Δεν ήταν ο Ευάγγελος Αβέρωφ που αναφέρθηκε πρώτος, δεύτερος ή τρίτος σε διχοτόμηση – αυτό επικαλέστηκαν σκόπιμα Τούρκοι - Ήταν βρετανικός προσανατολισμός και απαίτηση των Τούρκων.
Ευάγγελος Αβέρωφ, απεβίωσε 2 Ιανουαρίου 1990.
Αναφέρομαι στο άρθρο του κ. Άριστου Κάτση «Φ» 25.1.2026, «Ο Ευάγγελος Αβέρωφ και η ιδέα της διχοτόμησης».
Στο άρθρο γίνεται προσπάθεια να επιρριφθεί η ευθύνη της ιδέας της διχοτόμησης στην Κύπρο στον Έλληνα ΥΠΕΞ Ευάγγελο Αβέρωφ χρησιμοποιώντας σκόπιμους ισχυρισμούς Τούρκων διπλωματών, τις οποίες ‘υιοθέτησαν’ ακούγοντας τους Τούρκους και ορισμένοι διπλωμάτες Έλληνες και έκτοτε αναπαράγονται…Αγνοώντας ή ξεχνώντας ηθελημένα ή όχι, ότι το Κυπριακό ήταν εξ΄ολοκλήρου στα χέρια των Βρετανών αποικιοκρατών (ειρωνικά ακόμα παραμένει !). Ότι οι ίδιοι (Βρετανοί) ενσυνείδητα παραβίασαν τη Συμφωνία της Λωζάνης (που οι ίδιοι διαπραγματεύθηκαν) για να επαναφέρουν ΣΚΟΠΙΜΑ την Τουρκία πίσω ως ενδιαφερόμενο μέρος στο Κυπριακό τον Αύγουστο του 1955 με την Τριμερή στο Λονδίνο, και που κατάφεραν με τη βοήθεια τού τότε φιλόδοξου Έλληνα ΥΠΕΞ Στ. Στεφανόπουλου, ελέω της ασθένειας του Στρατηγού Παπάγου…
Όταν ο Ε. Αβέρωφ ακόμα δεν είχε αναλάβει ως Υπ. Εξωτερικών. Και ότι οι Τούρκοι απαρχής απαιτούσαν διχοτόμηση για το 18% του τουρκικού στοιχείου στην Κύπρο…
Βλέπε βιβλίο «Αιματηρή Αλήθεια – Bloody Truth» και όχι μόνο…
O τότε Τούρκος Υπ. Εξωτερικών Fatin R. Zorlu, δήλωσε στην Τριμερή (Αύγουστος 1955 στο Λονδίνο) ότι «η Τουρκία ουδέποτε θα συμφωνήσει η Κύπρος να περάσει στην Ελλάδα και αυτός ήταν ο λόγος που έφερναν ένσταση στην αρχή της αυτό-διάθεσης. Θεωρούσαν την Κύπρο ως δική τους γη. «Νotre terre» ήταν οι λέξεις που χρησιμοποίησε. Ο Zorlu μάλιστα έδωσε και τις πρώτες ενδείξεις για τον εποικισμό της Κύπρου, που ξεκίνησε μετά τη δεύτερη τουρκική εισβολή του 1974, όταν είπε ότι «στην Τουρκία υπήρχαν (τότε) 300.000 Τούρκοι με κυπριακή καταγωγή» και ότι η Τουρκία θεωρούσε την Κύπρο προέκταση της Ανατολίας…
Συμπαράσταση στα βρετανο-τουρκικά σχέδια διχοτόμησης από ελλαδικής πλευράς ΠΡΩΤΟΣ έδωσε ο Νίκος Ζαχαριάδης
30 Απριλίου 1955 – Ο τότε Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας Νίκος Ζαχαριάδης, «Νέος Δημοκράτης» 30.4.1955 (30 μέρες μετά την έναρξη της ΕΟΚΑ 1955-59 για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα) δήλωσε: “… Όμως η απελευθέρωση του λαού της Κύπρου δεν μπορεί να είναι πραγματική, παρά μόνο σαν απελευθέρωση και των Τούρκων. Η απελευθέρωση της Κύπρου δεν μπορεί να σημαίνει ιδιοποίηση ή χειροτέρευση της υποδούλωσης των Τούρκων, μα απελευθέρωση και για την τουρκική μειονότητα του νησιού με βάση την πλήρη εθνική αυτονομία. Διεκδικώντας το δικαίωμα της αυτοδιαθέσεως μέχρι και αποχωρισμού από τους Έλληνες, δεν μπορούμε να αρνηθούμε το ίδιο δικαίωμα στην τουρκική κοινότητα. Αλλιώς θα χαντακώναμε και την όλη υπόθεση της απελευθέρωσης της Κύπρου».
