Μανώλης Κοττάκης
Αυξάνεται ο ριζοσπαστισμός κατά του καπιταλισμού των ελίτ που δεν περιλαμβάνει τα λαϊκά στρώματα – Από Αριστερά στην Αμερική και από Δεξιά στην Ευρώπη
Η Δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα σχεδιασμένο για την πειθώ. Πείθεις; Κερδίζεις! Δεν πείθεις; Χάνεις!
Ο καπιταλισμός, παρά τα αναμφισβήτητα ελαττώματά του, είναι το μόνο οικονομικό σύστημα στον κόσμο που έδωσε ευημερία, ανάπτυξη και εισόδημα στους πολλούς. Τους απάλλαξε από την φτώχεια. Ο υπαρκτός σοσιαλισμός που ήταν το αντίπαλο δέος «μας άφησε χρόνους». Το αρχικό μοντέλο του φιλελεύθερου δημοκρατικού καπιταλισμού ήταν σχεδόν επαναστατικό. Η ιδιοκτησία εφηύρε τον λαϊκό καπιταλισμό. Ο βιομήχανος Χένρι Φόρντ, που έβλεπε τους υπαλλήλους του και ως καταναλωτές, όχι μόνο ως εργαζομένους, τους διένειμε μετοχές. Τους έκανε συνεταίρους στην αγωνία.
Ο Μίλτον Φρίντμαν επινόησε, στο βιβλίο του «Ελεύθερος να διαλέξεις», το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Το οποίο βάπτισε με τον λάθος από επικοινωνιακής απόψεως όρο «αρνητικό εισόδημα». Ο Ντόναλντ Τράμπ κέρδισε προ διετίας τις προεδρικές εκλογές γιατί έκανε, αυτός ο εκατομμυριούχος ολιγάρχης, τεράστιο άνοιγμα στα λαϊκά στρώματα της «μέσα» Αμερικής. Στους εργάτες που ήθελαν να ανοίξουν ξανά οι βιομηχανίες στην ενδοχώρα. Στους αγρότες που είδαν τα προιόντα τους να εκτοπίζονται από τις αγορές. Στους Λατίνους. Στους νόμιμους μετανάστες που γοητεύτηκαν από τον αντιμεταναστευτικό του λόγο γιατί δεν ήθελαν και άλλους στα πόδια τους.
Προχθές ο Τράμπ έχασε πανηγυρικά τις ενδιάμεσες εκλογές. Η απάντηση στο γιατί είναι απλή: Αγνόησε τις πλειοψηφίες και ιδίως τα λαϊκά στρώματα. Υπέκυψε στους λίγους και έχασε τους πολλούς. Ταυτίστηκε με τον μόνο καπιταλισμό που ήξερε πριν επανεκλεγεί Πρόεδρος: Τον καπιταλισμό της «πωλήσεως του αέρα», ο οποίος είναι βραχυπρόθεσμα επωφελής αλλά μακροπρόθεσμα ελάχιστα παραγωγικός. Και όταν «σκάνε» οι φούσκες, «σκάει» και αυτός. Ταυτίστηκε με τον καπιταλισμό των «οπλάδων» που ήθελαν πολέμους και των λόμπυ που τον εκβίασαν με την λίστα Επστάιν για να χορέψει στον πολεμικό τους χορό.
Ικανοποίησε την ακόρεστη ολιγαρχία μεν, αλλά με την ιλιγγιώδη αύξηση των καυσίμων που έφερε ένας πόλεμος που δεν κατάφερε να νικήσει απογοήτευσε τις πλειοψηφίες. Στην πραγματικότητα, ο Τράμπ έχασε μέσα στην έδρα που δημιούργησε στην «μέσα» Αμερική. Διότι στην Ανατολική και την Δυτική ακτή δεν ήταν ποτέ δημοφιλής. Η εξήγηση αυτή δεν είναι όμως η μοναδική. Ούτε στέκεται ως εξήγηση ότι η ήττα οφείλεται στο ότι ήταν τσακωμένος με όλους. Και στις νίκες, τσακωμένος ήταν!
Έχασε για έναν ακόμη καινούργιο λόγο, που καλό είναι να τον προσέξουν οι ποικιλώνυμες ηγεσίες της χώρας μας! Έχασε γιατί στις καμπάνιες των υποψηφίων για την Γερουσία επικράτησε ο αφιλτράριστος ριζοσπαστικός λόγος της βασικής αριστερής συνιστώσας των Δημοκρατικών. Δεν υπερίσχυσε ο κεντρώος συστημικός λόγος της παλαιάς ηγετικής ομάδας των Δημοκρατικών. Η κρίση στον καπιταλισμό αλλάζει το κέντρο βάρους του πολιτικού εκκρεμούς, αλλάζει και τα κόμματα.
