Κογκρέσο: Το πλήρες κείμενο του ψηφίσματος για τους κινητήρες στα ΚΑΑΝ αποκαλύπτει διακρατική συμφωνία ΗΠΑ – Τουρκίας και πώληση τεχνογνωσίας
Γράφει ο Νίκος Μιχαλόπουλος
Την 1η Ιουλίου κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ από τη βουλευτή Dina Titus, σχέδιο κοινού ψηφίσματος (Joint Resolution), με το οποίο ζητείται από το Κογκρέσο να απορρίψει την προτεινόμενη αμερικανική πώληση στρατιωτικού υλικού προς την Τουρκία.
Το ψήφισμα αφορά την απαγόρευση της πώλησης αμυντικών ειδών, αμυντικών υπηρεσιών και τεχνικών δεδομένων που απαιτούνται για την ενσωμάτωση, εγκατάσταση, πιστοποίηση και δοκιμές των κινητήρων F110-GE-129E/F στο τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος TF-X (γνωστό και ως KAAN).
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε ενημερώσει το Κογκρέσο ότι προτίθεται να εγκρίνει την παροχή τεχνικής υποστήριξης και σχετικού εξοπλισμού για τους αμερικανικούς κινητήρες που θα χρησιμοποιηθούν στο τουρκικό πρόγραμμα μαχητικού αεροσκάφους, με την βουλευτή, η οποία έχει ελληνικές ρίζες, να προωθεί το ψήφισμα ώστε το Κογκρέσο να μπλοκάρει αυτή την πώληση.
Για να αποκτήσει νομική ισχύ, το ψήφισμα θα έπρεπε να εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Το πλήρες κείμενο του σχεδίου κοινού ψηφίσματος
Το κείμενο του σχεδίου βρέθηκε και το παρουσιάζεται παρακάτω μεταφρασμένο στα Ελληνικά:
119ο ΚΟΓΚΡΕΣΟ
2η Σύνοδος
Κοινό Ψήφισμα
Περί της έκφρασης της αποδοκιμασίας του Κογκρέσου αναφορικά με την προτεινόμενη διακρατική πώληση προς την Τουρκική Δημοκρατία ορισμένων αμυντικών ειδών και υπηρεσιών.
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων
Η κυρία Titus κατέθεσε το ακόλουθο κοινό ψήφισμα, το οποίο παραπέμφθηκε στην αρμόδια Επιτροπή.
ΚΟΙΝΟ ΨΗΦΙΣΜΑ
Περί της έκφρασης της αποδοκιμασίας του Κογκρέσου αναφορικά με την προτεινόμενη διακρατική πώληση προς την Τουρκική Δημοκρατία ορισμένων αμυντικών ειδών και υπηρεσιών.
Αποφασίζεται από τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, συνεδριάζουσες ως Κογκρέσο, ότι:
Η ακόλουθη προτεινόμενη Διακρατική Στρατιωτική Πώληση (Foreign Military Sale – FMS) προς την Τουρκική Δημοκρατία απαγορεύεται:
Η πώληση των κατωτέρω αμυντικών ειδών και αμυντικών υπηρεσιών, όπως περιγράφονται στο έγγραφο διαβίβασης (Transmittal) υπ’ αριθ. 24-051, το οποίο υποβλήθηκε στο Κογκρέσο στις 24 Ιουνίου 2026, σύμφωνα με το άρθρο 36(c) του Νόμου περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act, 22 U.S.C. § 2776(c)), και αφορά:
αμυντικά είδη,
αμυντικές υπηρεσίες, και
τεχνικά δεδομένα,
τα οποία προορίζονται για την υποστήριξη της ολοκλήρωσης (integration), εγκατάστασης, εξωτερικής τροποποίησης, τεχνικής πιστοποίησης καταλληλότητας (qualification), τελικής πιστοποίησης (certification), συναρμολόγησης και δοκιμών των κινητήρων F110-GE-129E/F, που προορίζονται για το αεροσκάφος TF-X.
Μέσω σύμβασης της Αμερικάνικης Κυβέρνησης με την Τουρκία η πώληση
Δυο πράγματα διαβάζουμε στο κείμενο του σχεδίου ψηφίσματος.
Το πρώτο και πολύ σημαντικό είναι ότι η πώληση θα πραγματοποιηθεί μέσω του προγράμματος Διακρατικής Στρατιωτικής Πώλησης – Foreign Military Sales (FMS) και όχι μέσω απευθείας εμπορικής πώλησης από τη Lockheed Martin ή τη GE Aerospace.
Η Διακρατική Στρατιωτική Πώληση (Foreign Military Sale – FMS) και η Άμεση Εμπορική Πώληση (Direct Commercial Sale – DCS) αποτελούν δύο διαφορετικά νομικά καθεστώτα μέσω των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες εξάγουν αμυντικό υλικό και στρατιωτική τεχνολογία σε ξένες χώρες.
Μέσω της Διακρατικής Πώλησης ο αγοραστής δεν αγοράζει απευθείας από μια αμερικάνικη εταιρεία, συγκεκριμένα εδώ από τη Lockheed Martin ή τη GE Aerospace.
Η διαδικασία της Διακρατικής Πώλησης ξεκινάει όταν μια ξένη κυβέρνηση (η Τουρκία συγκεκριμένα) ζητά την αγορά αμυντικού υλικού. Έπειτα η κυβέρνηση των ΗΠΑ εγκρίνει το αίτημα.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έπειτα είναι αυτή που αγοράζει από τον Αμερικανό κατασκευαστή.
Και τέλος η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα είναι αυτή που θα παραδώσει το υλικό στην Τουρκία
Ουσιαστικά η σύμβαση είναι απευθείας και μόνο μεταξύ Τούρκικης Δημοκρατίας και ΗΠΑ, ως συμβαλλόμενοι και όχι πχ Τουρκίας με GE Aerospace όπως γίνεται συνήθως.
