γεγονότος ότι κλείνει και η άλλη πύλη του Αιγαίου μεταξύ Κυθήρων και Κρήτης, ενώ ο κάθετος νοητός άξονας από τις τουρκικές Βάσεις στην Αλβανία ως εκείνες της Λιβύης δημιουργεί άλλη μια απειλή στο Ιόνιο. Η Ελλάδα δεν απειλείται μόνο στο Αιγαίο, όπου η Τουρκία θέλει να φτάσει στον 25ο Μεσημβρινό, αλλά και στο Ιόνιο. Όσο δε για την Κύπρο, αυτή κείται μονίμως μακράν από την εποχή του Κίμωνα. Τώρα, βεβαίως, έχουμε και τη Συρία, με την οποία, όπως σε ανύποπτο χρόνο είχαμε γράψει, βρίσκεται σε συνομιλίες για τον καθορισμό της μεταξύ τους ΑΟΖ και του ψευδοκράτους, χωρίς να υπολογίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Διπλό προτεκτοράτο
Τόσο η Λιβύη όσο και η Συρία είναι τουρκικά προτεκτοράτα. Τον Ιούνιο 2025, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας, Yaşar Güler, επιβεβαίωσε ότι «υπάρχουν πάνω από 20.000 Τούρκοι στρατιώτες αυτήν τη στιγμή στη Συρία» και ότι δεν υπάρχει πρόθεση ν’ αποσυρθούν «με τίποτα» στο άμεσο μέλλον. Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, περί τον Δεκέμβριο του 2024, η προσωρινή κυβέρνηση υπό τον Ahmed al‑Sharaa προσκάλεσε την Τουρκία για ανασυγκρότηση και εκπαίδευση των Ενόπλων Δυνάμεων τής Συρίας και την παραχώρηση δυο στρατιωτικών Βάσεων σε Homs και Palmyra, καθώς και για παροχή τεχνικής υποστήριξης και εκπαίδευσης, η οποία αφορά: 1) Στην ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Συρίας. 2) Στις τουρκικές Βάσεις και στη στρατιωτική συνεργασία, που ενισχύει την επιρροή της Άγκυρας επί του νέου συριακού κράτους.
Σε ό,τι αφορά τη Λιβύη, η στρατιωτική της παρουσία περιλαμβάνει: Αεροπορική Βάση Al‑Watiya (Okba Ibn Nafá Air Base), η οποία βρίσκεται στη δυτική Λιβύη, στο Nuqat al Khams, 127 χλμ. νοτιοδυτικά της Τρίπολης και 28 χλμ. από τα σύνορα με Τυνησία. Από τον Ιούνιο ώς τον Αύγουστο του 2024, τα τουρκικά στρατεύματα αντικατέστησαν τα αμερικανικά συστήματα MIM‑23 Hawk με πιο σύγχρονα HİSAR‑O100 αντιαεροπορικά, μαζί με ΚΟRAL συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και KORKUT/Korkut‑100 SPAAG.
Ναυτική και Εδαφική Βάση στη Misrata
Η Τουρκία διατηρεί ναυτική παρουσία και χρήση του λιμανιού της Misrata ως Βάσης αποβίβασης και εφοδιασμού από το 2020. Ταυτοχρόνως, διαθέτει Βάση ξηράς, για εκπαίδευση και στρατηγικές επιχειρήσεις.
Εκπαιδευτικά Κέντρα και Διοικητική Υποστήριξη
Τουρκικά στρατεύματα, μαζί με την ιδιωτική παραστρατιωτική εταιρεία ασφαλείας (όπως η SADAT), λειτουργούν στο Tajoura, όπου υπάρχει κέντρο εκπαίδευσης και στο Al‑Khums, όπου υπάρχει κέντρο ειδικών δυνάμεων. Εκτιμάται ότι επί του λιβυκού εδάφους υπάρχουν περίπου 3.000 άτομα: 2.200 στρατιώτες των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, 800 μέλη ιδιωτικού παρακρατικού στρατού, που έχουν ρόλο στρατιωτικών συμβούλων (SADAT- Εταιρεία Διεθνών Στρατιωτικών Συμβουλών ), 50 πράκτορες πληροφοριών (ΜİΤ).
Τόσο η Συρία όσο και η Κύπρος βρίσκονται πλέον κάτω από ομηρεία. Μαζί με τη Λιβύη αποτελούν γεωπολιτικά εργαλεία εντός και πέραν των ορίων της Γαλάζιας Πατρίδας, για τον έλεγχο των θαλάσσιων και εναέριων οδών με πλήρη αμφισβήτηση, πλέον, των κυριαρχικών και ειδικών κυριαρχικών δικαιωμάτων Κύπρου και Ελλάδας. Η Τουρκία από την αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου θέλει να πάρει το 75% της ΑΟΖ, αφήνοντας στις νόμιμες Αρχές το 26% μόνο. Στην περιοχή της Κρήτης, η Άγκυρα μαζί με τη Λιβύη παίρνουν από την Ελλάδα περί το 20% της ΑΟΖ της. Και αυτή δεν είναι η συνολική εικόνα, αλλά μέρος της. Ουδεμία δε αμφιβολία υπάρχει ότι η λύση του Κυπριακού είναι η διχοτόμηση δύο κρατών είτε ομοσπονδίας, που μετατρέπει την Κύπρο σε τουρκικό βιλαέτι και, όπως τα πράγματα εξελίσσονται, εάν συμβεί κάτι τέτοιο, το Ισραήλ απειλείται με απομόνωση, αφού χάνει τη μόνη διέξοδό του μέσω της νότιας θάλασσας της Κύπρου… Εκτός και αν είναι μέρος της συμφωνίας η συνέχιση των διευκολύνσεων, που έχει σήμερα, για να μπορεί ν’ αναπνέει.
Πιάστηκε στον ύπνο η Αθήνα ή είπε τη μισή αλήθεια…
Ας εξηγήσουμε τον χάρτη αυτό, που δείχνει πώς δημιουργείται το σκηνικό μετά τη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στις 27 Μαΐου του 2025. Πρώτο, με κίτρινο χρώμα καθορίζονται τα όρια της λιβυκής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, χωρίς να αναγνωρίζονται τέτοια δικαιώματα στην Κρήτη, με αποτέλεσμα: Α) Να διεκδικεί η Λιβύη από την ελληνική ΑΟΖ 42.166 τ. χλμ. Με τη ρηματική διακοίνωση της 20ης Ιουνίου η Λιβύη ισχυρίστηκε ότι τα οικόπεδα που έχει αδειοδοτήσει η Ελλάδα εμπίπτουν στη δική της ΑΟΖ, άρα η Αθήνα ενεργεί παράνομα (αθασί χρώμα με διακεκομμένες γραμμές «South Grete 1 and 2»). B) Να παραβιάζεται τμήμα της ΑΟΖ της Μάλτας (βλέπε κίτρινο χρώμα με λοξές σκούρες μπλε γραμμές) και της Αιγύπτου εκεί που γράφει “Area 4” (υπάρχει μια μαύρη κάθετη γραμμή). Δεύτερο, η ροζ περιοχή με λευκές λοξές γραμμές μεταξύ Κρήτης και Ρόδου είναι τα οικόπεδα που αδειοδότησε η Τουρκία στη δική της εταιρεία, «Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων» (TPAO), ισχυριζόμενη ότι ούτε η Ρόδος ούτε η Κρήτη, άλλα ούτε και τα άλλα ελληνικά νησιά έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ. Είναι δε πρόδηλο πως με τον τρόπο αυτό η Τουρκία κλείνει τις πύλες του ανατολικού Αιγαίου. Σε αυτό συνδράμει και η τουρκική αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας επί αριθμού νήσων (βλέπε κίτρινο χρώμα). Τρίτο, με το μελιτζανί χρώμα καταγράφονται τα οικόπεδα, που έκοψε η Λιβύη και με κόκκινο χρώμα με άσπρες λοξές λευκές ρίγες αποτυπώνονται τα οικόπεδα του Μνημονίου Συναντίληψης Τουρκίας - Λιβύης (Εταιρείες NCA και TPAO) της 25ης Ιουνίου του 2025. Υπενθυμίζουμε ότι στις 20 Ιουνίου είχε σταλεί νέα ρηματική διακοίνωση από τη Λιβύη, που ισχυριζόταν ότι, τα οικόπεδα, τα οποία είχε αδειοδοτήσει η Ελλάδα, ήταν εντός της δικής της ΑΟΖ. Και η θέση της αυτή στηριζόταν στη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου. Επί τούτου εγείρεται το εξής ερώτημα: Η Ελλάδα ισχυρίστηκε μετά τις 25 Ιουνίου ότι τα οικόπεδα αυτά, δηλαδή της Λιβύης και της Τουρκίας, είχαν λάβει υπόψη τη μέση γραμμή. Αυτή, όμως, ήταν η μισή αλήθεια. Διότι η Λιβύη είχε προχωρήσει στις προαναφερθείσες δυο ρηματικές διακοινώσεις, δηλαδή της 27ης Μαΐου και της 20ής Ιουνίου, με τις οποίες αμφισβητούσε τα ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Συμπέρασμα: Ή δεν γνώριζε η Αθήνα, οπότε πιάστηκε στον ύπνο, ή τις γνώριζε και τις απέκρυψε.
Με μπλε χρώμα αποτυπώνεται η «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία εκτείνεται, πλέον, πέραν των ορίων της προς τη Λιβύη. Μετά τη διακήρυξη της 27ης Μαΐου, η Λιβύη μαζί με την Τουρκία καταπίνουν την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της Κρήτης. Και πού αποσκοπούν; Να ενώσουν τις ΑΟΖ τους και: 1. Να εγκλωβίσουν την Κρήτη. 2. Να κλείσουν τις πύλες του Αιγαίου, από την Κρήτη ως τη Ρόδο μέσω Καρπάθου, αλλά να πράξουν, πλέον, το ίδιο και από την πλευρά των Κυθήρων. 3. Να αποκόψουν την Κύπρο από την Ελλάδα.
Εκ των πραγμάτων εγείρεται το εξής ερώτημα: Τι θα συμβεί εάν το νέο καθεστώς της Συρίας τεθεί υπό τον έλεγχο της Συρίας και υπογράψουν ΑΟΖ; Σενάριο πρώτο, εάν υιοθετηθεί η οριοθέτηση επί τη βάσει της μέσης γραμμής, η Τουρκία θα πάρει από την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας το 8%. Αυτό το 8% θεωρείται σήμερα ως να ανήκει στο ψευδοκράτος. Επί τη βάσει του ποσοστού αυτού η Τουρκία θα ελέγχει το 49% της Κυπριακής ΑΟΖ. Το υπόλοιπο 26% θεωρείται ως ΑΟΖ του ψευδοκράτους. Τουρκία και ψευδοκράτος παίρνουν το 75% της Κυπριακής ΑΟΖ. Ενδέχεται, δε, το 8% της κυπριακής ΑΟΖ, που θα προκύψει κατόπιν συμφωνίας με τη Συρία, να μεταβιβαστεί στο ψευδοκράτος. Το χείριστο σενάριο είναι εάν εμπλακεί ως δρων το ψευδοκράτος στην όποια συμφωνία Συρίας - Τουρκίας. Και όλ’ αυτά στο μοντέλο του τουρκολιβυκού μνημονίου, που μοιάζει σαν εφιάλτης. Το δεύτερο σενάριο είναι ενταγμένο στα όρια της Γαλάζιας Πατρίδας. Επί τη βάσει αυτού του σεναρίου η Τουρκία παίρνει 8% από την Κυπριακή ΑΟΖ και το 40% της συριακής.
Ενώ το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ πάγωσε, ο Ερντογάν προχωρεί σε…νέο βήµα προσάρτησης των κατεχοµένων στην Τουρκία. Ενώνει τα κατεχόµενα µε το τουρκικό ηλεκτρικό δίκτυο, ακόµη και µε το Άκιουγιου, µε Αθήνα και Λευκωσία να σφυρίζουν… εξευµενιστικά
Ενώ το ραντεβού μετά τη Δεύτερη Πενταμερή δόθηκε για τη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο των εργασιών των Ην. Εθνών τον προσεχή Σεπτέμβριο, οι Τούρκοι προχωρούν σε άλλο ένα βήμα προσάρτησης των κατεχομένων. Στις 20 Ιουλίου, ανήμερα της εισβολής, ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ότι θα υλοποιήσει την ηλεκτρική σύνδεση των κατεχομένων με την Τουρκία, μέσω καλωδίου που θα καλύπτει απόσταση μεταξύ 70 και 80 χιλιομέτρων. Πρόκειται για κίνηση που είναι ενταγμένη στην προσάρτηση των κατεχομένων ως συνέχεια της μεταφοράς νερού, των τηλεπικοινωνιών, του τραπεζικού συστήματος, του εποικισμού και του στρατιωτικού ελέγχου. Το σύνολο δε των τουρκικών κινήσεων, όπως και η «αγκαζέ» φωτογραφία της Νέας Υόρκης, κατά την Πενταμερή, μεταξύ Φιντάν και Τατάρ, κλείνουν το μάτι στον κατοχικό ηγέτη ενόψει των λεγόμενων «προεδρικών εκλογών» του προσεχούς Οκτωβρίου. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Άγκυρα έχει πρόβλημα περί του ποιος θα είναι στο πηδάλιο του ψευδοκράτους. Η πολιτική πρακτική διδάσκει ότι ελέγχει παντοιοτρόπως την κατάσταση.
