H μεγάλη εξίσωση με τις πολυπαραγοντικές παραμέτρους του πολέμου στην Ουκρανία και οι αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλεί η Ρωσική επέμβαση με τις 38 ημέρες πολεμικών επιχειρήσεων
Οι χωρίς προηγούμενο Γεωπολιτικές ανατροπές και οι μεγάλες αλλαγές και κρίσεις σε οικονομία, ενέργεια, εφοδιαστικές και επισιτιστικές αλυσίδες
Ο μακρύς δρόμος των διαβουλεύσεων για ανακωχή και τερματισμό του πολέμου , οι στρατηγικές επιδιώξεις της Ρωσίας, τα κέρδη κι οι ζημίες , η θέση και τα όρια της Ουκρανίας σε έναν συμβιβασμό της επόμενης μέρας, Ουκρανία, ο ρόλος και οι στρατηγικές των ΗΠΑ- ΝΑΤΟ και Ε.Ε. , η στάση της Κίνας , των Αραβικών χωρών και οι μεταβλητές άλλων χωρών ισχύος
Τι σηματοδοτούν τα διαρκή σενάρια με χώρες που διαθέτουν πυρηνικά όπλα και πυρηνικά εργοστάσια στις νέες ισορροπίες τρόμου
Γιατί απουσιάζει η Ειρηνευτική ατζέντα σε όλα τα πεδία της Γεωπολιτικής αντιπαράθεσης;
Οι πραγματικοί χαμένοι και κερδισμένοι της πρωτοφανούς κρίσης, πολεμικά, οικονομικά, ενεργειακά, εφοδιαστικά , επισιτιστικά, με την ανυπολόγιστη ανθρωπιστική καταστροφή σε πρώτο φόντο στην Ουκρανία
Ποιο το μέλλον και με ποιες επιλογές του Ελληνικού στοιχείου , στην νοτιοανατολική Ουκρανία ;
Οι προεκτάσεις των ανατροπών σε θέματα Διεθνούς Δικαίου, ο ρόλος της Τουρκίας στη νέα διεθνή πραγματικότητα και οι προβολές των εξελίξεων σε Ανατολική Μεσόγειο , Ελληνοτουρκικές σχέσεις και Κυπριακό .
Ποιοι και γιατί αναβιώνουν σενάρια «μείωσης στρατιωτικού αποτυπώματος και συνεκμετάλλευσης» επενδύοντας στην αναθεώρηση στρατηγικών με άξονα την ενεργειακή κρίση και την ενεργειακή απεξάρτηση , ποια θα πρέπει να είναι στις νέες συνθήκες μια αξιόπιστη πολυεπίπεδη εθνική στρατηγική ;
Στην εκπομπή παρεμβαίνουν και καταθέτουν την οπτική τους οι :
-Άγγελος Συρίγος Υφυπουργός Παιδείας - Καθηγητής του Διεθνούς Δικαίου και της Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
-Αντώνης Φώσκολος Ομότιμος Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης, ομότιμος Ερευνητής της Γεωλογικής Υπηρεσίας του Καναδά
-Δημήτρης Ξενάκης Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής- Μεσόγειος στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
-Κωνσταντίνος Λουκόπουλος Αντιστράτηγος ε.α. , Γεωστρατηγικός Αναλυτής και Εκτελεστικός Διευθυντής στο «Παρατηρητήριο Ευρωμεσογειακής Ασφάλειας και Συνεργασίας»
- Θεόδωρος Λιόλιος Καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής & Στρατιωτικών Επιστημών ) – Αν. Κοσμήτορας & Πρόεδρος Επιτροπής Ερευνών – Διευθυντής Τομέα Φυσικών Επιστημών & Εφαρμογών της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων (ΣΣΕ) – Διευθυντής του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων (ΕΚΕΟ)
- Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος Ανώτερος Στρατηγικός Αναλυτής, Συνδιευθυντής του Athens Hub του Οργανισμού Geneva Centre for Security Policy
Η απόφαση του πρωθυπουργού για την ενεργοποίηση της έρευνας προς εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και Κρήτη έρχεται να διορθώσει το έγκλημα που έκανε η ΕΕ μετά το 1990 και μέχρι σήμερα. Έκοψε το κλαδί στο οποίο καθότανε και το οποίο την έκανε παγκόσμια υπερδύναμη. Οι γεωφυσικές έρευνες που έκαναν τα ΕΛΠΕ επί 30 μέρες από τις αρχές Φεβρουαρίου στο Ιόνιο με το γεωφυσικό σκάφος S.W. Cook (κόστισαν πάνω από $ 30.000.000) ήταν ο προάγγελος των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού για τα ελληνικά κοιτάσματα.
Στην περιοχή οι γεωφυσικές έρευνες ξεκίνησαν από την ΔΕΠ-ΕΚΥ υπό την διεύθυνση της κας Φωκιανού. Εντοπίστηκαν τα κοιτάσματα “Πύρρος” και “Αχιλλέας” στο μπλοκ 2 και το κοίτασμα αργού πετρελαίου στον Πατραϊκό Κόλπο. Συνεχίστηκαν επί υφ-υπουργίας Μανιάτη με ανάδοχο την PGS. Αυτό σημαίνει όχι μόνο ότι υπάρχει ενδιαφέρον αλλά και ότι κατά πάσα πιθανότητα υπάρχουν κοιτάσματα.
Πριν αναφερθώ στο θέμα που προέκυψε από το non paper του State Department για την τύχη του αγωγού East-Med, θα κάνω ένα παραλληλισμό που αφορά τη διένεξη μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την Ουκρανία. Προ ημερών, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας Μ. Ζαχάροβα, δεξί χέρι του Σ. Λαβρώφ, είπε ότι η διαμάχη μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την Ουκρανία σχετίζεται με το ποιά χώρα, η ΗΠΑ ή η Ρωσία, θα ελέγχει την ενεργειακή αγορά της Ευρώπης και ιδιαίτερα την τροφοδοσία της σε φυσικό αέριο. Θα είναι το πανάκριβο υγροποιημένο σχιστολιθικό αέριο των ΗΠΑ ή το Ρωσικό φυσικό αέριο που προέρχεται από την χερσόνησο Γιαμάλ της δυτικής Σιβηρίας; Αυτή είναι η αλήθεια.
Μια παρεμφερής περίπτωση είναι αυτή μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά που αφορά πάλι την τροφοδοσία της Ευρώπης με καναδικό φυσικό αέριο, που θα προερχότανε από την Αλμπέρτα του Καναδά. Ο αγωγός φυσικού αερίου με προέλευση από την Αλμπέρτα θα όδευε προς το Χάλιφαξ της Νέας Σκωτίας (Καναδάς). Αυτός ακυρώθηκε διότι οι Ινδιάνοι από όπου θα περνούσε ο αγωγός ξεσηκώθηκαν εναντίον της κατασκευής του. Το ίδιο συνέβη και με τον αγωγό Keystone XL που θα μετέφερε αργό πετρέλαιο από την Αλμπέρτα στις ΗΠΑ. Η κατασκευή εγκρίθηκε προ τετραετίας από τον πρόεδρο Τραμπ, αλλά, τώρα η κατασκευή του ακυρώθηκε από τον πρόεδρο Biden με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός της Αλμπέρτας να ζητάει την επέμβαση της δικαιοσύνης.
Βεβαίως η ανυπαρξία ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ έδωσε την ευκαιρία «δύο γάιδαροι να μαλώνουν σε ξένο αχυρώνα». Δε γνωρίζω τι έχει κάνει μέχρι σήμερα η ευρωπαία Επίτροπος Ενέργειας Kadri Simpson η οποία αμείβεται, από τον Δεκέμβριο του 2019, με 1.000 ευρώ την ημέρα ή με 360.000 ευρώ το χρόνο και ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική δεν έχουμε δει.
Το ενεργειακό έλλειμμα της Ευρώπης
Η Ευρώπη μέχρι το 2050 θα χρειαστεί επί πλέον ποσότητες φυσικού αερίου της τάξης των 240 δις κυβικών μέτρων (m3) το χρόνο, πέραν των 400 δις m3 που σήμερα καταναλώνει. Έτσι κατασκεύασε σταθμούς υποδοχής φυσικού αερίου γνωρίζοντας ότι η Ρωσία δε θα μπορεί να καλύψει αυτό το τεράστιο επί πλέον έλλειμμα των 240 δις m3. Εισάγει, λοιπόν, από τις ΗΠΑ 68 δις m3 φυσικού αερίου και, με τιμή περίπου $25/1000 κυβικά πόδια (ft3), δαπανάει $60 δις/έτος. Το σχιστολιθικό φυσικό αέριο το προμηθεύεται ως υγροποιημένο από το Τέξας (λεκάνες Permian Basin, Eagle και Fort Barnett) και η μεταφορά προς την Ευρώπη γίνεται με LNG πλοία, κυρίως ελλήνων εφοπλιστών.
Επί πλέον εισάγει 44.5 δις m3 φυσικού αερίου από την Βόρειο Αφρική εκ των οποίων τα 10 δις m3 προέρχονται από την Αίγυπτο. Αυτή η λεπτομέρεια έχει σημασία διότι ορισμένοι έλληνες δημοσιογράφοι πιστεύουν ότι η Αίγυπτος έχει πολύ φυσικό αέριο που μπορεί να τροφοδοτήσει την Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Δυστυχώς τις περισσεύουν μόνο 10 δις m3/έτος τα οποία ήδη εξάγει προς την Ευρώπη υπό μορφή υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο East–Med είναι σε θέση να παραδώσει στην Ευρώπη 20 δις m3 φυσικού αερίου στη μισή τιμή. Αυτό δεν το θέλει η Αμερική, γι’ αυτό το non paper περί ακαταλληλότητας του East-Med με τo οποίo συμφωνεί και ο έλληνας Υπουργός Εξωτερικών διότι χαλάει την αγορά με τις χαμηλές τιμές.
Επίσης, η Ευρώπη εισάγει 21.5 δις m3 υγροποιημένου φυσικού αερίου από την Ρωσία και 18 δις m3 από το Κατάρ. Το σύνολο των εισαγωγών ανέρχεται σε 153 δις m3 φυσικού αερίου. Άρα οι ανάγκες της ΕΕ που είναι 240 δις m3 /έτος φυσικού αερίου, δεν ικανοποιούνται. Υπάρχει ένα έλλειμμα της τάξης των 87 δις m3. Φανταστείτε τι θα γίνει αν η Αμερική πετύχει να σταματήσει οριστικά η τροφοδοσία της ΕΕ με ρωσικό φυσικό αέριο της τάξης των 50 δις m3/ετος που θα διοχετεύεται μέσω του Nord Stream 2. Αυτή η επιδίωξη των ΗΠΑ είναι και η αιτία της ουκρανικής κρίσης. Η Ευρώπη θα έχει ένα έλλειμμα φυσικού αερίου των 137 δις m3/έτος.
Κατανοώντας την αδυναμία ικανοποίησης αυτής της ποσότητας αν δεν υπάρξει παροχή φυσικού αερίου μέσω Nord Stream 2, οι Αμερικανοί καταφεύγουν στον έμπιστο σύμμαχό τους το Κατάρ, όχι στην Ελλάδα και την Κύπρο, και το ρωτούν αν μπορεί να καλύψει αυτό το τεράστιο έλλειμμα. Η απάντηση του Κατάρ είναι αρνητική, γιατί δεν μπορεί. Το Κατάρ έχει αποθέματα φυσικού αερίου της τάξης των 24.6 τρις m3. Παράγει ετησίως 170 δις m3 εκ των οποίων τα 18 δις m3 πηγαίνουν στην Ευρώπη και τα υπόλοιπα στις ασιατικές αγορές, κυρίως Κίνα, Ιαπωνία και Ν. Κορέα. Με αυτές τις χώρες έχει συνάψει μακροχρόνιες συμφωνίες. Δυστυχώς το ενεργειακό έλλειμμα της Ευρώπης μπορεί να το καλύψει μόνο η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου που βρίσκονται στην λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου που έχει περισσότερα αποθέματα φυσικού αερίου από το Κατάρ. Αυτό όμως δεν το επιθυμούν οι Αμερικάνοι διότι θα σπάσει το μονοπώλιο που θα επιβάλλουν στην ενεργειακή αγορά της Ευρώπης. Εξ’ ου και το περίφημο non paper περί ακαταλληλότητας του East-Med.
Ο East–Med είναι βιώσιμος
Ερχόμαστε τώρα να ανατρέψουμε τα περί οικονομοτεχνικής ακαταλληλότητας του East-Med. Η ιδέα της κατασκευής του αγωγού προήλθε από τον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ Β. Netanyahu, που την προώθησε στον τότε έλληνα πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου το 2010 σε ένα ταξίδι, ινκόγκνιτο, που έκαναν οι δύο πρωθυπουργοί τον Αύγουστο στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Η ιδέα έπεσε σε χειμερία νάρκη μέχρι τον Νοέμβριο του 2011 οπότε, σ’ ένα συνέδριο του Economist που έγινε στην Λευκωσία, επανέφερα στην επιφάνεια την ιδέα κατασκευής του λέγοντας ότι η μεταφορά των κοιτασμάτων του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου πρέπει να γίνει με ένα αγωγό όπως πρότεινε ο Netanyahu. Αυτόν τον οποίο τον ονόμασα τότε Herodotus pipeline.