Η συμφωνία έτσι καθίσταται μεν πιο ισχυρή για την Τουρκία αλλά και πιο ελεγχόμενη από την αμερικάνικη κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ως ο επίσημος συμβαλλόμενος μπορεί να ελέγχει το χρονοδιάγραμμα, τις ποσότητες, την εκπαίδευση, την τεχνική υποστήριξη και την τελική χρήση του υλικού.
Στην παρούσα φάση δεν πωλούνται κινητήρες, πωλείται τεχνογνωσία
Το δεύτερο σημαντικό σημείο που διαβάζουμε στο κείμενο είναι ότι το ψήφισμα δεν αφορά αποκλειστικά την προμήθεια κινητήρων, αλλά ένα ευρύτερο πακέτο αμυντικών ειδών, τεχνικών δεδομένων και υπηρεσιών που είναι απαραίτητα για την ενσωμάτωση, πιστοποίηση και δοκιμή των κινητήρων F110-GE-129E/F στο πρόγραμμα KAAN
Συγκεκριμένα, η προτεινόμενη πώληση περιλαμβάνει τεχνικά δεδομένα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την ενσωμάτωση (integration), την εγκατάσταση, τις εξωτερικές τροποποιήσεις, την τεχνική πιστοποίηση καταλληλότητας (qualification), την τελική πιστοποίηση (certification), τη συναρμολόγηση και τις δοκιμές των κινητήρων. Χωρίς αυτές τις υπηρεσίες, η πλήρης επιχειρησιακή αξιοποίηση των κινητήρων στο νέο τουρκικό μαχητικό καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής.
Για τον λόγο αυτό, η βουλευτής Dina Titus επέλεξε να καταθέσει το Κοινό Ψήφισμα, ουσιαστικά επιδιώκοντας να αποτρέψει όχι την πώληση ενός φυσικού προϊόντος, το οποίο στην παρούσα φάση δεν αναγράφεται ότι πωλείται, αλλά την παροχή της αμερικανικής τεχνικής υποστήριξης που θεωρείται απαραίτητη για την επιχειρησιακή ολοκλήρωση του προγράμματος KAAN.
Από όσο γνωρίζουμε το πρώτο πρωτότυπο του KAAN έχει ήδη πετάξει χρησιμοποιώντας κινητήρες F110, οι οποίοι προέρχονται από την οικογένεια κινητήρων που χρησιμοποιείται και στα τουρκικά F-16.
Δεν γνωρίζουμε αν οι φυσικοί κινητήρες έχουν ήδη κατασκευαστεί ή δεσμευθεί για την Τουρκία, ούτε αναφέρεται πουθενά ότι μέρος του υλικού έχει ήδη παραδοθεί ή αν η κοινοποίηση αφορά το σύνολο του πακέτου (υλικό, υπηρεσίες και τεχνικά δεδομένα) πριν από οποιαδήποτε παράδοση κινητήρα.
Πως μπορεί να μπλοκαριστεί η Διακρατική Πώληση
Η διαδικασία της Διακρατικής Πώλησης διεκπεραιώνεται από την Υπηρεσία Συνεργασίας Αμυντικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών (Defense Security Cooperation Agency – DSCA), η οποία ενεργεί για λογαριασμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ στο πλαίσιο του προγράμματος Διακρατικής Πώλησης (FMS).
Για τις σημαντικές προτεινόμενες πωλήσεις αμυντικού υλικού, υπηρεσιών ή τεχνικών δεδομένων προς ξένα κράτη, η εκτελεστική εξουσία υποχρεούται, σύμφωνα με τον Νόμο περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act – AECA), να κοινοποιεί επισήμως την πρόθεση της στο Κογκρέσο, όπως και έκανε
Από τη στιγμή της κοινοποίησης αρχίζει να τρέχει η προβλεπόμενη από τον νόμο περίοδος κοινοβουλευτικού ελέγχου, κατά την οποία το Κογκρέσο δύναται, εφόσον διαφωνεί με την προτεινόμενη πώληση, να καταθέσει και να εξετάσει Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας (Joint Resolution of Disapproval), όπως αυτό που κατατέθηκε την 1η Ιουλίου, με σκοπό να απαγορεύσει ή να αναστείλει την ολοκλήρωσή της.
Εφόσον το ψήφισμα εγκριθεί από τα δύο Σώματα του Κογκρέσου και αποκτήσει ισχύ νόμου, η συγκεκριμένη πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο ξεχωριστές πρωτοβουλίες της Dina Titus.
Το κοινό ψήφισμα που διαβάσαμε παραπάνω και μια επιστολή προς την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, συγκεκριμένα προς τον Πρόεδρο της πλειοψηφίας Ρεπουμπλικανό Steve Scalise και τον επικεφαλής της μειοψηφίας Δημοκρατικό Hakeem Jeffries.
Σε αυτήν, η βουλευτής Titus και ομάδα βουλευτών ζητούν από την ηγεσία να είναι έτοιμη να καταθέσει νέο Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας εάν η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρήσει να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 κατά παράβαση ή παράκαμψη των περιορισμών του νόμου CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act – Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων)
Η επιστολή των βουλευτών υποστηρίζει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό σύστημα S-400, οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε ισχύ, ο νόμος εξακολουθεί να απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία όσο δεν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, επομένως για όλα τα παραπάνω το Κογκρέσο πρέπει να είναι έτοιμο να αντιδράσει άμεσα αν η κυβέρνηση επιχειρήσει να προχωρήσει.
Πηγή: militaire.gr
.png)
