 |
| Ben Jennings/The Guardian |
Γιατί ΗΠΑ και Ισραήλ ζητούν την ευρωπαϊκή συμμετοχή – Τι πραγματικά διακυβεύεται για την Ευρώπη
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν εξελίσσεται πια στη Μέση Ανατολή, δεν είναι μόνο πύραυλοι, βομβαρδισμοί και δηλώσεις. Είναι πιέσεις. Και αυτές οι πιέσεις έχουν σαφή κατεύθυνση: προς την Ευρώπη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με διαφορετικό ύφος αλλά κοινή στόχευση, ζητούν (από τους ευρωπαίους) κάτι παραπάνω από δηλώσεις στήριξης. Ζητούν συμμετοχή. Όχι απαραίτητα με στρατεύματα πρώτης γραμμής, αλλά με παρουσία, με μέσα, με ξεκάθαρη σαφήνεια. Το ερώτημα είναι απλό: ΗΠΑ και Ισραήλ χρειάζονται τους Ευρωπαίους για να ανταπεξέλθουν στον πόλεμο που έχουν ξεκινήσει; Ή τους θέλουν για να τον νομιμοποιήσουν;
Στο καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται από την Ευρώπη. Διαθέτουν τη δυνατότητα να πλήξουν, να ελέγξουν, να επιτηρήσουν. Το ίδιο και το Ισραήλ στο δικό του επιχειρησιακό πεδίο.
Άρα γιατί οι πιέσεις; Διότι ο σύγχρονος πόλεμος δεν είναι μόνο πλήγματα. Είναι και, επιμελητεία, υποδομές ναυτικές περιπολίες, συνοδείες πλοίων, αεράμυνα… Και πάνω απ’ όλα είναι «κλίμα» διαχείρισης ευρύτερων (δυτικών) πληθυσμών έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η ανοχή , αν όχι η υποστήριξή τους, στο πολεμικό εγχείρημα που έχουν αναλάβει ΗΠΑ και Ισραήλ.
Εδώ ακριβώς είναι απαραίτητη η Ευρώπη. Όχι για να κερδίσει τη μάχη, αλλά για να τη στηρίξει. Όχι για να γίνει «συνετή» διαχείριση του βάρους που συνεπάγεται ένας πόλεμος, ακόμα και νικηφόρος. Και το σημαντικότερο, όπως είπαμε: όσο περισσότεροι συμμετέχουν, τόσο λιγότερο «μονομερής» φαίνεται η επιχείρηση. Και αυτό, για την Ουάσιγκτον, έχει αξία.
Η πολιτική νομιμοποίηση του πολέμου
Μια αμερικανο-ισραηλινή επιχείρηση σαν αυτή εναντίον του Ιράν χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή είναι μια «μονομερής επιλογή». Με ευρωπαϊκή συμμετοχή γίνεται «διεθνής απάντηση». Η διαφορά δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι πολιτική.
Οι δηλώσεις Τραμπ για το Ορμούζ —ότι οι άλλοι πρέπει να κάνουν περισσότερα— δεν είναι μόνο παράπονο. Είναι μήνυμα: αν επωφελείστε από τη σταθερότητα, θα πληρώσετε για να τη διατηρήσετε.
Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ επιχειρεί να «ευρωπαϊκοποιήσει» την απειλή. Με την αποκάλυψη του πυραυλικού βεληνεκούς της Τεχεράνης (οι πύραυλοι που εκτόξευσε έφτασαν στα 4.000 χλμ στον Ινδικό στην αμερικανοβρετανική βάση Ντιέγκο Γκαρσία) που θεωρητικά αγγίζει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το μήνυμα είναι σαφές: αυτός ο πόλεμος εύκολα φτάνει και σε εσας.
Η Ευρώπη, προς το παρόν τουλάχιστον δεν «τσιμπάει» και εδώ ακριβώς βρίσκεται η τριβή: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θέλουν κοινό μέτωπο, οι Ευρωπαίοι βλέπουν κοινό ρίσκο. Για την Ευρώπη, το δίλημμα δεν είναι ιδεολογικό. Έχει να κάνει με απολύτως πρακτικά ζητήματα:
Πρώτον, η ενέργεια: Η Ευρώπη δεν ελέγχει το Ορμούζ, αλλά εξαρτάται από αυτό. Κάθε ένταση μεταφράζεται σε τιμές. Και κάθε τιμή σε πολιτικό κόστος.
Δεύτερον, η ασφάλεια. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι η λειτουργία της οικονομίας της.