Το Λονδίνο από το 1955 ξεκίνησε και ανέπτυξε τις απόψεις και προθέσεις του για διχοτόμηση, εφόσον από το 1953 είχε στείλει στην Κύπρο ανθρώπους του για επί τόπου βολιδοσκόπηση προς τον σκοπό αυτόν… (βιβλίο γράφουσας «Έτσι κατέστρεψαν την Κύπρο» 1993 σε συνεργασία με τη ‘ΣΗΜΕΡΙΝΉ’).
21 Ιουνίου 1955. Οι Βρετανοί είχαν ήδη ενημερώσει τους Τούρκους να μην ανησυχούν και τα σχέδιά τους θα έφερναν τους Τούρκους της Κύπρου επί ίσοις όροις (equal footing) με τους Έλληνες. Γι’ αυτό σχεδιάστηκε εξάλλου η επαναφορά της Τουρκίας ως ενδιαφερόμενο μέρος στο Κυπριακό, με την Τριμερή τον Αύγουστο του 1955 από τον Sir Ivone Kirkpatrick …
31 Μαΐου 1956. O Βρετανός αξιωματούχος Sir Ivone Kirkpatrick αναφέρεται σε διχοτόμηση και το ΠΕΡΗΦΑΝΕΥΟΤΑΝ μάλιστα, σε υπηρεσιακό σημείωμά του.
«Αν είναι να "ανακοινώσουμε" λύση, πρέπει, πιστεύω, να σκεφτούμε σοβαρά τη διχοτόμηση».
Δεν ήταν ο Ευάγγελος Αβέρωφ που εισηγήθηκε (κατά τους Τούρκους), πρώτος τη διχοτόμηση ούτε δεύτερος ούτε τρίτος αλλά το Φόρεϊν Όφις διά του Kirkpatrick και η Τουρκία.
Στα 60χρονα της ημερομηνίας εκείνης, 31.5.2016 η συγγραφέας δημοσίευσε στη «Σημερινή» το άρθρο «Σερ ΄Ιβον Κιρκπάτρικ , ο εμπνευστής της διχοτόμησης» όπου εξήγησε πως είχαν τα πράγματα ιστορικώς.
18 Ιουνίου 1956, ο Βρετανός Υπ. Εξωτερικών και ο Τούρκος πρέσβης στο Λονδίνο συζήτησαν την πιθανότητα διχοτόμησης.
Προηγήθηκε και Τούρκος βουλευτής
30 Ιουνίου 1956, ο Βρετανός πρέσβης στην Άγκυρα απαντά σε ερώτηση του Σερ Ίβον Κιρκπάτρικ κατά πόσον στην Άγκυρα συζητούσαν τη διχοτόμηση.
«Εξ όσων γνωρίζω, η μόνη φορά που προβλήθηκε η ιδέα αυτή (διχοτόμησης) ως λύση ήταν σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στην Independent Turkish Weekly “Forum” τον Φεβρουάριο 1956 (και σας ενημερώσαμε στις 5 Μαρτίου)…».
Αυτή η πληροφορία επιβεβαιώνεται και με όσα κατέθεσε στο βιβλίο του «Ιστορία Χαμένων Ευκαιριών» ο Ευάγγελος Αβέρωφ. Στη σελ. 214 με υπότιτλο «Η ιδέα της διχοτόμησης»:
«Εδώ είναι ίσως η θέση για να τοποθετηθεί στην πραγματική του βάση ένας τουρκικός ισχυρισμός της εποχής εκείνης που έτυχε κάποιας εκμεταλλεύσεως και από ορισμένους δικούς μας κύκλους: Ότι την ιδέα της λύσεως με τη διχοτόμηση της Κύπρου την είχα πρώτος εγώ. Ότι την 6η Οκτωβρίου 1956 και την 22α Απριλίου 1957, σε δύο συνομιλίες μου με τον τότε Τούρκο Πρεσβευτή στην Αθήνα, Ικσέλ, την είχα προτείνει ως λύση.