Χαμηλότερη τιμή και εξάρτηση
Το καλώδιο που θέλει να ποντίσει η Τουρκία μπορεί να μεταφέρει 300 MW μέσω HVDC (Υψηλής Τάσης Συνεχούς Ρεύματος), που είναι επιλεγμένο για τη μικρή απόσταση και έχει χαμηλές απώλειες. Το έργο: Πρώτο, θα συνδέει την περιοχή της Μερσίνας, στη νότια Τουρκία, με τον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό στον κατεχόμενο Άγιο Ερμόλαο, 10 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Κερύνειας, που φτιάχτηκε το 1980. Οι Τούρκοι ονομάζουν την περιοχή Τεκνετζίκ (Teknecik). Δεύτερο, διαθέτει δυο υποσταθμούς μετατροπείς ηλεκτρικού ρεύματος. Ο ένας βρίσκεται στη Μερσίνα (περιοχή της Σιλύφου) και ο άλλος στον σταθμό πλησίον της Κερύνειας (converter substations). Τρίτο, εμφανίζεται ως περιβαλλοντικού χαρακτήρα, αφού γίνεται λόγος για τη μείωση εκπομπών CO₂ (διοξειδίου του άνθρακα) κατά 30 με 48%, αντικαθιστώντας τις πετρελαϊκές γεννήτριες. Τέσσερα, προκύπτει μείωση της τιμής του ρεύματος. Πέμπτο, επιφέρει την όποια απεξάρτηση μπορεί να υπάρχει από την Κυπριακή Δημοκρατία, και οδηγεί στην πλήρη εξάρτηση από την Τουρκία. Και όχι μόνο. Ενδέχεται, όταν θα τα βρει σκούρα η κυπριακή Κυβέρνηση, να προσφερθούν οι κατοχικές «αρχές» να δώσουν βοήθεια.
Από την άλλη, το έργο εμφανίζεται ως ενίσχυση της κρατικής οντότητας του ψευδοκράτους σε συνεργασία με την Άγκυρα, υπό την έννοια ότι μεταξύ των δύο μερών ακολουθήθηκαν οι εξής παράνομες νομικοτεχνικές φάσεις: Πρώτη φάση, 2016-2017: Προκαταρκτικά σχέδια. Το 2016 υπεγράφη το πρώτο πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους, που αφορούσε τις τεχνικές μελέτες για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου, οι οποίες περιλαμβάνουν χαρτογράφηση υποδομών, σταθμών μετατροπής (converter stations) και γεωτεχνικών μελετών θαλάσσιου βυθού. Δεύτερη φάση, 2023: Υπογραφή Πρωτοκόλλου. Πρόκειται για παράνομη συμφωνία που υπεγράφη το 2023, μεταξύ της Τουρκίας και του ψευδοκράτους, για την τελική εφαρμογή του έργου. Η συμφωνία προβλέπει:Την έναρξη κατασκευής μέσα σε 2 με τρία χρόνια.
Χρήση τεχνικών προδιαγραφών όπως το HVDC.
Ενσωμάτωση του έργου στον τουρκικό εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό και δίκτυο.
Δυνατότητα παροχής ενέργειας από τον πυρηνικό σταθμό του Άκιουγιου, εφόσον θα υπόκειται το όλο σύστημα στο τουρκικό δίκτυο.
Χρονοδιάγραμμα απλοποιημένο
Καθεστώς παρανομίας
Αυτό το παράνομο έργο παραβιάζει, όπως και ο λεγόμενος «αγωγός της ειρήνης» για τη μεταφορά νερού από την Τουρκία στα κατεχόμενα, τόσο το Διεθνές Δίκαιο γενικά, όσο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ειδικότερα. Συνεπώς, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει νομική βάση για να καταγγείλει αυτές τις παραβιάσεις ενώπιον του ΟΗΕ, της ΕΕ και αλλού. Επί τούτου, επισημαίνονται τα ακόλουθα:Υπόθεση Namibia ICJ του 1971. 2. Άρθρο 2§4 Χάρτη ΟΗΕ και Άρθρο 43 Χάγης, Ψηφίσματα 541και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. 3. Κανονισμός της Χάγης, άρθρο 43. 4. Άρθρα 58 και 79 UNCLOS.
Τι αναφέρει η υπόθεση της Ναμίμπια; Επισημαίνει ότι, «κανένα κράτος δεν πρέπει ν’ αναγνωρίζει ή να βοηθά μορφή μη αναγνωρισμένου ή παράνομα κατεχόμενου καθεστώτος, πόσω μάλλον να συνεργάζεται σε έργα που μπορεί να ενισχύσουν τη θέση του, ειδικά όταν εξυπηρετούν ένα καθεστώς μη νόμιμο λόγω κατοχής». Με άλλα λόγια, καταδικάζεται κάθε τεχνική ή/και νομική ενέργεια, που υποστηρίζει ή εδραιώνει καθεστώς κατοχής, όπως είναι το ψευδοκράτος, αφού δεν είναι αναγνωρισμένο. Και γιατί δεν υπάρχει αναγνώριση; Διότι έχει προκύψει από τη βία και τη χρήση των όπλων, γεγονός που παραβιάζει το άρθρο 2 παράγραφος 4 του Χάρτη του ΟΗΕ. Επί τούτου στηρίζεται η έκδοση σχετικών ψηφισμάτων, όπως είναι το 541 και το 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τι είναι το καλώδιο; Συνιστά τεχνική αλλά και νομική δράση εφόσον στηρίζεται σε συμβόλαια παράνομα και εφόσον το ένα από τα δυο συμβαλλόμενα μέρη δεν αναγνωρίζεται.
Στοχοθεσία
Υπό αυτές τις συνθήκες, παραβιάζεται το άρθρο 43 του κανονισμού της Χάγης του 1909, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του Ανθρωπιστικού Δικαίου και αναφέρει: «Η εξουσία της νόμιμης κυβέρνησης, έχοντας περιέλθει de facto στα χέρια του κατακτητή, αυτός οφείλει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου ν’ αποκαταστήσει και να διασφαλίσει, όσο είναι δυνατόν, την τάξη και τη δημόσια ζωή, σεβόμενος -εκτός από περιπτώσεις απόλυτης αδυναμίας- τους ισχύοντες νόμους της χώρας». Στη βάση του άρθρου 43 μπορούν να επισημανθούν τα ακόλουθα: Πρώτο, η Τουρκία, όχι μόνο δεν σεβάστηκε τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας στα κατεχόμενα, αλλά προχώρησε στην εγκαθίδρυση ενός ψευδοκράτους, με την εφαρμογή άλλων παράνομων νόμων. Δεύτερο, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπως η Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή και εκείνη της Τιτίνας Λοϊζίδου, η Τουρκία είναι υπεύθυνη για τις παρανομίες που συμβαίνουν στα κατεχόμενα. Είτε αφορούν στην παραβίαση της συνταγματικής έννομης τάξης είτε στο Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας. Γιατί; Διότι το κατοχικό καθεστώς είναι υποτελές στον Τουρκικό Στρατό. Συνιστά «κράτος» μαριονέτα. Το έργο για το καλώδιο γίνεται σε κατεχόμενο έδαφος και χωρίς να σέβεται τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τους καταργεί αγνοώντας, ταυτοχρόνως, και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, και δη τα άρθρα 79 και 59. Πώς ενεργεί η Τουρκία; Απλώνει καλώδιο χωρίς να λαμβάνει υπόψη το παράκτιο κράτος, δηλαδή την Κυπριακή Δημοκρατία. Και όχι μόνο. Στόχος είναι να ενώσει το δικό της ηλεκτρικό δίκτυο με εκείνο των κατεχομένων εδαφών, των οποίων το καθεστώς βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο του δικού της στρατού. Συνεπώς, κανένα δικαίωμα δεν έχει για την πόντιση καλωδίου, εφόσον δεν αναγνωρίζει το νόμιμο κράτος και δεν συμμορφώνεται με τους νόμους του. Αντίθετα, το κατέχει. Η τουρκική δράση συνιστά μια στρατηγική ενέργεια, που έχει ως στόχο την εμπέδωση της υφιστάμενης κατάστασης, δηλαδή του παράνομου status quo, το οποίο, όμως, θέλει να αναδείξει ως νόμιμη χωριστή οντότητα. Πότε; Λίγες μέρες μετά την Πενταμερή της Νέας Υόρκης.
Επιλογές της ΚΔ και κυρώσεις
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει τις εξής επιλογές: 1. Να ζητήσει την έκδοση νέου ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας για την καταδίκη της πόντισης του καλωδίου ως πράξης παράνομης που εδραιώνει την κατοχή και βοηθά στην ενσωμάτωση των κατεχομένων στην Τουρκία. 2. Να ζητήσει σχετική γνωμοδότηση από το Διεθνές Δικαστήριο μέσω της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. 3. Να εξετάσει κατά πόσον, με το έργο αυτό, υπάρχει παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Κυπρίων πολιτών για να είναι δυνατή η προσφυγή στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης. 4. Να γίνει καταδίκη από την ΕΕ και να επιβληθούν κυρώσεις εάν το έργο ολοκληρωθεί. Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να συνδυαστεί με το σιωπηρό casus belli που θέτει η Τουρκία επί του καλωδίου, που θα ενώνει την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ και είναι ευρωπαϊκό έργο. Η επιβολή κυρώσεων στην ΕΕ βασίζεται στα άρθρα 21 και 29 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Το μεν άρθρο 21 καθορίζει ότι η εξωτερική δράση της ΕΕ βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ειρήνη και τη μη χρήση βίας. Η Τουρκία τίποτε δεν τηρεί παρότι είναι υπό ένταξη κράτος και κατέχει την Κύπρο αρνούμενη να την αναγνωρίσει, όπως η Αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου καθορίζει. Το δε άρθρο 29 της ΣΕΕ προνοεί την ομόφωνη έγκριση περιοριστικών μέτρων (δηλαδή κυρώσεων) στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Εν συνεχεία, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικό κανονισμό για δεσμευτικά μέτρα, όπως είναι το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, περιορισμός σε χρηματοδότηση κ.λπ.
Εξευμενισμός και αυτοδιάλυση
Για ν’ αποτραπεί η εμβάθυνση της προσάρτησης των κατεχομένων στην Τουρκία, επιβάλλεται αλλαγή στρατηγικής. Διότι η υφιστάμενη εξευμενιστική οδηγεί προς τον ακρωτηριασμό της ένταξής μας στην ΕΕ και την εμπέδωση της διχοτόμησης ώς την πλήρη κατάληψη, όπως μας υπόσχονται οι Τούρκοι. Κλασική απόδειξη της λανθασμένης υφιστάμενης πολιτικής είναι το εξής: Εφόσον εμείς δεν αξιώσαμε, όπως το Κεκτημένο με την Αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 καθορίζει, την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία ως προϋπόθεση της ενταξιακής της διαδικασίας, τι τελικά συνέβη; Αφού εμείς βάλαμε στο ράφι το Κεκτημένο, η Άγκυρα απαιτεί την αναγνώριση του ψευδοκράτους από την Κυπριακή Δημοκρατία και την αυτοδιάλυσή της…
Καλώδια TURCYOS
Όλες οι διεθνείς συνδέσεις παρέχονται μέσω των υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών Turcyos-1 και Turcyos-2, που παρέχονται από την Türk Telekom. Το καλώδιο Turcyos-1, μήκους 110 χλμ., εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 1991 και παραχωρήθηκε στην AT&T, την Pirelli και την Alcatel Lucent από την PTT (Τουρκία). Το Turcyos-2, μήκους 213 χλμ., εγκαινιάστηκε το 2011 και παρέχει σύνδεση 800 Gbps προς τα κατεχόμενα από την Τουρκία, η οποία στοχεύει στην κάλυψη των αυξανόμενων απαιτήσεων κίνησης δεδομένων στο ψευδοκράτος και στην παροχή στους χρήστες ταχύτερης πρόσβασης σε τεχνολογίες επόμενης γενιάς.
ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Διαθέτουν 2 κύριους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και έναν μικρό υποσταθμό . 1 στον Άγιο Επίκτητο ~120130 MW 1 στα Γαστριά ~153 MW - 188 MW 1 στο Δίκωμο ~ 20 MW
Το παγωμένο υπό τις τουρκικές απειλές καλώδιο που θα συνέδεε την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ
[iEpikaira: Φωνάζει το iEpikaira εις ώτα μη ακουόντων χρόνια τώρα... ΕΔΩ!]
Ποιες επιλογές έχει ο ΓΓ του ΟΗΕ για να κρατήσει τη διαδικασία ζωνανή, τα ΜΟΕ μέσω Αμμοχώστου και ο ρόλος των Βρετανών
Στην Πενταμερή λαμβάνει μέρος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που θα πραγματοποιηθεί αύριο και μεθαύριο στη Γενεύη, με την προσδοκία ν’ ανοίξει ο δρόμος για την επανέναρξη των συνομιλιών, από εκεί όπου διακόπηκαν το 2017 στο Κραν Μοντανά. Την ίδια στιγμή, η τουρκική πλευρά με σαφήνεια θέτει τη θηλιά γύρω από τον λαιμό της λύσης, αξιώνοντας χωριστή αναγνώριση και ισότιμη κυριαρχία στην πρακτική εφαρμογή των δύο κρατών.
Επιλογές, αδιέξοδο, φιλί ζωής
Μαζί με τον Πρόεδρο θα βρίσκονται στη Γενεύη ο κατοχικός ηγέτης, Ερσίν Τατάρ, ο Γενικός Γραμματέας των Ην. Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, και οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, χωρίς να υπάρχει κοινή βάση, επί της οποίας να μπορεί να γίνει διάλογος.
Εφόσον η Τουρκία παραμείνει στις θέσεις της, τότε:
Πρώτο, είτε θα κηρυχθεί αδιέξοδο από τον ΓΓ του ΟΗΕ, μια εξέλιξη την οποία κανείς μάλλον δεν ευνοεί.
Δεύτερο, είτε θα πρέπει να μετακινηθεί η αδύναμη πλευρά, δηλαδή ο Πρόεδρος, προς τις τουρκικές θέσεις, έστω και σιωπηρώς.
Τρίτο, είτε θα κρατήσει ο ΓΓ του ΟΗΕ τη διαδικασία ζωντανή μέσω π.χ. της εισήγησης των ΜΟΕ για ν’ αποδείξουν οι δυο πλευρές τις προθέσεις τους, τόσο στον εαυτό τους όσο και στον ΟΗΕ. Ή να τους παραδώσει ένα νέο πλαίσιο, με σημεία επί τη βάσει των οποίων θα πρέπει να τοποθετηθούν, για να δουν όλοι πώς η διαδικασία θα ήταν δυνατό να προχωρήσει. Ή μια άλλη φόρμουλα - αναπνευστήρα στήριξης της διαδικασίας ώς τον Σεπτέμβριο ή, κατά το ορθότερον, ώς τον Οκτώβριο. Το σκεπτικό και της ελληνοκυπριακής πλευράς και του ΟΗΕ και δη του κ. Ντάουνερ έχει ως εξής: Υπάρχει η δυνατότητα να χάσει τις λεγόμενες «προεδρικές εκλογές» του ψευδοκράτους ο Τατάρ και ν’ αντικατασταθεί από κάποιον «προοδευτικό» και πιο «ευέλικτο» πολιτικό, που θα αναφέρεται σε ομοσπονδία, χωρίς, όμως, να εγκαταλείπει τη διχοτομική διευθέτηση στη βάση των δυο λαών και των άλλων θέσεων της Άγκυρας, από την οποία δεν θα μπορεί εκ των πραγμάτων να απεγκλωβιστεί. Απλώς, μέσα από τις λέξεις και την ομοσπονδία, συνομοσπονδιακού χαρακτήρα, να διευκολυνθεί και ο Πρόεδρος και η τουρκική πλευρά για να προχωρήσει ο ΓΓ του ΟΗΕ στον λεγόμενο τετραγωνισμό του κύκλου.
Πρόεδρος, «Κοινοτάρχες» και οι εγγυήτριες…
Όπως είναι δομημένη η Πενταμερής, εγείρονται τα εξής διαδικαστικά και ουσιαστικά ερωτήματα: 1. Ποιο είναι το νομικό καθεστώς με το οποίο συμμετέχει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης; Είναι αυτό του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας ή εκείνο του αρχηγού και ηγέτη της ελληνοκυπριακής Κοινότητας, που αν συμβαίνει το δεύτερο προκύπτει ένα νέο ερώτημα: Γιατί συμβαίνει αυτός ο υποβιβασμός; Για να υπάρχει ισότιμη νομική και πολιτική σχέση με τον κατοχικό ηγέτη, ο οποίος «εκλέγεται» μέσω μιας διαδικασίας, δηλαδή του ψευδοκράτους, που δεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ, αφού υπάρχουν τα σχετικά ψηφίσματα 541 και 550; Υπάρχει ή όχι περιθωριοποίηση των ψηφισμάτων του Σ. Ασφαλείας; Είναι ή όχι με αυτές τις σιωπηρές υποχωρήσεις, που έφτασε το Κυπριακό στα δυο κράτη; 2. Πώς συμμετέχει η Τουρκία στην Πενταμερή; Ως κατακτητής και εισβολέας ή απλώς ως εγγυήτρια δύναμη; Μάλλον το δεύτερο. Είναι αυτό λογικό; Κερδίζει ή όχι η Άγκυρα την έξωθεν καλή μαρτυρία; Δηλαδή θα βρίσκεται στο τραπέζι και ως κατακτητής αλλά και ως εγγυήτρια;
Η βάση της λύσης…
Πέραν τούτων, υπάρχει άλλο ένα ερώτημα: Ποια είναι η βάση του Κυπριακού; Την ψάχνουμε στην Πενταμερή; Πενήντα χρόνια μετά; Από τη μια είναι η προηγούμενη τουρκική θέση για την ομοσπονδία των δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών και από την άλλη είναι η νέα θέση της Άγκυρας για ισότιμη κυριαρχία και δύο κράτη. Η Τουρκία, εφόσον κατοχύρωσε την ομοσπονδία όπως την ήθελε στο Κραν Μοντανά, πέρασε στα δύο κράτη και ισχυρίζεται ότι εάν είμαστε ευέλικτοι, θα είναι δυνατό να δεχθεί τι; Αντί των δύο κρατών μια συνομοσπονδία. Έξυπνη κίνηση… Γιατί; Διότι με τα δύο κράτη δεν θα έχει τον έλεγχο που θα έχει στον νότο μέσω της συνομοσπονδίας ή μιας ομοσπονδίας δυο συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα.
Ο ΓΓ του ΟΗΕ και ο ρόλος της Βρετανίας
Υπάρχει, βεβαίως, και κάτι άλλο που πρέπει να σημειωθεί. Ο ΓΓ, επί του οποίου πολλά επενδύουμε, είτε το θέλουμε είτε όχι, είναι διεθνώς αποδυναμωμένος. Είναι απών και από την κρίση της Ουκρανίας και από εκείνην της Μέσης Ανατολής. Πώς μπορεί ένας αποδυναμωμένος ΓΓ του ΟΗΕ να επιβληθεί επί της Τουρκίας του Ερντογάν ή να κατευθυνθεί προς αυτό που ονομάζουμε δίκαιη και βιώσιμη λύση, όταν ο ίδιος ο Πρόεδρος τονίζει πως δεν θα είναι δίκαιη; Και αν δεν είναι δίκαιη πώς θα είναι βιώσιμη; Μόνο εάν υποκλιθούμε στην Τουρκία, η οποία στην Πενταμερή, γιατί να μην έχει τη στήριξη της Βρετανίας; Γιατί το λέμε αυτό; Διότι, τις προάλλες, η Βρετανία κάλεσε την Τουρκία, δηλαδή τον εισβολέα μας, σε διάσκεψη, που είχε ως στόχο: 1) Την αντιμετώπιση της Ρωσίας, που εισέβαλε στην Ουκρανία. Την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων και την αποκατάσταση της εννόμου τάξεως. 2. Την οικοδόμηση συστήματος ασφάλειας στην Ευρώπη. Πώς η Βρετανία θεωρεί την Τουρκία ως εισβολέα όταν με τη στάση της το αντίθετο αποδεικνύει; Εάν την θεωρούσε ως εισβολέα και παραβιάζουσα το διεθνές δίκαιο, πώς την κάλεσε να το υπερασπιστεί;
Το «ξέπλυμα» της Τουρκίας…
Αληθές, όμως, είναι και το εξής: Ότι η Ελλάδα πρώτα και η Λευκωσία εν συνεχεία ξέπλυναν τα αίματα της Τουρκίας από την εισβολή. Αφενός μέσω της ψήφισης του Τούρκου υποψηφίου στη θέση του ΓΓ του ΟΑΣΕ, αφετέρου με τη διπλωματία του καφέ όταν εστάλη η φωτογραφία μεταξύ του θύματος και του θύτη, μαζί με την Ελλάδα να χαριεντίζονται στην Ουγγαρία. Αυτά είναι ενδεικτικά. Θα μπορούσαν να αναφερθούν και άλλα: Όπως ήταν η παρουσία του Τούρκου Υπουργού των Εξωτερικών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ερώτηση: Τι να πουν οι Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης στους Βρετανούς για την πρόσκληση Φιντάν στο Λονδίνο, όταν αυτοί τον υποδέχθηκαν αδιαμαρτύρητα στις Βρυξέλλες; Η αλήθεια είναι ότι κάτι ορθώς ψέλλισαν. Όμως, δεν λήφθηκαν υπ’ όψιν.
Προτάσεις απεγκλωβισμού
Είναι πρόδηλον ότι, με την Πενταμερή, ο Πρόεδρος μπαίνει σε ένα τουρκικό ναρκοπέδιο. Το ερώτημα είναι εάν και πώς μπορεί να βγει αλώβητος. Μπορεί; Ναι, μπορεί, όταν θέλει και όταν στηριχθεί σε ακλόνητες νομικές και πολιτικές θέσεις του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου:
Πρώτο, θα πρέπει να ρωτήσει διαδικαστικά και επί της ουσίας εάν αποδέχεται να θέσει η τουρκική πλευρά τις αξιώσεις της περί λύσης δύο κρατών και ισότιμης κυριαρχίας, όταν συγκρούονται με τον Χάρτη του ΟΗΕ, του οποίου είναι θεματοφύλακας και δη με το άρθρο 2, παράγραφος 4. Πρόκειται για το άρθρο που απαγορεύει τη χρήση βίας και όπλων και δεν αναγνωρίζει κράτος ή Αρχή, που προέκυψε από τη βία και τη χρήση των όπλων.
Δεύτερο, θα πρέπει να θέσει ως βάση των συνομιλιών το ψήφισμα 360 του Συμβουλίου Ασφαλείας, που προνοεί τον σεβασμό της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εδαφική της ακεραιότητα, καθώς και την πλήρη αποχώρηση των ξένων στρατών. Τρίτο, θα πρέπει να επικαλεστεί: Α) Τον σεβασμό του Πρωτοκόλλου 10, επί τη βάσει του οποίοι εντάχθηκε ολόκληρη η Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ, με αναστολή του Κεκτημένου στο βόρειο τμήμα λόγω κατοχής. Β) Την εφαρμογή της αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, που προνοεί την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία ως βασική της υποχρέωση στο πλαίσιο της ενταξιακής της διαδικασίας. Γ) Την επιστροφή της πόλης της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της κάτω από τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ΕΕ ως μοντέλο κοινής συμβίωσης με την προοπτική της εφαρμογής του Κεκτημένου και στον βορρά εφόσον επέλθει η πλήρης αποχώρηση του τουρκικού στρατού και η απελευθέρωση, προκειμένου να επανενσωματωθούν οι Τουρκοκύπριοι στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Τρίτο, θα πρέπει να αξιώσει την πλήρη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και την κατάργηση των εγγυήσεων, οι οποίες μπορούν ν’ αντικατασταθούν από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ, όπου ανήκει ανεπίσημα σήμερα, εφόσον όλες οι εγγυήτριες δυνάμεις ανήκουν στη Συμμαχία πλην ημών.