Τα αναγκάζει να μιλούν με γωνίες, τέρμα πιά τα «στρογγυλά». Τα κάνει επιθετικά. Ο νέος δημοκρατικός γερουσιαστής του Τέξας χαρακτήρισε «σφεντόνα» τον λαό στην μάχη του Δαυίδ με τον Γολιάθ. Η εκλογή μουσουλμάνων, των οποίων η θρησκεία αμφισβητεί τον καπιταλισμό στην οικονομική και ηθική βάση του, βάλλοντας ακόμη και κατά του «αμαρτωλού τόκου των τραπεζών», σε λίγο δεν θα είναι είδηση. Μετά τον δήμαρχο Λονδίνου, τον δήμαρχο Νέας Υόρκης, την δήμαρχο Βερολίνου, τώρα ο καπιταλισμός αποκτά φανατικούς ισλαμιστές γερουσιαστές στην καρδιά των αποφάσεών του.
Στην Ευρώπη, που η Αριστερά πλην της Γαλλίας διέρχεται βαθιά κρίση, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες του καπιταλισμού των πλουσίων αμφισβητούνται με ταυτοτικά χαρακτηριστικά από τα δεξιά. Η αποεθνικοποίηση της βιομηχανίας και των οικονομιών και η αγωνία να ανακτήσουν τα γκέμια οι κοινωνίες με προστατευτισμό είναι, για παράδειγμα, μέγα θέμα. Οι κοινωνίες, με πρώτη την βρεταννική το 2016, νιώθουν ότι χάνουν τον έλεγχο, καθώς ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, και θέλουν πάση θυσία να τον ανακτήσουν.
Τι πρωτότυπο μπορεί να συμβεί στην Ελλάδα, στην βάση του ότι, όπως είπε ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, «αμφισβητείται το υπάρχον κοινωνικό οικονομικό μοντέλο»; Να σας πω! Το πρωτότυπο μπορεί να είναι να ενωθούν, στις προσεχείς εκλογές, οι ριζοσπάστες του οικονομικού πατριωτισμού σε έναν φορέα για να αντιμετωπίσουν τους ενωμένους επίσης ρεαλιστές του συμβιβασμού. Το αποτέλεσμα στις ΗΠΑ μας δίνει ένα νέο υπόδειγμα εν όψει των προσεχών εκλογών λοιπόν και, κατά τη γνώμη μου, είναι αυτό: Η όξυνση του ριζοσπαστικού πολιτικού λόγου κάθε αποχρώσεως. Του ριζοσπαστικού λόγου της τεκμηριώσεως και της πράξεως όμως, όχι της θεωρίας και των συνθημάτων. Χωρίς άκρα και ακρότητες.
Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζώρτζια Μελόνι άλλαξε το κόμμα της, αλλά δεν άλλαξε την χώρα της. Συμβιβάστηκε με τα τζάκια και δείλιασε να την αλλάξει. Και αυτός είναι ο μεγαλύτερος εφιάλτης της. Τίποτε το χειρότερο από έναν αντισυστημικό πολιτικό που έγινε συστηματικότατος. Όσοι λοιπόν χαίρονται και νομίζουν ότι έχασε ο αγροίκος Τράμπ επειδή δεν έχει τρόπους, εξύβριζε τους πάντες, αποφάσιζε αυταρχικά μόνος και είχε τσακωθεί με την αλήθεια, χάνουν το δάσος.
Ο Τράμπ έχασε γιατί πρόδωσε τα λαϊκά στρώματα, ενώ αύξησε κατά πολλές δεκάδες εκατομμύρια την αξία της περιουσίας του. Δεν έχασε επειδή είναι ακροδεξιός. Έχασε γιατί απέτυχε να πείσει ότι νοιάζεται για το πολιτικό «ποίμνιό» του και γιατί πλήγωσε τα ευρέα λαϊκά στρώματα που το 2024 «πιάστηκαν» χέρι-χέρι για να ακουμπήσουν πάνω του. Η Δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα για την πειθώ λοιπόν. Οι λέξεις, οι ύβρεις και οι γκριμάτσες δεν ψηφίζουν. Τα αποτελέσματά της «ψηφίζουν». Και έχουν συνέπειες!
Πηγή: estianews.gr
.png)
