H κρίση στον Κόλπο δεν έδειξε μόνο την ένταση με το Ιράν. Έδειξε και ποιοι παίκτες θεωρούνται πλέον αξιόπιστοι στη νέα αρχιτεκτονική της Δυτικής Ασίας. Και σε αυτή τη νέα εξίσωση, η Ινδία εμφανίζεται ως κερδισμένη, ενώ τα ΗΑΕ δείχνουν να αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους σχέσεις με βάση ένα απλό αλλά σκληρό κριτήριο: ποιος στέκεται δίπλα τους όταν το κόστος είναι πραγματικό.
Η πρόσφατη κρίση στον Κόλπο, με τις ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά κρατών του GCC, ανέδειξε μια νέα πραγματικότητα στη Δυτική Ασία: τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, παρότι υπέστησαν βαρύ πλήγμα, βρέθηκαν στο περιθώριο κρίσιμων διπλωματικών διεργασιών, την ώρα που η Ινδία εμφανίστηκε ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος τους.
Σε άρθρο του στο PRF World, με τίτλο «From Exclusion to Alignment: India, the UAE, and West Asian Geopolitics», ο Imran Khurshid υποστηρίζει ότι η κρίση επιτάχυνε την αναδιάταξη των περιφερειακών σχέσεων, αναδεικνύοντας την αξιοπιστία της Ινδίας και, ταυτόχρονα, τις αυξανόμενες εντάσεις στις σχέσεις των ΗΑΕ με το Πακιστάν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, όλα τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου δέχθηκαν ιρανικές επιθέσεις, όμως τα ΗΑΕ υπέστησαν το μεγαλύτερο κόστος. Οι επιθέσεις έπληξαν υποδομές, ενεργειακές εγκαταστάσεις και πολιτικούς στόχους, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και απώλειες.
Παρά ταύτα, όταν πραγματοποιήθηκαν ειρηνευτικές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, τα συμφέροντα των Εμιράτων δεν φαίνεται να ελήφθησαν επαρκώς υπόψη. Αυτό, κατά τον αρθρογράφο, δημιούργησε στο Άμπου Ντάμπι την αίσθηση ότι τα ΗΑΕ, παρότι πλήρωσαν βαρύ τίμημα, αντιμετωπίστηκαν ως δευτερεύων παράγοντας στο νέο διπλωματικό παζάρι.
Η πρόεδρος του Emirates Policy Centre, Ebtesam Al-Ketbi, μίλησε για δομική ανισορροπία στη διαμορφούμενη περιφερειακή τάξη, τονίζοντας ότι αυτό που εμφανίζεται ως διευθέτηση μπορεί στην πραγματικότητα να οδηγήσει σε «βιώσιμη σύγκρουση». Κατά την ίδια, το κρίσιμο ζήτημα για τα ΗΑΕ δεν είναι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και οι πύραυλοι, τα drones, οι περιφερειακοί πληρεξούσιοι και η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ, σύμφωνα με το άρθρο, έκανε λόγο για 2.819 βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και drones που εκτοξεύθηκαν μέσα σε διάστημα 40 ημερών, ζητώντας πλήρη λογοδοσία του Ιράν και αποζημιώσεις για τις ζημιές. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη συνολικής αντιμετώπισης του φάσματος των ιρανικών απειλών: πυρηνικές δυνατότητες, πύραυλοι, drones, στρατιωτική ισχύς, proxies και ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το πλήγμα στην εικόνα των ΗΑΕ
Το πρόβλημα για τα ΗΑΕ δεν ήταν μόνο υλικό. Ήταν και ζήτημα κύρους.
Τα Εμιράτα έχουν χτίσει διεθνώς την εικόνα ενός ασφαλούς, σταθερού και προβλέψιμου χρηματοοικονομικού κόμβου. Το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι έχουν συνδεθεί με την ασφάλεια, την επενδυτική σταθερότητα, τις διεθνείς επιχειρήσεις και την προσέλκυση ανθρώπινου κεφαλαίου. Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με την ανάλυση, δέχθηκε ισχυρό πλήγμα από τις ιρανικές επιθέσεις.
Η κρίση έδειξε ότι ακόμη και οι πιο σταθεροί κόμβοι της περιοχής δεν είναι άτρωτοι. Και αυτό έχει σημασία για τις αγορές, τις ασφαλιστικές εταιρείες, τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, τους επενδυτές και τις ενεργειακές ροές.