Πρωτοβουλία κινήσεων…
Εάν ο Πρόεδρος προτάξει αυτές τις θέσεις, να αναλάβει πρωτοβουλία κινήσεων και να
αποδράσει από το τουρκικό ναρκοπέδιο χωρίς να κατηγορηθεί ως απορριπτικός, θέτοντας την Τουρκία ενώπιον των ευθυνών της. Διότι δεν μπορεί η Πενταμερής να αποτελέσει τον βατήρα για τη διχοτόμηση ως προηγούμενο στάδιο της πλήρους τουρκοκοποίησης, καθορίζοντας τη βάση της λύσης επί του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου. Αντιθέτως, ο Πρόεδρος κλείνει, τοιουτοτρόπως, την πόρτα στην τουρκική προσδοκία για νέες υποχωρήσεις και δύο κράτη ή συνομοσπονδία. Επικαλούμενος δε ό,τι το Κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο καθορίζουν, ζητά την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι την αναγνώριση του ψευδοκράτους από την Κυπριακή Δημοκρατία, που σημαίνει την αυτοδιάλυσή της. Άρα, ο Πρόεδρος έχει μια κλασική ευκαιρία σε μια «άτυπη» Πενταμερή, να ξεκαθαρίσει τη θέση του και να χαράξει νέα πορεία για τη διάσωση και όχι τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Πώς οι ΗΠΑ διεμβολίζουν τους BRICS αγκαλιάζοντας Ρωσία και Ινδία
Οι πυλώνες της πολιτικής των ΗΠΑ, το τρελό κόστος της Ουκρανίας, η Συμφωνία του Αβραάμ, η Κύπρος και η ιστορία της Σαλώμης και του Ηρώδη
• Υποκρίνεται ή όχι η Ευρώπη;
• Πώς οι Ιταλοί επιδιώκουν ν’ αρπάξουν την μπουκιά από την Ελλάδα
Τα όσα εξελίσσονται σε διεθνές επίπεδο θα μπορούσαν κάλλιστα ν’ αποτελέσουν σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, με κύριο χαρακτηριστικό τις διπλωματικές ίντριγκες. Πρωταγωνιστής, βεβαίως, είναι ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλτ Τραμπ, ο οποίος μοιάζει με σερίφη στα σαλόνια της Ευρώπης και στο διεθνές σύστημα. Εκφράζεται με ιδιαίτερο κυνισμό, αλλά εκείνο που αξίζει να διερευνήσει κάποιος, είναι κατά πόσον έχει ή όχι στρατηγική.
Ο σερίφης του παγκόσμιου συστήματος φαίνεται να στοχεύει ορθά και να προχωρεί σε κινήσεις χωρίς να υπολογίζει τις διεθνείς αντιδράσεις.
Κίνηση πρώτη: Εγείρει το θέμα της Γροιλανδίας, διότι την θεωρεί υψίστης στρατηγικής σημασίας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ, καθώς και το κανάλι του Παναμά. Τα συνδέει, τόσο ο ίδιος όσο και οι συνεργάτες του, άμεσα με ζητήματα ασφάλειας και με τις εμπορικές οδούς, κυρίως τις θαλάσσιες, που κάθε υπερδύναμη θα ήθελε να ελέγχει, εφόσον ακόμη ισχύει το κλασικό δόγμα: «Όποιος ελέγχει τις θάλασσες, ελέγχει το παγκόσμιο σύστημα».
Κίνηση δεύτερη: Επιδιώκει να δώσει τέλος στον πόλεμο της Ουκρανίας, κάνοντας στροφή προς τη Ρωσία και αφήνοντας πίσω, τουλάχιστον σε αρχικό στάδιο, την Ευρώπη, η οποία -ως αδύναμη και εξαρτώμενη από τις ΗΠΑ- εμφανίζεται να πελαγοδρομεί. Η στροφή του Τραμπ προς τη Ρωσία σχετίζεται με τη στρατηγική αντίληψη των συνεργατών του ότι ο κύριος αντίπαλος, ειδικότερα στο μέλλον, είναι η Κίνα. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ΗΠΑ δεν θα ήθελαν να έχουν τη Ρωσία ως δεύτερο αντίπαλό τους. Αντίθετα, θα ήθελαν τουλάχιστον να είναι ουδέτερη.
Ο δρόμος της Ινδίας
Επί τη βάσει αυτής της λογικής, οι Αμερικανοί προχώρησαν σε μια τρίτη κίνηση: Προσέγγισαν την Ινδία για να προωθήσουν τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (India - Middle East - Europe Economic Corridor - IMEC), που έχει δύο επίπεδα:
Α) Ανατολικός Διάδρομος: Θα συνδέει την Ινδία με τις χώρες του Κόλπου μέσω θαλάσσιων διαδρομών.
Β) Βόρειος Διάδρομος: Θα κατευθύνεται από τις χώρες του Κόλπου προς την Ευρώπη. Και το πλάνο αυτό περιλαμβάνει σιδηροδρομικές και θαλάσσιες διαδρομές για τη μεταφορά πάσης φύσεως εμπορευμάτων. Η σιδηροδρομική σύνδεση θα περνά μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και του Ισραήλ και θα καταλήγει σε ευρωπαϊκά λιμάνια. Το αρχικό πλάνο αναφερόταν στον Πειραιά. Τώρα στο παιχνίδι μπαίνουν οι Γάλλοι και, κυρίως, οι Ιταλοί. Οι τελευταίοι, πάντως, έχουν την εύνοια των ΗΠΑ λόγω της διαρκούς στήριξης που είχε ο Πρόεδρος Τραμπ από την Ιταλίδα Πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Άλλωστε, ήταν η μοναδική από τους ηγέτες και τις ηγέτιδες της Ευρώπης που είχε προσωπικά προσκληθεί να παρευρεθεί στην ορκωμοσία του Αμερικανού Προέδρου. Τα πλεονεκτήματα είναι πολλαπλά. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η μείωση του χρόνου μεταφοράς κατά 40% συγκριτικά με τη διαδρομή του Σουέζ. Το γεγονός αυτό επιφέρει μεγάλα οικονομικά οφέλη, από τα οποία θα επωφελούνται τόσο οι εταιρείες όσο και οι καταναλωτές.
Ο χάρτης αυτός αποτυπώνει με μαύρο και κίτρινο χρώμα τον χερσαίο και θαλάσσιο δρόμο του μεταξιού. Με το λευκό χρώμα είναι η νέα οδός από την Ινδία, που είναι κατά 40%, όπως υπολογίζεται πιο σύντομη. Ο Τραμπ επιδιώκει την ενεργοποίησή του δρόμου από την Ινδία για να δημιουργήσει ανταγωνιστικά προβλήματα στην Κίνα. Ο εναγκαλισμός Ινδίας και Ρωσίας μπορεί να αναγνωστεί ως διεμβολισμός των BRICS.
Συμφωνία του Αβραάμ και BRICS
Αν διαβάσει κάποιος γεωπολιτικά αυτήν την κίνηση των ΗΠΑ, θα διαπιστώσει τα εξής:
Πρώτο, μετά την εκεχειρία στη Γάζα, το επόμενο βήμα θα είναι η αναβίωση της Συμφωνίας του Αβραάμ, με κύριο στόχο να υπάρξει προσέγγιση μεταξύ του Ισραήλ και των αραβικών κρατών, κυρίως της Σαουδικής Αραβίας. Έτσι, θα δημιουργηθούν συνθήκες ασφάλειας και ανάπτυξης και ακόμη μία μορφή ανάσχεσης έναντι του σιιτικού Ιράν, που συνεχίζει ν’ αποτελεί απειλή. Υπό αυτές τις συνθήκες, προσδοκάται και η περαιτέρω αποδυνάμωση της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, εφόσον με την πτώση της Συρίας έχουν διακοπεί τα δρομολόγια μέσω των οποίων μπορούσε να προσφέρει ενίσχυση η Τεχεράνη.
Δεύτερο, με τον εναγκαλισμό των ΗΠΑ με τη Ρωσία και την Ινδία, επιχειρείται ο διεμβολισμός των BRICS, με στόχο τον περιορισμό των φιλοδοξιών της Κίνας. Επειδή περί Κίνας ο λόγος, γίνεται και κάτι άλλο αντιληπτό: η λογική της διπλής ανάσχεσης, που θέλει να επιβάλει η Αμερική προς τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα, όσο και στην Υπερκαυκάσια περιοχή.
Η αυτόνομη άμυνα και οι αδυναμίες
Η Ευρώπη είναι τρομοκρατημένη από τις εξελίξεις, διότι η πολιτική Τραμπ αποκάλυψε όλες τις αδυναμίες της και, κυρίως, τις αμυντικές. Ενώ όλοι αναφέρονται σε αυτόνομη ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, αποδέχονται να πληρώνουν οι ΗΠΑ το 68% του προϋπολογισμού του ΝΑΤΟ.
Το ερώτημα, βεβαίως, είναι άλλο: Θέλει ή όχι η Ευρώπη να διαθέτει αυτονομία; Η πολιτική που υιοθετεί ο Τραμπ σπρώχνει τους Ευρωπαίους προς αυτήν την κατεύθυνση, δηλαδή της αυτόνομης άμυνας, η οποία, όμως, στοιχίζει. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να αυξήσουν τον αμυντικό προϋπολογισμό τους κατά 500 με 600 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Υπάρχει τέτοια πρόθεση ή όχι;
Όταν πάντως την εβδομάδα που μας πέρασε, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε στο Παρίσι -μέσω τηλεδιασκέψεως- δύο συναντήσεις, τα αποτελέσματα ήταν μάλλον απογοητευτικά. Ενώ είχαν προηγηθεί δηλώσεις περί του ότι Γάλλοι, Βρετανοί και άλλοι ήταν έτοιμοι να στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία, Γερμανοί, Πολωνοί και Ιταλοί είπαν όχι. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Ταυτοχρόνως, δε, αυτές οι σκέψεις δεν είχαν γίνει εντός του θεσμικού πλαισίου της Κοινής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ. Γιατί; Μια τέτοια κίνηση θα έθετε τους θεσμούς της ΕΕ στο περιθώριο; Υπήρχε ο κίνδυνος να μην υπάρξει αποτέλεσμα, οπότε για άλλη μία φορά η ΕΕ θα ήταν εκτεθειμένη; Και τώρα, όμως, δεν είναι;
Αυτός ο χάρτης δείχνει την υπό κατασκευή σιδηροδρομική γραμμή, που ξεκινάει από το Κουβέιτ, διασχίζει το Ιράκ, περνά μετά στην Τουρκία και καταλήγει στη Βουλγαρία, στη Σερβία και τη Ρουμανία. Συνιστά, μια από τις χερσαίες και θαλάσσιες οδούς που ενώνονται με το δρόμο του μεταξιού.
Τα μηνύματα των συσκέψεων
Ποιο ήταν το μήνυμα των δύο αυτών συσκέψεων του Γάλλου Προέδρου; Ότι η Ευρώπη αδυνατεί. Ότι δεν είναι ενωμένη, ότι το κάθε κράτος εξυπηρετεί τα δικά του συμφέροντα και ότι οι ΗΠΑ θα έχουν τον κύριο λόγο στις συνομιλίες με τη Ρωσία. Και συμβαίνει αυτό, διότι η Δύση έπαιξε με τον Πούτιν στη λογική τού zero-sum game (μηδενικό αποτέλεσμα), που σημαίνει ότι: ή θα κέρδιζαν ή θα έχαναν ολοκληρωτικά. Έβαλαν όλες τις πολιτικές τους φιλοδοξίες στο καλάθι του Μπάιντεν και των Δημοκρατικών. Και δεν ήθελαν να πιστέψουν ότι υπάρχει δυνατότητα να επιστρέψει ο Τραμπ με μια διαφορετική πολιτική. Και τώρα εκπλήσσονται; Γιατί, όμως, εκπλήσσονται; Δεν δικαιολογούνται, όχι μόνο οι Δημοκρατικοί, αλλά γενικότερα οι Ρεπουμπλικάνοι, που εξηγούσαν ποια θα ήταν η πολιτική τους εάν καταλάμβαναν την εξουσία. Τώρα, εκδικητικά, ο Πρόεδρος Πούτιν δεν τους θέλει -τουλάχιστον αρχικά- στα πόδια του, καθώς επιδίωκαν την καταστροφή του και τον χαρακτήρισαν ως εγκληματία πολέμου.