Μετά το πέρας της συνεδρίασης με πλησιάζει ο Δρ. Κ. Καραγιαννάκος , διευθυντής της ΔΕΠΑ και μου λέει ότι η κατασκευή αυτού του αγωγού φαίνεται ότι είναι τεχνικά εφικτή. Τότε, η ΔΕΠΑ, υπό την ηγεσία του Δρ. Κιτσάκου και με συνεργάτες τους Δρ. Κ. Καραγιαννάκο και Δρ. Δ. Μανώλη αρχίζει τις μελέτες με τη σύμφωνη γνώμη του υφυπουργού Γ. Μανιάτη. Ενεργειακός οργασμός στην Ελλάδα. Όλοι μηχανικοί. Οι κύριοι Κιτσάκος και Καραγιαννάκος παρουσιάζουν σε ενεργειακά συνέδρια τις τεχνικοοικονομικές μελέτες που δείχνουν ότι ο αγωγός είναι βιώσιμος ακόμα και πριν ανακαλυφθούν τα κοιτάσματα βιογενούς φυσικού αερίου, Ζορ, Καλυψώ και Γλαύκου. Την εποχή εκείνη προωθείται η ιδέα της κατασκευής του αγωγού ΤΑΠ, η ιδέα της κατασκευής του αγωγού IGB και η έρευνα υδρογονανθράκων προς εκμετάλλευση στην Δυτική Ελλάδα, Ιόνιο και Κρήτη. Όταν λέμε ενεργειακός οργασμός, τότε, τον εννοούσαμε.
Προ μηνός ο πρώην υπουργός ενέργειας καθηγητής Γ. Μανιάτης είπε ότι ο αγωγός East-Med είναι τεχνικά και οικονομικά βιώσιμος διότι μπορεί να μεταφέρει 20 δις m3/έτος φυσικού αερίου επί 25 χρόνια. Ουσιαστικά προσδιορίζει το μέγεθος των υπαρκτών κοιτασμάτων που είναι 20 δις m3/ετος Χ 25 έτη = 500 δις m3 φυσικού αερίου. Αυτή η ποσότητα υπάρχει και προέρχεται από τα 170 δις m3 που έχει το κοίτασμα Καλυψώ της Κύπρου και τα 311 δις m3 που έχει το Ισραηλινό κοίτασμα Λεβιάθαν. Τα υπόλοιπα 311δις m3 του κοιτάσματος Λεβιάθαν ήδη διοχετεύονται με αγωγό στο σταθμό υγροποίησης της Δαμιέττης (Αίγυπτος) και συμπεριλαμβάνονται στα 10 δις m3 φυσικού αερίου που στέλνει η Αίγυπτος στην Ευρώπη. Άρα δεν υπάρχει διαθέσιμή ποσότητα ισραηλινού φυσικού αερίου για να πάει στην Τουρκία. Το άθροισμα, λοιπόν, των 170 δις m3 του κοιτάσματος Καλυψώ της Κύπρου και τα 311 δις m3 του ισραηλινού κοιτάσματος μας κάνουν 481 δις m3 φυσικού αερίου. Άρα υπερκαλύπτεται η ποσότητα των 450 δις m3 φυσικού αερίου που χρειάζεται για να λειτουργήσει ο αγωγός East Med. Εάν αυτή η ποσότητα φυσικού αερίου διοχετευτεί στην Ευρώπη προς $ 11/1000 κυβικά πόδια τότε η αξία των κοιτασμάτων ανέρχεται σε $ 187 δις. Αν από αυτά τα χρήματα οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και Κύπρου πάρουν το 25% ήτοι $ 46.75 δις τότε υπερκαλύπτεται η αξία της κατασκευής του αγωγού East- Med που είναι $ 5.2 δις. Πέραν τούτου ο αγωγός αναβαθμίζει γεωπολιτικά τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο.
Τη μελέτη της κατασκευής του αγωγού την έχει αναλάβει η κοινοπραξία IG Poseidon στην οποία συμμετέχουν κατά 50% η ελληνική ΔΕΠΑ και κατά 50% η γαλλοιταλική Edison. H μελέτη κατασκευής χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η τοπογραφική μελέτη του βυθού της θάλασσας από όπου θα περάσει ο αγωγός έγινε από το γαλλικό γεωφυσικό πλοίο Nautica Geo. Η μελέτη τελείωσε πρόσφατα και το σκάφος βρίσκεται στον λιμένα του Ηρακλείου. Άρα η κατασκευή του αγωγού πολεμάτε από τους Αμερικανούς διότι θα πέσουν οι τιμές του εισαγόμενου πανάκριβου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Είναι πλέον αρμοδιότητα της ΕΕ αν θέλει το πανάκριβο αμερικανικό φυσικό αέριο που έχει δημιουργήσει τεράστια οικονομικά προβλήματα στην Ευρώπη ή το ελληνο-κυπριακό φυσικό αέριο που είναι πολύ φθηνότερο και σε τελευταία ανάλυση είναι Ευρωπαϊκό.
Μία άλλη ηλιθιότητα που αφορά το περίφημο non paper του State Department περί ακαταλληλότητας του East-Med με την οποία συμφωνεί και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας είναι αυτή που μας σερβίρουν οι σύμμαχοι μας Αμερικάνοι. Αν δεν γίνει ο αγωγός East-Med, θα μπορούν κάλλιστα ο Euro-Asia Interconnector και Euro-Africa Interconnector που θα μεταφέρουν προς την Ευρώπη με υποθαλάσσια καλώδια ο μεν πρώτος ρεύμα ισχύος 2000 MW και ο δεύτερος ρεύμα ισχύος 1000 MW να αντικαταστήσουν τον υπό μελέτη κατασκευής αγωγό East-Med. Αυτά είναι γελοιότητες διότι η παραγωγή ρεύματος από σταθμούς των 2000 MW απαιτεί 1.8 δις m3 φυσικού αερίου και ο δεύτερος εξ’ Αιγύπτου 1 δις m3 φυσικού αερίου.
Αυτή τη στιγμή στην Πτολεμαΐδα οι εν λειτουργία λιγνιτικοί ΑΗΣ συνολικής ισχύος 1800 MW παράγουν ρεύμα που καλύπτει το 16% των ηλεκτρικών αναγκών της Ελλάδας. Ερωτώ τι ποσοστό των ηλεκτρικών αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα καλύψει ο Euro-Asia Interconnector και τι ποσοστό θα καλύψει ο Euro-Africa Interconnector; Ο μεν πρώτος λιγότερο του 1% και ο δεύτερος λιγότερο του 0.5%. ΔΗΛΑΔΗ ΚΟΡΟΙΔΕΥΟΜΑΣΤΕ. Η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από τα περίπου 2.8 δις m3 φυσικού αερίου είναι καλλίτερη και προτιμότερη από τροφοδοσία της Ευρώπης με 20 δις m3 φυσικού αερίου ανά έτος; Αυτές είναι οι σαχλαμάρες του State Department που τις υιοθετεί και ο ΥΠΕΞ Ν. Δένδιας. Όπως είπε πρόσφατα στο Όσλο της Νορβηγίας «Εμείς δε θα σκάβουμε για να γίνουμε σαν τον κόλπο του Μεξικού. Είμαστε Πράσινοι». No further comments.
Τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου
Το 2010 η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS), βασιζόμενη σε 1900 γεωτρήσεις που έγιναν στην ΑΟΖ της Αιγύπτου και σε 460 γεωτρήσεις πού έγιναν στην ΑΟΖ του Ισραήλ, θεωρεί ως δυνητικά αποθέματα φυσικού αερίου στον Κώνο του Νείλου με πιθανότητα ανεύρεσης το 50%, την ποσότητα των 6 τρις m3 φυσικού αερίου και στη λεκάνη της Λεβαντίνης τα 3,5 τρις m3 φυσικού αερίου. Μέχρι στιγμής στην Αίγυπτο έχουν βρεθεί 2,6 τρις m3 φυσικού αερίου με ετήσια παραγωγή τα 80 δις m3 εκ των οποίων τα 70 δις m3 χρειάζεται ετησίως η Αίγυπτος ενώ τα υπόλοιπα 10 δις m3 πηγαίνουν στην Ευρώπη. Οι έλληνες δημοσιογράφοι μην ονειροβατούν ότι η Αίγυπτος μπορεί να τροφοδοτήσει την Ελλάδα και την Ευρώπη με περισσότερο φυσικό αέριο. Δεν υπάρχει. Τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην ΑΟΖ του Ισραήλ υπολογίζονται σε 3,5 τρις m3 ενώ τα ήδη ευρεθέντα δεν υπερβαίνουν το 1,1 τρις m3. Άρα χρειαζόμαστε ακόμη πολύ δουλειά.
Το ελληνικό και κυπριακό φυσικό αέριο
Τα πολύ πιθανά αποθέματα της Κύπρου ανέρχονται κατά τις γεωφυσικές εταιρείες PGS και SPECTRUM σε 3 τρις m3 βιογενούς φυσικού αερίου και 1,2 τρις m3 πυρολιτικού φυσικού αερίου. Τα κοιτάσματα που βρέθηκαν στο κόλπο της Κυπαρισσίας, μπλοκ 10 εκτάσεως 3,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που ανήκουν στα ΕΛΠΕ( 2 τύπου Ζορ) και αυτά που βρίσκονται δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης μπλοκ 11 και 12, εκτάσεως 80.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που ανήκουν στην κοινοπραξία Total 40%, Exxon-Mobil 40% και ΕΛΠΕ 20% με σύνολο στόχων 14 τύπου Ζορ, έχουν πάνω από 12,8 τρις m3 βιογενούς φυσικού αερίου. Την εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων εμποδίζουν οι Greenpeace, WWF-Hellas και το Ινστιτούτο Κητωδών του κυρίου Αρσένη σε συνεργασία με το ΣτΕ, δηλαδή, την ελληνική κυβέρνηση.
Άξιον προσοχής είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση εμποδίζει τις εταιρείες να κάνουν έρευνα προς εκμετάλλευση, αλλά οι εταιρείες δε φεύγουν από τα θαλάσσια οικόπεδα. Πληρώνουν ενοίκιο (Royalty), $8/τετραγωνικό χιλιόμετρο/έτος. Άρα τα δυνητικά αποθέματα φυσικού αερίου στην λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου είναι: 6 τρις m3 της Αιγύπτου, 3,5 τρις m3 του Ισραήλ, 4.2 τρις m3 της Κύπρου και 12,8 τρις m3 της Ελλάδας, σύνολο 26,5 τρις m3, που είναι περισσότερα από τα 24,6 τρις m3 φυσικού αερίου του Κατάρ. Στα ελληνικά αποθέματα δε συμπεριλαμβάνονται άλλοι 7 στόχοι που υπάρχουν νότια του νομού Ηρακλείου και του νομού Λασιθίου. Το μεγαλύτερο κοίτασμα, 7 φορές πιο μεγάλο από το Ζορ, βρίσκεται σε απόσταση 140 χιλιόμετρα των Καλών Λιμένων Ηρακλείου στην περιοχή Olimpi και περιβάλλεται από 19 λασποηφαίστεια που εκλύουν βιογενές φυσικό αέριο πάνω από 1 εκατομμύριο χρόνια. Επίσης δεν συμπεριλαμβάνεται το κοίτασμα της Γαύδου που είναι 4 φορές μεγαλύτερο του Ζορ διότι η περιοχή της Γαύδου είναι περιοχή NATURA. Στις περιοχές NATURA απαγορεύεται η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων αλλά επιτρέπεται η εγκατάσταση, κατά το ΥΠΕΝ, ανεμογεννητριών, π.χ. στη νήσο Σκύρο. Αυτά τα κοιτάσματα που είναι κάτω από τους νομούς του Ηρακλείου και Λασιθίου δε βγήκαν σε διαγωνισμό όπως παρότρυνε ο τέως διευθυντής της κρατικής ΕΔΕΥ Γ. Μπασιάς, τον οποίον απέλυσαν κατά απαράδεκτο τρόπο, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το Τουρκολυβικό μνημόνιο. Αυτά τα κοιτάσματα είναι Ελληνικά.
