Νότης Μαριάς*
Μετά τη Γαλλία και η Γερμανία συνταράσσεται από διαδηλώσεις κατά της Πολεμικής Οικονομίας με την οποία ευθυγραμμίστηκε το Βερολίνο καθώς αποφάσισε «να επενδύσει περίπου 83 δισεκατομμύρια ευρώ σε αμυντικές προμήθειες έως τα τέλη του 2026» (www.capital.gr 23/9/2025).
Και όλα αυτά έχοντας πάρει το «πράσινο φως της ΕΕ για επανεξοπλισμό της Γερμανίας και αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης», όπως αναλύσαμε τον Σεπτέμβριο του 2025 (https://political.gr 27/9/2025 σελ. 33).
Όμως η κούρσα του γερμανικού επανεξοπλισμού οδήγησε σε αύξηση του ελλείμματος της Γερμανίας με τις «εαρινές προβλέψεις 2026 της Επιτροπής να προβλέπουν έλλειμμα ύψους 3,7 % του ΑΕΠ το 2026 και 4,1 % του ΑΕΠ το 2027» (https://eur-lex.europa.eu 1/9/2026, σελ. 3), παραβιάζοντας τα κριτήρια του Μάαστριχτ λόγω υπέρβασης της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ.
Έτσι το Συμβούλιο της ΕΕ στην από 10 Ιουλίου 2026 Σύστασή του προς τη Γερμανία κάλεσε το Βερολίνο να σεβαστεί τον περίφημο κόφτη καθαρών δαπανών για το 2027 ζητώντας ταυτόχρονα να ενισχύσει τις «συνολικές δαπάνες και την ετοιμότητα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους» (https://eur-lex.europa.eu 1/9/2026, σελ. 10).
Όμως οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και κυρίως η νεολαία στη Γερμανία δεν ήταν διατεθειμένοι να δεχθούν τη μείωση των δαπανών για το κοινωνικό κράτος χάριν της Πολεμικής Οικονομίας.
Έτσι η επονομαζόμενη γενιά Ζ πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις που έγιναν σε δεκάδες πόλεις της Γερμανίας αντιδρώντας στην επαναφορά της στρατιωτικής θητείας (www.dw.com/el 31/10/2026) ζητώντας ταυτόχρονα αύξηση των κονδυλίων για την παιδεία και καλύτερες δουλειές (https://gr.euronews.com 1/11/2026).
Και όλα αυτά καθώς το Συμβούλιο της ΕΕ στην παραπάνω Σύσταση παραδέχεται τα χάλια του γερμανικού εκπαιδευτικού συστήματος επισημαίνοντας ότι «το 2022 το 46,6 % των μαθητών από μειονεκτούντα περιβάλλοντα δεν κατάφεραν να επιτύχουν το ελάχιστο αποδεκτό επίπεδο επάρκειας στα μαθηματικά, ποσοστό που συνιστά αξιοσημείωτη αύξηση από το 29,8 % το 2015» (https://eur-lex.europa.eu 1/9/2026, σελ.9).
Επιπλέον «σχεδόν ένας στους επτά νέους (ηλικίας 18-24 ετών) στη Γερμανία διαθέτει μηδενικό ή πολύ χαμηλό επίπεδο προσόντων και θεωρείται ότι έχει εγκαταλείψει πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στη Γερμανία, το οποίο μάλιστα έχει αυξηθεί από το 2021, είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ (13,1 % το 2025)» (σελ.9).
Έτσι «στο τέλος του 2025, σχεδόν το 30 % των εταιρειών ανέφεραν ότι πλήττονται από ελλείψεις εργατικού δυναμικού και το ποσοστό κενών θέσεων παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ» (σελ.3), με τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού να
«επιδεινώνονται από τις ελλείψεις δεξιοτήτων και τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων». Τέλος «ο μέσος όρος δεδουλευμένων ωρών ανά εργαζόμενο είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ και εξακολουθεί να μειώνεται. Αυτό εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι οι μισές γυναίκες εργαζόμενες τελούν υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης» (σελ. 9) που είναι «ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στην ΕΕ» και οφείλεται στην υποστελέχωση στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα και στα ολοήμερα σχολεία.
Μάλιστα «εκτιμάται ότι επί του παρόντος λείπουν 300.000 θέσεις σε δομές παιδικής φροντίδας και νηπιαγωγεία και ότι πρέπει ακόμη να δημιουργηθούν 150.000 θέσεις σε ολοήμερα σχολεία έως το 2029» (σελ.9).
Παρόλα αυτά το Συμβούλιο της ΕΕ ζητά από το Βερολίνο «να αυξήσει την προσφορά εργατικού δυναμικού και να αντιμετωπίσει την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων, ιδίως με την αύξηση των δεδουλευμένων ωρών» (σελ.11).
*Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com
.png)