Proxy war και Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος
Τώρα τι λέει ο Πρόεδρος Τραμπ; Ότι ο Μπάιντεν και οι Ευρωπαίοι ενεπλάκησαν σε έναν πόλεμο, τον οποίο δεν μπορούσαν να κερδίσουν. Γιατί δεν μπορούσαν να κερδίσουν; Διότι η Ρωσία κατέστησε σαφές ότι, εάν δεν κερδίσει τον πόλεμο συμβατικά, θα χρησιμοποιήσει πυρηνικά, και ότι οι ζημιές που τελικά αναλαμβάνει η Δύση είναι δυσβάστακτες. Για να κερδίσουν η Ευρώπη και οι ΗΠΑ τον πόλεμο, θα έπρεπε να εγκαταλείψουν την πρακτική του proxy war και να εμπλακούν με δικούς τους στρατούς. Κάτι τέτοιο θα σηματοδοτούσε τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η επέκταση του ΝΑΤΟ και οι δίαυλοι στη Μόσχα
Το ζητούμενο, λοιπόν, ήταν να μην αρχίσει ο πόλεμος. Κι εδώ είναι τεράστιες οι ευθύνες της Ευρώπης αλλά και των ΗΠΑ, αφού για μεγάλο διάστημα υποκινούσαν τις ελεγχόμενες από αυτούς ηγεσίες του Κιέβου να στραφούν εναντίον της Ρωσίας και να μην προχωρούν τις διαδικασίες του Μινσκ 1 και 2 (2014 και 2015). Έδιναν, κατά καιρούς, υποσχέσεις στον Πρόεδρο Ζελένσκι και σε προηγούμενους ηγέτες ότι θα τους στήριζαν με κάθε μέσο. Βεβαίως, ο Ζελένσκι ήταν εργαλείο μιας πολιτικής, η οποία τώρα καταρρέει.
Όμως έχει τις ρίζες της στον πόλεμο της Γεωργίας το 2008, το πρώτο «crash test», που είχε στόχο τον έλεγχο των αντιδράσεων της Μόσχας ως προς την επέκταση του ΝΑΤΟ στον περίγυρο της Ρωσίας, με απώτερο σκοπό τη γεωπολιτική της απομόνωση. Στη συνέχεια ασκήθηκε συνεχής πίεση για τον έλεγχο της Ουκρανίας και την ανατροπή του καθεστώτος στη Λευκορωσία. Ιστορικά και γεωστρατηγικά, η ρωσική ηγεσία είχε δεχθεί επιθέσεις τόσο κατά τους Ναπολεόντιους Πολέμους όσο και κατά την περίοδο του Χίτλερ από αυτούς τους δύο διαύλους. Και, ως εκ τούτου, ειδικά στην περίπτωση της Λευκορωσίας, καμία πρόθεση δεν είχε η Ρωσία να την παραδώσει στα χέρια των Δυτικών.
Ο χάρτης αυτός δείχνει τα δύο βασικά σημεία ανάσχε- σης της ρωσικής απειλής εντός της Ουκρανίας και στην Κεντρική Ευρώπη. Για τη Ρωσία η Ουκρανία, όπως και η Λευκορωσία συνιστούν σημαντικούς γεωστρατηγι- κούς γεωπολιτικούς χώρους για την ασφάλειά της. Κατά τους Ναπολεόντιους Πολέμους η Μόσχα δέχθηκε την επίθεση από την περιοχή της σημερινής Λευκορωσίας και το Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο από την Ουκρανία.
Η ουδετερότητα και το κόστος
Ως προς την Ουκρανία, κατ’ ελάχιστον, θα ήταν δυνατό να γίνει δεκτό το καθεστώς της ουδετερότητας και όχι η πλήρης ένταξη της χώρας τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ, με την παρουσία μάλιστα στρατευμάτων, τα οποία η Μόσχα θεωρεί ως άμεση απειλή για το μαλακό της υπογάστριο. Κανείς βεβαίως δεν μπορεί να δικαιολογήσει την οποιαδήποτε εισβολή και απώλεια εδαφών αναγνωρισμένων κρατών-μελών του ΟΗΕ. Εάν όμως η Ουκρανία ήθελε να στραφεί προς τη Δύση και να απογαλακτιστεί, θα έπρεπε να είχε εξασφαλίσει την άμυνά της, καθιστώντας την όσο το δυνατόν πιο αυτοδύναμη.
Μπορούσε, όμως; Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ουκρανίας δεν ήταν η οικοδόμηση άμυνας, αλλά τα φθαρμένα καθεστώτα που την διοικούσαν για χρόνια και την είχαν αποδυναμώσει - από πλούσια χώρα που ήταν, και είναι. Προτού λοιπόν ο Ζελένσκι προκαλέσει τον Πούτιν, θα έπρεπε να είχε εξασφαλίσει μια μορφή αυτόνομης άμυνας και όχι να στηριχτεί, απλώς, στη Δύση ότι θα του πρόσφερε ασφάλεια μεν αλλά με το αζημίωτο. Για τις ΗΠΑ το κόστος φτάνει τα 98 δις ευρώ, παρότι ο Τραμπ αναφέρεται σε 200 δις δολάρια, για την Ουκρανία στα 120 δις δολάρια και για την ΕΕ στα 143 δις δολάρια. Το δημόσιο χρέος της Ουκρανίας έχει φτάσει τα 156 δις δολάρια. Στη δε Ρωσία το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων φαίνεται να φτάνει τα 211 δις δολάρια. Σε αυτά τα ποσά δεν περιλαμβάνονται οι διάφορες εμπορικές και άλλες ενεργειακές επιπτώσεις του πολέμου. Σε αυτό το επίπεδο, η Γερμανία αναφέρεται σε ζημιές για την ίδια της τάξης των 200 δις ευρώ.
Όπως έχει διαμορφωθεί το σκηνικό, τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και οι Αμερικανοί -αλλά και ο Ζελένσκι- αποδείχθηκαν αναξιόπιστοι έναντι του ουκρανικού λαού. Και το τραγικότερο που συμβαίνει είναι αυτό που ονομάζουν δημοκρατικές αρχές και αξίες. Και εξηγούμε:
Α) Ενώ ο Ζελένσκι δηλώνει ότι η χώρα του είναι υπό κατοχή και ότι η Ρωσία είναι εισβολέας που παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο, σπεύδει προς την Τουρκία και ζητά στήριξη, όταν η χώρα αυτή είναι εισβολέας και κατέχει εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Β) Ενώ οι Ευρωπαίοι κόπτονται για τη δημοκρατία και δηλώνουν ότι θα πολεμήσουν μέχρι τέλους για να απομακρύνουν τον ρωσικό στρατό από την Ουκρανία, δεν κάνουν το ίδιο για την Κύπρο, όπου υπάρχει τουρκική κατοχή από το 1974. Ούτε καν μέρος του οπλισμού που εστάλη στην Ουκρανία δεν έχουν στείλει για λόγους αποτροπής.
Και τι πραγματικά συμβαίνει με τον Τραμπ; Μπαίνει ως σερίφης στα ευρωπαϊκά σαλόνια, τραβά από τους Ευρωπαίους τα φουστάνια της υποκρισίας και τους αφήνει γυμνούς. Και αφού ο Μπάιντεν και οι ίδιοι έφεραν τον εαυτό τους στη δεινή θέση, στην οποία βρίσκονται, τους αφήνει στο έλεός τους.
Το χαλινάρι του Ερντογάν
Όσο δε για εμάς, ποιος θα χαλιναγωγήσει τον Ερντογάν σε μια Πενταμερή για το Κυπριακό; Ενδεχομένως να μη θέλουμε, στο τέλος της ημέρας, την εμπλοκή των ΗΠΑ. Διότι, εάν ο Τραμπ ζυγίσει τα συμφέροντά του και επιλέξει να παίξει με την Τουρκία, δεν θα ήταν καθόλου παράξενο να προσφέρει το κεφάλι μας στο τουρκικό πιάτο, όπως έπραξε ο Ηρώδης για χάρη της Σαλώμης... Να λέμε απλώς απευχόμεθα, δεν αρκεί. Χρειάζεται πολιτική και στρατηγική, που, όμως, δεν υπάρχει. Και αν υπάρχει, είναι η ίδια συνταγή που μας οδήγησε, μέσω της ομοσπονδίας, στη λύση των δύο κρατών.
Πηγή: simerini.sigmalive.com δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Τραβά τα φουστάνια της σοκαρισμένης Ευρώπης ο σερίφης (BINTEO)"
Τα κάλλη της Γροιλανδίας και ο καβγάς για παγκόσμια ηγεμονία - Η «κινεζική εισβολή», η ρωσική αρκούδα της Ανταρκτικής και η τουρκική ανάσχεση (ΒΙΝΤΕΟ)
Πού το πάει ο Τραμπ, η Διώρυγα του Παναμά και το «τόξο της Μεσογείου»
Τα πολλαπλά κάλλη του νησιού της Γροιλανδίας την καθιστούν μήλον της Έριδος, αφού το λιώσιμο των πάγων, η αναδιάρθρωση και αναδιάταξη των μεγάλων δυνάμεων, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα, δημιουργούν νέες γεωπολιτικές συνθήκες στο παγκόσμιο σύστημα, που είναι συναφείς με την οικονομία, το εμπόριο, τις θαλάσσιες οδούς και ενίοτε τα θέματα της ασφάλειας.
Αγορά και συμφέροντα
Οι δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ για το καθεστώς της Γροιλανδίας, προτού αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά του στις 22 του μήνα, έβαλαν φωτιές στους πάγους της Ανταρκτικής και στις σχέσεις του με τη Ρωσία, την Κίνα και την ΕΕ. Το λιώσιμο των πάγων ως αποτέλεσμα των κλιματικών αλλαγών επιτρέπει δρομολόγια μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Βορείου Αμερικής κατά τη χειμερινή περίοδο. Ταυτοχρόνως, υπάρχει μια συνεχής εμπλοκή της Κίνας, κυρίως στο εμπορικό και κατ’ επέκτασιν στο οικονομικό πεδίο, σε συνεργασία με τη Ρωσία, η οποία ενισχύεται στην Αρκτική ακόμη και στρατιωτικά. Και οι εξελίξεις αυτές θέτουν τις ΗΠΑ σε συναγερμό. Απειλούνται τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα και η πρωτοκαθεδρία τους. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι, από το 2019, ο Πρόεδρος Τραμπ είχε προτείνει την αγορά της Γροιλανδίας, η οποία είναι, ειρήσθω εν παρόδω, πλουσιότατη σε πρώτες ύλες. Η εκμετάλλευση του πλούτου της Γροιλανδίας εμπίπτει στην πρακτική του ανταγωνισμού μεταξύ των τριών μεγάλων δυνάμεων σε ένα πολυπολικό σύστημα. Και εγείρει εκ των πραγμάτων ζητήματα ασφάλειας.
Ο χάρτης δείχνει το βορειοδυτικό και το βορειοανατολικό πέρασμα από τη Βερίγγειο Θάλασσα, αλλά και τη σημασία της Γροιλανδίας που βρίσκεται μεταξύ των δυο σημαντικών περασμάτων. Πρόκειται για τα περάσματα που σχηματίζονται μεταξύ Μ. Βρετανίας, Ισλανδίας και Γροιλανδίας. Είναι, δε, σημαντική εκ των πραγμάτων η γεωπολιτική θέση του Καναδά.
Ο πλούτος της Γροιλανδίας
Γιατί είναι τόσο σημαντική η Γροιλανδία; Για τους εξής, μεταξύ άλλων, λόγους:• Για τις παλαιές και νέες θαλάσσιες οδούς, λόγω του λιωσίματος των πάγων, από την Αρκτική που ενώνουν την Ευρώπη με την Ασία και τη Βόρεια Αμερική.
• Για τα πλούσια κοιτάσματα ορυκτών, από σίδηρο ώς ουράνιο, με τις πηγές του πετρελαίου να φτάνουν στο 13% παγκοσμίως και του φυσικού αερίου στο 35%. Το λιώσιμο των πάγων επιτρέπει τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου και καθιστά ακόμη πιο κατοικήσιμη τη Γροιλανδία.
• Η σημαντική γεωπολιτική και γεωστρατηγική της θέση είναι συνδεδεμένη με θέματα οικονομίας, εμπορίου και ασφάλειας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και δη των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας. Συνιστά, εκτός των άλλων, ένα από τα δυο ναυτικά, εμπορικά και στρατιωτικά περάσματα που δημιουργούνται μεταξύ του Ην. Βασιλείου, της Ισλανδίας και της ίδιας της Γροιλανδίας.