Η αξία από την εκμετάλλευση αυτών των 16 στόχων τύπου Ζορ που περιέχουν 12,8 τρις m3 βιογενούς φυσικού αερίου, ήτοι 452 τρις κυβικά πόδια, επί $ 15/1000 κυβικά πόδια, ανέρχεται σε $ 6,78 τρις. Το 20% της αξίας των κοιτασμάτων, ήτοι $ 1,36 τρις θα πάει (νόμος Μανιάτη 4001/2011) στο ελληνικό δημόσιο. Με αυτά τα χρήματα εξοφλούμε το δημόσιο χρέος, εξοπλίζουμε τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, βελτιώνουμε αφάνταστα την ιατροφαρμακευτική μας περίθαλψη, χρηματοδοτούμε με άφθονο χρήμα την παιδεία και περισσεύουν χρήματα για έργα πολιτισμού. Επίσης καταπολεμούμε την ανεργία δημιουργώντας 250.000 θέσεις εργασίας με ελάχιστες μηνιαίες αποδοχές των 4.000 ευρώ και σταματάμε την πληθυσμιακή συρρίκνωση της Ελλάδα. Όμως οι Αμερικανοί σταματούν την ανάπτυξη της Ελλάδας μέσω των ακτιβιστών περιβαλλοντολόγων, του ΣτΕ και της σημερινής κυβέρνησης. Είμαστε όλοι πράσινοι είπε ο Υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας στο Όσλο. Όχι δεν είμαστε πράσινοι. Είμαστε αμερικανικό προτεκτοράτο και σβήνουμε σαν κράτος διότι έχουμε ετήσια μείωση του πληθυσμού κατά 40.000 άτομα, εν γνώσει της ελληνικής κυβέρνησης.
Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τα κοιτάσματά της για να βοηθήσει και την Ευρώπη. Ίσως να μας βοηθήσει η Γαλλία. Αν όχι τότε θα μας βοηθήσουν οι αγορές. Υπάρχει τεράστιο ενεργειακό έλλειμμα και η λύση για την Ευρώπη βρίσκεται στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων της Ανατολική Μεσογείου, κυρίως όμως των κοιτασμάτων Κύπρου και Ελλάδας. Συμπέρασμα: Όχι μόνο ο αγωγός East-Med θα γίνει για να επιβιώσει ενεργειακά η Ευρώπη αλλά και τα υπόλοιπα ελληνο-κυπριακά κοιτάσματα φυσικού αερίου θα αξιοποιηθούν στέλνοντας ετησίως στην Ευρώπη 150 δις m3 φυσικού αερίου για 100 χρόνια.
*Ο Αντώνης Φώσκολος είναι ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης και ερευνητής της Γεωλογικής Υπηρεσίας του Καναδά. ellinikiantistasi.gr
Η επιβεβαιωτική γεώτρηση της κοινοπραξίας ExxonMobil και Qatar Oil στον κοραλλιογενή ύφαλο “Γλαύκος” (οικόπεδο 10 της κυπριακής ΑΟΖ), που έχει βιογενές φυσικό αέριο και η αμέσως επόμενη στις αρχές Ιανουαρίου από την κοινοπραξία Total-ENI στον επίσης κοραλλιογενή ύφαλο “Καλυψώ” (οικόπεδο 6) που και αυτός έχει βιογενές αέριο δείχνουν το τεράστιο ενδιαφέρον των εταιρειών πετρελαίου να αξιοποιήσουν τα κυπριακά κοιτάσματα φυσικού αερίου, αλλά και την απόφαση της Λευκωσίας για εκμετάλλευση κοιτασμάτων παρά τις τουρκικές απειλές.
Και επίσης δείχνουν την ειλημμένη απόφαση της Κύπρου να αξιοποιήσουν οι ξένες εταιρείες τα κοιτάσματα επ’ ωφελεία του λαού της Κύπρου. Αν θεωρήσουμε ότι ο Γλαύκος έχει 6,5 τρις κυβικά πόδια βιογενούς φυσικού αερίου και η Καλυψώ 6 τρις κυβικά πόδια βιογενούς φυσικού αερίου και η Αφροδίτη 4,5 τρις κυβικά πόδια, πυρολιτικού φυσικού αερίου τότε το σύνολο ανέρχεται σε 17 τρις κυβικά πόδια. Αυτή η ποσότητα μεταφραζόμενη σε πετρελαϊκό ισοδύναμο, αντιστοιχεί σε 3 δις βαρέλια αργού πετρελαίου.
Επίσης έχει και 1,5 δις αργό πετρέλαιο στα Μεσοζωικά στρώματα την εκμετάλλευση του οποίου έχει η Shell. Τα κοιτάσματα του πετρελαίου είναι 5 και βρίσκονται στο μπλοκ 12 της κυπριακής ΑΟΖ. Αθροιστικά η Κύπρος έχει προς το παρόν το πετρελαϊκό ισοδύναμο των 4,5 δις βαρελιών. Ο Γλαύκος και η Καλυψώ όπως και το Ζορ, με απόθεμα 42 τρις κυβικά πόδια, είναι πίστα αντίγραφα των δικών μας 25 στόχων που υπάρχουν δυτικά του κόλπου της Κυπαρισσίας και δυτικά, νοτιοδυτικά, νότια και νοτιοανατολικά της Κρήτης.
Από το 2011, τουλάχιστον, ο Γενς Στόλτενμπεργκ, τότε πρωθυπουργός της Νορβηγίας και νυν γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, είχε παραδεχτεί ότι υπάρχουν πλούσια υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων κάτω από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, όπως ειπώθηκε στην εκπομπή «Αντιθέσεις» με τον Γιώργο Σαχίνη στο τηλεοπτικό σταθμό «Κρήτη TV».
Επί του θέματος τοποθετήθηκε με στοιχεία και χάρτες ο καθηγητής Αντώνης Φώσκολος.
Ο ομότιμος καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης και ομότιμος ερευνητής της Γεωλογικής Υπηρεσίας του Καναδά έδειξε αρχικά την ακόλουθη κάρτα και εξήγησε:
«Βλέπετε εκείνες τις γραμμές εκεί που έχουμε, είναι εννέα γραμμές τις οποίες είχε κάνει η TGS-NOPEC η νορβηγική. Και έκανε και η γαλλική CGG.
»Σε αυτή την περιοχή εκεί δουλεύουν οι Γάλλοι από το 1970.
»Εκεί η TGS-NOPEC το 2003 είχε πει ότι έχουμε κοιτάσματα φυσικού αερίου».
Στη συνέχεια άλλαξε η κάρτα με την ακόλουθη:
«Η ίδια εταιρεία κάτω από τη Ρόδο, εκεί που θέλουν οι Τούρκοι να πάρουν αυτό το κομμάτι, μας λέει ότι έχετε κοιτάσματα φυσικού αερίου.
»Αυτή η νορβηγική εταιρεία πηγαίνει στον Στόλτενμπεργκ τότε και του λέει: “πες στους Έλληνες, επειδή δεν μας ακούνε οι πολιτικοί της Ελλάδος”, τα έλεγε τότε στους ΥΠΕΚΑ της κυβέρνησης Καραμανλή και έκαναν τον κουφό, δεν θα πω ονόματα, λοιπόν, και λέει εκείνη τη στιγμή, “πες στους Έλληνες ότι έχουνε κοιτάσματα υδρογονανθράκων, να μην μπούνε και υπογράψουνε μνημόνια”.
»”Διότι τα κοιτάσματά τους είναι ικανά να βγάλουν το χρέος”. Το χρέος τότε ήταν 340 δισ. Εάν οι εταιρείες έδιναν σε εμάς 325 δισ., τι έπρεπε να βγάλουν οι εταιρείες; Ας πούμε το διπλάσιο.
»Διαιρούμε αυτό το ποσό, ας πούμε περίπου 1 τρισ. με 5 δολάρια (τότε) και μας λέει ότι κύριοι τα αποθέματά σας είναι 220 τρισ. κυβικά πόδια.
»Αυτό μας είπε ο Στόλτενμπεργκ.
»Το ‘πε στον Παπανδρέου. Ανάθεμα εάν κατάλαβε τι του έλεγε.
»Δεν κατάλαβε ο άνθρωπος τι του έλεγε. Και το 2010 μπαίνουμε στα μνημόνια.
»Όταν ο άλλος σου λέει “μην μπεις στα μνημόνια διότι έχεις πλούτο” και εσύ μπαίνεις στα μνημόνια.
»Και κάνω την εξής ερώτηση: Υφυπουργός ήταν ο Γιάννης Μανιάτης επί Γεωργίου Παπανδρέου.
»Υπουργός η Μπιρμπίλη. Η Μπιρμπίλη εναντίον της εξόρυξης, ο Μανιάτης βγάζει 220 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα γεωφυσικά.
»Φεύγει η Μπιρμπίλη έρχεται ο Παπακωνσταντίνου. Κι αυτός εναντίον της εξόρυξης. Ήθελε να μπούνε ανεμογεννήτριες. Το παρελθόν της οικογένειας είναι γνωστό. Δεν συζητώ.
»Και ξεκινά ο Μανιάτης και κάνει τις γεωφυσικές έρευνες σε Ιόνιο και σε Κρήτη με την PGS.
»Η PGS, είπε τότε ο Τζέισον Ρόμπινσον ο διευθυντής που έκανε τις γεωφυσικές έρευνες, ο οποίος έφυγε, πήγε τώρα στη Λιβύη για άλλο λόγο, έλεγε ότι εφόσον έχετε τη μεσογειακή ράχη πρέπει να έχετε κοιτάσματα.
»Αυτό ήταν πολύ βασικό που είπε ο άνθρωπος και κανένας δεν κατάλαβε τι είπε, ούτε κι εγώ είχα καταλάβει τότε τι έλεγε.
»Βλέπουμε αυτή τη στιγμή ότι υπήρχαν αυτά τα πράγματα.
»Ο Μανιάτης κάνει τα γεωφυσικά, η συμφωνία ήταν να τελειώσουν τον Δεκέμβριο του 2013, έρχεται η Total και λέει στην PGS:
»”Πάρε κι άλλα 30 εκατ. και κάνε μου γεωφυσικά κάτω από την Κρήτη”.
»Η Total λέει κάνε μου κάτω από την Κρήτη.
»Οι Γάλλοι είπαν στοχευμένα και ξέρανε. Και μάλιστα ο ένας από αυτούς, που δούλευε από το ’70, ο Λεπισόν, ήταν στη διπλωματική του Γιάννη Μπασιά. Και ο Γιάννης Μπασιάς πρέπει να τα ξέρει αυτά.
»Ο καθηγητής του ήταν αυτός που δούλευε κάτω από την Κρήτη.
»Οι Γάλλοι ξέρανε από τότε. Και από το ’80 ξέρανε τι είχε και η Ιεράπετρα Κρήτης.
»Κάνουνε τα γεωφυσικά, βγάζει ο Μανιάτης τα 20 οικόπεδα και στο “πιτς πιλάφι” πέφτει η κυβέρνηση. Και έρχεται ο Τσίπρας.
»Πάμε δυόμιση χρόνια πίσω. Και τελευταία στιγμή εκεί που δεν το περιμέναμε έρχεται ο υπουργός ο Πάνος Σκουρλέτης και προσλαμβάνει τον Μπασιά. Και τον κάνει πρόεδρο της ΕΔΕΥ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων).
»Κάνει αυτό το πράγμα, βγαίνει ο Μπασιάς, ο οποίος επεξεργάζεται τα στοιχεία της PGS -οι προηγούμενοι δεν τα είχαν επεξεργαστεί- και δείχνει τους στόχους κάτω από την Κρήτη.
»Αυτό το πράγμα ήταν πολύ σημαντικό. Έδειξε ότι κάτω από την Κρήτη υπάρχουνε 21 στόχοι.
»Και δύο αντίστοιχοι δυτικά στον Κυπαρισσιακό.
»Αυτή τη στιγμή λοιπόν τα πράγματα ήρθαν πάνω κάτω.
»Διότι. Ένα χρόνο πριν ανακαλύφθηκε το (κοίτασμα) Ζορ. Το οποίο ήτανε παρεμφερές με τα δικά μας κοιτάσματα.
»Για τη μεσογειακή ράχη το κατάλαβε ο Σίσι (πρόεδρος Αιγύπτου). Ο Σίσι κατάλαβε τι έκανε ο Μπασιάς. Εμείς δεν καταλάβαμε τι έκανε ο Μπασιάς.
»Διότι, λέει ο Σίσι, έλα εδώ εσύ PGS, κάνε μου τα γεωφυσικά πάνω στη μεσογειακή ράχη που είναι στο κομμάτι το δικό μου, βρίσκει κάτι, βγάζει οκτώ οικόπεδα και φωνάζει τον Δένδια και του λέει “έλα να οριοθετήσουμε τη γραμμή μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδος, μας ενδιαφέρει αυτή η συμφωνία”.
»Δεν ήταν μόνο το τουρκολιβυκό σύμφωνο, οι Αιγύπτιοι κατάλαβαν ότι υπήρχε…».
Ο Αντώνης Φώσκολος τόνισε ότι η Ευρώπη εάν θέλει να γίνει δύναμη αφήνει τη Ρωσία και στηρίζεται στην Ελλάδα, «όπως ο Μακρόν στηρίζεται στην Ελλάδα» είπε εμφατικά.
Τουλάχιστον Τρεις Στόχοι “τύπου ZOP” στην Λεκάνη του Ηροδότου
Τερέζα Φωκιανού Πρόεδρος & Δ.Σ. FLOW Energy S.A.