Η δυσαρέσκεια των ΗΑΕ έναντι του Πακιστάν
Ιδιαίτερο βάρος δίνει το άρθρο στη μεταβολή του κλίματος μεταξύ ΗΑΕ και Πακιστάν. Το Άμπου Ντάμπι έχει επενδύσει επί δεκαετίες στο Πακιστάν, προσφέροντας οικονομική βοήθεια, διπλωματική στήριξη και κρίσιμες οικονομικές «ανάσες» σε περιόδους κρίσης. Παράλληλα, μεγάλος αριθμός Πακιστανών εργαζομένων ζει και εργάζεται στα ΗΑΕ, στέλνοντας εμβάσματα που αποτελούν σημαντικό στήριγμα για την πακιστανική οικονομία.
Με βάση αυτό το ιστορικό, τα Εμιράτα περίμεναν, σύμφωνα με την ανάλυση, σαφέστερη στήριξη από το Πακιστάν όταν βρέθηκαν υπό ιρανική επίθεση. Αντί γι’ αυτό, στο Άμπου Ντάμπι επικράτησε η αντίληψη ότι το Ισλαμαμπάντ έδειξε μεγαλύτερη κατανόηση προς την ιρανική θέση.
Η ενόχληση αυτή φέρεται να οδήγησε τα ΗΑΕ να ζητήσουν από το Πακιστάν την αποπληρωμή περίπου 3,5 δισ. δολαρίων που είχαν προηγουμένως δανείσει. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η κρίση δεν έμεινε στο επίπεδο της διπλωματικής δυσφορίας, αλλά απέκτησε και οικονομική διάσταση.
Το κλίμα επιβαρύνθηκε και από δηλώσεις Πακιστανών πολιτικών. Ο γερουσιαστής Mushahid Hussain φέρεται να χαρακτήρισε τα ΗΑΕ «εγκλωβισμένα και αβοήθητα», παρουσιάζοντας την αποπληρωμή των πακιστανικών δανείων ως μορφή στήριξης προς τα Εμιράτα. Παράλληλα, προειδοποίησε για τις συνέπειες της προσέγγισης των ΗΑΕ με την Ινδία, χρησιμοποιώντας τη φορτισμένη αναφορά στο «Akhand Bharat».
Κατά τον αρθρογράφο, τέτοιες δηλώσεις αποτυπώνουν τη νευρικότητα του πακιστανικού πολιτικού συστήματος απέναντι στις νέες περιφερειακές ευθυγραμμίσεις. Ταυτόχρονα, όμως, δείχνουν και έλλειμμα διπλωματικής αμοιβαιότητας απέναντι σε έναν παλαιό οικονομικό υποστηρικτή του Πακιστάν.
Η εσωτερική διάσταση στα Εμιράτα
Το άρθρο αναδεικνύει και μια λιγότερο ορατή πτυχή της κρίσης: τη συμπεριφορά τμημάτων μεταναστευτικών κοινοτήτων στα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.
Σύμφωνα με το PRF World, υπήρξαν ανησυχίες για τη διακίνηση βίντεο και περιεχομένου σχετικού με τη σύγκρουση στα κοινωνικά δίκτυα, μεταξύ άλλων και από τμήματα της πακιστανικής κοινότητας στα Εμιράτα. Ορισμένο περιεχόμενο κρίθηκε αναίσθητο απέναντι στη σοβαρότητα της κατάστασης και στις ζημιές που υπέστησαν τα ΗΑΕ.
Οι αρχές, λειτουργώντας σε περιβάλλον υψηλής ασφάλειας, προχώρησαν σε αυστηρότερη παρακολούθηση και προειδοποιήσεις ώστε να αποτραπεί η διάδοση περιεχομένου που θα μπορούσε να προκαλέσει εντάσεις ή να διαταράξει τη δημόσια τάξη. Αυτό ενίσχυσε περαιτέρω την αίσθηση ότι η κρίση δεν ήταν μόνο εξωτερική, αλλά είχε και εσωτερικές κοινωνικές ευαισθησίες.
Η Ινδία κάλυψε το κενό
Σε αντίθεση με το Πακιστάν, η Ινδία εμφανίστηκε, σύμφωνα με το άρθρο, ως δύναμη σταθερής στήριξης προς τα ΗΑΕ.
Μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, S. Jaishankar, επισκέφθηκε τα ΗΑΕ για να μεταφέρει μήνυμα υποστήριξης και αλληλεγγύης. Κατά την επίσκεψη συζητήθηκαν η περιφερειακή ασφάλεια, η ενεργειακή σταθερότητα, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και οι ευρύτερες συνέπειες της κρίσης.