ΗΠΑ και Βάσεις
Οι ΗΠΑ διαθέτουν Βάσεις στη Γροιλανδία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ από το ’60 ώς το ’66 ανέπτυξαν και πυρηνικά όπλα σε υπόγειες, κάτω από το χιόνι, εγκαταστάσεις. Το “Project Iceworm” πάγωσε, λόγω κινδύνων. Γίνεται λόγος ακόμη και για πυρηνικό ατύχημα με επιπτώσεις στο περιβάλλον. Μέσω της Γροιλανδίας οι ΗΠΑ λειτουργούν: Α) Μετεωρολογικό Κέντρο, που είναι σημαντικό, για ναυτιλιακούς, εμπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Β) Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για βαλλιστικούς και άλλους πυραύλους, τύπου «Κρουζ», που είναι δυνατό να εκτοξεύονται από τη Ρωσία ή από άλλου. Γ) Τη διαστημική Βάση Pittuffik (στα βορειοδυτικά). Δ) Η ανάσχεση των ΗΠΑ έναντι Ρωσίας και Κίνας στον εμπορικό, οικονομικό και στρατιωτικό ανταγωνισμό της παγκόσμιας ηγεμονίας και δη των σημαντικών στρατηγικών - γεωπολιτικών σημείων (chokepoints). Η ανάσχεση έναντι της Ρωσίας έχει ιδιαίτερο στρατιωτικό χαρακτήρα, λόγω της εγγύτητας μεταξύ των δυο χωρών και των διαφόρων κινήσεων στις οποίες προέβη η Μόσχα (βλέπε παρακάτω).
Ο χάρτης αποτυπώνει τα πλεονεκτήματα που έχει η εμπορική ναυτιλία και η παγκόσμια οικονομία από τα δρομολόγια μέσω Αρκτικών οδών για τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Ιαπωνία, την Κίνα, καθώς και την Ευρώπη. Για παράδειγμα, ένα δρομολόγιο από Νέα Υόρκη μέσω Παναμά προς Τόκιο είναι 18.200 χιλιόμετρα και άλλα 2.000 χιλιόμετρα ώς την Κίνα, δηλαδή 20.200 χιλιόμετρα. Αντιθέτως, εάν το ίδιο πλοίο ακολουθήσει πορεία από τον Βερίγγειο Πορθμό καλύπτει 14.000 χιλιόμετρα ώς το Τόκιο και 16.000 χιλιόμετρα ώς την Κίνα. Από τη Σανγκάη στο Ρότερνταμ μέσω Αρκτικού είναι 15.000 χιλιόμετρα, ενώ μέσω Σουέζ 19.000 χιλιόμετρα και από Τόκιο 21.000 χιλιόμετρα.
Τα φυλάκια της Ρωσίας
Η Ρωσία ανακάμπτει και μπαίνει δυναμικά στην παγκόσμια σκηνή με τις εξής κινήσεις στην περιοχή της Γροιλανδίας και του Ανταρκτικού: Πρώτο, επανδρώνει εκ νέου 50 λιμάνια και αεροδρόμια στην Αρκτική. Δεύτερο, από το 2024 ενεργοποιεί 475 οχυρά που διατηρούσε στην περιοχή κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Τρίτο, πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, διενήργησε το 2020 ασκήσεις στη Βερίγγειο Θάλασσα. Εκεί όπου συνορεύει στον Αρκτικό με τις ΗΠΑ και μπορεί όποιος έχει ισχύ να ελέγχει το βορειοδυτικό και το βορειοανατολικό πέρασμα και τα βασικά θαλάσσια δρομολόγια μέσω Αρκτικής. Το 2021 η Ρωσία, λόγω του ότι δεν ήταν τόσο ψυχρό έτος, χρησιμοποίησε την οδό της Αρκτικής κατά τη χειμερινή περίοδο χωρίς να χρησιμοποιήσει παγοθραυστικά. Τι επόμενες χρονιές η κατάσταση δεν ήταν η ίδια. Ούτως ή άλλως η Ρωσία έχει φτιάξει πλέον μεγάλα παγοθραυστικά, έναν ιδιαίτερο στόλο, για να έχει την ευκαιρία και τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί την οδό του Ανταρκτικού κατά τη χειμερινή περίοδο περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν.
Οι επενδύσεις της Κίνας και το ουράνιο
Ανάλογο στόλο έχει δημιουργήσει και η Κίνα, η οποία διαθέτει σύγχρονα παγοθραυστικά και συνεργάζεται με τη Ρωσία. Από το 2012 ώς το 2017 έχει επενδύσει σε οκτώ περιοχές της Αρκτικής ποσό της τάξης των 450 δις δολαρίων. Ταυτοχρόνως, η Κίνα με τις επενδύσεις της: 1) Έχει εμπλακεί ενεργά στη βιομηχανία σιδήρου και στην εκμετάλλευση ουρανίου στη Γροιλανδία. 2) Έχει ποντίσει καλώδια και έχει αναπτύξει άλλες εγκαταστάσεις στο πλαίσιο του κυβερνοχώρου, σε μια προσπάθεια ελέγχου της περιοχής για να δημιουργήσει δικές της συνθήκες ασφάλειας, αφού οι επενδύσεις της είναι συναφείς με το γεγονός ότι με τον δρόμο της Αρκτικής κερδίζει χρόνο και χρήμα. Αυξάνει την ανταγωνιστικότητά της.
Η Διώρυγα του Παναμά
Καθόλου τυχαία δεν είναι η κινεζική εμπλοκή στο Κανάλι ή Διώρυγα του Παναμά και οι ανησυχίες και οι προειδοποιήσεις του Τραμπ, προτού αναλάβει την εξουσία. Είναι ένα άλλο στρατηγικό και γεωπολιτικό σημείο, το οποίο έφτιαξαν οι ΗΠΑ για δικούς τους στρατιωτικούς και οικονομικούς - εμπορικούς σκοπούς στη «δική τους Ήπειρο», αλλά τώρα διαπιστώνουν την κινεζική απειλή στην περιοχή τους μέσω επενδύσεως. Η Διώρυγα του Παναμά είναι το δεύτερο μετά το Σουέζ σημείο μεταφοράς εμπορευμάτων, αφού, εκτός των άλλων, ενώνει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό και μπορούν να το διασχίζουν περί τα 50 πλοία την ημέρα.
Δυο κινεζικές εταιρείες, η Landbridge Group και η CK Hutchison Holdings, με έδρα το Χονγκ Κονγκ , έχουν αναλάβει τη λειτουργία των λιμανιών στις δυο εισόδους του καναλιού. Αυτή η παρουσία προκαλεί ανησυχίες στις ΗΠΑ. Ότι, δηλαδή, οι υποδομές αυτές μπορούν να έχουν διπλή χρήση, ακόμη και στρατιωτική, εκτός της οικονομικής και εμπορικής επιρροής που αποκτά η Κίνα στον Παναμά και στη Λατινική Αμερική. Από την άλλη, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να ασκούν σημαντική επιρροή επί του Παναμά, ως ο κύριος χρήστης, που είναι η Αμερική, της Διώρυγας, συνιστώντας τον κύριο πάροχο άμεσων ξένων επενδύσεων στον Παναμά που φτάνει το ποσό των 3,8 δις δολαρίων ετησίως.
Τα κεκτημένα
Πρόσθετα, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι έχουν κεκτημένα δικαιώματα επί της Διώρυγας του Παναμά, διότι: Α) Το 1903 οι ΗΠΑ υποστήριξαν την ανεξαρτησία του Παναμά, με τον Πρόεδρο Θιοντόρ Ρούσβελτ να εφαρμόζει στην πράξη τη «διπλωματία των κανονιοφόρων» για ν’ αποτρέψει τους Κολομβιανούς που αντιδρούσαν. Ως αντάλλαγμα για τη στήριξή τους προς τον Παναμά, οι ΗΠΑ πήραν τη Συνθήκη Hay-Bunau-Varilla. Η Συνθήκη αυτή παρείχε στις ΗΠΑ διαρκή έλεγχο επί ενός καναλιού με πλάτος τότε δέκα μιλίων. Το αντίτιμο ήταν δέκα εκατομμύρια δολάρια και 250.000 δολάρια κατ’ έτος. Το κανάλι που φτιάχτηκε από τις ΗΠΑ στη συνέχεια είναι μεν δείγμα αξιόλογης μηχανικής, αλλά η συμφωνία τού 1903 πυροδότησε κατά καιρούς αντιδράσεις ως προς τις παραβιάσεις της κυριαρχίας του Παναμά. Το 1997, σε μια κίνηση καλής θελήσεως, ο Πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ προχώρησε στην υπογραφή δυο νέων Συνθηκών με τον Παναμά, για να βελτιώσει τις σχέσεις των δυο χωρών. Η μια προνοούσε τη μεταφορά της κυριαρχίας της Διώρυγας στον Παναμά με το τέλος της χιλιετίας και η δεύτερη τη μόνιμη ουδετερότητα του καθεστώτος του Καναλιού. Η Γερουσία επικύρωσε τη διπλή συμφωνία στις 31 Δεκεμβρίου 1999.
Το τόξο της Μεσογείου, η Τουρκία, η Κύπρος και η Ελλάδα
Προφανώς, είναι αυτήν τη συμφωνία που δεν μπορεί να χωνέψει ο Τραμπ, του οποίου η πολιτική ανάσχεσης προς την Κίνα δεν σταματά στη Γροιλανδία ή στον Παναμά. Θέλει να ανασχέσει την Κίνα και τη Ρωσία στη γειτονιά τους. Από το 2018 η Κίνα υποσχέθηκε, εκτός των άλλων, τη δημιουργία του «Πολικού Δρόμου του Μεταξιού» ως συμπληρωματικού εκείνου του Μεταξιού προς την Ευρώπη τόσο επί του εδάφους όσο και στη θάλασσα. Πρόκειται για άλλη μια κίνηση ενόψει του 2030, έτος κατά το οποίο οι οικονομικές προβλέψεις θέλουν την Κίνα να ξεπερνά στην παγκόσμια κατάταξη τις ΗΠΑ. Σε αυτόν τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού εμπίπτει και Κύπρος, λόγω της εγγύτητάς της με το Σουέζ, αλλά και για τους εξής πρόσθετους λόγους: 1. Θαλάσσιες οδοί προς Αλεξανδρέττα, Αιγαίο και Κρήτη και από εκεί προς το Γιβραλτάρ. 2. Πέρασμα για Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
Αυτός ο παγκόσμιος χάρτης αποτυπώνει με τη μαύρη συνεχή γραμμή, με τη μορφή τόξου, την ανάσχεση των ΗΠΑ έναντι της Κίνας και της Ρωσίας. Σημαντικός είναι ο ρόλος της Τουρκίας για την αποτροπή της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα και της Κίνας μέσω των τουρκογενών χωρών τις οποίες ελέγχει η Άγκυρα. Στον χάρτη αποτυπώνονται με κόκκινες κουκκίδες σημαντικά chokepoints, μεταξύ των οποίων εκείνο του Παναμά, καθώς και του Σουέζ. Η Κύπρος και η περιοχή μας εμφανίζει εκ των πραγμάτων παγκόσμιο γεωπολιτικό ενδιαφέρον ως πέρασμα μεταξύ τριών Ηπείρων (Ευρώπη, Αφρική και Ασία). Καθόλου τυχαία δεν είναι η τουρκική Γαλάζια Πατρίδα ως τμήμα της νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που στοχεύει στον έλεγχο θαλάσσιων οδών από και προς το Σουέζ και το Αιγαίο για τα δρομολόγια από και προς τη Μαύρη Θάλασσα. Εκ των πραγμάτων, το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα από την Ελλάδα στην Κύπρο με προέκταση στο Ισραήλ αποδεικνύεται μια σταθερή γεωπολιτική αξία και αποτροπή στον τουρκικό επεκτατισμό. Πλην, όμως, οι ηγεσίες μας δεν θέλουν να το αντιληφθούν…
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ΗΠΑ θεωρούν σημαντική την Τουρκία. Διότι, αφενός είναι η μόνη χώρα, και δη του ΝΑΤΟ, που έχει την ισχύ σε μιαν αποτρεπτική έναντι της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα απειλή και μέσω των τουρκογενών χωρών έναντι της Κίνας. Σημαντικό είναι το τόξο από τη Θράκη ώς την Κύπρο, στην περιφέρεια δηλαδή της κύριας ανάσχεσης, που είναι συναφής με τις θαλάσσιες οδούς και τον Δρόμο του Μεταξιού. Η Τουρκία αντιλαμβάνεται το σκηνικό και θέλει τον έλεγχο και της Κύπρου και του Αιγαίου για να είναι ο πολυτιμότερος σύμμαχος των ΗΠΑ. Και η θέση της αυτή ενισχύεται από την αδυναμία Κύπρου και Ελλάδας να ελέγξουν τον χώρο αυτό στο πλαίσιο του Δόγματος και της επέκτασής του προς το Ισραήλ, που διατηρεί σχέσεις Αθήνας - Σπάρτης με την Τουρκία.