Δρ. Ηλίας Κονοφάγος, Μέλος της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών
Ειδικοί επιστήμονες προσπαθούν το τελευταίο διάστημα να μας εξηγήσουν ότι μία πετρελαιοπιθανή περιοχή περιέχει “Υδρογονάθρακες” μόνο όταν αυτοί έχουν ανακαλυφθεί με γεώτρησεις. Επ’ αυτού βεβαίως δεν διαφωνούμε αλλά θα θέλαμε να επισημάνουμε, ότι πρόσφατες εξελίξεις και εφαρμογές νέων καινοτόμων τεχνολογιών (π.χ. σεισμικές καταγραφές νέας γενιάς), έχουν αυξήσει δραστικά τις πιθανότητες ακριβέστερου εντοπισμού γεωτρητικών στόχων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων ενώ παράλληλα έχουν μειώσει σημαντικά το πιθανό ρίσκο αποτυχίας των γεωτρήσεων. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος μεγάλων πετρελαικών εταιριών μέσα σε μία περιοχή πετρελαιοπιθανού ενδιαφέροντος για την εκτέλεση ερευνητικών γεωτρήσεων.
Εξ’ άλλου πάνω στο πνεύμα αυτό πρόσφατες επιστημονικές αναλύσεις, των Εταιρειών PGS και Spectrum που παρουσιάστηκαν στο διεθνές Συνέδριο του Γεωλογικού Κέντρου Ερευνών του Λονδίνου (London Geological Society) στις 12 Δεκεμβρίου 2016 προσδιόρισαν με ακρίβεια τις θέσεις γεωτρητικών στόχων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο που το μέγεθος τους ξεπερνά κάθε προηγούμενη προσδοκία. Είναι γνωστό ότι οι δύο αυτές Εταιρέιες έχουν ήδη σαρώσει με σεισμικές καταγραφές νέας γενιάς όλη σχεδόν την Ανατολική Μεσόγειο συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, Λιβύης, Λιβάνου, Κύπρου & Αιγύπτου.
Τον Σεπτέμβριο δε του 2015 η ανακάλυψη με γεώτρηση του υπεργιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου “ΖΟΡ” από την Ιταλική εταιρεία ΕΝΙ οδήγησε σε σημαντικές ανατροπές του τρόπου αναζήτησης και εντοπισμού συγκεντρώσεων υδρογονανθράκων στην Μεσόγειο. Το νέο αυτό ερευνητικό γεωλογικό μοντέλλο, προσέθεσε νέες σημαντικότατες ερευνητικές γιγαντιαίες προσδοκίες κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Να σημειώσουμε ότι μέχρι μόλις πριν ένα χρόνο οι πετρελαϊκές εταιρείες αναζητούσαν στην Ανατολική Μεσόγειο αποκλειστικά στόχους ψαμμιτικών ταμιευτήρων υδρογονανθράκων. Σήμερα τα πάντα έχουν αλλάξει και κύρια ερευνητική προτεραιότητα των πετρελαϊκών εταιρειών αποτελούν οι στόχοι ταμιευτήρων βιογενούς φυσικού αερίου καρστικών ασβεστολίθων (reefs) που παλαιογεωγραφικά βρίσκονταν σε ακτές παλαιο-λιμνοθαλασσών της ύστερης μειοκαινικής περιόδου. Να υπενθυμίσουμε ότι την εποχή του Μειοκαίνου η Μεσόγειος θάλασσα περιείχε πολύ μεγάλες ποσότητες οργανικής ύλης και όταν ο πορθμός του Γιβγαλτάρ έκλεισε -πριν περίπου 7,3 εκατομμύρια χρόνια- η Μεσόγειος άρχισε να εξατμίζεται με πολύ ταχείς ρυθμούς. Η εξάτμιση αυτή άφησε πίσω της ένα μεγάλο αριθμό λιμνοθαλασσών οι οποίες περιείχαν συγκεντρωμένη όλη την οργανική ύλη που προγενέστερα υπήρχε στην Μεσογείο παρουσία τεράστιων ποσοτήτων αλάτων. Η οργανική αυτή ύλη μετατράπηκε μέσω
βακτηριακής αποσύνθεσης σε βιογενές φυσικό αέριο το οποίο επί εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια τροφοδότησε τις παλαιοϋψηλές ασβεστολιθικές ακτές των μεσογειακών λιμνοθαλασσων, που με τη σειρά τους καλύφθηκαν από ιζήματα παλαιοποταμών της μείζονος περιοχής.
Οι εξαιρετικά ενδιαφέροντες αυτοί ασβεστολιθικοί στόχοι κοιτασμάτων φυσικού αερίου είναι σήμερα εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν με σεισμικές καταγραφές δύο διαστάσεων (2D) διότι τυγχάνουν να καλύπτονται από παχιά στρώματα αλάτων του Μεσσηνίου που επί της ουσίας εμποδίζουν την ανίχνευσή και απεικονησή τους, ενώ παράλληλα η βελονοειδής γεωμετρία τους καθιστά την αξιολογησή τους ιδαίτερα δύσκολη. Παρά ταύτα τα σεισμικά νέας γενιάς δύο διαστάσεων (2D) & τριών διαστάσεων (3D) της PGS εντόπισαν με σαφήνεια στην Λεκάνη του Ηροδότου Νοτιοανατολικά της Κρήτης τουλάχιστον τρεις στόχους κοιτασμάτων “τύπου ΖΟΡ” μέσα στην Αιγυπτιακή ΑΟΖ (βλ. Εικ.1).
Εικ.1
Παράλληλα διαπίστωσαν ότι μέσα στην Κυπριακή ΑΟΖ υπάρχουν τουλάχιστον άλλοι 4 σημαντικοί στόχοι “τύπου ΖΟΡ” και στον Λίβανο επίπλέον άλλοι τρεις παρόμοιοι στόχοι. Όσον αφορά το κοίτασμα “ΖΟΡ” γνωρίζουμε ότι έχει επιφάνεια 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα (km2) και περιέχει τουλάχιστον 30 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (Τοί) βιογενούς αερίου. Επί πλέον η Εταιρεία Spectrum αναλύοντας τις σεισμικές καταγραφές
της Κύπρου, διαπίστωσε ότι βορείως του κοιτάσματος “ΖΟΡ” στο ύψος των κυπριακών μπλοκ (γεωτεμαχίων) Νο6 & Νο7 υπάρχει ένας ασβεστολιθικός ύφαλος στόχος κοιτάσματος -αντίγραφο του κοιτάσματος ΖΟΡ- 5 φορές μεγαλύτερος από το κοίτασμα αυτό με επιφάνεια που υπερβαίνει τα 500 km2. Εάν αποδειχθεί στο μέλλον ότι ο στόχος έχει παρόμοια πληρότητα φυσικού αερίου με αυτήν του κοίτασματος ΖΟΡ θα μπορούσε να περιέχει τουλάχιστον 150 Τοί. Η εταιρεία Spectrum ονομάζει σήμερα τον στόχο αυτό “Βόρειο Κυπριακό ΖΟΡ”.
Παράλληλα με τα παραπάνω η γεωφυσική Εταιρεία των Η.Π.Α. “ΙΟΝ” εξετέλεσε πρόσφατα σεισμικές καταγραφές (βλ. Εικ.2) στα ανοικτά του Κόλπου της Σίρτης στο νότιο Ιόνιο πέλαγος μεταξύ Λιβύης και Ελλάδος ενώ ταυτόχρονα επαναεπεξεργάστηκε μαζί με την Εταιρεία Spectrum παλαιότερες σεισμικές καταγραφές στην ίδια περιοχή. Οι δύο Εταιρείες, ερμήνευσαν και παρουσίασαν τα αποτελέσματα της μελέτης του συνόλου των καταγραφών αυτών στο Λονδίνο.
Με ιδιαίτερη έκπληξη διαπίστωσαν ότι νοτιοδυτικά της Κρήτης στα ανοικτά του Κόλπου της Σίρτης και μέσα στην αβυσσική πεδιάδα του Ιονίου πελάγους υπάρχουν δύο τεράστια “αντίγραφα” του κοιτάσματος “ΖΟΡ”, ο πρώτος στόχος (αριστερά στην Εικ.2) βρίσκεται στην επαφή των ορίων της ΑΟΖ (ή υφαλοκρηπίδας) μεταξύ Λιβύης και Ελλάδος και σύμφωνα με την Spectrum εμφανίζεται να είναι 10 φορές μεγαλύτερος από το “Βόρειο Κυπριακό ΖΟΡ” καλύπτοντας μία επιφάνεια 5.000 km2. Είναι φανερό ότι εφ’ όσον ένας τέτοιος στόχος επιβεβαιωθεί με περαιτέρω λεπτομερέστερες έρευνες στο μέλλον και εμφανίσει πληρότητα φυσικού αερίου παρόμοια με το κοίτασμα ΖΟΡ τότε ο στόχος αυτός θα μπορούσε να περιέχει τουλάχιστον 1.500 Tcf ή 43 Τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (Tcm).
Εάν λάβουμε δε υπ’ όψη ότι το μεγαλύτερο κοίτασμα του κόσμου είναι το South-Pars του Κατάρ-Ιράν με 1.235 Tcf ή 35 Tcm με επιφάνεια 7.500 km2, τότε διαπιστώνουμε ότι Νοτιοδυτικά της Κρήτης θα μπορούσε να βρίσκεται το Νο1 μεγαλύτερο κοίτασμα στον κόσμο Βιογενούς Φυσικού Αερίου!!!
Η διαπίστωση αυτή δεν αποτελεί έκπληξη δεδομένου ότι η ο τίτλος της επιστημονικής παρουσίασης της παραπάνω προσδοκίας από την Spectrum στο Λονδίνο είχε τίτλο: “ενα θέαμα για τα μάτια του ΖΟΡ, η αναζήτηση του επόμενου Αφρικανικού Υπέρ-Γίγαντα” (Α sight for Zohr eyes: the search for the next North African Super Giant). Βεβαίως το ερευνητικό μέλλον θα δείξει εάν ο παραπάνω ισχυρισμός είναι αληθινός. Aνεξάρτητα όμως εάν αυτό υπάρχει ή όχι και ανεξάρτητα από το εάν οι παραπάνω στόχοι βρίσκονται μέσα στην Λιβυκή ΑΟΖ ή όχι, υπάρχει ανάγκη το θέμα να διερευνηθεί σε βαθος από όλους επιστημονικούς ερευνητές ή ελληνικούς φορείς υδρογονανθράκων. Γεγονός πάντως είναι ότι οι περιοχές μεταξύ Λιβύης και Ελλάδος γεωγραφικά φαίνεται ότι περιείχαν τις σημαντικότερες σε μέγεθος Μεσογειακές παλαιο-λιμνοθάλασσες του ύστερου Μειοκαίνου.
Εικ.2
Επειδή γνωρίζουμε ότι από ερευνητική σκοπιά το παραπάνω θέμα απασχολεί την Ιταλική πλευρά η οποία είναι μέλος της Ε.Ε., θα πρέπει η Ελλάδα -που παλαιότερα είχε συζητήσει την δυνατότητα σύνδεσης Λιβύης & Ελλάδος με αγωγό φυσικού αερίου- να ενώσει τις δυνάμεις της με την Ιταλία ώστε να μπορέσει το συντομότερο δυνατόν να διευθετήσει τα θαλάσσια όρια της ΑΟΖ (ή υφαλοκρηπίδας) με την Λιβύη, ιδαίτερα δε τα όρια του τριπλού σημείου οριοθέτησης μεταξύ Ιταλίας, Λιβύης & Ελλάδος.
Να καταλήξουμε ότι με δεδομένο ότι η Spectrum αναφέρει ότι οι στόχοι κοιτασμάτων “τύπου ΖΟΡ” είναι επαναλαμβανόμενοι (βλ. Εικ.3, σεισμικών καταγραφών μήκους 310 χιλιομέτρων που ξεκινάει από την ελληνική λεκάνη του Ηροδότου) διατρέχοντας τα Κυπριακά Μπλόκ (γεωτεμάχια) 10 & 11 της ExxonMobil & TOTAL μέχρι το Μπλοκ 12 της Noble, είναι φανερό ότι οι στόχοι που διαπιστώθηκαν απο την Spectrum μέσα στη Λιβυκή ΑΟΖ θα μπορούσαν επίσης να επαναλαμβάνονται εντός της Ολικής ΑΟΖ αλλά και μέσα στην Ελληνική ΑΟΖ.
Το άρθρο που δημοσιεύτηκε στην “Καθημερινή” στις 13 Μαρτίου για την τύχη του EastMed (“Ο αγωγός EastMed ένας νέος NABUCCO”) εγείρει ερωτηματικά, δεδομένου ότι μόνο τα ελληνικά συμφέροντα δεν εξυπηρετεί. Ας αρχίσουμε από το γεγονός ότι δεν είναι ηλίθιοι ούτε οι Νετανιάχου, Αναστασιάδης, Σαμαράς, Βενιζέλος και Τσίπρας, ούτε οι μηχανικοί της ΔΕΠΑ και της Edison, ούτε και η ΕΕ που χρηματοδοτεί την μελέτη κατασκευής.