Και είναι μεν αλήθεια ότι ουδέποτε αυτό υποστηρίχτηκε επίσημα και ξεκάθαρα από την τουρκική κυβέρνηση, η οποία περιορίστηκε σε σπάνιους σχετικούς υπαινιγμούς... Το έλεγαν Τούρκοι διπλωμάτες σε συναδέλφους τους... Πάντως, είναι βέβαιο ότι η ιδέα είχε προταθεί από διάφορους πολύ πριν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μού αναθέσει τον χειρισμό της εξωτερικής πολιτικής και πριν προβληθεί ο τουρκικός ισχυρισμός που αναφέρθηκε.
Ενδεικτικά αναφέρω ότι πρόταση διανομής της Κύπρου μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος υπέβαλε ο ανεξάρτητος Τούρκος βουλευτής Μαγνησίας Κικμέτ Μπαγιούρ τον Φεβρουάριο 1956 (εφημερίδα "Τζουμχουριέτ", 26 Φεβρουαρίου 1956). Ο βουλευτής του βρετανικού Συντηρητικού Κόμματος Έλιοτ, στις 17 Ιουλίου 1956, με γράμμα του στους "Τάιμς". Και δύο μέρες αργότερα, ο ίδιος μαζί με τον συνάδελφό του, Ουάλτερ Λέιτς, κατά τη διάρκεια συζητήσεως στη Βουλή των Κοινοτήτων...»
Σχέδιο αυτοδιάθεσης μέσω ΝΑΤΟ πρότεινε ο Αβέρωφ
Ο Ευάγγελος Αβέρωφ ανέλαβε Υπ. Εξωτερικών της Ελλάδας στις 27 Μαΐου 1956, αντικαθιστώντας τον Σπύρο Θεοτόκη, που παραιτήθηκε στις 23 Απριλίου 1956. Επομένως, δεν μπορούσε με κανένα τρόπο να «ήταν ο πρώτος που πρόβαλε την ιδέα της διχοτόμησης». Καθώς από το 1955 το Λονδίνο είχε ενημερώσει τους Τούρκους να μην ανησυχούσαν και τα σχέδιά τους θα έφερναν τους Τούρκους της Κύπρου επί ίσοις όροις (equal footing) με τους Έλληνες. Προηγήθηκε ο Βρετανός Σερ ́Ιβον Κιρκπάτρικ και ακόμα πιο πίσω ο Τούρκος βουλευτής τον Φεβρουάριο 1956 και όχι μόνο…
Αντιθέτως, τα βρετανικά έγγραφα αποκάλυψαν ότι στις 6 Ιουνίου 1956 ο Ε. Αβέρωφ προέβη σε μίαν ανεπίσημη πρόταση προς τον Βρετανό Υπ. Εξωτερικών για λύση του Κυπριακού, καθώς αμφότεροι βρισκόντουσαν στο Παρίσι. Και πρότεινε: "Σε 3-5 χρόνια το Συμβούλιο του ΝΑΤΟ (δίχως την ανάμειξη Ηνωμένου Βασιλείου, Ελλάδας και Τουρκίας) να αποφασίσει ημερομηνία για αυτοδιάθεση της Κύπρου. Αν αυτό γινόταν αποδεκτό, η Ελλάδα δεν θα έφερνε δυσκολίες στο είδος του συντάγματος, παρόλο που είχε αντιρρήσεις για το τότε προτεινόμενο σύνταγμα".
Αν η αυτοδιάθεση είχε ως αποτέλεσμα την Ένωση, η Ελλάδα θα παραχωρούσε στο Ηνωμένο Βασίλειο γενναιόδωρες βάσεις τόσο στην Κύπρο όσο και όπου ήθελε το Η.Β. στην Ελλάδα με απεριόριστο lease, θα παραχωρείτο ειδική θέση για τα βρετανικά οικονομικά συμφέροντα και ελεύθερο λιμάνι για κάποια περίοδο μετά την Ένωση, οι Τουρκοκύπριοι θα εξαιρούνταν στρατιωτικής θητείας και θα μπορούσαν να έχουν διπλή υπηκοότητα κ.τλ.