Η Ευρώπη μακράν…
Όσο δε για τη Γροιλανδία, το μήλον της Έριδος, έχει κατοίκους της τάξης των 57 χιλιάδων και υπάρχουν τάσεις για να φύγει από το Βασίλειο της Δανίας και να ανεξαρτητοποιηθεί. Βλέπει τα οφέλη της να αυξάνονται. Το ίδιο όμως συμβαίνει με τους κινδύνους. Και εδώ είναι που επενδύει ο Τραμπ. Ότι, δηλαδή, οι ΗΠΑ είναι αυτές που θα προσφέρουν ασφάλεια στη Γροιλανδία είτε την αγοράσουν κανονικά είτε διά της πλαγίας οδού… Τώρα τι μπορεί να πει κάποιος για τους Ευρωπαίους; Αδύναμοι και ως ΕΕ και ως κράτη περιμένουν τις αποφάσεις και δη τους δασμούς του Τραμπ. Κείται μακράν η Γροιλανδία…
Μοντέλο τουρκολιβυκού μνημονίου στην ΑΟΖ της Κύπρου μέσω τζιχαντιστών - Η απειλή από τη Συρία και πώς μπορεί να χαθεί 8% από την κυπριακή ΑΟΖ
Πώς η Τουρκία κατέχει μιαν άλλη Κύπρο στη Συρία, γιατί η Ρωσία νιώθει «προδομένη» από τον Ερντογάν, το κουρδικό αγκάθι, η νίκη του «ισλαμικού έθνους» και το χαλιφάτο
• Τα διλήμματα των ΗΠΑ και εν δυνάμει απειλές κατά της Κύπρου
• Το νέο καθεστώς τη Συρίας και οι Βάσεις της Ρωσίας
Η Τουρκία θέλει να κρατεί τα κλειδιά της Συρίας, η οποία απαλλάσσεται μεν από τη δικτατορία του Άσαντ, αλλά τίθεται κάτω από τους σουνίτες τζιχαντιστές, παρακλάδια της Αλ Γκάιντα και του ISIS (Ισλαμικό Κράτος-Χαλιφάτο), που εμφανίζονται με νέα ρητορική προσέγγιση, έχοντας την προσδοκία να γίνουν διεθνώς αποδεκτοί και να επιβιώσουν.
Το μεγάλο αγκάθι για τους σχεδιασμούς της Άγκυρας είναι οι Κούρδοι και η δημιουργία αυτόνομης περιοχής στο πλαίσιο του νέου πολιτειακού συστήματος της Συρίας, η οποία, επί του παρόντος, ζει μεταξύ πανηγυρισμών, βομβαρδισμών, ανασφάλειας και αστάθειας. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει τις μεγάλες και περιφερειακές δυνάμεις, καθώς και τις γειτονικές χώρες, όπως η Κύπρος.
Εάν, δε, το νέο καθεστώς της Συρίας τεθεί υπό τουρκική εποπτεία, αναδύεται μια νέα απειλή: Κατά πόσον το μοντέλο του τουρκολιβυκού μνημονίου θα μεταφερθεί και στη δική μας περίπτωση, που θα αφορά καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Συρίας. Και είναι αυτό ζήτημα που θα πρέπει να μας απασχολεί από τώρα στη λογική και πρακτική της αποτρεπτικής διπλωματίας.
Το κοκτέιλ της Συρίας
Η Συρία μοιάζει με ένα κουβάρι ή, κατά το ορθότερον, με ένα εκρηκτικό κοκτέιλ από εξωτερικούς και εσωτερικούς δρώντες, που τρώνε, κατά την καθομιλουμένη, τα μουστάκια τους. Οι δρώντες αυτοί καταγράφονται ως εξής:
Εξωτερικοί: 1. Τουρκία, 2. Ιράν, 3. Ρωσία, 4. ΗΠΑ, 5. Ισραήλ. Απούσα είναι η ΕΕ.
Εσωτερικοί: Το 74% των Σύρων είναι Σουνίτες, το 12% Αλεβίτες (Αλαουίτες) και 10% Χριστιανοί. Στη Συρία κατοικούν επίσης 600 χιλιάδες Δρούζοι ως εθνική ομάδα με ιδιαίτερο θρησκευτικό χαρακτήρα.
1. HTS: (Η σουνιτική τζιχαντιστική Οργάνωση Ταχρίρ αλ Σαμ) με ηγέτη τον Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζολάνι, ο οποίος είναι επικηρυγμένος από τις ΗΠΑ με 10 εκ. δολάρια, λόγω της δράσης του με την Αλ Κάιντα και τον ISIS. 2. DF (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις). Πρόκειται για τους Κούρδους, που έχουν ως ραχοκοκκαλιά την κουρδική πολιτοφυλακή YPG (Μονάδες Προστασίας του Λαού), που φτάνουν τους 50 χιλιάδες μαχητές. Φημίζεται για τη δράση των γυναικείων τμημάτων της.
2. Συριακός Απελευθερωτικός Στρατός.
3. Southern Operations Command (Νότια Διοίκηση Επιχειρήσεων), που αποτελείται από διάφορες αντάρτικες ομάδες στον Νότο.
4. Ένοπλες ομάδες χωρίς συγκεκριμένη ταυτότητα.
Στον δρόμο που χάραξε η Άγκυρα…
Η Τουρκία έχει εκμεταλλευθεί τις συγκυρίες και επιδίδεται σε έναν proxy war. Σε αρκετές περιπτώσεις έχει άμεση εμπλοκή. Ήταν αυτή που άνοιξε τον δρόμο με βολές πυροβολικού και την αεροπορία της εκεί και όπου χρειάστηκε, για να προχωρήσει στην ανατροπή του Άσαντ, και προσδοκά ότι το νέο καθεστώς θα είναι φιλικά προς την ίδια διακείμενο, αν όχι ελεγχόμενο. Πόσο ελεγχόμενοι μπορεί να είναι οι Σουνίτες τζιχαντιστές είναι θέμα προς συζήτηση. Η Άγκυρα, πάντως, εκμεταλλεύθηκε:
1) Τη μεταβατική περίοδο στις ΗΠΑ. Την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο.
2) Την αποδυνάμωση του Άσαντ λόγω του χρόνιου πολέμου και την κούραση του στρατού του, που ήταν αποκαμωμένος. Χωρίς ηθικό και χωρίς κίνητρο και αντιστάσεις, αφού και η οικονομική εσωτερική κατάσταση ήταν άθλια.
3) Την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ λόγω των πληγμάτων που δέχθηκε από βομβαρδιστικά των ΗΠΑ, της Βρετανίας και του Ισραήλ ως σύμμαχος που ήταν του Ιράν στον πόλεμο της Γάζας και ευρύτερα.
4) Την αποδυνάμωση της Ρωσίας και του Ιράν. Η μεν πρώτη ασχολείται με τον πόλεμο της Ουκρανίας, η δε δεύτερη με τη Γάζα, τον Λίβανο κ.λπ. Αμφότερες ήταν από τις προστάτιδες χώρες του καθεστώτος Άσαντ.
5) Την ίδια την παρουσία των τουρκικών στρατευμάτων εντός της Συρίας στη λεγόμενη ζώνη ασφαλείας, που έχει έκταση σχεδόν ίδια με αυτήν της Κύπρου.
Ο διάδρομος του Ιράν
Το Ιράν χάνει από το Ισραήλ στην Παλαιστίνη, χάνει στον Λίβανο και τώρα του κλείνεται ο διάδρομος Τεχεράνης, Βαγδάτης, Δαμασκού, Βηρυτού, επί τη βάσει του οποίου τροφοδοτείτο και ενεργούσε η Χεζμπολάχ. Γιατί; Διότι πλέον η κατάσταση είναι κάτω από τον έλεγχο των Σουνιτών και δη των φανατικών, που έχουν το βάρος της απόδειξης ότι έχουν απαλλαγεί από τις θρησκευτικές και πολιτικές ιδεολογίες της Αλ Κάιντα και του ISIS περί του περιφερειακού και παγκόσμιου χαλιφάτου. Γεγονός που τους καθιστά όχι μόνο εχθρούς της Δύσης, αλλά και του σιιτικού Ιράν, το οποίο ρίχνεται σε μεγαλύτερη απομόνωση.
Ρωσικές Βάσεις
Οι Ρώσοι από την πλευρά τους αισθάνονται, όπως δήλωναν διπλωματικές πηγές, «προδομένοι» από τους Τούρκους, διότι συγκατοικούσαν σε κάποιες περιοχές μαζί τους και είχαν τον Άσαντ υπό τη δική τους προστασία. Συν του ότι διαθέτουν στη Συρία, και δη στην Ανατολική Μεσόγειο, τις δυο μοναδικές τους Βάσεις, τη μια που είναι ναυτική στην Ταρτούς και την άλλη που είναι αεροπορική στη Λατάκεια. Ως εκ τούτου, ουδόλως θα ήθελαν να τις χάσουν. Ερώτημα: Θα τολμήσει το νέο καθεστώς να βγάλει τους Ρώσους έξω; Τα πρώτα μηνύματα είναι ότι οι Βάσεις θα μείνουν. Αλλά ποιος μπορεί να ελέγξει εάν ομάδες φανατικών τζιχαντιστών θα στραφούν εναντίον των ρωσικών Βάσεων; Οι φανατικοί τζιχαντιστές δεν είναι μόνο εχθροί των Δυτικών - Χριστιανών και μη - αλλά και των Ορθόδοξων Ρώσων. Έως τώρα, οι όποιες ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις προέβαλλαν τον επιχείρημα ότι ήταν νόμιμα στη Συρία, διότι είχαν επίσημα κληθεί από τη νόμιμη Κυβέρνηση. Αυτό λέει και το Διεθνές Δίκαιο. Με τη νέα επαναστατική κατάσταση, όμως, τι θα συμβεί; Επί τούτου υπάρχει και κάτι άλλο: Πρέπει πρώτα η νέα επαναστατική κυβέρνηση να αναγνωριστεί διεθνώς. Και δη από τις υπερδυνάμεις και τον ισλαμικό αραβικό κόσμο.
Το role model του Ερντογάν
Κυρίως η Δύση και δη οι ΗΠΑ θέλουν να δουν πώς θα εξελιχθεί το νέο καθεστώς, εάν θα γίνει σύνταγμα και εκλογές, εάν θα είναι δημοκρατικές και ποιοι θα λάβουν μέρος σε ένα μοντέλο αυτόνομων π.χ. περιοχών σε μια ομοσπονδία, παρόμοια με εκείνην του Ιράκ, στο οποίο όμως οι ΗΠΑ διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο. Εδώ, ποιος θα τον έχει αυτόν τον ρόλο; Μήπως η Τουρκία, που στηρίζει το νέο καθεστώς και της οποίας ο ηγέτης, δηλαδή ο Ερντογάν, εφήρμοσε ένα «μετριοπαθές Ισλάμ», στη δική του χώρα, που προσδοκούσαν οι Δυτικοί πριν από 20 χρόνια ότι θα ήταν ένα role model για άλλα μουσουλμανικά κράτη; Πώς, όμως, μπορούν τα παρακλάδια του ISIS και της Αλ Κάιντα να υιοθετήσουν ένα πολιτειακό σύστημα μετριοπαθούς Ισλάμ; Και ποια θα είναι η αντίδραση του Ιράν σε ένα τέτοιο σενάριο, καθώς και του Ισραήλ; Θα δεχθεί το Ιράν να εφαρμοστεί ένα σουνιτικό κράτος εχθρικό προς αυτό; Τι όμως δύναται να πράξει στην παρούσα φάση, όταν τόσο το ίδιο όσο και η Ρωσία βρέθηκαν με την πλάτη στον τοίχο;
Η αντίδραση του Ισραήλ
Όσο δε για το Ισραήλ, τι θα προτιμούσε; Έναν αποδυναμωμένο Άσαντ σε εμφύλιο πόλεμο ή ένα ισλαμικό σουνιτικό καθεστώς υπό τουρκικό έλεγχο; Ούτως ή άλλως το Ισραήλ, σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ, έχει προχωρήσει στις εξής κινήσεις:
A) Δημιουργία ζώνης ασφαλείας κάτω από τα υψώματα Γκολάν, από τα οποία το Ισραήλ μπορεί με το πυροβολικό του να πλήττει τη Δαμασκό. Άλλωστε, με την υφιστάμενη κατάσταση, έχει τη δυνατότητα να προελάσει ώς την πρωτεύουσα της Συρίας. Ερωτήματα: Θα μείνει η Τουρκία με τα χέρια σταυρωμένα; Και πώς θα κρατήσει μια περιοχή που θα έχει εχθρικό πληθυσμό και αντάρτικα καλά εκπαιδευμένα σώματα τζιχαντιστών; Πώς θα ανταποκριθεί σε τρεις πολέμους, δηλαδή στην Παλαιστίνη, στον Λίβανο και τη Συρία;
B) Βομβαρδίζει μαζί με τις ΗΠΑ στρατιωτικές εγκαταστάσεις και στρατόπεδα ή άλλες εν δυνάμει απειλές, είτε αυτές ανήκαν στον Συριακό Στρατό είτε στη Χεζμπολάχ είτε στον ISIS και σε Σουνίτες τζιχαντιστές. Πρόκειται για τα “preemptive strikes”. Εκ των πραγμάτων υπάρχει ο κίνδυνος του proxy war. Δηλαδή, να χρησιμοποιήσει η Τουρκία Σουνίτες τζιχαντιστές για να δημιουργήσει προβλήματα στο Ισραήλ στην περιοχή των υψωμάτων Γκολάν.