Τρίτον, η στρατηγική αυτονομία. Αν η Ευρώπη αρνηθεί να συμμετάσχει, ενισχύει το αμερικανικό επιχείρημα ότι θέλει προστασία χωρίς κόστος. Αν συμμετάσχει, κινδυνεύει να εμπλακεί σε έναν πόλεμο που δεν σχεδίασε.
Τέταρτον, το εσωτερικό πολιτικό ρίσκο. Κάθε εμπλοκή μεταφέρεται στο εσωτερικό: τιμές, κοινωνική πίεση, πολιτική φθορά.
Γι’ αυτό και βλέπουμε ήδη διαφοροποιήσεις. Άλλοι πιο κοντά, άλλοι πιο επιφυλακτικοί. Η ενιαία ευρωπαϊκή στάση παραμένει ζητούμενο. Όσο για την Ελλάδα, η θέση της είναι αρκετά πιο δύσκολη από τους Εταίρους της στην ΕΕ.
Από τη μία, μπορεί να «πουλήσει» ότι αναβαθμίζεται, συμμετέχει σε αποστολές, στέλνει Patriot, φρεγάτες και αεροσκάφη για να προστατέψει τους στόχους που χτυπά ο εχθρός. Από την άλλη, όμως εκτίθεται γιατί βρίσκεται μπλεγμένη σε έναν πόλεμο χωρίς να μπορεί να ελέγξει καμιά της κίνηση.
Πηγή: topontiki.gr
Γιατί η Ευρώπη δεν βοηθά [προς το παρόν] τον Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ
Του Κώστα Ράπτη
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι οργισμένος – και δεν το κρύβει. Σε ανάρτησή του χθες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξαπέλυσε μύδρους κατά των συμμάχων των ΗΠΑ λόγω της απροθυμίας τους να συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις για την άρση του αποκλεισμού που έχει επιβάλει το Ιράν στα κρίσιμης σημασίας ως προς τη διεθνή ενεργειακή τροφοδοσία Στενά του Ορμούζ.
"Χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ είναι μια χάρτινη τίγρη!" έγραψε ο Τραμπ και πρόσθεσε κάνοντας εκτεταμένη χρήση κεφαλαίων γραμμάτων: "Τώρα που η μάχη κερδήθηκε στρατιωτικά, με πολύ μικρό κίνδυνο για αυτούς, παραπονιούνται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου που αναγκάζονται να πληρώσουν, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έναν απλό στρατιωτικό ελιγμό που είναι ο μοναδικός λόγος για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου. Τόσο εύκολο για αυτούς να το κάνουν, με τόσο μικρό κίνδυνο". "Είναι δειλοί και θα το θυμόμαστε!", κατέληξε χαρακτηριστικά.
Το κατά πόσον η μάχη ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν έχει κερδηθεί, όπως υποστηρίζει ο Τραμπ, είναι βεβαίως συζητήσιμο. Πολύ πλησιέστερα στις εκτιμήσεις που επικρατούν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι η γλαφυρή διαπίστωση Γάλλου ναυάρχου, ότι τυχόν στρατιωτική εμπλοκή σε αυτή τη φάση μοιάζει με έκδοση εισιτηρίου στον "Τιτανικό" μετά την πρόσκρουση στο παγόβουνο...
Δυσφορία για την αποσταθεροποίηση
Προφανώς καμία από τις μεγάλες οικονομίες δεν μένει αδιάφορη απέναντι στο διακύβευμα που συνιστά ο παγκόσμιος ενεργειακός εκβιασμός τον οποίο ασκεί το Ιράν. Δεν είναι όμως απλώς από "δειλία", όπως το θέλει ο Τραμπ, που κρατιούνται μακριά από τη φωτιά του πολέμου. Είναι και από βαθιά δυσφορία για τα αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα ενός "πολέμου επιλογής" στον οποίο προχώρησε ο ένοικος του Λευκού Οίκου, εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου και δίχως διαβούλευση με τους συμμάχους, με το βλέμμα στραμμένο και στην εξασφάλιση περαιτέρω αμερικανικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος απέναντί τους.
Είναι άλλωστε πολύ πρόσφατοι οι δασμολογικοί πόλεμοι του Τραμπ, αλλά και οι απειλές του για την προσάρτηση ευρωπαϊκού εδάφους (εν προκειμένω της Γροιλανδίας), ώστε να μην λειτουργούν τα αντανακλαστικά αλληλεγγύης όπως παλαιότερα.