Η κατασκευή του EastMed βασίστηκε στα βεβαιωμένα αποθέματα φυσικού αερίου των κοιτασμάτων Λεβιάθαν (22 τρισ. κυβικά πόδια), Καλυψώ (έξι τρισ. κυβικά πόδια), Γλαύκος (πέντε τρισ. κυβικά πόδια), και Αφροδίτη (6,5 τρισ. κυβικά πόδια), χωρίς να συνεκτιμώνται τα δύο γειτονικά προς την Αφροδίτη κοιτάσματα, το απόθεμα των οποίων εκτιμάται ότι κυμαίνεται στα 4,5-12 τρισ. κυβικά πόδια.
Στο ίδιο μπλοκ, στο 12 της κυπριακής ΑΟΖ έχουν ανακαλυφθεί σε στρώματα του Μεσοζωικού Αιώνα και 1,5 δισ. βαρέλια αργού πετρελαίου. Αν λάβουμε υπ’ όψιν μόνο τα αποθέματα των κοιτασμάτων Γλαύκος και Καλυψώ (11,5 τρισ. κυβικά πόδια και τα μισά αποθέματα του Λεβιάθαν (11 τρισ. κυβικά πόδια) τότε το σύνολο φθάνει τα 22,5 τρισ. κυβικά πόδια. Αν αυτή την ποσότητα την μεταφράσουμε σε κυβικά μέτρα, έχουμε απόθεμα της τάξης των 637 δισ. φυσικού αερίου. Αυτά και μόνο αυτά τα αποθέματα επιτρέπουν την κατασκευή του αγωγού EastMed με χωρητικότητα παροχής 15 δισ. κυβικά μέτρα ανά έτος για 35 χρόνια, δηλαδή περισσότερο από τον αγωγό ΤΑΠ.
Οι μεγάλες γεωφυσικές εταιρείες PGS και SPECTRUM έκαναν έρευνα για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας και έδειξαν ότι το βιογενές φυσικό αέριο που υπάρχει στους κοραλλιογενείς σχηματισμούς, που είναι η ουρά της Μεσογειακής Ράχης, υπερβαίνει τα 3 τρισ. κυβικά μέτρα και το πυρολιτικό φυσικό αέριο που απαντάται στους ψαμμίτες, στο ανατολικό τμήμα της Κυπριακής ΑΟΖ ανέρχεται σε 1,2 τρισ. κυβικά μέτρα. Επιπροσθέτως έξι πολύ μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, οι ExxonMobil, Qatar Oil, Total, ΕΝΙ, Shell και Chevron Texaco κάνουν έρευνες για να εκμεταλλευτούν τις προαναφερθείσες ποσότητες που υποδεικνύουν οι γεωφυσικές εταιρείες. Ερωτώ γιατί δεν είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμος ο αγωγός EastMed και είναι ο NABUCCO;
Μετά από μια εσκεμμένη ανάπαυλα πολλών ετών στην έρευνα υδρογονανθράκων άρχισε το πρώτο κβαντικό άλμα, ήτοι η έρευνα προς εκμετάλλευση του ορυκτού μας πλούτου, να εντοπιστούν και αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου που βρίσκονται στη χερσαία Ελλάδα (έκταση 130.000 τετρ. χλμ.) και κυρίως στη δυνητική ελληνική ΑΟΖ (495.000 τετρ. χλμ.).
Τον Ιούνιο του 2011, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης βγάζει μια θαλάσσια έκταση 220.000 τετρ. χλμ για έρευνα προς εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και νότια Κρήτη, κάνοντας χρήση γεωφυσικών μεθόδων. Η τότε υπουργός Τίνα Μπιρμπίλη αντιτίθετο σφόδρα στην έρευνα υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, όπως και ο διάδοχός της Γιώργος Παπακωνσταντίνου.
Στην πρόσκληση ανταποκρίθηκαν οκτώ ξένες εταιρείες, οι όποιες θα έκαναν έρευνα με δικές τους δαπάνες. Αυτή η εκδήλωση ήταν και η πρώτη που έδειχνε ότι οι εταιρείες αυτές γνώριζαν ότι υπήρχαν υδρογονάνθρακες σε αυτό τον χώρο των 220.000 τετρ. χλμ. Τελικά τον Μάρτιο του 2013 επελέγη η νορβηγική εταιρεία PGS για να κάνει τα δυσδιάστατα γεωφυσικά διαγράμματα, αλλά οι έρευνες ξεκίνησαν στα τέλη Νοεμβρίου, λόγω καθυστερήσεων εκ μέρους της τότε κυβέρνησης.
Μετά το πέρας των πολύ πετυχημένων γεωφυσικών ερευνών με κόστος άνω των 100 εκατ. δολάρια έγινε γνωστό ότι έχουμε στόχους/κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Αυτό οδήγησε στο επόμενο βήμα που ήτανε η χάραξη 20 θαλασσίων οικοπέδων σε Ιόνιο και Κρήτη. Η διαδικασία κράτησε άλλους τρεις μήνες, διότι έπρεπε να εγκριθούν οι διαδικασίες από την ΕΕ.
Πιθανά κοιτάσματα και χάραξη οικοπέδων
Παράλληλα με την διαδικασία των Ανοικτών Θυρών (Open Door Policy) δόθηκαν έξι χερσαία (τρία στην Ήπειρο, ένα στην Αιτωλοακαρνανία και δύο στη δυτική Πελοπόννησο) και δύο θαλάσσια οικόπεδα (ένα στον Πατραϊκό και ένα στο Κατάκολο) για έρευνα προς εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Πριν πέσει η κυβέρνηση Σαμαρά είχαμε τις εξής προσφορές από δύο ελληνικές εταιρείες (ΕΛΠΕ και Energean) και μία από ένα consortium τριών εταιρειών (TOTAL, EDISON και ΕΛΠΕ).
Μέχρι σήμερα ακούγαμε και διαβάζαμε για την ανθρωπογενή υπερθέρμανση της Γης (Κλιματική Αλλαγή) που θα οδηγήσει τον πλανήτη σε ανείπωτες καταστροφές. Αυτές οι προβλέψεις που προέρχονται από τους επιστήμονες που εργάζονται στον ΟΗΕ, μια πολιτική οργάνωση, στηρίζονται σε μαθηματικά μοντέλα, τα οποία σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει και σχεδόν κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι οι συντελεστές που χρησιμοποιούνται στις εξισώσεις. Πίστευε και μη ερεύνα! Αυτό το μοντέλο μας έλεγε ότι η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει κατά επτά μέτρα, επειδή θα λιώσουν οι πάγοι στον Βόρειο και Νότιο Πόλο το πολύ μέχρι το 2014.
Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Αλ Γκορ, είχε βραβευτεί μάλιστα με το Νόμπελ για τη συμβολή του στη θεωρία της ανθρωπογενούς Κλιματικής Αλλαγής. Πριν την αντιπροεδρία εργαζόταν ως δημοσιογράφος, έχοντας καλύψει τον πόλεμο του Βιετνάμ. Η παιδεία του δεν έχει καμία σχέση με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Μέχρι σήμερα ούτε η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε --αυτό μπορεί να το διαπιστώσουν όσοι κολυμπούν-- ούτε οι πάγοι έχουν λιώσει, κάτι που μπορεί να το διαπιστώσουν όσοι ζουν πάνω από το 49ο παράλληλο.
Οι προβλέψεις των μοντέλων μιλούν για αύξηση της μέσης γήινης θερμοκρασίας για 2 βαθμούς Κελσίου, ήτοι από 15 Κελσίου στους 17 Κελσίου, εξ αιτίας της αύξησης του --προερχομένου από τις βιομηχανίες-- ατμοσφαιρικού CO2 (διοξείδιο του άνθρακα), με αποτέλεσμα ανείπωτες καταστροφές. Η αύξηση αυτής της μορφής του ατμοσφαιρικού CO2 είναι της τάξης του 0,003%. Μπορεί αυτή η απειροελάχιστη αλλαγή να επηρεάσει το γήινο κλίμα;
Εικ. 1 Το διαστημικό αστεροσκόπιο (SOHO) της ESA (European Space Agency) μελετά το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου, και καταγράφει τον αριθμό των ηλιακών εκρήξεων (Sun Spot Numbers) και φωτογραφίζει, άνω αριστερά, τους ηλιακούς ανέμους (Solar Winds).
Εδώ και πέντε χρόνια οι επιστήμονες της ΝΑSΑ, ESA και οι καθηγητές και διευθυντές των αστεροσκοπείων όλου του κόσμου άρχισαν να υποστηρίζουν, βάσει παρατηρήσεων που λαμβάνουν χώρα επί 400 χρόνια ήτοι από την εποχή του Γαλιλαίου, ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στην συμπεριφορά του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου.
Αυτή τη συμπεριφορά την μελετούν ειδικοί γεωφυσικοί που λέγονται γεωφυσικοί του Ήλιου (helio-geophysicists) με την βοήθεια δορυφόρων SOHO από την ESA (European Space Agency) (εικόνα 1) τον Parker Solar Probe που εκτοξεύθηκε το 2018 και πάρα πολλούς άλλους δορυφόρους του ηλίου που έχουν ήδη εκτοξευθεί και θα εκτοξευτούν. O δορυφόρος Parker Solar Probe θα μελετήσει δύο πράγματα: Πρώτον, τη ροή της μαγνητικής ενέργειας που επιταχύνει τη δημιουργία της ηλιακής κορώνας και τη δημιουργία των ηλιακών ανέμων (Solar Winds). Δεύτερον, τη δομή και δυναμική του μαγνητικού πλάσματος.
Οι εκρήξεις του ηλίου
Η έξαρση του μαγνητικού πεδίου που εκδηλώνεται με τον αριθμό των εκρήξεων που λαμβάνουν χώρα στον Ήλιο (Sun Spot Numbers) επηρεάζει τη γήινη θερμοκρασία. Όσο πιο πολλές εκρήξεις έχουμε (Sun Spot Numbers) τόσο μεγαλύτερες είναι οι γήινες θερμοκρασίες (εικόνες 2 και 3).
Εικ. 2 Αλληλεπίδραση ηλιακής δραστηριότητας/εκρήξεων (Sunspot numbers) στον άξονα Ψ και των μέγιστων γήινων θερμοκρασιών κατά τα έτη 1990, 2002 και 2014 κύκλοι 22, 23 και 24.
Όταν δεν έχουμε ηλιακές εκρήξεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όπως την περίοδο Maunder (Mini Ice Age), τότε η μέση γήινη θερμοκρασία πέφτει κατά περίπου 2 βαθμούς Κελσίου. H NASA και ESA προβλέπουν, βάσει των στοιχείων που τους στέλνουν οι ηλιακοί δορυφόροι (Solar Orbiters) ότι μια τέτοια περίοδο ψύχους θα τη βιώσουμε και εμείς, περίοδος Eddy (New Mini Ice Age) αρχής γενομένης από το 2020 που σίγουρα θα διαρκέσει μέχρι το 2050 και πιθανόν μέχρι το 2100, (εικόνα 3).
Εικ. 3 Αλληλεπίδρασης ηλιακής δραστηριότητας/εκρήξεων (Sunspot numbers) στον άξονα Ψ και των μέγιστων γήινων θερμοκρασιών κατά τα έτη 1990, 2002 και 2014 κύκλοι 22, 23 και 24.
Αυτή η εικόνα μας λέει ότι χιλιάδες επιστήμονες και δεκάδες διαστημικές υπηρεσίες από τότε που ο Γαλιλαίος ανακάλυψε το τηλεσκόπιο δεν αποδίδουν την υπερθέρμανση του πλανήτη στην απειροελάχιστη αύξηση του ατμοσφαιρικού CO2. Την αποδίδουν στη συμπεριφορά του Ήλιου και, ως εκ τούτου, όλα τα μέτρα που παίρνει ο ΟΗΕ και οι διάφορες κυβερνήσεις για την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι μάταια.
Εικ. 4 Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble που φωτογραφίζει την αστρική σκόνη μεταξύ Ηλίου και Γης από το 1990.
Επιπροσθέτως, η παραπάνω εικόνα μας λέει ότι αν θέλουμε να καταπολεμήσουμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου θα πρέπει να επέμβουμε στο μαγνητικό πεδίο του Ήλιου για να σταματήσουμε τις ηλιακές εκρήξεις. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν θεραπεύεται ούτε με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα βουνά της Πίνδου και του Ψηλορείτη και στα νησιά του Αιγαίου, ούτε με την πώληση ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Το περιβόητο αστεροσκοπείο του Davos
Διερωτώμαι αν κανένας από του ακτιβιστές η οπαδούς της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής που παρακολούθησε την τελευταία διάσκεψη στο Νταβός, όπως π.χ. η Γκρέτα (Greta Thunberg), ο Αλ Γκορ, ο πρίγκιπας Κάρολος και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επισκέφθηκαν το διάσημο αστεροσκοπείο του Davos που λειτουργεί από το 1907 και ασχολείται επί 113 χρόνια με την επίδραση των ηλιακών κηλίδων στο κλίμα της Γης.
Εικ. 5 Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb που θα αντικαταστήσει πολύ σύντομα το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.