Η Νέα Δελχί έδωσε επίσης ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και ευημερία της πολυπληθούς ινδικής διασποράς στα Εμιράτα. Η παρουσία εκατομμυρίων Ινδών εργαζομένων και επαγγελματιών στα ΗΑΕ καθιστά τη σχέση των δύο χωρών όχι μόνο διπλωματική, αλλά και κοινωνική, οικονομική και ανθρώπινη.
Η Ινδία, σύμφωνα με το άρθρο, καταδίκασε σταθερά τις επιθέσεις κατά των ΗΑΕ και άλλων χωρών του GCC, τονίζοντας ότι πρέπει να γίνεται σεβαστή η κυριαρχία και η εδαφική τους ακεραιότητα. Επιπλέον, συνυπέγραψε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που καταδίκαζε τις ιρανικές επιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου και ζητούσε άμεση παύση των εχθροπραξιών.
Το μήνυμα ήταν σαφές: η Ινδία ήθελε να δείξει ότι σε μια δύσκολη στιγμή στέκεται δίπλα στα ΗΑΕ.
Η στρατηγική σχέση Ινδίας – ΗΑΕ
Η ανάλυση του PRF World παρουσιάζει τη σχέση Ινδίας – ΗΑΕ ως έναν άξονα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Ο πρέσβης των ΗΑΕ στην Ινδία, Abdulnasser Alshaali, φέρεται να δήλωσε ότι οι Ινδοί στα Εμιράτα θεωρούνται «οικογένεια» από την ηγεσία της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι οι δεσμοί των δύο πλευρών ξεπερνούν την κλασική διπλωματία.
Η δήλωση αυτή έχει βαρύτητα, διότι δείχνει ότι τα ΗΑΕ δεν αντιμετωπίζουν την Ινδία μόνο ως οικονομικό εταίρο, αλλά ως μακροπρόθεσμο στρατηγικό συνομιλητή. Η σχέση στηρίζεται στην ενέργεια, στο εμπόριο, στις επενδύσεις, στην τεχνολογία, στη διασπορά, στη θαλάσσια ασφάλεια και στη σταθερότητα των οδών μεταφοράς.
Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η ασφαλής και ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Αυτό είναι κρίσιμο για την Ινδία, η οποία εξαρτάται από τις ενεργειακές ροές του Κόλπου και έχει ζωτικό συμφέρον να παραμείνουν ανοιχτές και ασφαλείς οι θαλάσσιες αρτηρίες.
Νέα τάξη πραγμάτων στη Δυτική Ασία
Το βασικό συμπέρασμα του άρθρου είναι ότι η κρίση λειτούργησε ως τεστ αξιοπιστίας. Τα ΗΑΕ είδαν ποιοι ανταποκρίθηκαν με καθαρή στήριξη και ποιοι κινήθηκαν με αμφισημία.
Το Πακιστάν, παρά την ιστορική οικονομική στήριξη που έχει λάβει από τα Εμιράτα, εμφανίζεται να έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στο Άμπου Ντάμπι. Αντίθετα, η Ινδία ενίσχυσε τη θέση της ως αξιόπιστος εταίρος, που κατανοεί τη σημασία της κυριαρχίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της σταθερότητας στον Κόλπο.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς διμερής. Αγγίζει τον πυρήνα της νέας γεωπολιτικής στη Δυτική Ασία. Η περιοχή δεν οργανώνεται πλέον μόνο γύρω από παλιές ιδεολογικές ή θρησκευτικές γραμμές. Οργανώνεται όλο και περισσότερο γύρω από την αξιοπιστία, την οικονομική διασύνδεση, την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, τις τεχνολογικές συνεργασίες και τη στρατηγική ευθυγράμμιση.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ινδία κερδίζει έδαφος. Τα ΗΑΕ αναζητούν εταίρους που δεν θα τα εγκαταλείπουν όταν δέχονται πλήγματα. Και το Πακιστάν βλέπει με ανησυχία έναν παλαιό του υποστηρικτή να πλησιάζει όλο και περισσότερο τη Νέα Δελχί.
H κρίση στον Κόλπο δεν έδειξε μόνο την ένταση με το Ιράν. Έδειξε και ποιοι παίκτες θεωρούνται πλέον αξιόπιστοι στη νέα αρχιτεκτονική της Δυτικής Ασίας. Και σε αυτή τη νέα εξίσωση, η Ινδία εμφανίζεται ως κερδισμένη, ενώ τα ΗΑΕ δείχνουν να αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους σχέσεις με βάση ένα απλό αλλά σκληρό κριτήριο: ποιος στέκεται δίπλα τους όταν το κόστος είναι πραγματικό.
Απόδοση: geopolitico.gr
.png)