Ο Αβέρωφ τόνισε ότι δεν μιλούσε με εξουσιοδότηση της κυβέρνησης, αλλά έθετε αυτές τις ιδέες προς τη βρετανική κυβέρνηση, αν ήθελε να τις ακολουθήσει... (Η προσφορά αυτή προς τους Βρετανούς για βάσεις με αντάλλαγμα την Ένωση είχε γίνει και πιο πίσω, μετά το Δημοψήφισμα του 1950, αλλά απορρίφθηκε).
Το Σχέδιο Ιουνίου 1956 (The June Plan)
Αμέσως μετά, τον ίδιο μήνα, το Λονδίνο ετοίμασε ένα άκρως εμπιστευτικό σχέδιο, το οποίο πήρε την ονομασία «Σχέδιο Ιουνίου», για λύση του Κυπριακού, χρησιμοποιώντας εν μέρει τις ιδέες Αβέρωφ και το έστειλε στην Άγκυρα δίχως καμία ενημέρωση της Ελληνικής Κυβέρνησης ή συν-διαβούλευση με τον πληθυσμό στην Κύπρο.
Η τουρκική κυβέρνηση το απέρριψε ασυζητητί και η μακροσκελής απάντησή της έφθασε διά χειρός στο Φόρεϊν Όφις, με απεσταλμένο στις 29 Ιουνίου 1956. Και το «σχέδιο Ιουνίου» διπλοκλειδώθηκε ως άκρως εμπιστευτικό στα συρτάρια του Φόρεϊν Όφις σαν και δεν υπήρξε ποτέ!
Συνάντηση στο Λονδίνο 13 Ιουνίου 1956
Προτού σταλεί όμως το σχέδιο στους Τούρκους, προηγήθηκε συνεδρία στο Λονδίνο, στην οποία παρευρέθηκε και ο κυβερνήτης Harding, ο οποίος εισηγήθηκε να ζητούσαν από τους Αμερικανούς να διαβεβαιώσουν τους Τούρκους ότι δεν θα υπήρχε εν προκειμένω κίνδυνος για τα τουρκικά στρατηγικά τους συμφέροντα, λόγω ΝΑΤΟ και της τριμερούς αμυντικής συνθήκης, και γενικά οι Αμερικανοί να καθησύχαζαν τους Τούρκους να δεχθούν τη λύση.
Η δεύτερη πρόταση του κυβερνήτη ήταν να πάρει το σχέδιο στην Άγκυρα κάποιος υψηλόβαθμος στρατιωτικός, είτε Βρετανός είτε Αμερικανός. Το Σχέδιο τελικά πήρε ο Βρετανός Στρατηγός Τέμπλαρ (General Templar), ο οποίος επέστρεψε με άδεια χέρια! Αλλά και οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να δεχθούν ανάμειξη...
Απόφαση για σχέδια διχοτόμησης
Στις 30 Ιουνίου 1956, και αφού η Τουρκία απέρριψε το μυστικό σχέδιο λύσης που της παρουσίασε το Λονδίνο, το Κυπριακό συζητήθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο στο Λονδίνο. Η τελευταία παράγραφος των πρακτικών της συνεδρίας εκείνης γράφει: «Επομένως, το επόμενο βήμα θα είναι να ετοιμαστεί σχέδιο διχοτόμησης»
Έτσι ετοιμάστηκαν τα πρώτα εναλλακτικά σχέδια διχοτόμησης από το Κυβερνείο στην Κύπρο…Στάλθηκαν στο Λονδίνο στις 12 Νοεμβρίου 1956 για να απορριφθούν από τους Αρχηγούς των Στρατιωτικών Επιτελείων στις 30 Νοεμβρίου 1956! Ταυτόχρονα με την παράδοση στον Α. Μεντερές η πρώτη έκθεση/σχέδιο του Δρα Νιχάτ Ερίμ ‘Για επανάκτηση της Κύπρου’.