Το ερώτημα είναι πώς οι ηλιακές εκρήξεις που πηγάζουν από τη συμπεριφορά του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου επηρεάζουν την γήινη θερμοκρασία. Μεταξύ Ήλιου και Γης παρεμβάλλεται μία αστρική γαλακτική σκόνη που είναι πλούσια σε ισότοπο 10 Be. Αυτό το ισότοπο δεν υπάρχει στη Γη.
Αυτή η σκόνη έχει πιστοποιηθεί από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble (εικόνα 4) και θα συνεχιστεί η μελέτη της από το διάδοχό του James Webb Space Telescope, (εικόνα 5). Η γαλακτική σκόνη δρα σαν μια κουρτίνα που εμποδίζει τις ακτίνες του Ήλιου να θερμάνουν την Γη, με αποτέλεσμα η μέση γήινη θερμοκρασία να μειώνεται. Έτσι δημιουργήθηκαν οι μικρές μεσοπαγετώδεις περίοδοι Maunder και Dalton, εικόνα 2.
Κλιματική Αλλαγή και ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Την ίδια τύχη προβλέπεται πως θα έχει η Γη από το 2020 μέχρι το 2050, ή και μέχρι το 2100 (εικόνα 2). Όταν ενεργοποιείται το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου εμφανίζονται οι ηλιακές κηλίδες οι οποίες με την σειρά τους δημιουργούν τους ηλιακούς ανέμους (Solar Winds), οι οποίοι διώχνουν/σκορπίζουν την γαλακτική σκόνη που υπάρχει μεταξύ Ήλιου και Γης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ηλιακές ακτίνες να αυξάνουν την μέση γήινη θερμοκρασία (εικόνα 2) περίοδοι 1740-1790, 1840-1890 και 1960-2005.
Εικ. 6 Ο συσχετισμός της αστρικής σκόνης (Cosmic Dust) με τις ποσότητες του ισοτόπου 10 Be, τον αριθμό των ηλιακών εκρήξεων (Sunspot Numbers) και τις γήινες κλιματικές αλλαγές ( παγετώδεις περίοδοι Maunder minimum και Dalton minimum) από το 1600 μ. Χ. μέχρι το 2000 μ. Χ. Στοιχεία από την παγοκολώνα της γεώτρησης Dye-3 που έγινε στην Γροιλανδία.
Αυτή η γαλακτική σκόνη (cosmic dust) που είναι πλούσια στο ισότοπο Βηρύλλιο 10 φθάνει καθημερινά στη Γη. Χάνεται στη θάλασσα και στην ξηρά, αλλά διατηρείται στον Βόρειο και Νότιο Πόλο και στην Γροιλανδία. Παγοπυρήνας από τη Γροιλανδία, τοποθεσία Dye-3, δείχνει τον συσχετισμό της κοσμικής σκόνης με τις εκρήξεις και τον αριθμό των ηλιακών κηλίδων και τις διακυμάνσεις της μέσης γήινης θερμοκρασίας. Δηλαδή τις παγετώδεις και τις μεσοπαγετώδεις περιόδους από το 1600 μ.Χ. μέχρι σήμερα, (εικόνα 6).
Άρα, τόσο οι παρατηρήσεις από τα γήινα τηλεσκόπια που άρχισαν από το 1600 όσο και αεροδιαστημικές μελέτες που γίνονται από όλα τα κράτη του κόσμου και που συνεχίζονται μέχρι σήμερα, μας βροντοφωνάζουν ότι η γήινη κλιματική αλλαγή είναι συνάρτηση της συμπεριφοράς του ηλιακού μαγνητικού πεδίου, το οποίο ο άνθρωπος δεν μπορεί να επηρεάσει. Ως εκ τούτου ο έλεγχος της κλιματικής αλλαγής με ανεμογεννήτριες και ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι ουτοπία.
Χατζηδάκης και τεράστια συμφέροντα
Εικ. 7 Τα παγωμένα κανάλια της Βενετίας κατά την μικρή παγετώδη περίοδο, Maunder, που διήρκεσε πάνω από 100 χρόνια, λόγω της μηδενικής ηλιακής δραστηριότητας.
Ήδη μπαίνουμε στην παγετώδη περίοδο Eddy, όπως λένε NASA και ESA. Καλό θα είναι η ανθρωπότητα να ετοιμάζεται γι' αυτήν την περίοδο που θα είναι πολύ όμοια με τις παγετώδεις περιόδους Maunder και Dalton. Κατά την διάρκεια αυτών των περιόδων πάγωσαν οι ποταμοί στην Ευρώπη π.χ. ο Τάμεσης στην Αγγλία και τα κανάλια της Βενετίας (εικόνες 7 και 8).
Φαίνεται λοιπόν ότι ήδη έχουμε μπει σε μια τέτοια περίοδο που οι επιστήμονες της NASA την ονόμασαν περίοδο Eddy. Κατά αυτή την περίοδο που θα διαρκέσει 50-90 χρόνια (εικόνα 2) η μέση γήινη θερμοκρασία θα πέσει κατά 2 βαθμούς από την σημερινή που είναι 15,8 βαθμοί Κελσίου.
Εικ. 8 Ο παγωμένος Τάμεσης κατά την μικρή παγετώδη περίοδο, Maunder, που διήρκεσε πάνω από 100 χρόνια, λόγω της μηδενικής ηλιακής δραστηριότητας.
Κλείνοντας λοιπόν θα αναφερθώ στην πρόσφατη φράση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη ότι «θα κερδίσουμε τη μάχη με την κλιματική αλλαγή». Ας κάνει ο υπουργός μια ερώτηση στα ευρωπαϊκά κράτη που χρηματοδοτούν με δισεκατομμύρια τόσο τα αστεροσκοπεία τους όσο και τις διαστημικές υπηρεσίες τους για έρευνες που ασχολούνται με την επίδραση των ηλιακών κηλίδων στην γήινη θερμοκρασία, αν πιστεύουν στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Δηλαδή, αν πιστεύουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη προέρχεται από το ατμοσφαιρικό CO2. Δεν μπορεί αυτά τα κράτη να χρηματοδοτούν και το λεγόμενο Green Deal και την επίδραση των ηλιακών κηλίδων στη μέση γήινη θερμοκρασία. Μήπως πίσω από την φιλολογία για την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα;
Δεν πρόφτασε να στεγνώσει το μελάνη της υπογραφής για την κατασκευή του αγωγού EastMed από τα συμβαλλόμενα κράτη Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα και άρχισαν οι μπηχτές. Θα βρεθεί αγοραστής που θα αγοράσει το φυσικό αέριο; Η απάντηση είναι η εξής: Η ΕΕ δεν θα χρηματοδοτούσε την μελέτη ενός αγωγού που δεν έχει μέλλον και δεν θα την ωφελούσε. Κριτήριό της είναι οι αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της. Η δεύτερη απάντηση έχει δοθεί το 2012 από την ΔΕΠΑ και από τον υπογράφοντα σε ένα συνέδριο που οργάνωσε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας τον Απρίλιο του 2014, Αθήνα 2014, και ξανά τον Ιούνιο του 2015 σε ένα συνέδριο του ΝΑΤΟ ΚΕΝΑΠ.
Είχαμε αναφέρει, ΔΕΠΑ και εγώ, ότι οι ετήσιες ανάγκες της ΕΕ σε φυσικό αέριο μετά το 2020 θα αυξηθούν κατά 240 δισ. Μ3 (κυβικά μέτρα) φυσικού αερίου πέραν των 400 δισ. Μ3 φυσικού αερίου που είναι οι σημερινές απαιτήσεις της ΕΕ. Τα 200 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως καλύπτονται από τις Νορβηγία, Ολλανδία, Αγγλία και Δανία, ενώ τα υπόλοιπα 200 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως καλύπτονται από εισαγωγές. Κύριος τροφοδότης της ΕΕ είναι η Ρωσία, που στέλνει στην ΕΕ 125 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως.
Στις διαλέξεις μου είχα εξηγήσει ότι αυτή την επιπρόσθετη ποσότητα των 240 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ανά έτος που χρειάζεται η ΕΕ δεν μπορεί να την ικανοποιήσουν ούτε η Ρωσία ούτε οι ΗΠΑ. Αυτή η λεπτομέρεια έχει κολοσσιαία σημασία για την Ελλάδα. Η Ρωσία παράγει ετησίως 620 δισ. Μ3 φυσικού αερίου, εκ των οποίων τα 410 δισ. Μ3 τα χρειάζεται για τις εσωτερικές τις ανάγκες.
Από τα υπόλοιπα, 125 δισ. Μ3 φυσικού αερίου τα εξάγει στην ΕΕ, 40 δισ. Μ3 φυσικού αερίου διοχετεύονται σε Τουρκία και Λευκορωσία και 38 δισ. Μ3 φυσικού αερίου θα τα διοχετεύσει μέσω του αγωγού Power of Siberia στην Κίνα που μελλοντικά θα έχει ανάγκη από 80 δισ. Μ3 φυσικού αερίου. Η σημερινή ετήσια παραγωγή της των 2,8 δισ. τόνων λιθάνθρακα και λιγνίτη, τους οποίους χρησιμοποιεί για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας η Κίνα, μετά από 20 χρόνια θα έχει μηδενιστεί.
Αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία δεν θα μπορέσει να καλύψει το επερχόμενο έλλειμμα των 240 δισ. Μ3 φυσικού αερίου της ΕΕ. Για να το καλύψει, χρειάζεται μια ετήσια παραγωγή των 860 δισ. Μ3 φυσικού αερίου, πράγμα αδύνατον, διότι δεν διαθέτει κοιτάσματα, από τα οποία θα μπορούσε να εξορύξει τέτοια ποσότητα. Χρειάζονται αποθέματα των 40 τρισ. Μ3, τα οποία η Ρωσία δεν διαθέτει και ούτε καμία άλλη χώρα στον κόσμο.
Τα προβλήματα στις ΗΠΑ
Στις ΗΠΑ, έχει αρχίσει η πτώση της παραγωγής του σχιστολιθικού αερίου. Το πρόβλημα με την παραγωγή φυσικού αερίου από τους αργιλικούς σχιστόλιθους είναι ότι μετά τα πρώτα τρία χρόνια παραγωγής, οι ποσότητες του φυσικού αερίου μειώνονται στο ήμισυ και μετά έρχεται η κατηφόρα. Άλλο πράγμα η παραγωγή από ένα ταμιευτήρα φυσικού αερίου και άλλο πράγμα η παραγωγή από ένα διαρκώς θρυμματιζόμενο γεωλογικό σχηματισμό.
Αποτέλεσμα αυτής της μείωσης, που θα πάρει μεγάλες διαστάσεις τα επόμενα χρόνια, είναι η μετακίνηση των εταιρειών παραγωγής σχιστολιθικού φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ στον βορειοδυτικό Καναδά. Συγκεκριμένα μετακινούνται στην βορειοανατολική περιοχή της Βρετανικής Κολομβίας, όπου τα αποθέματα σχιστολιθικού αερίου είναι πράγματι τεράστια.
Ήδη έχει γίνει ένας αγωγός που θα μεταφέρει σχιστολιθικό φυσικό αέριο στους σταθμούς υγροποίησης που βρίσκονται στα δυτικά παράλια του Καναδά με προορισμό την ικανοποίηση των αναγκών της Κίνας, Ινδίας και Ιαπωνίας. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι το φυσικό αέριο δεν χρησιμοποιείται μόνο για ηλεκτροπαραγωγή, αλλά είναι και το βασικό υλικό της παγκόσμιας χημικής βιομηχανίας.
Άρα τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία δεν θα μπορέσουν να καλύψουν τις μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης. Τίθεται το ερώτημα πώς θα ικανοποιηθούν αυτές οι ανάγκες των 240 δισ. Μ3 φυσικού αερίου που θέλει η Ευρώπη. Μήπως η λύση είναι τα 30 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως που θα μεταφέρουν οι αγωγοί ΤΑΠ και EastMed (από 15 δισ. Μ3 έκαστος); Δηλαδή μιλάμε για την κάλυψη μόλις του 12,5% των ευρωπαϊκών αναγκών.
Ακόμα κι αν μεταφέρονται προς το παρόν άλλα 30 δισ. Μ3 φυσικού αερίου υπό μορφή LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) από τα κοιτάσματα της Αιγύπτου, του Ισραήλ και της Κύπρου, θα καλυφθεί άλλο ένα 12,5% των ολικών αναγκών της Ευρώπης, σύνολο 25%. Το υπόλοιπο 75% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ πως θα καλυφθεί; Ποια είναι η λύση;
Δηλαδή, από τους 7 στόχους που σημειώνονται στην παρακάτω εικόνα, όσοι είναι ψαμμιτικοί είναι τύπου Λεβιάθαν με απόθεμα περίπου 620 δισ Μ3 ο κάθε ένας και όσοι είναι ασβεστολιθικοί-κοραλλιογενείς ύφαλοι, τύπου Ζόρ, έχουν απόθεμα της τάξης των 850 δισ Μ3. Άρα τα αθροιστικά αποθέματα κυμαίνονται από 4,4 τρισ. Μ3 έως 6 τρισ Μ3. Η μέση περιεκτικότητα ανέρχεται σε 5.1 τρισ Μ3 φυσικού αερίου.