Επιπλέον, δεν λείπουν και αυτοί οι Ευρωπαίοι ηγέτες οι οποίοι διαβλέπουν δυνατότητες αναβαθμισμένου ρόλου για τις χώρες τους ως παρόχου ασφαλείας στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου την "επόμενη μέρα". Μοιράζονται άλλωστε με αυτές το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον τις αντιμετωπίζει ως αναλώσιμα πιόνια σε συγκρούσεις τις οποίες η ίδια πυροδοτεί, με την πολυτέλεια να τις εγκαταλείψει κατά το δοκούν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, στον οποίο έχουν στραμμένα τα μάτια τους εδώ και τέσσερα χρόνια οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, δεν έχει τερματισθεί, παρότι επισκιάζεται πλέον από τον Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου, προς τον οποίο στρέφεται η οικονομική και εξοπλιστική επένδυση που υπό άλλες συνθήκες θα κατευθυνόταν στο Κίεβο.
Εξ ού και η κατάσταση πραγμάτων διαφέρει θεαματικά από αυτήν του πολέμου στο Ιράκ το 2003. Ούτε διαίρεση μεταξύ "παλαιάς" και "νέας" Ευρώπης σημειώνεται, ούτε καν η κάποτε αυτόματη συστράτευση της Βρετανίας στη νέα αμερικανική πολεμική περιπέτεια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και η Ελβετία, η οποία είχε πρακτικά εγκαταλείψει σε σχέση με την ουκρανική κρίση την παραδοσιακή πολιτική ουδετερότητάς της, ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτρέπει προς το παρόν την εξαγωγή πολεμικού υλικού προς τους εμπλεκόμενους στη διεθνή ένοπλη σύγκρουση με το Ιράν, άρα και τις ΗΠΑ.
Η κοινή δήλωση των Επτά
Βέβαια το Λονδίνο, που ήδη δέχεται τα φραστικά πυρά του Τραμπ, επιχειρεί κάπως να σώσει τα προσχήματα. Εξ ού και με δική του πρωτοβουλία επτά χώρες (Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Ιαπωνία και Καναδάς) δεσμεύτηκαν σε κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν την Πέμπτη να ενώσουν τις δυνάμεις τους για "κατάλληλες προσπάθειες για να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών".Ωστόσο, και αυτό είναι το μείζον, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ
ξεκαθάρισε ότι αυτό προϋποθέτει προηγούμενο τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε από την πλευρά του ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και η προώθηση της αποκλιμάκωσης είναι "το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε", προσθέτοντας: "Δεν έχω ακούσει κανέναν εδώ να εκφράζει την προθυμία να εισέλθει σε αυτό τον πόλεμο, το αντίθετο μάλιστα".
Ο ένοικος των Ηλυσίων βέβαια αρέσκεται να καταθέτει ιδέες. Και το βράδυ της Πέμπτης, μετά την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής συνόδου, αναφέρθηκε στην πιθανότητα ανάληψης μιας μελλοντικής αποστολής εντός πλαισίου ΟΗΕ που θα εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ, μέσω ενός συστήματος συνοδείας πλοίων, αφού σιγήσουν τα όπλα. Η κυβέρνηση της Γαλλίας θα θέσει το θέμα "στους κυριότερους εταίρους της, ειδικά στα κράτη-μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας" του ΟΗΕ, ανέφερε ο Μακρόν, κάνοντας λόγο για "εξερευνητική" πρωτοβουλία, που "θα δούμε τις επόμενες ημέρες αν έχει πιθανότητα" να καρποφορήσει. Όπως εξήγησε, συζήτησε ήδη επ' αυτού με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τον πρωθυπουργό της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, και Ευρωπαίους ηγέτες.
Κατά τα λοιπά ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν θα συμμετάσχει σε καμία δύναμη στο Στενό, στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων και των βομβαρδισμών που είναι σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή.
Οι αποστάσεις της κυβέρνησης Μελόνι
Το να καταγγέλλει την πολεμική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν η ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, η τελευταία εναπομείνασα υπό κεντροαριστερή σύνθεση στην Ε.Ε., είναι μάλλον προβλέψιμο και όχι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη διαμόρφωση συσχετισμών. Το να τηρεί όμως αποστάσεις από την Ουάσινγκτον η δεξιά ιταλική κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, μέχρι πρότινος θεωρούμενη ως η πλέον συμβατή με το "πνεύμα Τραμπ" μεταξύ των "27", είναι ενδεικτικό των ανατροπών που έχουν επέλθει.
"Καμία πολεμική αποστολή. Δεν θα μπει κανείς στα στενά του Ορμούζ, αν πρώτα δεν υπάρξει εκεχειρία και μια διευρυμένη, πολυμερής πρωτοβουλία", υπογράμμισε σε γραπτή ανακοίνωσή του, διευκρινιστική της κοινής δήλωσης των "Επτά", ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο.
Πηγή: capital.gr
.png)