Αλλά η απόρριψη των διχοτομικών σχεδίων (χαρτών) του κυβερνείου από τους Αρχηγούς των Βρετανικών Στρατιωτικών Επιτελείων, δεν σταμάτησε το Λονδίνο με τον Υπ. Αποικιών να σπεύδει στις 16 Δεκεμβρίου 1956 στην Κωνσταντινούπολη να συζητήσει το Σχέδιο Ράτκλιφ όταν και συμφώνησε με ό,τι ήθελε ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ατ. Μεντερές ο οποίος τού υπαγόρευσε ουσιαστικά τι να έλεγε. Και στις 19ης Δεκεμβρίου 1956 δήλωσε από το βήμα της Βουλής των Κοινοτήτων ότι σε τελική λύση του Κυπριακού δεν θα αποκλείεται η ξεχωριστή αυτοδιάθεση και για το 18% των Τουρκοκυπρίων, όπως είχε σχεδιάσει και ο Δρ Νιχάτ Ερίμ με την έκθεση του Νοεμβρίου 1956… (και όπως είχε παρεμπιπτόντως πρώτος υποστηρίξει ο Νίκος Ζαχαριάδης…).
Διχοτόμηση η λύση του 20ού αιώνα!
25 Ιουνίου 1956. Σε συνάντηση στο Λονδίνο μεταξύ του Βρετανού Υπ. Εξωτερικών Selwyn Lloyd και του Ιταλού ομολόγου του Signor Martino και άλλων από αμφότερες τις πλευρές και βεβαίως του Σερ Ίβον Κιρκπάτρικ, ο Ιταλός ΥΠΕΞ εξέφρασε τις ανησυχίες της κυβέρνησής του ως μέλους του ΝΑΤΟ (για το Κυπριακό) και πρότεινε να βοηθήσει.
Παρέδωσε στους Βρετανούς ένα υπόμνημα πρότασης λύσης βασισμένης ουσιαστικά πάνω στις ιδέες Ε. Αβέρωφ για αυτοδιάθεση/ένωση. Η βρετανική πλευρά τα απέρριψε με τον Υπ. Εξωτερικών να δηλώνει ότι ο Λόρδος Ράντκλιφ ετοίμαζε σύνταγμα αυτοκυβέρνησης κ.τλ. και ότι η διχοτόμηση «παρέμενε η δοκιμασμένη λύση του 20ού αιώνα» για διεθνή προβλήματα. Υπήρχαν πολλές αντιδράσεις, αλλά ίσως να ήταν η έσχατη λύση.
Γιουγκοσλάβος διπλωμάτης
Στις 13 Οκτωβρίου 1956 η εφημερίδα «New York Times», αποκάλυψε ότι οι Βρετανοί ετοίμασαν σχέδια διχοτόμησης της Κύπρου, διαχωρίζοντας τον πληθυσμό σε ελληνική και τουρκική ζώνη. Το σχέδιο συνεπαγόταν μετακίνηση πληθυσμών.. Ενδιαφέρον προκαλεί, ότι στο δημοσίευμα αναφερόταν ότι τα σχέδια είχαν συζητηθεί με αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ότι ήταν ένας Γιουγκοσλάβος διπλωμάτης, γνώστης των διαπραγματεύσεων της Τεργέστης, που έπεισε ανώτερους Βρετανούς αξιωματούχους, ανεπίσημα, ότι δεν υπήρχε λύση που να ικανοποιούσε την Τουρκία, εκτός και αν της δινόταν κάτι για να κρατήσει το γόητρο της!...
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ όμως, όταν το 1957 το Φόρεϊν Όφις τούς έστειλε τα βρετανικά διχοτομικά σχέδια πιστεύοντας στη συμπαράστασή του, οι Αμερικανοί απέρριψαν ασυζητητί τη διχοτόμηση της Κύπρου πράγμα που ενόχλησε πολύ τους Βρετανούς στο Φόρεϊν Όφις…
1η Νοεμβρίου 1956, ο Σερ Ίβον Κιρκπάτρικ υπενθύμισε στον Τούρκο πρέσβη στο Λονδίνο πως «όπως γνώριζε πολύ καλά (ο πρέσβης), ο ίδιος προσωπικά (Κιρκπάτρικ) είχε αναφερθεί δοκιμαστικά στην ιδέα της διχοτόμησης, επομένως δεν μπορούσε να την αποκλείσει... αλλά ως έσχατη λύση».