Πρέπει να δοθεί προσοχή στην ανακοίνωση της ΕΔΕΥ. Δεν προσομοίωσε τους ψαμμιτικούς στόχους όπως την Αφροδίτη που έχει απόθεμα 128 δισ. Μ3, αλλά τους προσομοίωσε με το Λεβιάθαν που έχει απόθεμα περίπου 620 δισ Μ3. Και δεν προσομοίωσε τους ασβεστολιθικούς στόχους όπως τον Γλαύκο ή την Καλυψώ που έχουν απόθεμα 225 δισ. Μ3 έκαστος, αλλά τους προσομοίωσε με το Ζόρ που έχει 850 δισ Μ3.Στόχοι σε Ιόνιο και Κρήτη που δόθηκαν προς εκμετάλλευση και που πρόκειται να δοθούν προς εκμετάλλευση.
Συμπερασματικά, μας λέει η ΕΔΕΥ ότι σύμφωνα με τις επιστημονικές εκτιμήσεις μπορούμε να εξάγουμε προς την Ευρώπη 100 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ανά έτος για 50 χρόνια από τη νότια Κρήτη, καλύπτοντας σχεδόν το 50% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ, γεγονός που θα προσδώσει τεράστια γεωπολιτική σημασία στην Ελλάδα. Αυτή την πραγματικότητα πρέπει να εκμεταλλευτεί η ΔΕΠΑ. Μπορούμε να μεταφέρουμε αυτή την ποσότητα και με αγωγό και με LNG πλοία. Ο αγωγός EastMed καίτοι γεωστρατηγικά είναι υπερπολύτιμος δεν λύνει το ενεργειακό πρόβλημα της Ευρώπης, αλλά οριοθετεί de facto την ελληνική ΑΟΖ.
Αν προσέξουμε την εικόνα, βλέπουμε ότι δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης υπάρχουν άλλοι 13 στόχοι και δυτικά και νότια του κόλπου της Κυπαρισσίας υπάρχουν άλλοι 4 στόχοι. Πρόκειται για έναν αμύθητο πλούτο 30 στόχων δίχως να υπολογίζουμε πόσοι άλλοι θα υπάρχουν νοτίως της Κάσου, Καρπάθου και Ρόδου. Και τι έχουμε στην λεκάνη του Ηρόδοτου (ελληνικό τμήμα). Η αξία των 7 στόχων νότια της Κρήτης ανέρχεται σε 1,4 τρισ. δολάρια των οποίων τα 280 δισ. πάνε στο δημόσιο και τα 70 δισ. στην περιφέρεια. Ταυτόχρονα δημιουργούνται πάνω από 150.000 θέσεις εργασίας για 50 χρόνια.
Η αχαριστία του υπουργείου
Διερωτώμαι αν το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει συνειδητοποιήσει την τεράστια γεωπολιτική και οικονομική δύναμη που μας δίνει η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων. Δεν είναι οι ανεμογεννήτριες στα Άγραφα ή οι ανεμογεννήτριες στην Σπίνα της Κανδάνου, Κρήτης. Είναι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην υπεράκτια Κρήτη.
Αυτή την πραγματικότητα μας την κατέστησε γνωστή η ΕΔΕΥ όταν πρόεδρός της ήταν ο Γιάννης Μπασιάς. Πρέπει να γνωρίζει ο πρώην πρόεδρος της ΕΔΕΥ ότι και ο Θεμιστοκλής που έσωσε την Αθήνα και τον Δυτικό πολιτισμό από τους Πέρσες, τελικά πέθανε στην αυλή του Δαρείου. Και τον Σωκράτη δηλητηρίασαν οι Αθηναίοι. Η αχαριστία είναι στο αίμα των Ελλήνων. Μόνο στα λόγια θέλουμε επιστροφή των Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν πρέπει να κάνει το σφάλμα που έκανε όταν ήταν υπουργός επί κυβερνήσεως Καραμανλή το 2009. Τότε, ο διευθυντής μιας νορβηγικής γεωφυσικής εταιρείας, της TG-NOPEC, προσπάθησε να τον δει για να τον ενημερώσει για τον πλούτο των υδρογονανθράκων που βρισκόταν νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας. Τον είχε στείλει στον γενικό γραμματέα του υπουργείου Ενέργειας κ. Μουσουρούλη. Η απάντηση του κ. Μουσουρούλη στον διευθυντή της νορβηγικής γεωφυσικής εταιρείας ήταν: «Δεν έχουμε νομοθεσία για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης»!
Τα αποτελέσματα αυτής της τύφλωσης ήταν να μπούμε στα μνημόνια και να έχουμε σε αυτή την περιοχή προβλήματα με τους Τούρκους. Το ίδιο συνέβη και τον Ιανουάριο του 2011 όταν ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου επισκέφθηκε το Όσλο της Νορβηγίας. Ο τότε πρωθυπουργός της Νορβηγίας και σημερινός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιένς Στόλτενμπεργκ είχε πει στον Έλληνας πρωθυπουργό: «Εκμεταλλευτείτε τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης για να βγάλετε το χρέος σας. Και αυτός απαντούσε. Κοιτάσματα έχουμε μόνο στο Ιόνιο». Ο Στόλτενμπεργκ είχε επιμείνει: «Εγώ αναφέρομαι σ' αυτά νότια της Κρήτης». Τότε μία "γάτα" έπιασε την κουβέντα. Η "γάτα" λέγεται Γιάννης Μανιάτης. Έτσι ξεκίνησαν οι γεωφυσικές μελέτες στο Ιόνιο και την Κρήτη.
Κύριε υπουργέ το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού... Ο ελληνικός λαός έχει γονατίσει από την κρίση. Τρισήμισυ εκατομμύρια Έλληνες βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας. Δεν τους ενδιαφέρει να αποκτήσουν επιδοτούμενα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Τα καλύτερα μυαλά των νέων Ελλήνων έχουν πάρει τον δρόμο της ξενητιάς. Ας μη χάσουμε την ευκαιρία να σώσουμε την Ελλάδα και να λύσουμε το ενεργειακό πρόβλημα της Ευρώπης.
Μόλις βγήκαν οι χάρτες της Τουρκίας-Λιβύης που διεκδικούν περιοχές όπου υπάρχουν κοιτάσματα νότια της Κρήτης βλέπουμε τον πρόεδρο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων κ. Γιάννη Μπασιά (ΕΔΕΥ) να δηλώνει, ότι στο Ιόνιο Πέλαγος και δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης οι στόχοι εκτιμάται να έχουν ποσότητες φυσικού αερίου που κυμαίνονται μεταξύ 70 και 90 τρισ. κυβ. πόδια (2-2,55 τρισ. Μ3) και ότι τα αποθέματα αργού πετρελαίου εκτιμάται ότι είναι της τάξης των 2 δισ. βαρελιών.
Ας δούμε τι θα προσφέρει αυτή η άμεση εκμετάλλευση αυτών των ποσοτήτων που αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΔΕΥ στην Ελλάδα και τον ελληνικό λαό. Με αυτά τα αποθέματα φυσικού αερίου μπορούμε να εξάγουμε στην ΕΕ 50 δισ. Μ3 το έτος φυσικού αερίου για 40-50 χρόνια, που ισοδυναμεί με εξαγωγές 882.000 βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα για 40-50 χρόνια.
Και αν από τα αποθέματα των 2 δισ. βαρελιών, προσθέσουμε και την ημερήσια παραγωγή των 200.000 βαρελιών αργού πετρελαίου φθάνουμε σε συνολικές εξαγωγές της τάξης των 1.000.000 βαρελιών ημερησίως για 30 χρόνια, ενώ θα συνεχίσουμε και την παραγωγή άλλων 882.000 βαρελιών ισοδυνάμου πετρελαίου για άλλα 10-20 χρόνια. Πρόκειται για τεράστια επιτυχία αν την αξιοποιήσει η κυβέρνηση και ο σημερινός, εκ Χανίων καταγόμενος, τεχνικός διευθυντής της ΔΕΠΑ.
Αν ο αγωγός EastMed που θα μεταφέρει περίπου 10-15 δισ. κυβ. Μ3 φυσικού αερίου το έτος για 15-30 χρόνια από την Ανατολική Μεσόγειο, θεωρείται μείζονος σημασίας, τότε τι θα πρέπει να πούμε αν στείλουμε από την Κρήτη στην Ευρώπη 20 δισ. κυβ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως για 40 έως 50 χρόνια; Μήπως να τον ονομάσουμε προσωρινά CentralMed;
Αν Αίγυπτος-Κύπρος-Ισραήλ στέλνουν 20-25 δισ. Μ3 ετησίως για 25 χρόνια υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τους σταθμούς υγροποίησης Ιντκου και Δαμιέττης, τι θα πρέπει να πούμε όταν εμείς μπορούμε να κάνουμε ένα σταθμό υγροποίησης στην Γαυδοπούλα και να στέλνουμε 30 δισ Μ3 ετησίως υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη για 40 έως 50 χρόνια;
Κέρδος 252 δισ. ευρώ
Η αξία των 90 τρισ. κυβ. ποδιών φυσικού αερίου (ποσότητα που αναφέρει ως εκτίμηση ο πρόεδρος της ΕΔΕΥ) ανέρχεται (με μια τιμή των 8 δολ. ανά 1000 κυβ. πόδια) στα 720 δισ. δολ. συν 120 δισ. δολ. από το πετρέλαιο 840 δισ. Το 20% πάει στο ελληνικό δημόσιο και το 5% στις περιφέρειες, ήτοι 168 δισ. δολ. και 42 δισ. δολ. αντιστοίχως. Επίσης, γι' αυτές τις εξαγώγιμες ποσότητες, θα χρειαστεί να δουλέψουν 135.000 άτομα για τουλάχιστον 30 χρόνια με αποδοχές όχι λιγότερες των 4.000 ευρώ μηνιαίως.
Αυτό θα συμβεί, λαμβάνοντας ως βάση ότι για κάθε παραγωγή 30 ισοδυνάμων βαρελιών αργού πετρελαίου χρειάζεται 1 άτομο στον πρωτογενή τομέας και 3,2 στον δευτερογενή τομέα. Επίσης, θα χρειαστεί να δουλέψουν άλλα 90.000 άτομα για 10-20 χρόνια επιπλέον με αποδοχές περίπου 4.000 ευρώ μηνιαίως, διότι η παραγωγή του φυσικού αερίου θα διαρκέσει περισσότερα χρόνια από αυτή του πετρελαίου. Αυτές οι αποδοχές θα αποφέρουν στο ελληνικό δημόσιο, 70 δισ. ευρώ ή περίπου 84 δισ.
Το συνολικό κέρδος από τους άμεσους φόρους θα είναι 252 δισ. ευρώ ένα ποσό που μπορεί να ελαττώσει σημαντικά το δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Άρα, με τα στοιχεία που μας παρέθεσε ο κύριος Μπασιάς βλέπουμε ότι η Ελλάδα βγάζει από πάνω της ένα μεγάλο μέρος του χρέους της. Και μάλιστα χωρίς να συνεκτιμήσουμε την αξία των κοιτασμάτων ούτε της νότιας Κρήτης (νότια των νομών Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου), ούτε του Θρακικού Πελάγους.
Επίσης, η Ελλάδα αναβαθμίζεται εκθετικά στο γεωπολιτικό επίπεδο, μειώνει την ανεργία, ουσιαστικά εκμηδενίζει την μετανάστευση και τέλος δίνει θάρρος στις οικογένειες να κάνουν περισσότερα παιδιά. Εύχομαι να μην χρειάζεται συζυγία αστέρων για να κάνουμε το επόμενο κβαντικό άλμα, όπως υπήρξε το 2014 επί υπουργίας Μανιάτη.
Η υπογραφή της συμφωνίας για την κατασκευή του EastMed αποτελεί ένα μεγάλο βήμα. Αλλά ο κ. Μπασιάς μας είπε ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει όχι μόνο ενεργειακός κόμβος, αλλά και σημαντικός παραγωγός χώρα υδρογονανθράκων. Διερωτώμαι αν το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει κάνει μια αντίστοιχη μελέτη για τα οφέλη του ελληνικού λαού από τις επιδοτούμενες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
[iEpikaira: Ο Αντιναύαρχος Παστουσέας δήλωσε: «Η ασφάλεια η οποία θα πρέπει να παρέχεται στους αγωγούς, άρα λοιπόν δεσμεύονται οι χώρες αυτές να παρέχουν προστασία στους αγωγούς αλλά και στις εξέδρες που θα στηθούν», και συμπλήρωσε: «Εμείς θα πρέπει να αναλάβουμε το ρόλο μας και να ενισχύσουμε τις αεροναυτικές μας δυνάμεις, την αεροναυτική μας ισχύ. Η ενίσχυση των ναυτικών δυνάμεων είναι επένδυση δεν είναι σπατάλη χρημάτων». Περισσότερα ΕΔΩ...]
