Σε νέα και πιο ώριμη φάση εισέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου (Vertical Corridor), καθώς για πρώτη φορά στην συνάντηση των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς στην Αθήνα συμμετέχουν και τις χώρες της δυτικής πλευράς του διαδρόμου, όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία, διευρύνοντας σημαντικά τη γεωγραφική εμβέλεια της πρωτοβουλίας.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται στον τελευταίο κύκλο προετοιμασίας πριν από την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στο τέλος του 2027 με τις χώρες της ΝΑ και της Κεντρικής Ευρώπης να επισπεύδουν τις κινήσεις τους για να διασφαλίσουν εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας, γράφει στο Energia.gr o Αδάμ Αδαμόπουλος.
Η σημερινή ευρεία τεχνική συνάντηση σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση από τον πολιτικό σχεδιασμό στην υλοποίηση του έργου. Στόχος πλέον δεν είναι μόνο ο καλύτερος συντονισμός των χωρών που συμμετείχαν μέχρι σήμερα, αλλά η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου σε ολόκληρη τη διαδρομή του, από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς LNG έως την Κεντρική Ευρώπη.
Η εξέλιξη ακολουθεί το θετικό αποτέλεσμα των ετήσιων δημοπρασιών δέσμευσης δυναμικότητας της 6ης Ιουλίου 2026 (δείτε σχετική ειδησεογραφία στο energia.gr, εδώ και εδώ) που αποτέλεσαν το πρώτο εμπορικό κρίσιμο τεστ του νέου μοντέλου λειτουργίας του Διαδρόμου.
Στο σημείο διασύνδεσης Σιδηροκάστρου προσφέρθηκαν περίπου 100 GWh ημερήσιας εξαγωγικής δυναμικότητας, ενώ δεσμεύθηκε ποσοστό άνω του 45% της διαθέσιμης χωρητικότητας για τα επόμενα τέσσερα έτη αερίου. Μεταξύ των μεγαλύτερων χρηστών ήταν η Metlen, η οποία εξασφάλισε 20 GWh/ημέρα, καθώς και η Atlantic SEE LNG Trade, που σε συνεργασία με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας έκλεισε 13 GWh/ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 4,7 TWh ετησίως.
Η ανταπόκριση της αγοράς θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντική, καθώς για πρώτη φορά οι ενεργειακές εταιρείες δεσμεύθηκαν να «κλειδώσουν» δυναμικότητα για χρονικό ορίζοντα τεσσάρων ετών, παρέχοντας ουσιαστική εμπορική επιβεβαίωση ότι ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να λειτουργήσει ως μόνιμη οδός τροφοδοσίας της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης με μη ρωσικό φυσικό αέριο.
Η δέσμευση άνω του 45% της προσφερόμενης δυναμικότητας στις πρώτες ετήσιες δημοπρασίες αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι οι προμηθευτές προετοιμάζονται ήδη για την περίοδο μετά το 2027, όταν η Ε.Ε. θα τερματίσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου. Παράλληλα, επιβεβαιώνει τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου LNG για τις αγορές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας, της Ουκρανίας και πλέον της Κεντρικής Ευρώπης, ενισχύοντας τόσο τη γεωπολιτική όσο και την εμπορική σημασία των ελληνικών υποδομών φυσικού αερίου.
Στη σημερινή συνάντηση, που πραγματοποιείται σε υβριδική μορφή, συμμετέχουν οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, [τα Σκόπια], την Ουκρανία, καθώς και, για πρώτη φορά, η Σλοβακία και η Ουγγαρία, ενώ εξετάζεται και η ένταξη ακόμη μίας χώρας.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς μέχρι σήμερα ο σχεδιασμός επικεντρωνόταν κυρίως στον ανατολικό άξονα του Κάθετου Διαδρόμου. Η συμμετοχή των χωρών της δυτικής πλευράς μετατρέπει σταδιακά το έργο σε έναν ενιαίο περιφερειακό ενεργειακό διάδρομο που θα συνδέει την Ελλάδα με τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Το επόμενο έτος θεωρείται καθοριστικό τόσο για την ολοκλήρωση των απαραίτητων υποδομών όσο και για τη διαμόρφωση των νέων εμπορικών ροών φυσικού αερίου.