7 Δεκεμβρίου 1956 ο Σερ Ίβον Κιρκπάτρικ έγραφε: «Έχουμε σκεφτεί ως έσχατη λύση να ενώσουμε την Κύπρο με την Τουρκία; Είναι πολύ ελκυστικό».
Ο Ε. Αβέρωφ φέρει δικές του ευθύνες για τις διαπραγματεύσεις 1959-60 όμως όχι για την τουρκο-βρετανική διχοτόμηση. Και ο Δρ Νιχάτ Ερίμ πήρε την εντολή ετοιμασίας σχεδίου ΄Επανάκτησης της Κύπρου’ πολύ πιο πριν παραδώσει την πρώτη στον Μεντερές στις 24 Νοεμβρίου 1956.
Διαδηλώσεις Τούρκων στο Λονδίνο υπέρ της Διχοτόμησης
Οι Τούρκοι με τη γνωστή τους τακτική των πιέσεων, προέβαιναν και σε διαδηλώσεις στους δρόμους του Λονδίνου, υπέρ της διχοτόμησης. Όπως στις 23 Φεβρουαρίου 1958 μια τεράστια διαδήλωση άρτια προετοιμασμένη, με εκατοντάδες διαδηλωτές, που έφθασε μέχρι την πρωθυπουργική κατοικία, είχε συνθήματα όπως ‘Cyprus is Turkish and will remain so’; ‘Partition Now’; ‘We don’t mind all or half but no less’; ‘If forced, Turkey will step in’; ‘Partition or Death’; ‘Partition our last sacrifice’; ‘We want what we like’; ‘26 million Turks are backing us’; ‘Give the Turks their due’; and ‘Cyprus has never been Greek’.
Μετά την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου 19.2.1959, ο Ευάγγελος Αβέρωφ ζήτησε μέσω του βρετανού πρέσβη στην Αθήνα να δει τα σχέδια διχοτόμησης που γνώριζε ότι είχαν ετοιμάσει οι Βρετανοί. Η απάντηση του Φόρεϊν Όφις ήταν ρητώς ΟΧΙ. «Αυτά είναι μόνο για τα μάτια τα δικά μας» ήταν η απάντηση…
Οι πρώτοι διχοτομικοί χάρτες στην πρώτη μελέτη που ετοίμασε το Κυβερνείο στην Κύπρο και έστειλε στο Λονδίνο τον Νοέμβριο 1956. Να σημειωθεί ότι η μελέτη για διχοτόμηση με χάρτες προηγήθηκε της έκθεσης Δρα Nihat Erim που δόθηκε στον Tούρκο πρωθυπουργό στις 24 Νοεμβρίου 1956!
Ακολούθησαν και άλλοι σχεδιασμοί διχοτομικών χαρτών στο Λονδίνο…
Τον χάρτη αυτό αναδημοσίευσε η εφημερίδα «Φιλελεύθερος» στην Κύπρο στις 20 Ιανουαρίου 1957, από την τουρκική Halkin Sesi, όργανο του τουρκοκύπριου Δρα Fazil Kuchuk (που στη νεοσύστατη Κυπριακή Δημοκρατία στις 16 Αυγούστου 1960 ανέλαβε ως αντι-πρόεδρος του κράτους). Τίτλος «Οι Τούρκοι ξιφουλκούν δι΄αξιοποίησιν της φαιδράς ιδέας περί διαμελισμού –Αφίχθη χθες εξ Αγκύρας τουρκική αντιπροσωπεία». Η αντιπροσωπεία, επί κεφαλής της οποίας ήταν ο Δρ Nihat Erim, θα ετοίμαζε την τουρκική απάντηση για τις Προτάσεις Radcliffe…
Τον ίδιο χρόνο (1957) ο Δρ Fazil Kuchuk εξέδωσε και ένα μικρό βιβλίο υποστηρίζοντας τη διχοτόμηση της Κύπρου ως οριστική λύση, με τον χάρτη αυτό με τη διχοτομική γραμμή κατά μήκος του 35ου παράλληλου.
Πηγές – Βρετανικό Εθνικό Αρχείο - βιβλίο γράφουσας « Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος/συγγραφέας
Πηγή: simerini.sigmalive.com
.png)