Πηγή: Φώσκολος Αντώνης slpress.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο "Αλήθειες για τα κοιτάσματα στην Ελλάδα από τα πιο επίσημα χείλη"
Τον Αύγουστο του 2010 ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου επισκέφθηκε την Ελλάδα για να συζητήσει με τον τότε Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Παπανδρέου την ιδέα της κατασκευής ενός αγωγού που θα μετέφερε φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας. Αυτή η ιδέα δεν ευοδώθηκε, κυρίως λόγω της φοβίας της τότε ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία.
Το 2011, το Economist διοργάνωσε δύο συνέδρια, ένα στην Αθήνα τον Μάιο και ένα στην Λευκωσία το Νοέμβριο με θέμα την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και την Κύπρο. Τόσο εγώ, όσο και ο καθηγητής Α. Ζελιλίδης αναπτύξαμε εκεί τις δυνατότητες αξιοποίησης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Οι παρουσιάσεις μας για την Ελλάδα έτυχαν χλευασμού από τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Δ. Δρούτσα.
Προσωπικά επανέφερα την ιδέα Νετανιάχου, αλλά το ακροατήριο την δέχτηκε με ψυχρότητα. Ένας υψηλά ιστάμενος μηχανικός της ΔΕΠΑ, ο Δρ. Κ. Καραγιαννάκος, όμως, αντέδρασε πολύ θετικά. Μετά το πέρας του συνεδρίου συναντηθήκαμε στο αεροδρόμιο και αυτός ο έξοχος μηχανικός μου λέει: «Αυτός ο αγωγός κύριε Φώσκολε νομίζω ότι μπορεί να κατασκευαστεί αρκεί να υπάρχουν οι απαιτούμενες ποσότητες φυσικού αερίου». Του απήντησα ότι «μέχρι να τελειώσει ο αγωγός, περίπου το 2024, θα βρεθούν οι ποσότητες. Το γιατί θα σας το εξηγήσω αργότερα όταν γυρίσω από τον Καναδά».
Αφού επέστρεψα, είχα τρεις συναντήσεις με την ηγεσία της ΔΕΠΑ. Τους εξήγησα ότι η Μεσόγειος δημιουργήθηκε πριν 20 εκατομμύρια χρόνια και ότι πριν, υπήρχε ο Ωκεανός της Τιθύος που είναι η μητέρα γένεσης των υδρογονανθράκων στον Περσικό Κόλπο. Άρα, με την επιστημονική λογική, θα πρέπει να υπάρχουν ανάλογα κοιτάσματα και στην Ανατολική Μεσόγειο. Εκείνη την περίοδο, αρμόδιος υπουργός ήταν ο εξαιρετικός Γ. Μανιάτης που ξεκίνησε τις γεωφυσικές έρευνες υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και υπεράκτια Κρήτη. Ναι, τότε υπήρχε συζυγία αστέρων, από τη μια ο Μανιάτης και από την άλλη ο Καραγιαννάκος.
Η Ρωσία τροφοδοτεί την Κίνα
Τον Απρίλιο του 2012, ο Κ. Καραγιαννάκος παρουσίασε στην Ακαδημία των Αθηνών την προκαταρκτική τεχνικοοικονομική μελέτη για την κατασκευή του EastMed. Μετά ακολουθεί στο ίδιο μήκος κύματος και ο πρόεδρος και τεχνικός διευθυντής της ΔΕΠΑ Δρ. Θ. Κιτσάκος, που στις διαλέξεις του δείχνει ότι η ΕΕ μετά το 2030 θα έχει επιπρόσθετες ανάγκες σε φυσικό αέριο της τάξης των 200 δισ. Μ3 (κυβικά μέτρα) ετησίως.
Τις ανάγκες αυτές δεν θα μπορεί να καλύψει η Ρωσία, διότι έχει δεσμευτεί να ικανοποιήσει τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες σε φυσικό αέριο της Κίνας. Ήδη, ο υπό κατασκευή αγωγός Power of Siberia (Sila Sibiri) θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα Kovytka και Chayenda της Δυτικής Σιβηρίας (αρχικά 38 δισ. Μ3 ετησίως με προοπτική τα 61 δισ Μ3) στην Κίνα, συνδεόμενος με τον υπό κατασκευή κινεζικό αγωγό Heike-Shanghai. Αν αυτές οι ποσότητες δεν επαρκούν (οι ανάγκες της Κίνας σε φυσικό αέριο θα αυξηθούν κατά 140%) τότε η Ρωσία θα στείλει και άλλες ποσότητες από την νήσο Σαχαλίνη μέσω του αγωγού Sakhalin-Khabarovsk-Vladivostok.
Είναι άξιον παρατήρησης το γεγονός ότι μία χώρα που κατέχει το 98% των αποθεμάτων σπανίων γαιών, δεν στηρίζει την ηλεκτροπαραγωγή της στις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), αλλά σε λιγνίτες, φυσικό αέριο, υδατοπτώσεις και πυρηνική ενέργεια. Πουλά τις πανάκριβες σπάνιες γαίες (6 εκατ. δολ. το κιλό) για την κατασκευή των ΑΠΕ στους Ευρωπαίους και με τα έσοδα αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο. Επίσης έχει αρχίσει στις ΗΠΑ η πτώση της παραγωγής του σχιστολιθικού φυσικού αερίου.
Αυτά τα δύο περιστατικά οδηγούν αβίαστα στην ανάγκη για έρευνα προς εκμετάλλευση των κοιτασμάτων που βρίσκονται δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και αυτών που θα υπάρξουν στον κόλπο της Σύρτης. Η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης διακυβεύεται αν δεν αναπτυχθούν αυτά τα κοιτάσματα. Προς αυτή λοιπόν την κατεύθυνση, η συμβολή της ΔΕΠΑ θα είναι μεγάλη.
Το δίδυμο Κιτσάκου-Καραγιαννάκου στη ΔΕΠΑ
Πριν πέντε χρόνια, στο δίδυμο της ΔΕΠΑ Κιτσάκος-Καραγιαννάκος προστέθηκε και άλλος ένας μηχανικός, ο Δ. Μανώλης που και αυτός πίστεψε στο όνειρο. Η ΔΕΠΑ, λοιπόν, συνεργαζόμενη με την IGI Poseidon και την Edison και με την χρηματοδότηση της μελέτης κατασκευής του EastMed από την ΕΕ, μετέτρεψε το όνειρο σε γεωπολιτικό όπλο της Ελλάδας (εικόνα 1). Εύχομαι η ΔΕΠΑ να δωρίσει στην Ελλάδα και άλλα. Η Ελλάδα γίνεται ο ενεργειακός κόμβος της Δυτικής Ευρώπης και των Βαλκανίων και εύχομαι σύντομα να γίνει και πολύ σημαντική χώρα παραγωγής υδρογονανθράκων.
Εικόνα1. Η διέλευση του αγωγού East-Med απο τα υπάρχοντα και μελλοντικά κοιτάσματα κοιτάσματα της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ουτοπία ότι η ανθρωπότητα μπορεί να ζήσει χωρίς υδρογονάνθρακες πρέπει να βγει από το μυαλό των πολιτικών. Παράγωγα των υδρογονανθράκων είναι 144 προϊόντα, που χρησιμοποιούνται κυρίως από τη χημική βιομηχανία για φάρμακα, για κατασκευή τεχνητών μελών για τους ανάπηρους, για διατήρηση της γήινης γονιμότητας κοκ.
Τα ανευρεθέντα κοιτάσματα φυσικού αερίου από το 2014 μέχρι σήμερα στην Αίγυπτο είναι τα εξής: Al Noor από την ΕΝΙ (90 τρισ. κυβ. πόδια το 2018), Ζορ από την ΕΝΙ (30 τρισ κ.π. το 2015), Σαλαμάτ από την BP (5 τρισ κ.π. το 2015), Ατολλ-1 από την BP (5 τρισ κ.π. το 2015). Το σύνολο των ανευρεθέντων κοιτασμάτων στην αιγυπτιακή ΑΟΖ είναι 130 τρισ κ.π. Στην ισραηλινή ΑΟΖ έχουν βρεθεί τα κοιτάσματα Karish και Tannin από τη Noble (3,5 τρισ κ.π. Πριν το 2014 είχαν βρεθεί από τη Noble το Λεβιάθαν (22 τρισ κ.π. το 2010), Ταμάρ (8 τρισ κ.π. το 2009) και Νταλίτ (0,8 τρισ κ.π.). Στην κυπριακή ΑΟΖ βρέθηκε το Καλυψώ από την ΕΝΙ (7 τρισ κ.π. το 2016) και το Γλαύκος από την κοινοπραξία ExxonMobil-Qatar (7-8 τρισ κ.π. το 2017). Είχε το 2011 βρεθεί το Αφροδίτη από τη Noble (4,5 τρισ κ.π.).
Οι ανακαλύψεις αυτές δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για την δυνατότητα να τροφοδοτηθεί ο αγωγός EastMed με φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου. Το 2020, μάλιστα, θα γίνουν στην κυπριακή ΑΟΖ δύο επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις και επτά ερευνητικές, που σημαίνει πως ό,τι βρεθεί θα προστεθεί στα παραπάνω.
80 τρισ. Μ3 θα εφοδιάσουν την Ευρώπη
Ο αγωγός EastMed σχεδιάζεται να μεταφέρει 10 δισ. Μ3 φυσικού αερίου τον χρόνο για 15 χρόνια. Άνετα μπορεί να αναβαθμιστεί για να μεταφέρει 15 δισ. Μ3 φυσικού αερίου για 30 χρόνια, αν το Ισραήλ διαθέσει τη μισή ποσότητα του αερίου που έχει το Λεβιάθαν, δηλαδή 11 τρισ. κ.π. και η Κύπρος την ποσότητα που έχει μόνο η Καλυψώ, 7 τρισ κ.π. σύνολο 18 τρισ. κ.π. που ισούται με 0,509 τρισ. Μ3.
Πέραν τούτου η Αίγυπτος, το Ισραήλ και η Κύπρος από το 2025 θα στέλνουν συνολικά 22 τρισ Μ3 υγροποιημένου φυσικού αερίου (10 τρισ Μ3 η Αίγυπτος από το Ζόρ, επτά τρισ Μ3 το Ισραήλ από το κοίτασμα Λεβιάθαν, έχει ήδη συμφωνηθεί και 5 τρις Μ3 από το Καλυψώ, και αυτό έχει ήδη συμφωνηθεί). Βεβαίως, η Αίγυπτος μπορεί από το απόθεμα του πολύ μεγάλου κοιτάσματος Αl Noor (2,55 τρισ Μ3) να υγροποιήσει και άλλα 25 δισ. Μ3 φυσικού αερίου ετησίως για 30 χρόνια (0,765 τρισ Μ3). Και βεβαίως έχουμε και την υγροποίηση 7 τρισ Μ3 ετησίως για 30 χρόνια από το Γλαύκος.
Άρα από την Ανατολική Μεσόγειο, με τα ήδη ευρεθέντα κοιτάσματα φυσικού αερίου, μπορούν να διοχετευτούν μετά το 2025 προς Ελλάδα, Βαλκάνια και Ευρώπη 53 τρισ. Μ3 υγροποιημένου αερίου ετησίως για 30 χρόνια και 15 τρισ Μ3 ετησίως για 30 χρόνια μέσω του EastMed. Επιπροσθέτως, μέσω του TAP θα διοχετεύονται και άλλα 15 τρισ Μ3 ετησίως για 30 χρόνια προς την Ευρώπη. Μετά το 2025 θα διοχετεύονται στην Ευρώπη 80 τρισ. Μ3 αερίου ετησίως για τουλάχιστον 30 χρόνια, δηλαδή περισσότερο από όσα ο Nord Stream II.
Ο Ερντογάν έχει χάσει το ενεργειακό παιχνίδι. Και αυτή είναι η αρχή. Εύχομαι το ελληνικό κράτος να ξυπνήσουν και να ερευνήσουν τα κοιτάσματα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και αυτά του κόλπου της Σύρτης που θα πρέπει να είναι κυκλώπεια. Γι' αυτό λοιπόν, είναι αδήριτος ανάγκη να στηρίξουμε τον στρατάρχη Χάφταρ. Η εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων θα αποτελέσει το δεύτερο υπεργιγαντιαίο γεωπολιτικό όπλο στην φαρέτρα της Ελλάδας. Το πρώτο το πρόσφερε το δίδυμο Κιτσάκος-Καραγιαννάκος της ΔΕΠΑ και ο Γ. Μανιάτης.
[iEpikaira: Στα νούμερα καλά τα πάμε... Πολιτική βούληση για την υποστήριξη της ασφάλειας του EastMed, υπάρχει!; Γιατί μην μου πείτε ότι το μνημόνιο συναντίληψης με την Λιβύη, ο Ερντογάν το υπέγραψε για πλάκα...]
Στόχοι σε Ιόνιο και Κρήτη που δόθηκαν προς εκμετάλλευση και που πρόκειται να δοθούν προς εκμετάλλευση.
.png)