Το «ισλαμικό έθνος» και οι ΗΠΑ
Το ερώτημα για το νέο καθεστώς είναι εάν πρώτα θα συγκροτηθεί, αν θα διατηρηθεί ή εάν θα δημιουργηθεί μια διαρκής χαοτική κατάσταση, χειρότερη από εκείνην που υπήρχε επί Άσαντ. Για να διατηρηθεί στην εξουσία, χρειάζεται τη διεθνή αναγνώριση και στήριξη. Θα την δώσουν οι ΗΠΑ της διακυβέρνησης Τραμπ; Πώς θα ανεχθούν στην εξουσία παρακλάδια του ISIS και της Αλ Κάιντα, όταν ο Τραμπ ήταν αυτός που διέλυσε το Ισλαμικό Κράτος όταν ανήλθε στην εξουσία κατά την προηγούμενη θητεία του; Βεβαίως, ο Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζολάνι εμφανίζεται ανεκτικός, όπως τονίζει, έναντι των υπολοίπων θρησκευτικών κοινοτήτων και ιδεολογιών ή εθνοτήτων όπως οι Κούρδοι. Τι, όμως, είπε στις πρώτες δηλώσεις του; Αυτή η νίκη ανήκει στο «ισλαμικό έθνος»… Όχι απλώς στη Συρία. Ξεπερνά τα κρατικά όρια και ταυτίζει τη θρησκεία με το έθνος. Μια τέτοια θέση παραπέμπει ή όχι στο περιφερειακό ή παγκόσμιο χαλιφάτο των φανατικών ισλαμιστών με κώδικα διοίκησης τον θρησκευτικό νόμο, δηλαδή της Σαρία. Θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να ανεχθούν ένα τέτοιο καθεστώς ως αντίβαρο του Ιράν στη βάση του κλασικού ρεαλισμού; Ότι δηλαδή δεν ενδιαφέρει εάν αυτό το κράτος είναι δημοκρατικό ή θεοκρατικό, φτάνει να κάνει τη δουλειά του για τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Και πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ σε μια τέτοια εξέλιξη; Θα συνιστά μεν θετική εξέλιξη μια διαμάχη της νέας συριακής κυβέρνησης με το Ιράν, αλλά θα ήταν από την άλλη ήσυχο το Ισραήλ με τους Σουνίτες τζιχαντιστές να βρίσκονται στα σύνορά του; Από την άλλη, ο Αλ Τζολάνι θα πουλήσει τη θρησκευτική του ιδεολογία και πολιτική ταυτότητα των τζιχαντιστών για να κρατηθεί στην εξουσία με την αποδοχή των ΗΠΑ και της Τουρκίας; Θα έρθει ή όχι σε σύγκρουση με τους δικούς του ανθρώπους; Θα εξελιχθεί τελικά ή όχι ένας νέος δικτάτορας -ή ο ίδιος ή εγκάθετοί του- για να παραμείνει στην εξουσία; Ή θα προκληθεί νέος εμφύλιος; Θα δεχθεί η Δύση ένα σουνιτικό Ιράν στη Συρία με ή χωρίς απατηλό προσωπείο;
Απειλές και Κύπρος
Αυτά και πολλά άλλα συμβαίνουν δίπλα μας. Ο ίδιος ο Ερντογάν επαίρεται ότι αυτός στήριξε τους Σουνίτες τζιχαντιστές και ανέτρεψε τον Άσαντ. Συναφώς εγείρονται τα ακόλουθα ερωτήματα, που θα ήταν δυνατό να εξελιχθούν σε απειλές στην περίπτωση που το νέο καθεστώς της Συρίας τεθεί υπό τον έλεγχο ή την επιρροή της Άγκυρας:
1. Θα είναι οι τζιχαντιστές της Συρίας μια proxy απειλή σε βάρος της Κύπρου; Μια, δηλαδή, απειλή που θα προέρχεται μέσω Συρίας. Εδώ ο Ερντογάν το έπραξε μέσω Χεσμπολάχ, που ήταν Σιίτες, γιατί να μην το πράξει μέσω Σουνιτών;
2. Θα επηρεαστούν ή όχι τα ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και δη στην ΑΟΖ; Τι θα γίνει και πώς θα αντιμετωπιστεί μια συμφωνία Τουρκίας με το νέο καθεστώς της Συρίας, εάν το τελευταίο είναι υπό τη δική της επιρροή; (Βλέπε χάρτη και σενάρια).
3. Θα προκύψουν νέα προσφυγικά ρεύματα; Επί του παρόντος υπάρχει μια τάση επιστροφής των Σύρων, διότι, ως επί το πλείστον, εκείνοι που είχαν φύγει δεν άντεχαν το καθεστώς Άσαντ. Τι θα συμβεί με αυτούς που επιστρέφουν όταν θα βρουν ενώπιόν τους μια χαώδη κατάσταση, όταν η οικονομία είναι διαλυμένη, δεν υπάρχουν εργασίες και εισοδήματα όπως στις ευρωπαϊκές χώρες και δη στην Κύπρο ή επιδόματα; Πώς θα αντιδράσει μέρος των Σύρων εάν δεν τους αρέσει το νέο καθεστώς και αν συνεχιστεί η πολιτική αστάθεια ή ακόμη και οι συγκρούσεις; Είναι πρόδηλον ότι η γειτονιά μας μπαίνει σε νέες περιπέτειες και σε μια νέα κινούμενη άμμο, γεμάτη εκρηκτικά…
Τουρκικές δυνάμεις, το βέτο στους Κούρδους και η Κύπρος
• Χάρτης αποτυπώνει τις τουρκικές δυνάμεις στη λεγόμενη ζώνη ασφαλείας εντός της Συρίας και πέριξ αυτής. Υπό τη δική τους στήριξη προήλασαν οι Σουνίτες τζιχαντιστές στη Δαμασκό. Είναι η περιοχή όπου εδρεύει η 2η Τουρκική Στρατιά και σε αυτήν υπάγεται το 6ο και 7ο Σώμα Σρατού, Μηχανοκίνητες Ταξιαρχίες, μεταξύ των οποίων και μια τεθωρακισμένη, δυο συντάγματα πυροβολικού (εκτοξευτές πυραύλων και αυτοκινούμενα πυροβόλα 155 χιλιοστών), καθώς και τρεις ταξιαρχίες ειδικών δυνάμεων. Η μία από αυτές είναι η λίαν προσφάτως δημιουργηθείσα, αυτή που βρίσκεται στην Χατάι, στην οποία αναφερθήκαμε στο πρόσφατο παρελθόν. Είναι δε η δημιουργία της συναφής με την αναβάθμιση της Δέκατης Αεροπορικής Βάσης στα Άδανα, καθώς και της Βάσης στη Μερσίνα. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Οι δυνάμεις αυτές στοχεύουν, εκτός των άλλων, και τους Κούρδους της Συρίας. Ήταν σαφής η Άγκυρα επί τούτου. Τους θεωρεί τρομοκράτες και δεν θα δεχθεί τη δημιουργία κουρδικού κράτους. Εννοεί άραγε ότι δεν θα δεχθεί καν αυτόνομη περιοχή στο πλαίσιο μιας νέας συριακής ομοσπονδίας; Αξιώνει, όμως, ισότιμη κυριαρχία στην Κύπρο και δυο κράτη… Και αυτό, παρότι οι Κούρδοι είναι γηγενής πληθυσμός, που κατοικεί αιώνες εκεί και ουχί βιαίως μετακινηθέντες από τον νότο στον βορρά ή κουβαλητοί έποικοι ως αποτέλεσμα της εισβολής, όπως συνέβη στην Κύπρο. Στον βορρά, τόσο το έδαφος όσο και ο νόμιμος πληθυσμός σε ποσοστό 82% ανήκει στους Έλληνες του νησιού.
Τα επίχειρα μιας τουρκική κηδεμονίας στην ΑΟΖ…
• Εκ των πραγμάτων εγείρεται το εξής ερώτημα: Τι θα συμβεί εάν το νέο καθεστώς της Συρίας τεθεί υπό τον έλεγχο της Συρίας και υπογράψουν ΑΟΖ; Σενάριο πρώτο, εάν υιοθετηθεί η οριοθέτηση επί τη βάσει της μέσης γραμμής, η Τουρκία θα πάρει από την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας το 8%. Αυτό το 8% θεωρείται σήμερα ως να ανήκει στο ψευδοκράτος. Επί τη βάσει του ποσοστού αυτού η Τουρκία θα ελέγχει το 49% της Κυπριακής ΑΟΖ. Το υπόλοιπο 26% θεωρείται ως ΑΟΖ του ψευδοκράτους. Τουρκία και ψευδοκράτος παίρνουν το 75% της Κυπριακής ΑΟΖ. Ενδέχεται, δε, το 8% της κυπριακής ΑΟΖ, που θα προκύψει κατόπιν συμφωνίας με τη Συρία, να μεταβιβαστεί στο ψευδοκράτος. Το χείριστο σενάριο είναι εάν εμπλακεί ως δρων το ψευδοκράτος στην όποια συμφωνία Συρίας - Τουρκίας. Και όλ’ αυτά στο μοντέλο του τουρκολιβυκού μνημονίου, που μοιάζει σαν εφιάλτης. Το δεύτερο σενάριο είναι ενταγμένο στα όρια της Γαλάζιας Πατρίδας. Επί τη βάσει αυτού του σεναρίου η Τουρκία παίρνει 8% από την Κυπριακή ΑΟΖ και το 40% της συριακής.
Το πολεμικό σκηνικό και οι δρώντες
• Οι δυο χάρτες αποτυπώνουν την κατάσταση πριν από την έναρξη της προέλασης προς Δαμασκό και μετά από αυτήν, με όλους τους εμπλεκόμενους δρώντες, εσωτερικούς και εξωτερικούς. Πόσες δηλαδή στρατιωτικές Βάσεις και πού διέθεταν οι Ιρανοί (Χεζμπολάχ), οι Ρώσοι, οι ΗΠΑ, και πώς ήταν διατεταγμένες οι διάφορες φατρίες από τις κουρδικές περιοχές ώς τη ζώνη ασφαλείας της Τουρκίας, καθώς και οι πηγές του πετρελαίου που έχουν εξίσου μεγάλη σημασία. Μεγάλα τμήματα του πλούτου αυτού βρίσκονται εντός της περιοχής των Κούρδων, που έχουν εκ πρώτης όψεως τη συμπάθεια της διακυβέρνησης Τραμπ, αλλά και το ασίγαστο μίσος της Τουρκίας… Θα βρεθεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και οι συνεργάτες τους μεταξύ συμπληγάδων ως προς τη λήψη αποφάσεων ή όχι; Πώς θα συγκεράσει όλα αυτά τα συγκρουόμενα συμφέροντα; Από την πρώτη προεδρία Τραμπ ο αμερικανικός στρατός έχει αποσυρθεί γύρω από τις πετρελαιοπηγές στα σύνορα με το Ιράκ. Όσο δε για το Ισραήλ είναι πρόδηλον ότι έχει προχωρήσει σε μιαν άλλη ζώνη ασφαλείας κάτω από τα υψώματα Γκολάν. Τα μαύρα τόξα δείχνουν την προέλαση των Τούρκων σε κουρδικές περιοχές και των Κούρδων στα δυτικά του Ευφράτη.
Γιάννος Χαραλαμπίδης
.png)
