Επιμέλεια iEpikaira
Καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ προσγειώθηκε στο Πεκίνο, η παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα δείχνει, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, να μην ευνοεί την Αμερική πρωτοκαθεδρία. Η πραγματικότητα είναι ωμή: ο Τραμπ προσέρχεται στη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ όχι από θέση ισχύος, αλλά μάλλον με την πλάτη στον τοίχο, σε ένα παίγνιο όπου το Πεκίνο και η Τεχεράνη φαίνεται να πλειοδοτούν.
Το διακύβευμα των επόμενων 90 ημερών είναι η επίλυση της κρίσης, αν και υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η «χορογραφημένη ακινησία» να βαφτιστεί ως πρόοδος. Ο Τραμπ χρειάζεται απεγνωσμένα μια επικοινωνιακή νίκη ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου 2026. Ο Σι και ο Χαμενεΐ το γνωρίζουν και ετοιμάζονται συντονισμένα να εργαλειοποιήσουν αυτή την αδυναμία, αποσπώντας απτές υποχωρήσεις.
Ι. Με την Πλάτη στον Τοίχο
Η συγκυρία είναι πρωτοφανής. Ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος ανταλλάσσει χειραψίες στην Απαγορευμένη Πόλη, οι ΗΠΑ βρίσκονται εν μέσω ενός πολέμου με το Ιράν ο οποίος θέτει εν αμφιβόλω την αμερικανική ηγεμονία. Το πόσο εγκλωβισμένος είναι ο Τραμπ φαίνεται και από το γεγονός ότι αντιμετωπίζει την Κίνα ως «απαραίτητο μεσολαβητή» για τον τερματισμό ενός πολέμου στο οποίο ο ίδιος ενέδωσε.
ΙΙ. Το Ιράν και η «Νέα Κανονικότητα» στο Ορμούζ
Η Τεχεράνη, κλείνοντας de facto τα Στενά του Ορμούζ, κατάφερε επί της ουσίας να επιβάλλει νέους όρους διέλευσης, παίζοντας επί ίσοις όροις, φέρνοντας την υφήλιο στο χείλος του γκρεμού. Οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης υπαγορεύουν πλέον δικούς τους κανόνες ναυσιπλοΐας, απαιτώντας τέλη και λεπτομέρειες σχετικά με την ιδιοκτησία για κάθε πλοίο που επιχειρεί την διέλευση. Από αυτό το γεγονός και μόνο, θα μπορούσε κανείς να πει ότι προς το παρόν ο νικητής φαίνεται να είναι οι Πέρσες: άλλαξαν το status quo των Στενών υπέρ τους, κρατώντας τον υπόλοιπο κόσμο σε στρατηγική ομηρεία.
Η στρατηγική της Τεχεράνης είναι σαφής:
- Οικονομικός Στραγγαλισμός: Με το Brent σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια και με το ενδεχόμενο σοβαρών ελλείψεων να επικρέμεται ως «δαμόκλειος σπάθη», η πίεση λειτουργεί υπέρ του Ιράν.
- Καθεστωτική Θωράκιση: Παρά τα σοβαρά πλήγματα, το καθεστώς υπό τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν κατέρρευσε. Αντιθέτως, οι σκληροπυρηνικές φατρίες φαίνεται να έχουν αναλάβει τα ηνία και δεν δείχνουν καμία διάθεση υποχώρησης.
Οι απαιτήσεις του Ιράν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και ως μαξιμαλιστικές, αλλά είναι ενδεικτικές της εξέλιξης του πολέμου. Απαιτούν την πλήρη άρση των κυρώσεων και την αναγνώριση της ιρανικής «κυριαρχίας» στα Στενά, στήνοντας διπλωματική παγίδα στην Ουάσιγκτον, η οποία καλείται να παραδώσει όλα τα ατού της πριν καν αρχίσει η συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα.
ΙΙΙ. Η Συναλλακτική Διπλωματία του Πεκίνου
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η επίσκεψη Τραμπ είναι η ευκαιρία για το μεγάλο «deal». Η Κίνα προσφέρει επικοινωνιακό χώρο στον Τραμπ (για να τον βοηθήσει προεκλογικά), αλλά με τι κόστος;
- Χαλάρωση των ελέγχων στις εξαγωγές τεχνολογίας;
- Υποχώρηση στο θέμα της Ταϊβάν, πιέζοντας για μια ρητορική μετατόπιση των ΗΠΑ σε θέσεις ευνοϊκότερες για την Κίνα;
IV. Η Επόμενη Μέρα: Μια «Λύση» χωρίς Ειρήνη
Η πιο πιθανή πορεία είναι η σταδιακή αποδοχή των τετελεσμένων. Ο Τραμπ ίσως φαντάζεται ότι θα παρουσιάσει μια «συμφωνία-γέφυρα» ως θρίαμβο, η οποία θα περιλαμβάνει μερική χαλάρωση του αποκλεισμού στο Ορμούζ. Στην πραγματικότητα, όμως, οι ΗΠΑ διολισθαίνουν προς μια νέα ισορροπία:
- Το Ορμούζ παραμένει de facto στον έλεγχο του Ιράν.
- Το Πυρηνικό Πρόγραμμα δεν φαίνεται να ανακόπτεται ενώ η Τεχεράνη κερδίζει χρόνο.
- Η Κίνα αναλαμβάνει τον ρόλο που μέχρι πρότινος κατείχαν οι ΗΠΑ, καθώς αναγνωρίζεται ως ο κυρίαρχος διαιτητής, κερδίζοντας ζωτικό χώρο στην αναδιάταξη της παγκόσμιας κατανομής ισχύος.
Επίλογος: Το Κόστος της Ψευδαίσθησης Ισχύος
Το συμπέρασμα είναι για κάποιους πικρό. Το 2026 ίσως μείνει στην ιστορία ως η χρονιά που η «Υψηλή Αμερικανική Στρατηγική» πνίγηκε σε ένα μικρό Στενό μερικών μιλίων. Οι ΗΠΑ μπορεί να κερδίσουν λίγους μήνες ηρεμίας, αλλά το τίμημα θα είναι η απώλεια ελέγχου σε μια από τις πιο κρίσιμες αρτηρίες που συντηρούσαν επί δεκαετίες το πετροδολάριο και την παγκόσμια ηγεμονία τους.
.png)