Μετά την ισχυρή πολιτική στήριξη που έχει εξασφαλίσει το έργο, οι Διαχειριστές περνούν πλέον στην πιο απαιτητική φάση της τεχνικής προετοιμασίας. Στην Αθήνα θα εξεταστούν οι ανάγκες των δικτύων μεταφοράς, οι απαιτούμενες πιέσεις λειτουργίας, η διαθέσιμη δυναμικότητα, οι ανάγκες για νέους σταθμούς συμπίεσης, τυχόν νέα τμήματα αγωγών, αλλά και οι αναβαθμίσεις που απαιτούνται στις υφιστάμενες υποδομές. Στόχος είναι να καταρτιστεί ένας κοινός τεχνικός οδικός χάρτης, ο οποίος θα προσδιορίζει με ακρίβεια τις επενδύσεις και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους σε κάθε χώρα.
Η γενική εκτίμηση είναι ότι δεν απαιτούνται εκτεταμένες νέες επενδύσεις, καθώς ο βασικός κορμός του Κάθετου Διαδρόμου έχει ήδη διαμορφωθεί. Οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως σε ενισχύσεις υφιστάμενων διασυνδέσεων, πρόσθετους σταθμούς συμπίεσης καθώς και σε καλύτερο συγχρονισμό των εθνικών συστημάτων μεταφοράς.
Η σημερινή συνάντηση αποτελεί την αφετηρία μιας σειράς τεχνικών διαβουλεύσεων που θα συνεχιστούν τους επόμενους μήνες. Εφόσον υπάρξει συμφωνία στα τεχνικά ζητήματα, στόχος είναι τον Σεπτέμβριο να υπογραφεί Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, πιθανότατα στο περιθώριο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το Μνημόνιο δεν θα αφορά στις κυβερνήσεις αλλά στους ίδιους τους Διαχειριστές, οι οποίοι θα αναλάβουν να υλοποιήσουν το κοινό τεχνικό σχέδιο για τη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου ως ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της Σερβίας. Παρότι δεν δεσμεύεται από την ευρωπαϊκή απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, το Βελιγράδι εμφανίζεται αποφασισμένο να ενταχθεί στον Κάθετο Διάδρομο και να αποκτήσει πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας μέσω της Ελλάδας.
Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται όχι μόνο ως ενεργειακή αλλά και ως γεωπολιτική, καθώς ενισχύει τη διασύνδεση της Σερβίας με την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και διευρύνει περαιτέρω το ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου στα Δυτικά Βαλκάνια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έκανε ειδική αναφορά στη σημασία της συνεργασίας των Διαχειριστών, μιλώντας, χθες, από το βήμα του συνεδρίου του Economist. Όπως επισήμανε, όταν ξεκίνησε το εγχείρημα πολλοί αμφισβητούσαν ότι θα μπορούσε να προχωρήσει μέσα στο αυστηρό ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
«Κάθε χώρα και κάθε διαχειριστής ξεκίνησε έχοντας τις δικές του προτεραιότητες. Σταδιακά όμως δημιουργήθηκε μια πραγματική συμμαχία, η οποία παρουσιάστηκε από κοινού στα ευρωπαϊκά όργανα με τη στήριξη των κυβερνήσεων. Έτσι καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα εμπορικά βιώσιμο προϊόν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η σημερινή συνάντηση αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην ωρίμανση του έργου, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνει το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Όπως τόνισε, το βασικό ζητούμενο δεν είναι αν θα ολοκληρωθεί πλέον ο στόχος, αλλά πώς θα διασφαλιστεί η μετάβαση χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια εφοδιασμού των κρατών-μελών. Σε αυτό το νέο ενεργειακό περιβάλλον, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα έργα ενεργειακής ασφάλειας της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης.
Πηγή: defence-point.gr
.png)
